procederet alia opinio.Utrū famuli vſurariorū teneantur ad reſtitutionem ſalariorū perceptorū et expenſarūRn̄. ẜm. S. Ber. ꝙ aut iſti ſunt famuli qui īdomo eius morantur non ad exercendū fenꝰſed ei ſeruiunt. puta. ad menſam vel eum aſſociant hincinde et hmōi. et de talibus dicendum eſt ſicut de vxoribꝰ. quia ſi vſurarius nōeſt ſoluendo. nullo modo de bonis vſurarij viuere poſſunt. nec inſuper ſalariū ſuum ab eisſuſciꝑe. niſi duo ibi ꝯcurrāt. Primo. ꝙ ſit ibialiquid de licite acquiſitis. nō aūt empta velhabita de vſuris. Secundo. ꝙ tale ſalariumprius fuerit ibi qͣꝫ vſure. his aūt duobꝰ cōcurrentibus. p̄dicti ſalariū ſuū ẜm aliquos ſuſcipere poſſunt. etiā dato ꝙ vſurarius nō haberet ſufficiētia ad ſoluendas vſuras. hoc tn̄ nōeſt vſqꝫquaqꝫ tutū. de bonis aūt illius viuereeis nequaqͣꝫ licꝫ. Aliter darent ei ad nō ſoluēdum cauſam efficacem. vbi vſurarius nō eſtſoluendo. Si aūt dicti famuli ſunt ꝓprie ſeruientes et mercēnarij. tunc dicendū ꝙ ſi vſurarius nō eſt ſoluendo. aut iſti ſeruiūt in rebꝰlicitis et honeſtis. et ſi ꝓpter diminutōꝫ ſubſtantie vſurarius nō fiat magis impotens adſoluendū. licite poſſunt cōdignā ſuſciꝑe mercedem. Et hoc. quia vtilitas quā cōſequit̉ ideꝫvſurarius talis ex illo oꝑe cū mercede merito cōpenſatur. et ꝓpter mercedē mercēnarijsdatā pauperior minime dici p̄t. cuꝫ loco mercedis habeat cōmodū operarū. vt ſunt qui agros eius colunt et vineas et hmōi. Et forte dicendū idem de illis ſeruitoribꝰ qui haberent curā veſtiū et aliarū rerū ip̄ius vſurarij.vt reciꝑe valeāt expenſas et ſalariū vſqꝫ ad tātam ſummā ad quantā aſcendit iſta vtilitas.ſed plus recipere nequeūt. Idē dic de vxore vtſupͣ dictū eſt. quādo haberet curā p̄dictarumrerū. ꝙ p̄t reciꝑe expenſas vſqꝫ ad dictā quātitatē ad quā ſe confert dicta ſua vtilitas. Siaūt ſunt alij ſeruitores ſeruiētes vſurario in illis in quibus eum ad ſatiſfaciendū. dum recipiunt ſalariū. faciunt impotentē. et tunc licꝫſeruiant ei in rebus licitis et honeſtis nō peccent. imo apud deū qn̄qꝫ merētur. tn̄ ſalariuꝫẜm quoſdā minime ſuſcipere poſſunt. cum exhoc ad ſutiſfaciendū eū faciunt impotentē. Sicut medici. barbitonſores. baile. Et licꝫ talesab vſurarijs ſalariū acceptare nō poſſint. tn̄ illis in extrema neceſſitate ſubuenire tenētur.Et ob p̄dicta inferunt quidā. ꝙ cum iudei cōmuniter viuant ex vſuris. nec ſint potētes reſtituere. accipiētes ꝑ donationē. vel alio titulo lncratiuo aliquid ab eis. tenētur ad reſtitutionē accepti. faciendā illis a quibꝰ iudeus accepit vſuras. etiā ſi aliquid ab eis acceptū ſitꝓ pena. vt ſupͣ Iudeus primo. Si aūt quis aliquid ab eo habuerit qui nō eſt ſoluēdo titulo oneroſo. puta. quia emit vel habuit ꝓpteroꝑas ſuas. vel permutationē. vel aliā oneroſam cauſam. nō tenet̉ ad reſtitutionē. niſi illud ſciuerit fieri in fraudē creditoꝝ. Et dicit̉ſcire. ſi creditores ſunt ſibi proteſtati ꝙ ſit ineorū preiudiciū. vt in. l. ait p̄tor. §. ſi qͥs particeps. ff. de his q̄ in frau. cre. Itē quādo ſcit eūhabere creditores et alienauit omnia bona ſimul. Ex illa enī vl̓ ī alienatōe p̄ſumit̉ fraus.vt. ff. e. l. omnes. §. lucius. Itē tercio quādohoc euidēter apparet. vt quia ſit aliquē impotētem reſtituere et aliqͥd vendere. vel emere adludū. luxuriā guloſitatē. vel aliter inutilitercōſumendū. Et ſic in fraudē creditoꝝ. Et exp̄dictis colligit̉ ꝙ cum iudei et alijs vſurarijcōmuniter ꝓpter vſuras nō ſint ſoluēdo. accipiens aliquid ab eis etiā titulo oneroſo. putalocatōne. venditione vel ſimili. ex quo manifeſte fiunt impotentiores ad ſatiſfaciendū. tenetur reſtituere illis a quibꝰ accepte ſunt vſure. ſicut cōtingit in vendente eis galinas. velalia ad guloſitatem pertinentia. vel pulcra veſtimenta. et alia ſimilia ad pompoſitatē. vel qͥad talia locant ſibi oꝑas. vel ad radendū. velad poliendū et hmōi.¶ Quid aūt de cōſanguineis. ſeu amicis. domeſticis. ſocijs. et quibuſcūqꝫ alijs qui de bonis ip̄ius vſurarij cōmedūt. bibūt. ſiue donoſiue quocunqꝫ alio modo recipiunt. Rn̄t. S.Ber. ꝙ ſi vſurarius nō eſt ſoluēdo .i. ꝙ omniabona que habet vix ſatiſfactioni ſufficiūt. licethabeat aliqua de licite acquiſitis. Tales inqͣꝫquicquid p̄dictis modis ſuſcipiūt ſatiſfacereobligantur. quia etiam ad nō ſatiſfacienduꝫpreſtant cauſam efficacem. Si autem eſt ſoluendo. tunc nō tenentur. Si autem de hoc dubitant. et adhuc extat res. ſatiſfacere obligātur ne prore temporali in diſcrimine animaꝫſuam ponant ſcd̓m regulā ſupra poſitam. Sitarnen habuiſſent bona fide tales ab vſurariocredentes illas res eſſe ſuas. durante tali bona fide. de cōſumptis nō tenentur. Caueanttamen vt dictum eſt ſupra. ne ducantur bonafide lupi que ſcꝫ ſit ignorantia craſſa ⁊ ſuppina. que etiam eos de conſumptis non excuſaret.¶ Utrum debentes aliquid recipere ab vſurario ex contractu vel quaſi. aut ex maleficiovel quaſi. poſſint accipere ab eo quod debetur.Reſpondit Alex. lom. ꝙ ſic. dumtamen rem