Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

netur ad reſtitutionem. ſed etiā ꝑticipantesin illo crimine tenētur ad reſtitutionē. Participare aūt cōtingit nouem modis. vt infraſcriptis verſibus cōtinetur. Iuſſio. cōſilium.cōſenſus. palpo recurſus. Participās. mutuſnō obſtans. nō manifeſtans.Primus dicit̉ iuſſio. Ille enī qui iubet fieriprincipalior cauſa videt qͣꝫ exequens. vn̄ princeps qui precipit ſubditis. vt faciant furtumvel rapinā. tenetur ad reſtitutionē. niſi ille qͥrapuit reſtituat. quia ille facit cuius auctoritate fit. Nec valet argumentū. nihil hꝫ de furtovl̓ rapina. ergo nō tenet̉ qꝛ licꝫ nihil habeat. tn̄tenet̉. qꝛ fuit in cauſa furti vel rapine. Quid ſi pater p̄cipiat filio. et magiſter diſcipulo. ꝙ rapiat vel furetur. Rn̄. ꝙ tenet̉ reſtituere. Nec filius vel diſcipulus tenenturobedire. Quid ſi amicus precipit amico pauperifuretur. an teneat̉ ad reſtitutionē. Rn̄. ꝙ nōratione precepti. quia non habet auctoritateꝫprecipiēdi vn̄ preceptū ſuū nō hꝫ vim p̄cepti.ſed potius interpretandū eſt cōſilium vbi abqꝫ cōſilio al̓s nō feciſſet. Hi etiam qui nō iutſione. ſed cōminatione aliqueꝫ inducunt adrapinam. tenentur inſolidū. puta. cum qͥs verbis ⁊ modis cōminatorijs inducit aliquē adinferendū damnū qd̓ al̓s nō dediſſet. teneturqꝛ p̄ſtat cauſam efficacē ad hoc. Cōſilium .i. quādo quis alicui cōſuluit. vtfuret̉ vel rapiat. tenetur ad reſtitutionē. vt inſti. de ob. que ex delic. na. interdum. ſi ille al̓sſine ſuo cōſilio nō fuiſſet facturus ẜm Ri. etSco. Secus ſi fuiſſet al̓s facturus .i. fuiſſet infirmo ꝓpoſito furādi illud. nec plus nec minꝰfecit ꝓpter cōſilium ſibi datum. Et hec habētlocum tam in cōtractibus qͣꝫ in delictis quando cōſilium eſt fraudulentū. vt quo ad reſtitutionē fiendā ſemper fiat diſtinctio. An al̓s eſſet facturus vel ne. vt primo caſu nō teneat̉ad reſtitutionē. licet al̓s teneatur de crimineSecundo vero caſu teneatur ad reſtitutionē.In alijs vero a delictis. ſi ꝯſilium nō eſt fraudulentum. nunqͣꝫ tenetur ad reſtitutionem.nec fienda eſt predicta diſtinctio in hoc caſu.ſcꝫ an ille al̓s eſſet facturus vel ne. prout voluit panor. in. c. nuper. de ſen. er. licet Io. an.tenuerit oppoſitum. voluit enī ꝙ etiā in hoccaſu fienda foret predicta diſtinctio .ſ. an illeal̓s eſſet facturus vel ne. Sed primū tene. Cōſiliuꝫ enim nō obligat. nec neceſſitat. Et ideoapud ſemetip̄m debebat experiri. vtrum cōſilium eſſet ſibi vtile. Hoc etiā ptꝫ ꝑ regulam.nullus. de re. iur̄. li. vi. vbi regula ponit̉ negatiue. et excipitur tantū. quando cōſilium fuitfraudulentū. Ratio predictorū colligit̉ ex tex.xiiij. q. i. quod precipitur. et inſti. man. §. tuagratia. vnde p̄nt poni plura exempla. quandoquis obligat ex cōſilio fraudulento. vt ptꝫ perglo. in. d. regula. Nullus. Pone exemplū incōtractibꝰ. puta. cū ſcires eum cui mutuabā.facultatibꝰ labi. tu cauſa tui lucri. idoneū foreaffirmaſti. cōſulendo vt mutuarē. qd̓ eſt notādum cōtra ꝑſonas que ſepe fraudulenter inducunt ad emendū et vendendū. tui lucri cauſa. Nam tenētur de ſuo cōſilio fraudulento.Itē in eo qui cōmodauit vaſa vicioſa. et fraudulenter conſuluit. vt ponerem vinū in eis.Et hoc fecit animo vt deſtrueret̉ vel effunderetur. vt. ff. como. l. in ꝯmodato. In maleficijsautē ſemꝑ eſt fraudulentū. Et ideo tenet̉ conſulens nō tm̄ illi cui cōſuluit. ſed etiā illi ꝯtraquē cōſilium dedit. Nā ſi ꝯſuluit occidi. homicida eſt. Itē ſi conſuluit ſeruo vt fugeret velfurtum faceret. tenet̉ furti vel ſerui corrupti.ff. de ſer. cor. l. i. Item ſi ꝯſuluit vt mihi fieretiniuria. tenet̉ mihi actōe iniuriarū. Idē vbicūqꝫ cadit nomē maleficij. hec notant ꝑ glo.in. d. regula. Nullus. Itē cōſiliarij ciuitatū.quoꝝ cōſilio ep̄s bannit̉. vel ꝑcutitur. vel ꝑſecutionē patit̉. tenētur ad reſtitutionē totidamni. vt in cle. ſi quis. de pe. Itē cōſiliarū ciuitatum in quibꝰ fiunt ſtatuta ꝙ vſure ſoluātur. vel ſolute nō repetant̉. vt in cle. ex graui.de vſuris. de hoc tamen vide. jͣ. Reſtitutio. ix.Itē cōſiliarij ciuitatū. in quibꝰ fiuntˡ ſtatutacōtra libertate eccleſie. vltra excōicationē. tenentur ad damnū qd̓ alij incurrunt. Idē dicde iniquis ſtatutis ibi factis. ꝓpter que iuſticia impedit̉. et pauperes opprimunt̉. tenēt̉ adoē damnū. qd̓ cōtingit ꝓpter illa ſtatuta. eodem modo ꝓponentes in cōſilio. Inducentes. obſeruantes. ⁊ ſcd̓m ea iudicantes. ⁊ ſcribentes. dictantes. et illa exequētes. Et etiā oſficiales valentes illis obuiare. et nō obuiant. Cōſenſus .i. quādo quis ꝯſentit furi in furto al̓s nō furaturo. exp̄ſſo cōſenſu ſine quo damnificatio nō fuiſſet ſecutaQuid ergo dicendū eſt de indicantibꝰ. puta. de illis qui in guerris iniuſtis et ꝓditionibus. ſeu rapinis ſtatuūtur in aliquo loco. vtdato ſigno ſumi. vel campane. aut alteriꝰ rei.gentes ad predā parate currāt. ingrediant̉ etdepredentur ciuitates et caſtra. An teneāturad reſtitutionē. Rn̄. ẜm. S. Ger. ꝙ p̄dicti tenentur inſolidum. quia preſtant cauſam efficacem ad tale damnū. Secūdo ad reſtitutionem tenetur ille qui aliquid operatur. vt ꝓdi