Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Terciodecimo q̄ro. Pone eſt cōſuetudoꝙ rectores vendant de pecunia ciuitatis alicui ꝓ ſe ⁊ ſuis heredibꝰ. dādo. v. flor. vel. x.annuatim ꝓ ꝓuentu ſiue lucro. quā pecuniam cōuertit ciuitas in vtilitatē ſuaꝫ. Eſt nevſura. Rn̄. ẜm Io. de li. ꝙ cū pecunia ſit mēſura aliaꝝ reꝝ. ff. de fideiuſ. l. ſi ita. talis contractus nō erit licitus. peccantqꝫ rectores.nō tn̄ ſingulares niſi cōſequant̉ burſale cōmodū. Poſſet tn̄ ẜm eū defendi talis cōtractus vbi ciuitas cōſtitueret cenſum. v. vl̓. xflo. qͥ cōcerneret bona ciuitatis.Quartodecimo q̄ro. Vone. P. exiſtensIanue emit a. M. turonēſes in frācia. verbi. gr̄a. ſi vſqꝫ ad nūdinas ſunt tres menſesminus dabit emens ꝓ lib̓. turonenſiū. qͣꝫ ſieſſent tm̄ duo menſes. Cōtractus nō videt̉licitus. ⁊ maxime ſi pecunia recipiēda in termino ꝓbabiliter credit̉ plus valitura. vel ſiſic emens cōiter lucrat̉. Hoc em̄ poſito videtur eſſe indirectū mutuū Puta vt qͥs det minus recepturus plus in termīo. ſecus ſi eſſꝫdubiū. rōne em̄ dubij ꝓbabil̓ vel cōiter accidentis forte poſſet excuſari. Quintodecimo. qͥd de his qͥ nunc emunt certos equostradēdos emptori ab ipſo venditore ī cert:nūdīs Rn̄. ẜm guil. ſi emāt̉ minori p̄cioqͣꝫeſtiment̉ eos ibi tunc valituros. vſura ē. ſiaūt de valorē veriſimiliter dubitat̉. non eſtvſura. Sexto decimo. qͥd ſi qͥs vendat bladū alteri ꝓ. xx. ſol̓. in meſſe. qd̓ tn̄ non eſt nixv. ſol̓. in p̄fixo termīo ẜm boni viri eſtimationē valiturū. ⁊ poſtea veniat cariſtia. ⁊ dictus emptor illud bladum vendat ꝓ .xxv.Nunqͥd primus venditor aliqͥd emptori reſtituere teneat̉. vr̄ ꝙ non. qꝛ emptor in nullo eſt dānificatus imo lucratus. In ꝯtrarium facit. qꝛ ille cōtractus fuit vſurarius. gͦtenet̉ ad reſtōeꝫ. Rn̄. Aſten̄. ī ſum. ẜm Monal. ꝙ venditor iſte tenet̉ reſtituere emptori illud qd̓ ſuꝑuēdidit vltra eſtimationē boni viri. qꝛ licꝫ emptor dānificatus non ſit.hoc fuit ꝓpter euētū rei qͥ nō excuſat ab vſura. dānificatus tn̄ fuit. qꝛ ml̓toplus emit qͣꝫin termino valebat ẜm eſtimationem boniviri. Decimoſeptimo. qͥd de mercatoreqͥ reemit ꝓ. xc. eundē pannu. equum vel aliqͥd aliud ab eo cui prius vendiderat ꝓ. c. etcui poſt tradidit. xc. flo. qui tn̄ emptor nō ſoluit tunc illa. c. Rn̄. S. Ber. ꝙ patēs eſt ꝙ iōemens reuendit ipſi mercatori ꝓ ſatis minori p̄cio. qꝛ ſub qͣdam rōne mutui. potiuſqͣꝫ ſub reali ꝟitate ſolutōis tradidit ille mercator ſibi illa. xc. ab eo debens rehabete. c. q̄ille emens non ſoluit mercatori. ꝓptereatalis contractus eſt vſurarius. et omni malignitate et duplicitate plenus. Qui tamētunc non eſſet vſurarius ſi mercator abſqomni intentione reemendi rem a ſe vendēdam abſqꝫ fraude vendidiſſet ꝓ. c. flo. ⁊ eamreemiſſꝫ ſimpliciter ab emptore volēte cuicunqꝫ vendere ꝓ minori p̄cio. qͣꝫuis ibi eſſepoſſꝫ viciū iniuſti p̄cij ⁊ modici. tamen quiaiſte cōtractus ſolet fieri in fraudem vſuraꝝiſta ſecunda pars non eſt multū p̄dicanda. Decimooctauo. Utrū mutuās. c. ſol̓. petro cum pacto ꝙ det ſibi. l. in numeratis etalia. l. in debitoribus. vel in rebus. puta. pāno ⁊ hmōi. ⁊ ipſe debitor ꝓmittit ſibi ſoluere. c. in numeratis. quos tn̄ debitores ⁊ resnō accepiſſꝫ dictus debitor niſi ꝓpter mutuum. an ſit vſurarius ꝯtractus. Rn. lau. de ridol. dicit ꝙ ſit in fraudē. et iō cū grauet̉ dictus debitor rōne mutui. erit vſura. Idemdic cū rōne mutui aliquid venditur debitori plus debito p̄cio. xiiij. q. iij. ſi feneraueris.Et hic caſus eſt quotidianus. Decimonono. vtrum ꝓcurantes negocia ſtipendiariorū .ſ. recipiendo pagas eoꝝ.et faciendo alia obſequia. ⁊ mutuando eisin neceſſitatibus eorum: recipiendo certuꝫſalarium. ſint vſurarij. Rn̄. idem la. ꝙ nōqͣꝫtum ad id qd̓ ꝑcipiunt ratione laboris. ſꝫnon qͣꝫtum ad id quod ꝑcipiūt rōne mutui Vltimo. qͥd de his qͥ emunt frumentuꝫ ⁊vinum ⁊ huiuſmodi tꝑe quo colligit̉ vt carius vendāt. Rn̄. hoc pōt fieri multipliciter.primo ꝓpter bonuꝫ cōe. ſicut Ioſeph emitfrumenta. vt haberet vn̄ ꝓuideret ppl̓is terre tꝑe famis. et hoc ē meritoriū. Secūdo ꝓpter ꝓuiſionē ſuā ⁊ ſuoꝝ. ſicut ſi aliqͥs nuncemat timēs ne poſtea oporteret eum cariusemere. ⁊ poſtea qꝛ nō indiguit vendidit ſic̄cōiter in foro vēdebat̉. ⁊ hoc ē licitū. Tercioꝓpter pietatē. vt .ſ. de lucro ꝓuideat pauꝑibus. ⁊ hoc iterū lꝫ. dūmō ita moderate hocfaciat ꝙ cōitas ꝑ cariſtiā non ledat̉. Quarito ꝓpter exercēdā iuſtā ꝯmutationē ꝑ modū mercatiōis. nō aūt intēdat cariſtiā inducere. ſed potius ſuā artē. ſeu negociationemexercere qd̓ potiſſime locū hꝫ qn̄ hic ē ꝓprianegociatio eius. ita ꝙ ꝓ ſua oꝑa recipit lucru. Quinto propter auariciā .ſ. vt cariº vēdat. nulla alia neceſſitate vel vtilitate penſata. aut vt cariſtiā inducat ⁊ ꝯgregēt. ita ꝙhoīes cogant̉ emere ab eo. ⁊ vt poſſit ad libitū vendere. ⁊ iſti tales enormiter peccant.Hec breuiter extracta ſunt ex dictis Ray.