De libertinis

ſit. deinde ancilla facta peperit libeꝝ aūt ẜuū pariat ⁊ marcellꝰ ꝓbat libeꝝ naſci. Sufficit em̄ ei qui in vtero eſt. liberamª matrē vel medioº tꝑe habuiſſe. qd̓ veꝝ ē. Cum autemingenuus aliquis natus ſit. n̄officitᵉ ei inº ſeruitute fuiſſe. etpoſtea manumiſſumᶜ eē. Sepiſſime enim conſtitutū eſt natalibusˢ. non officereᵍ manumiſſioneꝫ.De libertinis.Ibertiniⁱ ſunt qui exſiuſta ſeruitute māumiſſi ſunt. ¶ Manumiſſio auteꝫ eſt datio libertatis. nam qͣꝫdiu aliquis in ſeruitute eſt manui et poteſtatiſuppoſitus eſt ⁊ manumiſſusliberat̉ dn̄i poteſtate. Queres a iuregentiū origineꝫ aſſumpſit. vtputa cū iure naturali oēs hoīes liberi naſcerēt̉nec eſſet nota manumiſſio cūſeruitꝰ eſſet incognita. ſꝫ pꝰ qͣꝫiuregentiuꝫ ſeruitꝰ ingenuitateꝫ inuaſit. ſecutuꝫ eſt bn̄ficiūmanumiſſionis. Etᵖ cum vnocōi nomine omnes homines

appellarent̉. iuregentiuꝫ triagenera eſſe hoīm ceper̄t. liberi. ⁊ his ꝯtrariū ẜui. ⁊ tertiuꝫgenuſ libertini. qui deſiderāteſſe ſerui. Multis auteꝫ modiſ manumiſſio procedit. autex ſacris cōſtitutionibꝰ in ſacroſanctis eccleſijs. aut vindicta aut inter amicosº aut perepl̓aꝫ. aut per teſtamentum.aut alia qualibet vltima voluntate manumittunt̉. Sed⁊ alijs modis libertas ẜuo cōpetere poteſt. qui tam ex veteribus. qͣꝫ ex noſtris ꝯſtōnibus introducti ſunt. Seruivero a dominis ſepe māumitti ſolent adeo vt vel in tranſituᵇ manumittant̉. veluti cumpretor. aut preſes. aut procōſul inᵉ balneum vel in theatrum eant. Libertinoꝝ autēſtatꝰ tripartitus antea fu eratNā qui manumittebant̉ mōmaiorē ⁊ iuſtam libertatē cōſequebant̉. ⁊ fiebant ciues rōmani. mō minorēᵍ ⁊ latini exlege iunia norbāa fiebāt. mōinferiorē. ⁊ fiebāt ex lege eliaſcentia dedititiorum numero

a ¶ Liberā matr̉. facit ad hͦ. C. ſi man. ita fu. ali. vt ma. l. fi. ſiiuxta. b ¶ Medio tꝑe. ff. d̓ acqui. re. do. adeo. §. cūqꝫ ſpectanda. c ¶ Officit. niſi poſt manumiſſionē talē quinquēnio ſteterit. vt. ff. ſi inge. eſſe di. l. ij. ſed illud hodie correctuꝫeſt. vt hic. ⁊. C. vbi cauſa ſtatꝰ. l. fi.d ¶ In ſeruitutē .i. īſtatu ſeruili.a ¶ Hanumiſſū .ſ.de facto. Accur.f ¶ Natalibꝰ .i. ingenuitati que ꝓbat̉ ꝑnatales. Erāt aūt natales ſcripture cumannis dn̄i ⁊ p̄coniſate q̄ dicebāt luciumeē natū ⁊ ingenuū ⁊deinceps ſic erat niſi tunc ꝯtradiceret̉.Un̄ ⁊ in legēdis ſanctoꝝ ītitulat̉ natiuitas ſancti nicolai qn̄morit̉. qͣſi tūc naſcat̉nunqͣꝫ moriturus. ⁊ſcribūt geſta in vitaſācti nicolai. Et ſcript̉a illa dicit̉ nataliſciꝰ. ⁊ qd̓ fecerit ī vita intitulat̉ talis ſancti. vel dic ꝙ natalecappellat̉ prima natiuitas q̄ ē de iure naturali. ⁊ oēm hoīeꝫdic eſſe libeꝝ. vn̄ dicit̉ ſeruꝰ iſte reſtituitur natalibꝰ .i. lib̓tati quā hꝫ de iure naturali. ff. de nata. reſti. l. ij. ⁊. ff. de ſtatuho. l. imꝑatores.g ¶ Offerre. niſi vēdiderit ſe. vt. sͣ. ti. j.§. pe. tūc em̄ nō redit in ſtatū primuꝫ.vt. ff. de ſtat. ho. hōliber. que eſt ꝯͣ A o c.h De libertinis. Rubrica.Ibertini ſūt qͥ ex iuſta. i. ꝟa. ſic econtra. vt. §. ti. j. §.Il ſel̓ vel iuſta. qꝛ adeo iuſte ſeruierūt tn̄o vt meruer̄tmanumitti. Uel dic iuſta. qꝛ eſt de iuregen. vt. sͣ. ti.j. §. ſeruitꝰ. ⁊. ff. de iuſti. ⁊ iur. l. manumiſſiones.k ¶ Seruitute. ⁊ huiꝰ manumiſſi filiꝰ eſt ingenuus. vt. sͣ. ti.jͣ. in prin. licet grāmatic dicāt eū libertinū. Sed ⁊ manumiſſum libertinū dicunt. Accur.l ¶ Manumiſſio .i. detectio ẜm Ir. ⁊. ff. d̓ acqͥ. re. do. l. adeo.§. cū qͥs in fi. Uel dic ẜm Pla. Io. ⁊ Azo. qꝛ dat libertateꝫquā priꝰ ille ſeruus nō hēbat. al̓s n̄ diceret̉ dari. vt. jͣ. d̓ act..§. ſic itaqꝫ. Sꝫ opponit̉. aut quā habebat ei dabat. ⁊ ſic illiquidē nulla remanet. cū nō habeat niſi vnā. aut quā non habebat. qd̓ eſt abſurdū. ſꝫ dic qd̓ dat qd̓ nō habebat. ⁊ hͦ plerūqꝫ cōtingit ꝙ quis dat qd̓ nō hꝫ. vt. jͣ. qui alie. li. §. j. ⁊. ff. d̓vſufruc. l. ꝙ noſtrū. ⁊. ff. de acqui. re. do. l. non nos. Accu.m ¶ Et. pro ideſt.n ¶ Poteſtati. ff. de iuſti. ⁊ iure. al̓s manumiſſiones ex h̓.o ¶ Que res .i. manumiſſio. Accur.p ¶ Et cū tria genera. ſed erat vnū. ⁊ addita ſunt tria. gͦ ſuntqͣttuor. Rn̄. nō ſequit̉. nā ſi habeas tres filios ⁊ naſcat̉ hodie vnus incipis habere quartū. ⁊ prius habebas tres. gͦ ſeptem quod falſum eſt qꝛ quod primo erat cōputat̉ in ſequē

