I.

appellamus. l̓ ius qͥritumquo quirites vtuntur. Romani em̄ a romulo. quirites a quirmo appellantur¶ Sed quociens n̄ addimꝰnomen cꝰ ſit ciuitatis noſtrū ius ſignificamꝰ ſicuticū poetaꝫ dicimus. nec addimus ei nomen ſubaudit̉apd̓ grecos egregius homerus apud nos virgiliꝰIus autem genciū omīhumano generi ꝯmūe eſtNam vſu exigente ⁊ hūanis nccītatibus gētes humane iura q̄daꝫ ſibiꝯſtituerunt. bella etem̄ ortaſunt⁊ captiuitates ſecute ⁊ ſeruitutes q̄ ſunt naturali iureꝯtrarie Iure em̄ nat̉aliomnes homines ab inicioliberi naſcebantur ¶ Etex hoc iure genciuꝫom espene contractus introducti ſunt vt empcio ⁊ vendicio. locacio et conductioſociētas depoſitū. mutuūet alie innumerabiles.Conſtat em̄ ius nr̄m quovtimur aut ex ſcripto aut

ex n̄ ſcripto ut apud grecos fomay. monoy ¶ Scriptum at̄ ius eſt lex. plebiſcita ſenatuſconſulta. pnͥcipum placita. igr̄atuuꝫedicta. rn̄ſa prudentum ¶Lex eſt quod populus romanus ſenatorio ingr̄atuinterrogante veluti ꝯſuleconſtituebat ¶ Plebiſcitum eſt quod plebs plebeio magiſtratu interrogante veluti tribuno ꝯſtituebat. ¶ Plebs at̄ a populo eo differt quo ſpēs agenere. Nam appellacōepopuli vniuerſi ciues ſignificantur. ꝯnumeratis ec̄patricijs et ſenatoribus.¶ Plebis at̄ appellacōneſine patricijs et ſenatoribus ceteri ciueſſignificantur Sed ⁊ plebiſcita legeortenſia lata non minus valere ꝙͣ leges ceperunt¶ Senatuſconſultum eſtquod ſenatus iubet atqꝫꝯſtituit Nam cū auctus ēppl̓s romanus in eū modūvt difficile ſit in vnū eū vl̓

⁊ ¶ ius qͥritū. pro eod̓ lꝫ noīa mutetTa qͥriſ qd̓ ē haſta qꝛb ¶ Aqͥrmo qͥ fuit eoꝝ rex. dē̄s. magͣ haſta ī belloytebat̉c ¶ Ciuitas. ſꝫ ſimpl̓r d̓r ius ciuiled ¶ Qr̄ꝫ ſcꝫ ronoꝝ ꝑ excellēciā. eſt ꝓp̓m l̓ gn̓ale ſi eſt fae ¶ Ius ſcꝫ ciuile roͣnoꝝ ꝓp̓m ſi­ ctum vt ſit gn̓alef ¶ Virgilius. id̓ in apl̓o. nā paulus in dina ſcript̉a intell̓Item vbi d̓r ſapiensintelligitur ſalomong ¶ Ius aūt. at̄ ꝓſedet repetit d̓ iure gē.vt aliquid addat.h ¶ Hūano. ſꝫ nunqͥdpl̓a humana gn̓a ſūt.℟n̄. non. expone gͦ.i. omnibus hoībus.i ¶ Nam vſu. ab inicioem̄ pauci erāt hoīeset indiguer̄t tn̄ aliqͦꝯī vſu. et qn̄ pluresfuer̄t tunc magis ſuas ꝯſuetudīes hēbātet ſtatuta. puta vtnullus vinea l̓ ortuꝫalterius intͣret. et hͦſequit̉ ⁊ ꝓbat̉. ff. deiuſ. et iur. l. ex hͦ iurek ¶ Gella. ſꝫ quo a iure deſcendit bellū cūſit a iur̓ ꝓhibitum vtff. de vlufru. l. eqͥſſimū. ℟ n. loquit̉ de eoqd̓ a ppl̓o rōno eſt indictum hoſtibꝰ vt ff.de cap. et poſtil. re. lhoſtes. §. in bello. jtēpulſare violenciā qd̓eſt licitum. vt. ff. deiuſt. et iur. l. vt vim ⁊ff. de vi et via ar. l. i..§. vim vi cū moderamine tn̄ vt C. vn̄ vi. l.i. et ff. de iuſti. ⁊ iu.l. iure. accur.l ¶ Ab inicio. ſꝫ nūqͥdhodie Quidam dicūtſic. Nos contra. namſeruus naſcitur vt. jͣ. d̓iur̓ ꝑ. §. ſerui. et d̓ na.reſti. l. interdum.in Gene. pene dic̄ ꝓpt̓.iiij. ꝯtractus vt ſtpulacōꝫ. vt. jͣ. de act. §. de ꝯſtituta. Item lr̄aꝝ obli. vt. jͣ. d̓lr̄aꝝ obli. Item ꝓpter ꝯtractum emphiteoticū. vt. jͣ. loc. §.adeo. item ꝓpter ſpon. lar. jͣ. de donac. ꝓpter nup. vt ī autͣ.vt ſpon. lar. §. i. et. ij. Et noͣ ꝙ h̓ d̓r oēs ꝯtͣctus eſſe de iuregencium ſꝫ n̄ oēs obligacōes. nā que ex maleficio vel quaſiſūt. n̄ ſūt de iur̓ gencium. ſꝫ vel a lege. xij. ta. vel alia lege.n ¶ Innu̓abiles. i. n̄ facile ad nu̓andū abiles vt. jͣ. de re. corp.o ¶ Conſtat em̄ ius nr̄m. i. ciuile ro. de qͦ et īcor. ī pnͥ.diximus sͣ e. §. ſꝫ ius. Large vocat̉ ius ciuile ius. qͥcqͥd ſcpͥtūhemꝰ de iure gn̓ali. vt diximꝰ sͣ e. in glo. vt ſūt ſta. ⁊ c. ibiquinto. ⁊cͣ. Item quicquid habemus de moribus hic ꝯprehendit ſcꝫ gn̓alibus vtꝫ ex inferioribusp ¶ Ex ſcripto. de hoc dicit vſqꝫ ad. §. jͣ. ex non ſcripto. etde non ſcripto ibi dicit Accurq ¶ Vt. pro ſicut.

