Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Titꝭ. xxv.

robedientem eſſe ſuꝑiori ꝯͣriat̉ dilectōi ꝓxī īqͣntū ſubtrahit ei obedientiā debitā ſibi Vtrin obīa ſit grauiſſimū pct̄m. ℟º ꝙ nō grauiꝰem̄ pct̄m eſt ꝯtēnere p̄cipiente qͣꝫ p̄ceptū. vndegrauiora ſūt pct̄a q̄ ſt̄ ꝯͣ ꝑſonā p̄cipiētiſ vt blaſphemia et hoīcidiūqꝫ inobīa. Etſi obiciatur illud. 1. Re. q. quaſi ſcelꝰ ydolat̉e eſt nolle acqͥeſcere. ydolat̉a at̄ eſt peccatū grauiſſimū. gͦ ⁊cͣdicend̓ ꝙ ili quaſi n̄ ē eqͣlitatis ſꝫ ſil̓itudīs. qꝛ īobīa redūdat ī ꝯtēptū dei ſic̄ ydolat̉a ſꝫ ydolaDe gratitudīe ⁊ īgratitudīe ti. 247.tria magiEinde ꝯſiderand̓ eſt de gr̄a ſiue gratitutudine ⁊ poſtea de ingratitudīe. Sciend̓igit̉ ꝙ gratitudo vt pꝫ ex p̄dc̄is eſt v̓tꝰq̓ bn̄factoribꝰ gr̄am r̓cōpēſat ſꝫ religio eſt q̄daꝫpexcellēs gratitudo. vn̄ ⁊ gr̄aꝝ actio ad deū eſtpoīta ſupͣ inter ꝑtinētia ad religionē. Siqͥs aūtbn̄ficiū dedit n̄ ut debuit. nō dꝫ oīo recipiēs agr̄aꝝ actōe ceſſare. Mīꝰ tn̄ te qͣꝫ ſi mō debitō dedit qꝛ et bn̄ficiū eſt mīꝰ. qꝛ vt dic̄ ſeneca. 2. d̓ benefi. ml̓tū celeritas fac̄. Dꝫ aūt hō bn̄ficiū recōpēſare ſtatī qͣntū ad affc̄m ſꝫ tꝑꝰ oꝑtunū bn̄factori dꝫ expectare quātū ad donū. Vt em̄ dic̄ſeneca .4. de bn̄fi. qͥ feſtīat rn̄dere n̄ hꝫ aīm grati hoīs ſꝫ debitor. Dꝫ ec̄ attēde̓ magis affcn qͣm̄donū vel fc̄m vt vlt ſeneca. i. de bn̄fi. Dꝫ etiaꝫaliqͥd mag̓ ret̓buere ẜm ſuū poſſe vt vvlt ph̓uſEquit̉ videre de 2º .ſ. de ingratitudīe de qͣAlerit ijqͦrūt̉ pl̓a .ſ. vtꝝ ſy ſit pct̄ꝫ. ℟º ꝙ ſic. vn̄.2. thi 3. ꝯnumerat̉ alijs pct̄is cū dr̓ īgrati ſcēleſti. Ex h̓ eī aliqͥd eſt pct̄ꝫ qꝛ repugnat v̓tuti. ſic̄at̄ dc̄m eſt sͣ. debitū gratitudīs eſt qd̓dā debitūhoēſtatis quā v̓tus reqͥrit. vn̄ pꝫ ꝙ ingratitudo eſt ſꝑ pct̄ꝫ Vtꝝ ingratitudo ſit pct̄ꝫ ſpāle℟º ꝙ ſic ſic̄ gͣtitudo eſt v̓tꝰ ſpāliſ cui opponiturẜm defectū. hꝫ em̄ diuerſos gradꝰ ẜm ordīeꝫ eorū qͦ ad gͣtitudinē reqͥrūt̉ quoꝝ pͥᵐ eſt ꝙ hō acceptū bn̄ficiū recognoſcat 2ᵐ eſt ꝙ laudes ⁊ gr̄atias agat 3ᵐ eſt ꝙ ꝓ loco ⁊ tꝑe ẜᵐ facultatē ſuam