¶ Seri ctbo clercoꝝ Mnipotē tis dei poſtulato ſuffra lo vt oſtēdā in volumīe ordinē fuiſſe ſeruatū ꝯti nuāda eſt pͦ ℟ica ad p̄ce dētia. que ꝑ doc. duobus modis ꝯtinuatur. ⁊ pͦ ſic. Supͣ viſum ē de iudi cijs ⁊ eiꝰ ſingulis ꝑtibus. ſed qꝛ clerici debēt ab eis qͣꝫtuꝫ poſſunt abſtinere. nā decet ſeruos dei ꝑuo incōmodo a ſtrepitu iudicioꝝ eſſe ꝗetos. c. .i. de ſyndico. Et qm̄ non ſolū a iudicijs abſtine re debent. ſed vita ⁊ honeſtate fulge̓. Ideo poſt tractatum iudicioꝝ ſb̓ijcitur hͨ ℟ica. hec tn̄ ꝯti nuatio nō eſt multū ꝯtexta cū p̄cedentibꝰ. vnde forte ponit̉ 2ª. Quia. sͣ. viſum ē de iudicijs ⁊ iu dices maxime clerici non debēt eſſe in peccato maxime cū iudicāt. iij. q. vij. iudicet. Ideo poſt tractatū iudicioꝝ ſb̓ijcitur qͣliter clerici debeāt ſe habere in vita ⁊ honeſtate. vt ſic vitēt omneꝫ maculā peccati. ¶ Aduerte tn̄ qꝛ in hac ꝯtinua tione doc. ſimpliciter dicūt ꝙ exiſtētes in pecca to nō poſſunt iudicare qd̓ non ē ſimpliciter ve rū. dic gͦ ꝙ ex merito vite iudicare alios nō poſ ſunt. ſꝫ ex poteſtate officij ſic. vide de hͦ. iij. q. ij. § fi. ⁊. iij. q. vij. ī glo. ſumme plene ꝑ Inno. in. c. ſci ſcitatꝰ. sͣ. de reſcrip. ⁊ in. c. cū venerabilis. de ex ceptꝭ. peccat tn̄ iudex aliū iudicādo ſi ipſe pecca tor ē. vt in. c. iudicet. ⁊ in. c. in gͣuibꝰ. ⁊. c. qui ſine .iij. q. vij. Et idē dic in ſacerdotibꝰ reſpectu fori penitētialis. peccāt enim ſi exiſtētes in peccato alijs penitētiam īiungūt licet abſolutio teneat. Deberet enī pͥmo ſe corrigere ſaltē per ꝯtritio nē ⁊ poſtmodū penitentiā alijs iniūgere. ⁊ vide tex. cum glo. in v̓. iudicādus. de pe. di. vi. c. i. glo. in. d. c. in grauibꝰ. Et vtꝝ maloꝝ ſacerdotū pre ces noc eāt vel ꝓſint illis ꝓ quibꝰ fiunt vide tex. cū glo. inj. d. c. in grauibus. meliꝰ vide. xlix. di. in ſūma. ¶ Itē adde ⁊ aliud ꝙ licꝫ malꝰ ſacerdos ita ꝯficiat ſicut bonꝰ .i. q. i. multi. tn̄ faciliꝰ exau diunt̉ boni ſacerdotes qͣꝫ mali. i. q. i. in. c. ipſi ſa cerdotes. Cū enim ſint int̓ceſſores apud deuꝫ ſi diſplicēt deo nedum exaudiūtur. ſꝫ potius deū ad irā prouocant. vn̄ tex. noͣ. in. d. c. in grauibꝰ. di cit ꝙ ſi is ꝗ diſplicet ad int̓cedēdum mittit̉ irati animꝰ ad deteriora ꝓuocatur. ¶ Noͣ illuꝫ tex. ꝑpetuo ꝓ ambaſiatoribꝰ deſtinandis. vt eligant̉ hi ꝗ ſunt beniuoli ⁊ accepti illi ad queꝫ mittunt̉ nā ſi diſplicēt redibunt ſine effectu. malus tn̄ ſa cerdos ex ptāte officij etiā ꝓphetare poteſt. vt ꝓphetauit Cayphas. nā dicit̉ in euangelio pro phetauit ⁊cͣ. Idē fecit Saul duꝫ ꝓphetauit Da uid ꝑſequens. vide i. q. i. dictū. ⁊. c. prophetauit. Et vtꝝ ſancti ⁊ boni ſacerdotes habeāt ſemper ſpiritū ſanctuꝫ an v̓o recedat ad tēpus ⁊ q̄ diffe rētia fuit int̓ ſanctos ⁊ xp̄m reſpectu ſpiritꝰ ſan cti. vide tex. in. c. q̄rendum. de pe. di. ij. ¶ 3º. pōt ꝯtinuari ⁊ apertiꝰ vt. sͣ. in ꝓhe. ꝯtinuat̉. Nā in pͦ libro dixit de ꝑſonis ⁊ officijs eoꝝ. In 2º. de acti bus hominū ī iudicio. Reſtat videre de actibꝰ hominū exͣ iudiciū tam reſpectu clericoꝝ qͣꝫ lai coꝝ. ⁊ qꝛ clerici ſunt digniores laicis. pͥmo h̓ tra ctat in 3º. de actibꝰ clericoꝝ. In 4º. vero de acti bus laicoꝝ. Tractaturꝰ igit̉ auctor in hoc 3º. li bro de actibꝰ clericoꝝ voluit p̄mittere iſtam ru bricā de vi. ⁊ honeſta. cleri. qꝛ pre oībus debent clerici vita et hōeſtate fulgere. ⁊ ne ℟ica redar guat̉ de ſuꝑfluitate dic ꝙ v̓bum vita ꝯcernit ne ceſſaria ad victū clericoꝝ. ff. de v̓. ſig. l. verbo vi ctus. v̓bum honeſtatis ꝯcernit clericū reſpectu moꝝ. ¶ Ma huius ℟ice habet̉. xxiij. di. his igit̉. ⁊. §. clerici. cum qͣtuor. c. ſe. ⁊. xl. ⁊. xli. ⁊. xliiij di. ꝑ totum. ⁊ Guil. in repetitione huiꝰ ti. colligit iura ꝑ que probat honeſtatē clerici inductā per a De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. ſingula mēbra a capite vſqꝫ ad pedeꝫ. repetit̉ in vi. ⁊ cle. ¶ Sed circa iſtā ℟icam q̄ritur de vti litate. q. ꝗ appellatiōe clericoꝝ ꝯprehēdunt̉. di co ꝙ largo ſūpto vocabulo veniūt oēs ī qͣcūqꝫ dignitate ſint poſiti. exqͦ ſunt electi ad ſeruitium dei. vn̄ omnes qui nō ſunt laici dicunt̉ clerici cū duo ſunt genera xp̄ianoꝝ. vnum clericoꝝ aliud laicoꝝ. vt dicit Hiero. xij. q. i. duo ſunt gn̓a. hͦ pro bat̉ pͥmo ex etymologia vocabuli. vt. xxi. di. cle ros. ⁊ in. c. cum ẜᵐ. de p̄ben. ⁊ in. d. c. duo ſunt ge nera. Dicunt̉ enī clerici a cleros grece ꝙ ē ſors latine. qꝛ ſunt electi in ſorteꝫ dn̄i. vt innuit̉ in di ctis iuribus. hͦ etiam ꝓbatur h̓ in rubro iūcto ni gro. nā in ℟ica ſolū dicit̉ de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in ni gro fit mētio neduꝫ de ſupplicibus clericis ſed de p̄latis etiā epiſcopis. vt in. c. clerici. jͣ. eo. Idē probat̉ inti. de cleri. egro. jͣ. eo. ⁊ in. vi. li. ⁊ ibi per Io. mō. Priuilegiū gͦ tributum ſimpliciter cle ricꝭ. ꝯprehēdit omnes clericos cuiuſcunqꝫ ordi nis ſeu dignitatis ſint. nā ſi eſt ep̄s ergo clericꝰ. ſed de ſtricta ſignificatiōe ſeu in maͣ odioſa ap pellatōe clericoꝝ nō credo ꝯprehēdi epiſcopos c. qͣꝫ ꝑiculoſum. de ſen. ex. li. vi. ⁊. c. in fidei fauo rē. de here. eo. li. Et idē puto in alijs clericis exi ſtētibꝰ in dignitate ⁊ in canonicis cathedraliuꝫ eccleſiaꝝ. Rō quia in eis ē qͣlitas. sͣ. alios q̄ non reꝑitur in ſimplicibꝰ clericis. vide ad hͦ tex. noͣ. ꝗ facit ad multa in. c. ſtatutū. de electꝭ. in vi. maxi me iūctis noͣ. ibi per Io. an. vbi dicit̉ ꝙ appella tione eccleſiaꝝ parrochialiū nō veniunt eccleſie ꝑrochiales collegiate in maͣ ſtricta. qꝛ habent qͣ litatē collegij. sͣ. curā. Sed in maͣ nō odioſa cō p̄hendūtur. ⁊ noͣ ſemꝑ illum tex. ad maͣꝫ extēſio nis. ad idem qd̓ noͣ. Inno. in. c. ſedes. de reſcrip. ſenſit Fre. ꝯſi. xi. ⁊ hͦ quo ad ℟icā ſufficiant ¶T LAICI Inchoro duꝫ omcia Laici ꝓpe altare vl̓ œlebrant̉ ſtare nō debent. ſꝫ cauſa orā di ire vl̓ accedere poſſunt. vel ſic gnͣalius. Cū ce lebrat̉ diuiſus debet eē clerus a populo. Tria ſunt dicta. 2ᵐ ibi ſed ꝑs. 3ᵐ ibi adorandū. ¶ No pͦ ibi vt laici. ꝙ alij ſunt laici alij clerici. ⁊ dicūtur laici qͣſi populus vt dicit tex. in. d. c. duo ſunt. xij .q. i. Hinc ē ꝙ appellatione populi nō venit cle rus nec econtra. vt in. c. ſi fnīa. de ſen. excōi. li. vi. ⁊ per illū tex. limitādus ē. §. plebiſcitū. inſtitꝭ. de iure na. gē. ⁊ ciui. vbi dicit̉ ꝙ appellatiōe populi vniuerſi ciues etiā ꝯputatis exiſtentibꝰ in digni tate. ꝓcedit enim in his ꝗ ſunt eiuſdē ꝓfeſſionis ſecꝰ in alijs vt eſt tex. cū glo. in. d. c. ſi ſnīa. ⁊ hͦ cla riſſimū in maͣ ſtricta. ¶ Quid autē in maͣ pͥuile giata vt ſi pͥuilegium ſit ꝯceſſum ſenenſi populo an cōprehēdant̉ clerici ſatis dubitari poſſet. ſed pro ꝑte affirmatiua facit tex. in. c. dilecti. cū mate ria ſua. de foro ꝯpe. ⁊ quod noͣ. Bar. in. l. i. ff. ad munici. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. Rodulphꝰ. de reſcrip. 2º. nōͣ ibi ſecus nā ideꝫ importat qd̓ circa. Et noͣ ꝙ dicit̉ quis ſtare ſecus qn̄ eſt qͣſi cōtiguus. ſecꝰ autē vbi eſt aliqͣꝫtulū remotus. vn̄ ſtans in cho ro nō dr̄ ſtare ſecꝰ altare vt h̓. qd̓ facit ꝓ ſtatutꝭ. ¶ Nō 3º ibi ſac̓ra miniſteria ꝙ ſacramentū ce lebratiōis miſſe dicit̉ miniſteriū ex eo qꝛ habet reconditā virtutē ſicut dicit̉ ſacramētum qͣſi ſa cre rei ſignū. ⁊ vide de hͦ tex. latiorem .i. q. i. mul ti. vbi etiā habet̉ differentia int̓ miniſteriū ⁊ my ſteriū. nam iuiſteriū idem ē quod ſacramētuꝫ mÿſteriū vero ē quodlibet officiū. pro hͦ. c. cū in cūctis. §. inferiora. sͣ. de elec. ¶ Noͣ ibi ſtare vl̓ ſede̓ ꝙ drīa eſt inter ſtare ⁊ ſedere. q̄ autē ſit dif ferētia inter iſta habet̉ in. c. ꝗd eſt hͦ. l. di. ⁊ in. c. ep̄s. xcv. di. nā ſtare dicit̉ qui nō ſedet ſtans ere ctus in pedibus. ¶ Et noͣ ꝙ licitū eſt qn̄qꝫ in ec cleſia ſedere tꝑe tamen oratōis debet ꝗs ſtare ⁊ nō ſedere. l. di. quid eſt hͦ. ⁊ facit illud pſal. Stan tes erāt pedes noſtri ⁊cͣ. ¶ Item noͣ ex eiſdeꝫ v̓bis ꝙ ītineratio ſeu acceſſus ad clericos vl̓ ad altare tēpore celebratiōis non ē laicis ꝓhibitus ꝑ iſtum tex. qꝛ hic tm̄ prohibētur laici ſtare vel ſedere. ⁊ facit ad. q. quā. jͣ. ſb̓ijciam. ¶ Item noͣ ꝙ eccl̓ia aliquando habet tres ꝑtes. pͥma eſt illa que ē prope altare maiꝰ. q̄ ſolet quandoqꝫ cācel lis includi. ⁊ iſta pars qn̄qꝫ appellat̉ ſacrarium. qn̄qꝫ preſbyteriū. qn̄qꝫ ſancta ſanctoꝝ. vt ī iuri bus allegatis in glo. ⁊ in hac ꝑte debēt ſtare cle rici celebrātes vt preſb̓r diaconus ⁊ ſb̓diaconꝰ. ⁊ de hac ꝑte loquit̉ pͥncipium. c. ibi ſecus altare. 4pars ē chorus. ⁊ hͨ pars ſb̓diuidit̉ ab altari in multis locis ꝑ cancellos ac etiaꝫ a toto corpore eccl̓ie ⁊ in hac ꝑte debent ſtare clerici tm̄ pſallē tes ex duplici cā. jͣ. ſb̓ijciēda. ⁊ de hac 2ª parte lo ꝗtur tex. in v̓. ſed ꝑs. Tertia ꝑs eſt reliquū cor pus eccl̓ie. ⁊ vulgariter appellat̉ nauis eccl̓ie. et in illa ꝑte eccleſie debēt ſtare laici audientes di uina. Quid autē in clericis ꝯiugatis vel in alijs clericis audiētibus miſſaꝫ vel alia diuina. jͣ. ſb̓ij cit̉. ⁊ per hͦ declarat̉ iſte tex. in ſuperficie ſui. Noͣ ibi tantū pſallētibus ⁊cͣ. ꝙ clerici exiſtentes in choro debēt pſallere ⁊ qͣnto exiſtētes in maio ri dignitate ſiue nobitiori. tāto magꝭ. debēt deo pſallere. cū magis ſint deo ꝯiuncti ⁊ deo aſtricti vt. in. c. clerici. jͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ Noͣ in v̓. ado randum. duos caſus in ꝗbus laici licite accedūt ad altare .ſ. cā orādi ⁊ corpus xp̄i ſumēdi. Id dicūt doc. ī alijs ſacramētis eadem rōe. ¶ Noͣ ibi laicis ⁊ feminis ar. ꝙ appellatiōe laicoꝝ non veniunt femine. ſed ꝯͣrium puto veꝝ per. c. duo ſunt gn̓a. xij. q. i. ſed ad maioreꝫ exp̄ſſiōem fecit mētionē de feminis. qꝛ de eis poſſet magis du bitari. nunꝗd poſſint accedere ad altare maxīe ꝓpter qͣndam ꝯſuetudinē quorūdam clericoꝝ imꝑitoꝝ qui indifferēter impediūt feminas vo lētes accedere ad altare cā orandi. hͦ enim ē eis citū vt h̓ probat̉. ⁊ idem reſpectu cōionis. ¶ Noͣ ibi ſicut mos eſt ⁊cͣ. ꝙ in his multū attēden da ē conſuetudo. ⁊ per hͦ v̓bum vident̉ ſentire doc. vt expleto officio liceat laicis ⁊ feminis ac cedere ad altare cā orādi. qͣſi ſecus tēpore cele bratiōis. ⁊ hͦ eſt de more in multis locꝭ. Et hͨ faci unt ad. q. qͦtidianā. nunꝗd liceat laicis cā offerē di accedere ad altare tēpore celebrationis. Io. De vi. et ho. clericoꝝ. I de lig. īducit iſtū tex. ad ꝑtem negatiuam. Ego putarē ꝯͣrium qꝛ vt. sͣ. dixi nō prohibet̉ hic itine rato maxime cā offerendi ad altare. ſꝫ prohibē tur laici ibi ſtare ⁊ ſedere ⁊ cā prohibitiōis fuit duplex. Prima ne impediāt clericos diuina mi niſtrantes. 2ª vt clerici honorificent̉ ⁊ ſic eis de ferat̉ in ſedibus. vt habet̉ de ꝯſe. di. ij. in. c. ſacer dotū. ſed ꝑ acceſſum cā offerēdi ceſſant iſte due cauſe cū magis clerici honorificent̉ ex oblatio nibus diuinoꝝ ne impediant̉ celebrare. niſi eſſꝫ maxima multitudo offerre volētium. Itē tex. h̓ ſimpliciter ꝑmittit acceſſum cā orandi vel cōi candi nec diſtinguit tēpus celebratiōis ab alio tꝑe ſed tm̄ dicit ſicut mos eſt ſeruet̉ gͦ in hͦ ꝯſue tudo. Ad idē tex. in. c. duo ſunt gn̓a. xij. q. i. in fi vbi dicit̉ ꝙ laici offerre debent in altari. vt. in. c. oīs xp̄ianus. de ꝯſe. di. i. Itē probo ꝑ locū a ſpē ciali in. c. oblatiōes. xc. di. vbi tex. noͣ. ⁊ menti te nendꝰ dicit. ꝙ oblatiōes diſſidētium fratꝝ non ſunt nec in ſacrario nec in gazofilatio recipiēde ⁊ vide ibi glo. noͣ. qui ꝓhibeant̉ ab oblationibꝰ. ⁊ tene mēti illum tex. ꝯͣ iſtos fouētes inimicitias ⁊ nolētes recōciliari proximis vt nō admittant̉ ad offerēdum. ſic repellit̉ vſurariꝰ. c. qꝛ. de uſu. Sed h̓ dubitat̉ ꝗd de clericis ꝯiugatis an̄ de beant ſtare int̓ clericos tꝑe celebratōis. Fran. ⁊ Io. an. poſt eū ⁊ cōiter doc. dicunt. ꝙ int̓ laicos debēt ſtare non int̓ clericos. ar. in. c. diuerſis fal lacijs. jͣ. de cle. ꝯiu. ⁊ in. c. i. eo. ti. li. vi. vbi dicit̉ cle ricos coniugatos gaudere pͥuilegio clericoꝝ in duobꝰ dūtaxat dūmodo deferāt habitum ⁊ tō ſurā. gͦ non includūtur h̓ appellatione clericoꝝ. Credo poſſe dici ꝯͣrium. qꝛ iſtud nō eſt pͥuilegi uꝫ clericoꝝ. ſꝫ vt pſallētes nō īpediant̉ ⁊ vt eis deferat̉ h̓ emanauit vt p̄dixi. Cum gͦ clerici ꝯiu gati nō ſint pure laici vn̄ appellant̉ clerici. vt in ℟ica de cle. ꝯiu. hic tm̄ excludunt̉ laici gͦ nō ve niūt appellatione laicoꝝ. ꝓ hoc facit vnū noͣ. di ctū Io. an. in. c. Ioannes. de cle. ꝯiu. vbi dicit ꝙ ſtatutū ep̄i excōicans certo caſu laicos nō ꝯpre hēdit clericos ꝯiugatos cū materia ſit odioſa. ⁊ illi nō ſint pure laici ſed quoddā genus ſeu que dam ſpēs mixta. facit. d. c. ſtatutū. de elec. li. vi. ⁊ adde. c. ſiꝗdem. xxxij. di. vbi dicit̉ ꝙ clerici ꝯiu gati debēt vigilare in pſalmis dicendis. ꝑmittit̉ gͦ eis cantare cū clericꝭ. poſſunt gͦ ſtare inter pſal lētes vide oīo glo. xxiij. q. iiij. quantꝰ q̄ ſentit ꝙ poſſunt inter clericos. ¶ Sꝫ eſt dubiū ꝗd de alijs clericis ꝗ veniūt cā audiendi diuinū offici um ⁊ non cantāt. certe ſi impediantur pſallētes ꝑ eos nō eſt eis licitum facit ꝓ hoc dictio tantuꝫ h̓ poſita. dicit enim tex. tantū pſallētibus ⁊cͣ. ſed vbi nō impediūtur pſallētes ſatis poſſet ꝑmitti vt in choro ſint qꝛ ceſſant tunc rōes ſtatuendi. ⁊ qꝛ iſte tex. excludit ſolum laicos. habuit gͦ reſpe ctū forte qꝛ clerici cōiter ſunt incluſi int̓ eccleſi as eoꝝ. ¶ Sꝫ quero an peccāt laici nō ſeruan do hͦ ſtatutū. Inno. dicit ꝙ non. loꝗtur enī hͦ. c. de honeſtate ideo nō ligat ꝯͣfacientes maxime vbi ꝯſuetudo ē in oppoſitū. ¶ Noͣ hͦ dictum ꝙ ſtatutuꝫ loquēs de honeſtate nō ligat ꝯͣfaciētes ad peccatū vide tex. iiij. di. §. hͨ et ſi. in fi. hͦ dictuꝫ limito dūmodo nō fiat ex contēptu. vnde con tēnens exhortatiōem ſuꝑioris peccat. vide bo. glo. cū tex. in. c. ꝗs autē. x. di. Itē intelligo in ꝯſi lio ꝑfectionis. ſecꝰ in ꝯſilio reuerētie. vt noͣ. in. c. ad aures. de eta. ⁊ qͣlitꝭ. ⁊ glo. in cle. i. de teſti. Quero autē ꝯgnoſcat̉ vtꝝ ꝯſtitutio ſapiat con ſiliū vel p̄ceptum dic̄ ꝙ pͦ recurrendū eſt ad ma teriā ſb̓iectam. nā ſi illa de ſui naͣ non neceſſitat dicit̉ potius q̄dam exhortatio licꝫ v̓ba aliud ſa piāt. xi. q. iij. rogo cū glo. ⁊ in ꝓhe. decretoꝝ. iū cta glo. ⁊ in cle. exiui de paradiſo. de v̓. ſig. hͨ au tem maͣ nō ueceſſitat cū in eccl̓ia omnes vnū ſu mus nec diſtinguit̉ ſeruꝰ a libero ſed oēs ſunt filij dei. hinc oēs dicūt pater nr̄ ⁊cͣ. ⁊ ad hͦ denoͣn dum cū papa celebrat clerici ⁊ laici ſunt mixti ſꝫ honeſtū eſt ꝓpter rōes premiſſas vt fiat diuiſio de qua hic. ¶ Ultimo h̓ querit̉ de vtili. q. vltra alias nunꝗd audire miſſam ſit in p̄cepto cū iſte tex. faciat mentionē de clericis ⁊ laicꝭ. dic ꝙ oēs laici debēt audire miſſas ꝯpletas diebus dn̄icis ⁊ in alijs p̄cipuis diebꝰ. ⁊ ſtare in miſſa vſqꝫ ad bn̄dictiōeꝫ ſacerdotis incluſiue. al̓s peccāt mor taliter iuſta cā ceſſante cū eis hoc p̄cipiat̉ ab ec cleſia. vt in. c. miſſas. cuꝫ duobus ſe. de ꝯſe. di. i. ⁊ dixit miſſas ī pluri nō ꝙ artent̉ audire plures numero ſꝫ ſufficiat eis vnica ſed dicit̉ in plurali qꝛ orat̉ pro viuis ⁊ defunctis. Idē dic ī clericis maxime nō curatꝭ. debent enī in his diebꝰ maxi me ꝯuenire ad eccl̓ias eoꝝ ſeu cāthedralē ⁊ ibi miſſam audire. vt in. c. ⁊ hͦ aītēdendū. de ꝯſe. di. .i. ⁊ per illū tex. dico ꝙ non miſſa peculiaris ſeu pͥuata miſſa ē in precepto ſꝫ miſſa magna ⁊ pub lica q̄ fit cū cantu. ꝯſuetudo tn̄ habet oppoſituꝫ ſed de iure pͥᵐ verius eſt. nā clerus orat ꝓ popu lo vn̄ populꝰ debet tūc eſſe p̄ſens his diebus p̄ci pue. ⁊ ideo dicitur ī. d. c. ⁊ hͦ. ꝙ miſſe peculiares aut p̓uate debent ita dici illis diebꝰ in illis locis ſecretꝭ. vt populus nō abſtrahatur ab audiēdo miſſam ſolēnem. ⁊ ꝑ illum tex. ꝗ facit mētioneꝫ de ſacerdote infero ꝙ ſacerdotes nō habentes curā non tenent̉ celebrare ſingulis diebꝰ domi nicis ⁊ feſtiuis cū ſolum iniungat̉ eis ꝙ vadant vna cū laicis ad audiendū miſſam exquo nō ha bēt populū. vt habet̉ in. d. c. ⁊ hoc aduertendū. De ep̄o dic ꝙ niſi cā rationabilis eū excuſet nō debet p̄terire diē quo minꝰ dicat vel audiat miſ ſam. c. fi. de p̓ui. li. vi. nec debet ſaltē diebus dn̄i cis deeſſe ī eccl̓ia ſua. de ꝯſe. di. iij. ep̄s. In gl̓. ij. ibi vt liberiꝰ adde aliam rōeꝫ quam. sͣ. dixi .ſ. vt clerici honorent̉ p̄laicis. Sꝫ quid ſi laici inuiten tur a clericis vt ſtēt inter eos. dicūt doc. ꝙ licitū eſt eis pro hͦ tex. ibi nō preſumāt aucͣte ꝓpria qꝛ illud v̓bum ſonat in viciū qꝛ ſi inuitant̉ a cleri cis nō preſumūt. pro hͦ. lxiij. di. c. i. ij. ⁊. iij. vn̄ lici te deficiētibus maxime clericis īuitant̉ laiciad cantandū cū clericis ⁊ maxime hoc fit in frācia vbi ſunt laici boni cātores. ſil̓r in Alamania baſ ſa. nunꝗd autē poſſit ſolꝰ clericus miſſam dicere De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. cū laicis. vide. xxxviij. di. ſedulo. de ꝯſe. di. i. hoc quoqꝫ. ⁊ in. c. nō liceat. xcij. di. ⁊ in defectu cleri coꝝ hͦ licebit. alias ſecꝰ. vt in. c. ꝓpoſuit. de fi. pre ſby. In glo. fi. ī fi. hͨ expoſitio cōiter nō recipit̉ a doc. qꝛ eſſet de indubio cum oēs laici poſſunt intrare eccl̓iaꝫ niſi ſint excōicati. xxi. diſ. cleros. de ꝯſe. di. iij. ep̄s. xxv. di. ꝑlectis. qꝛ tales nō de bēt eccl̓iaꝫ intrare. ⁊ hͦ tempore celebratiōis di uinoꝝ. ſecꝰ videt̉ ſi diuina nō celebrent̉ vt ē glo. noͣ. i. q. i. ꝗ ſtudet. in v̓. miſit. debet enī intelligi ẜᵐ diſpoſitōeꝫ glo. p̄cedentꝭ. vt dicat̉ ſancta ſancto rū illa ꝑs que ē prope altare q̄ appellat̉ ſacrari um in qͦ ſunt clerici ad celebrandū ꝓpter ſacra mēta q̄ ibi ꝯficiunt̉ ⁊ qꝛ in altari maiori cū ſole at̄ eſſe ſacrariū includūtur reliꝗe. jͣ. de ꝯſe. eccle. vel alta. ꝑ totū. Alij dicūt ꝙ appellat̉ ſancta ſan ctoꝝ capella ꝯſtātini in Roma vbi ſeruant̉ capi ta apl̓oꝝ Petri ⁊ Pauli ſed cōiter hͦ non teno tur qꝛ iſta cōſtitutio qͦ ad hͦ eſſet localis qd̓ non eſſet dicendū ideo tene ſuꝑiorem. ⁊cͣ. czLeTE breuꝰꝰ ſummari ſed Breue ē nec poteſt ꝓ ſummario noͣ ꝙ armoꝝ delatio cle ricis ē inhibita in tm̄ ꝙ ꝯͣfacientes grauiter pec cant. hͦ colligit̉ ex eo qꝛ tale delictū eſt excōica tiōe dignū vt hic. ſꝫ excōicatio non fert̉ niſi pro gͣui crimine. vt in. c. nullꝰ. ⁊ in. c. nemo. xi. q. iij. et qͣꝫuis hic cauet̉ ſolū de clericꝭ. idē dic in laicꝭ. vt patet in rubro ⁊ nigro. C. vt armoꝝ vſus inſcio pͥncipe int̓dictus ſit. li. xi. ¶ Sed ꝯͣ hoc op. de .c. dilecto. de ſen. excꝭ. li. vi. vbi ille decanꝰ aſſum pſit arma maͣlia. Ad idē. c. olim. pͦ de reſti. ſpo. So. illa iura loquūtur in armis defenſibilibꝰ ⁊ nō offenſibilibꝰ. poſſunt .n. clerici ad eoꝝ defen ſionē arma aſſumere vt in ꝯͣrijs. ¶ Sed q̄ro vl tra alios nunꝗd ſit hͦ clericis licitū indiſtincte. So. diſtīgue plene pͦ an̄ liceat ꝓ defenſiōe pro prie ꝑſone. 2º. quid ꝓ defenſione reꝝ. 3º. an̄ ꝓ de fenſione ꝓximi. 4º. ꝗd in religioſis. Ad pͥᵐ dic̄ ꝙ ſi clericꝰ non pōt mortem aliter vitare pōt im pune occidere ſuū aggreſſorē nec vllā irregula ritatem incurrit. nā potius aggreſſor vr̄ ſeipſuꝫ occidere qͣꝫ ab aggreſſo occidi. vt probat̉ in cle. ſi furioſus. de homici. ⁊ ideo nullū peccatū īcur rit ⁊ dicit Io. de lig. in tractatu de iuſto bello. ꝙ ſi clericꝰ celebrās inuadit̉ iuſte dimittit celebra tionē ⁊ ſi defendendo ſe occidit aggreſſorē pōt incōtinenti redire ad altare ⁊ officium perfice̓. Si v̓o poterit aliter mortē vitare puta fugiēdo tūc eſt dubiuꝫ nunꝗd clericus teneat̉ fugere an v̓o poſſit arma mouere. glo. in. c. de his clericis .l. di. ⁊ in. c. ſicut dignuꝫ. de homici. ſentiūt ꝙ tūc nō debet ꝑcutere. Sꝫ in ꝯͣrium induco. d. c. oliꝫ vbi ꝓ defenſione reꝝ licitum eſt clerico mouere arma gͦ fortius ꝓ repulſiōe iniurie ꝑſonalis. nā iniuria ē fugari ⁊ iniuria q̄libet corꝑalis vr̄ ma ior qͣlibet iactura reꝝ. l. in ſeruorū. ff. de penis. facit qd̓ noͣ. Bar. in. l. i. ff. vn̄ vi. puto ſic in clerico diſtinguendū ꝙ ad ſeua puta ad occiſionē non debet clericꝰ ꝓcedere ſi pōt fugere ſꝫ aliter reſiſtere ⁊ v̓berare pōt. ar. in. c. olī. iuncta. d. cle. ſi fu rioſus. tūc enim occidēdo euitat irregularitatē qn̄ aliter mortē ꝓpriam vitare nō poterat. 2º. ca ſu cū querit̉ nunquid pro defenſione reꝝ. videt̉ pͦ ꝙ nō ſit licitū arma mouere. ar. in. c. ſuſcepimꝰ .jͣ. de homici. ⁊ in. c. ij. eo. ti. dū dicit te tuaqꝫ libe rādo ⁊cͣ. ⁊ ſic reꝗrit illa duo copulatiue. In ꝯͣri um facit. d. c. olim. ꝯcludo ſic ꝙ ad occiſionē ſeu mēbri debilitationē clericus ꝓcedere nō debet ꝓ defenſiōe reꝝ. vt in dictis iuribꝰ ſed aliter v̓be rare ſeu reſiſtere poteſt. vt in. d. c. olim. ⁊ hͦ ſenſit Inno. in. c. ſi v̓o. el. i. de ſen. excꝭ. In 3º. membro .ſ. ꝗd pro defenſiōe ꝓximi videt̉ pͥmo ꝙ nō lice at clerico ꝑ. c. ex multa. jͣ. de voto. vbi dr̄ ꝙ cleri cale officiū reddit clericos inhabiles ad pugnā dum etiā cū ſarracenis. Ad idē. xxiij. q. viij. rep̄ henſibile. ⁊. vij. q. i. c. ſciſcitatꝰ. ⁊ quod ibi noͣ. In ꝯͣriuꝫ facit. d. c. dilecto. vbi dicit̉ ꝙ licet vnicuiqꝫ vicino ꝓpulſare iniuriā inferendā ꝓximo ⁊ ꝑ i lud verbū cuiqꝫ. dicit ibi Hoſti. ⁊ etiā Inno. ꝙ laico ⁊ clerico hͦ licitum ē puto ſic ꝯcludendū. ꝙ aut clericꝰ habet iuriſdictiōem in loco ⁊ tūc pro defenſione ſuoꝝ licet arma mouere ⁊ ſic loꝗtur .d. c. dilecto. Si v̓o non habet iuriſdictiōeꝫ aut ſine ope clerici iniuria pōt propulſari ⁊ nō debꝫ clericꝰ pugnare. vt. sͣ. in ꝯͣrijs. aut non pōt aliter ꝓpulſari ⁊ tūc licet clerico capere aggreſſorem ꝓximi ⁊ v̓berare ac etiā occidere ſi alit̓ iniuriaꝫ ꝓpulſare non pōt. xxiij. q. iij. in. c. maximianꝰ. ⁊ .c. qui pōt. ⁊. d. c. dilecto. incurrit tn̄ occidēdo ir regularitatē. vt noͣ. xxiij. q. viij. §. i. ⁊ in ſumma. Nunqͣꝫ enī euitat irregularitatē occidendo vel mutilādo niſi qn̄ aliter mortē euitare nō poteſt. vt in. d. cle. ſi furioſus. Pro defenſione gͦ ꝓximi incurrit irregularitatē ſine peccato. ſil̓e in iudi ce ⁊ in teſtibꝰ exercētibus eoꝝ officiuꝫ in cauſa criminali. li. di. