Libeꝫ Q̓nis.Titꝭ xxx.

aūt lex que habet̉ exo. 12. Si non habuerit furqd̓ ꝓ furto reddat venūdabit̉. licet tūc obligaret iudeos. non tn̄ obligat nos quia non fuitniorale p̄ceptū. Sil̓r dici poteſt de legibus illisin quibꝰ p̄cipiebat̉ ꝙ reſtitucō excede̓t dānum.Equit̉ vide̓ de 4º qn̄ debeat fieri reſtō. Et h̓querit̉. Vtꝝ ſit ſtatim r̓ſtituendū. ℟ ſicut reciꝑe rem alienam ꝯtra iuſticiam eſt pct̄mita etiam retinere eam. quia ꝑ hoc ꝙ aliq̓s inuito dn̄o detinet rem alienā eum impedit ab vſurei ſue ⁊ ſic facit ei iniuriā. manifeſtū eſt auteꝫꝙ nec ꝑ modicū tꝑs licet morari in pct̄o moitali ſed quilibꝫ tenet̉ ſtatim pct̄m excidere ſcd̓millud ecc̓. 21. qͣſi a facie colubri fuge pct̄a. Et iōquilibet tenet̉ ſtatim reſtituere qd̓ ſi non poſſetſtatim ip̄a impotentia abſoluet eū ab inſtantireſtitucōe facienda ſicut etiā totalit̓ abſoluit̉ areſtōe ſi ſit oīno impotens. debet tamē ꝑ ſe vl̓ ꝑaliū pete̓ remiſſionē vel dilacōnē ab eo cui dꝫ.¶ Circa qd̓ nota ẜm ſco. ꝙ non licet aliquo tꝑidetinere aliena inuito dn̄o .i. nolente ⁊ ſcd̓m rōnem rectā nolle debentē. Et ꝑ ꝯſequēs regl̓ariter reſtō debet ſtatim fieri ſicut ſtatī ceſſari debꝫab actu pct̄i mortalis. nō tantū ext̓iori ſꝫ etiaꝫinteriori. Sed in caſibꝰ licet exteriꝰ qn̄qꝫ exteriorem reſtōeꝫ differre. poſita tn̄ interiꝰ reſtituēdivolūtate qn̄ occurrēt circūſtantie oportūe. qͥ qͥdēcaſus ſub hac regl̓a ꝯtinent̉. Ꝙ ſcꝫ licet detinererem alicꝰ qn̄ ille debet velle rōnabiliter eā detineri vt qn̄ reſtitucō illiꝰ rei eſſet in p̄iudiciumcōitatis vel ip̄iꝰ recipiētis vel etiā in infamiaꝫvel in magnū damnū reſtituent̓. debet emī hecomīa p̄dicta magis velle vitare ꝑ dilacōeꝫ reſtōnis ſibi faciende qͣm vitare ſuū incōmodūꝑuū vel nullū. vnde ille tūc qui habet rem alteriꝰ tenet eam dn̄o volente etſi non actu elicito tamen actu debito. qꝛ dn̄s illiꝰ rei debet velleꝙ hn̄s ſua teneat ea donec oportūe poſſit ea reddere. ¶ Si dicat̉ ꝙ tenet aliena dn̄o inuito qꝛ n̄vult ꝙ teneat rem ſuā etiā ꝑ tꝑs qͣntūcūqꝫ mōdicū. ℟º dicēdū ꝙ dn̄o male ⁊ inordinate volente ſtatim debere reſtitui ſibi ſuū non eſt tene̓iniuſte alienū. quia etiam depoſitū de cuiꝰ reddicōne ſtrictiſſima lex habet̉ in caū licite teneri pt̄dn̄o inuito inordinata volūtate. Multa alia d̓reſtōe notata ſūt in pͥmo li. huiꝰ oꝑis que diligens lector inuenire poterit in pl̓ibus eiuſdemlibri titulis.¶ De reſtōne acquiſitoꝝ in ludoaleaꝝ ⁊ taxilloꝝ. ti. 30.Vnc eſt ꝯſiderandū in ſpeāli de reſtitucōe acquiſitoꝝ ī ludo aleaꝝ ⁊ taxilIloꝝ. Et vt pleniꝰ hec mat̓ia tractet̉querit̉ pͥmo. vtꝝ talis ludus ſit licitus. 2º q̄ ſitpena eius. 3º vtꝝ in iudicō repeti poſſit illudqd̓ qͥs in tali ludo ꝑdidit. 4º vtꝝ illa q̄ qͥs ē lucͣtus in tali ludo reſtituere teneat̉ in foro ꝯſcīe.¶ Circa pͥmū ſciendū ꝙ ludus alee cōiter dicit̉omīs ludꝰ qui innitit̉ fortune vicibus. vt dic̄rod̓. omīs aūt tal̓ ludꝰ eſt ꝓhibitꝰ ne fiat in penā vniu̓ſalit̓ oībꝰ ⁊ maxīe cl̓icis ṅ ī caū vt patebit. jͣ. ff. de aleatoribꝰ ꝑ totū in autͣ. de ſāctis

