Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Institutiones. Mit der glossa ordinaria des Accursius
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In nomineˢ domini noſtriieſu chriſti Imperator ceſarflauus iuſtinianus alemanicus gotticus francus germanicusʳ atticꝰ alanicus vandalicus affricanus piusᵍ felixʰ inclitꝰⁱ victorᵏ ac triūphatorᵗ ſemper auguſtus cupideⁿ legumiuuētuti. Incipit ꝓemium.MEperatori.am maieſtatēnon ſolum armis decoratamᵈ ſed etiaꝫlegibus oportet eſſe armatam vt vtrūqꝫ tempus bellorum pacis

recte poſſit gubernariʳ princeps romanus victor exiſtatnon ſolum in hoſtilibus p̄lijsſed etiam perˣ legitimos tramittes calumniantiuꝫᵇ iniquitatem expellat fiat tam iuriſreligioſiſſimus qͣꝫ victis hoſtibus triumphator magnificꝰ.Quorum vtranqꝫ viaꝫ cumſummis vigilijs ſummaqꝫuidentiaᵍ annuenteʰ deo perfecimus. Et bellicos quidemſudores noſtros barbaricegentes ſub iuga noſtra deducteº cognoſcunt. et tam affricaᶜ qͣꝫ alie innumeroſe prouincieᵍ poſt tanta temporum ſpatia noſtris victorijs a celeſtinumine preſtitis iterum di-

Nnole dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. Ex no. xp̄ianꝰ fuit al̓s poſſet imꝑare .i. īperij iuriſditiōeꝫ exercere vt inauc. iuſiur. qd̓ p̄ſtat̉ in pͥn. ibi cōicator eccl̓ie col̓.ij. vbi d̓r qͥlibet admīſtrator dꝫ iurare ſe cōicaItorē ſancte catholice eccl̓ie. ſic al̓s incipit. vt. C.de offi... aff. l. innoīe dn̄i. in aucͣ.armis in pͥn. col. vj.ex em̄ ſequit̉ bonūinitiū meliꝰ medium optimꝰ finis. vt inauc̄. quō oꝑteat ep̄i.in pͥn. col̓. j.b Imꝑator. ceſara ceſare auguſtoregnabat tꝑe natiuitatis xp̄i. vn̄ illudExigit edictū a ceſare auguſto vt deſcriberet̉ vniuerſus orbis .i. vt qͥlibet extimaret bōa ſua. exinde qͥlibet imꝑatordictꝰ eſt ceſar. qꝛ fuitteſus de vētre. Flauꝰ. qꝛ tal̓ eratcolorꝭ. rubeꝰ.d Iuſtinianus. qꝛfuit filiꝰ iuſtini. vt.. dona. §. ē aliud.Iq. ē ꝑmiſ. fa. te.§. pe. ſꝫ ī decre. di.xvj. c. habeo libeꝝ. d̓r fuit filiꝰ ꝯſtātini. ſꝫ forte ibi loqͣt̉ dealio iuſtiniano qͣꝫ. vel dic̄ fuit filiꝰ ꝯſtātini qꝛ ſucceſſit eiin regno. vl̓ d̓r a iuſticia quā ſemꝑ coluit ſubditꝭ iniūxit colendā. vt. C. de ſum. tri. fi. catho. l. j. Alemanicꝰ. nomē oīa ſeq̄ntia noīa ſunt ab euētu ſibiimpoſita. vtputa qꝛ vicit affricos. ſic de alijs. vt in anc.here. falci. in pͥn. colla. j. Sermanicꝰ. hec ſūt noīa ꝓuinciaꝝ qͣs deuicit.g Piꝰ. a pio antonio vt ī aucͣ. vt liber. de ce. col. vj. §. ſi qͥſaūt. al̓s eſt. §. facimꝰ.h Ac felix. a virtute animi. vl̓ felix .i. ꝓſper. qꝛ oīa ſibi advotū ſuccedebāt. Inclitꝰ. a geſtis magnificis. Accur.k Uictor. in fugādo hoſtes. Accur.l Criūphator. pꝰ victoriaꝫ. gl̓ioſus em̄ erat in magnificisgeſtꝭ ſuis.m Semꝑ auguſtꝰ. qꝛ hꝰ dꝫ eſſe ꝓpoſiti qͥlibꝫ īꝑator vt augeat. licꝫ ſemꝑ fac̄. ſic in diffinitōe mr̄:monij. vt.. pa.po. in pͥn. lꝫ interdū diuidat̉. vt. C. de fepu. l. ꝯſenſu. ſic indiffinitōe iuſticie. vt.. iuſti. iur. in pͥn. ẜm Io.n Cupide .ſ. mittit ſuā gr̄am hūc librū.o Incipit. more rctē ſcribētiū p̄mittit ī ꝓemiū in redditlectorē attētū docilē beniuolū. attētū dicit ſūmis vigilijs. ip̄e vigilauit reddit nos attētos vt vigilare debeamꝰ. ius ciuile vigilātibꝰ ſcpͥtū ē vt. ff. ī frau. cre. l. puyliꝰ ī fi. ibi ſūma ꝓuidētia vt.. ꝓxi. §. docilē. dic̄. ſacratiſſimas ꝯſti. antea. ⁊cͣ. vt.. e. §. oēs. docileꝫ .n. fac̄ ſū rei breuiter cōp̄hēdit. ip̄e abbreuiauit poterūtīmodo faciliꝰ edoceri. Beniuolū .i. bone volūtatꝭ ad addiTēdū. vbi dicit in priori tꝑe ⁊cͣ. ibi ſūma itaqꝫ ope. vt..e. §. cūqꝫ.. §. ſūma itaqꝫ ⁊cͣ.Tꝑatoriā maieſtatē .i. īꝑatorē eſt ī maieſtate.vt. C. l. g.. l. digna. ſil̓is ē loq̄ndi ornatꝰ..q. mo. ius. pa. po. ſol. §. filiꝰ ibi imꝑatori celſitudinē. no. antipophorizat rūdēdo ad tacitamqōnē hāc .ſ. qͣre imꝑator fac̄. qd̓ ſuū ē .ſ. armis

