De immu. eccle. 27
vt qꝛ res eccl̓ie fuit vēdita ſine ſolēnitate debita⁊ res minorꝭ ſine decreto. tūc enī tenet̉ illam rēreſtituere qꝛ nō habet iuſtū titulū ⁊ bonā fidemnāͣ hic titulꝰ pro non titulo habendꝰ eſt. do. An.qͦ ad primā ꝑtem qn̄ ꝯtractꝰ tenuit ſed ꝯpetit reſtitutio an ſolū teneat̉ reſtituere in foro aīe in qͦfuit deceptꝰ venditor. dicit ꝙ ſi vēditor veriſimiliter ſciebat veꝝ p̄cium rei qꝛ erat ꝑſona ſagax.tūc vr̄ illud modicū qd̓ valebat vltra habere ꝓderelicto. ⁊ ideo nō tenet̉ emptor ſibi facere cōſcīaꝫ. ⁊ idē dicendū in ꝑſona emptoris ſi fuiſſeteodē modo in p̄cio leſus. Si autē vendēs eſſetꝑſona ignara tūc tenet̉ emptor ſibi facere ꝯſcientiaꝫ. eo ꝙ plꝰ valebat. Idē dicit ſi p̄latus vēdidit vel aliꝰ ꝓcurans facta alteriꝰ. nā licet ſciat verū p̄cium tn̄ nō debuit vēdere ꝓ minori p̄cio. ar.in. c. ij. de donatꝭ. ¶ Aduerte pͥmā partē ſue diſtinctiōis puto veriſſimā etiā in magna quātitate qꝛ videt̉ tūc venditor donare. exqͦ ſciens veꝝvalorē vēdidit ꝓ valde minori. vt noͣ. doc. in. l. ij..C. de reſcin. vē. ⁊ in. c. cū dilecti. de emptꝭ. ⁊ ven.facit regula ſciēti ⁊ ꝯſentiēti. de re. iur̄ꝭ. li. vi. ⁊ regula cuiꝰ ꝑ errorē. ff. de re. iurꝭ. Quo ad Pªᵐ partē dic ꝙ ſi emptor decipit venditorē dolo in precio qͣꝫtuncunqꝫ modico tenet̉ in vtroqꝫ foro. vtl. iulianꝰ. §. vēditor. ff. de actꝭ. emp. noͣ. glo. in. l. incauſe. ff. de mino. ⁊ in. c. cū dilecti. de emp. ⁊ ven.Si autē dolus nō dedit cām ꝯͣctui nec incidit inꝯͣctu. ⁊ tunc aut emptor ſciebat rē plus valere ⁊vēditor ignorabat. ⁊ dic ꝙ in foro aīe tenet̉ reſtituere qd̓ plus valebat qꝛ egit ꝯͣ iuſticiā naͣleꝫ decipiēdo ſaltē ꝓximū in p̄cio. facit. xiiij. q. iiij. quicunqꝫ. ⁊ meliꝰ in. c. i. de emptꝭ. ⁊ ven. ⁊ ſentit Io.cal. in. c. nauiganti. de vſurꝭ. Et ꝙ dicit̉ licitū eſſeꝯͣhentibꝰ ſe decipere vſqꝫ ad dimidiā iuſti precijvt in. d. l. in cauſe. dic ẜᵐ Inno. in. c. in ciuitate. devſurꝭ. ꝙ illud ꝓcedit iure fori nō iure poli. i. qͦ addeū nō ꝓcedit. ſꝫ ius poſitiuū noluit ꝓ modicaleſiōe dare actiōem in odiū litium ⁊ qꝛ hoīes oīdie ſuꝑ hͦ litigarent. ⁊ pro hͦ vide bo. glo. x. q. ij. hͦius porrectū. in v̓. ⁊ plus. que dicit eccl̓iaꝫ nō debere recipere p̄ciū vltra veꝝ valorem rei oblatūqd̓ noͣ. Si autē vterqꝫ fuit ignorās ⁊ emptor etvēditor ſed re ipſa int̓uenit deceptio in p̄cio. poteſt dubitari an ſcīa ſuꝑueniente teneat̉ reſtituere id in qͦ alius fuit deceptꝰ. ⁊ credo ꝙ ſic. ſi a pͥncipio emiſſet ꝓ vero valore ſi illud ſciuiſſet. ſecꝰputo ſi nō emiſſet ꝓ illo p̄cio. debet tn̄ reſtituererē exquo alt̓ vult reſtituere p̄cium exqͦ nō vultſupplere iuſtū p̄ciū. ar. bo. in. l. in fundo. ff. de reivendi. ⁊ in. l. ſi ꝗs cum aliter. ff. de v̓. ob. vbi ꝑarificantur deceptio re ipſa ⁊ ex ꝓpoſito. ¶ Quoad 2ªᵐ ꝑtem. q. Inno. qn̄ ꝯͣctus fuit nullꝰ ex defectu ſolēnitatis. do. An. dicit ſe credere ꝙ hͦ licite teneat in foro ꝯſcīe qꝛ qͣꝫtum ad metas iurisnaͣlis ibi ē verus titulꝰ qͣꝫuis deficiāt ſolēnitatespoſitiue. ideo in foro aīe tenet cum bona ꝯſcīa.exqͦ non ſb̓eſt deceptio ⁊ affuit legitima cā alienādi. ⁊ noͣ bene hͦ dictū qꝛ ſepe occurrit in practica. ⁊ adduco ad huiꝰ dicti ꝯfirmationē noͣ. dictū
