in officio. ⁊ nō hr̄ent vn̄ ſoluerēt. poterit manus extēdi ad bona vxorū filiorū. Et hoc fuitſtatutū. qꝛ propter gemitus vxoꝝ ⁊ filiorū male gerebāt eoꝝ officiū. ¶ Sed orit̉ qō pulcraquare valet cōſuetudo ꝯͣ canones. ⁊ nō ſtatutū. Et qͣre ſecularibꝰ ꝑſonis fuit indultū vt legē poſſint cōdere ꝯͣ leges imꝑatorū. et nō ſicfuit indultū viris eccleſiaſticis. vt poſſint ꝯͣ canones ſtatuere. Rn̄. pan. in. d. c. fi. dicit iſtaꝫfuiſſe rōem. qꝛ ius ciuile finaliter tēdit in bonū publicū ⁊ vtilitateꝫ priuatorū. vn̄ ſi ppl̓usvult ſibi p̄iudicare legē ꝯͣ cōdendo. imꝑatornō curabit. qꝛ p̄t ppl̓us in hͦ renūciare fauoriſuo. vt in. c. ad apl̓icā de regula. Item qꝛ mores hoīm ſunt diuerſi. ideo voluit imꝑator.vt quiſqꝫ ppl̓us poſſit facere legē. non tn̄ ꝯͣ honeſtatē nec ꝯͣ iura reſeruata principi. ſed ī p̄iudiciū dūtaxat eorū. ad hoc. d. l. om̄es ppl̓i. ⁊qd̓ ibi no. barto. ſed ius canonicū principaliter intendit hoīem dirigere in deū vt veniatad bonū publicū eccleſiaſticū vn̄ ſtatutū contra editu ab inferioribꝰ p̄ſumit̉ temerariū etambitioſum ⁊ fini eterno ꝯͣriū. Ideo nō pōtpapa dare ptāteꝫ ſtatuendi ꝯͣ canones. Sedcōſuetudo tollerat̉. qꝛ ſurgit ex tacico ꝯſenſu⁊ nō p̄ſumit̉ tanta ambitio. dicit tn̄ bal. vnūſingulare dictū ꝑ. l. ſi hoīem. ff. mādati. ꝙ excā vrgenti ⁊ ꝟiſil̓r nō p̄uiſa a canone pōt fieri ſtatutū ꝯͣ canonē. ⁊ multū bn̄ facit illa lex.Ibi .n. dr̄ ꝙ ſi dedi mādatum ſpāle alicui. vtmanumittat aliquē ſeruū. certe p̄t ꝓcuratorgeneralis dn̄i ex noua cā interdicere ꝓcuratori ſpāli. ne manumittat. qͣſi ex noua cā ꝑ dominū nō ꝯſiderata poſſit ꝓcurator generalisvenire ꝯͣ mādatū ſpāle ip̄ius dn̄i. Ita dicendū in inferioribꝰ vt poſſint ex noua ⁊ vrgenticā ſtatutū edere ꝯͣ ſpāle ſtatutū ſuꝑioris. Etꝑ hͦ dcm̄ ⁊ illā legē. tene mēti iſtud dcm̄ ſingulare. ꝙ ex noua cā p̄t legatus generalis ꝓhibere delegato pape ſpāli. ne procedat in cā ſibicōmiſſa. qͣꝫqͣꝫ in illa cā delegatus ſpālis dicat̉maior legato generali. vt in. c. ſtuduiſti de off.le. Sed hͦ admittit̉ ex nona cā nō cōſiderataꝑ papā. ¶ Que aūt reqͥrant̉ ad cōſuetudinēinducendā gl. in. c. fi. de cōſue. in princi. enūerat. x. vel. xi. In fi. tn̄ vr̄ recedere a p̄dictis. ⁊ſolū exigere duo. Primo ꝙ ſit rōnabilis. Secūdo ꝙ ſit p̄ſcripta. nō tn̄ intelligēdo vt conſuetudo p̄ſcribat̉. ſiue p̄ſcribat dn̄ium alicuius rei. ſed dꝫ eē p̄ſcripta .i. obtēta ꝑ curſum.tꝑis reqͥſiti ad p̄ſcriptōem. ¶ Quātū ꝟo tēpus reqͥrat̉ ad cōſuetudinē inducendā. pan.in. d. c. fi. dicit ꝙ varie ſunt opi. Sed ꝯcluditꝙ aut q̄rit̉ de iure ciuili. aut canonico. Primocaſu