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ Sꝫ circa hͦ ver titur pulchꝝ dubiū nunꝗd Papa poſſit dare li centiaꝫ clerico pugnādi in bello iuſto ſine metu irregularitatꝭ. ⁊ pͦ videt̉ ꝙ non. qꝛ hͦ videt̉ prohi bitū iure diuino. nā ab ipſo xp̄o dictū fuit He tro volēti defendere magiſtꝝ ſuū ab iniuria iu deoꝝ. Cōuerte gladiū tuuꝫ in vaginā vt habet̉ in euangelio. ⁊ trāſumptiue. xxiij. q. viij. §. i. Itē in veteri teſtamēto dixit deꝰ ad Dauid Nō edi ficabis mihi tēplum qꝛ vir ſanguinis es. vt habe tur trāſūptiue de ꝯſe. di. i. c. i. Cōtrariū determi nat Cal. in. c. petitio. jͣ. de homi. Mouet̉ qꝛ irre gularitas ē de iure poſitiuo. alle. c. is qui. de ſen. excꝭ. li. vi. ſꝫ tu adde dictū Inno. in. c. ad audiē tiā. jͣ. de homi. Itē ſola ꝯſtitutio eccleſie ꝓhibet clericū pugnare in bello iuſto. gͦ Papa ꝗ eſt. sͣ. iſtas ꝯſtitutiones humanas. vt in. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſ. p̄ben. pōt hanc ꝓhibitiōeꝫ relaxare maxīe cū ipſe Papa poſſit ex iuſta cā bellum indicere p̄ſertim ꝯͣ infideles. xxiij. q. viij. c. oī. ⁊. c. p̄terea. ea. cā. ⁊. q. Hec ob. pͥª auctoritas alle. in ꝯͣrium. qꝛ non ſolū illa fuit dicta Petro ſꝫ etiā alijs lai cis vt colligit̉ ex eo qd̓ in eadem aucͣte ſb̓ijcitur dū dicit̉ nam oīs qui gladiū accipit gladio ꝑibit De vi. et ho. clericoꝝ. j ſic etiā ℟ndet̉ ad 2ªᵐ aucͣtem ⁊ pōt dici melius ad illā 2ªᵐ ꝙ loꝗtur de effuſiōe ſanguinis īiuſta Nā Dauid ꝓditorie fecerat int̓fici Uriā vt cō mitteret adulteriū cū Berſabe eius vxore. ⁊ ad huc nō fuit penitens qn̄ illa verba fuerūt ſibi di cta ſꝫ nos loꝗmur qn̄ bellū eſt iuſtū vt dicit alibi Augꝭ. ille dr̄ accipere gladiū ꝗ ſuꝑiore nō iubē te vel ꝯſentiente gladiū aſſumit ad effundendū ſanguinē. vt eſt noͣ. tex. in. c. ille. xxiij. q. iiij. Item videmꝰ ꝙ Papa diſpēſat poſt penitentiā in ir regularitate ex peccato ꝯͣcta. vt noͣ. Hoſti. ⁊ cōi ter doc. in. c. ſic̄ dignuꝫ. de homi. ⁊ noͣ. in. d. c. i. de ꝯſe. di. i. ⁊ hͦ eſt valde noͣ. ¶ Uenio ad vltimum ꝗd in religioſo an poſſit ſe defendere ſine ſuꝑio ris licētia. ⁊ videt̉ pͦ ꝙ non qꝛ etiā actꝰ liciti ⁊ in ſe laudabiles ſunt ſibi ꝓhibiti ſine ſui ſuꝑioris li cētia vt voue̓ ꝑegrinari ⁊ ſi. xx. q. iiij. monachis Itē defenſio fit ex ꝓpria volūtate ſꝫ volūtas re ligioſi depēdet a volūtate abbatꝭ. vt in. c. ij. de te ſta. li. vi. cū ſi. Io. de lig. in. d. tractatu ꝯcludit ꝙ ſi pōt cōmode haberi ſuꝑioris licētia poſtulāda eſt. al̓s autē licitū eſt ſe defendere cū hͦ ꝯpetat de iure naͣli .i. di. ius naͣle. ⁊ quo ad actus naͣles non cenſet̉ mortuꝰ. ad hͦ. xvi. q. i. placuit. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ in. l. deo nobis. C. de ep̄i. ⁊ cle. pro hͦ pͥmo facit glo. noͣ. xij. q. i. c. nō dicatꝭ. q̄ dicit religioſuꝫ poſ ſe elemoſynā facere de bonis monaſterij mori enti fame ſi nō pōt licētia ſuꝑioris ꝯmode habe ri. Si gͦ per actū alias ſibi illicitū pōt ſubuenire vite alteriꝰ fortius ꝑ actū licitū pōt ſb̓uenire vi te ꝓprie immo ē plus dicendū vt aduerſus ſuū ſuꝑioreꝫ poſſit ſe defendere ſi ſuꝑior eū inuadit ꝯͣ omnē regulā. ar. in. c. ex ꝑte. jͣ. de accuſa. ⁊ hͦ be ne noͣ. Et inqͣꝫtum iſtud. c. ſimpl̓r ꝓhibet delatio ne armoꝝ ītellige in cultello feritorio ſeu offen ſorio. ſecꝰ autē in cultello ꝑuo apto ad īcidendū panē ⁊ alia necͣia. talē enim clericꝰ licite defert. vt in. c. lator. jͣ. de homi. Nā ſi ille clericus licite nō portaſſet illū cultellū incidiſſet in irregularitatē qꝛ dediſſet operā rei illicite ſecuta morte alteri us ꝓut ibi dicit̉. ⁊ idē dic in religioſo. vt ꝓbat̉ in cle. ne in agro. de ſta. regu. §. nullꝰ. ¶ Et aduer te qꝛ licet clerici ſeculares nō ſint excōicati ipſo facto ex delatiōe armoꝝ ſꝫ excōicandi vt h̓. reli gioſi tn̄ tenētes arma intͣ ſepta monaſterij ſine li centia ſuꝑioris ipſo facto ſunt excōicati. vt in. d. cle. ne in agro. de ſta. regula. ¶ In glo. i. ibi ad terrorē latronū idē dic ex alia iuſta cā. vt in. d. c. dilecto. ⁊ sͣ. pleniꝰ dixi. ⁊ poſſūt portare ob hāc cāꝫ nedū arma defenſionis ſꝫ etiaꝫ offenſionis. vt ſatis ꝓbat̉ in. d. c. dilecto. ⁊. d. c. olim. ¶ In fi. glo. noͣ glo. bn̄. vult enī ꝙ ex ſola delatiōe armo rū clericꝰ perdit p̓uilegiū ſi tertio monitꝰ nō de ſiſtit. de qͦ plene dic vt dixi in. c. ꝯtīgit. ⁊. c. ad au dientiā. in glo. alle. ¶ In glo. fi. in fi. hͨ glo. vult ſeꝑare caudā a capite intelligēdo pͥncipiū illius .c. in clericis. ⁊ finē in laicis ſꝫ vt dicūt doc. ⁊ bn̄ etiā in clericis finis. c. adaptari pōt ⁊ magis cō gruit ℟ice vt ꝓcedat̉ ꝯͣ clericuꝫ ordine ſucceſſi uo. nā pͥ ſuſpendit̉. 2º. excōicabit̉. 3º. deponet̉. vt in iuribꝰ allegatis in glo. nā ⁊ ꝯͣ laicū non ꝓcedi tur īmediate ad excōicatiōeꝫ ſꝫ pͥus incipiendū eſt a penis ꝯcilij gn̄alis. jͣ. de vſurꝭ. qꝛ in oībus. ⁊ noͣ bene hͦ dictū. Ber. vt clericꝰ vſurariꝰ non de ponat̉ incōtinenti ſed ꝓcedat̉ ordine ſucceſſiuo p̄dicto. Et ex hͦ intellectu glo. noͣ ꝙ qn̄ copula ⁊. ponit̉ inter eque p̓ncipalia exponit̉ copulatiua ꝓ alt̓natiua. facit qd̓ noͣ. in. l. i. ff. de his ꝗ noͣ. infa. ⁊ ibi Butrꝭ. ⁊ Bar. nā ad ferendā excōicatiōeꝫ nō reꝗrunt̉ iſta duo cōpulatiue .ſ. ꝙ ferat arma ⁊ ꝙ ſit vſurariꝰ ſꝫ ſufficit alteꝝ duoꝝ. potes dice re ꝙ id qd̓ dictū ē in clericis hꝫ locū rōe ꝯtinen tie ſꝫ vbi ꝓpter ipſum crimen vr̄ ꝙ poſſit peti ꝙ deponat̉ ꝑ ea q̄ habent̉ in d. c. qꝛ ⁊ ꝑ id qd̓ dicit hic glo. T quiſqꝫ oēs populūde Preſbiter ha Abet habe̓ clericuꝫ ꝗ ſecū cātet ⁊ in alijs h̓ exp̄ſſis eū iuuet. ¶ Noͣ pͦ ꝙ in dubio redditꝰ eccl̓ie p̄ſumūtur ſufficere ꝓ duobꝰ. dicēs gͦ non ſuffice̓ ꝓ clerico habet hͦ ꝓbare ⁊ ad hͦ quotidie allegat̉ iſte tex. ¶ No 2º. ibi ſecū cantet ⁊ ibi le gat ꝙ drīa ē inter cātare ⁊ legere. ⁊ ꝙ officiū di uinū licite cantat̉. Aduertendū tn̄ ꝙ cātās in ec cleſia diuinū officium vt placeat populo peccat gͣuiter. vn̄ alibi dicit tex. ꝙ deuꝫ moribꝰ ſtimulat qui vocibꝰ populū delectat. xcij. di. c. i. ⁊. ij. Can tandū eſt gͦ pͥncipalit̓ ad laudē dei ⁊ magis cor de qͣꝫ ore. ad hͦ facit. xxiiij. q. i. in. c. odi ⁊ proieci. vbi glo. colligit ar. ꝯͣ ſcholares ꝗ vadūt ad eccle ſiaꝫ vt videant dn̄as. nō enim ꝓdeſt eis auditio diuinoꝝ ſed potiꝰ nocet vt habet̉ ibi. ¶ Itē noͣ ꝙ in eccl̓ia ꝑrochiali debet ad minꝰ eſſe vnꝰ cle ricꝰ vltra ſacerdotem. ⁊ dicit Pau. in cle. ne in agro. de ſta. regula. de mēte iuriū eſſe vt iſte cle ricꝰ ſit ibi intitulatꝰ licet de facto cōtͣriū ſeruet̉. facit ad hoc. c. poſtulaſti. de iurepa. ⁊. c. ꝓpoſuit de fi. p̄ſby. ⁊ noͣ. circa q̄ verſat̉ officiū huius cle rici ¶ Itē nō preſbyteꝝ nō debere dicere miſ ſam ſine clerico. vide bo. tex. in. d. c. ꝓpoſuit. de ꝯſe. di. i. c. hͦ quoqꝫ. ſi tn̄ ſolus dicerꝫ nihilomius cōficeret licet cū peccato. vt noͣ. in. d. c. hͦ quoqꝫ. qꝛ ad ſb̓ſtantiā ꝯfectiōis ſeu actiōis ſufficiūt illa pauca v̓ba q̄ dicit ſacerdos in ſecreto. vt in. c. pa nis. de ꝯſe. di. ij. ¶ Ultīmo noͣ ꝙ licite preſb̓r te net pueros in eccl̓ia cā docendi eos īmo tenet̉ bortari prochianos ſuos vt ſuos pueros mit tant ad eccl̓iaꝫ ad addiſcendū fidē .i. pͥncipia ſi dei vt pr̄ noſter aue maria ⁊ ſymbolū ⁊ ꝯſequē ter pͥma lr̄aꝝ rudimēta ſeu alphabetū. debet eti am ẜᵐ do. An. doce̓ pueros pſalmū illū ꝗcunqꝫ vult ſaluꝰ eſſe ⁊cͣ. In glo. i. ibi ſine capella. ⁊ cre do hͦ etiā procedere in capella ſine cura. nā exqͦ habet onꝰ celebrandi miſſam debet habere cle ricū cū ſine clerici ſuffragio celebrare non debe at. ꝓbatur in. c. ꝓpoſuit. alle. sͣ. ſed fortiꝰ aſtrin it̉ ad tenendū clericū qn̄ habet curā vt h̓ dicit̉ ¶ In glo. ij. in fi. noͣ glo. iuncto tex. q̄ dicat̉ dos ſufficiēs ꝓ eccleſia tā collegiata qͣꝫ ſimplici. vide bo. glo. ī. c. cū ſicut. de ꝯſe. ec. vl̓ alta. 2. xxi. q. i. c. i a 4 De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. ¶ Sꝫ op. ꝯͣ tex. ⁊ glo. de. c. h̓ quoqꝫ. p̄alle. vbi dr̄ clericū nō debe̓ celebrare niſi in pn̄tia pluriū cle ricoꝝ ſaltē duoꝝ vt vificet̉ ſua pluralis locutio cū dicit dn̄s vobiſcū. So. iura in hͦ varie diſpo nūt ſꝫ ꝯcludēdo dic ꝙ aūt eccl̓ia ſufficit ꝓ pluri mis ⁊ tūc ẜua illud. c. hͦ quoqꝫ. Aut non ſufficit niſi duobꝰ ⁊ tūc ſi ē poſſibile habeat clericū ſui ordinis .ſ. ſacerdotē. vt vno deficiēte aliꝰ ſupple at ſic ītellige. c. illud. vij. q. i. ſi nō pōt ꝯgrue habe re ſacerdotē habeat diaconū. xxiiij. di. p̄ſbyteri Si v̓o non pōt habere diaconū habeat clericū in īferiori ordine vt h̓. nā minꝰ ſufficit p̄ſbytero ⁊ ẜuitori ſeu clerico qͣꝫ duobꝰ p̄ſbyter ꝭ. vide bo. glo. in. d. cle. ne ī agro. §. ad hͦ. nec peccaret cleri cus ſi ꝓpt̓ inopiā nullū teneret. ar in. c. de his. jͣ. de ec. edi. qͦ caſu licite admittit populū ad adiu uandū eum. ar. in. c. nō liceat. iūcta glo. xcij. di. ⁊ ſic temꝑa glo. in. c. ſedulo. xxxviij. di. q̄ dicit nō ſuffice̓ ꝙ populꝰ rn̄deat amē. In glo. iij. ibi qm̄ videmꝰ mēs glo. ē allegādo illū tex. ꝙ in pulpi to ꝗ nō eſt ſb̓diaconꝰ epl̓aꝫ lege̓ nō debet. Con clude dicta doc. ſic ꝙ nō ordinatꝰ ad ſb̓diacona tū nec in pulpito nec in veſtibꝰ ſacris deputatis ſb̓diacono epl̓am legere pōt. xcij. di. nō licet al̓s peccaret gͣuit̉ et puniet̉ vt habet̉. jͣ. de cle. nō or. mi. c. i. ⁊. ij. qꝛ nō poſſet ꝓmoueri ad ſb̓diacona tū ſine diſpēſatiōe ꝑ ea q̄ habent̉ ī. d. c. i. ⁊. ij. īmo vr̄ ꝙ reꝗrat̉ diſpēſatio pape. vt ibi tāgit̉ in glo. qd̓ noͣ. qꝛ de facto fit ꝯͣriū. Sic gͦ nō in veſtibꝰ ſa cris ⁊ nō in pulpito etiā in nec̄itate pōt dice̓ epi ſtolā ad hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. d. c. nō licet. ⁊ voluit Io. an. qd̓ noͣ. In ea. glo. ibi ab ordine ſuo recedere vt dicit Io. an. ⁊ bn̄ hoc nō ꝓbant iura ſequētia nec etiā admittit̉ ꝯſuetudo nā qͦtidie videmꝰ ne dū diaconū ſed etiā ſacerdotē dicere epl̓aꝫ. nā ꝑ ꝓmotōeꝫ ad maiores ordines nō amittit ꝗs mi nores ordīes nec eorūdē executiōeꝫ. ⁊ vide glo in. c. ſi ꝗ clerici. lxxiiij. di. q̄ dicit ꝙ vr̄ recedere a minoribꝰ ordinibꝰ qͦ ad onera. ⁊ ſatis poſſet dici ſaluādo iſtā glo. ⁊ illā vt ncc̄itate nō īminēte nō debeat ꝯpelli ad officiū minoris ordinis exqͦ ꝓ motꝰ fuit ad maiores. ⁊ referas glo. ad opi. vul gariū qꝛ forte putāt vulgares illū retroceſſiſſe ⁊ ē hͦ vtile in eccleſijs collegiatꝭ. vbi ſunt multi cle rici ī diuerſis ordinibꝰ vt ordinatꝰ ad maiores li cite recuſet nec̄itate nō īminēte in minoribꝰ ẜui re. ⁊ tene mēti iſtā glo. ſic intellectā quaꝫ cōiter reprobāt doc. ⁊ forte non bn̄ ita ſimpl̓r. Inglo. penul. in fi. ⁊ ꝑ hͦ tollit̉ ꝯͣrium qd̓ forte poſſet for mari de toto tiº. de magiſtris vbi patet magr̄os ꝯſtituēdos in eccleſijs collegiatis nō autē in mi noribꝰ. Dic .n. ꝙ iura illiꝰ ti. loquūtur in alio ma giſtro .ſ. de idoneo. h̓ aūt de inſtructore pueroꝝ qͦ ad pͥma rudimēta lr̄aꝝ ⁊ qͦ ad eccleſiaſtica de ꝗbus in iſta glo. ⁊ ſe. Iquis ex clerlas Non pōt breuiꝰ ſūmari ſed noͣ ex tex. clericū nō debere deferre tōſurā capilloꝝ ſꝫ de het habere raſurā in ſuꝑiori ꝑte ⁊ tōſurā in infe riori. Et ꝗd ſignificet illa rafura q̄ al̓s clerica di cit̉ ⁊ ꝗd circulꝰ capilloꝝ ꝗ alias dr̄ corona ⁊ ꝗd tōſura in īferiori ꝑte vſqꝫ ad aures. vide glo. in cle. ij. de vi. ⁊ ho. cle. q̄ ſatꝭ noͣbilis ē qͦ ad hͦ. ⁊ vide tex. xij. q. i. duo ſunt gn̓a. Et noͣ ꝙ nō deferēs tō ſurā peccat mortalit̓. nā dignꝰ ē anathemate vt h̓ ⁊. c. ſi ꝗs. xxiij. di. Quid aūt ī monialibꝰ vide bo. glo. quā tenebis menti in cle. attēdentes. de ſta. regū. ⁊ fuerūt opi. ꝑ tex. in. c. ꝗcunqꝫ. xxx. di. qui dicit mulierē eē excōicandā ſi ſine cā capillos ſi bi p̄cideret. debet enī portare comā in ſignū ſb̓ie ctiōis ſic alibi dicit tex. licꝫ male ẜuet̉ in Tuſcia ⁊ Cōbardia mulieres poſtqͣꝫ nupſerūt debe̓ ve lare caput ſuū in ſignū ſb̓iectiōis de qͦ dic vt ha bet̉. xxxiij. q. v. hͨ imago. ⁊. c. mulier. glo. tn̄ in. d. cle. attēdētes. ꝯcludit ꝙ moniales debēt habere tōſurā in ꝑte inferiori ⁊ ita ẜuat̉ de ꝯſuetudine. nā p̄cidunt̉ ſibi crines vſqꝫ ad aures. ideꝫ dicit glo. de ꝯuer. in. d. cle. ij. vn̄ ꝯuerſi ⁊ moniales nō portāt clericā in ꝑte ſuꝑiori ſed tm̄ tōſurā in īfe riori ꝑte. rōeꝫ vide ꝑglo. alle. sͣ. additio. In glo fi. in fi. noͣ glo. ꝙ qn̄ canon loꝗtur ꝑ v̓ba pn̄tis tē poris nō ē canō late ſentētie ſed ferēde. de quo in. c. ſi diligēti. de fo. ꝯpe. Breue ē et ali c Lericus ternōſimat. Noͣ clericū nō debe̓ nutrire barbā qd̓ ꝓcedit etꝭ. ī his ꝗ ſūt d̓ ordīe militātiū. h̓ n̄ ſt̓ alia Lericus ˣeol̓orobꝰ modis. pͦ ꝙ pͥn cipiū ⁊ finis ponāt vnū caſū mediū v̓o ponat aliū ⁊ ẜᵐ hūc intellectū. h. d. Si clericꝰ nō in ſacris ꝯͣhit mr̄ioᵐ vxorē nō dimittit ⁊ ſi ꝓfeſſꝰ ꝯͣhit ſeꝑabit̉ ab vxore ⁊ iteꝝ tōdebit̉. ⁊ legit̉ 2º. mō vt vnū caſuꝫ ponat ⁊ iſte modꝰ ē magis lr̄e ꝯſentaneꝰ ⁊ hͦ dicit in ſūma. Clericꝰ nō in ſacris nec ꝓfeſſus pōt vxoreꝫ ducere ſꝫ iteꝝ tōdebit̉ ſi vult gaude̓ pͥuilegio clericali vl̓ diſpēſatiue tene̓ bn̄ficiū. ¶ Noͣ pͦ ibi ſi ſit ſine gradu iūcto pͥnci pio ꝙ clericꝰ in minoribus ordinibꝰ pōt dici ſine gradu exqͦ do. An. arguit ꝙ exiſtēs ī minoribꝰ nō degradat̉ ꝓpt̓ delictū. hͦ tn̄ ar. ē falſum. vt cla riſſime habet̉ in. c. ſi ꝗs ep̄s. xxvij. q. i. vbi patet ꝙ in qͦcunqꝫ ordine ꝯſtitutꝰ rōe delicti degradā dus ē. ad idē. c. cū non ab hoīe. de iudi. vide noͣ. in. c. ij. de cle. ex. mi. ⁊ dic ad iſtū tex. ꝙ ē ſine gra du .ſ. ſacro. vt dr̄ in glo. nec ꝑ hͦ exiſtimes ꝗnētiā ordines mīores ſint ſacri cū ordo ſit ſignaculuꝫ ſacꝝ ſꝫ maiores ordines dicunt̉ ſacri ꝑ excellē tiā de qͦ vide bo. glo. xxxij. di. ī ſumma. ¶ Noͣ 2º. a ꝯͣrio lr̄e duo q̄ impediūt mr̄imoᵐ ꝯͣhenduꝫ ⁊ dirimūt poſt ꝯͣctū vt ē ſacer ordo ⁊ ꝓfeſſio in religione approbata ⁊ vide qd̓ latiꝰ le. ⁊ noͣ. in. c. vnico. de vo. li. vi. ¶ Ultimo noͣ ibi iteꝝ tōdeat̉ ꝙ clericꝰ ꝯiugatꝰ nō ꝑdit irrecuꝑabilit̓ pͥuilegiū clericale ex dimiſſiōe tōſure ſꝫ illud recuꝑat ſta tim qn̄ retōdet̉. nā iſte clericꝰ de qͦ in lr̄a nō ton det̉ iteꝝ ad aliū finē niſi vt gaudeat pͥuilegio cle ricali. Gaudet enī ſoluꝫ in duobꝰ de ꝗbus in. c. vnico. de cle. ꝯiu. li. vi. ⁊ ẜᵐ iſtā lec. vr̄ hic tex. pro De vi. et ho. clericoꝝ. ⁊ noͣ. ꝑ doc. in. d. c. vnico. ꝗnīmo dicunt plꝰ ibi doc. ꝙ ſi mortua vxore clericꝰ reaſſumit tōſurā ipſo facto recuꝑat oīa priuilegia clericalia dūmodo fuerit vnica ⁊ v̓go. In glo. ij. ibi ita ꝙ monachꝰ eēt vult dicere ꝙ ſola parētū traditio nō ſuffice ret ad inhabilitandū ip̄ꝫ ad mr̄imoᵐ ꝯͣhendū ſꝫ reꝗͥrit̉ volūtas ꝓpria ipſiꝰ ingreſſi. vt in. c. cū ſci mus. alle. in glo. ⁊ an ⁊ qn̄ pr̄ ⁊ mr̄ vel tutor poſ ſint quē trade̓ religioni dicet̉ pl̓e in. c. i. ⁊. ij. jͣ. de regula. ¶ In glo. ſi. ibi debet portare coronaꝫ. ſed ꝯͣ hͦ op. de. c. Ioannes. de cle. ꝯiu. ⁊ de. c. vni co. eo. ti. li. vi. vbi patꝫ ꝙ ē in optiōe ipſiꝰ ꝯiugati gͦ nō debebat h̓ diſponi vt iteꝝ tōderet̉. So. vt p̄dixi iſte tex. hꝫ duos intellectꝰ. Primꝰ ꝙ pͥnci piū ⁊ finis intelligant̉ de clerico ſeculari in mīo ribꝰ ꝯſtituto ⁊ iſte nō mādat̉ tonderi. mediū v̓o loqͣtur in ꝯuerſo ſeu monacho ⁊ iſte debet iteꝝ tōderi qꝛ nō potuit mr̄imoᵐ ꝯͣhere ⁊ ẜᵐ hūc in tellectū ceſſat ꝯͣriū. 2º. pōt intelligi vt tota lr̄a po nat vnū caſuꝫ ⁊ loqͣtur in eo ꝗ nō ē in ſacris nec ꝓfeſſus. ⁊ ad ꝯͣriū cōiter rn̄det̉ ꝙ debet tōderi cauſatiue .ſ. ſi vult gaudere p̓uilegio clericali. vl̓ ſi diſpēſatiue vult tene̓ bn̄ficiuꝫ ſine cura ⁊ de hͦ plene dicet̉ in. c. Ioānes. p̄alle. ⁊ ẜᵐ hūc intelle ctū h̓ ē caſus rotūdus de eo qd̓ p̄dixi ꝙ clericꝰ iugatꝰ ex dimiſſiōe tōſure nō ꝑdit irrecuꝑabi lit̓ pͥuilegiū clericale ſꝫ incōtinēti reaſſumēdo tō ſurā reaſſumit p̓uilegiū. ⁊ hͦ noͣ. ⁊cͣ. Lericis ſmari. Alerio Breue ē ⁊ pōt ſic debet tōſurā deferre ⁊ ſi non vult pōt inuitꝰ a ſuo ſuꝑiori tōderi. h. d. ¶ Noͣ pͦ ex tex. ar. ꝙ archidiaconꝰ hꝫ iuriſdictiōeꝫ in iſtis mini mis ꝯͣ clericos. facit. c. ad hͦ. de offi. archi. ſed dic vt ibi noͣ. in. §. in qͣdam. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ſuꝑior pōt p̄cidere capillos clerico ſibi ſb̓iecto etiā reluctā ti ſine metu excōicationis. ⁊ pōt lr̄a iſta intelligi dupl̓r. Primo a ſuis archidiaconis .i. de māda to archidiaconoꝝ. nō enī tenet̉ ipſe facere mani bus ꝓpͥis. 2º. vt arbitror pōt intelligi ꝓprie vt in ignominiā clerici ſuꝑior incidat ſibi crines non ordinate ſicut faceret barbitōſor ſꝫ ita ⁊ talit̓ ꝙ ille nō poſſit comā nutrire ⁊ intelligerē iſtū tex. qͣtenꝰ loqͣtur de inuitis vt ꝓcedat in clericis ꝯſti tutis in ſacris vel in minoribꝰ volētibꝰ gaudere. p̓uilegio clericali. nā forte portāt tōſurā ꝑuam ⁊ nutriūt comā more mulieris qd̓ tēdit in obpro briū cleri. facit cle. ij. eo. ti. ⁊ vide qd̓ dr̄ in. c. fi. de cle. ꝯiu. In glo. fi. ibi ꝙ iam ſuſcepit ſil̓eꝫ habes. .xxiij. q. vi. in ſūma. ſꝫ ꝯͣ hͦ facit qꝛ bonū nō volū tariū nō ē remunerabile. c. non ſatꝭ. lxxxvi. di. vn̄ alibi dicit glo. ꝙ deꝰ ē remunerator aduerbioꝝ ⁊ nō nominū in. c. i. de collu. detegē .i. deꝰ nō re ſpicit qd̓ fit ſꝫ qͦ aīo fit ⁊ an̄ bn̄ fiat. gͦ ꝗs nūqͣꝫ de bet ꝯpelli ꝑ eccl̓iaꝫ ad bonū faciendū. ſolue hoc ꝯͣriū vt habet̉. xxiij. q. vi. in. c. vides. ⁊ in. §. fi. ea. cā ⁊. q. In fi. glo. ſꝫ ꝯͣ hāc ꝯcluſionē glo. ē tex. ex p̄ſſus. ff. de regū. iu. l. inuito. vbi inuito nō ꝯfert̉ bn̄ficiū. ſolue ꝯͣriū ꝓut noͣ. glo. ⁊ Bar. in. l. ſoluē do. ff. de negꝭ. gl. Sꝫ meliꝰ pōt ſic dici ꝙ reſpectu volūtatis ſeu dū ꝯſulit̓ volūtati nunqͣꝫ bn̄fi ciū pōt ꝯferri in inuitū qꝛ bn̄ficiū gn̄aliter ſum ptū ē beniuola actio gaudiū p̄bēs capiēti. vt ī li. feu. in ti. ꝗ. mo. feu. amit. c. i. Sꝫ reſpectu vtilita tis pōt bn̄ficiū ꝯferri in inuitū vt ſi te volentem mitte̓ in ignē vi cohibeo vt ē tex. in. c. ⁊ ꝗ emen dat. xlv. di. ad ꝓpoſitū. gͦ h̓ ꝯſulit̉ vtilitati clerici ⁊ decori totiꝰ ordinis clericalis nec habet̉ reſpe ctꝰ ad volūtatē ipſiꝰ. Additio. vide etiā ꝑ Bar. in. l. ſeruꝰ. de v̓. ob. ⁊ ſoluit ipſe ꝙ aūt bn̄ficiū ſeu ꝯmodū tm̄ reſpicit inuitū ⁊ ꝯͣdicentē ⁊ ꝓcedit re gula in inuitū. aut reſpicit etiā 3ªᵐ ꝑſonā ⁊ tūc ra tione t̓tij ꝯfert̉ etiā in inuitū ſicut dicimꝰ in cleri co ꝗ nō pōt renūciare ne ꝯueniat̉ corā eccl̓iaſti co. Itē honores ꝓpter publicā vtilitatē etiā in uitis ꝯferunt̉. vt in ti. de mu. ⁊ ho. ꝑ totū. ⁊ vide ad maͣm id qd̓ dicitur in. l. ſi ꝗs in ꝯſcribēdo. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ in. l. nō tātum. ff. de appel. VO naſteria ſeabē tans mo ¶ naſteria monialium ⁊ monitꝰ nō deſi ſtēs ſi clericꝰ ē deponit̉ ſi laicꝰ excōicat̉. h. d. Noͣ pͦ ꝙ ex frequētatiōe ad monaſteria monia liū orit̉ ſiniſtra ſuſpitio ꝯͣaccedētes. nā ꝑiculoſa ē ſexꝰ ꝯmixtio vt ē tex. cū glo. in. c. mulieres. de iudi. li. vi. iō clericꝰ ꝓhibet̉ ſolꝰ immiſcere fabu lis cū muliere. lxxxi. di. c. clericus. ⁊. c. clerici. ¶ Noͣ 2º. duo reꝗſita vt ꝗs poſſit īpune frequēta re monaſteria monialium .ſ. cā rōnabilis ⁊ ꝙ ſit manifeſta. Nō enī ſufficit cāꝫ rōnabilē allegare niſi illa ſit manifeſta nec ſufficit occaſio ꝯſangui nitatis ẜᵐ Io. an̄. nā licet raro poſſit viſitare cō ſanguineā nō tn̄ hͦ p̄textu debet fieri frequēs ac ceſſus qꝛ etiā in ꝯſanguineis id ſcelꝰ ꝑpetratū re pitur. vt in. c. i. de coha. cle. ⁊ mulie. ⁊ ad ꝓpoſitū vide tex. xviij. q. ij. diffinimꝰ. ⁊ in. c. in decima. ¶ Itē noͣ caſum in qͦ laicus efficit̉ de foro eccl̓ie .ſ. peccādo vel nimis ꝯfabulādo cū monialibꝰ. nā ꝯmittit ſacrilegiū qd̓ ē de foro eccleſiaſtico. c. cū ſit. de fo. ꝯpe. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ſuadēte. ¶ Sꝫ op. ꝯͣ iſtud pͥncipiū. c. nā viſitare monaſteria nō ē in ſe malū. facit. xli. di. in. c. ꝑſimonia. So. iſte tex. dupl̓r exponit̉. Primo vt ponat̉ ꝯtinēs ꝓ ꝯten to ⁊ ſic exponat̉ monaſterium ſanctimonialiū .i. monaſterioꝝ moniales. 2º. pōt intelligi ꝓprie. nā licet ꝗs nō loqͣtur cū monialibꝰ nō tn̄ debet fre quētare adipſaꝝ monaſteria. nam ſepe intactis ab īmunda violatiōe corꝑibus fugat caſtitas ip ſa de moribus. vt dicit tex. Augꝭ. in. c. nec ſolo. .xxxij. q. v. periculoſum enī eſt ſepe viſitādo mo niales. Eſt enī facies mulieris ventꝰ vrens vt di cit Salomō. ¶ 2º. oppo. ad fi. c. cū mandat lai cos excōicari ⁊ a cetu fideliū excludi. nā per ſo lā excōicationē excluſi ſunt a cetu fideliuꝫ. xi. q. .iij. c. cū excōicato. So. pͦ exponit̉ ⁊ ꝓ ideſt. ⁊ ex hͦ noͣ ꝙ qn̄ copulatiua ponit̉ inter duo quo rū alteꝝ eſt ſeq̄la ſeu effectꝰ alterius copula ex ponit̉ pro. i. facit. l. i. ff. de pac. ⁊ qd̓ ibi noͣ. 