In librum de interpretatione editio prima

mnatio vniuerſalis eſt: in qua vniuerſale vniuerſaliteradicatur affirmatiue: ⁊ negatio vniuerſalis: in qͣ ruiſua vniuerſale vniuerſaliter p̄dicatur negatiue: ⁊ hehuiuſinōi contrarie ſunt. Fieri .n. non p̄t. vbi vera eſtaffirmatio vniuerſalis: illic vniuerſalis negatio veraqt ⁊ econtrario. fieri tn̄ pōt: vt vtreqꝫ inueniri falſepoſſint: ut oīs homo iuſtus eſt. nullus homo iuſtus ē.hic enim vtreqꝫ ſunt falſe ⁊ vna quidem vera: alterafalſa reperiatur: vt in eo qd̓ eſt: oīs hō aīal eſt: nullꝰhomo animal eſt. vna vera ē. altera falſa: vt v̓o vtreqꝫ vere ſint: fieri nō poteſt. quocirca qm̄ vtreqꝫ falſeinueniuntur. oppoſite non ſunt. ſed ſunt cōtrarie. curantem contrarie dicātur: alio loco nobis dicēdū eſt.¶ Particulares v̓o propoſitiones ſunt hmōi: ꝗdā hōaſal eſt: quidā homo aīal non eſt. he dicūtur ſubalterne. affirmatio enī particularis ſub affirmatione vniuerſali ſubalterna eſt. Rurſus eodē mō particularisnegatio ſub vniuerſali negatione ſubalterna eſt. Sꝫhe vt vtreqꝫ vere ſint: vt vna vera alia falſa: fieri pōtvt vtreqꝫ falſe ſint: non pōt inueniri vt in eo qd̓ ē quidam hō iuſtus eſt. quidā hō iuſtus nō eſt vtreqꝫ ſuntvere. Cū v̓o dicimus quidā homo animal eſt. quidaꝫhomo animal non eſt. vna vera eſt: altera falſa. ⁊ dicūt̉ affirmatio ⁊ negatio particulares ſubcontrarie.Quare nec iſte vocantur oppoſite. Iccirco qꝛ vtreqꝫvere inuēiūtur īterdū. ſit autē harū talis deſcriptio.Negatio vl̓is.Affir. vl̓is.nll̓ꝰ hō iu. ērilſuō iuſtrē Cōtrarieſb̓alterꝗdā hō iu. ēſub ꝯͣuiēꝗdhōiū. n̄eamir. ꝑticularis.Neg ꝑticularisCErgo neqꝫ ſuꝑiores vl̓es: neqꝫ inferiores particulares oppoſite: ſūt. Iccirco qd̓ īferiores ꝗdē vtreqꝫ vere: ſuꝑiores vtreqꝫ falſe eē poſſūt. ſūt āt oppoſite contradictorie (vt ip̄e ait) ſi ꝗs aſpiciat angulares: vt aſfirmationē vl̓em ꝑticulari cōparet negatiōi: vt ē: oīshō iuſtꝰ ē: ꝗdā hō iuſtus nō eſt. he enī neqꝫ vere poſſunt inuēiri: neqꝫ falſe. ſꝫ ī oībus vna vera eſt: alterafalſa. Et rurſus ſi vl̓is negatio ꝑticulari affirmatiōcōparetur: reperiūtur oppoſite: vt ē: nullus hō iuſtꝰ ēquidā hō iuſtus eſt. Semꝑ enī vna vera ē altera falſa. Et hoc in quibuſlibet terminis ſi deſpexeris. or̄o fidiſcre pabit. Sit autē pleniſſima hoc mō deſcriptio.Affirmatio vl̓is.Negatio vl̓is.oiſhō iu. ēCōtrarie Intꝰ hōiuſtꝰ ēA 5p 7adā hōiū. ⁊ iubꝯriē Iadā hō iu. n̄ ē jAſ. ꝑticularisNega. ꝑticularis.

