De his qui manu.VI.
¶ Sꝫ dedititioꝝʰ qͥdem peſſima ꝯditio iā ex ml̓tis tꝑibꝰ indiſſuetudinē abijt. latinoꝝ vero nomē n̄ freq̄ntabat̉. Iōqꝫnr̄a pietas oīa augere. ⁊ ī meliorē ſtatum reducere deſiderās duabꝰ ꝯſtōibꝰª hoc emendauit ⁊ in priſtinū ſtatū reduxit. Quia ⁊ a primis vrbis rōme cunabul̓ vna atqꝫ ſimplexlibertas competebat id eſt eadem quā habebat manumiſſor. niſi ꝙ ſcꝫ libertinꝰᵐ ſit quimanumittit̉ licet manumiſſoringenuꝰ ſit. ¶ Etⁿ dedititiosqͥdem ꝑ ꝯſtitutōneꝫ nr̄am expulimꝰ quā ꝓmulgauimꝰ int̓nr̄as deciſiōes. ꝑ quas ſuggerente nobis tribuniano viroexcelſo queſtore nr̄o. antiqͥ iuris altricatōnesº placauimꝰ.Latinosᵖ aūt iunianos ⁊ omnē q̄ circa eos fuerat obſeruātiam. alia ꝯſtitutōe ꝑ eiuſdeꝫqueſtorꝭ ſuggeſtionē correximus q̄ inter imꝑiales radiatſanctōes. Et omnesª libertosnll̓o nec etatꝭ manumiſſi. necdn̄i manumiſſoris nec manu-
miſſiōis mō diſcrīeʳ habito ſicut iā antea obſeruabat̉ ciuitate roma. d̓corauimꝰ. Multis modis additꝭ ꝑ quos poſſit libertas ſeruis cuꝫ ciuitateromana q̄ ſola eſt. in preſentipreſtari.De his qui manumitterenon poſſunt.On tn̄ cuiqꝫ volēn ti manumittere lꝫ.Nā is qui in fraudem creditoꝝ manumittit nihil agitª qꝛ lex eliaſcētiaᵇ īpedit libertatē. Licetaūt dn̄o qͥ ſoluēdo nō eſt. ī teſtamēto ſe uūº ſuū cū libertate heredē inſtituere vt liber fiat. hereſqꝫ ei ſolꝰᵉ ⁊ neceſſariſi ei nemo aliꝰ ex eo teſtamento heres extiteritᵍ aūt quia nemo heres ſcriptꝰ ſit. aut qꝛ isqui ſcriptꝰ eſt qualibet ex cauſa heres nō extiterit. Idqꝫ eadem lege eliaſcentia prouiſum eſt. etⁱ recte. valde enimperſpiciendum erat. vt egentesª homines quibus aliꝰ heres extiturus non eſſet. vel
di. §. j. ⁊. ff. au. ⁊ arg. le. l. qui laudē. ẜm Io.p ¶ Dedititioꝝ. idē vocabāt̉ dedititij ⁊ erāt īducti hac. l. eliaſcētis q̄ ⁊ ml̓ta alia īduxit. ⁊ erāt hi toto tꝑe vite ſue ſerui.a tūc fiebāt liberi cū moriebāt̉ qd̓ ꝓderat eiſ. qꝛ bona vt peculiū a dn̄o occupāt̉. ſꝫ ī latīs alit̓ fiebat. vt colligit̉ hic. ⁊ exeo ꝙ minꝰ habebātdedititij qͣꝫ latini. vt.jͣ. e. d̓ ſuc. li. §. fi.¶¶ Petas .i. nos qͣſumus pij.k ¶ Cōſtōibꝰ. vt. C.de dedit. li. tol. ⁊. C.de lati. li. tol. l. j.l ¶ Cōperebat .ſ. manumiſſis. ẜm hͦ not.tria tꝑa in pͥmo ⁊ vltimo .ſ. deincepſ idēiuris eſt. ſed ī medio hͦ ius peſſimū fuit inductum. vt. jͣ. e. deſuc. li. §. vlti.m ¶ Lib̓tinꝰ. exqͦ ꝯtingit ml̓tiplex effectꝰ in pͥmis circa obſedles oꝑas q̄ ſūt in faciēdo. vt ī aſſurgēdo ⁊ ſeruiēdo ſiuein nō faciēdo vt d̓ nō vocādo ī ius. q̄ ip̄a natura pr̄ono debent̉ etiā ſine īpoſitōe ⁊ ſi vocauerit in ius pr̄onū ſine veniapunit̉ ī. l. aureis. ff. de in ius vo. l. pe. ⁊ vl. qͥ aurei accipiunt̉qͥlibet ꝓ vno ſolido. vt. jͣ. de pe. te. li. §. fi. ⁊ ex his iuribꝰ ſumat̉ ar. ꝙ aureꝰ ꝓ ſolido accipit̉ in iure nr̄o. ex qͦ ꝓ eodē delicto tales ſnīe ꝓmulgāt̉ ⁊ edē intelligūt̉ eē dāde filio emancipato. vt. C. de ī ius vo. l. venia. ⁊. ff. d̓ ꝯdi. inde. ſi nō fortē§. libertꝰ. itē reuocāt̉ ī ẜuitutē ꝓpter offenſaꝫ. vt. C. de li. ⁊co. li. l. ſi manumiſſus. ⁊ alia ml̓ta. ſꝫ hodīe hec oīa tollūt̉ p̄terea q̄ p̄a natura debet̉ vt ī aucͣ. vt liberti decet̓o. §. j. col.vj. Tu dic vt no. in. l. ſi manumiſſis. q̄ eſt ꝯͣ.n ¶ Et dedititios. qd̓ dixerat ī genere nūc ponit ꝑ ſpēs velqd̓ ꝯiūctī dixexat nūc diuidit.o ¶ Altricatōes. qͣs nō hēmꝰ. Sꝫ qͣre nō erāt ẜui ſic̄ illi qͥ penitꝰ ſūt ẜui cū toto tꝑe vite ſue ẜuire cogerēt̉. Rn̄ ẜm Io.ꝙ erāt liberi lꝫ ẜuire cogerēt̉. vt. C. cōia. d̓ ma. l. j. §. ſin autēꝓprietariꝰ. p ¶ Latinos. ⁊ iunianos .i. ex lege iunia norbana inductos. vt. sͣ. e. §. libertinoꝝ.¶ Oēs. ſic ꝯſtrue. ⁊ oēs libertos donauimꝰ .i. honorauimꝰduitate roma .i. plena lib̓tate. vt. sͣ. e. §. libertinoꝝ.