2º. ſolui tur ꝙ debēt excludi a cetu fideliū per ſb̓tractio nē ſacramentoꝝ de facto vel meliꝰ loquitur de De vi. ⁊ bo. clericoꝝ. denūciatiōe q̄ fit per excōicatiōem. c. paſtoralis de appell̓. vt ſit ſenſus ꝙ ep̄s debet iſtos laicos excōicare ⁊ ita eos poſtmodum denunciare vt ꝓrſus careāt cōione fideliū ⁊ noͣ ex hͦ ⁊ ex tex. duo. pͦ ꝙ officiū epiſcopoꝝ eſt intēdere circa ho neſtatē monaliū vt nimis nō frequētentur ꝑ lai cos vel clericos. vn̄ hodie pōt epiſcopꝰ ⁊ debet oēs moniales viſitare annuatī etiā ſi ſint exem pte. vt in cle. attēdentes. de ſta. regū. 2º. ꝙ freq̄n tans monaſteria monialiū nō eſt excōicatꝰ ipſo facto. ep̄i autem per eoꝝ ſtatuta ſolēt ſulminare excōicatiōeꝫ. Additio. vſqꝫ ibi in glo. ij. In glo .i. ibi ⁊. c. diffinimus. ibi dicit̉ ꝙ qn̄ quis vult loꝗ moniali debet loꝗ in pn̄tia abbatiſſe ⁊ cū ea cō pēdioſa v̓ba dicere ⁊ dicit Hoſti. ꝙ ſicut nō licet frequentare monaſteria monialiū ſic etiā hoſpi tia ꝯmatꝝ vl̓ beguinaꝝ. vt in. c. ꝑnicioſuꝫ. in glo. alle. ⁊ facit quod habet̉ in cle. i. de reli. domi. In ea. glo. ibi nō ſunt. vbi dicit̉ ꝙ non ſufficit dicere ꝯſciētia mea mūda ē qͦ ad deum nō curo ꝗd ali loquant̉ qn̄ quis frequētat monaſteria qꝛ nō ſo lū expedit quē habere bonā ꝯſcientiā qͦ ad deū ſed etiā habere bonā famā ne alij ſcādalizent̉. In glo. ij. in fi. noͣ glo. ad ſtatuta faciētia mentio nē de frequētatiōe vt ex duabꝰ vicibus īducat̉ freq̄ntatio ⁊ ꝓ iſta glo. fac̄ dictū archi. in. c. illud .xij. di. vbi dicit ꝙ ex duabꝰ vicibus inducit̉ con ſuetudo ad maleficiuꝫ. facit. l. iij. C. de ep̄i. audi. Hoſti tn̄ diſcrepat a dicto glo. ⁊ dicit recurren dū ad cōeꝫ vſum loquēdi. vt. l. iij. ff. de re. du. ar. ī. l. i. ff. de flumi. ⁊ meliꝰ in. c. de cauẜ. de offi. dele. Io. an̄. ſentit ꝙ ſi poſt admonitiōem acceſſerit hꝫ locū diſpoſitio huiꝰ tex. quod ſatis placet. nā orit̉ maxima ſuſpitio ꝯͣ monitū iterantē acceſſū Et aduerte qꝛ h̓ non ponit̉ debita pena coheūti um cum monialibꝰ ſed tm̄ puniūtur iſti ex ſuſpi tione ꝓpter inobediētiam ex ꝯtēptu monitiōis ſuꝑioris. nā vbi vere ꝯſtaret de delicto clericus in qͦcunqꝫ ordine debet deponi ⁊ detrudi in mo naſterio ad agendū ꝑpetuā penitentiā. xxvij. q. .i. c. ſi qͣ monacha. ⁊. c. ſi ꝗs epiſcopꝰ. Laicus v̓o ẜᵐ leges decapitat̉ ⁊ oīa bona applicant̉ mona ſterio cui intulit iniuriam vt ē lex canonizata ea cā. ⁊. q. ſi quis rapuit. ad idē. l. ſi ꝗs non dicā ra pere C. de epiſ. et cle. ⁊ in corꝑe vn̄ ſumitur ⁊ ꝙ peccata ꝯmittat talis ꝑpetrans hͦ ſcelus cū mo niali. vide glo. quā ſemper tene mēti in. c. v̓gini bus. ea. ca. ⁊. q. ꝯmittit enī ſacrilegiū qꝛ ledit ſa crū. Itē inceſtū qꝛ cum ꝯſanguinea ſpūali. Iteꝫ adulteriū qꝛ cū ſponſa dei. Et an poſſit accuſari accumulatiue de qͦlibet iſtoꝝ delictoꝝ an v̓o de beat eligere alteꝝ. vide ibi glo. que iudicio meo nō vſquequaqꝫ ſoluit. q. ſed reducas illā glo. ad noͣ. ꝑ Bar. in. l. ſenatꝰ. ff. de accuſa. ⁊ ꝑ Io. an. in addi. ſpe. in ti. de homi. in pͥn. Aoniam ereiecci Ep̄s pōt ſta certū numeꝝ clericoꝝ ẜᵐ ipſius facul tates ꝗ vtuant in cōi ⁊ ꝯͣdictores ad hͦ ꝯpellere ⁊ iſtos in cōi viuētes poteſt abſoluere ab excōicatiōe incurſa ꝓpter iniectiōeꝫ manuū in ſociuꝫ ⁊ tria ſunt dicta. 5ᵐ ibi ſi qui. 3ᵐ ibi indulgemꝰ. Noͣ pͦ caſum noͣ. ẜᵐ cōem intellectū ꝙ ep̄s cūca pitulo eccl̓iam ꝑrochialē pōt facere eccl̓iam col legiatā ⁊ diſpone̓ vt clerici licet ſeculares viuāt in cōi ⁊ ſub vno tecto dormiāt ⁊ ſic dicit Ab. fu iſſe diſputatū ⁊ determinatū ꝑ magiſtꝝ ſuum ⁊ ſeruatū in dio. claromō. aucͣte huius. c. ⁊ facit. c. a nobis. de iurepa. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. cuꝫ dilectus. de ꝯſue. ¶ Nō 2º. ꝙ ex eo ꝙ clerici viuūt ī cōi ī ali qua eccl̓ia p̄ſumit̉ ibi eſſe collegium. ad hͦ vide noͣ. ꝑ Inno. ⁊ in. c. poſtulaſti. de iurepa. ¶ 3º. noͣ ibi valeatis ꝙ ep̄s nō artatur ad faciendū cleri cos viuere in cōi vt hic dicit licet poſſit facere ꝓ hͦ facit tex. ibi licitū vobis ſit ⁊cͣ. nā ſb̓iectū volū tati nō ſb̓ijcitur neceſſitati. xxxij. q. vij. c. apl̓s. et .l. nō quicꝗd. ff. de iudi. ¶ Itē noͣ in v̓. ſi cui. ca ſum in quo durior vita inducit̉ clericis ſeculari bus. nā ꝯpellunt̉ ponere redditꝰ in cōi ⁊ ſimul cū alijs viuere. ¶ Noͣ in v̓. indulgemꝰ. vnū pͥui legiū clericoꝝ etiā ſcholariū habitantium in cōi poſſunt enī abſolui ab excōicatione inflicta pro iniectiōe manuū in ſociū ab ep̄o loci. ⁊ idē tenet glo. in. c. decimas. xvi. q. i. ⁊ in. c. nullꝰ. xvij. q. iiij. ⁊ Inno. h̓. Sed diceres tu hͦ videt̉ mihi eſſe re gulare. vt in. c. peruenit. jͣ. de ſen. excꝭ. dic illud. c. ꝓcedere in leui iniuria ſꝫ inferēs clerico iniuriā in mediocrem nō poteſt regularit̓ abſolui niſi a Papa. vt in. c. ſi ꝗs ſuadēte. xvij. q. iiij. vn̄ p̓uile giū iſtud operat̉ cū iniuria fuerit mediocris et idē eſt in religioſis vt ē in. c. monachi. de ſen. ex. Sꝫ ſeculares non abſoluunt̉ niſi ab ep̄o vt hic cū iſtud p̓uilegiū ſolum ſit indultū epiſcopis vt patet in antiqͣ ex ſupͣſcriptione ſꝫ monachi poſ ſunt abſolui per eoꝝ abbatē. vt in. d. c. monachi. vbi v̓o iniuria fuerit atrox nec illi nec iſti abſol uunt̉ niſi a ſolo Papa vt h̓ in fi. ⁊ in. d. c. mona chi. ⁊ in. c. cū illoꝝ. eo. ti. ¶ In glo. i. ibi habēda eſt rō expenſaꝝ noͣ glo. iucto tex. ad quā debent. aduertere maxime iuuenes vt tm̄ expendant ⁊ nō amplius qͣꝫtuꝫ habēt in redditibꝰ immo ꝯſi lium eſt ꝙ ſemꝑ aliꝗd ſuperſit. nā ſi ꝗs expendit tantū quantū habet in redditibꝰ ex caſu aduer ſo efficit̉ pauperior ⁊ ita cōſulit̓ tutori pupilli. l. .iij. ff. vbi pupil. edu. debe. In fi. glo. nō allegat glo. tex. aliquē pro hͦ vltimo dicto ſꝫ vide tex. in .c. fi. sͣ. de p̄ſumptꝭ. Et inſtāt doc. h̓ circa hoc. ſed ꝯclude ſic ꝙ aut p̄bende nō ſunt diſtincte nec ē numerꝰ in eccleſia ⁊ tūc ꝯͣ impetranteꝫ licite pōt opponi de defectu facultatū ⁊ vnus ſolꝰ etiā in uitis alijs pōt opponere vt ſentit h̓ Io. an. facit .c. ex ꝑte ⁊ quod ibi noͣ. de ꝯceſ. p̄ben. Cui autē incūbit onꝰ probādi an excipienti ꝙ facultates nō ſufficiant an impetrāti ꝙ immo ſufficiūt dic vt noͣ. in. d. c. fi. Si v̓o p̄bende ſint diuiſe tūc mi hi placet opi. vt iſta exceptio defectꝰ facultatuꝫ nō ſufficiat qm̄ exquo p̄benda vacat vel ē vaca tura nō poſſunt clerici p̄tendere int̓eſſe ſtāte in tegritate p̄bendaꝝ. Quidā tn̄ tenent dictum hu ius glo. ſed pͥᵐ plus placet qd̓ tenet Bonagui. De vi. et ho. clericoꝝ. in. c. dilecto. de p̄ben. In glo. ij. in fi. iſte vltimus intellectꝰ vt loquat̉ in regularibꝰ cōiter nō reci pit̉ a doc̄. ⁊ bn̄. pͦ patet qꝛ tex. dat ep̄is facultateꝫ ⁊ nō neceſſitatē hͦ faciēdi ſed regulares tenētur ad hͦ de neceſſitate. vt in. c. cū ad monaſteriū. de ſta. regū. Itē hic diſponit̉ vt redditꝰ iſtoꝝ veni ant in cōi ſed regulares nō habēt redditꝰ diſtin ctos. vt in. d. c. cū ad monaſteriū. Itē h̓ indulge tur ep̄is vt iſtos poſſint abſoluere ſꝫ in regulari bus hͦ non eſt ꝯceſſum ep̄is ſed p̄latis ipſoꝝ reli gioſoꝝ. vt in. d. c. monachi. Cōiter gͦ intellige hͦ .c. vt loqͣtur in clericis ſecularibꝰ nō ꝙ ipſi neceſ ſitent̉ ex iure debito ad viuendū in cōi nec ep̄s neceſſitat̉ ad hͦ faciendum ſed dat̉ facultas ep̄o vt poſſit eccl̓iaꝫ erigere in collegiatā ⁊ diſpone re vt h̓ dicit̉. naꝫ non fit deterior ꝯditio clericoꝝ inſpecto fine. ¶ Unū tn̄ aduerte h̓ dicit Io. ar ⁊ fuit dictū Hoſti. in ſum. e. ti. §. i. ꝙ hoc pōt ep̄s niſi ꝯſuetudo ſit p̄ſcripta vt clerici viuāt diuiſiꝫ niſi ex tali ꝯſuetudine nutriret inhōeſtas ſeu cō tēneret̉ ſeruitiū eccl̓ie. nā tūc nō ob. ꝯſuetudine poterit ep̄s diſponere ꝓut h̓ dicit̉. ar. in. c. inter qͣtuor. de reli. do. Ego autē non video ꝙ ꝯſuetu do poſſit ſimpl̓r induci ꝯͣ diſpoſitiōeꝫ huius. c. cum hic nō imponat̉ neceſſitas ep̄is ſed dat̉ eis facultas hͦ faciēdi. ſed in his q̄ ſunt mere faculta tis ex nō vſu nō introducit̉ ꝯſuetudo. nā ſi ego frequētaui molēdinū tuum dūtaxat ꝑ. xl. annos nō ex hͦ eſt ītroducta ꝯſuetudo vt nō poſſim ire ad aliud molēdinū ⁊ ſic de ſimi. vt noͣ. plene in. c Iohānes. de cle. ꝯiu. ꝑ Cy. in. l. i. C. q̄ ſit lon. cō. ⁊ noͣ. in. c. ex ꝑte Aſtēſis. de ꝯceſ. p̄ben. facit. l. i. ff. de viā pub. tex. op. in. l. ſi certꝭ annis. C. de pac. niſi forte ep̄o volēte clerici ꝯͣdixiſſent ⁊ tūc for 7 te potuiſſet induci ꝯſuetudo vt noͣ. in iuribꝰ p̄al. Et hͨ faciūt ad. q. qͦtidianā de qͣ alias interroga tus fui de facto nūꝗd maior ꝑs canonicoꝝ poſ ſit inuita minori ꝑte oīa bona pone̓ in cōi ⁊ ſta tuere vt cōiter viuāt in cōi eccl̓ia ⁊ facit in. ar. ꝓ ꝑte affirmatiua. c. fi. jͣ. de his q̄ fiūt a ma. ꝑte ca. vbi maior ꝑs diſponit de redditibꝰ p̄bendaꝝ ſin gulariū ad opꝰ piuꝫ inuita minori ꝑte. Credo ꝙ ſoli canonici ſine ep̄o hͦ nō poſſunt etiā vno ꝯͣdi cēte. ar. in regula qd̓ oēs tangit. ⁊ qd̓ ibi noͣ. per glo. de regū. iurꝭ. li. vi. ⁊ qꝛ per hͦ ſtatutū nō ſolū diſponit̉ de redditibꝰ ſed etiā de ꝑſonis. Itē in ſcio ep̄o nō poſſunt alterare ſtatutū eccl̓ie. vt in .c. cū ꝯſuetudinis. de ꝯſue. vide glo. in. c. ij. de v̓. ſig. li. vi. ſed ep̄s cū maiori ꝑte capituli poterit hͦ ar. op. h̓. nā ſi pōt de nouo diſponere fortiꝰ col legiū iā inductū pōt inducere vt viuāt in cōi. vt ꝓbat̉ in. c. panis. circa mediū. de ꝯſe. di. ij. intelli ge tn̄ iſtū tex. cū ꝯſilio capl̓i ſeu cū ꝯſenſu ſed ſi ſine cā rōnabili nō vult ꝯſentire tūc ꝯͣdictio ha betur ꝓ ꝯſenſu. vt noͣ. Archi. in. c. i. de ꝯſti. li. vi. Im ab omni Eccleſiaſtici iudices ⁊ delegati gratis iudicare debēt nec exigere poſſunt decimam vl̓ aliā quotā litꝭ etiā ſi hͦ habeat ꝯſuetudo. pͥ repre hēdit auariciā iudicū. 2º. ponit rep̄henſiōis cau ſam 3º. ꝯcludit iuſticiā. ¶ Noͣ pͦ ꝙ non ſolū ab ſtinendū ē a malo ſꝫ ab omni eo qd̓ ſpēs mali ē. tex. incle. cupiētes. de pe. in pͥn. immo a bono ſi tn̄ ſequeret̉ malū ꝑ id qd̓ habet̉ ne cle. vel mo. c. .i. ¶ Et ꝓ intellectu aduerte poſt abbatē h̓. que dā enī ſunt bona in ſe q̄ nulla intētione poſſunt fieri mala vt laudare deū. q̄dam enī ſunt ī ſe ita mala vt nulla intentōe nō poſſunt fieri bona ſic vt blaſphemare deum adulterari ⁊ ſil̓ia facere. q̄dam ſunt de gn̓e bonoꝝ vt dare eleſymonā ie iunare ⁊ ſi. ⁊ iſta ex circūſtātijs poſſunt fieri ma la. nā ſi darē elemoſynā vel ieiunarē ad pōꝑam potiꝰ demereor qͣꝫ mereor qꝛ abutor bono. xij. .q. i. certe .i. q. i. nō eſt putāda. q̄dam v̓o ſunt in drīa vtputa qꝛ non ſunt in ſe bona nec mala nec de gn̓e bonoꝝ nec maloꝝ ⁊ hͨ intentiōe poſſunt fieri bona vel mala vt leuare lapidē de terra. nā ſi leuo eo aīo vt ꝓximus nō ledat̉ efficit̉ bonuꝫ ſi dimitto vt ꝓximꝰ ledat̉ efficit̉ malū. ⁊ de iſtis indifferentibꝰ intellige illū v̓. vulgatum ꝗcquid agūt hoīes intētio iudicat oēs. Intētio ergo nō ꝓdeſt in his q̄ in ſe ſunt mala. ad hͦ bo. tex. in. c. nō ſolū. de regula. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ puritati ꝯſci entie nō debet deeſſe iudicium rōis. ⁊ alibi dicit apl̓s ꝗ ignorat igͦrabit̉. xxxviij. di. ꝗ ea que dei ſunt ⁊cͣ. Senſus gͦ huiꝰ lr̄e eſt vt nō ſolū ſit abſti nendū ab eo qd̓ in ſe ē malū ſed etiā ab eo qd̓ oc caſionalit̓ pōt eſſe malū ſicut reciꝑe pecuniaꝫ ꝓ iudicādo. poſſet enī inducere iudicē ad iniuſtici am ⁊ ideo dicit̉ in pſalmo Beatꝰ ꝗ excutit ma nus ſuas ab oī munere. ⁊ vide i. q. i. ſunt nōnul li ¶ 2º. nō ibi ſeculariū more ꝙ ꝯſuetudo ſecula riū honeſtati obuia non ē a clericis īmitāda. 3º. noͣ ar. ex iſto tex. ꝙ valet ꝯſuetudo in foro ſe culari vt detur iudici ꝓ labore ſuo certa qͦta litꝭ. puta viceſima vel decima. ⁊ vide ſpe. qui hͦ tenꝫ in ti. de ſalarijs. §. i. v̓ſi. ſi v̓o ordinarius. vtꝝ poſ ſit hͦ induci in foro eccl̓iaſtico jͣ. dicet̉ cū glo. iſte tn̄ tex. aꝑtiſſime facit ꝙ non. ¶ Nō ibi p̄ter ex pēſas ꝙ dictio p̄ter qn̄qꝫ includit. ſenſus enī lr̄e eſt ꝙ nēdū petebāt iſti expēſas victualiū ſed eti am certā quotā litis ⁊ vide de hac dictiōe quod noͣ. Inno. in. c. dudū. ij. de elec. ⁊ ibi latiꝰ dixi. Noͣ ibi vt ex ipſis honeſte viue̓ pulchruꝫ tex. ꝙ redditꝰ eccl̓iaſtici aſſignant̉ clericis pͥncipalit̓ vt ex ipſis honeſte viuere poſſint. nō enī tenent̉ pͦ ſb̓uenire pauꝑibꝰ qͣꝫ eis nec pͦ reedificare edifi cia eccl̓ie. pͦ enim debet ipſe viuere ⁊ de his que ſuꝑſunt alia pia oꝑa facere. ſic intellige tex. xvi. .q. i. c. fi. vbi dicit̉ ꝙ quicꝗd habēt clerici paupe rū eſt. ⁊ vide bo. tex. in. c. de his. jͣ. de eccle. edi. et noͣ illud v̓buꝫ honeſte viuere. nō enim debēt ex redditibꝰ viuere inhoneſte ⁊ vide dictū Hiero. .xliiij. di. in pͥn. ¶ Itē noͣ ibi gratis ⁊cͣ. ꝙ nullum ꝓrſus munꝰ debet iudex eccleſiaſticꝰ exigere a ꝑtibus. ¶ Ultimo noͣ ex fi. iuncta glo. fi. ꝙ ſnīa lata intercedēte pecunia ē ipſo iure nulla. Nun ꝗd autē ꝯmittat̉ ſimonia vide glo. mēti ꝯmēdā dā. i. q. iij. vendentes. que ꝯcludit ꝙ in ꝓphanis De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. nō ꝯmittit̉ ſimonia licet ſit gͣuiſſimū peccatum. Rō qꝛ ſimonia ꝯmittit̉ tm̄ in ſpūalibus vel an nexis .i. q. i. quaſi ꝑ totū. ⁊ maxime ibi in ſumma ſꝫ in rebꝰ ſpiritualibus ſatis pōt dici ſimoniā cō mitti ſi do pecuniā vt habeā ſententiā pro me qꝛ volo ꝯſequi ſpūale vel ſibi annexū. In glo. i. in pͥn. videt̉ glo. excipiēdo caſum a regula ꝙ redi mere vexationē ſuam ſit ſpēs mali qd̓ a doc. cōi ter reprobat̉ cum hͦ fiat aucͣte iurꝭ. gͦ non ē malū nec ſpēs mali. xxiij. q. iiij. ꝗ peccat. ⁊. l. gracchꝰ. .C. de adulte. ſꝫ forte glo. habuit reſpectum ad actū in ſe .i. ad ipſam datiōem pecunie iudici. fa ctā. Et an̄ ⁊ qn̄ liceat dare pecuniā ad obẜuatio nē iuris ſui. plene noͣ. in. c. dilectus. de ſimo. ⁊. c. ad aures. e. ti. ⁊ dic vt ibi. Sꝫ h̓ cadit vna bona .q. ⁊ vtilis nunꝗd tradens pecuniā iudici poſſit illā repete̓ tanqͣꝫ indebite ſolutā. ⁊ exclude vnū caſuꝫ indubitabilē qn̄ dedit eo aīo vt iudicē cor rūperet ad ferendā p̄ciſe ſentētiam ꝓ ſe. nā tunc ceſſat repetitio cum turpitudo v̓ſetur ex vtraqꝫ ꝑte. fiſcus enī taleꝫ pecuniā repetere pōt qꝛ ipſe accipit oīa iſta illicite acꝗſita. vt. l. luciꝰ. ff. de iu re fiſ. Sꝫ dubitabilis caſus ē qn̄ dedit pecuniaꝫ vt ꝯſeruaret ius ſuū ⁊ vt ſnīam recte ferat. ⁊ de hͦ vide glo. xiiij. q. v. c. nō ſane. ⁊. xi. q. iij. ꝗ recte. vbi ponunt̉ opi. ꝯͣrie. videt̉ tn̄ ibi glo. magis in clinare vt locꝰ ſit repetitiōi qꝛ nō turpiter dedit ſꝫ iudex turpiter recepit. pro hͦ. d. c. nō ſane. ⁊. l. ij. ff. de ꝯdi. ob tur. ca. ſed Bar. in autꝭ. ſꝫ nouo iure. C. de pen. iu. ꝗ male iudicauit tenet ꝙ ho die ꝑ ius nouiſſimū nō poteſt repeti cū non ſit li citū quoquo mō dare pecuniaꝫ iudici. Satꝭ ego putarē ex circūſtantijs hanc. q. diffiniendā vt ſi veriſil̓iter timebat gͣuari habeat locū pͥma opi. vt poſſit repete̓ al̓s autē ſecꝰ. qꝛ pͥª fronte ē pre ſumptio ꝯͣ dantē ꝙ voluerit corūpere iudicē. et in hͦ noͣ iſtam glo. dū dicit niſi manifeſte ꝓbetur ꝯͣrium naͣ licet oēs hodie vtant̉ bonis v̓bis nihi lominꝰ mente id agūt vt iudex ferat ꝓ eis ſnīaꝫ ⁊ pecunia ſeu munera ſolent ꝑuertere animū iu dicꝭ. ⁊ cecare vt nō videat ius alteriꝰ ꝑtis. nā af ficit̉ incōtinenti ad ius tradentꝭ. pro hͦ. i. q. i. ſunt nōnulli. viij. q. i. c. i. ⁊. ij. ⁊ pͥᵐ dictum glo. clare ꝓ cedit qn̄ exͣ iudiciuꝫ ꝗs dat pecuniā iudici vt nō moleſtet eū. tūc enim nō tractat̉ de p̄iudicio al teriꝰ partꝭ. In glo. ij. ibi ordinariꝰ autem non debet habe̓ niſi ſportulas. pͦ pro declaratiōe vi dendū eſt ꝗd ſint iſte ſportule. 2º. quid poſſit re ciꝑe iſte ordinariꝰ vel delegatus. ¶ Dic̄ ad pͥⁿ ꝙ ſportule ſunt q̄dam vaſa q̄ vulgariter vocant̉ ſportule ⁊ ponit̉ ꝯtinens ꝓ ꝯtento qꝛ in illis va ſibus ſolebāt deferri munera iudicibꝰ. ⁊ qualia debēt eſſe iſta munera ſeu qͣnta nō eſt lege diffi nitū. vt in aucͣ gnͣaliter. alle. in glo. ¶ Et aduer te qꝛ dubiū eſt nunꝗd iudex eccleſiaſticꝰ ordina rius poſſit pete̓ iſtas ſportulas ſicut iudex ſecū larꝭ. ⁊ tenet Io. an. hic ⁊ cōiter doc̄. ꝙ nō. ⁊ idem noͣ in. c. vnico. de pluſpeti. ⁊ ſatꝭ iudicio meo ꝓba tur h̓ in tex. nā licet. q. in pͥn. loquat̉ in delegato. ratio tn̄ decidēdi nō minus ꝯcernit ordinarios qͣꝫ delegatos cū ⁊ ipſi ſint bn̄ficiati ⁊ bn̄ficia dā tur eis vt ius reddāt exqͦ habent iuriſdictiōem ita ꝙ fortiꝰ debet abſtinere ordinariꝰ eccl̓iaſticꝰ qͣꝫ delegatꝰ. Itē aduerte qꝛ licet lr̄a in pͥn. loqua tur de qͦta litꝭ. tn̄ in v̓. mandamꝰ. ⁊ in v̓. nō atten dētes. clare īnuit̉ vt nihil a ꝑtibus ꝓrſus ſit exi gendū ⁊ hodie vr̄ declaratū in. c. ſtatutū. §. īſuꝑ de reſcrip. li. vi. vbi tm̄ ꝯcedūt̉ expēſe victualiū cū iudex delegatꝰ proficiſcit̉ exͣ domiciliū. nun ꝗd autē valeat ꝯſuetudo in oppoſitū ſpe. in loco .sͣ. alle. tenet ꝙ ſic cuiꝰ dictū reprobat glo. in cle. ſtatutū. de elec. ꝑ iſtū tex. ꝗ bene facit. nā hic dā nat̉ ꝯſuetudo vt patet ibi more ſeculariū niſi di ceres ꝙ nō erat ꝯſuetudo iſta ī foro eccl̓iaſtico ſed tm̄ in ſeculari. do. Car. h̓ dicit attētari poſſe ꝙ ſi ꝯſuetudo nō habuit ortū ab exactione poſ ſunt tūc ꝑtes ad obſeruandū laudabilē cōſuetu dinē ꝯpelli. ar. in. c. ad apoſtolicaꝫ. jͣ. de ſimo. ſed hͦ dictū mihi nō placet qm̄ aut p̄ceſſit exactio et tūc claꝝ vt ꝯſuetudo nō potuerit induci qꝛ ꝯͣ ho neſtatē ⁊ ꝯͣmentē huiꝰ. c. ⁊ facit i. q. iij. ex multis Aut non p̄ceſſit exactio ⁊ tūc non inducit̉ ꝯſue tudo ex liberalitate donātiū ſed q̄libet donatio habet effectū ſuū iuxͣ ea que noͣ. Bar. in. l. cū. de in rē v̓ſo. ff. de vſurꝭ. facit. l. ſi certis annis. C. de pac. Nec ob. c. ad apoſtolicā. qꝛ illud loquit̉ qn̄ diu aliꝗd fuit datū in piam cām tūc enim laici vi dent̉ voluiſſe induce̓ illā ꝯſuetudinē vt ibi noͣ. Conclude gͦ ꝙ de iure ciuili ordinariꝰ petit iſta munera a lege nō diffinita. Aelegatꝰ autē petit ꝓut dicit̉ hic in glo. ſed de iure canonico nec or dinariꝰ nec delegatus poſſunt petere aliꝗd pro labore iudicādi ꝑ id quod habet̉ in lr̄a. Sꝫ du biū eſt ꝗd ſi delegatus nō habet ſufficiēs bn̄fici um vn̄ viuat nūꝗd poſſit petere ſaltē vt delega tus pͥncipis. iſta lr̄a a ꝯͣrio in verbo nō obſtante facit ꝙ ſic. ⁊ licet ꝗdam teneāt oppoſitū ꝑ alias rōes lr̄e .ſ. qꝛ iudiciū debet eſſe gratuitū. Itē qꝛ obediendū ē pͥncipi deleganti ⁊ ſic tenuit Pe. de ancha. h̓ tn̄ vt dixi iſtā opi. nō puto vera. naꝫ delegatꝰ principis ſecularis recipit pecuniā ꝓ la bore ſuo non tn̄ eſt iudiciū ſuū minus gratuituꝫ vt patet in. d. aucͣ. iūcta. d. l. fi. C. qn̄ prouo. nō eſt ne. ſic etiā tollit̉ alia rō cū ſeculares non minꝰ te neant̉ obedire Imꝑatori. vt ī. c. ij. de ma. ⁊ obe. In glo. ſuꝑ v̓. p̄ter expēſas. in ſi. hͨ glo. ꝓſeꝗtur in effectu tres. q. Prima de delegato principis nunꝗd poſſit petere expēſas cū proficiſcitur exͣ domiciliū ſuū occaſione cauſe ſibi delegate. X q̄ritur de ordinario. 3º. de delegato ordinarij ⁊ 2ª ꝑs ibi ordinariꝰ. 3ª ibi itē ſi ordinarius. ⁊ cir ca iſtaꝫ glo. poſſunt formari alie tres. q. Prima nunꝗd delegatꝰ pͥncipis ſufficiēter bn̄ficiatꝰ poſ ſit petere expēſas iſtas qͣs feciſſet cū ꝓficiſcitur exͣ domicilium. ¶ 2º. querit̉ nunꝗd debeat ꝯpu tare expēſas quas fuiſſet domi facturus. ¶ 3º. nunꝗd veniāt expenſe victualiū et vecturarum equoꝝ ⁊ ſimiliū. ⁊ de his vide bo. glo. in p̄alle. c. ſtatutū. §. inſuꝑ. de reſcrip. li. vi. ⁊ ꝯclude totam materiam ſic aut querimus de ordinario aut de De vi. et ho. clericoꝝ. delegato. p̄caſu regulariter iſtas expēſas nō pe tit cū ad hͦ capiat redditꝰ bn̄ficij vt ſuſtineat ipſi us onera niſi in caſu h̓ excepto in glo. Delega tus v̓o qͣꝫtuncunqꝫ ſit ſufficiēter bn̄ficiatꝰ licite petit expenſas tam ꝓ vecturis qͣꝫ pro victualibꝰ ⁊ ſimilibus. vt h̓ ⁊ in. d. §. inſuper. nā iſta iura lo quunt̉ indiſtincte ⁊ tacite ſentiunt iſtos delega tos eſſe ſufficient̉ bn̄ficiatos. nā bn̄ficia iſta non ꝯferunt̉ eis cum hͦ onere cū nō habeant iuriſdi ctioneꝫ ordinariā annexā ideo nō cogunt̉ tales clerici ꝓficiſci exͣ domiciliū ꝓprijs ſumptibꝰ nec tenent̉ ꝯputare expēſas qͣs fuiſſent domi factu ri cū iſta iura indiſtincte ꝑmittant eis illas expē ſas nec diſtinguūt ſicut faciūt in ordinario. In delegato inferioris a pͥncipe ē magis dubiū. na iſta glo. tenet ꝙ ordinariꝰ delegans debeatᶻ ſibi ꝓuidere. ſꝫ glo. in. §. inſuꝑ diſtinguit. aut depu tat̉ ad vuiuerſitatē cauſaꝝ ⁊ tunc ipſe ordinariꝰ habet ꝓuidere. ar. in. c. inter cetera. p̄alle. aut de putat̉ ad vnā cauſam ⁊ malicioſe ⁊ idē ſed ſi ceſ ſante malicia delegat tunc etiā ipſe poterit pete re expēſas a ꝑtibus. ar. h̓ ⁊ hoc. plꝰ placet qͣꝫ di ctū glo. huius. nā Papa ē ordinarius cunctoꝝ .ix. q. iij. cūcta per mundū. ⁊ tn̄ non ꝓuidet ſuo delegato ſed ꝓuidetur a ꝑtibus. Idē noͣ. Spe. in ti. de ſala. §. i. v̓. porro. circa fi. Idē ergo ſit in ordinario inferiori qꝛ eadē debet eſſe rō de ꝑte ſicut de toto qͦ ad totū. sͣ. de offi. dele. paſtoralis in. §. itē cum totū. ⁊ in. l. q̄ de tota. ff. de rei ven. Nunꝗd autē ordinarius poſſit petere ſalariuꝫ ꝓ aſſeſſore Io. de mōte mur. vt h̓ refert Io. an̄. diſputauit ⁊ formauit. q. in ep̄o cognoſcente de cauſa mr̄imoniali ⁊ ꝯcludit ꝙ nō. qͣꝫqͣꝫ. q. forma uerit in cā ſpūali tn̄ rōes ſue ꝯcludūt idē in qua libet cā. Mouet̉ enim ex eo ꝙ ordinariꝰ debꝫ ſcire canones in ꝗbus v̓ſatur. c. i. de ꝯſan. et affi. Item qꝛ ad hͦ habet redditꝰ vt ſb̓eat omnia one ra. Iſē non reꝑitur hͦ iure ſtatutū vt ordinariꝰ hͦ caſu poſſit ſuos ſb̓ditos collectare .i. collectaꝫ ſeu pecuniā exigere. x. q. iij. qꝛ cognouimus. Et quanqͣꝫ accide̓ poſſit vt cauſa non ſit deciſibilis ẜᵐ ius canonicū tn̄ hoc raro ꝯtingit vt cā eccleſi aſtica non poſſit decidi ẜᵐ ius canonicū. vt in. c. ſuꝑ ſpecula. de p̓uile. ꝓuideat gͦ de ſuo qn̄ hoc cōtingit. ⁊ hͦ ſatis placet ⁊ cōiter tenet̉ a doc. tn̄ delegatꝰ licite petit ſalariū ꝓ aſſeſſore dūmodo fraudulent̓ hͦ non faciat vt qꝛ dicit ſe indige̓ aſ ſeſſore vbi in v̓itate nō indiget. ar. h̓ et hodie ha bet̉ clare in. c. ſtatutū. §. aſſeſſorē. p̄alle. An autē pro noͣrio cauſe poſſit aliꝗd peti in delegato. dic ꝙ ſic. ar. in. d. c. ſtatutū. §. noͣrios. Sed in ordīa rio pōt dubitari qꝛ ipſe debet ꝓuidere ſuis offi cialibꝰ. ⁊ vide qd̓ noͣ. in cle. ſtatutū. de electꝭ. In arbitro v̓o nunquid poſſit exigere ſportulas vi de qd̓ noͣ. in ſpe. de ar. §. fi. v̓. ſed nunꝗd arbiter. In glo. penultꝭ. ibi iuriſcōſultus ⁊cͣ. ex hͦ ⁊ ex iu ribꝰ alle. in glo. habes ꝙ ꝓ ſciētia iuris licite ꝗs petit mercedem. ⁊ qͣliter merces ſit ꝯſtituenda iuriſperitꝭ. ſiue ſint aduocati ſiue conſultores et ꝗd ſi moriat̉ aduocatus vel doctor ſalariatꝰ anteqͣꝫ expleat tēpus ſuū ſeu cām quā ꝓmouendā aſſumpſit. vide pulchre in. l. i. ff. de va. ⁊ extraor. cog. ꝑ glo. ⁊ Bar. Ad euitandū ſcā Eus qui dalū poſſunt reui gioſi diuerſi habitus miſſi ad p̄dican dū de nouo ꝯuerſis ſe in vnū ſuꝑiorem habituꝫ ⁊ ꝓpoſitū ꝯfirmare. pͦ ponit exordiū. 