intēdere miles magꝭ arma ſcire qͣꝫ iura oꝑtet. vt. C. iur̄deli. ſcimꝰ. ad rn̄det imꝑatoriā maieſtatē ⁊cͣ.q Secoratā. q̄rit̉ qͣre qd̓ erat armatoꝝ attribuit legibꝰ etcōtra rn̄det vt on̄deret alteꝝ alteriꝰ auxilio ſꝑ egere. vt. C no. co. ꝯfir. ī pͥn. vl̓ dic ꝓp̓e ponit. arma ſūt ad decorēleges ad armādū. vn̄d̓r militāt nanqꝫ ⁊cͣ.vt. C. aduo. diuer.iudi. l. aduocati. vel ſic poſuit vt euitetur malꝰ ſonꝰ ꝟboꝝſ. cacephaton .i. turpis ſonꝰ.r Oꝑtet. id ē oꝑtunum eſt. Armatā .ſ. ad hācvtilitatē ſeqͥt̉. Ac.t Et belloꝝ. ſicad vſū armoꝝ.v Et pacꝭ. ſic advſum legū.x Bub̓nari. alterū legibꝰ .ſ. tꝑe pacꝭalteruꝫ armis .ſ. tꝑebelli.y Et pͥnceps .ſ. imꝑator.z In hoſtilibꝰ ſt̄hoſtes d̓r. ff. ca. etpoſtli. re. hoſtes.a Per legitīos tramites .i. leges ſūtvia gͣdiēdi ſic̄ tramites eūdi ẜm Io. bn̄ dico calūniātes puniri liges. in crimībꝰ ſiue ordinarijs ſiue exͣor. ad ſil̓itudinē ſupplicij pun calūniator. vt. C. accu. l. fi.. ff. ad turpil. l. j. in pͥuatꝭ in exͣordinarijs crimībꝰ oēs calūnioſi itatē admiſſi plectūt̉. itē in ciuilibꝰ pecūiaria penaſcr̄o calūnie. nota infamie vt.. de pe. te. li. totū...ac. §. ſi qͥs agēs.. C. plꝰ pe. l. vnica. iudi. ꝓperādū. §. ſiqͥdē. vbi punit̉ ꝯtūax ī expēſis. Ul̓ dic ſeptē genera penaͣꝝ vocat legitīos tramites. vt. ff. penis. l. vj. in fi.. l. vij. .viij. Ul̓ dic̄ mgr̄atꝰ vocat tramites illos qͦs iura reddūt̉. paꝝ valēt iura in ciuitate niſi eſſent executōi mandarēt. vt. ff. de origꝭ. iur. l. ij. §. pꝰ originē. puniūt in criminalibꝰ puniūt in ciuilibꝰ in expēſis in viatico. vt. ff. deiudi. quē. vltima verior eſt. Accur.b Calūniātiū. calūniator ē falſa crīa ſcient̓ intēdit. vt. ff.ad tur. l. j. ī pͥn. fa. ad. ff. his no. infa. athletas. §. calūniator. qͥd āt ſit p̄uaricator tergiuerſator d̓r ī p̄dictꝭ legibꝰc Religioſiſſimꝰ. no. quē fieri religioſū leges. ip̄e ſūtſacre. vt. C. le.. l. leges. Itē no. qͣttuor ꝓportōabiliaſ. arma. vſus armorū. victoria. triūphꝰ. itē leges. vſus legūcalūnie pulſio. iuris religio.d Quoꝝ. vtrāqꝫ ſi iſta dn̄t in pͥncipe tu iuſtianiane qͥdfeciſti. Rn̄. qͦrū vtrāqꝫ. e Sūmis .i. ſūmo labore.f Uigilijs. ad leges. ius ciuile vigilātibꝰ dormientibꝰ ſcpͥtū ē. vt. ff. ī frau. cre. pupillꝰ in fi. Accur.g Prouidētia .ſ. ad arma. Et noͣ. tres hoīs ſtatꝰ. memoria p̄teritoꝝ. ſcīa ꝑſentiū. ꝓuidētia futuroꝝ.h Annuēte deo. deo gr̄as refert cꝰ adiutorio triūphū meruit obtinere. vt. C. de offi... affri. l. j. in. pͥn.i Et bellicos. qd̓ ꝯiūctī dixerat dicēdo vtrāqꝫ viā. ⁊cͣ. nūcdiuidit dicēdo pͥmo qͣl̓r ſe habuit circa arma. Accur.a Barbarice. barbari ſūt exͣ romanū imꝑiū ſunt maxime hoſtes.b Deducte de nouo.c affrica. ſub qua multe ꝓuincie ꝯtinent̉ erat vandalis centum quinqꝫ annos occupata licet roma ab ipſis

aa 2