Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Liber Qntuo.Titꝭ. xxvj.

corpalibꝰ natura ſatis inclinat. ideo de hoc nōrtuit dari p̄ceptū ſed ſolū de ſubueniēdo aīein qd̓ nō ita multi inclinātur. vnde dicit̉ ecc̓.qiſerere aīe tue placens deo Vtꝝ tam bonis qͣꝫ mal̓ ſit danda el̓ia. ℟º ꝙ ſic ſi indigeātintuitu ſuſtentāde nat̉e. cū p̄cipiat̉ nob̓ etiā benefacere inimicis. qꝛ hec oīa tꝑalia ſuſtentamētū ⁊ fulcimentū ſūt nature rōnal̓ que eſt ẜmſe ordinata ad deū. que etſi qn̄qꝫ erret a conditore nequaqͣm tn̄ eſt deſperandū de ip̄a dū vinit. Non tn̄ ē danda el̓ia malis intuitu fouenꝙ malicie. quia ẜm augͥ. ſic diligēdi ſūt hoīesvt non diligant̉ eoꝝ errores ⁊ exhibicō bn̄ficijcorrndet dilectōni. Intelligendū tamen eſt ꝙcl̓ia ꝓut eſt ſatiſfactoria eſt bonis mīſtrandavt meritis eoꝝ qͥbus ꝯfert̉ ſit celerior liberatiorou a pena a quibꝰ ꝯfert̉. Si aūt el̓ia nō fiat intuitu liberatōnis a pena debita ſed ſolū liberalitis ip̄iꝰ dantis. tūc non oportet ꝙ fiat diſtinctio ꝑſonaꝝ quibꝰ dat̉ el̓ia. Vnde ⁊ executoresteſtam̄toꝝ debent eligere bonos quibus ꝯferantres mortuoꝝ ad expedicōnē ⁊ liberacōeꝫ a penati quia iuſti vberiores fundūt p̄ces ꝓ illis proquibꝰ ꝯfert̉ eis el̓ia qͣꝫ īiuſti. cū quia or̄ones eorū ſūt efficatiores apuddeū. Dicendū eſt gͦdl̓ia danda eſt bonis ⁊ mal̓ du̓mō ſint indigētes quia indigenti nō ſubuenire iniquū eſt. vn̄ambr̓. ſuꝑ illud luc̓. 12. homīs vberes fructusger. dicit nec mīoris eſt crimīs tollere hn̄ti qͣꝫcū poſſis ⁊ abundans ſis indigentibus denegare. ⁊ habet̉ di. .47. ſicut. dꝫ ergo el̓ia fieri indibi. De malis tn̄ diſtinguendū eſt ꝙ autſūt in ſtatu ⁊ volūtate peccādi aut nō. primomo nō eſt eis ſubueniendū ne det̉ eis fomentū peccādi ṅ in caſu notabilis neceſſitatis ī qͦſy eſt nat̉e ſuqueniendū. Vn̄ augꝰ ⁊ habet̉ digō. qui venatoribꝰ dīt qͣre dāt qͥ dāt hiſtrioībꝰ⁊ meretricibꝰ qͣre dant. nō nat̉am ibi attēdūtnon creaturā oꝑis dei ſꝫ nequiciaꝫ oꝑis hu āni⁊. i. q. q. non oīs. dicit̉ ꝙ vtiliꝰ eſurienti paīstollit̉ ſi de cibo ſecurꝰ iuſticiam negligat qͣm eſurienti panis frangit̉ vt īiuſticie ſeductus acqͥeſcat. Nec eſt ꝯtrariū hoc qd̓ dicit̉. 86. di. nō ſatis. §. paſce. quia ibi loquit̉ de eſuriēte ad mortē. Si vero ſūt in volūtate dimittendi peccatūtūc dari poteſt. Vnde ro. 12. ſi eſurierit inimicustuꝰ ciba illū. hoc em̄ faciens carbones ignis .ſ.dini amoris ꝯgeres ſuꝑ caput eius. Vtꝝ el̓ialicite dari poſſit hiſtrionibꝰ. ℟º hiſtrio diciturqͥ ꝑ aliqd̓ inſtrumentū vel corꝑis geſticulacōnēhoīes intendit ꝓuocare ad varios riſus vel adineptaꝫ leticiā ⁊ qͥ ob hͦ ei dat īmolat demoniid ē peccat. ⁊ ſic dicit hieroꝰ. ꝙ mimis ⁊ hiſtriibꝰ dare nichil aliud eſt qͣm demonibꝰ īmolare. Sed ſi det̉ ei qꝛ indiget bonū ē. Itē ſi det̉ eiqꝛ ſcit viellare ad ꝯſolatōeꝫ nat̉e infirme ⁊ deſolate nō eſt pct̄m. Exᵐ de dauid qͥ citharā ꝑcutiebat qn̄ ſpūs malignꝰ agitabat ſaul .1. regū16. bonū eſt ergo largiri oībꝰ ſi ſufficimꝰ. gal̓.6. dū tempꝰ habemꝰ oyem̄ bonū ad om̄s ſed qꝛnon ſufficimꝰ omībus addit maxīe ad domeſticos fidei quibus magis tenem̉ qͣm extraneis