2º. cāꝫ man dati. ibi ne igitur. 3º. mandatū. ibi mādamus. Noͣ pͦ tex. valde noͣ. ⁊ ſingu. iudicio meo. ꝙ vbi cunqꝫ ex honeſta cā ꝯueniūt hoīes diſparis ha bitꝰ ⁊ obſeruantie ſi ſcandalū gn̓atur alijs ex di uerſitate pōt ſe ꝯformare in vnū honeſtuꝫ habi tuꝫ ⁊ ꝓpoſitū. ⁊ intelligo ꝓpoſitum qͦ ad modū viuēdi. ad hoc vide glo. noͣ. xvi. q. vij. in noua. in glo. fi. q̄ dicit ꝙ monachꝰ factus ep̄s vel canoni cus regularis pōt ſi ſcandalū generat̉ alijs ſe cō formare in ſuꝑiori habitu moribꝰ illoꝝ inter qͦs viuit. ⁊ pōdera qd̓ dixit de ſcādalo alias ſecꝰ. ſic intelligo glo. q̄ videt̉ illi ꝯͣria. xvi. q. i. in. c. de mo nachis. ⁊ vide etiā duas cauſas noͣ. ea. ca. ⁊.q. in. c. ij. ⁊. iij. q̄ dicunt ꝙ monachꝰ ꝓmotus ad offi ciū ſeculare puta ad ep̄atū vel ad aliā eccl̓iaꝫ cu ratā non aſtringit̉ ſeruare regulā ſicut pͦ ſed exͣ ſb̓ſtantialia regule poterit ſe ꝯformare moribꝰ inter qͦs viuit nec ſic ſtricte pōt regulaꝫ ſeruare exͣ monaſteriū ſicut in monaſterio ⁊ dic vt ibi. 2º. noͣ. ar. ꝓ vitanda nimia religionum ꝯfuſione ⁊ multiplicitate. nā diuerſitas habitꝰ ritus ⁊ ob ẜuantie in vna eadēqꝫ fide gn̓at ſcandalū apud infideles. hac rōe grauiter peccāt inueniētes re gulā de nouo abſqꝫ ꝯfirmatiōe romani pontifi cis. ⁊ vide bo. tex. in. c. fi. de reli. domi. nec excu ſant̉ ꝙ hͦ faciant ad bonū finē. nam pōt eis ℟n deri ꝓut noͣ. dicit tex. in. c. non ſolū. de regula. li. vi .ſ. ꝙ puritati ꝯſcīe non debet deeſſe iudiciū ra tionis. ¶ Ultimo noͣ ibi qͣꝫtum ad hͦ ſpectat offi ciū ꝙ vbi aliꝗd ꝯceditur ꝓpter neceſſitatē illud videt̉ eſſe ꝯceſſum qͣtenus neceſſitas hͦ poſtulat ⁊ ſic cā limitata limitatū parit effectū. ¶ In glo. ibi hͦ veꝝ intellige qͣꝫtum ad ſolēnitatem. noͣ glo iūcto tex. ꝙ ꝯtenta in regula religioſoꝝ nō obli gāt regulariter ex voto p̄ter tria ſb̓ſtantialia re gule. Votū enī in ꝓfeſſione emiſſuꝫ refert̉ ad il la tria ſb̓ſtantialia vt ad ꝯtinētiam obedientiā ⁊ paupertatē. ⁊ hͦ voluit beatus Tho. vt dicā ple ne in. c. nā ꝯcupiſcētiam. de ꝯſti. Itē probo rōne nā ſi votū pariter ꝯcerneret oīa ꝯtenta in regu la qͣre fieret ſpecialis prouiſio ⁊ magis ſpecifice noͣrentur illa tria. vt noͣ. in. c. cū ad monaſteriuꝫ. de ſta. regula. nā ibi dicit̉ ꝙ illa tria ſunt ita an nexa ordini monachali ꝙ etiā Papa diſpēſare non pōt ⁊ intellige vt ibi dicā. gͦ cetera ꝯtenta in regula ſic nō obligāt ex voto immo tenuit bea. Tho. ꝙ vbi regula ꝓhibeat in alijs p̄ceptiue vl̓ religioſis peccet ex ꝯtemptū nō obligat̉ ad mo naſteriū tale ex trāſgreſſiōe cuiuſlibet ꝯtenti in regula. al̓s vt dicit ꝑiculoſior eſſet ſtatꝰ regulari um qͣꝫ ſeculariū cuꝫ ex nimia diſtrictiōe difficile ſit ad vnguē obſeruare ſemꝑ. ⁊ hͦ ſentit etiā iſta De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. glo. dū dicit cetera etiā reꝗri ad ſolēnitatem reli gionis ⁊ ꝙ papa pōt in illis libere diſpone̓. Itē ꝓbatur ⁊ alia rōe noͣbiliori. Papa h̓ non indul get īmo p̄cipit vt rōe ſcandali euitādi ꝯueniant in vnū ꝓpoſitū ⁊ in vnū habitū gͦ non tenent̉ ad iſtas obſeruantias ex voto qꝛ nō debet ꝗs votū omittere ꝓpter ſcādalū alteriꝰ. nam faciliꝰ ſcan dalū naſci ꝑmittit̉ qͣꝫ veritas relinqͣtur. vt noͣ. in .c. ij. de no. ope. nū. nō enim ꝓpter ſcandalū pro ximi poſſet religioſus ducere vxorē ſiue dimit tere habitū vel alias obſeruātias q̄ ſunt ad ſolē nitatem ordinis vt h̓ habet̉. ⁊ hac rōe qꝛ nō ſunt de ſb̓ſtātia religionis. ⁊ ꝙ ꝑ Papā tolli poſſunt conſuluit do. Car. vt ipſe refert in. c. cuꝫ ad mo naſteriū. ꝙ ſi in certo monaſterio nō eſt memo ria in ꝯͣriū ꝙ eſus carniū fuerit ꝓhibitꝰ ꝙ de no uo aſſumētes ibi habitū nō peccant ſeq̄ndo mo res diuturnos alioꝝ ⁊ maxīe hodie Papa ſci ente et tolerante. nā ꝯſuetudo tāti tēporis indu cit p̄ſumptiōeꝫ alicuiꝰ ti. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ⁊ cer tū eſt ꝙ ex cā iſta poſſunt tolli vt h̓. Ideꝫ dic de alijs obſeruātijs ꝯcernentibꝰ ſolēnitatē. nā ideꝫ videmꝰ in clericis ſecularibꝰ. In multꝭ eniꝫ eoꝝ ſtatꝰ relaxatus eſt ⁊ nō ſunt ſb̓ illa diſtrictiōe ꝙͣ erant tꝑe apl̓oꝝ. nam pͦ ꝓhibebant̉ vti ꝓprio ho die ſecꝰ. xij. q. i. certe. ⁊ ibi in ſum. Itē grauiꝰ pu niebant̉ pͦ ex fornicatōe qͣꝫ hodie vt dicit tex. in .c. fraternitatꝭ. xxxiiij. di. defectꝰ nr̄i temporꝭ. qui bus nō ſolū merita ſꝫ etiā corpora hominū defe cerūt cenſurā ⁊ diſtrictiōeꝫ antiquoꝝ canonum nō patiuntur ꝑmanere. ⁊ facit quod dicam in. c. vt clericorum. jͣ. eo. ⁊ facit quod noͣ in. c. ſuꝑ eo. jͣ de regula. Sꝫ nunꝗd ſi certa religio reducitur ad pͥorē obſeruantiā teneant̉ hoīes ibi ꝓfeſſi ẜn obẜuantiā laxiorē obẜuare diſtrictiōeꝫ antiquā nouiter reformatā ⁊ dic vt ibi dicet̉. In ea. glo. ibi ꝯformabunt autē iſti ſe noͣ. glo. qͣtenꝰ dicit de ſuꝑiori habitu. ⁊ licet iſte tex. nō dicat ſꝫ loquat̉ indiſtincte tn̄ dictū glo. placet ⁊ cōiter approba tur. facit qd̓ noͣ. glo. in ſil̓i in. d. c. in noua. ⁊ ꝓbat̉ rōe ſic ꝯformitas iſta in habitu ⁊ obẜuantia per mittit̉ rōe ſcādali euitandi. debet gͦ eſſe ꝑmiſſio qͣtenus neceſſitas vrget ⁊ quatenꝰ ſcādalum im minet qd̓ videt̉ ceſſare in habitu inferiori. ⁊ per hͦ dicerē limitādo glo. ꝙ vbi ſcādalū poſſꝫ oriri ex diuerſitate habitꝰ inferiorꝭ. debet eē oīmoda ꝯformitas regule nec ꝓcederet iſta glo. ⁊ credo ꝙ glo. nō ſenſiſſet ꝯͣriū ⁊ facit iſta glo. iūcto tex. in ar. de eo ꝗ incedit vt laicꝰ vel clericꝰ ſecularis deferēdo inferiꝰ habitū religionis nunꝗd inci dat in penā. c. ij. ne cle. vl̓ mona. li. vi. ⁊ tenet Ib. an̄. h̓ ꝙ ſic. ⁊ idē glo. in cle. ij. e. ti. ⁊ Io. an. in mer cu. ſuꝑ regula fi. de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ ſentit do. An. h̓. facit tex. iſte in ar. qꝛ conformitas h̓ in ſuꝑiori habitu ꝑmittit̉ vt ſcādalū euitet̉ gͦ aliud vbi nul la cā ſb̓eſſet. ꝯͣriū tenet h̓ Io. de lig. poſt ꝯͣenze. in. d. cle. ij. nō enī valet hͦ arᵐ nō licet ſine cā gͦ in cidit in penā illiꝰ. c. ij. ¶ Et aduerte qꝛ adduce reꝫ iſtū tex. cū glo. de directo ꝯͣ opi. Io. an. licet ipſe adducat ꝓ ſe. nā vt h̓ patet iūcta glo. aliud ē ex toto dimitte̓ aliud ē ſuperiꝰ nō portare. nam ꝑmittit̉ in ſuperiori dimiſſio ⁊ tn̄ inferiꝰ ⁊ ſubitꝰ tenent̉ portare vt h̓ in glo. gͦ pena. c. ij. nō verifi cat̉ in iſtis qꝛ aliud ē dimittere oīno aliud in ſu ꝑioribus tm̄. vt h̓ probat̉ exp̄ſſe ⁊ ī. d. c. in noua. vbi glo. nā ꝯſtitutio penalis nō debet extēdi ſal tē ad caſuꝫ nō habentē oīmodā rōeꝫ. vt noͣ. Io. an. in regula odia. de re. iurꝭ. li. vi. ī mercu. facit qd̓ ipſe noͣ. in. c. i. de tēpo. or. li. vi. in glo. ſua in fi Et in fi. glo. hͦ arᵐ ẜm opi. hanc Hu. cōiter dāna tur ⁊ cōis ꝯcluſio ē vt religioſus nō poſſit eē ca nonicꝰ in eccl̓ia ſeculari nec habere aliud bn̄fici um ſeculare ſimplex. vt in. c. ſuꝑ eo. de regula. p̄ alle. vbi de hͦ per doc. facit. c. qd̓ dei timorem. de ſta. regū. vbi ꝑmittit̉ canonico regulari ⁊ mona cho vt poſſint ꝓmoueri ad eccl̓iaꝫ curatā ſecula rem rōe cure aīaꝝ. vbi gͦ ceſſat hec rō cure non poſſūt aſſumi ad bn̄ficia ſecularia. nec ob. c. quo rundā. alle. in glo. qꝛ vt ibi noͣ. debet ītelligi in ec cleſia cathedrali regulari. nā illa eccl̓ia ſyracuſa na fuit olī monachoꝝ. ⁊ idē ℟ndet̉ ad. c. i. lviij. di. Alibi enī ꝓfeſſus pōt aſſumi vt ſit monachꝰ ſeu canonicꝰ in eccl̓ia cathedrali regulari eiuſdē ordinis. ſecꝰ ſi eccl̓ia cathedralis eſſet alteriꝰ ob ẜuantie cle. i. de electꝭ. ⁊ vide ibi glo. noͣ. Nunꝗd religioſus poſſit ꝓmoueri in p̄latū ſeu rectoreꝫ eccl̓ie ſecularis collegiate ſicut ꝓmouet̉ in ep̄m vel ī rectorē eccl̓ie ꝑrochialis curate nō collegia te. ⁊ dic vt ibi noͣ. ⁊ maͣm plene dicemꝰ in. d. c. qd̓ dei timorē. de ſta. regula. Um decorem Ludi theatrales etiā p̄textu ꝯſuetudi nis in eccl̓ijs vel ꝑ clericos fieri nō debēt. h. d. pͦ pōit factū rep̄hēſibile. 2º. illd̓ p̄cipit emēdari ibi fr̄nitati. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ludi ſecl̓ares nō debēt fieri ī eccleſijs ⁊ dicebātur iſti ludi theatrales a thea tro .i. in loco apto ad theorādū .i. ſpeculandū vn̄ larue dicunt̉ deformitates hominū ſiue ꝑ appo ſitiōes pelliū ſiue coloꝝ ⁊ in vulgari dicunt̉ ma ſchare. ludibria v̓o dicūtur narratōes reꝝ inho neſtaꝝ ⁊ tales ludi nō debēt fieri in eccleſijs nec etiā ꝑ clericos vbicunqꝫ. ꝗnimmo dicit canō cle ricuꝫ nō debere int̓eſſe iſtis ludis īmo ſi clerico exiſtēte in mēſa venit hiſtrio vel buffo debet cle ricꝰ de mēſa ſurgere ⁊ potiꝰ recedere qͣꝫ iſta vi dere vel audire geſta illoꝝ. vt in. c. nō oportꝫ. de con. di. v. non tn̄ per iſtū tex. ꝓhibent̉ rep̄ſenta tiones ſolēnitatū fidei nr̄e vt h̓ dicit̉ in glo. quā noͣ ꝓ obſeruantia cōi. Sed h̓ querit̉ nunꝗd iſti buffones ſeu hiſtriōes ſeu luſores poſſunt pro moueri ad clericatū ſaltē poſt penitentiam. ⁊ di cit h̓ Inno. ⁊ bn̄ ꝙ nō. iſti enī ſunt infames. vt ē tex. li. di. c. i. ⁊. c. p̄terea. iiij. q. i. c. i. l. ij. §. ait p̄tor. ff. de his ꝗ noͣ. infa. īmo nec corpus xp̄i debet eis nō penitētibus indulgeri. de ꝯſe. di. ij. in. c. pe. re quirit̉ tn̄ ad hoc vt repellant̉ a ꝓmotiōe vt dicit Inno. ꝙ habeāt hͦ officium in curia vel ꝙ aſſue fecerint ſe in arte illa ſecꝰ autē ẜᵐ eum vbi in oc culto hͦ feciſſent maxime ad ꝯplacētiam infirmi ¶ De vi et ho. clericoꝝ. nā Dauid licꝫ eēt iuſtꝰ ſepe pulſauit cytharam ⁊ chorciſauit. Idē dicit ſi in publico ſel̓ vel plu ries hͦ fecerit dūmodo nō aſſuefecerit ſe qꝛ infa mia ē illa q̄ ꝓhibet eos a ꝓmotōe. hͦ vltimum di ctū nō puto ſimpliciter veꝝ. vn̄ credo ꝙ ſi ſalteꝫ bis in publico exercuerit illā artē cā queſtꝰ effi cit̉ infamis. ar. optimū in. l. palā. ff. de ritu nuptꝭ. vbi tex noͣ. īnuit dici mulierē meretricē ſi admi ſit duos cā queſtus ⁊ noͣh̓ͦ. idem̄ gͦ dicendū ē in hiſtrionibꝰ vt dicantur hiſtriones ⁊ buffones ſi cā queſtꝰ bis exercuerint illā artē. facit. xxv. q. ij ita nos. ⁊. l. iij. C. de epiſ. audi. ⁊ qd̓ noͣ. Archi. in .c. illud. xij. di. Et de iſtꝭ cythariſtis an̄ ⁊ qn̄ ſine peccato licitū ſit pulſare ⁊ an ſit peccatuꝫ aliꝗd dare iſtis hiſtrionibꝰ ⁊ buffonibꝰ. vide. lxxxvi. di. in. c. donare. ⁊. c. ꝗ venationibꝰ. ⁊ ibi vide glo. DT clericoꝝ dcrorū Propt̓ multitudinem nō ſolet ſummari ſꝫ ge neraliter ſic pōt dici. Clerici debēt ꝯtinere ⁊ ca ſte viuere. ꝯͣfaciētes punit et ſeuerius puniūtur illi ꝗ legitimo matrimonio poſſunt vti. h. d. Et ꝗnqꝫ ſunt dicta. pͦ indicit clericis honeſtatē ⁊ ca ſtitatē. 2º. imponit penā. 3º. aggrauat. 4º. punit p̄la tos negligētes ⁊ corruptibiles. 5º. punit grecos incōtinentes. 2ª ibi nec ibi. 3ª ibi ſi ꝗs igit̉. 4ª ibi p̄lati. 5ª ibi ꝗ autē. ¶ Noͣ ibi p̄ſertim ibi in ſacris ordinibus ꝙ nō ſolū ꝯſtituti in ſacris ſed etiā in minoribꝰ ordinibus tenent̉ ſeruare ꝯtinentiā et caſtitatē. ⁊ tn̄ eſt drīa int̓ ꝯſtitutos in ſacris et mi noribus. pͦ in qͣꝫtitate delicti. nā vt arbitror lōge gͣuius peccat in ſacris ꝯſtitutꝰ ⁊ maxime preſby ter qͣꝫ ꝯſtitutꝰ in minoribꝰ. nā iſti quaſi ꝯͣxerunt mr̄imoniū cum eccl̓ia. vn̄ vident̉ ꝯmittere adul teriū ſpūale. ad hoc qd̓ noͣ. Pau. in cle. i. de offi. ordi. Fdrīa qꝛ ꝯſtitutus in minoribꝰ pōt ꝯͣhe re mr̄imoniū. vn̄ tenet̉ ad ꝯtinentiā reſpectu for nicatiōis illicite ſed ꝯͣhere pōt. jͣ. de cle. ꝯiu. c. i. ⁊ quaſi ꝑ totū. Cōſtitutus v̓o in ſacris oīno arta tur ad ꝯtinentiā ita vt nō valeat mr̄imoniū per eū ꝯtractū. c. vnico. de voto. li. vi. De laicis vero dic ꝙ tenent̉ ẜuare ꝯtinentiā capiēdo ꝯtinentiā ꝓut. sͣ. dixi in clericis ꝯſtitutis in minoribꝰ. nam peccāt qͣlitercunqꝫ exerceāt actū libidinoſum p̄ ter vxorinū. vn̄ etiā ꝯcubinas nō poſſunt habe re licet aliud videat̉ ius ciuile diſpone̓. vide tex noͣxxxij. q. iiij. c. nemo ſibi blandiat̉ de. l. ⁊. c. me retrices. vbi dicit̉ noͣ. ꝙ ſb̓ illo p̄cepto diuino nō mechaberis ⁊cͣ. noīe mechie venit oīs illicitꝰ ꝯcu bitꝰ preter vxoꝝ. ⁊ vtꝝ coitus cū vxore ſit ſemꝑ licitꝰ. vide glo. xxv. di. §. q̄ autē. v̓. fi. in glo. ſuper v̓. excepto. ⁊ vide qd̓ noͣ. Io. an̄. poſt Hoſti. ī re gula ſine culpa. de re. iur̄ꝭ. li. vi. in mercu. vbi di cit ꝙ hodie etiā de iure ciuili vr̄ ꝓhibitus cōcu binatꝰ exquo ius canonicuꝫ ita aꝑte ꝓhibet qm̄ lex ciuilis in iſtis ſpūalibus videt̉ velle ſb̓ijci di ſpoſitiōibus canonis in aucͣ. vt cle. apud ꝓprios ep̄i. ⁊ in aucͣ. de eccle. titu. ⁊ in. c. clericis. sͣ. de iu di. ¶ 2º. noͣ in v̓. ne v̓o ꝯtra iudices faciles in in dulgētia penaꝝ ſeu culpaꝝ. nā vident̉ potiꝰ ſub ditos ledere qͣꝫ eis indulgere qꝛ facilitas venie tribuit incētinū peccandi vel delinq̄ndi. non enī valet mīa ſine iuſtitia nec iuſtitia fine miſericor dia ſꝫ ꝯmiſcenda ſunt ⁊ efficiendū eſt optimū tē mentū. vide pulchꝝ tex. xlv. di. in. c. diſciplinā ¶ Itē noͣ ibi ꝓut maius vel minꝰ ⁊cͣ. ꝙ ẜᵐ quali tatē ⁊ qͣꝫtitatem fornicatōis venit delinquēs pu niendꝰ. nā multe ſunt ſpēs fornicatiōis vt forni catio ſimplex ſtupꝝ adulteriū inceſtꝰ. ⁊ ꝓſeque re latiꝰ vt habes. xxxvi. q. i. in. §. i. ¶ Itē noͣ ibi qͦs diuinus timor ⁊cͣ. ꝓbationē illiꝰ dicti oderūt peccare boni v̓tutis amore oderūt peccare ma li formidine pene. ¶ Noͣ ibi ſi ꝗs igit̉. arᵐ opti mū ꝙ ꝓ omni delicto fornicatiōis nō eſt clericꝰ deponēdus ſed qn̄qꝫ ſuſpēdendus ⁊ de hͦ. jͣ. lati us. ¶ No in v̓. p̄lati. ꝙ prelati gͣuiter peccāt ſu ſtinēdo ſb̓ditos ꝯcubinarios/ maxime obtentu pecunie vel alterius ꝯmodi tꝑalis. ⁊ pondera il lud v̓bum ꝯmodi tꝑalis. nam per hͦ v̓bum arbi tror ꝙ ſi clericꝰ cōcubinarius efficeret̉ deterior ſi p̄ciſe ꝯpelleret̉ ad dimittendū ꝯcubinaꝫ ꝙ tūc p̄latus tolerādo ad tempꝰ peccatū non incurrit nā quandoqꝫ ſuſtinet̉ minꝰ malū vt maius eui tetur. xiij. di. duo. xxxiij. q. ij. c. ſiue ſi ꝯſtiterit. ¶ Noͣ in v̓. ꝗ auteꝫ. ꝙ greci nō peccāt vtendo mr̄i monio ꝯtracto in minoribꝰ. uā in mr̄imonio eſt caſtitas. xxxi. di. nicena. ⁊. c. aliter. ⁊ facit ad. q. te ſtator dixit relinqͦ vxori mee vſufructuꝫ bonoꝝ meoꝝ ſi caſte vixerit demū vxor mortuo teſtāte tranſit ad 4ª vota. q̄rit̉ nunquid debeat habere vſufructū. ⁊ dicendū eſt ꝙ ſic. qꝛ dicit̉ caſte viue re ⁊ ideo cautela ē adijcere ſi caſte vixerit et in viduitate. vide qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. l. vnica. C. ſi 2º. nup. Et ex his infert̉ ꝙ ꝯtinentia inclericis nō eſt de iure diuino ſꝫ de iure poſitiuo dūtaxat al̓s gre ci peccarēt de hͦ dicet̉ plene in. c. cū olim. de cle. ꝯiu. ¶ Ultimo noͣ ꝙ grauiꝰ peccat clericus gre cus labēdo in vicium incōtinentie qͣꝫ latinꝰ. Rō reddit̉ in lr̄a qꝛ ille pōt vti mr̄imonio legitimo. Et ex hͦ arguit Ab. grauiꝰ peccare laicū ꝯiuga tū thoꝝ vxoris violantē qͣꝫ p̄ſbyteꝝ adulteran tē. ⁊ cū hoc ar. tranſeunt cōiter doc. ⁊ do. An. ⁊ do Pe. ſꝫ apud me nō eſt ſine dubitatiōe quin preſb̓r ꝯmittit adulteriū ſpūale ⁊ ſacrilegium. ſa cit qd̓ noͣ. Pau. vbi. sͣ. ⁊ glo. in. c. virginibꝰ. xxvij .q. i. hinc ē ꝙ ꝯcubine clericoꝝ poſſunt diſtrīgi ⁊ puniri ꝑ iudicē eccl̓iaſticū qꝛ ꝯmittūt ſacrilegi um eis īherēdo. vide tex. cū glo. in. c. eos. xxxij. di. ¶ Quero ꝓ declaratiōe lr̄e qualiter ſint pu niēdi clerici de incōtinentia. So. dicūt h̓ doc. ꝙ olim ꝓ fornicatiōe clericꝰ deponebat̉. lxxxi. di. preſb̓r. vide tex. aꝑtum in. c. a multꝭ. de eta. ⁊ qͣli. hodie v̓o nō deponit̉ ſed ſuſpēdit̉ vt h̓ ⁊. xxxiiij di. in. c. fraternitatꝭ. vbi ē tex. pulcherrimꝰ ad tē perandū rigorē antiquoꝝ canonū. hͦ tamen di ctum abſolute nō recipias ſꝫ intellige de ſimpli ci fornicatiōe naͣm ꝓpter adulteriū clericꝰ debet deponi. c. cū non ab hoīe. de iudi. ⁊ nimiꝝ cū lai cus veniat decapitandꝰ. l. qͣꝫuis. C. de adulter ꝭ. Idem dicit de delicto ꝯͣ naͣm. c. clerici. de exceſ. De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. p̄la. In ꝯcubinario vero tex ē pulcherrimꝰ in. c. ex ꝑte ade. de teſti. īnuit ꝙ pōt pͥuari bn̄ficio di cet̉ pleniꝰ in ti. de coha. cle. ⁊ mu. ⁊ idē dic de in ceſtu ſtupro. ⁊ ſi. ⁊ pleniꝰ ꝓſequor in. c. at ſi cleri ci. de iudi. Intellige gͦ pͥmum dictū in fornicatio ne tm̄ nō qualificata. ⁊ Pau. dubitat in preſb̓ro cū nō videt̉ ꝙ poſſit ꝯmittere ſimplicē fornica tionē rōe p̄dicta ſꝫ iſte tex. gn̓aliter loquēs mul tū facit ꝓ pͥma opi. ¶ 2º. querit̉ de qua ſuſpēſio ne loquat̉ v̓. ſi ꝗs igit̉. vbi dicit̉ ꝙ ſuſpenſus hac de cā celebrās venit deponendus. Io. an. intelli git de ſuſpēſiōe ab hoīe facta vt qꝛ p̄latus ſuſpē dit ſb̓ditū propter delictū incōtinētie. Idem ẜᶠ eū in ſuſpenſione iurꝭ. vt qꝛ erat notoriꝰ fornica tor vt ſunt iſti tenētes publice concubinas. jͣ. ti. ꝓxi. c. veſtra. ⁊ pōdera hͦ dictū Io. an. iūcto iſto tex. ẜm hūc intellectū ꝙ clericꝰ notorie fornicari us ē ipſo iure ſuſpēſus adeo ꝙ celebrādo incur rit irregularitatē ⁊ venit deponēdus qd̓ eſt val de piculoſum. ⁊ dicā latiꝰ in. d. c. veſtra. vbi refe rā plura noͣnda ad iſtū articulū. ¶ Ultimo īdu cit̉ iſte tex. in v̓. p̄lati. ad. q. nunꝗd p̄latus poſſit imponere penam pecuniariā clericis ꝓ delicto. Cōcluſio cōis eſt ꝙ ſic ⁊ hͦ ſi facit cā correctiōis vt qꝛ magis timet̉ pena pecuniaria qͣꝫ ſpiritua lis. ⁊ pōt ſic intelligi. c. dilectꝰ. de offi. ordi. ſꝫ ſi fa cit cā auaricie tūc nō licet. ar. h̓ ⁊ in. c. licet. de pe. vbi dixi plene. Ad euitandam autē hanc p̄ſum ptionē auaricie debet p̄latus ꝯuertere pecuniā in ꝑiā cauſam. ⁊ dic vt dixi in. d. c. licet. R A Pula ſoīus velebrio Clericꝰ crapu ſus monitꝰ nō deſiſtēs ab officio vl̓ be neficio ſuſpendit̉. pͥ ꝓhibet crapulā ⁊ ebrietatē 2º. abuſum ſe obligantiū ad potū. 3º. penas ſtatu it. ibi ſi ꝗs. ¶ Noͣ pͦ ꝯͣ crapuloſos ⁊ ebrioſos. ⁊ crapula dicit immoderata voracitas cibi. ⁊ dici tur crapula qͣſi cruda epula qꝛ hoīes ita voraci ter epulātes ꝑfecte nō digerūt ſed maͣm indige ſtam emittūt. Ebrietas v̓o refert̉ ad ſuꝑfluitatē potꝰ. vn̄ ebrietas ē immoderatꝰ vſus vini ¶ 2º. noͣ ibi vinū ſibi tēꝑent ꝯͣbibentes vinū ſine aqua ⁊ adducit̉ h̓ ad. q. an talis peccet mortalit̓. pͦ vi det̉ ꝙ ſic. nam ꝯͣ ꝓhibitionē ꝯcilij facit. nā in cali ce etiā ponit̉ de aqua. c. cū marthe. de cele. miſ. ⁊ hͦ dictū eſt veꝝ ẜm doc̄. niſi ex cā aliud facerēt nā reperiunt̉ q̄dam vina minꝰ potētia. ſatis eſt enī ꝙ ſe temperēt vino vt ſeꝗtur in lr̄a. ⁊ dicit̉ ſe temꝑare vino qn̄ habet reſpectū ad potentiā vi ni. Itē reſpectu frequētie bibēdi. nā debet cleri cus eē ꝯtentus trina vice. tex. in. c. qn̄. xliiij. di. ſꝫ intellige qn̄ appetitꝰ naͣlis vltra nō exigit. voluit enī temꝑare hoīes immoderatos. ⁊ credereꝫ ꝙ etiā nō apponendo aquā in vino potēti nō pec cet ꝗs mortaliter niſi aſſidue inebriebriet̉ ꝑ tex. noͣ. in. §. al̓s ea demū. xxv. di. vbi habes tex. ſem ꝑ mēti tenendū ꝙ ebrietas nō eſt peccatū morta le niſi ſit aſſidua. ⁊ ad iſtū tex. ⁊ ad motiuū doc. dicas ꝙ nō loꝗtur p̄ceptiue ꝓ hoc qd̓ dicā in. c. ſe. ¶ Noͣ duos effectꝰ ebrietatꝭ. nā inducit mētis exiliū ⁊ ꝓuocat libidinē ⁊ ob hanc vltimam cām olim pr̄es abſtinebant ab vſu carnium ⁊ vi ni. xxxv. di. ab exordio. ⁊ vide tex. xxxv. di. an te omnia. vbi dicitur ꝙ ebrietas eſt fomēs omni um maloꝝ. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ꝓpter crapulaꝫ vel ebrietatem nō debet clericꝰ pͥuari beneficio nec etiā fuſpēdi ſi vult agere penitentiā. Miles au tē ſecularis ꝓpter ebrietatē remouet̉ ab oī mi litia. l. omne delictū. ff. de re mili. pena autē anti quoꝝ canonū ꝓ ebrietate erat qꝛ clericus ebrio ſus. xxx. diebꝰ a canone ſuſpendebat̉ aut corpo rali ſupplicio ſupponebat̉ in. c. vult. xxxv. di. ſed hodie nō imponit̉ tāta pena vt h̓ patet. vide qd̓ dicā. jͣ. ti. i. c. ij ¶ Inglo. fi. ibi relinꝗtur arbitrio ſuꝑioris noͣ hac glo. ex qͣ colligit̉ ꝙ in penis alt̓ natiuis optio dat̉ iudici. ⁊ hāc glo. videt̉ appro bare Io. an. ⁊ cōiter doc. nr̄i ⁊ allegat Io. an. bo nū tex. in. c. qm̄. in fi. vt li. non con. ſꝫ allego alias glo. ꝯcordantes huic ⁊ in decretꝭ habes. xxxiiij. di. fraternitatis. ⁊. jͣ. de iude. c. ſicut. ⁊ facit tex. in .c. q̄renti. de v̓. ſig. Sꝫ in ꝯͣrium facit tex. iuris ci uilis in. l. ij. C. de ſer. fugi. vbi dat̉ optio reo ẜm cōem intellectū ibi Bar. in. l. ij. ff. de effracto. di cit ꝙ aut v̓ba dirigunt̉ iudici vtputa puniat tali vel tali pena. ⁊ tūc optio dat̉ iudici. aut verba di rigunt̉ ad reū vtputa ſoluat mille vel exhibeat medietatē bonoꝝ vel ꝑ v̓ba ſil̓ia ⁊ tūc optio da tur ipſi reo ⁊ ſic ꝓcedat dicta. l. ij. ⁊ ſil̓is diſtīctio ſit in legato alt̓natiuo. vt noͣ. Dy. in. regula in al ternatiuis de re. iurꝭ. li. vi. glo. ⁊ doc. in. l. lutio. ff. de le. ij. Sed cāus dubiꝰ eſt qn̄ ꝯſtitutio ꝓuidet ſimpliciter loquēdo imꝑſonaliter vt h̓ ſuſpēdat̉ ab officio vel bn̄ficio vel amputet̉ ſibi manꝰ vel ꝯdēnet̉ ad mille vel ꝑ v̓ba ſil̓ia ⁊ hͦ caſu Bar. vr̄ ibi inclinare in fauorē rei vt ſibi det̉ optio ⁊ mo tus illa regula gn̓ali ꝙ in penis ē mitior interp̄ tatio faciēda vt in iuribꝰ vulgaribꝰ. hͦ dictū Bar nō admitterē ⁊ ꝯͣriū ſenſerūt cōiter nr̄i glaſato res ⁊ doc. ⁊ etiā tex. all̓. nā iſta iura loquunt̉ im ꝑſonalit̓ ⁊ dat̉ optio iudici. Itē pena ē imponē da ꝑ iudicē ⁊ ſic qͦdammō loquit̉ in dubio lex. Iteꝫ iudex hꝫ vide̓ q̄ pena magis expediat. vt in. d. c. qͦniā. facit. xxiij. q. v. ꝓdeſt. ⁊ hͦ noͣ. nā doc nr̄i tranſeūt multū lentē ſuꝑ hͦ paſſu. ¶LeNIE Iudis veſtibꝰ ⁊ ornatu A negocijs ꝑſonis nimis honeſto p̄cipit clericos abſtine re ⁊ habitu honeſto vti cuiꝰ vanitatē in pluribꝰ expͥmit ⁊ deteſtat̉. hͦ vult in effectu vſqꝫ ad finē. ¶ Et aduerte diligēter ad vnū v̓bum Inno. di cit enī ꝙ hͦ. c. loquit̉ de honeſtate. Pe. v̓o dice bat̉ ꝙ q̄dam ſunt honeſtatꝭ. quedam p̄cepti. Noͣ tn̄ ex p̄miſſis ꝙ nō ſemꝑ ꝯſtitutio etiā ꝯci lij gn̓alis ligat trāſgredientē ad mortale. nā quē admodū trāſgreſſio legis ciuilis nō ſemꝑ indu cit decapitatiōeꝫ corꝑalem ita nec trāſgreſſio iu ris canonici inducit ſemꝑ mortale. nāſeꝗtur in de decapitatio ſpūalis ⁊ ꝑpetua dānatio. Cōſi dera gͦ pͥmo vtꝝ ꝯſtitutio habeat in ſe maͣm p̄ce ptiuā veriſil̓iter pōderatā multū a ꝯſtituēte ⁊ hͦ De vi. et ho. clericoꝝ. caſu nō cures de v̓bis an loquat̉ ꝑ v̓ba exhortīa vel p̄ceptiua ſꝫ v̓ba ſunt accōmodanda materie tex. cū glo. xi. q. iij. rogo. vide tex. pulcherrimū in cle. exiui de ꝑadiſo. de v̓. ſig. Si v̓o non ꝯſtat de maͣ ⁊ ſſūc aduerte ad v̓ba. nā ſi ꝯſtitutio vtit̉ v̓bis p̄ceptiuis vt qꝛ dicit p̄cipimꝰ ⁊cͣ. ⁊ tūc illa queat ꝯueniētē ad mortale. xiiij. q. i. qd̓ p̄cipitur ⁊ in. c. ij. de ma. ⁊ obe. ſi autē v̓bis imꝑatiuis vel ſil̓ibus. ⁊ tūc attēde vtꝝ maͣ ſit pōderoſa vel po tiꝰ ſit cuiuſdā honeſtatꝭ. pͦ caſu trāſgreſſio indu cit mortale 2º. nō ⁊ eandē diſtinctionē facias in regulis religioſoꝝ qꝛ cōiter aliqua capitula ꝓce dūt ſtricte p̄cipiēdo ⁊ nō ſimpl̓r diſponēdo ⁊ ꝓ hͦ ille tex. pulcherrimꝰ in. d. cle. exiui. queꝫ ſemꝑ noͣ ꝓ v̓bis imꝑatiuis qꝛ nō habes alibi ī iure ca nonico tex. ita bo. ⁊ ꝑ p̄dicta pōt hͦ dictū Inno. reduci ad ꝯcordiā. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clerici nō poſſūt habe̓ officia ſecularia exqͦ infertur ꝙ licꝫ clerici ſint in minoribꝰ nō tn̄ poſſunt in ciuitatibꝰ habe̓ officia ſecularia. ¶ Noͣ 2º. ibi ꝯmercia ꝙ clerici nō debēt exercere negociatiōes maxīe inhone ſtas ⁊ ꝑ illud v̓bū maxime vr̄ ꝙ etiaꝫ honeſtas negociatiōes nō poſſint exerce̓. ⁊ intellige hͦ qn̄ clerici nō indigēt. ſi vero indigēt bn̄ poſſunt vti honeſtis negociatiōibꝰ ⁊ q̄rere inde victū mani bus. lxxxxi. di. clericꝰ victū. ⁊ in. c. i. de cęle. miſ. ⁊ ꝗs ꝓprie dicat̉ negociator honeſtꝰ ſeu inhone ſtus. vide pulchꝝ tex. in. c. eijciens. lxxxviij. di. ⁊ ꝯͣ clericū negociatorē vide tex. elegantē in. c. ne gociatorē clericū. ea. di. vbi dicit̉ ꝙ eſt fugiendꝰ tanqͣꝫ peſtꝭ. vide etiā tex. pulcherrimū in. c. ꝑue nit. lxxxvi. di. vbi dicit̉ ꝙ cā lucri nō debēt ꝯdu cere poſſeſſiōes alioꝝ. ⁊ noͣ bn̄ illū tex. ⁊ ibi etiā habet̉ nunꝗd poſſint eē tutores pupilloꝝ. adde noͣ. in. c. i. jͣ. ne cle. vel mo. ¶ Noͣ 3º. ibi hiſtrioni bus. ꝙ clerici nō debēt habere hiſtriones in do mo īmo nec eos audire debēt. de qͦ in. c. nō opor tet. de ꝯſe. di. v. ¶ Itē noͣ ludū aleaꝝ ⁊ taxilloꝝ eē clericis ꝓhibituꝫ ⁊ aduerte qꝛ iſta duo ad ta xillos ⁊ aleas poſſunt ītelligi vt ꝓ eodē ſumant̉ ⁊ tūc dictio ⁊ exponit̉ ꝓ. i. ⁊ ſolet iſte ludꝰ taxil loꝝ ita nūcupari qꝛ ludit̉ ſuꝑ alea .i. ſuꝑ tabula. 2º. pōt intelligi ⁊ meliꝰ vt denotet duos ludos .ſ. ludū aleaꝝ .i. tabulaꝝ cū ludit̉ ad tabulas cū ta xillis ⁊ luduꝫ taxilloꝝ ꝗ noīatur azardū. ⁊ ex hͦ intellectu noͣ ꝙ nō ſolū ludꝰ ad azardū ſꝫ etiā ta bulaꝝ ē clericis ꝓhibitꝰ. ⁊. jͣ. dicā rōeꝫ. ⁊ ex his ⁊ ex tex. infert̉ ludū ſcaccoꝝ clericis nō eſſe ꝓhibi tū ⁊ fortiꝰ necͣ laicꝭ. qd̓ tenet h̓ Uin. ⁊ cōiter doc. ſequētes ⁊ glo. in aucͣ. int̓dicimꝰ. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ Inno. in. c. lator. jͣ. de homici. ⁊ vide Archi. in .c. ep̄s. xxxv. di. in pͥn. ⁊ latius hāc maͣꝫ attingaꝫ .jͣ. ⁊ pōdera tex. ꝙ nō ſolū debēt ipſi ludere ſed etiā huiſmodi ludis ꝓhibitꝭ int̓eſſe nō debēt. Noͣ ibi coronā ⁊ tōſurā ⁊cͣ. drīam eē inter coro nā ⁊ tōſurā. nā tonſura ē raſura in ſuꝑiori ꝑte qͦ appellatur clerica. Corona v̓o ē circulꝰ capiloꝝ ad inſtar corone. vide ad hͦ bo. glo. in cle. ij. eo. ti. in v̓. tonſura. additio vſqꝫ ibi noͣ in v̓. clauſula. Tōſura v̓o fit in ꝑte inferiori. jͣ. capillos ⁊ sͣ. au res ⁊ ideo dicit canō ꝙ clerici capite detōſo ince dere debēt ⁊ patētibꝰ auribus. xxiij. di. nō liceat iō autē radunt̉ ex ꝑte ſuꝑiori ad deorādū ꝙ de bēt a ſe abijce̓ vicia ⁊ alia q̄ habēt impedire ꝯtē platiōeꝫ diuinoꝝ officioꝝ. ſūmitas capitꝭ ſignifi cat eminentiaꝫ mentꝭ. sͣ. de ſa. vnctꝭ. c. i. Ideo ad denoͣndū ꝙ mēs debet eē intēta diuinis officijs alijs ſeq̄ſtratꝭ fit raſio p̄dicta. In ꝯuerſis autē ꝗ nō habēt deẜuire in diuinis officijs nō fit raſio ex ſuꝑiori ſꝫ ſolū radunt̉ ex ꝑte inferiori ad de noͣndū ꝙ debēt eē abſtracti a tꝑalibꝰ ⁊ intēti ad audiēda diuīa. ⁊ de maͣ plene in glo. alle. ¶ Nd̓ in v̓. clauſa qͣles debēt eē veſtes clericoꝝ nam re ſpectu forme debēt eē deſuꝑ clauſe ⁊ nimia lōgi tudine vel breuitate nō noͣnde. ⁊ dic ꝙ debēt eē vſqꝫ ad talū. xxiij. di. non oportet. reſpectu colo ris debēt eē honeſte. in his tn̄ multū attēdenda ē ꝯſuetudo loci qd̓ intelligo dūmodo nō multū deuiet ab honeſtate. vt. jͣ. dicā cū glo. vide tn̄ glo in cle. i. de elec. in fi. q̄ dicit clericos ſeculares nō habere certā formā in veſtimentꝭ. licet aliꝗ colo res eis int̓dicant̉ ſꝫ meliꝰ pōt dici vt. sͣ. dixi. ⁊ ꝓ ut colligit̉ ꝑ iſtū tex. nā forma poteſt dici largo mō reſpectu breuitatis vel lōgitudinis ⁊ reſpe ctu clauſure in ſuꝑiori ꝑte. ¶ Noͣ in v̓. pānis ru beis aut viridibꝰ duos colores clericis interdi ctos hodie. vide tex. in cle. ij. e. ti. vbi iſti duo co lores ꝓhibētur clericꝭ. etiā in caligis. vn̄ qd̓ h̓ fu it ſtatutū in veſtimētis extendit̉ ad caligas exqͦ arguo ꝑ ea q̄. jͣ. dicam ꝙ hͦ. c. nō ꝯtineat in oībus ꝯſiliū vel honeſtatē ſꝫ in multis p̄ceptū vt patet in. d. cle. ij. in fi. ⁊ ibi glo. q̄ dicit trāſgrediētes pu niēdos pena arbitͣria. vide tm̄ pulchꝝ dictū Ho ſti. in. c. antiqͣ. de p̓uile. vbi dicit ꝙ panni rubei ⁊ frena ⁊ calcaria deaurata et ſil̓ia ornamēta ſunt inſignia pape ⁊ ſui legati cū ꝓficiſcunt̉ vltͣ mare Exqͦ infert̉ ꝙ de iure cōi etiā cardinales nō poſ ſunt vti huiuſmōi coloribꝰ ⁊ ornamētis. Cōſue tudo tn̄ habet oppoſituꝫ ⁊ forte eos excuſat ex qͦ papa vidit ⁊ nō reprobat. naꝫ iſta ſunt de iure poſitiuo. nā clerici olī portabāt veſtes ꝑtitas ī fi gura. videmꝰ etiā ꝙ in eccl̓ia clerici celebrantes vtūt̉ his coloribꝰ de qͦ. jͣ. aliꝗd. ¶ Noͣ ibi ſꝫ nec anulos. ꝙ clerici nō debent deferre anulos niſi eis ꝯpetat ex officio vl̓ dignitate. ꝗ aūt ſunt iſti ꝗbus licꝫ. jͣ. ſtatī ſb̓ijciā. ¶ Ultimo noͣ ꝙ religio ſi etiaꝫ ep̄i nō debēt vti rocheto ſꝫ ep̄i ſeculares debēt portare in publico ⁊ in eccl̓ia ſuꝑ alia ve ſtimēta. ⁊ pōdera tex. ibi ſuꝑ īdumētis lineis ⁊cͣ videt̉ gͦ ꝙ in publico nō debet rochetū eē cooꝑ tū al̓s nō dixiſſꝫ ſuꝑ indumētis. Itē qꝛ tex. vult ꝙ vtat̉ in publico. dr̄ enī ꝗs vti in publico ſi ſub tus portat ¶ Et noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ ī domo vel in camera vl̓ in alio loco p̓uato nō tenet̉ ep̄s portare rochetū naͣ licet ī eccl̓ia debꝫ p̄ alijs ho norari in camera v̓o debet ſe reputare collegaꝫ ſacerdotū ⁊ ſic viuere familiarit̓ ⁊ ſocialit̓ ſe ha bere cū ſacerdotibꝰ. vt in. c. ep̄s in eccl̓ia. ⁊. c. olī. xcv. di. ⁊. c. cauēdum. x. q. iij. ¶ Predictis pōt op. de v̓. pallijs. ꝗ īmediate ſeꝗtur vbi dr̄ pallijs De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. diffibulatis nō vtant̉ g̨ͦ vr̄ referēdo illū v̓. ad ep̄ꝫ ꝙ ep̄i nō tenent̉ portare rochetū in publico ſuꝑ alijs veſtimētis cuꝫ poſſint vti pallijs diffibulatꝭ ſeu ꝯnexis ſꝫ dic ꝙ ille v̓. ītelligit̉ de oībꝰ cleri cis. ⁊ ſic vr̄ intellexiſſe Io. in. c. ſi ꝗs viroꝝ. xxx. di. vl̓ intelligo in ep̄is tēpore neceſſitatꝭ. puta al goris vel pluuie. nā qn̄ vtunt̉ nō debēt vti diffi bulatis ſꝫ eo caſu qͦ poſſūt vti. ad p̄dicta. facit. c. deꝰ ꝗ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. sͣ. eo. vbi pōderat̉ veſtis ſupe rior ⁊ nō inferior. ¶ Itē noͣ ꝙ monachꝰ ꝓmo tus ad ep̄atū nō mulat habitū monachaleꝫ īmo nec ſi ꝓmoueat̉ in caruinalē. glo. in. c. monachi. xv. q. i. ſꝫ qꝛ tex. dicit ꝙ clerici nō debēt deferre anulos niſi ꝯpetat eis ex officio dignitatis. Quero ꝗ ſint iſti dicit h̓ Io. an. ꝙ ceſſante pͥuile gio ſoli ep̄i ⁊ ſuꝑiores poſſūt. mouet̉ qꝛ ſolꝰ ep̄s ꝯͣhit mr̄imoᵐ ſpūale cū eccl̓ia ſua ⁊ ꝑ ipſiꝰ mortē dr̄ eccl̓ia viduata nō ſic dicunt̉ alie eccl̓ie vidua te ꝑ mortem p̄latoꝝ cū ep̄i ſuccedūt. ad hͦ. c. fi. de ſucceſ. ab īteſta. hͨ rō Io. an̄. pōt cauillari ꝑ. c. ne ꝓ defectu. qd̓ ipſemet alle. sͣ. de electꝭ. nā ibi tex. ⁊ doc. dicūt ꝙ eccl̓ia remanet viduata nedū per mortē ep̄i ſꝫ etiā ꝑ mortē cuiuſlibet p̄lati regula ris eccl̓ie collegiate ⁊ ꝗſqꝫ illoꝝ dr̄ paſtor eccl̓ie vt ibi patet exp̄ſſe. ¶ Itē aduerte ꝙ iſte tex. nō dicit ꝙ illi ſoli poſſint vti ꝗ ꝯͣxerūt mr̄imoᵐ ſpi rituale ſꝫ ſolum fundat ſe ſuꝑ officio dignitatꝭ. multi ſūt p̄lati inferiores ep̄o ꝗ dicūtur habe̓ di gnitatē. c. indēnitatibꝰ. de electꝭ. li. vi. ⁊. c. vt apo ſtolice. de p̓ui. eo. li. nec memini alicuiꝰ tex. ꝗ vſū anuloꝝ ꝯcederꝫ ep̄is dūtaxat bn̄ poſſꝫ in arᵐ in duci. c. vt apoſtolice. p̄all̓. vbi dr̄ ꝙ ſedes apl̓ica ꝯcedit abbatibꝰ ⁊ ꝗbuſdā alijs p̄latis īferioribꝰ inſignia ep̄alia ⁊ ſic vr̄ ꝙ ex ꝓpͥa dignitate infe rioribꝰ iſta nō ꝯpetūt ⁊ ſic fere habent oēs abba tes ex pͥuilegio vt poſſint portare īſignia ep̄alia ⁊ ꝯferre minores ordines. ⁊ idē dicit de cardīa libꝰ nō ep̄is habēt enī ex pͥuilegio vt poſſint por tare inſignia epiſcopalia ⁊ ꝯferre minores ordi nes ſicut abbates na vltͣ officiū ſacerdotale ni hil habēt a iure ita dicūt Hoſti. et Io. an. in. c. i. de ſuꝑ. neg. p̄la. ⁊ noͣ. hͦ. Sed poſſet ℟nderi ad iſta iura ꝙ loquūtur in alijs inſignijs ep̄alibꝰ vt in mitra baculo paſtorali ſandalijs ⁊ ſil̓ibꝰ. Et ꝓ hͦ facit id qd̓ habet̉ in pontificali vbi habet̉ ⁊ di ſponit̉ ſuꝑ anulo ꝯcedēdo abbatibꝰ ſicut ep̄o ⁊ ille liber approbatꝰ ē ab eccl̓ia. vt in. c. miramur ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ſer. nō or. ſi tn̄ vis tenere opi. Io. an̄. q̄ cōis ē poſſes dice̓ ꝙ quēadmodū anulꝰ da tur ſpōſe in ſignū mr̄imonij. xxx. q. v. femnie. ita ⁊ ꝑſone eccl̓iaſtice in ſignū mr̄imonij ſpūalis et qͣꝫqͣꝫ alij p̄lati inferiores maxīe regulares dicāt̉ ꝯͣhere mr̄imoᵐ cū eccl̓ijs eoꝝ nō tn̄ illud eſt veꝝ mr̄imoᵐ quēadmodū ꝯͣhit̉ int̓ ep̄ꝫ ⁊ eccl̓iaꝫ ſuā. vn̄ videmꝰ ꝙ ep̄s tanqͣꝫ mr̄imonialit̓ alligatꝰ nō pōt eligi ad aliā dignitatē ſꝫ debꝫ poſtulari. c. fi. de poſtu. p̄la. ſꝫ p̄lati inferiores poſſūt eligi. c. ab batē. de elec. li. vi. ⁊ ad id qd̓ dixi de libro pōtifi cali pōt ℟nderi ꝙ habuit reſpectū ad id qd̓ cōi ter accidit qꝛ ex pͥuilegio ꝯcedunt̉ abbatibꝰ inſi Znia ēp̄alia iō voluit pone̓ formā tradendi. iure tn̄ nō caue̓t̉ nec ꝓ nec ꝯͣ puto tn̄ ꝙ doctores cle rici licite deferūt anulū qm̄ int̓ cetera inſignia q̄ licite tͣdunt̉ doctoribꝰ etiā clericis dat̉ anulꝰ ad p̄figurandū mr̄imoᵐ ſpūale eē ꝯͣctū int̓ eū ⁊ ſciē tiā. cle. ij. de magiſ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ iſte tex. ſolūmo do fūdat ſe ſuꝑ officio dignitatꝭ. doctoratꝰ autē ē dignitas. c. qͣꝫto. de magiſ. vbi tex. ſin. ẜm vnuꝫ intellectū ſenſit Bar. ī. l. i. C. de nouo codi. ꝯpo. ⁊ in. l. fi. C. de iude. licet vacillauerit in. l. ex eo. ff. de mili. teſta. In ꝯͣriū tn̄ poſſꝫ adduci iſta lr̄a dū dicit ex officio dignitatꝭ. fūdat enī ſe ſuꝑ officio ⁊ officiū eccl̓iaſticū ē adminiſtratio reꝝ eccleſia ſticaꝝ. vt noͣ. Archi. in. c. i. de ꝯſue. li. vi. dicā in. c. de multa. de p̄ben. ⁊ hāc adminiſtrationē nō hꝫ doctor. Satis vr̄ paſſus iſte dubitabilis maxīe cū tex. sͣ. ꝓhibuerit clericis ornatū argēti ⁊ auri etiā circa corrigiā. An autē habēs vſuꝫ anuloꝝ vel īſigniū ep̄aliū ex priuilegio poſſit vti illis exͣ locū p̓uilegiatū. Doc. alle. ꝓ ⁊ ꝯͣ tn̄ ꝯcludunt re currēdū ad formā p̓uilegij. jͣ. de p̓ui. porro. ſꝫ ꝙ poſſint adducit h̓ Io. an̄. d. c. vt apl̓ice. ⁊ ita etiaꝫ adducit ibi. ⁊ optīe facit ille tex. ibi enī dicit tex. ꝙ abbates ꝗbus ſūt ꝯceſſa īſignia ep̄alia poſſūt vti in ꝓuintialibꝰ ꝯcilijs ⁊ ſynodalibꝰ ⁊ alijs mi tris ep̄alibꝰ licet nō ita p̄tonſis ſicut ep̄i ⁊ hāc ꝑ tē tenerē niſi pͥuilegiū alit̓ reſtrīgeret ptāteꝫ vel ꝯceſſiōeꝫ. ar. in. l. i. ff. de offi. ꝓcō. vbi ꝓcōſul vtit̉ inſignijs dignitatis exͣ t̓ritoriū ſuū. qd̓ ītellige vt dixi in. c. i. vt li. pē. In glo. i. ibi ab officio degͣden tur noͣ ex hͦ ꝯͣ dictū Inno. ꝗ ſimplicit̓ dixit ſe cre dere hͦ. c. loꝗ de honeſtate vides eniꝫ ꝙ in hͦ ⁊ in multis alijs ꝯtinet p̄ceptū vt colligit̉ h̓ in glo. in v̓. ad aleas. ⁊ dic vt. sͣ. dixi. Et inqͣꝫtum glo. dicit ꝙ clerici exercētes officia ſecularia debent degͣ dari non intelligit̉ ita amare ſicut glo. loquit̉ nā eēt de directo ꝯͣ mentē. c. ſe. ſꝫ intelligo ꝙ debent degradari .i. ſuſpēdi vel etiā deponi qn̄ eſſent in corrigibiles ſꝫ debēt pͦ moneri vt dicam in. c. ſe. In ea. glo. ibi nunqͣꝫ de manu ſua exeat pſalte riū dic ꝙ. c. qd̓ alle. glo. ē Hiero. ⁊ loquit̉ de reli gioſis. nec intelligas ꝙ nihil aliud debeat facere religioſus ſꝫ intellige horis ꝯpetētibꝰ ⁊ maxime in illis ꝗ nō habent aliud exercitiū ꝗ nihil intelli gūt de alijs ſciētijs. alias ipſe Hiero. eēt ſibi ꝯͣri us dū ſcribēs ad ruſticū monachū lōgo tꝑe diſ ce q̄ poſtmodū doceas ⁊ int̓ bonos ſemꝑ ſecta re meliores. vt in. c. ſic viue. ⁊. c. ſi clericatꝰ. xvi. q .i. ex ꝗbus v̓bis clare colligit̉ religioſum poſſe aſſumere officiū docēdi dūmodo ad illud ꝓmo ueat̉ legitīe ⁊ ita ꝯcludūt doc. de magiſ. c. qꝛ nō nulli. nā quēadmodū ꝓpter officiū cure pōt de monaſterio exͣhi. c. qd̓ dei timorē. de ſta. regula. ⁊ vt ſit cubicularius ep̄i. ij. q. vij. cū paſtorꝭ. ita ⁊ fortiꝰ ꝓpter officiū docēdi cū ibi lōge magis ꝓ ficiat qͣꝫ in predictis caſibꝰ cū ad p̄dicta multi re ꝑiant̉ idonei ⁊ nō ad officiū docēdi. ¶ In glo. in v̓. ad aleas. ibi credo ī bn̄ficio obtēto. noͣ. glo. iſtā in prin. ex qͣ habes ꝙ clericꝰ publice aleator ipſo facto repellit̉ a promotiōe ſed nō p̓uatur a De vi. et ho. clericoꝝ. bn̄ficio obtēto niſi p̄cedat monitio vt ī glo. An autē dicat̉ publice aleator ꝗ ſemel vel bis publi ce ludit de hͦ dic vt Bar. ꝓſequitur in ꝓhemio .ffoꝝ. ⁊ ibi q̄rit qn̄ verificent̉ iſta noīa v̓balia vt aleator calūniator mercator ⁊ ſil̓ia ⁊ aliꝗd teti gi in. c. i. de iudi. ¶ In ea. glo. ibi ſꝫ nunꝗd pōt repeti. nō iſtam glo. vſqꝫ ad fi. qꝛ qͦtidie ſit remiſ ſio ad iſtaꝫ glo. cū q̄ritur nunꝗd poſſit repeti in ludo illud qd̓ ꝑdit̉. vide glo. xxv. di. in ſūma. et in. c. i. ⁊ ꝑ Inno. in. c. qꝛ pleriqꝫ. de immu. eccle. ⁊ aliꝗd ponit h̓ Cal. poſt Io. an. ⁊ bea. Tho. 2ª ſe cūde. ⁊ vt habeas maͣm ꝓſequere ꝗnqꝫ mēbra. pͦ nunꝗd poſſit repeti. 2º. nunquid valeat ꝯſuetu do in ꝯͣrium 3º. nunꝗd ex mutuo facto in ludo oriat̉ actio. 4º. an valeat trāſactio ibi facta. 5º. nū ꝗd videns rē in ludo teneat̉ de euictionē. Circa pͥᵐ diſtingue tres ſpēs ludi. nā ꝗdam ludꝰ ē con ſiſtēs in īgenio vt ludꝰ ſcaccoꝝ. ꝗdam ꝯſiſtēs in fortuna vt ludꝰ ad azardum. ꝗdam mixtꝰ ꝑtici pās de ingenio ⁊ fortuna vt ludꝰ tabulaꝝ cū ta xillis. nā ibi v̓ſat̉ fortuna reſpectu taxilloꝝ ⁊ in geniū in voluendo tabulas. ¶ Circa pͥᵐ dico ꝙ cū iſte ludꝰ non ſit ꝓhibitꝰ. vt. sͣ. dixi. ⁊ vide tex. in. l. pe. ⁊ vltꝭ. ff. de alea. vbi videt̉ ꝯceſſus oīs lu dus ꝗ ſit gr̄a virtutꝭ experiende. ⁊ vide tex. in. c. lator. p̄al. qꝛ qd̓ ibi vincit̉ nō ſb̓iacet reſtitutōi cū nō ſb̓mittūt ſe hoīes fortune īmo boᵐ inde ꝓue nit cū exerceāt ſe īgenio nō tn̄ dꝫ ludi maxīa qͣn titas ad hͦ qd̓ hr̄ in. l. vnica. C. vt alea. vſus. nō tn̄ dꝫ ꝗs ſe exerce̓ in iſtis ludis cā ſpoliādi ꝓximū ſeu lucrādi. ſꝫ pͥncipalis cā dꝫ eē exercitatio īge nij. al̓s credo id qd̓ vīcit̉ ibi reſtituēdū ſaltē pau ꝑibꝰ ꝓpt̓ intētiōeꝫ dānatā ſpoliādi ꝓximū. fac̄ in ar. xiiij. q. iiij. ꝗ emit. ⁊ meliꝰ p̄ceptū euāgelicū. di lige ꝓximū ſic̄ te ipſū. xxiij. q. iiij. debꝫ. de. pe. di. .ij. ꝓximos. De 2º. ⁊ 3º. dicā ſil̓ qm̄ iſti duo ludi ꝑificant̉ h̓ ⁊ dicerē ſic. ꝙ aūt ille ꝗ ꝑdit nō habe bat adminiſtratiōem liberā pecunie. exᵐ in ẜuo filiofa. et monacho ⁊ tūc in dubio repetitio dat̉ pr̄i dn̄o ⁊ ſuꝑiori. vt in. l. fi. ff. de alea. cū .n. iſti nō haberēt dn̄iū pecunie nō potuerūt tn̄ſferre ī ali os. ar. ī. c. nuꝑ. de do. pꝰ diuor. reſti. ⁊ ī regula ne mo pōt. de re. iurꝭ. li. vi. aut hēat liberā admīſtra tiōeꝫ pecūie ⁊ ſi int̓uenit fraus ꝯpetit repetiº. qꝛ turpitudo v̓ſat̉ ex ꝑte illiꝰ tm̄. ff. de cōdi. ob tur. cau. ꝑ totuꝫ. ⁊ ī regula ī pari cā. de re. iurꝭ. li. vi. ꝑ glo. aut nulla fraus int̓uenit ⁊ tunc aut neut̓ fui att̄hēs aūt alt̓ tm̄. pͦ caſu cōiter tenet̉ ꝙ de iure cōi ꝯpetat repetiº. vt ī. d. aucͣ. alea. vſꝰ. ⁊ ar. in. d. l. fi. ⁊ dat̉ repetiº. vſqꝫ ad xl. ānos. Sꝫ de iure naͣ li ſeu ꝯſuetudīario nō ꝯpetit repetiº. nā iſte ludꝰ nō pͥncipalit̓ ē ꝓhibitꝰ ꝓpt̓ ſe ſꝫ ꝓpt̓ multa mala q̄ inde ſequūtur. nā iſti cōi ꝯſenſu voluerūt ſe ſb̓ mitte̓ fortune. īſti. de reꝝ di. in. §. ꝑ tͣditōem. ſꝫ ſi alt̓ habuit intētiōeꝫ dānatā. puta ledēdi ꝓximū puto pecuniā reſtituēdā pauꝑibus ar. c. nō ſanc ⁊. c. ꝗ habetꝭ. xiiij. q. v. ſecꝰ ſi cā ſolacij tm̄. maxīe ī feſtiuitatibꝰ. vide glo. in. d. c. xxxvi. di. q̄ dic̄ ꝙ ſi modicū luderē ꝓ ꝯuiuio faciēdo illud lꝫ etiā de iure ſꝫ nō puto illd̓ ꝓcede̓ in clericꝭ. qꝛ nō debēt face̓ ꝯuiuiū etiā de ꝯfertꝭ .i. ꝙ ꝗs ponat ꝑtē. c. nō lꝫ. xliiij. di. Si v̓o fuit alt̓ atthēs ⁊ alt̓ attractꝰ. di xit Inno. in. d. c. qꝛ pleriqꝫ. ꝙ ſi attrahēs vīcit te net̉ reſtituere attracto qꝛ ille fuit in turpitudīe ſecꝰ ecōtra. nā tūc nō ē reſtituēda att̄hēti ſꝫ ſaltē pauꝑibꝰ danda. Quo ad 2ᵐ de ꝯſuetudine dicit Io. an̄. h̓ ꝗbuſdā videri qͦs ipſe ſeꝗtur ꝙ cū lu dus aleaꝝ ſit ꝓhibitꝰ ex ꝯſtitutiōe humana ꝙ il li deroget̉ ꝑ ꝯſuetudinē vt ſic rōe mixture vale at ꝯſuetudo effice̓ id qd̓ al̓s nō poſſꝫ. ar. c. ſacrꝭ. de ſepul. ⁊ pōdera hāc rōem. nā videt̉ ſentire hͦ ꝓcede̓ in ludo mixto .