De iure naturaliIIII

vnū eū ꝯuocare legꝭ ſāciēdecā. equū viſum ē ſenatū viceppl̓i ꝯſuliᵍ. Sꝫ ⁊ qd̓ principiplacuit. legꝭ hꝫ vigorē cū legeregiaᵏ q̄ de eiꝰ imꝑio lata ē. populꝰⁱ ei ⁊ ī eū oē imꝑiūᵐ ſuū ⁊ptātem ꝯceſſitⁿ. Qd̓cūqꝫ igit̉imꝑator ꝑ epl̓am ꝯſtituit velcognoſcēs decreuitᵖ vl̓ edictop̄cepit. legēʳ eē ꝯſtat. He ſūtq̄ ꝯſtōes appellāt̉. Plane exhis q̄dā ſūt ꝑſonaleſ q̄ nec adexēplū trahutur. qm̄ nō hocprinceps vult. ¶ Naꝫ qd̓ obmeritū īdulſit alicui. vl̓ ſi cuipenā irrogauit vel ſi cui ſineexēplo ſubuenit ꝑſonam nōtrāſgredit̉. Alie aūt cū generales ſint oēs ꝓculdubio tenētᶜ. Pretoꝝ quoqꝫ edicta.nōᵉ modicam obtinēt iurꝭ auctoritatē. Hoc etiā ius hono

rariuꝫ ſolemꝰ appellare. ꝙ qͥhonores gerūt id eſt mgr̄atꝰⁱauctoritatē huic iuri deder̄tꝰ.Proponebātⁱ ⁊ ediles curules edictū de quibuſdā cauẜ.qd̓ edictū iurꝭ honorarij portio eſt. Reſpōſaᵉ prudentumſūt ſnīe ⁊ opiniōesᶻ eoꝝ. quibus ꝑmiſſuꝫ erat iura ꝯdere.Nā antiquitus ꝯſtitutū eratvt eēt qui iura publiceⁿ interp̄tarent̉. quibꝰ a ceſareº ius reſpondēdi datum eſt. qui iuriſconſulti appellabāt̉. quorumomnium ſententie et opiniones eam auctoritatē tenebantvt iudiciᵖ recedere a reſponſoeorum non liceret. vt eſt conſtitutumᵐ. ¶ Ex non ſcriptoius venit quod vſus approbauit. ¶ Nā diuturni moreſꝯſenſu vtentiū cōprobati. le-

leg. ⁊ ſena. con. l. nō ambigit̉.f ¶ Legis. nam idem eſt ſi ex alia. quia difficile erat tot homines ꝯuenire. Accur.¶ Cōſuli .i. interrogari. nā antea ppl̓s interrogabat̉. vt. sͣ.e. ti. §. plebiſcitū. vt ſicut ppl̓s interrogabat̉ priꝰ. ſic poſteaſenatores qͥ centumerāt nūero interrogabant̉ a cōſule. vtc. de pet. her̄. l. fi. iuprin.b ¶ Sꝫ ⁊ qd̓ principi placuit cā faciēdicocꝫ legē. al̓s nō eētlex cōis vt ſeqͥt̉. ⁊. Cde ſen. l. ex ſtipulatōe. nā ibi d̓r nō oīs vox iudicis eſt ſnīa ⁊ſic nō oīs vox pͥncipis eſt lex.i Habet vigorē. id eſt lex eſt ⁊ ꝓ lege ſeruat̉.k ¶ Regia. hac lege cautū fuit vt ptās legꝭ faciēde trāſiretde ppl̓o ad pͥncipē. vt h̓. ⁊. ff. d̓ ori. iu. l. ij. §. deinde cū eēt et§ nouiſſime. ⁊ fac̄ ad hͦ. ff. de ꝯſti. prin. l. j. vbi ſūt eadē ꝟba⁊ hāc legē regiā nō habemꝰ. nā facta fuit ſuꝑ regio .i. imꝑiotranſferendo.l¶ Populꝰ ei .