Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Lib QntubUiti xxxj.

hec ray. habet̉ etiā exͣ de exceſſi. p̄la. īter dilc̄osꝙ publicus aleator a ꝓmocōne repellitur. Sedvidet̉ ꝙ pͥmo ſit monendꝰ an̄qͣꝫ pūiat̉. 2ij. di..j. ſed hoc eſt veꝝ in bn̄ficō obtento aliter aūteſt in obtinendo quia ml̓ta impediūt taliter luventes. quia que lucrant̉ r̓ſtituere tenent̉. tam̄de hoc poſtea queret̉. Puniūtur etiā ludi inſpectores .ſ. clerici quia tribus ānis a miſterio dehent arceri in aut. de ſanc. ep̄i. §. interdicimus.Et etiā cooꝑatores. quia hoſpes tenens luſoresactōr iniuriaꝝ pͥuabit̉. Vn̄. ff. d̓ ale. l. i. diciturquis eū apud quē eſt ī alea luſū verbauerit⁊ dānificauerit ſū ei aliquid qn̄ ludebat̉ ſubtractū dolo fuerit iudiciū nō dat̉. Et intelligit̉ ſecūdū azo. hͦ c. de eo qui ꝯſueuit luſores alee cāſui emolumenti tenere. Secꝰ aūt eſt ſi incidenterpud aliqueꝫ luderet̉. Itē emens re ludentis euictōne non tenebit̉. vn̄. ff. quaꝝ reꝝ actō n̄ datur. l. 2. §. j. ꝙ dicit̉ ſi exn̄s in alea rem ſuā venArtitꝭ 11on tenet̉ de euictōne.Vrca 3ᵐ ſciendū ꝙ ſicut dicūt ray. ⁊ hoſt̓.ꝙ illud doc. cōiter fere om̄s tenent qd̓ aliuis inludo aleaꝝ vel taxilloꝝ ꝑdiderit in iudicio repetere pt̄ ⁊ hoc ꝓbant ꝑ. ff. de alea. l. vlt̓.in fine. ⁊ ꝑ legē grecā. Aleaꝝ ludus. que dat r̓eticōeꝫ in tali ludo vſqꝫ ad. l. ānos. Et hoc intelligi debet de amiſſis in tali ludo ẜm qd̓ eſt ꝓbibitꝰ. ⁊ in hac ſn̄ia videt̉ etiā azo. fuiſſe.Irca 4ᵐ ſciendū ꝙ illa que quis eſt lucratus in tali ludo reſtituere tenet̉ in iudicōaīe ẜm cōem opi. loquēdo eo mō qūo ē ꝓhibitus. quia nō tm̄ ꝓhibet̉ tal̓ ludus ſed etiā acqͥſicō lucri ꝑ talem ludū̓. ar. ad hͦ di. 3. ep̄s inglo. ⁊. ff. de alea. l. vlt̓. ⁊ exͣ de vi. ⁊ hone. cleri.clerici officia in glo. hͦ rich̓. Cum em̄ talis ludꝰſit reprobatus. vtpote qui eſt ꝯtra deū ⁊ omīaiura. vnde ⁊ ſponſio facta in ludo non tenet ſecūdū leges. nullꝰ aūt ꝑ ip̄m pt̄ titulū nec bonā fidē hr̄e ⁊ ꝑ ꝯn̄s nec aliquid acquire̓. īiuſtꝰem̄ titulꝰ ꝓ nō titl̓o eſt habendꝰ. ff. de peti. here.l. nec vllā. ⁊ male fidei poſſeſſor dicit̉ qui ꝯ legū interdicta mercat̉. C. de agri. quēadmod̓. h̓ray. Aliquibꝰ tamen videt̉ ꝙ qꝛ talis reſtitucōon p̄cipit̉ iure cauonico ſed tm̄ ciuili non tenent̉ ad eā de ncc̄itate ṅ illi qui legibꝰ imꝑialibus ſubſūt de iure. nͥ talis reſtitucō ſit alibi ꝑdineꝫ approbata. Et huiꝰ ſn̄ie videt̉ fuiſſe tho. in ſūma ſua. Alijs aūt videt̉ ⁊ ꝓbabilit̓ꝙ talis reſtō iure canonico p̄cipit̉ implicite inqͣntū ſcꝫ ius canonicū approbat leges que neciuri d̓ino ſūt ꝯͣrie neqꝫ ꝑ canones vel aliquamronabilē ꝯſuetudinē ꝯtrariā abrogate di 10. decapitul̓. ⁊ c. ſiquis aūt. ⁊ duobus. c. ſe. Ray.n jnnoc̓. hoſt̓. ⁊ cū eis bon̄. ſic diſtinguūtſcꝫ ꝙ luſor aūt luſit volūtariꝰ ⁊ ex cupiditate⁊ tūc ſi amiſit non poteſt repetere. ſi eſt lucratus tenet̉ reſtituere ſaltem in iudicō aīe. Autmuitus ⁊ tractꝰ ꝑ vim vel nimiā alteriꝰ īportunitatem inductꝰ. ⁊ tūc ſi amiſit poteſt repetere. ſi eſt lucratꝰ non tenet̉ reſtituere qꝛ r̓ſtōnon ꝯpetit illi qui ꝑdidit in vindictā pct̄i ſedpoteſt ⁊ debet pauꝑibꝰ erogare. arꝰ ad hanc di-