ſ. tabulaꝝ ⁊ dūmō ceſſent fraudes blaſphemia ⁊ turpia nō tenet̉ ꝗs reſti tuere qd̓ vincit nec ſacerdos tenet̉ ſibi face̓ ꝯſci entiā in foro aīe ⁊ idē Cal. h̓ ⁊ vr̄ velle idē volu iſſe bea. Tho. do. An. dic̄ tutiꝰ eē vt fiat reſtitu tio ſaltē pauꝑibꝰ ꝓpt̓ intētiōem ſpoliādi ꝓximū ego plꝰ credo ꝙ etiā ꝯſuetudo nō valeat qm̄ cō ſuetudo induces peccatū ſeu reddēs faciliores hoīes ad peccatū nō valet. c. ex ꝑte. de ꝯſue. ſed certū ē hͦ ꝯtinge̓ ex iſto ludo vt exꝑiētia docet ⁊ facit qd̓ hr̄ in. d. aucͣ. alea. vſꝰ. Et ad 3ᵐ dic breuit̓ ꝙ ſi mutuant̉ pecunie ludēti non fit repetiº. ſecꝰ ſi alteri lꝫ in ludo. ad hͦ vide bo. tex. cū glo. in. l. i .ff. de alea. ⁊ qd̓ noͣ. in. l. pe. ⁊ vltꝭ. e. ti. Ad 4ᵐ nū ꝗd valeat trāſactio facta in ludo. doc. h̓ cōiter te nēt ꝙ nō. rō qꝛ ibi nō pōt eſſe lis īmo eſt euidēs calūnia gͦ nō valꝫ trāſactio. l. in ſūma. ff. de cōdi. inde. Ad vltimum membꝝ dic vt habes h̓ in fi. glo. ⁊ vide glo. in. c. i. xxxvi. di. pl̓e de maͣ. ⁊ q̄ ma la ꝓueniāt in iſtis ludis ꝑ Hoſti. de exceſ. p̄la. in ſū. ¶ In glo. ij. in v̓. deauratꝭ. in fi. noͣ bn̄ iſtā glo pͦ ꝙ ī veſtibꝰ ſit multū attēdēda ꝯſuetudo locoꝝ qꝛ clericꝰ ī veſtibꝰ dꝫ attēde̓ ne vileſcat dignitas clerical̓ ⁊ ſic nō dꝫ ire veſtibꝰ laceratꝭ cā hūilitatꝭ. qꝛ ex hͦ vileſcit dignitas vt alibi dic̄ tex. noͣ. orna tū infucatū p̄ter corꝑis diligētiā approbamꝰ fra ctos veſtibꝰ nō recipimꝰ. xli. di. ī. c. ꝑſimoniā. ⁊ ī .c. i. ⁊ iō alibi dic̄ tex. affectate ſordes nec reꝗſite delicie laudē periūt ꝙ tā de veſtibꝰ qͣꝫ de cibis ī telligēdū ē. xli. di. ī ſūma. ⁊ vid̓ glo. noͣ. xxi. q. iij. ī ſūma. vbi diſputat̉ nūꝗd clericꝰ poſſit vti veſti bꝰ fulgidis maxīe ſiricꝭ. ſi hꝫ hͦ ꝯſuetudo loci ⁊ ī qͣꝫtū glo. h̓ dic̄ clericos ꝯformādos in veſtibꝰ cō ſuetudini regionis ītellige qn̄ ſūt tales veſtes q̄ nō portātur ad pōpā ſꝫ ex ꝯſuetudīe illoꝝ ⁊ al̓s ſint honeſte. al̓s hͦ. c. de nihilo ꝓuide̓t ⁊ fac̄. d. cle. ij. eo. ti. additio. In glo. anulos in fi. ꝯclude ꝙ monachꝰ factꝰ ep̄s nō penitꝰ abſoluit̉ a regula monachali. vt dic̄ glo. vn̄ nō abſoluit̉ ab habitu qꝛ dꝫ portare habitū monachalē nec a ꝯtinentia nec a voto pauꝑtatꝭ. vn̄ nil acꝗrere pōt ſibiip̄i ſic̄ nec poterat exn̄s monachꝰ abſoluere eū regula monachali qͦ ad diuīa alia qͣꝫ indicta ab eccl̓ia ⁊ a vigilijs. vt dic̄ glo. in. c. iij. xvi. q. i. ẜm aliqͦs ab ſoluit̉ vt poſſit ꝯmede̓ carnēs ⁊ iſtud tenuit glo in. d. c. iij. Hugꝭ. tenuit cōtrarium de ꝯſe. di. v. in c. carnem. potes ꝯcordare opi. vt voluit Archi in. d. c. iij. qꝛ vbi pōt ſine ſcandalo abſtinere ſe a carnibꝰ debet ſe abſtinere et in hoc abſoluitur b 2 De vi. ⁊ ho. clericoꝝ. a regula monachali ꝓut tenuit Goff. ⁊ Hoſti. vt referet Archi. in. d. c. iij. ſecꝰ vbi ſine ſcādalo nō pōt abſtinere qꝛ tūc ꝓcedit glo. in. d. c. iij. ⁊ per hͦ videt̉ etiā ꝙ in ieiunijs ſi ꝯmodū ⁊ ſine ſcādalo poſſet ẜuare regulā ꝙ debe̓t ẜuare. al̓s nō tenet̉ ꝑ ea q̄ dixit glo. p̄alle. Abſoluit̉ etiaꝫ ab officio monachali ſi ſit factꝰ ep̄s eccleſie ſecularis quia debet regere eccl̓iaꝫ exqͦ ſecularis ē ẜᵐ officium clericoꝝ ſeculariuꝫ. vt noͣ. in glo. in cle. dignū. de cele. miſ. Itē etiā abſoluit̉ a pͦ monaſterio qꝛ pri us id qd̓ qͦrebat monaſterio q̄rebat ⁊ nūc eccl̓ie ad quā eſt tranſlatꝰ ⁊ ſic loꝗtur. c. ſtatutū. alle. in glo. ⁊ licꝫ glo. h̓ remittit ad noͣ. in. c. inuētū. tn̄ ibi nihil tāgit̉ de maͣ ſed bn̄ tangit̉ in. d. c. iij. xvi. q. i. A litteris erromo Glericus ꝗ hitus a negociationibus ſecularibꝰ nō abſtinet interī ꝑdit qͦ ad bona priuilegium cleri cale. ⁊ ē tex. multū noͣ. ⁊ qͦtidie alle pͦ ponit̉ que rela. 2º. ꝓuiſio ibi mandamꝰ. ¶ Noͣ pͦ ar. op. ex tex. ꝙ clerici poſſunt ad eoꝝ cōmodū vti ſtatuū ⁊ ꝯſuetudinibꝰ laicoꝝ ⁊ pro hͦ tex. in. c. ad nr̄aꝫ. de ꝓbatꝭ. ⁊ de fo. ꝯpe. quod clericis. Ex qͦ infero ad. q. qͦtidianā ſtatuto cauet̉ ꝙ inſtrumentū gͣua rētigiatū debet habe̓ executiōeꝫ paratam. certe clericꝰ habēs tale inſtrumentū ꝯͣ laicos pōt tali inſtrumēto vti ꝯͣ eos ⁊ idē dic ī ſil̓ibus. ¶ 2º. noͣ ꝙ ſtatuta ⁊ ꝯſuetudines patrie ſeu laicoꝝ nō li gāt clericos in eoꝝ p̄iudiciū etiā ſi exercerēt ne gociatiōes naͣ h̓ clerici gaudent pͥuilegio clerica li etiā in mercimonijs licet poſtea ꝑdant ꝑ trinā admonitionē ⁊ dicit do. An. h̓ ꝙ ad ꝓbandum qd̓. sͣ. dixi non pōt reperiri melior tex. iſto. ⁊ ad hͦ dicit ipſe hͦ. c. ſepe allegaſſe ꝯͣ opi. Bar. in. l. cū ctos populos. C. de ſum. tri. Sꝫ tu ꝯſidera dili gēter ꝙ hͦ. c. nō facit in aliqͦ ꝯͣ opi. Bar. nec ſim pliciter ꝓbat qd̓ p̄dixi na iſta ſtatuta ⁊ ꝯſuetudi nes erant ꝯͣ pͥuilegia clericalia vt clerici teneren tur ſoluere pedagia ſeu gabellā de facultatibus ſuis qͦ caſu nemo negat. īmo Bar. exp̄ſſe ibi fa tet̉ ꝙ talia ſtatuta vel ꝯſuetudines nō nocēt cle ricis. loquit̉ enī Bar. qn̄ ſtatuta nō tangūt pͥui legiū clericoꝝ ⁊ al̓s ſunt honeſta ſꝫ ego ꝯͣ illam opi. Bar. allegare ſoleo tex. ⁊ glo. ī. c. eccl̓ia ſan cte Marie. de ꝯſti. vbi aꝑte ꝓbatur. ⁊ dic vt ibi pleniꝰ dico ¶ 3º. noͣ. ibi de facultatibꝰ ſuis ⁊cͣ. bo. tex. ⁊ mēti tenendū ꝙ quēadmodū clericꝰ nō te net̉ aliꝗd ſolue̓ ꝓ facultatibꝰ eccl̓ie ita nec pro fa cultatibꝰ ꝓpͥis. Exqͦ īfero ꝙ de ꝓp̓o pr̄ moº. cleri cꝰ nō tenet̉ ſolue̓ aliqͣs gabellas vl̓ aliqͣ pedagia ad hͦ cle. pn̄ti. de cēſi. ⁊. c. qͣꝫ qͣꝫ. e. ti. li. vi. ⁊ idē dic ſi aliꝗd donat̉ vl̓ relīquit̉ eccl̓ie vt nō teneat̉ ſol uere certū ꝗd pro libra ẜm ſtatuta quorundā lo coꝝ. ⁊ vide tex. xxiij. q. viij. §. qͣꝫuis. cū duobꝰ ſe. ⁊ idē puto ſi donatio fieret clerico ar. bo. hic. Et ex his ⁊ ex tex. habes caſum valde gnͣalem in qͦ bona clericoꝝ gaudēt eodē priuilegio cū bonis eccl̓ie. adeo ꝙ quidā ex hͦ tex. voluerunt face̓ re gulā gn̓alem ꝙ in oībus bona clericoꝝ ⁊ eccle ſiaꝝ eodē gaudēt pͥuilegio qd̓ indiſtincte nō pla cet. vt. jͣ. dicā cū glo. ¶ Ultimo noͣ ibi tales 3º. a te moniti ⁊cͣ. ꝙ ad hͦ vt clericꝰ perdat pͥuilegium etiā in negociatiōe oportet ꝙ fuerit 3º. monitꝰ. ⁊ a ſuo ſuꝑiori. Et ex his v̓bis infert̉ ꝙ nō ſufficit vnū perēptoriū qꝛ vbicunqꝫ agit̉ ad penā incur rendā ⁊ ius exigit 3ªᵐ citatiōeꝫ nunqͣꝫ vna cita tio etiā ꝑemptoria habet vī trinecitatōis qd̓ eſt noͣ. ⁊ hͦ voluit glo. in cle. i. eo. ti. in v̓. iij. ⁊ Io. an. in .c. ex tue. de cle. nō reſi. ⁊ idē Io. an. in addi. ſpe. ſuꝑ ℟ica. de cle. nō reſi. Idē eſt ſi ꝯͣ abſentē citā dū ius reꝗrit 3ªᵐ citationē. vt in. d. c. ex tue. pro hͦ facit qꝛ ī penalibꝰ v̓ba debēt ītelligi ſtricte nō autē large. l. iij. §. hͨ autem v̓ba. ff. negꝭ. gl. ⁊ in. c. in nr̄a de iniurꝭ. nec ſufficit citatio gn̄alis vt oēs clerici abſtineāt a negociatiōibus īmo debet eē citatio ſpecifica ita ꝙ app̄hendat iſtos negocia tores pro hͦ tex. ibi ſi tales ⁊cͣ. Et circa hͦ pōt dari h̓ noͣbilis regula ꝙ vbicunqꝫ ad ꝑdenduꝫ aliqd̓ pͥuilegiū clericale iura reꝗrunt trinā admonitio nē fiendā ipſis clericis nō recte viuētibus opor tet ꝙ citatio ſeu monitio ſi fieri pōt app̄hendat ipſos clericos qd̓ eſt ꝯͣ quoſdā p̄latos ꝗ faciunt monitionē in gnͣ̓e vt ꝗlibet clericꝰ incedat in ha bitu ⁊ tōſura al̓s nō gaudebit pͥuilegio ſuo cleri cali. Dico ꝙ talis monitio gnͣalis nō ſufficit ad pͥuandū clericos aliter incedētes pͥuilegio cleri cali. ꝓ hͦ tex. h̓ in v̓. ſi tales ⁊cͣ. ⁊ glo. ī. d. cle. i. in v̓. noīatim. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ſtatutū. de ſen. excꝭ. li. vi. ꝓbatur rōe citatio gnͣalis nunqͣꝫ habet locuꝫ qn̄ certū eſt ꝗ ſint citādi vel monēdi. vt in cle. i. de iudi. ⁊ ꝑ Inno. in. c. fi. ꝗ ma. accu. poſ. ⁊ in. c. ſi gnificauit. de teſti. ſed ꝑ viā ſtatuti forte hͦ pote rit fieri qꝛ ſtatutū habet vī legꝭ. ⁊ p̄latus pōt ſta tuēdo augere penā iurꝭ. ⁊ infligere penā ſine ad monitione vbi al̓s reꝗrebat̉ monitio. vt ꝓbat̉ in .c. ij. de ꝯſti. li. vi. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. romana. de ſen. excꝭ. li. vi. vbi glo. ponit multas drīas int̓ ſta tutū ⁊ ſententiā. ⁊ facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. a nobis. de ſen. excꝭ. ⁊ vide glo. in cle. ne romani. de elec. ⁊ Io. an. in. c. fi. de offi. archipreſ. ⁊ hͦ noͣ. qꝛ vidi multos errare. In glo. i. in fi. Hoſti. circa hͦ bro cardū facit hāc diſtinctionem ꝙ in his q̄ tendūt ad defenſionē fidei pōt fouēs fidē recipere ꝓ ſe ꝗcquid infideles ſcripſerūt ꝓ fide ſed ꝯͣ ſe nō te net̉ alia reciꝑe ⁊ ita loꝗtur. c. ſi ꝗs. ⁊. c. ſi hereticꝰ alle. in glo. in priuatis v̓o aūt recipit ꝗs aliꝗd de facto ꝓ ſe ⁊ tenet̉ reciꝑe ꝯͣ ſe vt hic. ſed hoc nō ſufficit qm̄ non ꝑdunt iſti pͥuilegiū niſi 3º. fuerint moniti ſed hͦ operat̉ pͥuilegiū clericale al̓s autē ꝓcederet dictū Hoſti. pro hͦ. iiij. q. iij. ſi ꝗs teſti bus. Aut de iure ꝗs allegat ⁊ nō tenet̉ recipere ꝯͣ ſe. vt in. e. ex parte decani. de ℟p. Tu vide ad maͣꝫ bo. glo. in. c. ij. de mutu. petitꝭ. ⁊ in aucͣ. quas actiōes. C. de ſa. ſanc. eccle. ⁊ ꝑ Io. an. in regula ꝗ ad agendū. de re. iurꝭ. li. vi. in mercurꝭ. ⁊ ex ibi noͣ. dic ꝙ vbicunqꝫ mihi aliꝗd ꝯcedit̉ in pͥuilegi um motu ꝓprio illud nō teneor obſeruare ꝯͣ me ⁊ ideo eccl̓ia nō tenet̉ obſeruare p̄ſcriptionem qͣdragenariā ꝯͣ ſe. immo p̄ſcribit ꝯͣ pͥuatum ſicut pͥuatus ꝯtra priuatū. vt noͣ. in dictis iuribus. Ad De vl. et ho. clericoꝝ. ⁊ ꝓpoſitum gͦ iſti clerici habebāt pͥuilegiū clerica le qd̓ non ꝑdunt niſi a iure rōe delicti p̓uent̉. In glo. ī v̓. iij. in fi. pondera bn̄ fi. glo. qꝛ colligit̉ vnꝰ intellectus ad iſtū tex. videlicet ꝙ clericꝰ 3º. monitꝰ nolēs deſiſtere a negociatiōibus nō per dit oē p̓uilegium clericale īmo videt̉ glo. intelli gere ꝙ etiaꝫ nō perdat pͥuilegiū fori qꝛ illud eſt minoris p̄iudicij qͣꝫ p̓uilegium canonis ſi ꝗs ſua dēte. ⁊ in hac vltꝭ. glo. tres opi. reperiunt̉ ſꝫ veri or videt̉ illa Io. an̄. quā tacite h̓ ſentit glo. ꝙ ſo lū ꝑdat pͥuilegiū qͦ ad negociatiōes ⁊ qͦ ad facul tates ſuas ⁊ qͦ īcedit in habitu ⁊ tōſura. ⁊ iſte in tellectꝰ ſatis videt̉ ꝯueniens lr̄e dū dicit de ſuis facultatibꝰ ⁊cͣ. Itē iſte tex. ē penalis gͦ debet ſtri cte intelligi ſerua gͦ. c. ꝑpendimꝰ. ⁊. c. ꝯtingit. ⁊. c. in audiētia. jͣ. de ſen. excꝭ. in caſibꝰ ſuis. ⁊ ſi dice̓s iſta ē modica pena naͣ ꝗlibet clericus nō curabit deſiſtere a negociatiōibus ꝓpter ſolutꝭ. iſtaꝝ ga bellaꝝ dic ꝙ ꝓpter hͦ non tollit̉ ꝗn ſuperior poſ ſit ꝓcedere ad alias penas iurꝭ. h̓ ſolum adhibe tur remediū in fauorē laicoꝝ ꝗbus p̄iudicabat̉ ꝑ clericos negociatores volētes ſoluere gabel las. ꝗdam antiꝗ volebāt intelligere tex. incleri cis ꝯiugatꝭ. qd̓ non ꝓcedit ꝑ. c. vnū. de cle. ꝯiu. li. vi. qꝛ nō gaudent pͥuilegio in facultatibus vt ibi dicit̉. ¶ Et noͣ. bn̄ tex. ꝙ nō ſolū perdūt pͥuilegi um in negociatiōibus ſꝫ etiā in ꝓprio pr̄imonio qꝛ exqͦ mercant̉ ex pr̄imonio dignū ē ꝙ nō ſint pͥuilegiati. ¶ In glo. fi. ibi in facultatibꝰ eccleſie nō fit p̄iudiciū. noͣ. glo. nā ex ea iūcto tex. poſſu mus dicere ꝙ ſi clericꝰ negociat̉ de bonis eccl̓ie nō debet ꝑdere p̓uilegiuꝫ qͦ ad bona eccl̓iaſtica qꝛ delictū ꝑſone ⁊cͣ. ⁊ vide Fede. in ꝯſi. cc. ꝗ ſen tit ꝙ ſi bona eccleſiaꝝ deferant̉ ad certū locū ne gociatiōis cauſa nō tenet̉. ſoluere aliꝗd pro ga bella ita ꝙ. c. qͣꝫqͣꝫ. de cēſi. li. vi. ⁊ cle. p̄ſenti. eo. ti. nō habeat locū in bonis eccl̓ie qd̓ ſemꝑ noͣ. Po terit gͦ ſuꝑior clericū ꝯpeſcere vt nō negociet̉ in bonis eccl̓ie non tn̄ ex delicto clerici debet eccle ſia ꝑdere p̓uilegia in ſuis facultatibus qd̓ eſt bn̄ noͣ. ⁊ ſatis facit hͨ lr̄a in ar. ¶ In ea. glo. ibi res clericoꝝ ⁊ eccl̓iaꝝ gaudeant eodē priuilegio ⁊cͣ. noͣ glo. nā gnͣaliter vult vt bona clericoꝝ ⁊ eccle ſiaꝝ gaudeant eodē p̓uilegio. ad idē glo. in. c. ex lr̄is. de pig. ⁊ in. c. ſil̓iter. xvi. q. i. ſed vt pluries di xi hͦ nō ꝓcedit gnͣaliter. nā aliter p̄ſcribit̉ ꝯͣ eccle ſiā ⁊ aliter ꝯͣ bona pr̄imonialia clerici. vt noͣ. glo xvi. q. iiij. c. i. ⁊ Io. an. in dicta regula ꝗ ad agen dū. nec clericꝰ petit reſtitutiōeꝫ in integꝝ in rebꝰ ꝓprijs. vide glo. in cle. vnica. de in inte. reſti. ſpe. de in inte. reſti. §. qͣliter. v̓. ſꝫ nunꝗd. ⁊ vide glo. nō tradendā obliuiōi in. d. c. qͣꝫ qͣꝫ. que dicit hoc nō eſſe veꝝ vniuerſalit̓. ꝓcedit gͦ hoc dictuꝫ glo. in caſibꝰ iure exp̄ſſis ꝓbatur rōe. nā p̓uilegium vn̄i cōceſſum nō debet extēdi niſi qͣtenus a iure reꝑitur extēſum in. c. ſane. de p̓ui. ¶ In ea. glo. ibi ⁊ ita ſuſpēdit̉ pͥuilegiū. noͣ glo. ꝙ in caſu hu ius. c. clericꝰ nō perdit irrecuꝑabiliter p̓uilegiū ſꝫ ad tēpus donec quo inſtiterit in negociatiōi bus. vide ſil̓e in. c. i. de cle. ꝯiu. li. vi. ¶ Ultīo exͣ glo. h̓ q̄ritur de qͦtidiana. q. nunꝗd eccl̓ia vel cle rici teneant̉ ſolue̓ p̄ſtantias ſeu alia onera ꝓ poſ ſeſſiōibus eis collatis exqͦ ex illis poſſeſſiōibus ſoluebant̉ onera auteqͣꝫ ad eos ꝑuenirēt. in hac .q. pͥncipaliter reꝑiunt̉ tres opi. ꝗdam vt Goff. diſtinguūt int̓ onera pͥus impoſita ⁊ nō ſoluta ⁊ alia de nouo imponēda vt ad pͥª teneant̉ clerici ad 2ª nō. pro hͦ facit tex. in. l. Imperatores. ff. de publi. vbi innuit̉ ꝙ quiſqꝫ poſſeſſor ē obligatus ad ſoluendū onera p̄teriti tꝑis ⁊ an̄qͣꝫ poſſeſſio ꝑuenerit ad eū. videt̉ enim hͦ onꝰ annexū ip̄i rei ideo trāſit in quēcunqꝫ poſſeſſorē. ar. in. c. ex lit terꝭ. de pig. ſed qͦ ad alia onera pōt eccl̓ia vti pͥui legio ſuo ſicut in ſil̓i dicit̉ in fiſco in. l. fiſcꝰ. ff. de iure fiſ. alij diſtīxerūt vtꝝ iſte poſſeſſiōes eſſent pͥus aſcripte ꝓ ſolido ⁊ libra ſicut hodie cōiter ī ꝓuintia Tuſcie ⁊ tūc tranſeūt ad clericos cum oneribꝰ ſuis. ſecꝰ autē vbi nulla fuiſſet aſcriptio facta. 3ª opi. ⁊ verior ē ꝙ aūt illa bona habebant onꝰ perpetuū annexū ⁊ inuariabile ⁊ tūc tranſe unt ad clericos cū oneribꝰ ſuis. facit cle. i. de cē ſi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. aut onꝰ nō erat tale vt ſunt iſte de ſcriptiōes q̄ fiūt hodie qꝛ extimant̉ bona cuiuſ cunqꝫ vt ſoluāt plus vel minꝰ ẜᵐ impoſitiōeꝫ col lecte ⁊ ad iſta onera nō tenet̉ eccl̓ia vel clerici qꝛ nō pōt dici ꝙ hͦ ſit onꝰ annexū poſſeſſionibꝰ cuꝫ nō ſit ꝑpetuū ſꝫ variabile. ⁊ qn̄qꝫ imponit̉ perſo ne ꝓ rebꝰ. ſigͦ ꝑueniūt ad eccleſiā debēt cēſeri iu re eccleſiaſtico. ꝓ hͦ bo. tex. in. c. vnico. de iurepa tro. li. vi. ⁊. d. l. fiſcꝰ. ⁊ hāc opi. tenuit Io. de lig. in d. cle. pn̄ti. ⁊ Io. an̄ poſt Archi. in. c. i. de īmu. ec. li. vi. Et ꝗd ſi clericꝰ habeat bona cōia cū fratre laico nunꝗd teneat̉ ſolue̓ ⁊ de ſimilibus. q. vide ꝑ Spe. in ti. de cle. ꝯiu. v̓. huiuſmōi autē. vide ꝑ Bar. in. l. hepto. ff. de mune. ⁊ ho. vbi ponit alqͣs pͣcticas afficiēdi bona ſecularia ⁊ ſic affecta tran ſeāt ad clericos cuiꝰ dicta mihi nō placēt maxīe ꝓpter fraudē. nā de directo venit ꝯͣ pͥuilegiū ec cleſie ꝯceſſuꝫ ꝑ Imꝑatorē in. l. i. C. de ſa. ſan. ec. quiſqꝫ enī hꝫ liberā facultatē donādi eccleſie et ꝑ hāc impoſitiōeꝫ oneꝝ fraudulenter factā īpe dit̉ illa libertas donādi. addiº. vſqꝫ ad fi. ¶ Ul teriꝰ querit̉ q̄ negociatio intelligit̉ clericis eſſe ꝓhibita ⁊ q̄ nō remittūt doc. ad ea q̄ habent̉ in ſpe. in. ti. de cle. ꝯiu. in v̓. ſꝫ quā dices. do. An. hic dicit ꝙ ē drīa inter negociatiōeꝫ ⁊ artificium di cēs ꝙ negociatio ē clericis ꝓhibita ſꝫ artificiuꝫ nō ꝑ ea q̄ habent̉. lxxxiij. di. ꝑ totū. ⁊ maxīe in. c cijtiēs. q̄ eſt palea. ⁊ in. c. qm̄ non cognoui. ⁊. xci di. clericꝭ Ad pͥᵐ autē de negociatione etiā facit. qd̓ habet̉. in. c. i. ⁊. ij. jͣ. ne cle. vel mo. Sed ad 2ⁿ videlicet de artificio facit qd̓ habet̉ de ꝯſe. di. v. in. c. nunqͣꝫ. ⁊ in p̄alle. c. clericꝭ. q̄ autē dicit̉ nego ciatio ⁊ ſic ꝗd ſit negociari dic̄ qn̄ res empta nō mutata maͣ alteri vendit̉ hͨ enī negociatio appel lat̉ ⁊ vr̄ ꝓhibita clericꝭ. ꝑ ea q̄ habent̉ in. d. c. cle ricꝭ. artificiū v̓o eſt qn̄ quis emit aliquā maͣꝫ ⁊ ꝑ artificium reducit ad aliquam formā vt ſi forte emat iūcos ⁊ faciat caniſtra vel emat cartas et ſcribat libros vel emat aliquod lignuꝫ vt faciat b 3 De coha. clerico. ⁊ mulie. aliquā domū vel emat filū vt faciat retia. ⁊ idem in ſil̓i. vt habet̉ in. d. c. nunqͣꝫ. nā ẜᵐ do. An. tales nō dicūtur mercatores vel negociatores ſꝫ poti us artifices ſtricto ſumpto vocabulo ⁊ ſic nego ciari ꝓprie dicit̉ in ꝯmercijs. jͣ. de v̓. ſig. c. forꝰ. §. negociū. ¶ De cohabitatiōe clericoꝝ ⁊ mulieꝝ ℟ica. ¶ Quia mulieꝝ ꝯſortia reddūt vitaꝫ clericoꝝ de incōtinētia ſuſpectā. Ideo poſt p̄cedentē ℟icā merito ſb̓ijcit̉ hec ℟ica. Nhibedum Sacerdos mulieres qͣs etiā an tiꝗ canones ꝑmittūt ſi ſuſpecte ſūt retinere nō debet. vl̓ clarius ſic. Glericꝰ nō debet retinere in domo muliereꝫ ſuſpectā de incōtinētia etiā ſi ſit mr̄ vel alia ꝯſan guinea. h. d. Et hꝫ qͣtuor dicta. pͦ ponit ꝙ nullus clericꝰ debet tene̓ exͣneā. 2º. ꝙ nec ꝯſanguineā. 3º. ꝙ ꝯſanguinee indigēti exͣ hoſpitiū ſuū pōt ꝓui dere. 4º. ꝙ nulla feīa tanqͣꝫ miniſtra in eccleſijs clericis miſceat̉. 2ª ibi ſꝫ neqꝫ. 3ª ibi ſed ſi. 4ª ibi ꝓhibendū. ¶ Noͣ pͦ abſtinēdū ab eo ꝙ pōt eſſe cā mali. ¶ Itē noͣ ꝙ clericus licite ꝓuidet ꝯſan guineis etiā de bonis eccl̓ie qd̓ intellige vt. jͣ. ſb̓ij ciā cū glo. ¶ Itē noͣ regulā gn̓alē ꝙ nullā femi naꝫ pōt clericꝰ tene̓ in domo ex qͣ poſſit oriri ſu ſpitio incōtinētie. ¶ In glo. ij. ibi intellige de ſu ſpectis ⁊ hͦ cōiter placet doc. h̓. ſꝫ tūc op. nā ẜᵐ hͦ nō erit drīa inter ꝯſanguineas ⁊ exͣneas naͣ ſi exͣ nee nō ſunt ſuſpecte poſſūt teneri in domo. vt in .c. a nobis. jͣ. e. So. dicerē ſic ꝙ ꝯſanguineas iu uenes al̓s nō ſuſpectas pōt clericꝰ bone fame in domo tene̓ ſꝫ exͣneas iuuenes nullo mō pōt te ne̓ qͣꝫtūcunqꝫ ſint bone fame qꝛ talis ꝯmixtio ē ꝑiculoſa. nō ſic cū ꝯſanguinea ⁊ hͦ ſentit glo. in. c. volumꝰ. lxxx. di. ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. cū oībus ea. di. licet do. An. h̓ videat̉ reꝗrere int̓ ꝯſangui neas vt alit̓ ſit ſenex ſꝫ nō placet qꝛ tunc ceſſaret ſuſpitio incōtinētie ⁊ nullibi illud ꝓbat̉. Itē ītel lige ꝙ nō ſit tal̓ ꝯſanguinea q̄ habeat ſecū pediſ ſequā qꝛ licet nō ſit ſuſpitio cū mr̄e vl̓ ſororē po teſt dubitari de pediſſeꝗs vt h̓ in tex. ¶ Itē in telligo qn̄ clericꝰ habitat ſolꝰ ī domo. ſi enī viue ret cū alijs clericis nō debet tene̓ mr̄eꝫ qꝛ licꝫ ip ſe ſit bōe fame tn̄ orit̉ ſuſpitio reſpectu alioꝝ cle ricoꝝ. vt noͣ. in. d. c. volumꝰ. Sꝫ dubitat̉ de epi ſcopo nūꝗd poſſet ſecū habe̓ mr̄eꝫ ſeu aliam nō ſuſpectā. ⁊ dic̄ do. An. h̓ ꝙ nō. alle. glo. in. c. legit̉. lxxxi. di. ſꝫ illa glo. mouet̉ ꝑ tex. iuris ciuilis. in aucͣ. nullā. C. de ep̄i. ⁊ cle. Sꝫ ego dico oppoᵐ ⁊ allego tex. exp̄ſſuꝫ in. c. int̓dixit. xxxij. di. nā ī ca nonibꝰ nullibi ꝓbat̉ ꝯͣriū īmo vr̄ ꝑmiſſū. vt. d. c. int̓dixit. nec ē ſtandū legi ciuili exqͦ canō innui oppoſitū. fateor ꝙ pͥᵐ ē honeſtiꝰ maxime ꝓpt̓ al os clericos cū ep̄o morātes. Et in fi. glo. vide ſi milē glo. in. d. c. cū oībus. ⁊ dic ꝙ intͣ qͣrtū gͣduꝫ int̓ aſcēdentes ẜᵐ ꝯditiōeꝫ nr̄i tꝑis nō pōt eē incōtinētie ſuſpitio qꝛ aſcēdēs eſſet decrepitꝰ I glo. pe. ad fi. noͣ glo. ꝙ clericꝰ potiꝰ ꝯſangui neis qͣꝫ alijs debet ſb̓uenire de rebꝰ eccl̓ie nā te net̉ ꝗs dilige̓ magis ꝯſanguineū qͣꝫ exͣneuꝫ ⁊ in elemoſyna faciēda ē dare gradū vt pͦ ſibi qͣꝫ ſu is ⁊ pͦ ſuis qͣꝫ exͣneis ⁊ pͦ extraneis notis qͣꝫ igno tis ⁊cͣ. vide pulchꝝ tex. in. c. non ſatꝭ. lxxxvi. di. ⁊ tex. cū glo. in. c. ꝗeſcamꝰ. xlij. di. Sꝫ ꝯͣ hanc glo. facit tex. in. c. ꝑuenit .i. q. iij. vbi dr̄ ꝙ grauiꝰ pec catū ꝯmittit p̄latꝰ dādo ꝯſanguineis qͣꝫ exͣneis. Sꝫ ītelligo tex. illū ꝙ grauiꝰ peccatū p̄ſumpti ue qꝛ p̄ſumit̉ largis dare ꝯſanguineis qͣꝫ exͣneis ⁊ ſine aliqͣ mēſura. Itē loquit̉ qn̄ vult eos dita re ⁊ nō ſb̓uenire tanqͣꝫ alijs indigētibꝰ naͣ amo re ſanguinis carnalis ſpoliat eccl̓iam. ⁊ vide qd̓ ibi noͣ. in glo. Itē vide ad p̄dicta bo. tex. cū glo. in. c. oīno. xxxi. di. vbi dr̄ ꝙ ꝓpriā vxorē ⁊ filios ſuſtine̓ debet de bonis eccl̓ie. loꝗtur tn̄ de cōiu ge ⁊ filijs an̄ clericatū habitꝭ. Sꝫ ego puto idē eē in filijs habitis ꝑ illicitū coituꝫ naͣ licet clericꝰ male fecerit tn̄ exqͦ ſūt geniti nō ſunt ꝑdēdi ſed eis tanqͣꝫ pauꝑibꝰ ſubueniēdū. ꝓ hͦ. c. cū habe̓t. ⁊ qd̓ ibi noͣ. jͣ. de eo ꝗ dux. in ma. quā pol ¶ Et ex oībus p̄dictis noͣ. bo. ar. ad. q. qͦtidianā. Nūꝗd deputatꝰ executor ad diſtribuēdū certa bōa pau peribꝰ poſſit diſtribuere int̓ ſuos ꝯſanguineos pauꝑes. et vr̄ h̓ tex. cū p̄dictis ꝙ ſic na clericus ē executor. ⁊ debet diſtribuere ſuꝑflua int̓ pau peres. xvi. q. i. c. fi. ⁊ tn̄ pōt diſtribuere int̓ cōſan guineos ꝓpͥos. vt patet h̓ ⁊ ex p̄dictis faciat qd̓ noͣ. in. l. ſi mādauero. ff. mandati. Iquiſqua reqaſuſpe Excōicat̉ cle ctaꝝ mulieꝝ colloꝗo nō deſiſtit vel eo rū ꝯſortio. h. d. ¶ Noͣ ꝙ appellatiōe ſacerdotꝭ. venit p̄ſb̓r itē diaconꝰ ⁊ ſb̓diaconꝰ ⁊ intellige lar ge ſumpto vocabulo. nā oēs iſti large poſſūt di ci ſacerdotes qͣſi deo ſacrati ꝓ qͦ fac̄ qd̓ noͣ. xxxij di. in ſūma. ⁊ vide tex. in. c. i. xv. q. v. vbi diaconꝰ appellat̉ ſacerdos. ⁊ tene mēti in hͦ iſtū tex. nam potes ex eo face̓ hāc regulā ꝙ in maͣ fauorabili appellatiōe ſacerdotꝭ ꝯp̄hendūtur oēs ꝗ ſunt in ſacris ordinibꝰ ſꝫ qꝛ maͣ erat h̓ odioſa iō forte ꝓ pter hͦ voluit expͥmere qꝛ al̓s nō fuiſſent ꝯp̄hen ſi ⁊ ſic potes elice̓ regulā in oppoſituꝫ ꝙ in maͣ odioſa vbi nihil aliud expͥmit̉ appellatiōe ſacer dotis venit tm̄ preſb̓r ⁊ ethimologiā ſacerdotis ⁊ p̄ſbyteri vide xxi. di. cleros. ¶ Nō 2º. modū ꝓcedēdi ꝯͣ clericos fornicarios palā non ꝯcubi narios vt moueāt̉ vt h̓ dr̄ ¶ 3º. noͣ boᵐ dictū ex tex. ꝙ ſuſpitio p̄cedēs ⁊ admoni. ſequēs cui nō paret̉ lꝫ īducāt p̄ſūptionē magnā ꝯͣ īobediētes nō tn̄ ꝓbant delictū vn̄ debet ꝯͣ talē tꝑari ſnīa vt nō imponat̉ pena naͣlis delicti nā ſi ex ſuſpitiōe p̄cedēti ⁊ ex ſpreta monitōe iſti clerici haberēt̉ ꝓ ꝯuictis nō ſolū excōicarent̉ ſꝫ grauiꝰ ꝯͣ eos ꝓ cederet̉ vt in. c. ſicut. ⁊. c. ſi autē. jͣ. eo. Et ex hͦ in fero ꝙ aucͣ. ſi ꝗs ei. C. de adul. ponat caſū ſpecia lē. nā ibi dr̄ ꝙ ſi habēs ſuſpitionē ꝯͣ aliquē de ad ulterio cū vxore eideꝫ corā teſtibꝰ monitionem De coha. clerico. ⁊ mulie. 