cōis. §. interdicimꝰ. di. 3. ep̄s exͣ d̓ vi. ⁊ hone.cleri c. clerici. ī tex. ⁊ glo. vnde cū tal̓ ludus nirvtroqꝫ iure .ſ. quili ⁊ canonico ꝓhibitꝰ ꝯſtat qꝫpeccant nͥ in caū qui ludūt tali ludo vel etiamꝑticipant. vnde hu. no. ſuꝑ. d. c. ep̄s dicit ꝙ ludentes mortaliter peccāt. Scd̓m vero quoſdamvt dicit rod̓. tūc pͥmū peccant mortalit̓ qn̄ ducūt hoc in ꝯſuetudinē. peccant etiaꝫ adminꝰ venialit̓ inſpectores ludi. vt dicit rod̓. Grauitasaūt huiꝰ pct̄i patꝫ pͥmo quia ibi ē cupiditas aliena lucrādi q̄ eſt radix oīm maloꝝ .i. thi. 6.Et nō quecūqꝫ cupiditas ſed rapina. vult en̄ſpoliare ꝓximū ſuis rebꝰ. Scd̓o quia ibi eſt prodicō. vult em̄ ſpoliare eū cū quo comedit ⁊ bibit. Tercō quia eſt ibi maxīa crudelitas. vultem̄ ſpoliare ſi poteſt eū etiā camiſia ⁊ brac̓. qd̓non facerēt aliqn̄ latrones ꝑegrinos in nemoribus ſpoliantes. Quarto quia ibi eſt ꝯtemptꝰeccl̓ie hoc ꝓhibentis. patet etiā ex multis alijsmalis que ꝓueniūt ex talibꝰ ludis que omitto gr̄a breuitatis. Pt̄ tamen ludus in pecuniafieri licite in caū puta ꝯcurrentibꝰ ſeptē circūſtācijs. oportet tn̄ pͥmo ꝙ ibi ſit ydonea ꝑſona qͥahͦ non licet cl̓icis etiā inſpicere vt dictum eſt.Secūdo ꝯgrua cā vt ꝓ cōi ꝯuiuio faciendo. ff. deale. l. vlt̓. Tercō debitꝰ finis vt ſcꝫ non ꝓptercupiditatē ſed pociꝰ ꝓpter recreacōem ⁊ ſocialitateꝫ. Quarto ꝯceſſa menſura quia nō licet ludere vltra vnū ſolidū etiā ſi ſit ml̓tū diues. Cde vſu. alee. Aleaꝝ ludus conſtōne greca. Qn̓to ꝯpetens tꝑs .ſ. vt non fiat tꝑe luctꝰ l̓ pn̄ievel cōionis. Numerat̉ em̄ ludꝰ inter impedimenta vere pn̄ie. Sexto licitꝰ modus .ſ. vt ſn̄dolo ludat ita ꝙ ꝯtra ludi legeꝫ non faciat nͨludentē ꝓuocet. Septimo aptus locꝰ quia in eccleſia ludi nō dꝫ. ex de vi. ⁊ ho. cle. cū ad decorē. vn̄ v̓ſus. Tinis ꝑſona materia ſint aleati.Tempꝰ menſura ſint modꝰ atqꝫ locꝰ. hoſt̓. v̓odicit ꝙ exquo ludus eſt illicitꝰ ⁊ reprobatꝰ bono aīo fieri non pt̄. ff. de furt̓. in furti actōe infi. ⁊ exͣ d̓ re. iur̓. eſtotē Siquis ergo dicat ꝙ hꝰfaciat intentōe bona vel recreacōis cā. aut ludat ſine pecunia ſi ludat ad aleas vel taxillos.aūt accipiat vnū de ludis approbatis alias adminꝰ in iudicō fori non credā ei ꝙ non ludatex cupiditate quia ſic fit vt in pl̓ibꝰ. arꝰ. ff. delegibꝰ. nam ad ea. ⁊ exͣ de decimis. c. i.Irca ſcd̓m ſciendū ꝙ pena huiꝰ pct̄i ponitur di. 35. ep̄s. Ep̄s inquit aut p̄ſb̓r autdyaconus alee vel ebrietati deſeruiens aut deſinat aut certe damnet̉. Subdyaconꝰ aūt lectoraut cantor ſil̓ia faciens. aut deſiuat aut cōionepͥuetur. Sil̓r eciam laicus. ¶ Nota ꝙ ex hͦ ꝙdicit deẜuiens colligit̉ ꝙ ſi in ꝯſuetudinē nō ducit penā p̄dictā non ſuſtinebit. licet etiā ludendo mortaliter peccauerit. Ex hoc vero ꝙ dicit d̓ſinat colligit̉ ꝙͣſi duxit in ꝯſuetudineꝫ moneridebet. etſi āmonitꝰ deſtiterit penaꝫ p̄dicta euitabit. dꝫ tn̄ in vtroqꝫ caū pn̄iam agere de pct̄ōEx hoc aūt qd̓ dicit pͥuet̉ cōione colligit̉ ꝙ tl̓epct̄m ſit mortale ⁊ graue cū tales pene n̄ ſintimponēde ꝓ leui crimīe. 11. q. 3. nemo. ⁊ c. nilꝰ