Archi. vt ponit io. an. in nouella ꝙ illud capitulū vr̄ ſolū hr̄e locū in celebrantibꝰ excōicatis ab hoīe. ⁊ non a iure ꝓpter verba ibi poſita ad arbitriū eius ⁊cͣ. Et ſi poſtqͣꝫ eſt ſic interdictus ingerit ſe diuinis. in ſuo officio agens ſicut prius Irregularis efficitur ꝙ ſi talis ꝑticipatio ī diuinis ſit ꝑ metū vt qꝛ tirancogit mētu mortis ſacerdotē ſibi celebrare beatus eſſet ſacerdos ẜm ho. ſi ſe ad martiriumprepararet. Metus eīm ⁊ ſi culpā attenuer.ſimpliciter nō excuſat. xxxij. q. v. ita ne. Tam̄ẜm ꝟꝟ. ⁊ hug. bene excuſat metus ille qͥ caderet in ꝯſtantē viꝝ. Et ꝓut hētur in ſum. ꝯfe. li. iij. Scd̓a opinio vr̄ humanior ⁊ verior.cū caſus neceſſitatis excuſet in talibꝰ. Et etiācaſus vtilitatis qd̓ minus eſt. hec ibi. primūtamen dictuꝫ pōt intelligi. qn̄ quis ex metuparatus eſſet ꝯſentire et iā peccato. tunc eniꝫnon eſſet excuſabilis. d. c. ita ne. Quarto quādo ꝑticipat nō in crimie. ſed in loquendo. velſecū orando. vel comedendo ⁊ hmōi Et d̓ taliter ꝑticipante dicit tho. in. iiij. ꝙ quidam dicunt ꝙ peccat mortaliter. Et ſubdit ꝙ hoc vr̄valde graue. ꝙ homo ꝓ vno verbo leui. qͦ excōicato loquitur. peccet mortaliter. Et ibi tenet panor. in. c. ſacris qd̓ me. cā. dicens. ꝙ ēcōis opinio doc. ꝙ cōicans excōicato non peccat mortaliter. ſed venialiter niſi in quīqꝫ caſibus. Primo qn̄ cōicat in ꝯtemptū clauiumScd̓o qn̄ ſit in ꝯtemptū ſuꝑioris. ſeu contrap̄ceptū ſuū. Tercio cōicat in diuinis Quartoqn̄ cōicat in crimine. Quinto ſi erat excōicatus cū ſibi participātibꝰ. Al̓s eſſet nimis durū ꝙ quis regulariter incurreret mortale. ſalutando excōicatum vel eū nō euitando ī mēſa. hoſt. tn̄ extra eo. qd̓ in dubijs ⁊ io. ⁊ archi.xi. q. iij. rogo. dicunt. ꝙ ſi quis ꝑticipat cū excōicato cōtra ꝓhibitōem canonis peccatꝭ venialiter niſi forte nimis frequenter hoc faciat īꝯtemptū canonis. reputando excōicationeꝫtruffam. Si aūt ꝑticipat ꝯͣ ꝓhibitōem hominis mortaliter peccat. Et hoc eſt qd̓ dici ꝯſueuit ꝙ mitius agitur cū lege qͣꝫ cū miniſtro legis. l. celſus. ff. de arbi.Sed nunquid delegatus pōt excōicare illosqui in locutione ⁊ hmōi ꝑticipant excōicatisab eo. Rn̄. pōt. Et ſic excōitati debent petereabſolutōem ab eo vl̓ a delegante vt puta a papa. extra de offi. dele. p̄terea. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊ca. prudētiā. hoc tn̄ intelligendū eſt ꝙ ip̄i ꝑticipantes nō pn̄t excōicari niſi cū illa ſolennitate de qua dictū eſt. ſupͣ. Excōicatio prīo.