Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Lib QntubUitꝭ. xxiij.

ſſit ſatiſfacere ꝓ alio. ℟º ſatiſfactō ē ꝓpterquo ſcꝫ ad faciendā emendam ꝓ pct̄o. ⁊ vt ſit ꝯtra ſequelas pct̄i medicamentū. que duo inclupu̓tur in deſc̓pcōne ſatiſ factōnis ſuꝑiꝰ poīta q̄eſt pct̄oꝝ cauſas excide̓ ⁊ eis aditū nō indulge̓Quantū ergo ad effectū 2ᵐ vnꝰ nō pt̄ ſatiſfacere ꝓ alio. qꝛ caro vniꝰ ꝑ ieiuniū alteriꝰ nō domat̉. nec ꝑ elemoſinā ⁊ or̄oeꝫ vniꝰ alt̓ ad ſil̓iahona aſſueſcit ṅ ꝑ accn̄s īqͣntū .ſ. quis ꝑ bonaque facit ꝓ alio poteſt ſibi mereri de cōgruo augmentū gr̄e qua faciliꝰ aſſueſcit ad bonū faciēdum ⁊ ad malū vitandum. ſꝫ hec ſubuencō nōeſt y modū ſatiſfactōnis ſed meriti. qͣntū ad pͥmū effectū vnꝰ pt̄ ꝓ alio ſatiſfacere vtroqꝫ exiſtente in caritate. Et debitore ꝑ ſe ſatiſface̓ nōtente in hac vitā. Et obẜuata debita ꝓportōne pene. Opus em̄ factū a nō exn̄te in caritate nō eſt ſatiſfactoriū ꝓ aliqͦ qͣndiū nō eſt in caritate. qꝛ ſolis amicis dei bona facta in caritate ꝯīcari pn̄t. Qui etiā ſatiſfacere pt̄ ꝑ ſeip̄min hac vita ⁊ nō vult. vere penitēs n̄ eſt. ⁊ iōopꝰ qd̓ aliꝰ facit ꝓ iſto non ſatiſfacit pro penaiſtiꝰ qͣruis ip̄m poſſit iuuare ꝑ modū meriti degruo. Et quia ceteris ꝑibus magis ſatiſfactoriū eſt ꝓ penitente opꝰ factū ꝑ ipſūmet qͣꝫ ab aliqͦ alio ſicut efficaciꝰ cet̓is ꝑibus hō ſibi magismeret̉ qͣm aliqͥs aliꝰ. ideo ꝓporcōnabilit̓ debet eēmaior pena in ſatiſfaciente ꝓ alio qͣm illa queſufficeret alicui ſi ſatiſface̓t ꝓ ſeip̄o. Caritas tn̄ſatiſfactōnis ꝓ alio poſſet tm̄ excedere caritatēilliꝰ ꝓ quo ſatiſfacit ꝙ non oporteret ip̄m adſatiſfaciēdū ꝓ alio ſoluere penam maiorē qͣmaliꝰ ſoluiſſet ſi ſatiſfeciſſet ꝓ ſeip̄o. qꝛ tāto opꝰeſt deo magis ſatiſfactoriū cet̓is ꝑibus qͣnto exmaiori caritate ꝓcedit. h̓ rich̓. Et debet huiōiꝯmutacō fieri autte ꝯfōris ẜm bon̄. Sed alij dicūt ꝙ non oportet ꝙ maior pena imponat̉ ei qͥꝓalio ſatiſfacit qͣm imponeret̉ pn̓cipali. qꝛ pena habet vim ſatiſfaciendi maxime rōne caritatis quam habet qui ſuſtinet eam. ⁊ qꝛ maiorcaritas apparet in hoc ꝙ aliq̓s ſatiſ fac̄ ꝓ alio qͣꝫſi ꝓ ſeip̄o ſatiſfaceret. ideo minor pena reqͥrit̉in eo qui ꝓ alio ſatiſfacit qͣm reqͥretur in prīcipali. vnde dicit̉ in vitis patꝝ ꝙ ꝓpter caritateꝫvniꝰ qui caritate ductꝰ de factis alteriꝰ pn̄iamfecit ꝓ pct̄o qd̓ n̄ ꝯmiſerat alt̓i pct̄m qd̓ ꝯmi ſerat ē dimiſſū. Dicūt ec̄ ꝙ n̄ exigit̉ ad ſolutōeꝫd̓biti ꝙ ille ꝓ qͦ fit ſat̓factō ſit īpotēs ad ſatiſfaciēdū qꝛ ec̄ ſi potēs eēt alio ſat̓faciēte ꝓ eo īmunis eſſet a debito. ſed hoc requirit̉ inqͣntū penaſatiſfactoria eſt in remediū. vnde etiā nō eſt ꝑindu vt aliquis pn̄iaꝫ agat ꝓ eo ṅ defcūsaliquis appareat in illo l̓ corꝑalis ꝑ quē ſit impotens ad ſuſcipiendū vel ſpūalis ꝑ quē nō ſitmptꝰ ad portandū penā ⁊ huiꝰ ſn̄ie eſt tho.uid exqͦ aliquis ſuſcepit ſuꝑ ſe penā alteriꝰ ſi finalit̓ moriat̉ ſtatim euolabit. ℟º ꝙ nōtū qꝛ oportet ꝙ ſcoria pct̄i pͥus purgēt̉. tū etiāquia nullꝰ ꝑadiſū īgredit̉ nͥ ſit exͣ om̄e debitūita ꝙ nec ip̄e ſit debitor nec aliquis ꝓ eo. Sꝫobicit̉ ꝙ tūc deus punit bis in idip̄m quia etmoriens punit̉ in purgatorio ⁊ aliꝰ punit ſe