e ¶ Apud grecos. nam ⁊ grecivtebant̉ iure ſcripto et nonſcripto. vt. jͣ. e. §. et non ineleganter.g ¶ Lex eſt. hͨ diffinicio qͦ ad ſnīaꝫ ꝯcordat cū ea q̄ eſt. ff. d̓le. et ſe. ꝯ. l. i. lꝫ qͦ ad ꝟbadiſſenciat. Diffinit̉ ⁊ aliomō Lexeſt ſanctio ſancta iubēs honeſta ꝓhibēs ꝯtͣria. q̄ ſumit̉ exlege greca. ff. de le. et ſe. ꝯ. l. ij. Itē diffinit̉ terciomō vt inalia lege greca colligitur in e. ti.t ¶ Veluti. exemplificatiue ponit̉. nam facta ꝯuocacōe ppl̓i ro.ingr̄atus ſcꝫ ſenatusn̄ totꝰ ſꝫ qͥ maior eratoībus. interrogabatppl̓i ſcꝫ conſul. an ſicplaceret. et ſic ad libitum ppl̓i fiebat vt. ff.de orig. iur. l. ij.u ¶ Conſule. nam ꝯſulvice ſenatoꝝ interrogabat ppl̓i et ſic ipſiſenatores videntur īterrogare. nā qui ꝑalium facit ꝑ ſe face̓videtur. vt. ff. de viet via ar. l. i. §. deieciſſe. et. ff. d̓ admi. tu.l. ita at̄. §. geſſiſſe. nārecte oīa nr̄a facimusqͥbus a nobis aucͣtasimpartitur. vt. C. deve. iu. enu. l. i. ꝟ. oīa.x ¶ Plebiſcitū. velutiexēplificatiue ponit̉vt sͣ. §. prox. erat em̄vnus noīe tribunus qͥpreerat plebeiorummgr̄atui qui interrogauit plebeios vt ff.de ori. iur. l. ij. et multas leges habemꝰ dehis. vt de l. acqͥ. vt. jͣ.ad l. acqui. §. ceterū ⁊.§. hͦ tn̄ ⁊ ne preſidesaccipiant nͥ eſculentavt ff. de off. ꝓcon. l.ſolent. §. fi. et. ff. deof. prefi. §. plebiſcitoy ¶ Plebs a gn̓e. eſtat genus quod predicatur de pluribusdr̄ntibus ſpecie. vt aīaliū aliud rōnale alid̓ irrōnale. et ſicſe hꝫ ppl̓s vt ſeqͥt̉ ad nobiles et ignobiles. Spēs at̄ q̄ p̄dicatur de pl̓ibus dr̄ntibus nu̓o. vt hō alius ticius alius ſeiꝰſic ſe hꝫ plebs. nam minores tm̄ comprehendit. vt ſequit̉a EEc̄. q. d. n̄ ſolū plebei appellacōe ppl̓i ꝯnu̓ant̉ ſꝫ ec̄ pat̓cijb ¶ Patricijs. qͥ erant quaſi patres principis vt. jͣ. qui. mo.ius pa. po. ſol. §. filiꝰ turminus valere quaſi loco ſūptoc ¶ Sꝫ ⁊ plebiſcita videba ab aucͣtate. qꝛ maiorē patriciorum et ſenatoꝝ aucͣtas. vt C. de leg. hūanū. et ff. d̓ eden.I. ſiqͥs ex ar. §. i. ſꝫ hͦ ſublatum eſt ꝑ legem latā ab ortenſiorege vt ſequit̉. et ff. de ori. iur̓. l. ij. §. deinde cū eſſentd ¶ Ortenſia ꝯpoſuit inter nobiles et plebeios. et int̓ eosſic ſtatuit ꝙ valeret plebiſcitume ¶ Senatus. ꝯſtituit. nam poterat face̓ legem vt h̓. et. ff.de leg. et ſe. ꝯſul. l. non ambigitur