In librum de interpretatione editio prima
nupeant: neqꝫ particularem determinationem: quodaeuit: non ſemper vna vera eſt: altera falſa: ſed vtrecinterdum inueniuntur vere. In vniuerſalibus auem non vniuerſaliter predicatur aliquid hoc modopomo albus eſt: homo albus nō eſt. in quo vno eodēqe tempore vtraſqꝫ veras eſſe contingit. Hic enim īum vniuerſale ſit homo: non vniuerſaliter prediatum eſt nomen. At vero nec particulariter. Neqꝫenim quidam: aut nullus: aut omnis adiectum eſt. docet autem huiuſmodi propoſitiones non inter ſe diuidere veritatem atqꝫ mendacium hoc modo.¶ Simul enim verum eſt dicere: quoniam eſt homoalbus: ⁊ non eſt homo albus. ⁊ eſt homo pulcher. ⁊ non eſt homo pulcher. Si eniꝫ fedus. ⁊ nōpulcher. ⁊ ſi fit. aliquid. ⁊ non eſt.¶ Documentum eſt huiuſmodi dictum indefinitaꝫ affirmationem: negationemqꝫ veras vtraſqꝫ poſſe innenire. verum enim dicere eſt. Eſt homo albus: ⁊ nōeſt homo albus: huius autem rei probatio eſt. nam ſiverum eſt dicere. eſt homo niger: ⁊ eſt homo albusſimul vno eodemqꝫ tempore. Qui autem niger eſt:albus non eſt. verum eſt dicere vno eodemqꝫ tempore. quoniam eſt homo albus: ⁊ non eſt homo albus.Rurſus ſi verum eſt dicere: quoniam eſt homo pulcher: ⁊ eſt homo fedus vno eodemqꝫ tempore. Quiautem fedus eſt: pulcher non eſt verum autem dicere hominem eſſe pulchrum ⁊ hominem eſſe fedum:yno eodemqꝫ tempore manifeſtum eſt. Cum enimachilles eſſet pulcher: erat clodius therſides fedus.Rurſus ſi verum eſt dicere eſſe hominem album: ⁊rurſus eodem tempore fieri hominem album. Nechoc vlla contrarietas vetat: vt ſit homo albus: ⁊ rurſus fiat homo albus. ſed qui ſit albus: nondum albuseſt. verum eſt dicere igitur quoniam eſt homo albus⁊ non eſt homo albus. Hoc eſt enim quod ait ⁊ ſi ſitaliquid: ⁊ non eſt. cum enim ſit non eſt. ſed poteſt diciquoniam eſt homo albus: ⁊ ſit bomo albus vt vtrumqꝫ vere dicatur. Poteſt igitur vere vtrūqꝫ dici. Et ēhomo albus: ⁊ non eſt homo albus.¶ Uidebitur autem ſubito inconueniens eſſe. Iccirco quoniam videtur ſignificare non eſt homoalbus. ſimul etiam quoniam nemo homo albus.Hoc auteꝫ neqꝫ idē ſignificat. neqꝫ ſil̓ neceſſario.¶ Tacite hominum dubitationi reſpondit. Quod enīdicimus: eſt albus homo: ⁊ non eſt albus homo vtrūqꝫ verum eſſe: videtur aliquotiens inconueniens eſſeSi enim verum eſt dicere: eſt albus homo quemadmodum fieri poteſt: vt verum ſit dicere: non eſt albꝰhomo. Hoc autem videtur iccirco quoniam apparetquibuſdam id quod dicimus nō eſt homo albus: hocſignificare: tanqͣꝫ ſi dicamus nullus homo albus eſt.ſed hoc verum non eſt. Neqꝫ enim idem eſt dicere:non eſt albus homo: ⁊ nullus homo albus eſt. Et quāqꝫ cum dicimus nullus homo albus eſt: ſimul ſignificamus: quoniam non eſt homo albus non tamen exneceſſitate idem vtraqꝫ ſignificat. Cum enim dicimus: non eſt homo albus ſimul nos dicere: quoniamnullus homo albus eſt: non oportet intelligi. neqꝫ enīſemper ſimul eſt: non eſt homo albus: ⁊ nullus homoalbus eſt. Nam aliquotiens ſimul eſt ſcilicet cum prius dicitur vniuerſalis negatio. Cum vero indefinitadicitur prius: non eſt ſimul negatio vniuerſalis negationi indefinite. Nam b dicam nullus homo albus
