cōuerſat̉ vt eaꝫ inuentam legat. et talia emat⁊ multum inde perdat. ⁊ totum hoc ſequiturReſpondit archi .ſ. ꝙ talis mortaliter peccat. ītēdēs ꝓximo ſuo nocere. nō tamē tenet̉ ſatꝭſacere dedamno. qꝛ nō dedit occaſionē damni efficaciter. extra de iniu. ſi culpa. nō em̄ italeuiter debuit credere. et ſibi imputet leuitatem ſuā. lꝫ aliqͥ alij teneant ꝙ talis teneat̉ reſtituere. vt recitat ſanctus bern̄. in tractatu reſtitutionumSed verte caſum de quodā cāu qͥaccidit venetijs. Cū quidā magnus mercator lr̄as accepiſſet a ꝑtibꝰ orientis. vt emeret aromotamulta. qꝛ futuꝝ erat vt p̄ciū eoꝝ multū creſceret qꝛ inde trāſmitti n̄ poterāt ab illis ꝑtibꝰ. ille ꝓlectā lr̄am dilacerauit. ⁊ in terram fruſtaꝓiecit. nihil alicui dicens intendens illud facere. de quo cautus reddebat̉. Sꝫ alius tenuis mercator lr̄e illius fruſta collegit ⁊ inſimulſuis ꝑtibus coaptauit ⁊ legit. Quo facto. cuꝫhoc a nullo ſciret. acceſſit ad oēs apothecas. q̄hēbant hm̄oi venialia. ⁊ certo p̄cio emit. cūqꝫmercator magnus iret ad emendum inuenitomnia vendita. interrogat de ꝑſona emptorꝫmiratur neſciens factū. ſed demū ꝑcepit. Sicqꝫ lucrū magnū quod ille ſꝑabat exhmōi em̄ptione. alius ſua induſtria ſibi ꝓcurauit ſineiniuria eiꝰ nec ſibi in aliqͦ tenebat An aūt ī. d.cāu ille recolligens fruſta lr̄aꝝ. ⁊ poſtea legēspeccauerit mortaliter. Rn̄dit qͥ ſuꝑ. ꝙ ſi tal̓ legat vt ſciat ſecreta eius. curioſitas eſt. Si vtſibi ꝓuideat. ꝓuidentia hūana eſt. nec peccatu. cuilibet em̄ licitū eſt ſibi acciꝑe rē q̄ hēt̉ ꝓderelicta. cuiuſmodi eſt. talis littera.¶ Quid de mercatoribꝰ qͥ inter ſe ꝯueniūt vtcerto precio vendant. vl̓ ꝙ vnus ſolus talesmerces vendat. Rn̄. ẜm hoſti. pactū illicituꝫeſt Et ſil̓r ſi qͥs in ciuita te impetret vt ſibi ſolivendere liceat. ꝙ ſi qͥs in hmōi officiuꝫ exerceat. dꝫ ẜm leges ſuis bonis expoliari et exilioꝑpetuo damnari. Sil̓r ⁊ ꝯcedentes puniri ideſt officiales qͥ p̄dicta ꝯcedunt. vl̓ nō puniūtC. de mono. l. vna. vbi Azo ꝑ illā. l. ꝯcludit ꝓhibitū eſſe ne quis exerce at monopoliū .i. ſingularē negociatōꝫ. qd̓ accidit. cū aliqui interſe paciſcunt̉ ne aliquē inſiruāt in arte ſua niſifilios ⁊ nepotes vl̓ cū aliqͦ modo per pactuꝫ idfacere nituntur. niſi ſoli comodum alicuiˢ artis vel negotiatōis faciant. Dicitur monopoliū a monos qd̓ eſt vnū ⁊ pola qd̓ eſt venditōvel a monos qd̓ ē vnº. ⁊ polis qd̓ eſt ciuitas īde monopoliū .i. vnica negociatio in ciuitateet ꝑ hoc vetita. Ideo monoplus d̓r qͥ ſolꝰ vulteſſe in ciuitate venditor vl̓ emptor. Prohibetur etiā illud pactū quod inter ſe faciunt vēdentes vel negociatores. ni ſi certo p̄cio vendant. idem in balneatoribꝰ. ſi ꝯueniāt ne aliter balneēt. qͣꝫ cū ea mercēde. quā ſtatuūt. idēin locatoribꝰ reꝝ vel oꝑarū ſuaꝝ. maxime inſtriptoribꝰ ſi paciſcunt. ne opus ab altero inchoatū alius ꝯſumet. Debet igit̉ eſſe cuilibꝫ libera facultas in emendo ⁊ vendēdo. vl̓ locando ⁊ cōducendo. ⁊ circa p̄ciū ⁊ circa mercedēSed nec ordini ciuitatis grandia p̄cia lꝫ ſtatuere vl̓ taxare. ff. ad. l. iulia. de anno. l. vlti. hecAzo. idem poſtqͣꝫ expoſuit quis frumentū velaliā rem venialem in foro. poteſt compelli. vtamplius illam rem ad domum portare nō poſſit. quouſqꝫ illam vendat. l. nemo. la. ſcd̓o. C.de iudeis. item profertilitate in cōmuni habenda et cariſtia vitanda. poteſt ſtatui ꝙ quilibet mercator teneatur ire vel mittere ad alienas partes ad emendum granū in cōi vendēdum ⁊ quilibet poteſt compelli ad hoc mutare pecuniam. l. vnica. C. vt ne. lic. in comperaſpe. ſe. ex li. x. ⁊ ibi glo. item poteſt ſtatui ne qͥsvltra indigentiaꝫ ſuā emat. ne alijs res cariores vel in cōmoditateꝫ habendi reddat. l. i. C.de ep̄i. audi.¶ Quid de his qui quouis modo faciunt vtannona carius vendat̉ puta impediendo velimpediri faciendo. vl̓ detinendo naues. l̓ nautas annonam cōducentes Dic ꝙ tenent̉ adreſtitutionem. vt ponāt eam in bono foro. acſi ille naues veniſſent ⁊ grauiter puniūt̉ .ſ. pena. xx. aureorum. l. ij. ff. ad. l. iulian̄. de anno. ⁊ec̄ corꝑaliter. l. annonam. ff. de exͣor. cri. idemin illo qui facit munitionem bladorū vt emēdo omnem quantitatem bladorum que inueniri poſſit. ⁊ conſeruando. vt tꝑibus minꝰ fructuoſis carius vendi poſſit. d. l. annonam. Aruſticis aūt blada ad ciuitatem conducentibꝰbe ne licet emere in groſſo. ad hunc finem. neipſi diu ſtantes ad vendendum ad minutuꝫ.ſubducantur ab operibus ruſticalibus. l. ij. ff.de nundi. Et non ſolum eſt prohibita congregatio grani. vt poſtea carius vendatur. ſed ec̄de quibuſcunqꝫ ſpeciebus. vel. materialibuspertinentibus ad victum vel ad quemcumqꝫvſum. per ipſos ſolum vendendis in craſtinārei publice. vt. l. vnica. Qui ergo dat arras inemptionem omnium aromatum ciuitatꝭ. vtipſe poſtea carius vendat cum preſciuerit naues conducentes fore. ſumerſas dicitur facere monopolion. et incidit in dictaꝫ penam. d.l. vnice. Et tales tꝑe neceſſitatis ⁊ cariſtie poſſunt cogi. vt etiam minus iuſto pretio vēdātlege ſcd̓a. §. cum in eadem. ff. ad. l. ro. de iac.