I

Et ſeruus qui manumittitur procuratoris habendigracia. non minor. xvij. annis manumittatur ¶ Senel autem cauſa approbata ſiue vera ſit ſiue falſa n̄retractetur ¶ Cum autēcertus modus mānumittendi minoribus. xx. anniſdominis per legem eliaſcenciam conſtitutus ſit.eueniebat vt qui. xiiij. annos expleuerat. licꝫ teſtamientum facere poſſit et īeo ſibi heredem inſtituerelegataqꝫ relinquere poſſittamenſi adhuc minor ſit.xx. annis libertatem ẜuodare non poterat. quodnon erat ferendū ſi is cuitotorum ſuorum bonorū īteſtamento diſpoſicio data erat vni ſeruo dare libertatem non permittebatur. Quare non ſimilit̓ei quēadmoduꝫ alias resita et ſeruos ſuos in vltima voluntate diſponerequemadmodum volueritpermittimus vt libertatēeis poſſit preſtare ¶ Sed

cum libertas ineſtimabiliſres ſit. et propter hoc an̄viceſimum etatis annumantiquitas libertatem ſeruo dari prohibebat. ideonos mediam quodammōviam eligentes non aliterminori viginti annis libertatem in teſtamento dareſeruo ſuo concedimus niſidecimum ſeptimum annuꝫimpleuerit et decimumoctauum annum attigerit.¶ Cum enim antiquitashuius etati et pro alijs poſtulare conceſſerit cur nōeciam ſui iudicij ſtabilitaſita eos adiuuare credat̉.vt et ad libertates dandas ſeruis ſuis poſſit peruenire De lege fuſiacanina tollenda.Ege fuſia canina certus modus conſtitutus erat in ſeruis teſtamento manumittendisquam quaſi libertates impedientem ⁊ quodam mōnniuidam tollendam eſſecenſuimus cum ſatis fuerat inhumanum viuos qͥd̓

quo ad ſtatum. vt. C. de rei vendic. l. patum l. licet poſſitip̄e et domina accuſari. vt C. de mū. queẜ. ꝓp̓. l. i. et. jͣ. dehere. inſti. §. ic ¶ Naturales et lt̄imos. vel naturales tm̄d MPedagogum ſcilicet qui ab inicio inſtruit pueros. a pedos quod eſt puer et gogos quod eſt ducere. quaſi. d. ductor ſiue gubernatorpuerorum.e ¶ Alumnum. quemvel quam alumnꝰ aluit vt differat a ſuꝑeriorif ¶ Collactaneuꝫ. quiſimul mecum lactauitquem fratreꝫ bonon̄.appellantg ¶ Ducatur. preſtito ſuper hoc ſacramēto. vt. ff. de ma. vin.ſi collactaneus in fi.h ¶ Cauſa iuſta vt infirmitatiſ que tribuitdilacionem. vt ff. ſiqͥſcaut̓. l. ij. §. iij. et. iiij.et ff. de re iudi. l. queſitum vel alia qualibꝫiuſta vt ff. ex qui. ca.ma. lꝫ. l. i. in fi.i ¶ Decem et ſepteman. Sed quomodo minor. vigintiquinqueanniſ poteſt eſſe procurator. vt. C. de ꝓcur. exigendi et. ff. d̓procur. ſi minor. ℟.hoc ad negocia fuitnon in iudicio eſſe poteſt. ſic al̓s eſt differencia inter hos procuratores. vt ff. manda. ſi procuratorem..§. j. accurſius flo.k ¶ Approbata ſcilicꝫmanumiſſionis ⁊ apd̓concilium. accur.l ¶ Siue falſa. quaſidiceret. ſi dixit filiumlicet non ſit. vel patrem vel filiam. licethec ita non ſint. ſcd̓mquoſdam quod reprobo. cum id quod falſūſit nihil ſit. nec preſtet cauſam. vt ff. de. ver. ſig. paulus.et C. ſi ex falſis inſtrumentis per totum. et. ff. de excepci.rei iud. l. qui agnitis. Vnde dicit vera id eſt iuſta. falſa ideſt iniuſta. vt quia dixi eum ſocium meum fuiſſe in armis l̓ī ſcolis. qd̓ inducebaꝫ ꝓ iuſta cā ⁊ fuit tal̓ cā l̓ ſimilis aꝓpbata. licꝫ non debuerit approb̓ari. ſic ff. del̓. j. ſi fideiuſſor.§. fi. et ff. de in integ. reſt. l. omnes. ſic econtra iuſta provera. vt st. i. in pnͥ.m ¶ Retractetur. quia nihil facile immutandum eſt ex ſolennibus. vt ff. de in integ. reſti. diuus. Sed contra. ff. deexecu: tu. l. ſꝫ reprobari. j. ℟º. Sꝫ hoc fauore libertatis. illud fauore ſanitatis.n ¶ Cum autem conſtitutus. nam cum dicit ſine cauſa nonpoſſe manumitti. ergo econtra cū cauſa valet manumiſſio