Vnde .i. thi. ij. ſiquis ſuoꝝ ⁊ maxīe domeſticoꝝ curam non habet infidelis eſt ⁊ infideli deterior. Notandum tn̄ ꝙ ſicut dicit̉ di. 42. §. i.generaliter danda eſt el̓ia pauꝑibus ⁊ his quilaborare non pn̄t ſuis manibꝰ. qui em̄ laborare pt̄ ſi īmiſcet ſe el̓ie imꝑatoris redigit̉ in ẜuitutem. C. de mēdi. validis. l. t. Et dicit ibiglo. ꝙ iuſtiꝰ feceris ſi penitentē iniuſte exegeriſqm̄ ſi ei dederis. Quibꝰ magis el̓ia ſit danda.℟º ꝙ illi cui magis eſt bn̄faciendū. vnde dicitph̓s. 9. eth̓. non eſt facile determinare ꝓpter ml̓tas diu̓ſitates boni ⁊ neceſſarij. tn̄ hoc eſt tenēdū ꝙ ſemꝑ magis eſt reddendū debitū qͣm bn̄ficiū impendendū vt ip̄e dicit ibidē ṅ ex ꝑte alt̓aaſſit maior bonitas vel neceſſitas vel vtilitasEt ideo ꝑentibꝰ ⁊ ꝓpinquis ⁊ bn̄ factoribus ⁊eis a quibus ſpūalia bona quis accepit magisdꝫ facere el̓iam ſi indigeant ⁊ ceteris paribusmulieribꝰ magis. Et magis etiā indigentibus⁊ magis vtilibꝰ ad bonū ꝯmūe. vnde ml̓tomagis ſuꝑiori egenti vtiliori magis eſt el̓ia dandaqm̄ ꝓpinquiori. maxīe ſi non ſit multū ꝯiūctꝰcuiꝰ cura nobis ſpeālis īmineat et ſi multū nōindigeat. Et ſic ẜm has qͣtuor ꝯdicōnes debetgradus in el̓is conſtitui ſcꝫ honeſtū vtile neceſſariū ⁊ debitum. Aſſignare aūt in ſingulis qn̄vnꝰ alteri p̄ferat̉ eſt impoſſibile quia ſingulares ꝯdicōes que attendēde ſūt. ſūt infinite. ⁊ nōcadūt ſub arte. de his aūt vnctō docet ⁊ prudētie ꝯſiliū Sed obicit̉ ꝯͣ predicta. ⁊ videt̉ ꝙ el̓iaſit magis danda inimicis qͣm p̄dictis ꝑſonis.quia dare eliam inimicis eſt ꝑfectōis opꝰ qd̓ ēnieliꝰ qͣm opꝰ īꝑfectōnis. Dicendū eſt ꝙ opꝰ ꝑfectōis eſt meliꝰ qͣm imꝑfectōnis ſaluis gradibus p̄ambulis ad ꝑfectōnē. Dare aūt amicis ēgradus ad ꝑfectōnē. Vn̄ ſiquis inimicis pociꝰdaret qͣm amicis nō ꝑfectō ſed ſtulticia eēt. Adhanc etiā queſtionē valent illa que dicta ſuntin li. 2. in illa q .ſ. vtꝝ ſit magis bn̄faciendumamicis. ⁊cͣ.irricꝭ K.Equit̉ vide̓ de 4º .ſ. de mō dandi el̓iam.CCirca qd̓ ſciendū ꝙ ī mō dādi el̓iaꝫ debenteſſe multa .ſ. ꝯpaſſio ꝓximi. yſa. 2s. cū effuderis eſu. am. ti. ⁊cͣ. vn̄ augꝰ ſuꝑ pſal. qͥ dat ut careat tedio interpellātis non vt r̓ficiat viſceraindigentis ⁊ rē ⁊ meritū ꝑdit. Iteꝫ benignitasv̓bi. ecc̓. 18. Nōne ardoreꝫ refri. ros. ſic ⁊ v̓būmeliꝰ qͣm datū. Item abūdantia dati. tho. 4º. ſimultū tibi fuerit abū̓dāter t̓bue. ⁊. 2. coꝝ. 9. qͥꝑce ſeminat ꝑce ⁊ metet. Item hilaritas dātis.ecc̓. 3. In oī dato hilarē fac vultū. t. ⁊ 2. coꝝ.9. non ex triſticia aut ex neceſſitate. hilareꝫ datorē diligit deꝰ. Item humilitas dantis ꝓu̓. 28.qui deſpicit dep̄canteꝫ ſuſtinebit penuriā. Itemdi ſcrecō ecc̓. 12. da iuſto ⁊ ne dederis pct̄ori. Iteꝫꝯtinuacō. ecc̄. 11. mane ſemīa ſemē tuū ⁊ veſꝑenon ceſſet manus tua. Item acceleracō. ꝓu̓. 3.ne dicas amico tuo vade ⁊ reu̓tere cras dabo tibi cū ſtatim poſſis dare. Iteꝫ recta intencō Gᵗ.6. cū facis el̓iam neſciat ſiniſtra tua qͥd faciatdext̓a tua. Itē pietas .i. thi. 4. exercitacō ad mōdicū valet. pietas āt valet ad oīa. Iteꝫ caritas