ſ. pͥncipi qͦ ad honorē. ⁊ ī eū qͦ ad onus.m ¶ Imꝑiū .i. trāſferēdo d̓ ppl̓o ad pͥncipē. nā fuit ſacta fuper regio .i. imꝑio trāſferēdo.n ¶ Conceſſit .i. trāſtulit. ſic vt ip̄e ppl̓s āmodo nō hēat ſibihͦ ius. ſic. C. d̓ ve. iu. enu. l. ij. §. ſꝫ hͦ. ⁊ de le. ⁊ ſen. con. l. fi. Sꝫalij dicūt ꝙ ⁊ adhuc ppl̓s pōt facere legē. ⁊ qd̓ d̓r ſolū p̓nci tpem hͦ poſſe. veꝝ eſt ſolꝰ .i. nullꝰ aliꝰ ſolꝰ ẜm Rich.o ¶ Per epl̓am. vt. jͣ. de his q̄ ſūt ſui vel alie. iurꝭ. §. dn̄oꝝ. ⁊ff. de ꝯſti. prin. li. j. Accur.p ¶ Decreuit. vt. C. e. ſi imꝑialis.q ¶ Edicto. vt. C. e. l. ij. ⁊ d̓ ſcd̓is nup. l. hac edictali.f ¶ Legē. generalē quā potes cogͦſcere qͣttuor modis. vt. Cd̓ legi. ⁊ cō. l. leges vel ſpecialē vt ſeqͥt̉.s ¶ He ſūt .ſ. q̄ ꝯſtituit imꝑator.t ¶ Perſonales dūmō iurꝭ corꝑe nō ſūt clauſe. al̓s oēs ſuntgenerales. vt. C. de no. C. ꝯfir. l. vnica. ī. §. fi.Ob meritū. qꝛ ml̓tū ẜuierat pͥncipi. ⁊ iō aliquā penā quādebebat ille pati ꝓpter delictū qd̓ forte ferat ei remiſit.x ¶ Alicui penā merēti.y ¶ Irrogauit .ſ. nō merēti vl̓ merēti. ſꝫ maiorē qͣꝫ eēt dignusvt pena eiꝰ mētꝰ ſit ml̓toꝝ. vt. ff. d̓ penis aut facta. §. fi.z ¶ Sine exēplo .i. vt alij caperent exemplū.a ¶ Subuenit. vt clericꝭ ī qͥbꝰ ml̓ta ſunt ſpālia. vt in aucͣ. vtdei l. apd̓ ꝓprios ep̄i. ⁊. C. d̓. epiſ. ⁊ cle. cū clericꝭ. ⁊. l. oēs qͥ⁊ curie ⁊ alijs vt. C. d̓ leg. ⁊ cō. l. ij. Sꝫ nūqͥd ītelligit̉ ſine ex

emplo ſubuenire ſi cui ſimplicit̓ reſcribat. Rn̄. ſic. dūmodon̄ ſit ibi aliqd̓ ſignū ex hiſ qͣttuor q̄ dicūt̉. C. d̓ leg. ⁊ cō. l. iij.b ¶ Nō trāſgredit̉. ff. ꝙ qͥſqꝫ iurꝭ. l. j. ꝯͣ. ſꝫ diſtīgue. an ad ſuipoſtulatōeꝫ ſit ꝯceſſuꝫ. qͦ caſu trāſgredit̉ vt ibi al̓s nō. vt h̓.vt. ff. ꝙ qͥſqꝫ iurꝭ. l. iij. ſꝫ ſic ſoluit̉ aliud ꝯͣ. C. de fruc. ⁊ li. ex. l.fi. vl̓ ad vtrūqꝫ ꝯͣ qd̓ad alid̓ extēdit̉ hͦ nōeſt dicere vt aliꝰ habeat pͥuilegiū. vl̓ meliꝰ lꝫ egrediat̉ ꝑſonānō ē tn̄ generale iusnec videt̉ aliꝰ .