Inno. in. c. qd̓ ſic̄. de elec. vbi dicit ꝙ ſi electio tenuit de iure naͣli .ſ. rōe ꝯſenſus eligentiū licet ſitnulla ꝓpter ſolēnitates iurꝭ poſitiui nō ſeruatasnō tenet̉ electus in foro ꝯſcīe renunciare qꝛ habuit fundamentū naͣle. ius enī poſitiuū adinuenit ſolēnitates propter periculū eccleſiaꝝ ⁊ deceptiōes euitādas ſed cū omnia ceſſant in caſu occurrēti nō eſt in foro ꝯſcīe de illaꝝ defectu curādum. qd̓ ſingulariter nota. qꝛ facit ad multa.¶ Decima. q. ē in eo ꝗ immoderate aliꝗd vltra debitū extorſit vel aliꝗd accipit ab aliqͦ ſeu lucrat̉in aliqua negociatiōe illicita. an teneat̉ ad reſtitutionē in foro aīe. So. ex dictis Inno. poſſuntin hac. q. colligi tres ꝯcluſiōes. Prima ꝯcluſioſit iſta vbicunqꝫ lucrat̉ ꝗs aliquis vltra debituꝫex licito exercitio ita ꝙ non habet iuriſdictionēpuniēdi. puta qꝛ ē aduocatꝰ vel medicꝰ vel curſor vel exercēs licita negociationē non tene̓t̉ reſtituere ꝗcquid vltra debitum fuerit lucratꝰ exqͦ ſine dolo malo illud habuit. alle. c. nō ſane. preallegꝭ. xiiij. q. v. niſi forte in medico aliꝗd ſpeciale dicas. vel niſi tm̄ eſſet immoderate exactū ꝙiudex ex officio ſuo ad illud reſtituendū debetexigentē cogere. tūc enim in foro penitētiali p̄cipiet̉ ei vt reſtituat. dicit tn̄ ꝙ in caſu in qͦ non artat̉ ad reſtitutiōeꝫ prudenter facit ſi oīa ī elemoſynā largit̉. alle. xiiij. q. v. ꝗ habetꝭ. ⁊. c. nō ſane. dicit tn̄ ꝙ non dānaret illos ſi talia lucra heredibꝰrelinquerēt. ⁊ noͣ hͦ dictū ſingulariter maxime ꝓintellectu illiꝰ. c. nō ſane. nā expreſſe ſentit qd̓. sͣ.dixi in meretrice vt illud. c. loquat̉ ꝯſultiue in illa ꝑte erogatiōis fiēde in pauꝑes. 2ª ꝯcluſio eſtꝙ ſi habēs officiū cū iuriſdictiōe ita ꝙ ſi rōe iuriſdictiōis potuiſſet exprimere aliꝗd vltra debitū fuit exactꝰ tenet̉ ad reſtitutionē indebiti exactoꝝ. per. d. c. nō ſane. in pͥn. ⁊. i. q. vij. ſanximꝰ. ⁊.C. qd̓ me. cauſa. l. pe. ⁊ fi. 3ª ꝯcluſio exercens illicitas negociationes vel al̓s iniuſte acquirēs aliꝗd ſine calūnia alicui facta tenet̉ in foro aīe ꝗcquid fuerit lucratꝰ in pauperes vl̓ in alios piosvſus erogare. ar. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ꝯtumax. ⁊ in. c.magne. ⁊ in. c. qd̓ ſuper his. de voto. facit. c. cumtu. in fi. de vſurꝭ. do. An. qͦ ad primā ꝯcluſionemputat dicendū ꝙ ſi ꝯſcīa repulſat vel remordet.in eo qd̓ immoderate exactū ē tunc ſequenda ēꝯſcīa. vt in. c. lr̄as. de reſti ſpo. ⁊ illud ē reſtituendū aut pauperibꝰ erogandū. ſi autē nō facit ſibide hͦ ꝯſcientiā ⁊ tūc dicit̉ ꝙ de hͦ tenetur ſibi facere ꝯſcientiā cū hac tn̄ moderationē. Si enī dāsvltra debitum erat ꝑſona ſagax ⁊ diſcreta. ita ꝙveriſil̓iter ſciebat ꝙ donabat vltra debitū tūc videt̉ ex ſua liberalitate donaſſe. ⁊ tunc recipiensnō tenet̉ ſibi facere ꝯſcīam nec tenet̉ ad reſtitutionē niſi velit. Si v̓o donauit neſciēs ita ꝙ nonex ꝓpoſito vel erat iuuenis paꝝ ſagax aūt ꝓdigus ſeu donauit exactꝰ. ⁊ tunc tenet̉ recipiēs ſibi fatere ꝯſcīam de eo qd̓ recepit vltra debitumita ꝙ tenet̉ in foro aīe ad reſtitutionē. Attendeꝙ hͦ dictum do. An. differt a dictis Inno. reſpectu ꝑue qͣꝫtitatis. nam vbi immoderate aliquid
H