Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

cunqꝫ licet redimere vexationē ſuā. extra deſy. c. dilectus. el primo. ſiue hoc fiat cum pacto. vt mihi remittat iniuriā vel etiā ſine pacto. ſed hac ſpe ductus primario. nō aūt ꝓpter caritatē. Non ob. ſi dicas ꝙ dedi cāmedicto. ergo nō poſſum redimere vexationēqꝛ etſi peccauerim iniuriando. peccat etiā ille in iudicādo. Preterea huic nihil lucri ꝓuenit. ſed ſolū damnū qd̓ me ſubire facit ꝓpter timorem vindicte. qꝛ forte oportet meſubire expenſas ꝓpter famulos qͦs oportetme tenere armatos ꝓpter hoc. Quid aūt ſi mihi debes. x. q̄ nō poſſum recuperare. et mutuo tibi alia. x. tali pacto vtoptime ſatiſdes ꝙ infra certū tp̄us ſoluēs.xx. An ſit vſura. Rn̄. Hoſt. ꝙ nō. qꝛ nihil accreſcit. Quare eſt pctm̄ acciꝑe vſuram.Rn̄. ẜm tho. ⁊ panor. ſuꝑ Rubrica de vſur.ꝙ acciꝑe lucꝝ ꝓ pecunia mutuata eſt ẜm ſeiniuſtū. qꝛ vendit̉ id qd̓ nō eſt. Ad cuiꝰ intelligentiā ſciendū ꝙ vſura ſolū cōſiſtit in hisvbi reꝑit̉ mutuū verū vel interp̄tatū ẜm qͦſdā. Mutuū ꝟo ꝯſiſtit in his q̄ ſunt triplicisgeneris. Nā quedā cōſiſtunt in numero vtpecunia. Quedā in pōdere vt argentū ⁊ aurū. Quedā in mēſura. vt triticū ⁊ vinū. Inalijs ꝟo rebꝰ nō pōt cōſiſtere mutuū. Ro ē.qꝛ in mutuo tranſfert̉ dn̄ium rei mutuate.vn̄ dr̄ mutuū. qꝛ de meo tuū. vt. l. ij. ff. ſi cer.pe. Recipiēs ꝟo mutuū nō tenet̉ reſtituereſub idēptitate eiuſdē ſpeciei. qꝛ vt plurimuꝫiſta q̄ mutuant̉ ꝯſumunt̉ vſu. ſed tenet̉ reſtituere tm̄dem ſub certitudine eiuſdē valoris. l. cum qͥd. ⁊. l. vinū. ff. ſi cer. ꝑe. Certitudo aūt valoris nō pōt hr̄i in alijs rebꝰ nonꝯſiſtentibꝰ in nūero. pondere vel mēſura. qꝛimpoſſibile eſſet vnū equū reꝑiri eiuſdē valoris cuius eſt alius. ſed in pecunijs et alijscōſiſtentibꝰ in nūero. pōdere vel mēſura p̄thaberi certitudo. Quare aūt cōſiſtat vſurain his tm̄ ē qꝛ in his tranſfert̉ dn̄iuꝫ. ⁊ vſusrei nō eſt ſeꝑatus a cōſumptione ipſius reiNā ipſaꝝ vſus eſt earū cōſumptio. ſicut vinum cōſumimus ad potū. ⁊ panē ad cibumvn̄ in talibꝰ nō dꝫ ſeorſum ꝯputari vſus reia re ipſa. ſed cuicūqꝫ cōcedit̉ vſus. ex hocipſo cōcedit̉ res. Si qͥs ꝟo ſeorſum venderetvinū. ⁊ ſeorſum vſum vini venderet eandērem bis. vel venderet illud qd̓ nō eſt. vn̄ manifeſte ꝑ iniuſticiā peccaret. Et ſimili rōe iniuſticiā cōmiitit qͥ mutuat vinū. aut triticūpetens ſibi duas recōpenſatiōes. Unam qͥdē reſtōem equalis rei. Aliā ꝟo p̄ciū vſus.qd̓ vſura dr̄. Quedā ꝟo ſunt. quoꝝ vſus n̄eſt ipſa rei cōſumptio. ſicut vſus domus eſtinhabitatio. nō aut diſſipatio. Et ideo ī talibꝰ ſeorſum pōt vtrūqꝫ cōcedi. puta. cū qͥstradit alteri dn̄ium domꝰ reſeruato ſibi vſuad aliqd̓ tp̄us. vel ecōuerſo cū qͥs conceditalicui vſum domus. reſeruato ſibi dn̄io. ⁊ ꝓpter hoc hō licite p̄t acciꝑe p̄cium ꝓ vſu domus. et p̄ter hoc petere domū cōmodatā. ſic̄patꝫ in cōductione ⁊ locatione domus. Decunia autē ẜm ph̓m principaliter inuenta ēad cōmutatiōes faciēdas. ⁊ ita ꝓpriꝰ ⁊ principalis vſus pecunie eſt ipſius cōſumptio ſiue diſtractio. ẜm ꝙ in ꝯmutatiōe expēditurEt ꝓpter hoc ẜm ſe eſt illicitū ꝓ vſu pecuniemutuate acciꝑe p̄cium. qd̓ dr̄ vſura. Et ſic̄alia iniuſte acqͥſita tenet hō reſtituere. itapecuniā quā ꝑ vſurā accepit. ꝙ aūt lex moſayca ꝯceſſit iudeis acciꝑe vſuram a gentibus ꝑmiſſum fuit ad vitandū maius malūſ. ne a iudeis deū colētibꝰ vſurā acciꝑent ꝓpter auariciā cui erant dediti. Et addit Vl.ꝙ iſta acceptio vſure a gētibꝰ inter qͣs iudeihabitabāt. potius erat rei ſue recuꝑatio qͣꝫvſura. qꝛ illa tota terra data fuit eis a dn̄o. Quō aūt conati ſunt aliqͥ ꝓbare ꝙ vſura nō eſſꝫ pctm̄. Rn̄. dicebāt q̄dā ſic. cū creditor mutuat pecuniaꝫ ſuā. debitor obligat̉ eiad recōpenſan̄. extra de teſta. cū in officijs. gͦ⁊ hāc obligationē pōt creditor deducere inpactū. vel ſaltē ſꝑare eius effectū. ſed vt dictū eſt ſupra. Hoc nō valet. Et qͥcūqꝫ ꝑtinaciter hͦ teneret eſſet hereticus. vt ī cle. ex graui. extra eo. Quid de legibꝰ illis q̄ ꝑmittunt vſuras. Rn̄. breuiter nō valēt. qꝛ ſuntꝓhibite nouo ⁊ veteri teſtō. ⁊ aucͣte dei quieſt ſuꝑ oēs leges. extra eo. qꝛ in oībꝰ. ⁊ bar.in auten. ad hec. C. de vſur. dicit. ꝙ vere nōpōt negari qͥn vſure de iure ciuili ſint ꝑmiſſelicet ꝑmitti nō potuerint. nec p̄terea imꝑator fuit hereticus. qꝛ ſicut moyſes ꝓpter duritiā ppl̓i ꝑmiſit viuras ⁊ diuortiū. ſicut īperator ꝑmiſit vſurās. Ille tn̄ leges q̄ ꝑmittūt vſuras exigi rōe intereſſe vl̓ more ſtarepn̄t ſircē intelligunt̉. Utꝝ mutuās pecuniā ruſtico vt laboret poſſeſſionē eiꝰ ſit cenſendꝰ vſurarius. Rn̄. Lau. ẜm mgr̄m Bre.de arimino ꝙ n̄. ſi nihilominus de fructu illaꝝ poſſeſſionū dicto ruſtico ſatiſfacete. velei aliter iuſtum p̄ciuꝫ tribuit oꝑaꝝ ſuaꝝ. nōob. ꝙ dn̄s ī tēdat ſibi oꝑas p̄ſtari ꝑ colonosrōne mutui. ⁊ coloni eadē ratione ipſas exhibent. al̓s nō exhibituri. ⁊ ſic ꝓpter mutuūdn̄s lucꝝ ꝑcipit. ⁊ colonus ꝑdit. qꝛ hoc nō ēvexij. Nā licꝫ ſic mutuantibus exhibeantur