Tit̉ iij.
ſi ſol fuerit in cancro in eſtate iſta Sed nūquidꝯtrahit̉ mat̓moniū ſb̓tali ꝯditione. et videturꝙ ſtatī ſit ibi mr̄ioꝰ. ar. ff. de ꝯdi. inde. l. ꝙ ſiSꝫ ſcd̓m aliquos .ſ. ẜm bn̄. et gof. exͣ. d̓ condiappo. ꝑ tuas. et rod̓. n̄ eſt mat̓moīm āteqͣm extet ꝯditio. Etſi medio tꝑe cū alia ꝯtraherꝫ matrimoīm teneret. h̓ id̓ ec̄ notauit jo. exͣ. de fri⁊ male. fraternitatis Scd̓ꝫ at̄ hoſti. ſtatim ē matrimonium. vnde non poteſt ꝯtrahere cū aliaẜm eum. ar. in lege ſupͣdicta ꝙ ſi. Et id̓ dicittho. et bon̄. qꝛ talia fut̉a iam ſūt pn̄cia in ſuiscauſis. Pro pͥma opinione videt̉ eſſe ꝙ petrꝰ etjn noc̄. exͣ. e. de ill̓. et hoſti. exͣ. e. ſuꝑ eo dicunt.ꝙ id̓ iudiciū eſt de ꝯſenſu exp̄ſſo ꝑ verba d̓ pn̄tiſub conditione futura. et de ꝯſenſu exp̄ſſo ꝑ v̓ba d̓ fut̉o. ergo qn̄ ſic dicit̉. contraho tecū ſi ſolcras oriet̉. Id̓ eſt ac ſi diceret̉ cōtrahā tecū crasSed ad hoc poſſet dici ꝙ illd̓ habet locū de ꝯditione futura poſſibili et non de neceſſaria. ¶ Conditio vero impoſſibil̓ eſt de his que impoſſibileeſt euenire. vt cū dicit̉ accipiā te in vxorē ſi celūceciderit. et talis ꝯditio ꝓ nō adiecta habet̉ ī ſpōſalibus et matrimonio. vnde tenet ꝯtractus īfauorem ſponſaliū et mat̓monij In alijs veroꝯtractibuſ talis ꝯditio appoſita viciarꝫ ꝯtractūexͣ. de condi. c. fi. Conditio at̄ poſſibil̓ eſt de hiſque pn̄t euenire et non euenire. Et h̓ ꝯditō a̓ ēhoneſta aūt inhoneſta. ſi hōeſta aūt nccͣa a̓ volūtaria. Conditio honeſta et neceſſaria eſt illaque ſi non apponat̉ nichil agit̉. vt cū dic̄ xp̄ianus iudee. ꝯtrahā tecū ſi fueris facta xp̄iana. ⁊28. q. i. caue xp̄iane. v̓. ſi criſtiana. ⁊ de h̓ reqͥreinfra titulo de diſpari cultu. in principio. Conditio honeſta et volūtaria eſt q̄ hōeſte pt̄ apponiet nō apponi. vt dicēdo ꝯͣhā tecū ſi pr̄i meo placuerit. l̓ ſi dederis michi. c. libras. pn̄t em̄ ſpōſalia ꝯtrahi ſub ꝯditōe ꝓmiſſe pecunie nō tn̄ inmodū pene vt habitū eſt ſupͣ. Et talis ꝯditio ſiapponat̉ ſuſpendit ſponſalia vſqꝫ ad cōditioīseuentum. Etſi īterim ꝯtrahat̉ cū alia ꝑſōa ſpōſalia illa ſcd̓a tenebūt. quia nec pͥma ſūt vereſponſalia exquo deficit conſēſus. nec ex eis ſuigit publice honeſtatis iuſticia li. 6. de ſpō. ex ſpōſalibꝰ. Sciend̓ tn̄ ꝙ p̄dicta cōditio ſponſalia ſuſpendit ſi ſtatim apponat̉. alias ex interuallo rdebet admitti. C. de donac̉. que ſub h̓ modo ꝑfc̄aNotandū etiam ꝙ p̄dicta ꝯditio ſuſpenditṅ interim ꝯſenſus de pn̄ti ſuꝑuenerit l̓ cōpulacarnal̓ ſubſecuta fuerit. qꝛ tūc inter eos dicit̉eſſe veꝝ mr̄ioᵐ eo ꝙ videt̉ a ꝯditōe receſſū. exͣ.de cōdi. de ill̓ in tex. et glo. et c. ſuꝑ eo. ⁊ c. ꝑ tuas. Et h̓ eſt p̄ſūptio ꝙ a ꝯditiōe receſſerit iur̓ ⁊de uire contra qd̓ non admittit̉ ꝓbatio. vnde ſiꝓteſtet̉ ante coitū ſe nolle a ꝯditione recedereꝓpter h̓ nō ꝓderit ar. exͣ. de ſpō. his qui fidē. ⁊cͣ.ꝑ tuas ī glo. b. Vn̄ ſiqͥs ꝯtrahat cū aliqua ſpōſalia de fut̉o ſub ꝯditiōe. h̓ modo. accipia te invxorem ſi placuerit patri meo. et poſtea ꝯgnoſcat eā āteq̄m pater ꝯtradicat. mr̄ioᵐ p̄ſūptū ēquia videt̉ a conditione receſſū vt dictū eſt.Si vero cognoſcat eā poſtqͣꝫ pr̄ ꝯͣdixit nō ē matrimonium p̄ſūptum. exͣ. de ꝯdi. ꝑ tuas.