2 fecerit ⁊ poſtmodū ꝯpetit eū ꝯfabulari cū vxo re pōtillū īpune occide̓ ⁊ ſic ſuſpitio p̄cedēs cuꝫ admonitiōe ſpreta īducūt ꝓbatiōeꝫ delicti. ſꝫ vt dixi nō puto caſū illiꝰ aucͣ. extēdendū. nō enī po tuit lex alit̓ ꝯpeſce̓ iuſtū doloreꝫ mariti. facit. c. ſi v̓o. jͣ. de ſen. excꝭ. vide ad p̄dicta Inno. in. c. qꝛ ve riſil̓e. sͣ. de p̄ſump. vbi noͣ. dic̄ ꝙ vbi iudex proce dit ex p̄ſūptiōe debet multū tēperare ſnīam ſuā vt modice vel raro penā inferat. ar. c. afferte. eo. ti. facit. l. ſciāt. C. de ꝓba. canonizata. ij. q. ix. ſciāt qd̓ noͣ. nā poſſet tex. iſte adduci in ꝯͣriū ītelligen do etiā ꝙ iſta ſit pena delicti. ar. c. ſe. ſꝫ pͥᵐ dictuꝫ mihi plꝰ placet. ¶ Ultīo noͣmulier delīquēs cū clerico ſb̓ijcit̉ foro eccl̓iaſtico. vn̄ pōt ꝑ iudicem eccl̓iaſticū puniri qꝛ cōmittit qͣſi ſacrilegiū. vide bo. tex. cū glo. in. c. eos. xxxij. di. ⁊. c. virginibus. xxvij. q. i. ¶ In glo. i. ibi inferiores hͦ limita pro ut dixi in pͦ noͣ. ⁊ noͣ bn̄ fi. glo. ꝙ appellatiōe cleri coꝝ ꝯp̄hendunt̉ ſuꝑiores .i. ꝯſtituti in ſacris ⁊ ī dignitatibus. nā. c. de ꝑſona qd̓ alle. pōt adduci mō p̄dicto ſꝫ vide ꝯͣriā glo. in. c. lr̄as. de fi. p̄ſby. q̄ noͣ. dic̄ ꝙ ſi papa diſpeſauit cū illegitīo vt poſ ſit effici clericꝰ debet intelligi vt poſſit ꝓmoueri ad minores ordines nō ad maiores ꝓpter maͣm odioſaꝫ. ⁊ iō dic vt dixi. sͣ. ſuꝑ ℟ica de vi. ⁊ ho. cle. ꝙ ī maͣ larga appellatōe clericoꝝ veniūt om nes clerici in qͣcunqꝫ dignitate ⁊ ordīe ſint ꝯſti tuti. ſecꝰ in maͣ ſtricta qd̓ noͣ. In glo. fi. in fi. ibi in ẜuitute redigat̉ hͦ dictū nō ꝓcedit īdiſtincte ſꝫ h̓ pena ẜuitutis imponit̉ cū femīa de facto fuit du cta a clerico in vxorē. nā qꝛ fuit maior p̄ſumptio maior īponit̉ vindicta vn̄ tā ipſa quā filij ex tali p̄ſūpto mr̄imonio geniti redigunt̉ in ẜuitutē ec cleſie. ⁊ ſic cōit̓ intelligit̉. c. cū multe. xv. q. fi. licet eccl̓ia ꝑdiderit hͦ ius qꝛ nō fuit eo vſa vt dic̄ glo. in. d. c. cū multe. ſed tu potes dice̓ ꝙ cū nō ſit me moria ſaltē apud nos ꝙ ꝯſtitutꝰ in ſacris duxe rit vxorē nō poſſumꝰ dice̓ ꝙ illud ius ſit ſb̓latū cū caſus nō acciderit. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Cy. in. l. ij. C. q̄ ſit lon. ꝯſue. ⁊ Io. an. in. c. Iohānes. jͣ. ti. ꝓxi. ſꝫ ſi in aliqͦ loco accidiſſet iſte caſꝰ ⁊ eccl̓ia nō curaſſꝫ illos in ẜuituteꝫ redige̓ poſſet ꝓcede̓ dictū illius glo. nec extēderē ꝯſuetudinē ſeu p̄ſcriptiōeꝫ de loco ad locū ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Inno. c. fi. de offi. archi. Iſta gͦ mulier de qͣ in tex. coget̓ agere pnīaꝫ ẜⁿ Inno. ⁊ pōt ꝯcludi ẜᵐ Hoſti. ꝙ cū iura varie in hͦ loquunt̉ erit ī arbitrio iudicꝭ. quā penā debe at īponere. ⁊ noͣ bn̄ hͦ dictū Hoſti. qꝛ qn̄cunqꝫ iu ra varias penas īponūt optio dat̉ iudici. ¶ Itē noͣ glo. xxi. q. ij. in ſūma. xxxiiij. di. fr̄nitatꝭ. quas noͣ. īpoſita tn̄ vna pena nō pōt iudex ad aliā tnͣſ ire. l. p̄tor edixit. ⁊ quod ibi noͣ. ff. de iniurꝭ. ſacit qd̓ noͣ. Bar. in. l. i. ff. vi. bo. rap. Nō debet p̄la Lericos nodencū co ge̓ ad ꝯcūbinā abiurādā ſꝫ eā nolentē dimittere pōt excōicare. h. d. hꝫ tria dicta. 2ᵐ ibi veꝝ. 3ᵐ ibi ⁊ ſi ꝗ. ¶ Noͣ pͦ modū ꝓcedēdi ꝯͣ cle ricos publice ꝯcūbinarios. non enī debēt ꝯpelli ad abiurandū ꝯcūbinas hͦ ē ad renūciādū cū iu ramēto de nō redeūdo qꝛ de facili poſſꝫ ſeꝗ ꝑiu riū cū duꝝ ſit aſſueta relinq̄re. xxxiiij. di. qͦrūdā. xxiij. q. vi. §. fi. ¶ Et ex h̓ ⁊ ex tex. noͣ nunqͣꝫ iu ramētū deferendū illi ꝯͣ quē vehemēter p̄ſumit̉ de trāſgreſſiōe īmo deferēs peccat qꝛ ē cā interi tus aīe illiꝰ. vide pulchꝝ tex. cū glo. xxij. q. v. ille qd̓ eſt ꝯͣ eos ꝗ in iudicio dicūt iuret aduerſariꝰ ⁊ bibat ſibi hͦ iuramētū ⁊ vehemēter p̄ſumit̉ de trāſgreſſiōe. Itē ex hͦ eēt ꝓuidēdū vt pluries di xi ꝙ ſcholares nō iurarēt obedire rectori qꝛ de facili trāſgrediunt̉ iuramētū ⁊ īcurrūt ꝑiuriū ſꝫ etiā ꝓuidēdū de pēa ꝯͣ īobediētes. ſic̄ fac̄ h̓ papa 2º. nō iudicē debe̓ inciꝑe a ſuſpēſiōe ⁊ int̓dicto ⁊ demū venire ad excōicatōeꝫ. qd̓ eſt ꝯͣ p̄latos no ſtri tēporis ꝗ īmediate ꝓ qͣlibet cā ſulminant ex cōicatiōeꝫ ⁊ ex frequētia ducit̉ in ꝯtemptū. nā ī eccl̓iā nulla ē pena excōicatione maior. xxiiij. q. .iij. corripiant̉. ¶ 3º. nōͣ ibi in aliquos eoꝝ. ꝙ vbi multi ſūt ꝯcubinarij nō debet iudex oēs ſuſpen de̓ ſeu excōicare ſꝫ inciꝑe a pͥncipalioribꝰ vt alij eoꝝ exēplo ꝑterriti arceāt̉. ꝓ hͦ. jͣ. de cle. ex. mi. ī .c. latores. quē tex. vide. ¶ Ultio noͣ ibi ſnīaꝫ ꝑ petuā ⁊cͣ. ꝙ excōicatio pōt eſſe ꝑpetua. exqͦ infe ro ꝙ licet excōicatꝰ nō corrigat ſe nō tn̄ tenet̉ iu dex illū abſolue̓ ſꝫ ſi efficeret̉ deterior nec poſſꝫ alit̓ corrigi tūc debet eū abſoluere. vt noͣ. Io. an. poſt. bea. Tho. in. c. i. de ſen. excꝭ. li. vi. ⁊ hoc noͣ. Additio. ⁊ de hͦ dic vt habet̉ pl̓e ꝑ ipſūmet in. c. ab excōicato. de ℟p. in fi. ⁊ in. c. veniēs. el. ij. de teſti. in fi. ¶ In glo. in v̓. ꝑpetuā. ibi donec reſi piſcāt. noͣ glo. ⁊ ẜᵐ eā intellige oīa iura loquētia de ꝑpetua excōicatiōe. nā excōicatio debet eſſe medicīa ⁊ nō debet inferre mortē ꝑpetuā. ij. q. i. multi. ⁊. c. cū medicinalis. de ſen. excꝭ. li. vi. ⁊ facit .c. ex lr̄is. de ꝯſti. ⁊ glo. in. c. ad repͥmēdā. de off. or. ⁊ dr̄ h̓ ꝑpetua ẜᵐ Inn. qꝛ ꝓfert̉ ſine p̄finitiōe tēporꝭ. vn̄ dr̄ ꝑpetua aptitudīe qꝛ poterit eē ꝑpe tua dū vixerit ſi ſe nō correxit. vel pōt expōi ẜᵐ eū ꝙ debꝫ iſte depōi ab officio ſeu p̓uari bn̄ficio ⁊ ſic ꝑpetuo ponit̉ exͣ cōionē clericoꝝ ſeu bn̄ficij nā excōicatio ſonat in ſeꝑatiōeꝫ. pͥª tn̄ expoſitio ē magis ꝯſona lr̄e. Icut ad extiſpaaa Si clerici moniti ꝯcubinas non dimit tūt ſuſpēdunt̉ a bn̄ficijs ⁊ ſi ſe nō corrigūt depo nunt̉. h. d. hꝫ tria dicta q̄ patēt in tex. ibi ſi v̓o. Noͣ pͦ ar. ꝙ clerici ī minoribꝰ nō cogunt̉ ꝑ eccle ſiā ad ꝯcūbinas dimittēdas ſꝫ hͦ ar. nō ꝓcedit ⁊ ē tex. ꝯͣ in. c. ſi autē. jͣ. eo. ⁊ in. c. vt clericoꝝ sͣ. ti. i. ſꝫ iō dixit h̓ de ꝯſtitutꝭ in ſacris qꝛ alij nō ita aſpe re corrigunt̉. ¶ 2º. nō ꝙ clericꝰ ex ꝯcubinatu nō pͥuat̉ bn̄ficio incōtinēti ſꝫ pͥus dꝫ moneri. 2º. ſu ſpēdi. 3º. pͥuari. Sꝫ ꝯͣrium tenuit tex. in. c. ex ꝑte ade. de teſti. vbi ſine aliqͣ monitiōe clericꝰ publi cus ꝯcubinariꝰ pͥuat̉ bn̄ficio. ad idē. c. ſi auteꝫ. jͣ. eo. vbi nō ſit iſta ſuſpēſio ſꝫ vide ibi glo. qͣre pu to ꝙ iſtud ſit arbitͣriū. vtꝝ iudex velit a pͥncipio ipſū p̓uare bn̄ficio vel pͥus admone̓ vel etiā ſu ſpēdere qꝛ cū iura in hͦ varie loquant̉ vt patet ꝑ b 4 De coha. clerico. ⁊ mulie. to. hūc ti. optio dat̉ iudici vt in ſil̓i dixi in. c. ij. sͣ. eo. ⁊ facit. d. c. ſi autē. in v̓. liceat. iūcta glo. ⁊ hͦ bn̄ noͣ. nā ꝑ hͦ reduco tibi ad ꝯcordiā iſta iura q̄ va rie loquunt̉ in mō ꝓcedēdi ꝯͣ ꝯcūbinarios licet enī olī ꝓpt̓ ſcādalū cū hoīes eēt feruētes ī fide ꝓ ſimplici fornicatiōe clericꝰ deponeret̉. vt in. c a multꝭ. de eta. ⁊ qͣli. hodie autē nō ita aſꝑe ꝓcedi vt h̓ ⁊ in. c. fr̄nitatꝭ. xxxiiij. di. poterit gͦ iudex ẜn facti circūſtātias ⁊ locoꝝ ꝯſuetudinē īcipe̓ a pe na mitiori vl̓ gͣuiori. reliqͣ ſunt clara. In glo. ſuꝑ v̓. ſuſpēdatꝭ. ad fi. ex hac glo. habes vnā ſo. vt cō cubinariꝰ nō notoriꝰ nō ſit a iure ſuſpēſus. ſꝫ no toriꝰ ſic ſiue ſit notoriꝰ facti euidētia ſiue ꝑ ſnīaꝫ ⁊ noͣ glo. in eo qd̓ dicit ꝙ notoriꝰ nō dr̄ toleratꝰ ſꝫ ꝯͣ hāc ſo. glo. facit. c. iij. sͣ. eo. vbi loꝗt̉ de publi co ꝯcubinario ⁊ mādat illū ſuſpēdi gͦ nō eſt ipſo iure ſuſpenſus. Circa hͦ dant̉ plures ſo. Inno ⁊ Hoſti. pͦ poſuerūt iſtā ſo. glo. 2º. Inn. poſuit 2º ſo. vt tex. iſte ꝓcedat etiaꝫ circa mīores ordines ſꝫ ꝯͣria ꝓcedūt qͦ ad officiū ſacerdotale. vult di ce̓ ꝙ publicꝰ ꝯcubinariꝰ ſuſpēſus ē a iure reſpe ctu officij ſacerdotalis tm̄. bn̄ facit. c. veſtra. jͣ. eo. ti. ſꝫ ab hoīe fit ſuſpēſio ab oībꝰ alijs ordinibus. ſꝫ hͦ ſo. non placet Inno. qꝛ iura videntur int̓di ce̓ tali executiōem cuiuſlibꝫ ordīs. lxxxi. di. ſi ꝗ xxxij. di. p̄ter. 3ª ſo. ẜᵐ eū vt hͦ. c. loqͣt̉ ī ſuſpectꝭ ſꝫ hͨ ſo. nō valet ꝑ. c. iij. sͣ. eo. 4ª ſo. ẜᵐ eū ꝙ a iure ꝯci binariꝰ nō ē directe ſuſpēſus ſꝫ īdirecte reſpectu obiecti qꝛ p̄cipit̉ alijs vt nō audiāt diuina a tali bus ſꝫ ab hoīe dꝫ ſuſpēdi directe. vel ẜᵐ eū licet tales ſint ſuſpēſi a iure nihilominꝰ poſſūt ſuſpē di ab hoīe ordīe iudiciario ꝓcedēte ⁊ pōit tres noͣ. effectꝰ qͣꝫtū ad ꝓpoſitū int̓ illā ſuſpēſionē iu ris ⁊ hoīs. nā ꝯcubinariꝰ ſuſpēſus a ſolo iure ſe corrigēdo nō indiget abſolutōe qͣꝫtū ad hͦ vt alij poſſint licite audire diuīa ab eo lꝫ ip̄e celebrare licite nō poſſit ſine diſpēſatione ſuꝑioris exqͦ eiꝰ crimē nō fuit notoriū. ⁊ noͣ hͦ. nā in. c. venerabili. de ſen. excꝭ. ſentit ꝙ nulla diſpenſatio ſit neceſſa ria ſed pōt dici. vt noͣ. in. c. fi. de tēpo. or. Suſpen ſus v̓o ab hoīe nō recuꝑat officiū ſuū qͣꝫuis pe niteat niſi gratioſe reſtituat̉. ad hͦ. d. c. venerabi li. 2ª drīa qꝛ ſuſpēſus a canone celebrādo nō effi cit̉ irregularꝭ. ſecꝰ in ſuſpenſo ab hoīe. xi. q. iij. ſi ꝗs preſb̓r. hͦ nō placet. Hoſti. dic̄ enī ꝙ ſuſpēſus a canone celebrādo efficit̉ irregularꝭ. qn̄ ſuſpen ſio habuit originē a canone. vt ꝓbat̉ in. c. i. de re iudi. li. vi. ⁊. c. i. de ſen. excl. eo. li. ⁊ ſic trāſeūt doc ſed tu oīno vide Inno. in. c. ſi celebrat. de cle. ex. mi. vbi pulchre declarat ſeipſū. fatet̉ enī ibi ꝙ ſu ſpēſus a canone efficitur irregularis celebrādo qn̄ ſuſpēſio habuit originē a canonē. ſecꝰ vbi ca nō tm̄ approbat ſuſpēſionē a deo factā na ꝗlibꝫ peccator ē ſuſpēſus a deo ⁊ a canonē ꝑ approba tionē ⁊ talis nō efficit̉ irregularis qͣſi ſentiat ibi ꝙ notorie fornicariꝰ nō ē ſuſpēſus a canone īpo nēte penā ſꝫ a deo pͥncipalit̓ ⁊ a canone ꝑ appro batōeꝫ ⁊ ē ſb̓tile dictū. ⁊ dat aliū intellectū ad iu ra h̓ alle. ꝓ ꝯͣ. ſꝫ ipſemet in. c. de ſen. ex. li. vi. aper tiſſime tenet ꝯͣriū dicēs ꝙ notorie fornicator celebrādo efficit̉ irregularꝭ. qꝛ ē ſuſpēſus a iure ꝑ .d. c. p̄ter. dicā de hͦ latiꝰ in. c. vr̄a. jͣ. eo. vbi expli cabo totā maͣm. 3ª drīa ẜᵐ Inno. ē ꝙ ſuſpēſus a canone nō ꝑdit bn̄ficia nec p̓uet̉. ſecꝰ in ſuſpēſo ab hoīe qd̓ nō placet Hoſti. ⁊ bn̄ nā ſi fuiſſet ſu ſpēſus nō vacāt bn̄ficia qꝛ ſuſpēſio fit ad tēpus ſꝫ Uin. poſuit h̓ aliā ſo. ad ꝯͣria dicēs ꝙ notoriꝰ fornicator ē ſuſpēſus a iure ſꝫ vt pena auge̓t̉ po teſt ſuſpēdi ab hoīe monitiōe p̄cedēte ⁊ ita loꝗ tur h̓. ⁊ ꝗd oꝑet̉ tūc 2ª ſuſpēſio dic vt noͣ. ī. c. ita qͦrūdā. jͣ. de iude. ⁊ hͨ ſo. pōt teneri ītelligēdo ꝙ ſit ſuſpēſꝰ ipſo facto a iure. Hoſti. dic̄. c. iſtud lo ꝗ in ſuſpēſiōe a bn̄ficio ⁊ ꝯͣria in ſuſpēſiōe ab of ficio. ſentit ꝑ hͦ ꝙ ſuſpēſus a bn̄ficio nō ſit ſuſpē ſus ab officio qd̓ ē ꝯͣ noͣ. in. cle. cupiētes. in v̓. nō nouā. de penis. ⁊ vr̄ etiā hāc opi. ſeꝗ Hoſti. do. An. h̓ dicit ꝙ nō ē ſuſpēſus a bn̄ficio publicꝰ cō cubinariꝰ vt h̓ ſꝫ ab officio ſic ⁊ ſi celebrat effici tur irregularꝭ. ⁊ dicit hͦ qͣſi exp̄ſſum in. d. c. vt cle ricoꝝ. v̓. ſi ꝗs. sͣ. ti. i. ſꝫ certe pͥᵐ dictū nō ꝓcedit ꝑ c. p̄ter. p̄alle. vbi dr̄ vt nullā ꝑtē recipiat ab eccle ſia. vn̄ dicemꝰ ꝙ aūt parit̓ ē ſuſpēſus ab officio ⁊ bn̄ficio aūt ꝙ canō loꝗtur ibi approbatiue. ⁊ ad .c. vt clericoꝝ. dic ꝙ ex toto nō ꝓbat nō pōt ītel ligi de ſuſpēſo ab hoīe. patet qꝛ pͦ dixerat de pe na ꝯdigna īponēda ab hoīe. Et ex his hēs maͣꝫ declaratā ad ꝑtes dicā cōcluſionē in. c. veſtra. jͣ. eo. vbi meliꝰ cadit maͣ. Iper eo⁊ rea deri co ꝯcubinario ſuſpēſo ſuꝑ abſolutiōe tacita facti ſerie obtēte n̄ valēt. h. d. ¶ Noͣ pͦ ꝙͣ abſoluº obtē ta ꝑ ſurreptiōeꝫ nō valet. Sꝫ op. ꝯͣ tex. de. c. ſuꝑ lr̄is. de ℟p. vbi ꝓcedit̉ ſaltē ẜᵐ iuris formaꝫ qn̄ int̓uenit ſurreptio non malicioſa. So. dicūt doc. illud ꝓcede̓. in lr̄is īpetratis ad lites ⁊ ſic ſu ꝑ lr̄is īpetratꝭ de iuſticia iſte h̓ īpetrauit lr̄as gra tioſas ſuꝑ abſolutiōe. Itē dic ꝙ h̓ malicioſe fec̄ qꝛ ſi dixiſſet ꝙ ꝓpt̓ ꝯcubinatum fuerit ſuſpēſus nunqͣꝫ obtinuiſſet abſolutiōeꝫ. ¶ AUte dinittut ꝯcubinas ſu Si clerici moniti nō īpēdit̉ a bn̄ficiis ⁊ ſi ſe nō coꝝigūt de ponunt̉. h. d. tria ſūt dicta q̄ patent. ¶ Noͣ pͦ ibi ſiue īferioribꝰ ꝙ etiā ꝯſtituti in mīoribꝰ cogunt̉ ad ꝯtinentiā. ſꝫ Io. an. intelligit de bn̄ficiatis nā nō bn̄ficiati nō cogunt̉ ꝯtinere ſi nolūt. Ego mi ror de hac additōe ſua ad iſtū tex. nā tex. iſte nō loquit̉ de ꝯtinētia ſꝫ ꝙ nō poſſunt habe̓ fornica rias a ꝗbꝰ abſtine̓ debēt nēdū clerici in mīoribꝰ ſꝫ etiam laici. vt. sͣ. ti. i. c. vt clericoꝝ. xxxij. q. iiij. nemo. fateor tn̄ ꝙ ꝯſtitus in minoribꝰ pōt ꝯͣhere mr̄imoᵐ. jͣ. de cle. ꝯiu. ꝑtotū. ¶ 2º. noͣ ibi liceat ꝙ ep̄s nō tenet̉ depone̓ clericū ꝯcūbinariū. Sꝫ po teſt alijs remedijs ⁊ mitioribus ꝓcedere ꝯͣ eū. il lud enī qd̓ licet nō p̄cipit̉. xxxij. q. vij. Apl̓s. ⁊. l. non quicꝗd. ff. de iudi. ⁊. c. ꝯſuluit. de offi. dele. ⁊ facit iſtud bn̄ ad ea q̄ dixi in. c. ſicut. sͣ. eo. vt ſit in optiōe ſuꝑioris ꝯͣ ꝯcūbinarios exerce̓ gͣuiorē vl̓ minorē vīdictā ⁊ facit qd̓ noͣ. h̓ glo. fi. qd̓ noͣ. nam De cobr. clerico. ⁊ mulie. glo h̓ opponit de illo. c. ſicut. Famoſum ē tū ꝓpter Eſtra maꝫintriſeca ipſꝰ. iu ꝓpt̓ maͣm extrīſecā .ſ. notorij. ⁊ vtraqꝫ ē multū difficitis ⁊ ꝑiculoſa ⁊ inherēdo v̓bis lr̄e h. d. in ſūma. Aclerico fornicario qͣꝫdiu tolerat nec hꝫ oꝑis euidentiā licite audiunt̉. diuina ⁊ ꝑ cipiunt̉ eccl̓iaſtica ſacramēta. a notorio v̓o abſti nēdū ē nō ꝓpter ſacramēti defectū ſed ad ipſoꝝ fornicatoꝝ emēdatiōeꝫ. pͦ deciſa ꝯſultatio. 2º. de ciſa ℟nſio. 2ª ibi alicubi. q̄ ſb̓diuidit̉. pͦ all̓. ꝓ ⁊ ꝯͣ 2º. diſtinguit tres qͣlitates criminis ibi ceteꝝ. 3º. diſtīguit animū abſtinentꝭ. ibi itē aliud. 4º. ⁊ vlti mo ex oībus p̄dictis ſolutꝭ. ꝯcludit ibi ſine dubi tatōe ⁊cͣ. ¶ Noͣ pͦ ibi alicubi dr̄ ⁊cͣ. ⁊ ibi alibi legi tur ⁊cͣ. ꝙ licitū eſt qn̄qꝫ facere allegatiōes gene rales. ſicut fecit h̓ papa ꝗ gn̓alit̓ allegat non alle gādo pͥncipia tituloꝝ nec in quo loco ponant̉ ſꝫ gnͣaliter iure cauet̉ ⁊cͣ. ⁊ ſic etiā allegandū eēt co raꝫ papa qꝛ cenſet̉ oīa iura habere in pectore. vt ī. c. i. de ꝯſti. li. vi. ⁊ idē pōt face̓ ſcholarꝭ erga do ctorē ꝗ gnͣalit̓ allegat nō allegādo pͥncipia. c. nec in qͦ loco ponant̉ ſꝫ gn̓alit̓ iure cauet̉. niſi eēt ali qͣ diſpoſitio deuiās a cōibꝰ regulis ſicut etiā fa ciūt ſolēnes doc. int̓ ſe. Et in effectu ꝯcludēdo di cēdū ita fore allegandū vt allegās intelligat̉ ab eo cū qͦ loquit̉. ⁊ de maͣ. vide ꝑ ſpe. ī ti. de diſpu. ⁊ alle. §. poſt hͦ. v̓. in ſūma. ⁊ an iura ſint allegāda ī ꝯſilijs. vide ꝑ eūdeꝫ in ti. de reꝗ. ꝯſi. §. i. ⁊ cōiter dr̄ ꝙ in ꝯſilijs deciſiuis nō ē neceſſe allegare iu ra nec cāꝫ ī ſnīa. vt in. c. ſicut. de re iudi. ſecꝰ in cō ſilio poſtulato a ꝑte. rō diuerſitatis. qꝛ pͦ caſu a probata ē fides ꝯſultorꝭ. 2º. caſu ei nō credit̉ ni ſi qͣtenꝰ ꝓbat. qꝛ int̓pretatio doctoris nō ē neceſ ſaria niſi inqͣꝫtū iure ꝓbat̉. vt noͣ. in. c. i. de poſtu. p̄la. 2º. noͣ ibi nullꝰ audiat ⁊cͣ. ꝙ v̓ba imꝑatiui modi eꝗpollēt v̓bis p̄ceptiuis. nā ꝑ hͨ v̓ba p̄cipit̉ ꝙ nemo audiat ab his diuīa. ꝓbatur in. c. p̄ter. .xxxij. di. ſꝫ nunꝗd hͦ ſit veꝝ gn̓alit̓. vide bo. tex. in cle. exiui. de v̓. ſig. ¶ 3º. nō ex eodē v̓. nullꝰ. ⁊cͣ. ꝙ etiā ꝓprij ꝑrochiani ⁊ alij p̄ſbyteri debent ab ſtine̓ ab officijs notorij fornicatoris. nā h̓ poni v̓bū vniuerſale negatiuū ⁊ ꝗ totū dicit nil exclu dit. xix. di. in memoria. Ex qͦ infero aliud ꝙ licet excōicato poſſit aucͣte iurꝭ cōicare domeſtici. xi. .q. iij. qm̄ multos. ⁊. c. int̓. de ſen. excl. a notorio tn̄ fornicatore ꝗſqꝫ debet ſe abſtine̓ ⁊ nemo ex cludit̉ reſpectu diuinoꝝ ⁊ ſacramētoꝝ ab eo nō recipiēdoꝝ. ⁊ plꝰ h̓ dicūt doc. ꝙ nō ſolum alij de bēt abſtine̓ a notorio fornicatore ſꝫ etiā ip̄e n̄ de bet ſe immiſce̓ diuinis audiēdo ſeu ꝑcipiēdo ſa cramēta ab alijs. alle. c. p̄ter. xxxij. di. qd̓ bn̄ noͣ. ſꝫ iudicio meo illud. c. nō ꝓbat hͦ indiſtincte ſed diſponit dūtaxat vt nō debeat ꝑmane̓ in choro cū alijs clericꝭ. vn̄ nō negat ꝗn ſaltē tanqͣꝫ ꝗlibet laicꝰ ⁊ peccator poſſit audire diuīa. nā regularit̓ peccator nō repellitur ab auditu diuinoꝝ niſi ſit excōicatꝰ. ij. q. i. multi. ⁊. xxi. di. cleros. ¶ 4º. nō ibi qͣꝫtūcunqꝫ pollutꝰ. ꝙ ex pollutōe clerici non īficiunt̉ aliqͦ mō ipſa ſacramēta. rō ē qꝛ recipiūt vī ⁊ v̓tutē īmediate ab ip̄o deo. nā dicebat apl̓s neqꝫ ꝗ plātat ē aliꝗd neqꝫ ꝗ rigat ſꝫ ꝗ incremen tū dat ⁊ ip̄e ē deꝰ. ⁊ dic plātat .ſ. p̄dicādo gr̄aꝫ ri gat .ſ. baptizādo. incremētū dat .ſ. p̄ſtādo gr̄am. vt. ij. q. i. multi. vn̄ ſacramēta trāſeūt ꝑ manū ſa cerdotꝭ ſic̄ tnͣſit aqͣ ſuꝑ canali lapideo. vn̄ nil ger minat ſuꝑ lapide neqꝫ ꝯtaminat̉ .i. q. i. ſi fuerit. ⁊ .d. c. multi. iura gͦ q̄ vident̉ dice̓ ſacramenta pol lui intelligo qͦ ad opi. vulgariū vel qͣꝫtū ē in ipſo malo mīſtro. ſic intelligo. c. ſic populꝰ .i. q. i. cū ſi. Ꝙnoͣ ibi purgatoria cūctaꝝ ꝯtagionū ⁊cͣ. ꝙ cele bratio miſſe ⁊ alia ſacramēta purgāt peccata. ⁊ dic̄ Ab. ꝙ tollūt̉ venialia. vi. di. teſtamētū. alij ꝙ etiā mortalia de ꝯſe. di. ij. cū oē. vide duas glo. noͣ. ꝯͣrias vnā. i. q. i. int̓rogo. q̄ dicit ꝙ dimittunt̉ venalia. ⁊ hͦ idē tenet glo. in ꝓhe. vi. ſuꝑ v̓. bn̄di ctiōeꝫ. aliā in. c. an̄ bn̄dictiōeꝫ. de ꝯſe. di. ij. q̄ dicit alt̓natiue tm̄. ꝙ etiā mortalia remittunt̉. Sed re ducēdo hͨ ad ꝯcor. dic ꝙ ſi ꝗs ē ꝯtritꝰ ⁊ cōfeſſus nō tn̄ fuit recordatꝰ de certo peccato tūc illud di mittit̉ ſic ītellige glo. ꝯͣriā. ſed vbi recordabat̉ il lud nō dimittit̉. fac̄ qd̓ noͣ. de pe. di. i. ī ſūma. Itē peccata alioꝝ audiētiū dimittūtur data ꝯtritiōe ꝑ celebratōeꝫ ſacerdotū ſaltē qͦ ad penā. nam ſa cerdotes dicūt̉ ꝯmede̓ peccata populi .i. q. i. ipſi ſacerdotes. ⁊ hͦ vltimo mō ſacramētū celebratio nis ꝓdeſt etiā mortuis. xiiij. q. ij. aīe defūctoꝝ. ⁊ in. c. cū marthe. in fi. de cele. miſ. bº. no ex v̓. ce teꝝ. tres qͣlitates delicti. nā qͦddā ē notoriū qͦd dā occultū ⁊ qͦddā pene occultū ⁊ in qͦ differāt int̓ ſe. jͣ. ſb̓ijciā cū glo. ¶ Noͣ 7º. tria ex ꝗbus in ſurgit notoriū. pͦ ex ſnīa. 2º. ex ꝯfeſſiōe facta ī iu dicio. 3º. ex oꝑis euidētia q̄ nulla t̓giuerſatiōe ce lari pōt. 8º. noͣ licitū abſtine̓ a qͦlibet miniſtro peccatore eo aīo vt rubore ꝯfuſus inducatur ad fructū penitētie de qͦ tn̄ dic vt. jͣ. latiꝰ dicā. ¶ ¶ Ul timo noͣ ꝙ dicit̉ ꝗs tolerari qn̄ non fuit ꝯdēnatꝰ nec ꝯfeſſus nec hꝫ oꝑis euidētiā. ⁊ noͣ ꝙ nō ſolū diuina nō ſunt audiēda ab iſtis ſuſpēſis ſed nec etiā alia eccl̓iaſtica ſacramēta ſūt ab eis recipien da. Et ꝑ illud v̓bū a clericis ⁊ p̄ſbyiterꝭ ⁊cͣ. colli git̉ ꝙ non ſolū int̓dicit̉ iſtis celebraº. miſſe ⁊ exe cutio ordinis ſacerdotalis. ſꝫ etiam executio cu iuſſibꝫ ordinis. vn̄ nō poſſūt lege̓ euāgelium vel epl̓aꝫ. vt in. d. c. p̄ter. ⁊ h̓ ſatꝭ innuit̉. ex p̄dictꝭ noͣ ē ſuꝑficialit̓ tex. in pluribꝰ declaratꝰ Nūc ad de claratōeꝫ materie intrīſece ꝓſeqͦr duo pͥncipalia multū vtilia. pͦ ſpecifice circa iſtos ꝯcubinarios. 2º. gn̓aliter de qͦlibet peccatore p̄ciſo vel nō. ⁊ pͦ vt habeatur clare maͣ ꝓſequor ꝑ. v. q. breuiſſime ꝯcludētes qm̄. sͣ. in. c. ſicut recitaui multas opi. Primo igit̉ q̄ro nunꝗd clericꝰ fornicariꝰ ſit ſu ſpēſus qͦ ad ſe. 2º. nunꝗd qͦ ad alios vt ſic alij pec cēt audiēdo eū. 3º. nunꝗd ſuſpēſus ab officio. 4º. nunꝗd a bn̄ficio. 5º. nunꝗd celebrādo efficiat̉ ir regularꝭ. Ad pͥᵐ dic ꝙ ſiue ſit notoriꝰ ſiue occul tus ſuſpēſus eſt qͦ ad ſe nec ē ſpeciale ī eo ſꝫ idē ē in qͦlibꝫ clerico exiſtēte in mortali. nō enī debꝫ exeꝗ officiū cū ſit ꝑ peccatū mortale a deo ſepa ratus. vt ꝓbatur in. c. fi. jͣ. eo. ⁊ hͨ ſuſpēſio ꝓuenit De coha. clerico. ⁊ mulie. pͥncipalit̓ ab adā qꝛ īmediate cū peccauit ſeꝑatꝰ fuit a gratia dei. xi. q. iij. illud. ⁊. c. audi deniqꝫ. ꝑ Inno. in. c. ſi celebrat. de cle. ex. mi. vn̄ ī pſal. odi ui eccl̓iaꝫ malignātiū ⁊cͣ. gͣuiſſime igit̉ peccat cle ricꝰ celebrando dū exiſtit in peccato mortali. de ꝯſe. di. ij. qͦtidie. ⁊. c. de hoīe. de cele. miſ. Ad 2ª .q. nūꝗd ſit ſuſpēſus qͦ ad alios vt ſic alij peccēt audiēdo eū. dic ꝙ ſi ē occultꝰ ſeu toleratꝰ mō p̄ dicto alij nō peccāt qꝛ nō ē ſuſpēſus qͦ ad alios. vt ꝓbat̉ h̓ ⁊ in. c. fi. jͣ. eo. Si v̓o ē notoriꝰ ꝑ ſnīam vel ꝯfeſſionē ſpōte factā tūc nō ē licitū audire ta lē ⁊ peccāt ꝯͣ faciētes qꝛ veniūt ꝯͣ p̄ceptuꝫ eccl̓ie. nō ꝙ ſacramēta nō ſint vera in ſe ſꝫ ex ꝯtēptū ⁊ ꝯtumacia ⁊ īobediētia ſuꝑiorꝭ. vn̄ alibi dic̄ canō ꝙ bn̄dictiōes taliū clericoꝝ ꝯuertunt̉ in maledi ctiōem. lxxxi. di. ſi ꝗ: Sꝫ dubiū ē in notorio no torietate facti vt qꝛ hꝫ ꝯcubinā publice in domo nec fuit ꝯdēnatꝰ nec in iudicio cōfeſſus. ⁊ iſte eſt paſſus ꝑiculoſus de qͦ ſepe fui int̓rogatꝰ ⁊ ſepe pͣcticabilis apud hoīes timoratos ⁊ bōe ꝯſcīe ꝙ multū trepidant audire vel cū ſcādalo abſtine̓ a talibꝰ. ⁊ in hͦ ſūt pͥncipalit̓ due opi. Quidā dicūt ꝙ ſine aliqͣ monitiōe debēt oēs a talibꝰ abſtine re et vident̉ ſentire multi in. c. ſic̄. sͣ. e. ⁊ in. c. ſi ce lebrat. de cle. ex. mi. vn̄ Hoſti. h̓ Io. an. ⁊ do. An nō reꝗrūt monitiōeꝫ ſꝫ Hu. Lau. ⁊ Archi. in. c. nullꝰ. p̄all̓. ⁊. d. c. ſi ꝗ. Io. de lig. ⁊ do. Car. hic te nēt monitiōeꝫ necͣiaꝫ qꝛ ceſſante monitiōe nō vi bet̉ ꝙ ꝗs poſſit habe̓ indubitatā ſcīaꝫ de ꝯcubi natu cū poſſit clericꝰ habe̓ excuſatiōeꝫ ⁊ fac̄. d. c. ſi ꝗ. vbi dr̄ ꝙ ſi maluerint ꝑſeuerare in peccato oēs abſtineant ⁊cͣ. ꝑ illud v̓. ſi maluerint. vr̄ ꝙ ſit opꝰ monitiōeꝫ p̄mitte̓ vt ſic appareat de ꝯtēptu ⁊ volūtate ſua. ad idē faciūt iura p̄cedētia q̄ cōi ter vident̉ reꝗre̓ monitōeꝫ an̄ factū. Cōſulenda eēt pͥª opi. poſt factū. 