eſt: ſimul dixi: quoniam homo albus non eſt. Quod fidicam: homo albus non eſt: non eſt ſimul dicta negatio vniuerſalis: que eſt nullus homo albus ē: quoniāpoteſt quidā eſſe nō albus: de quo dicat̉ hō albus nōeſt: neqꝫ tamē oīs eſſe nō albus. Non igit̉ ſimul neceſſario ſunt: non eſt hō albus: ⁊ nullª homo albꝰ eſt.¶ Manifeſtum eſt autem. quoniaꝫ vna negatio vnius affirmationis eſt. Hoc enim idem oportet negare negationem. quod affirmauit affirmatio. ⁊ d̓eodem. vel de aliquo ſingulariū. vel de aliquo vniuerſalium. vel vniuerſaliter: vel non vniuerſaliter.¶ Hoc quoqꝫ argumentum eſt negationem indefinitā⁊ vniuerſalem idem non ſignificare: ⁊ eas a ſe eſſe diuerſas Nam ſi vnius affirmationis vna negatio: eſtcontra eam que dicit: non eſt homo albus: illa eſt affirmatio. que dicit eſt homo albus. Et contra eam q̄dicit nullus homo albus: illa affirmatio eſt que dicitquidam homo albus eſt. ſed he affirmationes diuerſe ſunt ideſt ē homo albus: ⁊ quidā homo albꝰ eſt diuerſe igit̉ ille quoqꝫ ſunt: que his proportionaliter opponuntur. Diuerſa igitur eſt negatio que dicit: nullꝰhomo albus eſt: ⁊ ea que dicit: non eſt homo albus.Docet autē nos vnius affirmationis vnā eē negationem: idqꝫ hac ratiōe demōſtrat. Oportet enī idē predicatū negare negationē: quod predicauerit affirmatio: ⁊ rurſus de eodem ſubiecto auferre p̄dicatū negationē oportet: ad qd̓ affirmatio ante coniūxerat.Quod ſi ſit: dubium non eſt vnius eſſe affirmationisvnā negationem. ſiue autem hoc in vniuerſalibꝰ fiatſiue vniuerſaliter p̄dicatis: ſiue indefinite: ⁊ non vniuerſaliter: ſiue in ſingularibus: vna eadēqꝫ propoſitionum natura eſt: vt vnius affirmationis ſit tantuꝫ naturaliter vna negatio. Hoc aūt inductione probat.¶ Dico autē vt ē ſocrates albꝰ. nō eſt ſocrates albꝰ¶ In hac enī propoſitione idem ſubiectum eſt: idē predicatuꝫ: ⁊ ī medio exemplorum ſubiecit.¶ Si autem aliud aliquid. vel de alio idem. nō oppoſita. ſed erit ab ea diuerſa.¶ Senſus huiuſmodi eſt. ſi aūt aliud aliquid predicauerit negatio: qͣꝫ affirmatio p̄dicauit: vel de alio ſubiecto idem negatio predicauerit: quod in affirmationeꝫ inerit p̄dicatum: non ſunt ſibi oppoſite: ſꝫ a ſe tm̄diuerſe ſunt. Siquis enī dicat: ſocrates diſputat: ⁊alius reſpondet: ſocrates non ambulat: diuerſum predicatū eſt: ⁊ diuerſe ſunt propoſitiōes ⁊ nō oppoſite.⁊ hoc eſt qd̓ dixit. Si aūt aliud aliquid. Aliud enī p̄dicauit negatio: quā affirmatio p̄dicauerat. Quod ſi ꝗſſic dicat. ſocrates diſputat: aliuſqꝫ rn̄deat plato nondiſputat: de alio ſubiecto idē p̄dicauit: ⁊ ſunt a ſe diuerſe propoſitiōes: ⁊ nō oppoſite. Et erit id qd̓ ait vl̓de alio idē. Quod ſi vtraqꝫ ſit diuerſa: multo magisdiuerſe ꝓpoſitiōes fiūt. quibꝰ poſitis ad ꝓpoſita rurſus exēpla contendit: ⁊ vni affirmatōi vnā enūciationē negationis opponit: angularibus angulares affirmatiuis negatiuas: ꝑticularibus vniuerſales: indefinitis indefinitas opponēs ⁊ comparans.¶ Huic vero que eſt omnis hō albus eſt. illa. que ēnō oīs hō albus eſt. Illi aūt que eſt. aliquis homoalbus eſt illa que eſt. nullus hō albus eſt. Illi āt q̄eſt hō albus ē. illa que eſt homo albus non eſt.¶ Et poſt hec concludit ſententiam dicens.¶ Quoniam quod igitur vna affirmatio vni negationi opponitur contradictorie. ⁊ que ſunt he di-