Druckschrift 
Iustiniani Institutiones
Einzelbild herunterladen
 

N nomine dn̄i nr̄i ih̓u xp̄iImꝑr ceſar flauꝰ iuſtinianus. alamanic̄. franc̄. germanicus. acticꝰ. guandalicus. africuſ. pius. felix. inclitꝰ victor ac triūphatorſꝑ auguſtꝰ cupide legumiuuentuti. Incipit liberprimꝰ domini. IuſtinianiImperatoris inſtitucionum ſeu elementorum

Mperatoriaꝫ maieſtatēſolū armis decoratā ſed eclegibꝰ oportꝫ eſſe armatāut vtrūqꝫ tp̄s belloꝝ pacis recte poſſit gubernari princeps romanꝰ victorexiſtat. ſoluꝫ in hoſtilibꝰprelijs. ſed ec per legittimos tramites calumniancium iniquitatem expellat fiat tam iuris religioſiſſimus ꝙͣ victis hoſtibꝰ triſumphator magnificusQuoꝝ vtramqꝫ viaꝫ cumſummis vigilijs ſummauidencia anuente deo ꝑfecimꝰ. Et bellicos quid̓ ſudores nr̄os barbarice gen-

ſ noīe dn̄i nr̄i hieſu. Ex nota x̄anus fuit. al̓s poſſetimꝑare id eſt imꝑij iuriſdictōꝫ exerce̓. vt in autͣ. iuſiur̓. qd̓p̄ſtat̉ in pnͥ. ibi. et ꝯīcator eccīe. coll̓. ij. vbi d̓r qͥlibꝫ admīſtrator dꝫ iurare ſe eſſe ꝯicatorē ſct̄e catholice eccīe ſicci al̓ fac̄. i. ſil̓imō vt. C. de of.. pre. aff. l. in noīe dn̄i. inautͣ. de armis in pnͥ. col. vj. ex ſequit̉ bonū iniciū. meliusmediū. optimꝰ finisvt in autͣ. quō. opor.in principio coll̓. i.b Imꝑator ceſar. aceſare auguſto regnabat tꝑe natiuitatisxp̄i. Vnde illud. exijtedictum a ceſare Auguſto. vt deſcriberet̉vniuerſus orbis. i. vtquilibet extimaret boͣſua et exinde quilibetimꝑato r dc̄s eſt ceſaruel ceſar qꝛ fuit ceſusde ventre matris ſue.c Flauꝰ. qꝛ tl̓is er atcoloris. nam rubens.d CIuſtinianꝰ. qꝛ fuitfilius iuſtini. vt.. dedonac. §. eſt et aliud.. qͥbꝰ ē. fa. te. §.penl̓. ſꝫ in dec̓. di. xvj..c. habeo libeꝝ. d̓rfuit filius ꝯſtantim.ſꝫ forte ibi loquit̉ dealio iuſtīano ꝙͣ. veld̓r fuit filius ꝯſtantim. qꝛ ſucceſſit ei inregno. vel d̓r a iuſticia quam ſꝑ coluit. etſubditis iniunxit colendam. vt. C. de ſum. tri. et fi. ca. l. i.e Alamaīcꝰ. noīa oīa ſeq̄ncia noīa ſūt ab euētu ſibi īpoſita vtputa qꝛ vicit affricoſ ſic alijs vt ī autͣ hr̓. falc.f Ac g̓manicꝰ ſūt noīa ꝓuīciaꝝ qͣs deuicit pnͥ. col. i.g Pius. a pio antonio vt ī aūtͣ. vt lib̓ti. de ce. col. vj. §. ſiqͥs at. al̓s eſt. §. facimus h Victor. in fugādo hoſtesi Ac felix. a ꝟtute. felix. i. ꝓſper qꝛ oīa ſibi ad votumk Inclitꝰ. ageſtis mag̓ficis. accur. floren ſuccedebatl Triumphator. poſt victoriamꝯbet imperatorm Sꝑ auguſtus. qꝛ hꝰ dꝫ eſſe ꝓpoſiti qͥli­ vt augeat.lꝫ ſꝑ faciat vt in diffinicōe mr̄monij. vt.. de pa. po. inpnͥ. lꝫ interd̓ diuidat̉. vt C. de repu. l. ꝯſenſu. ſic et in diffinicōe iuſticie. vt.. de iuſticia et iure. in pnͥ. ẜm jo.n Cupide. ſcilicet mittit ſuam graciam et hunc librumo Seu elem̄toꝝ. more recte ſcribenciū p̄mittit ꝓhe. inreddit lectorē. attētū docilēet beniuolū. attētū. dic̄mis vigilijs. ip̄e vigilauit r̓ddit nos attētos vt vigilare dēamꝰ. ius ciuile vigilātibꝰ ſcriptū ē. vt. ff. que īfrau. cre. l. pupillꝰ ī fi. ibi ſūma ꝓuidēcia vt.. ꝓx. docilē dic̄. et ſacͣtiſſi. ꝯſt. antea.. ⁊c̓. vt.. e. oēs. docilē em̄fac̄ ſūmaꝫ rei breuit̓ ꝯp̄hendit. ip̄e abbreuiauitpoter̄t āmodo faciliꝰ edoceri. beīuolū .i. bo ne volūtatis addiſcend̓. vbi dic̄. et in pͥoribꝰ ec̄ tꝑibꝰ et i. ſūma itaqꝫ oꝑevt.. e. §. cūqꝫ. et. §. ſūma itaqꝫ. etē. imꝑatorē eſt ī maAꝑatoriaꝫ maieſtateꝫ. id eſt. ieſtate. vt C. leg̓.et. l. digͣ. ſil̓is eſt loq̄ndi ornatꝰ... mo. ius pa. po.ſoluit̉. §. filiꝰ. īꝑatoriā celſitudīeꝫ. et noͣ ātiphorizat rn̄dendo ad tacita qt̄ōꝫ hāc. ſcꝫ qͣre īꝑator fac̄ ſuūē ſcꝫ armis intēde̓. milites magiſ arma ſcire ꝙͣ iura oꝑtetvt. C. de iur̓ deli. l. ſāctimꝰ. ad qd̓ rn̄dꝫ īꝑatoriam. accur.

