Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

de iuſto. ſed intermixta cum imꝑie acquiſitisita ꝙ non poteſt diſcernere. adhuc de illis viuere poteſt. dummodo in mente habeat viuere de iuſto. Concordat Rodol. Idem addit ꝙ licet talis vxor de oue vel de boue. ſiue dequacunqꝫ re habita de vſuris vel rapina cōmedere nō poſſit vltra caſuꝫ neceſſitatis extreme. ſi tamē res ſit empta de vſura. p̄t inde cōmedere ſine caſu extreme neceſſitatis. Cuiuſratio eſt ẜm quoſdā. quia cum in vſura dominium tranſferat̉. nō eſt neceſſe reſtituere rēhabitā ꝓ vſura. ſed ſolū vſurariū ad ſatiſfaciēdum nō facere impotentē. Secūdo caſu qn̄ raptor vel vſurarius nō eſt ſoluēdo. puta. quianihil habet niſi devſura. Vel quia omnia bona ſua pro vſuris reſtituendis obligata ſuntlicꝫ de bene acquiſitis habeat quedā. tunc ẜmBirar. ol. etiā eſt diſtinguendū. ꝙ ſi talis vſurarius habeat aliqua q̄ nō ſunt empta. vel habita de vſuris. et dos vxoris fuit ibi prius qͣꝫp̄dicte vſure. p̄t et debet inde ſolui. etiaꝫ datoꝙ vir eius nō habeat ſufficiētia ad ſoluēdasvſuras. Si vero nō ſunt ibi niſi empta vel habita de vſura. atqꝫ p̄dicte vſure ibi primo fuerunt qͣꝫ ip̄ius vxoris dotes. tūc ip̄a reſtituereobligat̉ quicquid ꝓ victu ſuo ſeu quocūqꝫ aliomō accepit inde. quia ei ad reſtituendū p̄ſtatcauſam efficacem. Sed oīa predicta intelligeniſi in caſu. dum cauſam expoliatorū agit ſcꝫmonendo. et inducendo virū ꝓ poſſe ad reſtituendū. qꝛ tūc non tenetur de his que expendit. ſeu cōſumpſit eo tꝑe. quo circa eiꝰ emendationem fideliter laborauit. etiā ſi reſtiſtitutio nō ſequatur. nam quigerit alterius negocium vtiliter etiā abſentis et ignorātis. liciterecipit expenſas nō tamē ẜm Rod̓. de talibuſp̄t viuere ꝑ annum per vnā admonitionē velduas. ſed qͣꝫdiu cōtinue inſtat oportunis horis. Con. his etiā Ho. et Ray. Vl. et Guil.Si autē de correctōne vſurarij non remaneatſpes. et in vxorem ſuam crudelis eſt. et de impie acquiſitis eā viuere cogit. quid habet agere talis vxor. dicendū ꝙ triplex habet remedium ẜm Ray. Primū. ꝙ ſibi victū aliunde q̄rat. vel ab amicis. vel a cōſanguineis ſuis. autꝓprijs manibus laborando. ſiue alio mō honeſto victum querat. Secundū. vt denunciethis qui ꝓdeſſe poſſunt vel etiā ſi ꝓbare poteſtdenunciet epiſcopo. vt cōpellat eum paſcereſuam vxorem de iuſto. Sed ẜm Hoſtien̄. hocremedium inane eſt. ſi vxor habet ſuū maritūcrudelē. Terciū remediū. vbi aliud nō poſſitagere. nec ꝑ elemoſinaꝫ honeſte querere. necalio modo licito inuenire. Ex quo ita artataeſt. poterit inde comedere. qꝛ tꝑe tante neceſſitatis etiā a furto excuſaret̉ in totum. Neceſſitas enim nō habet legem. Si aūt ꝑiculummortis nō immineat manifeſte aliquod peccatum cōmittere videtur. ꝓpterea aliqua penitentia ei ad cautelā iniungēda eſt. ar. extrade fur. ſi quis. Quicūqꝫ tamē talia ſumit. cummagna parcitate ſumere obligat̉. Et interimdolere debet atqꝫ ꝓponere. ꝙ ſi poterit in futurum reſtituet quicquid inde expendit Et hocſatis ſecurū eſt. Quartū remediū poteſt addiꝙ talis vxor res domus modo licito augmētet atqꝫ cōſeruet. qꝛ hoc etiā cedit in crediturūvtilitatem. maxime in cōſeruando res habitas ex vſura ⁊ huiuſmodi. vt ſunt veſtes. ſuꝑpellectilia. et iocalia. ne corrodant̉ a vermibꝰet huiuſmodi. Quintū quoqꝫ ſuꝑaddat̉. ꝙ ſivir eius habeat plura incerta. vbi ſufficiat adſatiſfaciendū certis. poteſt tali vxori per epiſcopum ꝓuideri. Omnibus aūt ſupradictisremedijs poteſt vti vxor vſurarij ſi de vſurishabeat dotem. et vir nihil habet niſi reſtitutioni obligatum. Et vbi vxor poſſet rehabere dotem ſuā. vel parafrenalia a viro et illa tradere poteſt alicui honeſte ꝑſone. que de honeſtolucro pecunie. de qua negotiabitur illa perſona cui cōmittetur. viuere poterit. extra de dona. inter vi. et vxo. c. ꝑ veſtras. Tamen interiſta quinqꝫ remedia. valde precipuū eſt quoddictum eſt ſupra .ſ. ꝙ inſtet circa eius correctionem temporibus oportunis. Et licet aliquando videatur deſperatus. nihilominꝰ nunqͣꝫ eſt deſperandum de homine in hac vita. qꝛaccidit in puncto. quod nō peruenit in anno.In omnibus tamē caſibus predictiſteneturvxor reddere debitum viro ſuo et econuerſoniſi ſubſiſtat aliud impedimentū.Quid autem de filijs et familia vſurarij.Rn̄deo ẜm Girar. oldo. ꝙ aut vſurarius eſtſoluendo aūt nō. Primo caſu. ſi eſt ſoluendo.et habeat alia vltra ea que ſatiſfacere et ſoluere obligatur. de illis viuere poſſunt. Secundo autem caſu quando nō eſt ſoluendo. quicunqꝫ de familia eius. quicquid pro ſuo victu.vel quomodocūqꝫ aliter acceperint ſatiſfacereobligantur. quia illum ad ſatiſfaciendū faciunt impotentem. et ad hoc preſtant cauſaꝫ efficacem. Excuſari autem tales et cōſimilespoſſunt ꝓpter quinqꝫ. Primo. ꝓpter ꝓcurationem .ſ. ſi cauſam expoliatorum agunt. vt ſupra dictum eſt de vxore. Secundo. ꝓpter recōpenſationem. quia ſi tantū ei reſtituunt qͣꝫtum de ſuo receperūt. ſicut cōtingit in emptōnibus. in operis mercantijs. cōmutationibꝰ.