cōiter tenet̉. vt ſufficiat ip̄us. x. annoꝝ.etiā ſi ꝯſuetudo ſit ꝯͣ ius. qd̓ ꝓbāt legiſte hacrōne. Iura reqͥrnt longū tp̄s ad inducenduꝫcōſuetudinē. vt. C. que ſit lon. conſue. in rubro ⁊ nigro. Sed longū tempus dicit̉. x. ānorum. vt. C. de preſ. lon. tem. per totū. De iurevero canonico. dic ꝙ aut conſuetudo ē preterius. ⁊ ſufficit tempus. r. annoꝝ. ad hoc gl. notabilis in. c. fi. eo. ti. lib. vi. quod videt̉ limitādū niſi cōſuetudo veniat ad detrahendū iurialicuius eccleſie. qꝛ tunc ſicut in p̄ſcriptōe eccleſie reqͥritur tempus. xl. armoꝝ. Ita in conſuetudine. Et hoc ē notabile dictū Inno. inc. cū dilectus eo. ti. qd̓ eſt bene notandū. videtur tamē Inno. reſtringere qn̄ cōſuetudo eſtcōtra eccleſiā ꝑticularē. Secus ſi cōtra eccleſiam vniuerſalē. Sed panor. dicit nō videread hoc bonā rōem diuerſitatis. qꝛ nō debꝫ eſſeminus fauorabile totū corpus eccleſie. qͣꝫ aliquod mēbrū eccleſie. Aut cōſuetudo ē cōtraius canonicū. Et tūc requirit̉ tempus. xl. ānorū. ⁊ in hoc caſu requiritur ꝙ cōſuetudo ſit p̄ſcripta. Et quare maius tempus reqͥrat̉ qn̄ ēcontra ius. qͣꝫ qn̄ eſt preter. patet. Uerū tn̄ videt̉ veriſſimū ꝙ vbi cōſuetudo venit cōtra eaque ſunt reſeruata principi in ſignū ſpecialispriuilegij. tūc vtroqꝫ iure reqͥritur ip̄us de cuius inicio nō ē memoria. vt in. c. ſuꝑ qͥbuſdā.de ver. ſig. ¶ Quero ꝙ actus vel vices requirātur adinducendaꝫ cōſuetudinē. Rn̄. pano.vbi ſupra. dicit ꝙ de hoc ſunt multe opinio.Sed cōis opi. ē ꝙ requirūtur tot actus. ⁊ itanotorij. vt veriſimiliter trāſierūt in notitiampopuli. Nā nō actus. ſed tacitus cōſenſus populi inducit cōſuetudinē. vn̄ vbicūqꝫ ex cōiecturis hr̄ tacitus cōſenſus ppl̓i tūc nō curaturde magna freq̄ntia actuū. ¶ An aūt vnicusactꝰ notoriꝰ īducat ꝯſuetudinē. qͥdā dixeruntꝙ ſic. ſꝫ bar. ꝯͣ. in. d. l. de qͥbꝰ. qꝛ ꝯſuetudo ītroducit̉ ex freq̄ntia moꝝ. ſꝫ ceſſat freq̄ntia vbi ēniſi vnicꝰ actꝰ. Itē ē ꝯͣ ſub̓am ⁊ ſignificatōeꝫvocabuli. nā ꝯſuetudo ē qͣſi cōis aſſue factio.Itē ex vnico actu qͣꝫtūcūqꝫ notorio nō p̄t dici ꝯſenſus ppl̓i. qꝛ forte ꝑ etrorē vl̓ cā euitandi ſcādalū ppl̓s prīa vice nō ꝯͣdixit. Diſtīguetn̄. ꝙ aut ille vnicꝰ actꝰ hꝫ cām ſucceſſiuaꝫ. etſufficic. ſi hūit cōtinuatōem tꝑis. ⁊ ſic īducitꝯſuetudo vt ī. c. cū de bn̄ficō de p̄b. li. vi. nā ſibn̄ficiū ſecl̓are ꝯfert̉ regl̓ari. ⁊ poſſidet̉ ꝑ regularē tꝑe hīli ad ꝯſuetudinē īducendā efficitur illd̓ bn̄ficiū rl̓are. lꝫ vīca collatō īteruenerit. ⁊ eꝯͣ. qꝛ illa coll̓ō hꝫ actu ſucceſſiuū .ſ. poſſeſſiōꝫ ꝯtiūatā ꝑ rl̓are. id̓. dic ſi edificaret pōsin publico ⁊ hr̄et cām permanentē. Sed bar.