ꝓ eo in hoc inundo. ℟º fl̓m eſt quia ẜm ꝙ illeciciꝰ ſatiſfacit liberat̉ ciciꝰ ⁊ ꝯputat in ſortē penam vt̓uſqꝫ. ſoluto aūt debito id qd̓ poſtea fitꝓ eo eſt illiꝰ qui facit. or̄o em̄ in ſinū ſuū ꝯuertit̉. ſi tn̄ nō eget ꝯuertit̉ in ſinū ecc̄ie. hec bon̄.Si vero ille qͥ ſuꝑ ſe ſatiſfactōꝫ ſuſcipit ꝓ illoeam nō faciat tūc vterqꝫ eſt debitor. vnꝰ ꝓ commiſſo alter ꝓ omiſſo. h̓ tho. Vtꝝ ille qͥ ſatiſfacit ꝓ alio ec̄ ſatiſfaciat ꝓ ſeip̄o. ℟º aliquibꝰvl̓ ꝙ nō qꝛ tūc tanta pena que eſſet nccͣia provno ſuffice̓t ꝓ duobꝰ ⁊ eadē rōe ꝓ t̓bꝰ vel qͣtūor ⁊ deinceps qd̓ eſſet ꝯͣ iuſticiā. tn̄ quia iſte ſatiſfaciēdo ꝓ alio meret̉ etiā augmentū ſb̓alis p̄mij qd̓ ml̓tōplꝰ valet qͣꝫ pene remiſſio. Si dicas cū hō nō poſſit mereri ꝓ alio qṅ pnͥcipaliꝰmereat̉ ꝓ ſeip̄o quō poteſt ſatiſfacere pro alionͥ etiam ſatiſfaciat pro ſeipſo. Dicendū ꝙ premiū ſb̓ale eſt bonū ꝯmune qd̓ ꝑ cōicacōeꝫ n̄ minuit̉. ſꝫ r̓miſſio pene ē boᵐ ꝓp̓m. bonū aūt ꝓpͥmpl̓ibꝰ ꝯīcatū minꝰ cuilibꝫ efficit̉. Aliter videturdicendū ꝙ licet illi qui ſatiſfacit pro alio illudopus n̄ ſit ex d̓bito ſatiſfactoriū. eſt tn̄ ẜm qͥdꝓ ip̄o ſatiſfactoriū ꝑ d̓inam mīam. vel ſcd̓malios qͣꝫuis n̄ ſit ſatiſfactoriū ꝓ ſeip̄o ꝑ modūſolutōis ꝑ quē modū eſt ſatiſfactoriū pro alioEſt tn̄ ſatiſfactoriū ꝓ ſeip̄o ꝑ modū meriti deꝯgruo. hec rich̓.Cui debet fieri ſatiſfactō. ti. 23ꝰ.Oſtea querit̉ cui dꝫ fieri ſatiſ factō .ſ.vtꝝ ecc̄ie vel deo. ℟º ꝙ deo ꝓp̓e. Nācū quis peccat ad et̓nam ſe penā obligat. cū aūt eū mīa dei iuſtificat remittit ei oēmculpam ⁊ reatū pene eterne qui inſeꝑabilit̓ adheret culpe. ſed quia p̄iudicare n̄ pt̄ iuſticie cꝰeſt mala punire. iō ſic abſoluit ab et̓na pena uttamē remaneat obligatus ad aliqͣntulam tꝑalem penam. Sed qm̄ deū offenderat ⁊ ec̄ eccl̓iameiꝰ dānificauerat. ꝯmiſit dn̄s iudiciariā ptāterſuꝑ pct̄ores rectoribꝰ eccl̓ie. ⁊ ī eos ꝯꝓmiſit tāq̄m in arbitros. vt ſic eiꝰ volūtas penitentibꝰꝑ p̄ſb̓ros manifeſtet̉ ⁊ pena imponat̉. ⁊ ſic ſatiſfaciat d̓o pnͥcipaliter ⁊ ex ꝯn̄ti ecc̄ie. Vn̄ ſatiſfactō ꝓp̓e fit deo tamē ꝑ eccl̓iam ⁊ in eccl̓iaVnde anẜ. dicit ꝙ ſatiſfactō eſt honorē deo d̓bitū impende̓ vt dictū eſt ſupͣ. Sꝫ obt̉ qꝛ tantapoteſt eſſe ꝯtritō in aliquo ꝙ remittit omnemculpā ⁊ penā. ⁊ tūc deꝰ nichil exigeret ſatiſfactōnis. ⁊ tn̄ tali veniēti ad ꝯfōneꝫ ſatiſfactioimponeret̉. gͦ videt̉ ꝙ ſatiſfactō nō fit d̓o ſꝫeccl̓ie eiꝰ ſponſe. ℟º veꝝ ē ꝙ tanta pt̄ eſſe cōtritio ꝙ totū remittit̉. Sed qꝛ hoc non ꝯſtat eccl̓ieideo debet imponi aliqͣ pena ſat̓factoria a p̄ſbitero. Si aūt p̄ſb̓ro conſtaret. oīno ſibi ſatiſfactū reputaret nec aliquā penā imponeret ſedabſolutū on̄deret. vere aūt eccleſia in aliqͥbꝰ decipit̉. ſꝫ huiꝰ decepcō eſt fructuoſa quia ſꝑ cumūlant̉ merita ⁊ eccl̓ie imponenti ⁊ ec̄ ip̄i ſatiſfacienti. quia em̄ deꝰ non vult vltra ſortem reliquū in meritum ſatiſfacientis ⁊ in eccl̓ie the-ſaurū deponit̉. hec bon̄. De qͣlitate ſatiſfactōis. ti. 24.