H

licenciam habere. totamſuam familiam libertatidonare. niſi alia cauſa impediat libertatem. morientibus autem ad imere huiuſcemodi licenciam.¶ De hijs qui ſui vel alieniiuris ſunt.Equitur de iureperſonarum aliadiuiſio. Nam quedaꝫ perſone ſui iuris ſuntquedam alieno iuri ſubiecte ſunt. ¶ Rurſus earumque alieno iuri ſunt ſubiecte. alie ſunt in poteſtateparentum. alie in poteſtate dominorum. ¶ Videamus itaqꝫ de his que alieno iuri ſubiecte ſunt. Naꝫſi cognouerimus que iſteperſone ſunt ſimul intelligemus que ſui iuris ſunt.

ac prius inſpiciamus dehis que in poteſtate dominorum ſunt ¶ In poteſtate itaqꝫ dominorum ſuntſerui que quidem poteſtaſiuriſgenciū eſt. Nam apd̓omnes pere que gentesanimaduertere poſſumusdominis in ſeruos vite neciſqꝫ poteſtatem eſſe. etquodcunqꝫ per ſeruum acquiritur id domino acquiritur. ¶ Sed hoc tempore nullis hominibus. quiſub imperio noſtro ſunt.liceat ſine cauſa legibuscognita in ſeruos ſuos ſupra modum ſeuire. Namex conſtitucione diui. pij.anthonini. qui ſine cauſaſeruum ſuum occiderit nōminus puniri iubetur. ꝙͣ ſialienum ſeruum occiderit.

Ege fuſia. certus vt vltra duos vel tres forte n̄ poſſꝫmanumittere in vltima voluntate. vt. jͣ. e. in fi.a ¶ Modus .i. numerus caninam. forte a quodā qͥ caniſb ¶ Quam ſcꝫ fuſiam? noīabatur inductam. vt in publ. d̓rvt. jͣ. de act. §. alie. nam canis ſeruabat naturam qui ſtat inpalea. qui nec ſibi pt̄ habere paleam. nec alij permittit accipere. ſic nec ſibi poterat tenere ſeruos.qꝛ moriebantur vt. jͣ.de dona. §. ſiue falſa.nec libertatem paciebatur eis dari. Vndemerito camna d̓r. vtſit cōſequens nomenrei. vt. jͣ. de donac. §.eſt et aliudc ¶ Impedientem. ideſt impedimentum af̄ferentem.d ¶ Inuidaꝫ. nota contra inuidos. ſic C. decadū. toll. in pn̄.e ¶ Familiam .i. omneſſeruos qui familia dicuntur. vt ff. de ver.ſig. pronunciacō. §. j.Accur.f ¶ Cauſa. vt fraus l̓etas mānumittentis.vt sͣ. e. t. in pnͥ. et. §.eademg ¶ Morientibus. ſedqūo pt̄ aliqͥd adimi.cum nihil habeat. nāmors oīa abſtulit. vtin autͣ. de nup. §. deincepſ. col. iiij. ℟º dicmorientibꝰ .i. ad mortem tendentibus. qꝛlaborabat ī extremisvel quaſi vel ec̄ eratſanus. ſed tīore mortis hͨ faciebat. vt. ff. de donac. cā mor. l. iij. iiij. v. et vj.h ¶ Adimere. nota hic ar. ꝙ ea que fiunt inter viuos trahuntur ad voluntates vltīas. ſic econtra. ff d̓ pac. l. pactūi ¶ De his qui ſui vel alieni iuris ſunt. ℟ ca. hic reſtringitprimum membrum diuiſionis poſite. sͣ de iu. perſo. vt nonꝯprehendat quoſdam liberos homines filiuſfa. Item ſtatim cum dicit alieno iuri. ampliat ſecundum menibꝝ diuiſionis. vt ꝯprehendat eciam quoſdam liberos. ſcꝫ filiuſta.cum g fiat addicio et detractio dicte diuiſionis iam eſt deiure ci. hec diuiſio. vt ff. de iuſti. et iure. l. ius autem ciuileAut ſuperior de iure perſonaꝝ fuit ẜm ius naturale ⁊ gē.et ibi diximꝰ ⁊ iō immutabile eſt vt sͣ de iu. na. et ci. §. pe.Equitur diuiſio que eſt de iure ciuili. cum in ea ius gēcium diſtinguatur. vt ff. de iuſt. et iur. ius ciuile. ſuꝑerior autem quam habuimus. sͣ. de iur. perſo. i. ℟º eſt d̓ iuregen. cū n̄ ſit ſeruitus iure nat̉ali. ꝯgnita vt sͣ de lib̓. §. i. ac.a ¶ Iuris. quedam neutro iure tenent̉. vt filij quoꝝ pr̄esſunt capti ab hoſtibus. vt. jͣ. qui. mo. ius pa. po. ſol. §. ſi abhoſtibus. nam et alie quedam ſunt impendenti vt ff. de vſufruc. ſꝫ ⁊ ſiquis interdum. §. i. et in aut. de non alienan. §. h̓autem. col. i. et hoc ẜm quoſdam. Nos ꝯtra. Nam ſui iurisſunt. cum em̄ pater ſit ſeruus hoſtium. et in eoꝝ poteſtatevt sͣ de iure perſo. §. ſerui. gͦ alium habere non poſſunt inpoteſtatē. vt ff. de acqui. re. do. homo liber. §. quicquid.