¶ Sunt ergo determinationes vniuerſalium quidemomnis ⁊ nullus: particularium vero quidam. Ille aūtpropoſitiones: que neqꝫ vniuerſale habent additumneqꝫ particulare indefinite vocantur: ⁊ particularibꝰſimiles ſunt: vt eſt: homo iuſtus eſt. homo iuſtus noneſt. Poſſunt enim vtreqꝫ eſſe vere: vt in hoc ip̄o exēplo. quod dicimus. ⁊ poteſt vna eſſe vera: altera falſavt homo animal eſt: homo animal non eſt: vtreqꝫ v̓ovt falſe ſint. non poteſt inueniri. ⁊ he (vt dictum eſtvocantur indefinite. Preter has autem omnes ſingulares ſunt: in quibus contradictio poteſt euenire:vt in eo quod eſt. Socrates animal eſt. ſocrates animal non eſt. ſocrates iuſtus eſt. ſocrates iuſtus non ē.Nam ſi nulla eas equiuocatio vel predicati: vel ſubiecti: vel alterius temporis: vel aliquid eorum: queſingulas determinant: impediat: ſemper vna vera eſt: altera falſa. Quare quoniam de omnibusin commune ſpeculati ſumus: ⁊ quid queqꝫ eſſet quātum breuitas patiebatur: expreſſimus. ad textū nūcquoniam tempꝰ eſt reuertamur. Si ergo inquit vniuerſaliter enunciet in vniuerſali: quoniam eſt aut nōerunt contrarie. enunciationes: vniuerſaliter enimenunciat aliquis in vniuerſali. quotiens vniuerſalemaffirmationem: aut vniuerſalem fecerit negationemCum enim dicit omnis homo animal eſt. vniuerſalēhominem vniuerſaliter enunciauit per id quod addidit omnis. quod ſi rurſus dicat. nullus homo animaleſt. eodē modo vniuerſalem hoīeꝫ vniuerſaliter enunciat per id quod ait nullus. ⁊ ſunt contrarie. Quas autem dicat eſſe contrarias: ſubiecto declarat exemploDico autem in vniuerſali enunciationem vniuerſalēvt omnis homo albuſ eſt: nullus homo albus eſt. vnaſiquidem affirmatio vniuerſalis: altera negatio vniuerſalis: quas contrarias eſſe ſupra in deſcriptionedocuimus. Quando autem in vniuerſalibus non vniuerſaliter: non ſunt contrarie. Quotiens autem inꝗtindefinite ſunt propoſitiones: ⁊ vniuerſaliter vniuerſale non proponitur: contrarie non ſunt. ea enim affirmatio que dicit: homo iuſtus eſt: ⁊ que dicit: homoiuſtus non eſt: contraria non eſt Poſſunt enim utreqꝫ ſimul eſſe uere ⁊ in eodem ideſt homine: quod incontrariis fieri impoſſibile ē. Quod v̓o addidit. queautem ſignificantur ē eē cōtraria tale eſt. Ipſe quidēpropoſitiones contrarie non ſunt: Significant tamenaliquando contraria. Si quis enim dicat homo albꝰeſt. ⁊ alius negat homo albus non eſt ipſe quidem cōtrarie non ſunt. Quod auteꝫ dicitur homo albus nōeſt. Poteſt quiddam ſignificare contrarium. Namdeſignat hoc quod dicitur: homo albus non eſt: ⁊ rubri coloris eſſe ⁊ pallidi ⁊ fuſci: deſignat etiaꝫ nigri:quod eſt albo contrarium. Poteſt igitur id quod nōeſt album. eſſe nigrum. Ergo quāquā ipſe contrarienon ſunt: tamen poteſt aliquando quidam ſignificarecontrarium. Priori affirmationi: ut in eo qd̓ diximꝰNam ſi id quod dicitur: non eſt homo albus: nigrumeſſe deſignet: quoniam is qui niger eſt albus non eſt.Cōtrarie quidem propoſitiones non ſunt quoniā poſſunt eſſe utreqꝫ uere: Que autem ſignificantur: interdū cōtraria reperiūt̉. que autem ſint huiuſmodi propoſitiones exemploꝝ ſubiectione monſtrabit.¶ Dico autem non vniuerſaliter enunciare in hisque ſunt vniuerſalia vt eſt albus homo non eſt albus homo.¶ Et quid dicat eſſe vniuerſale non uniuerſaliter predicare: planiſſime demonſtrauit dicens.