In librum de interpretatione editio prima
ctum eſt. Et quoniam alie cōtrarie. ⁊ que ſūt hedictum eſt. ⁊ quoniam non omnis vera vel falſa cōtradictio. ⁊ quare. ⁊ quando vera vel falſa.¶ Reuoluit quoqꝫ breuiter: qm̄ alie ſunt ꝯͣrie alie ꝯͣdictorie dicitqꝫ ſe que ſint he diligētius in ſuperiore diſputatiōe mōſtraſſe. Illud quoqꝫ nō oēꝫ eſſe verā velfalſa affirmatiōis ⁊ negatiōis oppoſitionē: quā nūccōiter ⁊ īproprie ꝯͣtradictionē vocat. Et qn̄ non ſit vere vel falſe: vel cur: ſe expoſuiſſe cōmemorat.¶ Una auteꝫ affirmatio ⁊ negatio eſt: que vnum devno ſignificat: vel cum ſit vniuerſale vniuerſalitervel non ſimiliter. vt omnis homo albus eſt: non oīſhomo albus eſt: eſt homo albus. non eſt homo albus: nullus hō albꝰ ē quidā homo albus eſt.¶ Quid ſit vna affirmatio ⁊ ſupra iā diximus: ⁊ nuncquoqꝫ idem docere non piget. Cum idem ariſtotelesreuoluerit vna enī affirmatio eſt. que vnā rē de vnaſignificat .i. que huiuſinodi habet p̄dicatū. ⁊ huiuſmnodi ſubiectū: vt vtrūqꝫ ſingula ſignificet. Nam ſi vnūaliquid ſignificet p̄dicatū ſimplex atqꝫ vnum ē. Qd̓ ſirurſus vnū aliꝗd ſignificet ſubiectu: ⁊ nō plura: ſimplex rurſus eſt atqꝫ vnū. Quocirca ſi vnum predicatū de vno erit ſubiecto: vtraqꝫ ſingula ſignificabūt ⁊non plura. Eoqꝫ ſit: vt nō ſit multiplex propoſitionisſignificatio: ⁊ que vnū ſignificet: vna ſit. Idē autē oꝫeſſe etiā in vniuerſalibus vniuerſaliter p̄dicatis: ⁊ inparticularibus: quas vniuerſalibus opponi neceſſe ē.quorum etiam ſubdit exempla. Dicit enī vnā eſſe propoſitionē. Oīs hō albus eſt. ⁊ ſi rurſus oppoſitā vnāeſſe. non eſt omnis homo albus.¶ Si album vnum ſignificat. Si vero duobus vnūnomē poſitum eſt: ex quibus non eſt vnum: non eſtvna affirmatio: neqꝫ vna negatio.¶ Si albū īquit vnū ſignificat. quod ſi plura deſignatnon eſt vnā affirmatio: nec vna negatio. Hoc aūt ⁊ īſubiecto cōuēit cuſtodire .ſ. vt ſubiecti quoqꝫ ſimplexſignificatio ſeruetur. Docet aūt non eſſe vnā propoſitionē: ſi p̄dicatum vel quodlibet in propoſitione verbū multa ſignificat hoc modo. Sin vero duobꝰ vnūnomē eſt poſitū ex quibus non eſt vnū: non eſt vna aſfirmatio: neqꝫ negatio ſunt quedā res que plura quidē ſignificent: ex quibus oībus iunctis vnū quidā valet effici. hoīs quidē nomen ſignificat animal: ſignificat mortale: rationale quoqꝫ deſignat: ſed hec iunctavnū quidā efficiūt: quod eſt aīal rōnale mortale. Hecnāqꝫ oīa vnū hominē cōplent. Sunt quoqꝫ alia: queduas vel plures huiuſmodi res deſignant ex ꝗbꝰ iunctis vnū aliꝗd eē nō poſſet: vt liber. Dicitur nāqꝫ ⁊dioniſius liber: dicit̉ liber ⁊ ingenuus. ſed īgenuus ⁊dioniſiª iūcti nihil efficiūt. qͣre ſi quid tale ſit īꝗt autſubiectū aut p̄dicatuꝫ: qd̓ plura ſignificet ex quibusvnum aliquid eſſe non poſſit: nō eſt illa vna affirmatio: neqꝫ vna negatio. Et hoc ficticij exempli rationeconfirmat.¶ Ut ſi ꝗs ponat hoc nomen tunica hoī ⁊ equo qm̄tunica eft alba. hec non eſt vna affirmatio. nec vnanegatio. Nihil enim differt hoc ꝙͣ dicere. quoniāē homo ⁊ equus albus. Hoc autem nihil differt ꝙͣdicere. eſt homo albus. ⁊ eſt equus albus.¶ Dicat̉ enī inquit equꝰ ⁊ hō tunica. Et habeāt verbigratia hoc nomē: ſi quis dicit. eſt tunica alba: qm̄ tunica equū atqꝫ hoīem deſignat. videt̉ dicere qm̄ eſt