ret̓buat. Sꝫ qꝛ qd̓ eſt vltiᵐ ī gn̓atōe ē pͥᵐ inreſol̓one/ iō pͥmꝰ gradꝰ īgratitudīs ē vt hō beneficiū n̄ ret̓buat. 2ꝰ eſt vt diſſil̓et quaſi nō demōſtrās ſe bn̄ficiū accepiſīe/ 3ꝰ et grauiſſimꝰ ēꝙ nō recognoſcat ſiue ꝑ obliuionē ſiue quocūqꝫ alio mō quos tres gradꝰ poīt ſeneca. ꝫ de be.Et qꝛ in affirmatōe oppoīta intelligit̉ negatīaiō ad pͥmū ingratitudīs gradū ꝑtinet ꝙ aliq̓sr̓tribuat mala ꝓ boīs. ad 2ᵐ ꝙ bn̄factorē vituperꝫ. ad 3ᵐ ꝙ bn̄ficiū quaſi malefactū reputet.Adh̓ no ꝙ in qͦlibet pct̄o eſt materialis ingratitudo ad deū ꝓut .ſ. hō aliqͥd fac̄ qd̓ pt̄ ad īgratitudinē ꝑtine̓. formal̓r at̄ ingratitudo eſtqn̄ actualit̓ bn̄ficiū ꝯtēnit̉. Et h̓ eſt ſpāle pct̄m.hec tho. Vtꝝ ingratitudo ſit pct̄ꝫ mortale.℟º vt patꝫ ex dictis aliq̓s dr̓ ingratꝰ duplicit̓.vno mō ꝑ ſolā omiſſionē vt qꝛ n̄ recognoſcit.l̓ n̄ laudat vel n̄ retribuit ꝓ bn̄ficio ſuſcepto. ⁊h̓ n̄ eſt ſꝑ mortale pct̄m. qꝛ vt sͣ dictū eſt debitū gratitudīs eſt vt hō aliqͥd ⁊ liberalit̓ tribuatad qd̓ nō tenet̉. Et iō ſi p̄termittit iᵈ nō peccat

mortalit̓. Eſt tn̄ veīale peccatū. qꝛ h̓ ꝓueīt ex qͣdā negligentia vel īdiſpōe aliqua hoīs ad v̓tutē. Pt̄ ec̄ ꝯtinge̓ ꝙ tal̓ ingratitudo ſit moͣrl̓ velꝓpt̓ interiorē ꝯtēptū vl̓ ꝓpt̓ ꝯditionē eiꝰ .ſ. qꝛ ſb̓trahit̉ qd̓ ex ncc̄itate debet̉ beneficio ſiue ſimpʳſuue in aliqͦcaū ncc̄itat̓. Alioª dr̄ aliqͥs ingratꝰqꝛ nō tm̄ p̄termittit gratitudīs implere debitūſꝫ etiam agit ꝯtrariū. Et hoc etiam ẜm ꝯditōeꝫeiꝰ qd̓ agit̉ qnͥqꝫ eſt veīale. qn̄qꝫ mortale. ingratitudo tn̄ que ꝓueīt ex mortali hꝫ ꝑfectā īgratitudīs rōeꝫ q̄ v̓o ex veīali īꝑfc̄aꝫ. hec tho.Ad h̓ nota ꝙ dic̄ ſeneca. 2. de bn̄fi. h̓ lex beneficij ē ꝙ alt̓ ſtatim dꝫ obliuiſci dati. alt̓ eē memo̓accepti. Obliuiſci .i. non iactare. vt id̓ exponitvij. de bn̄fi. Vtꝝ ingratis ſint bn̄ficia ſb̓trahenda. ℟º circa ingratū duo ſūt ꝯſiderāda/ pͥºquid ſit dignꝰ pati et ſic meret̉ ſubtractionembeneficij. 