tem numerum. Accur.q ¶ Sacris .ſ. ſub aſpectu populi ⁊ antiſtitis. ⁊ interueniente qualicunqꝫ ſcriptura vice actorum. vt. C. de his qui in ec̄.manu. l. j. ⁊. ij.r ¶ Uiudicta .i. cā cognita corā p̄tore. que iō dicit̉ dari vindicta. qꝛ vindex quidē ſeruꝰ in vice illorū primo ſic fuit manumiſſus. ff. d̓ orig.iur. l. j. ⁊. ij. §. initiū.vel vt qͥdā dicūt ẜꝫBoetium. vindictaerat virga p̄toris qͣter ꝑcutiebat̉ māumiſſus. ⁊ dicebat p̄tor ter aīo te libeꝝ.ar. C. ſi aduerſus liber. l. ij.s ¶ Amicos. ⁊ in h⁊ ī ſe. c. neceſſarij ſūtv. teſtes. vt. C. de lat̓. liber. l. j. §. ſcimus. ⁊. §. ſi quis. Accur.t ¶ Qualibet in codicill̓. vel in teſtam̄to minꝰ ſolēni. qd̓ valꝫint̓ pr̄eꝫ ⁊ filios. vt. C. d̓ teſt. hac ꝯſultiſſima. §. ex īꝑfcc̄. Ac.v ¶ Sed alijs. preter ſupradictos. Accur.x ¶ Qui tam .ſ. modi.¶ Ex vteribꝰ .ſ. ex legibꝰ īꝑatoꝝ. vt. C. ꝓ qͦ. ca. ſꝫ ꝑ totumz ¶ Noſtris. vt. C. cōia. de manu. l. fi. ⁊ ī aucͣ. d̓ mā. pͥn. §. ij.coll̓. iij. ⁊ ī aucten. de mona. §. ij. coll̓. j. ⁊ ī auc. d̓ mona. §. j.col̓. ij.a ¶ Serui manumitti. quaſi di. quandocunqꝫ etiā inuiti. vt.C. de teſta. ma. l. fi. §. ſi vero quidā. licet ſecus ſit in filijs. vt īaucͣ. qui. mo. na. effi. ſui. §. generaliter. colla. vj.h ¶ Cranſitu. id eſt dum tranſit. Et eſt ratio. quia ſine eo fieri poterat. vn̄ aliud eſt qn̄ manumiſſio non poterat fieri ſinepretore. vt. jͣ. ti. j. §. eadem. Itē aliud eſt. in cōtentioſa iuriſditione. que .ſ. reddit̉. in inuitū. vt. ff. de ver. obli. inter ſtipu. §j. ⁊ C. de dila. a procedente. Accur.c ¶ In balneum. tūc enim videbat̉ non valere. qꝛ pre gaudio cuilibet concederet.d ¶ In theatrū .i. in locū vbi homines ſtant ad videndū etidem multomagis .ſ. al̓s quocunqꝫ vadat. Accur.e ¶ Lib̓ tinoꝝ. idē erat d̓ ẜuis. vt. C. mu. iu. qͥ tol. l. j. §. j.f ¶ Modo .i. aliqn̄. g ¶ Minorē .i. mediam. vt. jͣ. de capi.