§. qui incipit. in quibꝰ cāibꝰ. ꝟ. quartus caſuſEt eſt ſciendū ꝙ excōicatio non tranſit ī ter-tiam ꝑſonam. ¶ Sunt ⁊ alij caſus in quibꝰquis licite ꝑticipat excōicato. Primo quideꝫqn̄ loquitur ei in his q̄ pertinent ad abſolutōnem vel ſalutem aīe. ſꝫ alia verba incidēter īterponat vt magis ꝓficiat. Itē gre. xi. q. iij. qͦniam multos. ſubtrahit a minori excōicatione plures cōicantes. vꝫ vxores. filios. ſeruosancilas ſeu mancipia. ruſticos ⁊ ẜuientes. ⁊omnes alios .ſ. eius familiares ⁊ ſubiectos.qui nō adeo curiales ſunt. vt eoꝝ ꝯſilio ſcelera ꝑpetrentur ⁊ oēs qui ignoranter cōicāt excōicatis. ſiue illos qͥ cōicant cū illis qͥ excōicatis cōicant. Quicūqꝫ aūt orator .i. cā orōnisvadens. aut ꝑegrinus. aut viator in terrā excōicatorū deuenerint. vbi nō pn̄t emere velnō hn̄t vn̄ emant. dat lnīam ab excōicatꝭ recipierdi. Et nota ꝙ circa p̄dictas ꝑſonas diſtinguendum eſt inter illos qͥ ante erant obnoxij ſiue obligati excōicatis. vt vxor. filij. ẜui. ⁊ iſti tenentur eis ſicut primo tenebanturQui vero nō erant eis obnoxij. nec etiaꝫ nūcſunt. pn̄t cuꝫ eis nūc cōicare. ꝓut ⁊ qn̄ neceſſefuerit. extra eodē. inter alia. Et de hac materia notantur verſus. Utile. lex. humile res ignorata. neceſſe. Hec anathema qͥdē faciūt nepoſſit obeſſe. vtile .i. ꝑꝑ excōicati vtilitatē vl̓etiam ꝑticipantis. vt. jͣ. dicetur. Lex .ſ. matrimonij excuſat. Humile .ſ. ẜui ⁊ filij excuſāt̉Res ignorata .i. qn̄ neſciunt eū excōicatumNeceſſe .i. ꝓpter neceſſitatē cōmunicans excuſatur. de quo jͣ. Utilias ergo excuſat a ꝑticipatōe excōicatoꝝ. Et hoc pōt eſſe dupliciterNā pōt eſſe vtilitas excōicati vt qn̄ quis loq̄tur ei de his que ꝑtinent ad eius ſalutē vn̄ etexcuſantur hū qui cā p̄dicatōis ⁊ cōfeſſionishabitāt inter illos. a quibꝰ etiaꝫ licite petunt⁊ recipiunt elemoſinas extra eo. cū voluntate§. p̄dicatores. ⁊ ẜm dir. ſi alia verba in p̄dicatione vel confeſſione immiſceant. vt apd̓ irſos magis ꝓficiant. extuſantur. ergo ſi alia intentōe hoc faciant. excōicatōis minoris vīculo aſtringuntur. Itē pōt eſſe vtilitas ex parte ꝑticipantis vt cū petunt ab excōicato quodei debet. vt in. c. ſi vere. extra eod̓. vn̄ ⁊ ſi nolitſoluere. pōt in iuditio cōueniri. al̓s ex delictoſuo comodū reportaret. extra de iudi. intelleximus. Poſſet etiā loqui licite de ſalute aīe ſueꝓprie ſi neceſſitas eſt. ⁊ nō poſſet hr̄e recurſūad aliū qͥ cōſulat ei ẜm. ꝟꝟ. Et ẜm eundemꝟꝟ. neceſſitate imminente poſſuꝫ petere abexcōicato ꝯſiliū etiā ſuꝑ tꝑalibꝰ. Quanta aūtneceſſitate vel vtilitate hoc liceat agere arbitrio boni viri relinquetur. Uxor excuſatur a ꝑticipatione cū viro ſcꝫ qn̄ de matrimonio ꝑ ec