grinatio labor. ⁊ ꝓtractio nimia menſe. vt ī ẜuientibꝰ menſis nobilium ⁊ hmōi ¶ An aūtre ligioſi. ſeu clerici teneant̉ ieiunia ſua inchoare a. l. dic ẜꝫ dix. ꝙ nō. l. ſed. xl. eſt eis indicēda. de ꝯſe. di. iij. a ſacerdotibꝰ. nec ob. c. ſtatuimus. ⁊. c. ſeq. di. iiij. qꝛ loquunt̉ de ſpēali ieiunio clericoꝝ qd̓ ip̄is ſuadet̉. ſꝫ nō p̄cipit̉. idemIo. ⁊ Archi. ¶ Si feſtū natiuitatis occurritvi. feria. licitū eſt ꝯmedere carnes. exceptis ꝓfeſſis ⁊ vouentibꝰ exͣ. e. c. fi. Ex qͦin̄fert̉ ꝙ propter excellētiā diei detrahit̉ abſuinētie ⁊ maceratōi carnis. ⁊ ſic vr̄ ꝙ in die feſto. nō ſolū ſpūaliter hoīes gaudere dn̄t. ſꝫ ec̄ cū honeſtate poſſunt aliquā delectatōꝫ caꝑe. Et tenemēti dictu tex. ſac̄ em̄ vt ceſſante iactantia poſſint homines vti licite veſtibꝰ magis p̄cioſis in venerationē feſti. ¶ An ſit licitū ꝯmedere carnesin ſabbato. dic ẜm doc. ⁊ panor. in. c. ij. exͣ. e. ꝙattendi dꝫ ꝯſuetudo regōis. ⁊ ad. c. ſabbato d̓ꝯle. di. iij. dic ꝙ loqͥt̉ de ꝯſilio. ſic̄ cauetur d̓ diemercurij. Idē dici pōt de. c. qꝛ dies. de ꝯſe. di..v. ⁊ vide de hoc gl. in. c. de eſu. de ꝯſe. di. iij. etin eadē glo. hēt̉ ꝙ illud qd̓ ibi d̓r de eſu carniūꝙ dies vigilie īcipit a cene termīo. d̓t ꝙ illudeſt ꝯſiliū. ⁊ ẜm dix. li. iiij. dic ꝙ dies. qͦ ad eſuꝫcarnlū. ē a media nocte .ſ. p̄cedēte vigiliā. vlqꝫ ad aliā mediā noctē ſeq̄ntē. ⁊ hͦ teneas.¶ An aūt illi qͥ ꝯſueuerūt ꝯmedere carnes īꝑtibꝰ ſuis die labbati. vel hmōi peccēt ꝯmedēdo in alijs ꝑtibꝰ. vbi hͦ nō eſt ꝯſuētū. Rn̄. ẜmdire. ꝙ ſic. d. c. qꝛ dies. ⁊. xij. diſtin. illa. a ꝯͣrioſenſu. Sed illi qͥ ſunt de pr̄ia. vbi nō cōſueuerunt ꝯmedere ſi veniant ad locū vbi ꝯſuetumeſt. ad habitan̄ intellige totaliter. non pecantniſi al̓s voto. vel abſtinentia regulari ad abſtinendū ſpecialiter ſint aſtricti exͣ. e. c. fi.¶ Quid ſi qͥs voͣuit ī vigilia alicꝰ ſancti. vtputa laurentij nō comēdere panē. poſtea vel anvouit die veneris. vel ſabbati nō comedere niſi panē ⁊ aquā. ⁊ accidit ꝙ vigilia veīt illa diead qd̓ votū teneat̉. ſeu ieiuniū. vel an ad vtqꝫ. Diſtingue ẜꝫ dire. ꝙ aut in vouendo ſcd̓ꝫnō recoluit de primo. ⁊ ſi recoluiſſet excepiſſeᵍtūc tm̄ tenet̉ ad primū. ar. ff. de ac. ⁊ ob. l. obligationū. la. ſcd̓a. Aut recoluit. ſꝫ nō excepit. ettūc diſtinguit̉ vtꝝ poſſit vtrūqꝫ adīplere. ⁊ tūcad vtrūqꝫ tenet̉. ar. de ſpon. cōmiſſum. ⁊ extra.eo. c. fi. qꝛ q̄ ſine ꝯditōe vouēt̉. ſine ꝯditōe ſoluantur. Aut nō p̄t vtrūqꝫ adīplere. tūc tenet̉ad primū. ⁊ nō ad ſcd̓ꝫ. extra de voto. c. fi. qꝛ adimpoſſibile nō potuit obligari. Et in hͦ cāu licitum eēt ꝯmutare aliqd̓ iſtoꝝ ꝑ ep̄m ex p̄cedēti. q. ſoluit̉. alia. q. Quidā vouit