ſic. ff. de eden. ſiquis ex. §. pretor. et. §. prohibet. et. ff. depactis iur̓gencium. §. pretor. et. §. dolo malo. Ac.o ¶ Teſtamentum. ſi eſt maſculus femina vero in. xij. vt ffde teſta. qua. etate. vt ff. de liber. le. aurelio. §. gayusp ¶ Sed cum libertas vſqꝫ nunc allegando. innuit ꝙ eodētempore poſſit manumit tere quo teſtari. nunc econt duasracioneſ conſideransEt quia ineſtimabiliſeſt libertas. tamen ſivendat quis ſe precium ad venditorem n̄trāſit ȳmo penes em̄ptoren eundemqꝫ dominum remanet vndeineſt eſtimabilis. vthic. et ff. de reg. iur̓.libertaſ. et. ff. de taexhi. l. i. §. fi. Et quiaantiquitas al̓r ſtatuebat cui eſt de ſeruiendum. vt. C. de teſta..l. teſtamenta. quareviſis allegacionibusſoluit mediam eligēsviam. ſic. jͣ. de reꝝ di..§. cum ex aliena. licꝫſit ar. ꝯtra ff. d̓ neg.ge. neſennius. in fi. etff. de in rem. ꝟ. ſi ꝓpr̄e. §. idemqꝫ.q ¶ Mediam. nota mediam viaꝫ. ſic. ff. ſi pshere. peta. l. antiquiAccur. floren.r ¶ Impleuerit. ſꝫ hodie ex quo teſtari poſſunt et libertates relinquere poſſunt. vtin autͣ. vt ſpon. lar.col. ix. §. i. ꝙ exaudit.ſi in vltima volūtatevelit quis libertateꝫrelinquere. quod pꝫex verbo relinquerequod īdicta autͣ. poſi tum eſt quod ad morientes tm̄ ſpectat.ff. d̓ ta. exhi. l. i. §. fi.Sed quid ſi inter viuos velit quis manumittere. ℟n̄. non pt̄.niſi habeat. xx. annoſvel niſi cauſa ꝯgnita cum nec liber iſte. nec autͣ. loquatur.niſi in vltima voluntate. vnde ſeruatur tenor eiuſdēꝫ legiseliaſcencie cum non ſit correctus vt. C de ap. l. p̄cipīꝰ ī fi.g ¶ Antiquitas. vt ff. de poſtul. l. i. §. inicium.t ¶ Poſtulare .i. deſiderium amici ſui vel clientuli ſui coraꝫiudicibus exponere. vt ff. de poſtul. l. i. §. i. non autem proſe poterit eſſe in iure. vt C. de aucͣ. pr̄an. l. clarum. et ē racio qꝛ qn̄ꝫ pro alio accedit ſibi imputetur qui tali ꝯmittitcāꝫ ſuaꝫ. vt ff. de min̄. l. cū mandatou ¶ Peruenire. interrogatiue legas. rn̄deas. non eſt ractoquare ſit diuerſum. eſt gͦ et idem ius ſtatuendum. vt ff. d̓ꝟ. ob. l. a ticio in fi. nam vbi eſt eadeꝫ rō ideꝫ ius ſtatuend̓ē. vt ff. ad l. acqͥl. l. illd̓. ex C. ad l. falci. l. vlt.¶ De lege fuſia.