r Diſcrīe .i. dr̄a habita nec etatꝭ nec manumiſſi vt etiā infans poſſit manumitti īmo etiā ī vētre cū qͣꝫtū ad hͦ habeat̉ꝓ nato. vt. ff. d̓ ſta. ho. qͥ in vtero. nec dn̄i manumittētꝭ duꝫtn̄ habeat .xx. an. vt. jͣ. ti. j. §. eadē. nec ī mō manumittēdi .ſ. īteſtam̄to ſeu int̓ viuos qͦqͥ mō. vt. sͣ. e. §. multis.s Additꝭ .ſ. a nob̓eis qͣſ habuimꝰ. sͣ. e.§. multꝭ āt. ⁊ ſūt additi nōneꝫ. Primꝰ ſidn̄s egrotātē ſeruūſuū deiecit. Scd̓s ſiancillā vēdiderit neꝓſtituat̉ ⁊ ꝓſtitutafuerit. vl̓ ſi venditorſibi retinuerit manꝰiniectōꝫ ⁊ eā ad ip̄mreuertenteꝫ ꝓſtituitpoſtea. Tertiꝰ ſi ẜuipileati defūcti funꝰp̄ceſſerūt. Quartꝰ ſietiā exp̄ſſit cuꝫ velleeſſe latinuꝫ. Quītꝰ ſiſub ꝯditōe relicta libertate heres an̄ cōpitōneꝫ manumiſit.Sextꝰ ſi ī iudicio liberali a dn̄o ſuꝑatꝰſuerit ⁊ p̄ciū ꝓ dn̄oſolutum fuerit ⁊ ip̄epoſtea recepit. Septimꝰ ſi ancillā ſuaꝫmaritauerit alicui libero. Octauꝰ ſi corāactꝭ ſiliuꝫ noīaueritẜuū ſuū. Nonꝰ ſi inſtrum̄ta ẜuitutꝭ reddiderit ⁊ ꝓbātur himōi. C. d̓. la. li. tol. l.vna. §. ſed ſcimꝰ vſqꝫin fi. l.t ¶ Sola .ſ. libertasplena.v ¶ In pn̄ti .i. in cōſuetudinē.On tn̄ cuiqꝫ. qͣꝫuis. sͣ. ti. j. §. ml̓tꝭ. ⁊ §. fi. dictum ſitnquēlibet manumittere poſſe. tn̄ ⁊cͣ. ſic. jͣ. d̓ exhere.libe. in pͥn. nā tūc eēt liber ⁊ heres.y ¶ Fraudē. hͦ expone. jͣ. §. in fraudem.z ¶ Manumittit .ſ. int̓ viuos vl̓ in vltima volūtate .ſ. nō inſtituēdo. vt. jͣ. ꝓxi. §. ⁊. ff. qͥ ⁊ a qͥbꝰ. l. ſi mortis.a. ¶ Agit .ſ. vt noccat creditoribꝰ. vt. ff. qͥ ⁊ a qͦ. l. ſi mortꝭ. ſibitn̄ nocet ſi velit r̄uocare. vt. C. d̓ ſer. pig. da. ma. l. ſi creditoribus.b ¶ Eliaſcētia. ſil̓is ē rō. qꝛ lex vult. jͣ. d̓ vſuca. §. ſurtiue.c ¶ Licet .i. licitum eſt.d ¶ Seruū .ſ. vnū ⁊ nō pl̓es. ff. d̓ here. inſti. qͦ ſoluēdo. ⁊ etiāī fraudē creditoꝝ. vt. C. d̓ ncceſ. ẜ. l. j. ī pͥn. niſi ſpāl̓r pignoridatꝰ fuerit. vt. ff. d̓ here. inſti. pignori. q nō pōt fieri neceſſariꝰ niſi dn̄s creditori ſatiſfaciat. vt dicta. l. pignori.e ¶ Solus. ⁊ in caſu etiā cū alio. vt. ff. d̓ here. inſti. l. ſi iſ. ⁊. l.ei q̄ſoluēdo.f ¶ Neceſſariꝰ. qꝛ ſiue velit ſiue nolit cogit̉ eſſe heres. jͣ. dehe. quali. ⁊ diſ. §. j.g ¶ Extiterit. qͦ vltīo caſu ẜuꝰ ſubſtitutꝰ eſt heres.h ¶ Eadē lege .ſ. q̄. ꝓhibuit eadē. ⁊ ex iuſta cā ꝯcedit. vt h̓ ⁊jͣ. e. §. cademk Egentes no. ꝙi ¶ Et recte .ſ. eſt prouiſum.prodeſt paupertas quia fauet paupertati. ſic. ff. de tranſac.