ſtinctōꝫ. 14. q. q. non ſane. ⁊ exͣ de de ſymoniadilectus. Nec obſtat ſi luſor dicat licet ex cupiditate luſerim non tn̄ iniuriami ꝓximo fedquia hoc ideꝫ ip̄e fecit ⁊ volūtariꝰ acceſſit. ℟etamen inuitꝰ ⁊ dolens ami ſit ⁊ ẜm dictā diſtinctōnē̓ dicūt poſſe ꝯcordari opi. ⁊ iura. De illo aūt qui ludit n̄ cupiditate lucrādi ſed cā tediū vel triſticiā effugandi dicit rich̓. in queſtionibꝰ ſuis. ꝙ ſi ille qui amittit non notabiliterſed in modico damnificat̉. in modico inqͣm ꝑꝯꝑacōnem ad ip̄m qd̓ ideo dico quia aliquid eſtmodicū diuiti qd̓ eſt ml̓tū pauꝑi tūc ludens n̄facit ꝯtra ꝓhibicōeꝫ iur̓. quia tūc non ꝯcurrūtrōnes ꝓpter qͣs illi ludi ſūt ꝓhibiti. vnde illequi lucrat̉ in tali caū aliquid modicū nō tenet̉tencōne ncc̄itatis ad ſalutem reſtituere ſalteꝫilli qui amiſit. qd̓ ideo dico quia forte aliqͥ dice̓vellent ꝙ in volūtate ſua eſſet vel amittenti r̓ſtituere l̓ pauꝑibꝰ erogare. Et forte aliq̓ vellētdicere ꝙ tencōne ncc̄itatis ad ſalutē nulli tenetur reſtitue̓ ſꝫ pt̄ ſibi retinere. quia iura que lucrū tal̓ ludi p̄cipiūt reſtitui in tali caū non debent intelligi. h̓ rich̓. Quidā vero dixerūt ꝙ aleatores de ſtricto iure non tenent̉ ad reſtōeꝫ n̄in ludo fecerut fraudeꝫ. Et hoc ideo quia interꝑtes pactū ⁊ ꝯdictū interuenit qd̓ vtriqꝫ placuit ⁊ vt̓qꝫ ad hoc ſe obligauit ⁊ ideo nec quiamiſit pt̄ de iure repete̓ nec qui lucratꝰ eſt tenet̉ reſti tuere. ⁊ huic ſcd̓e poſicōi magis videt̉cōſentire alex. de loni. ſꝫ poſicō pͥma eſt cōior ⁊tucior vt michi videt̉ ⁊ ad illud qd̓ dicit̉ ꝓ ſcd̓apoſicōne .ſ. ꝙ pactū ⁊ ꝯdictū interuenit. ⁊cͣ. poteſt dici ꝙ iſtud pactū non tenet cum ſit cōtralegeꝫ. pactū etiā vel pena iuramento vallatumſi ſit contra leges vl̓ canones nō tenet nec etiāpena. ff. de pac. iur̓. gen̄. §. fi. Ad hec nota ſecūdū ray. ⁊ hoſt̓. ꝙ ſūt quedā ꝑſone quibꝰ indiſtincte tenet̉ reſtituere qͥs quidqͥd ab eis ē lucͣtus in alea vt furioſi ꝓdigi minores. 25. an. etmaxime pupilli. mēte capti. ſurdi. muti. ceci.iorbo ꝑpetuo languidi. quia tales p̄eſſe n̄ poſūt rebꝰ ſuis ꝓpter qd̓ eis dandi ſūt tutores qͣntū ad pupillos. vl̓ curatores qͣntū ad alios predictos. inſti. de cur̓. §. furioſi. ⁊. §. ſed ⁊ mentecapti. Idem videt̉ dicendū de ſeruis mancis. cōtract̓. clauſtralibꝰ. filijſfamilias qui non hn̄tpeculiū caſtrenſe vl̓ qͣi. de vxore que non habetꝑafernalia. ⁊ de admīſtratore reꝝ eccl̓iaſticaꝝque ſūt pauꝑū ⁊ ſil̓ibꝰ. cū em̄ talis admīſtracōpecunie in ludo ſit rōne facti ⁊ ꝑſonaꝝ multipliciter culpabilis ⁊ vicōſa. eſt reſtituēda. nōtamē ei qui ꝑdidit ip̄am in ludo ṅ forte eſſꝫ correctꝰ ⁊ crederet̉ in vſus debitos expenſurus qd̓ei reſtitueret̉ hac de cauſa. ſed tutori. curatori.dn̄o. patri. monaſterio. marito ⁊ eccl̓ie. De menſura ſatiſfactōis. ti. 31ꝰ.Einde ꝯſiderandū eſt de menſura ſatiſfactōnis ſū qͣntitate imponendaa ꝯfeſſore. Et circa hoc querūt̉ pl̓a.pͥmo an ſatiſfactō tꝑalis ſit taxanda ẜm qualitatē culpe. ℟º pena pꝰ culpe dimiſſiōꝫ exigitad duo .ſ. ad debitum ſoluendū ⁊ ad remediū