equus ⁊ hō albus. ſed hoc tale eſt: tanqͣꝫ ſiꝗs dicat.equus albus ⁊ eſt hō albus. Sed hec ſunt due ꝓpoſitiones: ⁊ non vna duplex igit̉ illa quoqꝫ ꝓpoſitio eſteſt hō ⁊ equus albus. quare duplex illa quoqꝫ que dicit: eſt tunica alba. Etenī ſubiecti huius .i. tunice duplex ſignificatio: ꝓpoſitiones fecit eſſe duplices. Qd̓ſi quis dicat vnū ꝗddā ſignificare eſt tunica alba. qꝛſignicat. Eſt hō ⁊ equus albus. impoſſibile eſt. Neqꝫenī ex hoīe ⁊ equo ꝗddā vnū ſit: vt hec ꝓpoſitio vnialiꝗd deſignet. quare ⁊ hec ꝓpoſitio multa ſignificataut ſi non multa: nihil oīno deſignat. Nihil .n. eſt hōequꝰ: vt ſil̓ dicatur atqꝫ ītelligat̉. hoc ē enī quod ait.¶ Si ergo he multa ſignificant. ⁊ ſunt plures. manifeſtum eſt: quoniam ⁊ prīa multa vel nihil ſignifcat. neqꝫ enim eſt aliquis homo equus.¶ Si ergo he multa ſignificant ⁊ ſunt plures. manifeſtuꝫ eſt. qd̓ ⁊ prīa ideſt ea que dicit. eſt tūica alba. mꝭta vel nihil ſignificat. Nihil autē iccirco: qm̄ ſi nō mita deſignet ꝓpoſitio cuius ꝗlibet terminus equocuseſt: cū illa que noīe equiuoco ſignificantur: iuncta furint: neqꝫ in vnam ſubſtantiā cōuenerint talis iunctire: que res ſibimet incōtexas copulat: nō erit vllus intellectus: vt in ea que eſt. tunica alba ē aliter eſſe vnanō poteſt. ſi tunica equū hoīemqꝫ ſignificet: niſi equꝰatqꝫ hō iūcti vnū aliquid efficiant. ſed hi termī talesſunt: vt neceſſe ſit hanc ꝓpoſitionē vel multiplicē eē:vel nihil ſignificare: nā ſi iungant̉ hō ⁊ equus: ſit nihil. Nihil enī eſt hō equus: qd̓ ꝑ hoc mōſtrauit quodait. Neqꝫ .n. ē aliquis hō equꝰ. hoc āt cur nūc ab ip̄oꝓpoſitū ſit: lucidiſſime demōſtrauit. cū .n. de his propoſitiōibus loqueret̉: que veꝝ inter ſe falſumqꝫ diuiderent: hoc addidit. Qd̓ ēt he que hn̄t vel p̄dicatumequiuocū vel ſubiectū: veꝝ falſumqꝫ nō diuidūt vtreqꝫ enī vere eē poſſunt: vt he que dicūt. ē liber homoſi ad ingenuitatem referas. ⁊ nō eſt liber homo: ſi addioniſiū. Recte igitur dictum eſt.¶ Quare nec in his neceſſe eſt hanc quidem cōtradictionē verā eſſe. illam vero falſam.¶ Cū enī multa ſignificat: ml̓tiplex ſignificatio ī negatiōe: atqꝫ affirmatiōe ſeinuicē nō ꝑimit. quod ſi vnaſit affirmatio: ⁊ vna negatio: qm̄ vtreqꝫ in eodē eē n̄oſſunt vnam verā ſemꝑ falſam alterā neceſſe eſt eē¶ In his ergo que ſunt. ⁊ facta ſunt: neceſſe eſt affirmationem vel negationem veram eſſe vel falſam.In vniuerſalibus quidem vniuerſaliter ſꝑ hāc verā illā v̓o falſam eſſe. ⁊ in his que ſunt ſingulariaquemadmodum dictum eſt. In his v̓o que ī vniuerſalibus non vniuerſaliter dicuntur. non eſt neceſſe. dictum eſt autem ⁊ de his.¶ In preſentibus rebus ⁊ in preteritis factas ꝯͣdictorie enunciationes: dicit definite vnam ſemper verāalteram definite ſemper eſſe mendacem: vt ſi quis dicat. omnes fabri perierunt: qui ad pugnaꝫ contra venientes priuata conſpiratione progreſſi ſunt. Hoc ſinegetur ſic non omnes fabri perierunt: qui ad pugnācontra venientes priuata conſpiratione progreſſiſunt. Neceſſe eſt quidem vnam veram: vnam eſſe falſam. ſed deſinite vera affirmatio ē: definite falſa negatio. Cum enim id quod factū eſt: dicitur factum: d̓finite verum eſt quod ſi id factum denegetur. falſuꝫdefinite eſt. ſiue ergo in vniuerſalibus uniuerſaliterp̄dicatis cōtradictio ꝑ oppoſitionē ꝑticularitatis fiatſiue ī ſingularibꝰ: ut ī ſocrate ⁊ in ceteris īdiuiduisˡ