ſ. aduerſariꝰ ꝓrſus cumſit ꝯtingens occaſione ꝯtrouerſie.c ¶ Tenēt .i. ligant.d ¶ Pretoꝝ qꝫ edicta. q̄ ſcp̓ta erāt ī albo p̄torio. vt. ff. d̓ iuriſdi. om. iudi. l. ſiqͦsid qd̓ in pͥmo rn̄.e ¶ Nō. modicā ſedmagnā.f ¶ Qd̓ qͦ .i. ideo qꝛ.g ¶ Mgr̄atꝰ .ſ. ipſip̄tores. vt. ff. de iuſti. ⁊ iu. l. ius aūt p̄toriū. ⁊. l. ſ.h ¶ Dederūt. vt. ff. de ori. iur̄. l. ij. §. eodē tꝑe.i ¶ Proponebāt cauſis. vt d̓ moribꝰ ⁊ morboſis ⁊ vitioſisaīalibꝰ. vt ptꝫ. ff. de edil. edic. l. j.k ¶ Honorarij. qͣliter. rn̄. qꝛ edileſ erāt ex p̄toribꝰ. vt. jͣ. d̓ di.ſti. §. p̄torias. ⁊. ff. d̓. ꝟ. ob. l. v. §. p̄torie.l ¶ Reſpōſa ſnīe. ſnīa eſt firma ⁊ indubitata rn̄ſio. ẜm Io.m ¶ Opiniōes. opinio ē cū dubitatōe rn̄ſio. ẜm Io.n¶ Publice .i. qͣꝝ interp̄tatio fiebat publica auctoritate cōceſſa a pͥncipe. vt vulpia. papiū. ⁊ ſil̓es qͥ fecerūt leges. ff. deorigi. iur̄. l. ij. §. poſt originē. ⁊. §. iurꝭ ciuil̓ ſcientiā.o ¶ A ceſare auguſto. vt. sͣ. j. rn̄. Accur.p ¶ Ut iudici. ſcꝫ nulli.q ¶ Cōſtitutū .i. ſicut ip̄i ꝯſtituerūt.r ¶ Ex nō ſcpͥto ius venit. de iure ſcpͥto vidimꝰ ꝙ in ſex partes diuidit̉. ſequit̉ de nō ſcripto. vt. sͣ. e. §. ꝯſtat.s ¶ Diuturni. ſꝫ qͣnto tꝑe vſus facit mores vel ꝯſuetudinē.Rn̄. x. an. vt. ff. qui et a qͦ. ma. li. l. cū fideicō. §. ariſto. lꝫ ẜmquoſdā exigit̉ tp̄s cuiꝰ nō extat memoria. ar. ff. d̓ aqua plu.ar. l. j. in fi. ⁊. ff. de aqͣ cōti. ⁊ eſti. l. iij. §. ductꝰ. ⁊. C. q̄ ſit lon.ꝯſuet. l. ꝯſuetudīes. ⁊. C. de ſacroſanc. ec. l. fi. Iteꝫ que dicit̉longa. pꝫ in rubrica. C. e. ⁊. ff. e. lōga. aucͣ. x. an. dicitur. vt. jͣ.de vſuca. §. j. ſequit̉ ꝙ. x. an. ſit robuſta. Sꝫ nunqͥd ſemel ſufficit. vt. jͣ. x. annos. Rn̄. nō. īmo dꝫ ad minꝰ bis ẜm eū iudicare. vt. C. de epiſ. au. l. iij. in fi. vel queremoniā. vel libelluꝫpoſitū ꝯtra ꝯſuetudinē talē ſpernere. vt. ff. de leg. ⁊ ſena. cō.l. cū de ꝯſuetudine. Nunqͥd ergo iudicat̉ exēplis. Rn̄. nonvt. C. de ſen. l. nemo iudex. ⁊ fa. ff. de offi. p̄ſi. ſed lꝫ. ſed ex cōſuetudine que approbat̉ exēplis. ⁊ ſic ꝯcedit̉ aliquid ꝑ obliquū qd̓ directo nō ꝯcedit̉. ſic ⁊. ff. q̄ reſ pig. ob. poſ. l. ariſto.in fi. ſic ecōtra peto ex ꝓmiſſione q̄ ꝓmiſſio ꝓbat̉ ex longovſu. vt. ff. de vſur. cū de in rem verſo.