¶ Quid ſi dicam accipia te in vxorē ſi placueritpetro. ℟º qͥdā dixerūt ꝙ ꝯditio in mat̓moniotranſlata in arbitriū alienū tc̄ valet qn̄ fert̉ inarbitriū eoꝝ in quoꝝ pt̄ate ſūt ꝑſōe ꝯͣhenteſ. ffde ritu nup. §. nupcie. et ſic loqͥt̉ illd̓. c. exͣ. de cōdi. ſuꝑeo. ſecꝰ eſt ſi in arbitriū extraneoꝝ. Sedẜm hoſti. idē eſt dicend̓ de extraneis .i. dehis qͥnon habent in poteſtate eos de quibus agit̉ perc. ilid̓ ꝑ tuas Quid ſiqͥs ſignificauit pr̄i ſuoabn̄ti ꝙ ꝯtraheret mat̓moᵐ cū aliqͣ ſi ip̄e voluerit. ſꝫ āteqͣꝫ pr̄ ꝯſētiat volūtatē mutat. ⁊ dicitꝙ nullo mō vult eā ec̄ ſi pr̄ ꝯſentiat. pr̄ tn̄ hecignorans ꝯſentit. nūquid eſt mat̓moᵐ int̓ illos. ℟º ꝙ n̄. vnde ſi ꝯtrahat cū alia tenebit 2ᵐmatrimoᵐ. quia non dr̓ conſenſuſ ṅ durꝫ tꝑequo pr̄ conſentit. Anteqͣꝫ tn̄ ad ſcd̓a vota trāſeat cōpelli debet vt eā recipiat exquo ſemel ī eāſub ꝯditione conſēſit. et cōditio extat. exͣ. de cōdi. ſuꝑ eo. in tex. ⁊ glo. b. ¶ Conditio at̄ inhoneſta quedam eſt ꝯͣ ſubſtātiā ſiue nat̉aꝫ matrimonij. vt cū dr̄ ꝯtrahā tecū ſi gn̓ationē ꝓlis euites vl̓ donec aliā inueniā digniorē aūt ſi ꝓ q̄ſtuadulterandā te tradas. h̓ ſi apponat̉ nichil agitur. exͣ. de condi. c. vltͣ. ℟º huiꝰ eſt quia ille cōditiones ſūt ꝯͣ tria bona mat̓monij. pͥma eſt ꝯͣplem. ſcd̓a ꝯͣ ſacr̄m. tercia ꝯͣ fidem. Dicit at̄ ho.exͣ. e. c. vlt̄. ꝙ ſi poſtea vir talē conditionē corāteſtibus remittat et ſic eā cognoſcat. iudicabit̉ꝓ mat̓moīo acſi ꝑ verba de pn̄ti conſenſiſſet apnͥcipio. Dic̄t ec̄ innoc̄. et hoſti. ibid̓. ꝙ ſi vnꝰꝯiugū ponat condicionē ꝯͣ ſubſtātiā matrimoiiij. et alter ꝯͣdicat vel taceat iudicabit̉ ꝓ mat̓moīo. qꝛ non impedit̉ matrimoᵐ ṅ ambo ī illāconditionem conſentiant. ꝝ. q. 2. aliqn̄. Quedāvero n̄ eſt ꝯͣ naturā mat̓monij. vt cum dicit̉ ꝯͣham tecū ſi furtuꝫ feceris vel hoīeꝫ interfecerish̓ ſi apponat̉ infringenda eſt et ꝓ nō adiecta habenda. et tenent ſponſalia vel matrimoᵐ. exͣ. d̓condi. appo. c. i. vt expoīt glo. ibid̓. et c. vlt̓. īcuiꝰ glo. habet̉ qua ſi de oībus p̄dictis ꝯditionibꝰ. Sciend̓ at̄ ꝙ qn̄ dictū eſt ſupͣ ꝙ ſponſaliaꝯͣhi pn̄t ſub conditione. et qn̄qꝫ contracta ſubconditione tenēt. hoc eſt veꝝ quādo ꝑſone ſūtlegitime ad contrahendū ſil̓ ¶ Sꝫ quid ſi ꝑſbealique illegitime contraherēt ſub cōditione .ſ.ſi papa diſpenſauerit ℟º nulla eſſēt ſponſaliaqꝛ cū ſponſalia q̄ indigēt̓ diſpēſatione ſūt ꝓhibita ꝯͣhi non pn̄t ſub conditione. ff. de v̓. obli.inter ſtipulantē. §. ſacrā. Quidde eo qui cōtrahit ſponſalia cū aliqͣ ſub hac conditione .ſ.ſi ſe cognoſci ꝑmittat ab eo. nūquid ſequēte carnali copula p̄ſumend̓ eſt ꝓ mr̄imonio. ℟º innoc̄. notat exͣ. de ꝯdi. appo. ꝑ tuas. ꝙ licꝫ huiōiconditio ſit inhoneſta. non tn̄ hr̄i debet ꝓ nonadiecta ſꝫ ſuſpēdit ſponſalia que in coitu pͥmoerunt pura et abſoluta iam ſtante conditioneIn ſcd̓o v̓o coitu erit mat̓moᵐ p̄ſūptū. Alij v̓odicūt ꝙ ſi ītelligat̉ de coitu fornicario. ꝯditioilla ꝓ nō adiecta eſt hn̄da cū ſit īhoneſta. ⁊ eritmat̓moᵐ p̄ſūptū in coitu pͥmo. Si vero ītelligat̉ de coitu legitimo multo fortiꝰ eſt p̄ſumend̓ꝓ matrimoīo ex pͥmo coitu ſequēte ꝯditōꝫ illā