2º quid oꝑtet face̓ bn̄ficū/ pͥº eī n̄ dꝫ eēfacilis ad iudicand ingratitudinē quia ſepe vtdic̄ ſeneca qui non reddidit gratꝰ eſt. qꝛ fortenon occurrit ei facultas aut debita oportuītasreddēdi. Scd̓o debet ad hoc tendere ꝙ de ingratofaciat gratū. qd̓ ſi non pt̄ pͥº bn̄fiº forte faciet 2º. ſi vero ex bn̄ficijs ml̓tiplicatis ingratitudinē augeat ⁊ peior fiat a beneficijs ceſſare debꝫ.hec tho. De vindicatōe ti. 2c.Oſtea ꝯſiderand̓ eſt de vindicatōe. Dequa querit̉ vtꝝ ſit licita. ℟º ꝙ nō ſꝫpotiꝰ eſt a deo expectanda dr̓ em̄ leui.Is. deus nō faciet vindictā electoꝝ ſuoꝝ clamātiū ad ſe. q. d. imo faciet. Non eſt inquam licita pͥuate ꝑſone leui. 19. nō q̄res vltionē necmemor eris iniurie cuiū tuoꝝ. Eſt aūt licita ꝑſone publice .ſ. iudici ⁊ h̓ ex caritate ⁊ zelo iuſticie n̄ ex odio ⁊ libidīe vindc̄e Ex deſiderio correctiōis n̄ ex deſiderio afflictōis. ⁊ hoc eſt qd̓ dic̄auꝰ. ſuꝑ Mᵗ. q. non ꝓhibet̉ vindicta q̄ fit adcorrectionē. ſꝫ etiā non ꝯcedit̉ nͥ ei cui pt̄as exordine data eſt ⁊ ſn̄ ira vt patri in filiū. Ad cꝰeuidentiā ꝯſiderand̓ ꝙ vindicatio fit ꝑ aliqd̓ malū penale inflictū peccanti Eſt ergo in vindicatione attendendus aīꝰ vindicantis ſi em̄ intentio eiꝰ ferat̉ ad malū eius de q̄ vindictā ſuīt. etibi qͥeſcat eſt oīo illicitū. qꝛ repugnat caritati.Si vero pn̓cipalit̓ ferat̉ ad eius emendationē l̓ſaltem cohibitionē et alioꝝ qͥetē et iuſticie ꝯſeruationē ⁊ dei honorē. pt̄ eſſe vindicatō licita alijs circūſtantijs debitis obẜuatis. Sed obicit̉qꝛ criſoꝰ. dicit ſuꝑ Hᵗ. diſcamꝰ exº xp̄i iniuriaſnr̄as magnanimit̓ ſuſtinere. dei aūt īiurias necvſqꝫ ad auditū ſufferre. gͦ ⁊cͣ. ℟º ꝙ iniuria q̄infertur alicui ꝑſone qn̄qꝫ redū̓dat in deum ⁊eccleſiā ⁊ tūc debet vlciſci ꝓpriā iniuriā. Vn̄ heliſeus maledixit pueris irridentibꝰ eū. 4. Re. 2.Et ſilueſter papa excōicauit eos qui miſerunteū ī exiliū vt habet̉. 23. q. 4. jnquātū v̓o iniuriaillata alicui ꝑtinet ad eius ꝑſonā. dꝫ ſi expediat tolerare eā patient̓. huiōi eī p̄cepta patiētiedebēt intelligi ẜm p̄parationē aī vt dic̄ auꝰ ī li.de ẜ. do. in mō. Obicit̉ iteꝝ qꝛ ſuꝑ iᵈ Mᵗ .13.ſinite vtraqꝫ creſcere vſqꝫ ad meſſē ⁊cͣ. dᵗ glo.