q Decoratā. q̄rit̉ qͣre qd̓ erat armoꝝ attribuūt legibꝰecontͣ. ℟n̄. vt on̄deret alteꝝ alt̓iꝰ auxilio ſꝑ ege̓. vt C. deno. co. ꝯfir. in pnͥ. vel dic ꝓpͥe ponit. arma ſūt ad decorēleges ſūt ad armand̓ vn̄ d̓r. militāt nāqꝫ. ꝯcͣ vt C. aduoc̄.diuer. iu. l. aduocati. ſic poſuit vt euitet̄ malꝰ ſonꝰ verboꝝ ſcꝫ cathephaton. id eſt turpis ſonꝰ r Oportet. ideſt oportunum eſt.s Armatā. ſcꝫ ad hācvtilitatē ſeqͥtur ac.t Et belloꝝ. ſicad yſum armorum.u Et pacis. ſic quoad vſum legum.x Gubernari. alteꝝcum legibus ſcꝫ tp̄uspacis. alterum armisſcꝫ tꝑe belli.y Et princeps. ſcꝫimperator accur.z In hoſtilibꝰ. ſūthoſtes d̓r. ff. de cap.et poſtil. re. l. hoſtesa Per lt̄imos tͣmiteſ.i. legeſ ſūt via gͣdiendi. ſic̄ tramites eundi. ẜm jo. bn̄ dico calumniantes punirileges. nam in criminibus ſiue ordi. ſiue exͣordinem ad ſil̓itudinēſupplicij punitur calūniator. vt. C. accu.I. fi. et. ff. ad turpil. l..i. et in priuatis et inexͣordinarijs criminibus oēs calumnioſiqͣlitate admiſſi plectunt̉ Iteꝫ in ciuilibꝰ punit̉ pecuīaria pena. ſacr̄o calūnie. nota infamie. vt.. pe. te.li. tōtū. et.. de acc̓. §. ſiqͥs agēs. et. C. plus. pe. l. vnicaet de iud. ꝓperand̓. §. et ſiqͥdeꝫ vbi punit̉ ꝯtūax in expenẜdic vij. gn̓a penaꝝ vocat lt̄imos tͣmites. vt. ff. de penisl. vj. in fi. et l. vij. et viij. dic ꝙmgr̄atus vocat tramites.per qͦs iura reddunt̉. paꝝ valent iura in ciuitate eſſent execucioni mandarēt. vt ff. de ori. iur̓. l. ij. §. pꝰ origineꝫqui ec̄ puniunt in criminalibus puniunt in ciuilibꝰ expēẜet in viatico. vt. ff. de iud. q̄ꝫ. vltīa verior eſt. accur.b Calūnianciuꝫ. calūniator eſt falſa crimīa ſcient̓ intendit. vt ff. ad turpil. l. i. in pnͥ. et fa. ad. ff. de his no. infa. athletas. §. calūniator. qͥd at̄ ſit pͥuaricator tergiu̓ſator d̓r in predc̄is legibꝰ yfieri religioſū leges. ip̄ec. Religioſiſſimꝰ. no quē­ ſūt ſacre. vt C. de leg. et. l.legēs. Itē noͣ qͣtuor ꝓporcionalia ſcꝫ arma. vſus armoꝝvictoria triūphus. Itē leges. vſus legū. calūnie pulſio etd Quoꝝ vtrāqꝫ. ſi iſta dn̄t eſſe in pnͥcipe tuᵐ xiur̓ religioiuſtiniane quid feciſti.. qͦꝝ vtramqꝫ accur.Aantibꝰ et dore Summis i. ſūmo laboref Vigilijs. ad leges. ius ciuile vigi­ miētibꝰ ſcriptūeſt. vt. ff. in frau. cre. pupillꝰ in fi. et ff. de pec. l. in ſūmag Prouidēcia ſcꝫ ad arma. et no. tres hoīs ſtatus memoria p̄teritoꝝ. ſcīa pn̄ciū. prouidencia futurorum.h Annuente deo. deo gr̄as refert cuius triumphum meruit obtine̓. vt C. de of. p. pre. affri. l. i. in pnͥ.i Et bellicos. qd̓ ꝯiunctī dixerat. ddº vtramqꝫ viam. etc̄.nunc diuidit ddº primo qual̓r ſe habuit circa arma. accur.k Barbarice. barbari ſt̄ exͣ roͣnū īꝑiū ſt̄ maxīe hoſtesl Deducte. de nouo. Accurſius.