haberet in memoria. Et hoc propter ꝑiculumobliuionis.¶ Utrum hymnus angelicus debeat cantariquando miſſa de ſpirituſancto vel de virginecelebrat̉. Rn̄. ex priuilegio Alex. iiij. qd̓ incipit. Paſſi grauiora. licet in miſſis .ſ .ſ. et beatevirginis dictū hymnū dicere ⁊ eoꝝ ſequētiaſnō ſolū in miſſis ſolennibꝰ. ſed etiā priuatis.licet etiā dicere ꝓprias p̄fationes in miſſis decruce et hmōi.¶ Utrū quilibet teneat̉ audire miſſā. Rn̄. ẜmHo. die dn̄ico quilibet tenet̉ audire miſſamex p̄cepto. et totā. Ita ꝙ accipiat benedictōeꝫſacerdotis. de conſe. di. i. miſſas. et. c. ſe. et. c.oēs fideles. niſi excuſent̉ magna neceſſitateEt nō ſolū oēs fideles tā laici qͣꝫ clerici. tenētur audire miſſaꝫ diebꝰ dn̄icis. verūetiāⁱ alijsdiebꝰ feſtiuis ex p̄cepto eccleſie. Rō eſt. quiavbi eſt eadē rō. ibi dꝫ eſſe idē ius. Rō autemquare fuit hoc ſtatutū .ſ. de auditu miſſe. videt̉fuiſſe. vt ſaltem in hoc modico tꝑe vacet̉ diuinis. ſed nō alia de cauſa fuerūt addita alia feſta ad dies dn̄icos ſub p̄cepto. niſi vt vaceturdiuinis. ergo videt̉ ꝙ iſte modus determinatus ꝑ eccleſiā in vacando diuinis die dn̄ico.ꝑ auditionē miſſe. debet extendi etiaꝫ ad aliafeſta. Alijs aūt tꝑibus nullus etiā religioſusvel clericus tenet audire miſſam de precepto.Nec ob. c. ſolet. de cōſe. di. i. qd̓ videt̉ velle ꝙin quadrageſima quis nō dicat̉ ieiunare niſiaudita miſſa ⁊cͣ. qꝛ dico ꝙ illud capitulū loqͥtur de cōſilio. vel ſi eſt preceptū. abrogatū eſtꝑ cōtrariā cōſuetudinem.Utrū quis teneat̉ audire miſſam ꝓpriamdiei. puta. miſſam dn̄ice in aduentu. in lxx. ⁊hmōi. Rn̄. archi .ſ. ꝙ nō tenet̉ quis ex neceſſitate ad ꝓpriā miſſam. qꝛ nec. d. c. miſſas. hͨͦdicit. ſed indiſtincte loquit̉. ſed audire dꝫ ꝓpriā ex cogruitate. Et ẜm hanc cōgruentiamloquit̉. c. i. exͣ eo. Neqꝫ en ī muliercule vl̓ ideote ſcirēt diſcernere ſi eſt miſſa ꝓpria. vel alia.et nimis oneroſum eſſet ꝙ vnuſqͥſqꝫ deberetintercogare ſi eſſet miſſa ꝓpria vel alia. Et inmultis eccleſijs eadē die occurrūt plures miſſe dicende. vrputa. de octaua alicuius ſancti.et de dn̄ica que occurrit.¶ Utrū aūt ſit neceſſariū ſenſim et diſtincteaudire verba miſſe. Dubiū facit. qꝛ. d. c. miſſas. dicit. ꝙ debeat audire ⁊cͣ. Rn̄t. archi. f. ꝙnō eſt neceſſe. Nā tūc ſequeret̉ hoc incōueniens. ꝙ qui audirent miſſam ab his qui ſubmiſſe dicunt. cum multitudo populi adeſſetſi remoti eſſent. nō implerēt preceptū. Similiter qui ſurdi ſunt. vel hebetem auditum habent nō implerent preceptū. Intentio ergoeccleſie in illo decreto eſt ꝙ p̄ſens ſit in miſſa et vacet. Sed etiam intelligens eſt. dignūet iuſtū eſt vt intendat et conetur intelligereque dicuntur in miſſa.¶ An autem peccet quis audiendo miſſama notorio fornicatore. Uide ſupra. Clericustercio.¶ Quid aūt de eo qui dimittit aliquā parteꝫmiſſe. puta. introitum. Rn̄t Archi. f. qd̓ modicum eſt pro nihilo reputatur. Secus auteꝫſi dimitteret notabilem partem. puta. mediāvel terciam partem. Seruitores autem miſſeſeu miniſtri qui diſcurrunt hincinde pro hisque expediunt. vt in miſſis ſolennibus ꝓ thure. vino ⁊ hmōi intelligēde ſunt miſſe adeſſepro illo tempore.Sed que dicenda eſt neceſſitas que excuſet ab auditōne miſſe. Rn̄t Archi .f. ꝙ a tranſgreſſione huius p̄cepti excuſat neceſſitas. vn̄infirmi qui nō poſſunt ſine ꝑiculo exire ad audiendum. excuſant̉. Idem in his qui ſeruiūtillis. Similiter habentes paruulos. quos nōpoſſunt ꝯgruenter dimittere ſine periculo. ar.extra de re. iur̄. Qd̓ nō eſt. Similiter qui aliquod arduum et iuſtum negociū haberent facere et audiendo miſſam impedirentur. vidētur excuſari. Officiales qui ratione officij nōpoſſunt exire. vt caſtellani. et alij ſeruientesdominis. vident̉ excuſari. Domini etiam etcōſiliarij qui tempore miſſe ſuper vrgentibuscauſis occupati ſunt. videntur excuſari. Puelle nubiles que .ſ. volunt nubere. videntur excuſari ſi earum parentes nō ꝑmittunt. ignorantes tale preceptum. vel facientes quod inſe eſt. ut vadant nō enim eſſet decens vt ſoleirent. parentes autem inducendi ſunt ad mittendum. Si autem nolunt. excuſantes et aliegartes cōſuetudinem in cōtrarium. quia ſicſolent ſtare quaſi clauſe in domo ob honeſtatem. videtur tolerandum. ar. de conſue. capi.fi. niſi parentes ad choreas et hiuſmodi mitteret eas. qui tūc non excuſarentur. vel quādo permittunt eas morari in vijs vel ad feneſtras vt videantur. Uidue diu ſtantes ratione viduitatis. vt quaſi pro honore mariti. nōvidentur bene poſſe excuſari. diſt. viij. conſuetudo. niſi forte per breue tempus. vt vniusebdomade vel menſis. Coniugate que nonpoſſunt ſine magno ſcandalo virorum. quiaſcilicet cum hoc non poſſunt ita bene p̄parareneceſſaria familie vident̉ poſſe excuſari. xxxiijq. v. noluit. Secꝰ ſi mariti facerēt ſtudioſe adimpediēdū eas a bono. Patroni tn̄ ⁊ patrone