ff. de acqui. poſſ. l. cum heredes. circa medium. et ff. ad. l.iul. de adul. l. ſic eueniet et preterea eorum racio vel ſnīa ēabſur. qͥ dicūt ꝙ hec diuiſio recipiat medium vt. C. de ſen.b Pt̄ate. hͦ ꝟbū. v. modiſ accipit̉ vt ff. d̓ꝟ. ſig. ȳpaſ. l. fi..l. pt̄as. nam vt dicit ariſtoteles. ꝯtrarioꝝ eadem eſtc ¶ Simul­ diſciplina. vt hic et. jͣ. de tutelis. i. ℟º. et ff. e..j. et eſth̓ ar. ꝙ pernoti ciam vnius immediatorum. peruenit̉ad alterius noticiamet faciunt ad hunc. §.ff. de procur. l. ponipon̄. §. pe. et. ff. e. l..j. et ff. de preto. ſtipul. l. i. §. ſtipulacionum iſtaꝝ. jͣ. de tutel̓circa pnͥ.d ¶ Gentis .i. de iuregencium introducta.vt sͣ de iur. ꝑſona. §.ſeruitus.e ¶ Animaduertere..i. in animo vertereet cogitare. vt dixitcatho.f ¶ Eſſe improprie ponitur pro fuiſſe vt ſtatim colligitur. vt ff.e. l. i. et erat eadē pr̄iin filium. vt colligit̉ſcd̓m vnam lr̄am. ff.de lib̓. et poſtul. l. inſuis. et. jͣ. d̓ noxa. §. fi.et. C. de pa. po. l. fi.g ¶ Domino. vel qͣſidomino vt fructuarioet bone fidei poſſeſſ.quibus queritur exduabus cauſis. vt. jͣ.per quas perſo. no.acqͥ. §. de his.h ¶ Quodcunqꝫ. ſcilicꝫiuſte ẜm quoſdam vt ff. de acqui. poſſ. ꝙ ſeruus in fi. Sedcerte hoc eſſe non poteſt. nam ſi acquiritur. gͦ domino. qꝛſibi non. vt. jͣ. per quas perſo. no. acqͥ. §. Item ſerui. et. ff.de acqui. here. placet. quare dic ꝙ ſemper domino queritur. eciam ſi per dolum vel mētum ſeruus acquirat vt ff.pro emptore. l. iij. §. celſus. et. §. pompon̄. et. §. ſi ſeruus. ſꝫhoc ſolo inſpecto an queratur puta ſi ſeruus ſtipulet̉ oꝑeras a liberto. vt. ff. de ſti. ẜ. l. antepenl̓. vel ſi aliud factuꝫſit in ſtipulacionē. vt. jͣ. de ſti. ẜ. §. ſꝫ cum factum niſi in caſibus. quod dic̄ vt. jͣ. de ſtipula. ẜ. ſꝫ cum. nec ob. dicta lex. ꝙſeruus. qꝛ nunꝙͣdomino vt ſibi remaneat. nam tenetur reddere Sed nunquid libertas data a domino vel a lege quodFit interdum. vt C. de ſer. qui pro premio liber. ac. per totum. et in autͣ. de mō. §. ij. domino queritur. ℟n̄. non. naꝫIꝫ queratur ſeruo libero. tamen non poteſt dari libertas.vt. ff. de fidei com. liber. generaliter. §. ſi homini. tameneoip̄o momento ſic fit liber vt dominum non habeat. et ſichec oppoſicio eſt de puncto. ſic et alias vt hic vadit romaꝫet h̓ facit murum. non eſt tamen verum eum iuiſſe l̓ opusfeciſſe. licet ſit in vltimo momento perficiendi. Similis q̄ſtio fit. ff. ꝙ metus cauſa. l. extat.i ¶ Id̓ domino vel quaſi domino. vt fructuario et bone fi.poſ. quibus queritur ex duabus cauſis vt. jͣ. per quas ꝑ no.acqui. §. de his