nō comederecarnes in die mercurij. nūqͥd poſſit comedereferculū vel ꝓdiū in qͣ cocte ſunt carnes. dic̄ ꝙſi in vouendo recoluit de ferculo ⁊ brodio tūcaut intendebat ſe obligare. ⁊ tunc tenet̉ noncomedere. ſi aūt nō intendebat ſe obligare. ettunc p̄t comedere. Si aūt qn̄ vouit de p̄dictiſnō cogitabat. tunc diſtinguendū ꝙ iſte qͥ vouit ⁊ n̄ recoluit. aut excepiſſet ſi cogitaſſet autnon. Si excepiſſet. tūc nō tenet̉. ſi aūt nō excepiſſet tunc tenet̉ nō comedere p̄dicta. ad hocfac̄ ſingl̓r. c. quēadmodū. de iureiur̄. vbi iuramentum nō fert̉ ad nō veriſimiliter cogitataIdē dic de voto. ¶ An aūt in diebꝰ ieiunij liceat comedere ſagimē .i. lardū. Rn̄. panor. in.c. ꝯſuluit de iudeis ẜm gl. xxxiij. q. ij. admōere. ⁊. c. ꝓpoſuiſti. lxxxij. di. d̓t ꝙ licitū eſt cōedere fagimē illis diebꝰ. qͥbꝰ licitū eſt comedere oua. lꝫ tūc nō licitū ſit vūī carnibꝰ. qꝛ qͣſi mutando formā videat̉ rei ſb̓ſtātia mutata.Bnorantia. vtꝝ quilꝫ teneat̉ ſcire arliculos fidei ⁊ p̄cepta legis. vide ſupͣ¶ Fides. Singuli tn̄ tenētur ſcire ea q̄ad eoꝝ ſtatū ⁊ officiū ſpectant¶ Utrū ignorantia excuſet a pc̄to. Rn̄. ſcd̓mVl̓. duplex eſt ignorantia. Quedā eſt iur̄. vtſi neſcit furtū eſſe pctm̄. Quedā eſt facti. vt ſineſcit hāc rem quā accepit eſſe alienā. ſed putat ſuā. ignorantia aūt iur̄ aut eſt omnino iuīcibilis ⁊ inuoluntaria. ⁊ d̓r inuincibilis q̄ ſtudio ſuꝑari nō p̄t. vt qꝛ .ſ. aliqͥs ſine ſua culpaſcire nō p̄t. ſic̄ in infantibꝰ vel a mentibꝰ a natiuitate. Et tunc excuſat a toto. ⁊ eodē modoſi aliqͥs de aliqͣ cāu dubitans ꝯſuluit ꝑitos aquibꝰ tn̄ aliter habuit. qͣꝫ veritas ſe hr̄et. excuſatur ꝑꝑ talē ignorantiā. nā in ſe fec̄ qd̓ potuit. Si vero in hanc inuincibilē ignorantiā incidit culpa ſua. tunc aut hͦ fuit ꝑ opus licitū. vtſi per vigilias ⁊ abſtinentiā deuenit ad amentiam. ⁊ tunc excuſat̉ a toto. ec̄ ſi feruorꝭ exceſſus pctm̄ veniale fuerit. aut. fuit ꝑ opus illicitum. ⁊ tunc ẜm opinionē veriore ec excuſat̉.a toto. ſi nullū habuit vſum ratōis. Quo ꝟoadea ſine quibꝰ non eſt ſalus. nulla ignorantia eſt inuincibilis ſimpl̓r ⁊ oīno qꝛ ſi nō inueniret hoīeꝫ a qͦ doceret̉. vnctio docere ī euꝫ niſiſtaret ꝑ ip̄m. Si ꝟo ignorantia iur̄ ſit vincibilis ⁊ voluntaria. tūc ſi fuit affectata. ī nulloexcuſat. ymo eſt ſpēale pctm̄. Si vero nō fuitaffectata. ſed ſolū qꝛ neglexit adiſcere excuſata tanto. ſed nō a toto. Si vero ſit ignorātia facti. hͦ p̄t eſſe dupliciter. Nam vel ignorantiaeſt cauſa agendi. ita ꝙ ſi ſciret illā circumſtantiam q̄ trahit in pctm̄ nō faceret ⁊ ſe feciſſe doleret. Et hec excuſat a toto. ſi tamen debita diligentia p̄miſſa fuerit. Que ſi premina nō fu