2ª vt euitēt peccatū ⁊ poſ ſet dici ꝙ vtraqꝫ eaꝝ ſit vera ⁊ ꝙ nunqͣꝫ īcurrāt peccatū audiētes an̄ monitiōem ꝓpt̓ varietates opi. ad hͦ qd̓ noͣ. glo. in. c. i. de poſtu. p̄latꝭ. li. vi. fac̄ .l. regula. ff. de in. ⁊ fac. igͦ. ⁊ cū hac opi. al̓s tnͣſiui ſꝫ cogitaui ꝙ de iuris ſb̓tilitate poſſumus diſtin gue̓ ꝙ aut fornicatio ē ita notoria ꝙ nullā hꝫ du bitatōeꝫ ſic̄ videmꝰ in pluribꝰ clericis ꝗ tenēt ita publice ꝯcubinas ſicut vxores ⁊ publice nutriūt filios ita ꝙ ipſi etiaꝫ nō audēt diffiteri ⁊ tūc cre do ꝙ oīno ſit abſtinēdū ab eis ſine alia monitio ne. ⁊ hͦ ꝓbat iſte tex. in fi. ibi nec hꝫ oꝑis euidētiā ⁊ meliꝰ in. c. ſe. vbi nulla fit mētio de admonitio ne. ⁊ ꝓ hͦ glo. ibi noͣ. in v̓. ibi nō ex euidentia. ⁊ in v̓. celari. ⁊ ſūt ābe glo. noͣ. ⁊ vide. ij. q. i. de manife ſta. ⁊ glo. in. c. michael. de fi. p̄ſby. q̄ ponit qͣlit̓ ꝓ bet̉ quē eē filiū p̄ſb̓ri. Itē tex. vr̄ ꝓbare de dire cto in. d. c. nullꝰ. ⁊. c. p̄ter. reꝗrunt enī illa iura ſo lā euidētiā facti nō autē ꝙ expectēt monitiōeꝫ a ſuꝑiore. Itē a ꝯͣrio ſenſu ſeq̄ret̉ ꝙ nūqͣꝫ fornica tio vl̓ raro poſſet eē notoria. Si v̓o fornicaº nō hꝫ illā oꝑis euidētiā ſꝫ pōt ꝓbabilit̓ tergiuerſari puta qꝛ ꝯcūbina habitat cū mr̄e clerici dic̄ ipſaꝫ eē pediſſequā mr̄is vel ꝗd ſil̓e ⁊ tūc ꝓcedit ꝯͣria opi. vt expectet̉ monitio ⁊ eiꝰ ꝯtēptꝰ ⁊ hāc puto eē mētē iuriū. nō ob. iura ꝓxi. sͣ. alle. nā ibi exigi tur moniº. ad aliū effectū vt multifarie dictū fuit in. d. c. ſicut. ¶ Circa 3ªᵐ. q. nūꝗd ſit ſuſpēſus ab officio. nec dicas hāc. q. eē ſolutā ex p̄cedentibꝰ qꝛ vt dixi ī. d. c. ſic̄. reſpectu alioꝝ .ſ. audiētiū. iſta ē ſuſpēſio īdirecta. nā lꝫ p̄cipiat̉ vobis vt nō au diatis Titiū legētē. nō ꝑ hͦ infert̉ ꝙ ille ſit ſuſpē ſus a lectura. ⁊ iō ꝗdaꝫ volūt dice̓ vt noͣ. Inno. ī .d. c. ſi celebrat. ꝙ fornicariꝰ etiā notoriꝰ nō ē di recte ſuſpēſus a iure ⁊ ꝑ hͦ inferebāt ad ſo. vltꝭ. q. ꝙ celebrādo nō efficit̉ irregularꝭ. qꝛ illam nūqͣꝫ ꝗs incurrit niſi in caſibꝰ a iure exp̄ſſis. vt in. c. is ꝗ. de ſen. excꝭ. li. vi. et mouent̉ iſti qꝛ canō nō di rigit directe v̓ba ſuſpēſiua ad clericū. ⁊ hāc opi. tenuerūt ml̓ti. vt dixi in. d. c. ſic̄. ⁊ ſpecifice Io. de lig. ⁊ do. Car. h̓. Sꝫ ego diſtīguerē ꝓut. sͣ. dixi ī p̄cedēti. q. ꝙ ſi hꝫ oꝑis euidētiā indubitatā ē ta lis ſuſpēſus directe a canone. ⁊ ꝓbo ꝑ. d. c. p̄ter. vbi dic̄ tex. ex aucͣte. dei ⁊ btī Pe. ſibi int̓dicimꝰ vt miſſaꝫ nō cātet ⁊cͣ. nō .n. video int̓ hͦ v̓ba drīaꝫ ſuſpēdo te ab officio ⁊ iſta int̓dico tibi officiū ſꝫ ꝑ pͥª v̓ba infligit̉ ſuſpēſio adeo ꝙ celebrās efficit̉ irregularꝭ. vt ꝓbat̉ clariſſime hodie in. c. i. de re iudi. li. vi. ⁊. c. i. de ſen. excꝭ. eo. li. gͦ ⁊ ꝑ iſta 2ª v̓ba qꝛ nō refert ꝗd ꝑ eꝗpollētiā fiat. c. lꝫ ex qͣdā. de teſti. facit. l. nō poſſūt. ff. de legi. Ad idē vide tex xxxij. di. veꝝ. vbi tales appellāt̉ ſuſpēſi ſeu p̄ciſi ab eccl̓ia ſecꝰ autē vbi ceſſat talis oꝑis euidētia ⁊ ꝑ hͦ ſoluit̉ fi. q .ſ. an celebrādo īcurrat irregula ritatē. Ad 4ªᵐ. q. nūꝗd ſit ſuſpēſus a beneficio. Hoſt. ⁊ do. An. tenuerūt ꝙ nō. sͣ. eo. ſic̄. vt ibi di xi. Sꝫ ego diſtīguerē mō p̄dicto vt vbidetur ta lis īdubitata ſcīa ſit inflicta ſuſpēſio a bn̄ficio. et vr̄ clare ꝓbari in tex. ⁊ glo. in. d. c. p̄ter. Itē facit qꝛ ſuſpēſus ab officio ꝓpt̓ graue crimē eſt ſuſpē ſus ꝑ ꝯſequēs a bn̄ficio. vt noͣ. doc. in. c. a crapu la. sͣ. ti. i. vide bo. glo. in cle. cupiētes. de penis. in v̓. nō nouā. ꝓbat̉ rōe. bn̄ficiū ē ſeq̄la officij. vn̄ ſi nō pōt dice̓ officiū ex culpa ſua non debet ꝑciꝑe bn̄ficiū. c. fi. de ℟p. li. vi. ⁊. c. paſtoralis. in fi. sͣ. de appel. nec ob. iura. sͣ. alle. qꝛ loquūt̉ de ſuſpēſiōe hoīs ⁊ qm̄ male ẜuat̉ de facto ſuſpēſio iurꝭ. man dat̉ ibi ſnīa hoīs Quo ad 2ᵐ pͥncipale nūꝗd ſit abſtinēdū a diuinis ſeu ſacramētis alioꝝ pecca toꝝ ſeu in crimīe adiacētiū ⁊ de hoc aliꝗd tā gūt doc. h̓ ⁊ multū ꝯfuſe ⁊ vide Inno. ⁊ Hoſti. in. c. ꝑ tuas. de ſimo. ⁊ oīno in. c. i. de ſciſmaticꝭ. ⁊ ali ꝗd in. c. fr̄nitatꝭ. de he̓ti. Sꝫ ꝯclude breuit̓ ⁊ cla re ꝑ tria mēbra. ꝗdā enī ꝓpt̓ crimē ſunt ſuſpēſi ſi ue p̄ciſi ab hoīe vt excōicati depoſiti vel ſuſpēſi ab officio. ꝗdā enī ſunt p̄ciſe a canonē nō a iudi ce. ꝗdam v̓o iacēt in peccato ſꝫ nō reꝑiunt̉ p̄ciſi nec ab hoīe nec a canone. p caſu dic ꝙ non ē lici tū ab eis reciꝑe aliqͣ ſacramēta nec audire diuīa qꝛ nō poſſūt dici tolerati exqͦ iudex ſnīaꝫ ſpecifi cā in eos tulit vth̓. ⁊. ix. q. i. c. i. ⁊. ij. vide Inno. ī .c. qͣliter. ⁊ qn̄. el. ij. de accu. vbi noͣ. dicit ꝙ ſel̓ de poſitꝰ a iudice nō pōt āplius dici toleratꝰ poſſꝫ tn̄ dubitari nūꝗd ſacramētū baptiſmatis in ne ceſſitatibꝰ poſſit recipi a talibꝰ ⁊ potiꝰ inclinare De coba. clerico. ⁊ mulie. ⁊ in ſnīaꝫ affirmatiuā. nā ⁊ ab he̓tico licite ꝗs reci pit hͦ ſacramētū in neceſſitate. vide bo. tex. in rōe eiꝰ. xxxij. di. §. veꝝ. 2º caſu etiam ꝙ qn̄ ſūt p̄ciſi a canone. diſtingue aūt factū ē occultū aut notori um. ſi notoriū nō licꝫ a talibꝰ ꝑcipe̓ aliqͣ ſacramē ta. ar. h̓. ⁊ d. §. veꝝ. puto ꝙ hͦ fallit in ſacramēto baptiſmatꝭ ⁊ in ſacramēto corporis xp̄i vt in ne ceſſitate liceat a talibꝰ iſta reciꝑe ſicut dr̄ de for nicarijs ⁊ ſimoniacis in ordīe. vt in. d. §. veꝝ. ⁊ qͣ re potiꝰ ꝑmittant̉ iſta ſacramēta qͣꝫ alia. vide bo nā glo. in. d. §. veꝝ. Si v̓o factū ē occultū ſentiūt doc. h̓ ꝙ ī ſacramētis neceſſarijs n̄ ſit abſtinēdū ab eis ſꝫ ī volūtarijs licite poſſumus abſtine̓ dū mō euitet̉ ſcādalū ꝗnīmo debemꝰ abſtīere ī iſtꝭ volūtarijs. ar. vi. q. ij. ſi tm̄. ⁊. c. placuit. ⁊ vide In no. in. d. c. i. de ſciſma. ⁊ ibi fuit ī ſingꝭ. op. ꝙ talis occultꝰ qͣꝫuis nō habeat executiōeꝫ ordinis. ni hilominꝰ .n. trāſfert in aliū ꝯferēdo ſibi ordineꝫ ꝓpt̓ cōeꝫ opi. ⁊ publicā vtilitatē ſic̄ in ſil̓i dicimꝰ in. l. barbariꝰ. ff. de offi. p̄to. multi tn̄ in hͦ ꝯͣ. vt noͣ in. c. nihil. de electꝭ. ⁊ in c. v̓itatꝭ. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊. i. .q. i. in ſūma. ⁊ nūꝗd excōicatū occultū quē poſ ſuꝫ ꝓbare excōicatū debeā euitare maxīe ſi ē p̄ latꝰ meꝰ. vide noͣ. ꝑ Inno. in. d. c. i. ⁊ ꝑ eūdē in. c. cū nō ab hoīe. de ſen. excꝭ. Ultīo caſu qn̄ p̄ciſio nō eſt facta a iudice vl̓ a canone. ſentiūt doc. h̓ ꝙ poſſumꝰ ſine ſcādalo abſtine̓ a ſacramētis volū tarijs nō tn̄ peccamꝰ nō abſtinēdo. qꝛ nō ſunt ſu ſpēſi qͦ ad nos. vt in. c. fi. jͣ. eo. Et q̄ ſūt ſacramēta volūtaria ⁊ q̄ neceſſaria vide bo. glo. ī. c. veniēs de trāſac. ⁊ vtꝝ eccl̓ia liget peccata oīno occul ta ſeu peccatores delinquētes occulte dic ꝙ ſic. vide glo. noͣ. in cle. i. de here. in. v̓. incurrāt qͣſi. iu fi. ſꝫ in hͦ fi. caſu do. An. diſtīguit ꝙ vbi peccatū ē notoriū nō ē licitū ab eis audire diuīa vel ꝑci ꝑe ſacramēta. qꝛ oē peccatū notoriū int̓dic̄ offiⁿ ſine diſpēſatiōe. vt ī. c. fi. de tēpo. or. Adduc̄ ⁊ ali as rōes n̄ ꝯcludētes iudicio meo. vn̄ ſimpl̓r īhe reo pͥme ꝯcluſiōi. ⁊ dico tex. eē in. c. fi. jͣ. eo. nā ibi ſe reſtrīgit ad peccatū fornicatiōis notorium. ⁊ idē fac̄ tex. in. d. c. nullꝰ. nā op. ſua eſſet vera ſi di xiſſꝫ canō nullꝰ audiat miſſaꝫ illiꝰ quē īdubitant̉ ſcit in peccato iace̓ ⁊ nō poſuiſſꝫ ſpālitatē ī forni cario. Ad ideꝫ. d. §. veꝝ. nec ob. c. fi. de tēpo. or. qꝛ fatet̉ ꝙ ipſe gͣuit̉ peccat celebrādo ſed nō alij audiēdo ſic̄ patet in ſil̓i in. c. fi. jͣ. eo. ⁊ ꝑ hͦ habes expeditā maͣꝫ ītrīſecā huiꝰ. c. ⁊ ad p̄dicta reduc oēs glo. h̓ poſitas q̄ multū gn̓alit̓ locute ſūt pret̓ glo. in v̓. notoriā. q̄ attīgit aliā maͣꝫ extrīſecā a. c. cū qͣ dicemꝰ aliꝗd de notorio ſalteꝫ ꝓ intellectu t̓minoꝝ. In glo. in v̓. notoriū. in fi. de hac maͣ no torij. vide ſatꝭ ꝑ ſpe. in ti. de noto. cri. ⁊ bo. glo. iū cto tex. ij. q. i. manifeſta. ⁊. c. de manifeſta. ⁊ per Hoſti. ī ſūma. eo. ti. §. fi. aliꝗd ꝑ Cy. C. de accu. ea ꝗdē. ⁊ ex dictꝭ huius glo. nō pōt haberi certa doctrina nec ꝓpter ꝓlixitatē talis materie pōt le gēdo facilit̓ explicari. ſꝫ ꝓ noticia glo. ⁊ t̓minoꝝ īſtabimꝰ circa aliqͦ. pͦ declarādo t̓minos. 2º. quol hominū ſcīa reqͥrat̉ ad īducēdū notoriū 3º. qūo phet. 4º. veꝝ exigat ordo. iux i. g. vt. xexigat ꝑbatio ⁊ ꝓcedā ꝯcluſiue. ¶ Ad pͥᵐ aduertēdum ꝙ habemꝰ duo extrema .ſ. ſcīaꝫ ⁊ neſcīaꝫ. Neſci re ē ꝓrſus igͦrare ita ꝙ nulla ibi cadat credulitas vt noͣ. ff. de iu. ⁊ fac. ig. ſuꝑ Rica ꝑ Bar. in. l. ad monēdi. ff. de iureiurꝭ. fac̄ qd̓ noͣ. glo. in. c. ij. de te ſta. li. vi. Scīa v̓o pōt haberi duplex. pͦ in his q̄ ſūt alicuiꝰ artꝭ ſeu ſcīe. ⁊ in his ſcire ē rē ꝑ cāꝫ co gnoſce̓. vt dic̄ ph̓s. ⁊ fac̄. l. ſcire leges. ff. de legꝭ. ⁊ c. ītelligētia. jͣ. de v̓. ſig. hr̄ 2º. in his q̄ ſūt alicuius ſc̄i. vt dicimur ꝗd ſcire qn̄ ad noticiā illiꝰ ꝑueni mus ꝑ aliquē ſenſū corporeuꝫ vtputa ſcio ꝙ ha bes caputiū in capite. hͦ enī ſcio qꝛ dep̄hēdo per ſenſū viſus. ⁊ hͨ ſcīa reꝗͥrit̉ ī teſte. iiij. q. ix. teſtes ⁊. l. teſtium. C. de teſti. ad hāc ſcīaꝫ iudex nō pōt adduci niſi ī actu ꝯtinuo vel qn̄ res geſta ē corā eo tāqͣꝫ corā iudice. In actibꝰ v̓o trāſeūtibꝰ ſeu in momētaneis iudex nō hꝫ talem ſcīaꝫ ſꝫ ex va rijs ꝯiecturꝭ. ⁊ varijs ꝓbationū gradibꝰ adduci tur ad credulitatē q̄ tenet mediū int̓ ſcīam ⁊ ne ſcīaꝫ ⁊ ad habēdū ſcīaꝫ ſeu iſtā credulitatē habe mus vt dixi multos gradꝰ ꝓbationis ⁊ diuerſa vocabula. nā qn̄qꝫ factū ē occultū qn̄qꝫ pene oc cultū qn̄qꝫ publicū qn̄qꝫ dr̄ manifeſtū qn̄qꝫ eui dēs. Itē fama rumor odiū arᵐ ſuſpitio opi. cre dulitas p̄ſūptio notoriū ⁊ ſi. Occultū ꝓpͥe dr̄ ſi cut ē qd̓ ꝓbari nō pōt. vn̄ dei iudicio relīquitur. xxxij. di. crubeſcāt. vi. q. i. ſi oīa. fac̄. l. duo ſūt ti tij. ff. de teſta. tutē. Pene occultū dr̄ id qd̓ ꝓba ri pōt ſꝫ cū difficl̓tate. vn̄ dictio pene diminuit ſi cut dictio qͣſi. vt in. c. cū dilecta. de ꝯfir. vti. Pu blicū v̓o ē nomē gn̓ale ⁊ qn̄qꝫ verificat̉ in noto rio ⁊ qn̄qꝫ ī fama. vn̄ notoriū pōt dici publicum ſic ⁊ h̓ qd̓ ꝯſtat ꝑ famā vt ē tex. jͣ. eo. c. ſe. ⁊ idē qͣ ſi dic de manifeſto. nā manifeſtū multipl̓r capit̉ in iure qn̄qꝫ manifeſtū ē ꝗd notoriū facti ꝑma nentꝭ. vt ꝓbat̉. ij. q. i. manifeſta. ⁊. c. de manifeſta. qn̄qꝫ ſumit̉ ꝓ notorio facti trāſeūtꝭ ⁊ nō redeūtꝭ .iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. qn̄qꝫ ⁊ ꝓpͥe ē ſpēs de ꝑ ſe dif ferēs a notorio ⁊ hꝫ ſe in minꝰ qͣꝫ notoriū. nā ꝓ pͥe manifeſtū ē publica ſeu famoſa inſinuatio ex certo auctore ⁊ ex certꝭ cauẜ ꝓueniens. ⁊ differt manifeſtū a fama. qꝛ fama qn̄qꝫ ꝓcedit ex certo auctore. qn̄qꝫ etiā ē fallax nō ſic manifeſtuꝫ. pōt eniꝫ ꝓbari ſꝫ nō ita clare apud alios ſic̄ notoriū. Fama v̓o ſolet deſcribi ꝓut dr̄ in glo. ꝙ ē illeſe maieſtatꝭ ſeu dignitatꝭ ſtatꝰ vita ⁊ moribꝰ ꝯpro batꝰ ſꝫ iſte deſcribit tm̄ bonā famā nō malā q̄ tn̄ pōt ita ſe habe̓ ad malū ſic̄ ad bonū. vn̄ appella tur ꝗs famoſus latro. l. capitaliuꝫ. §. famoſos. ff. de penis. ⁊ in. c. ex ꝑte ade. de teſti. vbi raptores vocant̉ nobiles. ꝓpͥe autē deſcribēdo famā ī ge nere ſuo. dic ꝙ ē cōis locuº. ex veriſil̓ibꝰ ꝯiecturꝭ ſurgēs. ⁊ dixi noͣ. ex veriſil̓ibꝰ qꝛ al̓s ꝓpͥe nō eſt fama ſaltē qͦ ad iurꝭ effectū ſꝫ ſūt vane voces po puli de qͦ pl̓e ꝑ Bar. in. l. de mīore. §. tormēta. ff. de q̄ſtio. ⁊ glo. et doc. in. c. īꝗſitiōis. et. c. cū opor teat. de accu. Rumor v̓o in minꝰ ſe hꝫ qͣꝫ fama. vide bo. glo. iuncto tex. in. c. ſuꝑ eo. de eo ꝗ cog. ꝯſan. vxo. et. xxxv. q. vi. ſi duo. Indiciū ꝓprie ē noͣbile ſignū alicuiꝰ dicti rei ſeu facti qd̓ ſubijcit̉ De coha. clerico. ⁊ mulie. neceſſitati ꝓbādi ⁊ largo mō arᵐ pōt dici indici uꝫ. ⁊ vide in. c. forꝰ. de v̓. ſig. nā tot poſſūt eē in dicia ⁊ ita vrgētia ꝙ inducerēt iudicē ad credu litatē ⁊ ſufficerēt ad ferēdā ſnīaꝫ etiā in crimīali bus. l. īdicia. C. de rei vē. l. ſciāt cūcti. C. de ꝓbatꝭ. .c. afferte. de p̄ſūp. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. 3º. loco. de ꝓba. ⁊ idē dic de ſi. Sꝫ veniamꝰ ad notoriū qd̓ ẜm glo. ē triplex .ſ. iurꝭ facti ⁊ p̄ſūptiōis. notoriū v̓o iurꝭ pōt ſic deſcribi ꝙ ē ſpōtanea ꝯfeſſio cla ra ꝓbatio iuſta ⁊ īdubitata diffinitio ⁊ irreuoca bilis. ⁊ declara dr̄ enī ſpōtanea ꝯfeſſio qꝛ ex ſpō tanea ꝯfeſſiōe in iure facta orit̉ notoriū vt ī iſto tex. Itē ex clara ⁊ īdubitata ꝓbatione etiā orit̉ notoriū. vt in. c. cū olī. de v̓. ſig. Itē ex diffinitiōe ſeu ſnīa nec pōt āpliꝰ retractari vt h̓ ⁊. c. fi. ⁊. c. cū int̓. de re iudi. nā res iudicata ꝓ v̓itate accipit̉. l. res iudicata. ff. de re iudi. ⁊. l. īgenuū. ff. de ſtatu ho. ⁊. d. c. cū int̓. ⁊ dr̄ notoriū iuris ex duplici cā vel qꝛ in iure orit̉ .i. ex his q̄ in iudicio fiūt vl̓ ex eo qꝛ iurꝭ artificio īducit̉. ¶ Et hͦ reſpectu dili gent̓ aduerte ⁊ notoriū qd̓ glo. appellat p̄ſūptio nis pōt dici notoriū iurꝭ. nā artificio iurꝭ īducit̉ ⁊ tūc ſufficerꝫ face̓ diſtīctōeꝫ bimēbrē ſic̄ dꝫ eſſe q̄libet bona diſtīctio. nā qͦddā ē notoriū iurꝭ qͦd dā facti. Notoriū iuris pōt dici duplex qͦddam orit̉ ex his q̄ agūt̉ in iudicio. qͦddā v̓o ex actibꝰ exͣiudicialibꝰ qn̄ ius vehement̓ aliꝗd p̄ſumit vt ī filiatiōe ꝓbāda. nam ex ꝯiecturis a iure īductꝭ fi liatio dr̄ notoria tūc dic ꝙ notoriū iuris ſeu p̄ſū ptiōis ē iuris euidētia vehement̓ p̄ſūpta. Noto riū facti vario mō diffinit̉ ſꝫ ſuffic̄ ponere duas diffinitiōes ſeu deſcriptiōes. pͥª ꝙ ē crimē vel fa ctū cuiꝰ teſtis populꝰ ē ⁊ ſil̓atꝰ locꝰ nō eſt. vt noͣ. Archi. ij. q. i. de manifeſta. ⁊ vide bo. tex. in. c. cū dilectꝰ. jͣ. de pur. cano. 2º. mō diffinit̉ ꝙ ē clara et famoſa locutio ex euidētia rei ſurgēs q̄ t̓giuer ſatiōe aliqͣ celari nō pōt. ꝓbat̉ in. c. ſe. ⁊ in. c. eui dētia. de accu. Et hͦ notoriū facti ē triplex. nā qͦd dā ē notoriū facti ꝑmanentꝭ vt ꝙ pallaciū dn̄oꝝ ſit in platea ⁊ hͦ ꝓpͥe dꝫ dici notoriū qͣſi res noͣ oī bus volētibꝰ inſpice̓. ꝓ hͦ aucͣ. ꝗ ſel̓. C. qūo ⁊ qn̄ iu. ⁊. d. c. euidētia. vn̄ dic̄ tex. in. d. aucͣ. ꝙ vox pre conis qꝛ ē trāſitorta nō trāſit in notoriū qꝛ pau cis noteſcit. ſꝫ edicta ſic qꝛ habēt actū ꝑmanēteꝫ 4ᵐ ē notoriū facti trāſeūtꝭ ⁊ nō redeūtꝭ. vt ſi ī cō ſpectu ppl̓i aliꝗs fuit occiſꝰ. nā pōt dici notoriuꝫ tūc nō autē ꝙ ſit notoriū nūc ⁊ ſic ītelligo qd̓ di xi de voce p̄conis. 3ᵐ ē notorium facti int̓pellati exᵐ in eo ꝗ ē paratꝰ ſemꝑ ad mutuādū ſb̓ vſurꝭ nā nō ſemꝑ mutuat ſꝫ int̓pellatī lꝫ poſſet dici ha be̓ actū ꝯtinuū reſpectu aptitudinis ſꝫ nō actꝰ ⁊ hͨ ſufficiāt qͦ ad pͥᵐ. habes enī ex p̄dictis t̓minos declaratos ⁊ ex ꝗbꝰ iudex adducit̉ qn̄qꝫ ad ve rā ſcīaꝫ qn̄qꝫ ad credulitatē q̄ ſuffic̄ ad ferendā ſnīaꝫ. ¶ Uenio ad 2ᵐ .ſ. ꝙ hoīuꝫ ſcīa reꝗrit̉ ad īducēdū notoriū facti ⁊ in hoc varia dicūt̉. vide glo noͣ. in. c. de manifeſta. iūcto tex. ij. q. i. que dic̄ ſuffice̓ ſcīaꝫ. x. hoīum. ſꝫ ītelligo illā glo. ꝓut ibi noͣ. nā oportꝫ ꝙ det̉ ſcīa totiꝰ vicinie vl̓ maioris ꝑtꝭ ita ꝙ nō ſint minꝰ. x. vn̄ ī loco vbi nō ſūt. x. ꝑ ſone n̄ pōt oriri notoriū ⁊ ꝙ ſufficiat ſcīa vicinie ⁊ ꝙ nō reqͥrat̉ ſcīa totiꝰ ppl̓i. vide bo. tex. in. d. .c. cū dilectꝰ. de pur. cano. dic̄ tn̄ h̓ Cal. ⁊ bn̄ ꝙ di ſcretꝰ iudex ex varijs circūſtantijs ex qualitate actꝰ loci ⁊ tꝑis arbitrat̉ factū eē notoriū vel nō. ⁊ cōit̓ dr̄ ꝙ ex tribꝰ cauſat̉ notoriū ex hoīuꝫ ſcīa ⁊ loci ⁊ tꝑis qͣlitate. nā oporte̓t ꝙ nō fiat deno cte neqꝫ ī loco ſecreto nec paucis ſciētibꝰ ſꝫ ꝙ in publico ⁊ patēti loco. Itē de die ne hoīes de fa cili decipiāt̉. Itē ꝙ in pn̄tia plurimoꝝ vt p̄dixi ſꝫ vt dixi diſcretꝰ iudex habebit oīa ꝑſcrutari di ligēt̓. nā etiā de nocte ita poſſent adhiberi lumi na vt poſſit haberi īdubitata ſcīa actꝰ. ⁊ idē dic de ſi. Ad 3ᵐ qͣliter notoriū dico ꝙ duo teſtes ſui ficiūt ſicut ad ꝓbādū famā. vn̄ licꝫ duo nō ſuffici unt ad cauſandū notoriū ſufficiūt tn̄ duo ad ip ſū ꝓbādū. qꝛ in ore duoꝝ vel triū ſtat oē v̓bū de qͦ vide glo. in. §. qn̄. ij. q. i. ⁊ qd̓ noͣ glo. ī. l. iij. ff. de teſti. Circa 4ᵐ videlꝫ nūꝗd in notorio reꝗratur ordo iurꝭ. dic ꝯcluſiue ꝙ in notorio p̄ſūpto vt qꝛ agit̉ de ꝯſanguinitate ꝓbāda ẜuat̉ ordo iurꝭ. ſꝫ ibi ē ſpūale qꝛ ex ꝓbabilibꝰ ꝯiecturꝭ ꝓbat̉ factuꝫ notoriū. In notorio v̓o facti nō reꝗͥrit̉ vſqꝫ qͣqꝫ ordo iurꝭ. ſꝫ cōit̓ dr̄ ꝙ reqͥrat̉ citatio. Itē ſcīa vt in. c. ad nr̄aꝫ. de iureiurꝭ. ⁊ in. c. manifeſta. ij. q. i. ⁊ poſſunt in hͦ multa allegari ꝓ ⁊ ꝯͣ. ſꝫ vide qd̓ dixi de citatiōe in. c. cū olī. de re. iudi. vbicūqꝫ enī fa ctū ita notoriū ꝙ certū ē abſenti nullaꝫ defenſio nē ꝯpete̓ tūc non ē neceſſaria citaº. qꝛ illa fit vt ſe defendat ⁊ ſic ītellige tex. in. d. c. cū oliꝫ. ⁊. l. ij. ff. de admi. re. ad ciui. ꝑti. ⁊. c. venerabilē. de electꝭ. qn̄qꝫ pōt cōpete̓ aliqͣ defenſio qd̓ ē qͣſi regulare ⁊ tūc reꝗͥrit̉ citatio al̓s nō valebit ſnīa ⁊ ītelligo tex. in. c. fi. iūcto. c. i. de offi. dele. li. vi. ⁊ in. cle. pa ſtoralis. de re iudi. De ſnīa v̓o dic̄ h̓ Cal. ꝙ reꝗ rit̉ ſꝫ nō cū ſolēnitate ſolita. ⁊ ſic ītellige Inno. ī .c. ex ꝑte. de v̓. ſig. ⁊ ꝙ reꝗrat̉ aliqͣlis ſnīa. vr̄ tex n. l. ſi ꝯfeſſꝰ. ff. de cuſto. ⁊ exhi. re. ⁊. ij. q. i. nos in quēqͣꝫ. litꝭ v̓o ꝯteſtatio ⁊ aliꝰ ordo iudiciariꝰ ſo lēnitatē reſpiciēs neceſſario nō ē obẜuandꝰ ꝓ q vide bo. tex. in cle. paſtoralis. de re iudi. Ad vl timū nūꝗd reꝗͥrat̉ ꝓbatio dic ꝙ in notorijs facti ꝑmanentis nullo ꝓbatio reꝗͥrit̉. vt in. c. ſe. ⁊ in. c. euidētia. de accu. In notorio iurꝭ reꝗrit̉ ꝓbatio ſi negaret. vn̄ ſi nego ſnīaꝫ latā ꝯͣ me debꝫ ꝓbari pl̓e. vt in. c. ſic̄. de re iudi. Idē dic in notorio pre ſūpto. vt in. c. ꝑ tuas. de ꝓba. In notorio facti in t̓pellati reꝗͥrit̉ ꝓbatio lꝫ nō multū plena. vt in. c. in dioceſi. de vſur. In notorio facti trāſeuntꝭ re ꝗrit̉ ꝓbatio plena ⁊ ē valde vtile ꝙ iudex a pͥnci pio declaret factū eē notoriū de qͦ vide tex. cum glo. in v̓. declarato. in. d. cle. paſtoralis. ⁊ hͨ ſuffici ant ꝓ curſu lectiōis. nā pleniſſime pōt maͣ exami nari ⁊ videri in locis. sͣ. alle. ¶ AIA Nos cīē mapudlica ꝙ Si fornicaº cleri trāſit in notoriū nec accuſator nec teſtꝭ neceſſariꝰ ē ſꝫ ſi ē publicꝰ ꝑ ſolā famā nō ſuffici unt ad ꝯdēnatiōeꝫ ſola teſtimonia .i. teſtiū dicta nō iuratoꝝ ſed ſi ex hͦ oriret̉ ſcādalum īducitur De cola. clerico. ⁊ mulie. purgaº. in qͣ deficiēs canonice punit̉. h. d. Cōis diuiſio. 2 ibi nos. ¶ pͦ noͣ ꝙ publicū pōt ſe habe̓ ad notoriū ⁊ ad famā na qn̄qꝫ dr̄ aliꝗd publicū id qd̓ ē notoriū qn̄qꝫ id qd̓ ē in hͦ iſtū tex. ꝓpt̓ in terp̄tatiōes faciēdas ī ſtatutꝭ ⁊ ī alijs diſpoſitiōi bus. vt dixi. sͣ. c. ꝓxi. ¶ Nō 2º. tex. aꝑtū ꝙ ꝯcu binatꝰ pōt eē notoriꝰ ex euidētia rei ſine aliqua monitōe p̄cedēte ⁊ pōt iudex ꝓcede̓ ad penā im ponēdā ſine accuſatiōe ⁊ ſine teſte. ¶ 3º. noͣ h̓ li mitatiōeꝫ ad id qd̓ dr̄ ꝑ negatiōeꝫ rē effici dubi am. l. iij. C. ꝗbꝰ ad li. ꝓcla. nō li. nā nō ꝓcedit illd̓ ī notorio facti ꝑmanētꝭ ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. ī. l. pꝰ rē iudi catā. ff. de tnͣſac. ⁊ bo. tex. ī. c. ſuꝑ eo. de teſ. cogē. ¶ 4º. nō ꝙ nō ex qͣlibet p̄ſūptiōe ſeu ſuſpitiōe or ta ꝯͣ aliquē pōt īdici purgaº. ſꝫ dꝫ eē talis q̄ gnͣet ſcādalū ⁊ nō memini alibi ita bo. tex. nā ml̓ta iu ra vidē̓t̉ īnue̓ ꝯͣriū. vt ī. c. ex ꝑte. de offi. or. ⁊ in. c. int̓. de pur. cano. ⁊ vide bo. tex. ij. q. v. oībꝰ. ſꝫ dic vt pl̓e de hͦ dixi in. c. qͣlit̓ ⁊ qn̄. ij. de accu. ſed tene mēti iſtū tex. ad p̄dicta. ¶ 5º. nō iſtum tex. ī alio valde ſingularit̓ ꝙ quēadmodū deficiēs in pur gatiōe punit̉ vt ꝯuictꝰ ita ⁊ ꝯtumax ī purgatiōe aſſumēda vt pꝫ ibi noluerīt vl̓ defecerīt ⁊cͣ. nā in hͦ alibi ſūt opi. vt noͣ. in. c. excōicamꝰ. de he̓. ⁊ in. c int̓ dilectos. ⁊. c. pe. de pur. ca. pl̓e tāgo in. c. v̓ita tis. de do. ⁊ ꝯtu. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. iij. q. ix. decerni mus. ⁊ pōt etiā h̓ ſumi bona pͣctica ꝓcedēdi ꝯͣcle ricos ſuſpectos cū crimīa probari nō poſſūt. Ultīo ex fi. no iudicē poſſe punire clericū ꝯcubi nariū vſqꝫ eo ꝙ ip̄ꝫ admonuerit lꝫ gr̄oſe poſſit p̄mitte̓ monitiōeꝫ ⁊ ſic ītelligas. c. sͣ. ꝓx. alle. In glo. in v̓. nō ex euidētia. noͣbn̄ iſtā glo. ⁊ idē noͣ glo. in. c. manifeſta. ij. q. i. nō tn̄ puto ſimplicit̓ iſtā glo. ꝓcede̓ ſꝫ reſtrīgo eam ad tex. qn̄ tot ſūt ꝯiecture ꝙ t̓giuerſatōi locꝰ nō ē. nā tractat eā pu blice vt ꝯcubinā nec ſb̓eſt aliqͣ excuſaº. obfuſcās p̄ſūptiōeꝫ iurꝭ. maxīe ſi hꝫ filios ex ea. ꝓbāt enī notorie incōtinētiā pr̄nā. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti. in pͥn. ⁊ vide aliū bo. tex. ꝗ dic̄ ꝙ filiꝰ ē arᵐ incōtinē tie pr̄ne ābulās ſuꝑ t̓rā. xxvij. di. pͥuſqͣꝫ. ſecꝰ autē crederē vbi poſſit ſb̓eſſe excuſaº. vtputa qꝛ habꝫ mr̄eꝫ ī domo ⁊ eā dic̄ pediſſequam mr̄is. nā tūc fornicaº nō ē notoria ſꝫ ẜuabis ꝯͣ talē. c. i. ⁊. ij. sͣ. e. In glo. ſuꝑ v̓. teſtimonijs. in fi. aduerte qꝛ teſti moniū pōt dici duplex. pͦ dictū teſtiū nō iuratoꝝ nā illi ꝓpͥe nō ſūt teſtes. vt ī. c. tuis. de teſti. 2º. pōt dici dictū illiꝰ ꝗ depōit de auditu alieno ⁊ nō de eo qd̓ ipſe dep̄hendit ꝓpͥo ſenſu. iſte ꝓpͥe etiā nō ē teſtꝭ. vt dic̄ glo. noͣ. in. l. ij. §. idem labeo. ff. de aqͣ plu. ar. ⁊ ꝓbat̉ hͦ ẜm iſtū ītellectū. teſtis .n. hꝫ de pone̓ de eo qd̓ ipſe ꝑcepit ſenſu ꝓpͥo vt h̓ ⁊ in. l. teſtiū. C. de teſti. ⁊. iij. q. ix. teſtes. ⁊cͣ. Abbas. INObiS po. Chubina Reue ē. vn̄ nō ſū las ꝙ mulieres vil̓ ꝯditōis nūcu pāt̉ diminutīe ad denoͣnᵐ ꝙ pcc̄ꝫ dimīuit de aīa ⁊ de corꝑe famā ⁊ de alijs corꝑi adherētibꝰ. fac̄ xxxiiij. di. viduā. ¶ 2º. no ꝙ int̓ ꝯſanguineos nō ē p̄ſumēda ſiniſtra ſuſpitio incōtinētie. vt ī. c. cū ī iuuētute. de p̄ſūp. ē enī int̓ ꝯſanguineos qͦddaꝫ naͣle fedꝰ ꝓpt̓ ꝓximitatē ſanguinis. ¶ Ultīo nō ꝙ iura ātiqͣ q̄ ꝑmittebāt ꝯſanguineas habitare cū clericꝭ nō ſūt correcta ꝑ. c. i. sͣ. e. hͦ patet qꝛ hoc emanauit pꝰ. c. i. in qͦ p̄mittit̉ talis cohabitaº. ⁊ in telligo. c. ꝓut pl̓e dixi in. d. c. ⁊ pōdera bn̄ tex. ꝙ ī ꝯſanguineis nō reꝗͥrit̉ ſenectꝰ. vn̄ ſi al̓s ſūt bo ne fame ⁊ ꝯditiōis licita vr̄ cohītaº. de qͦ in. d. c. i. Clericꝰ ꝯcūbīari/ ¶ P Ueſi tu jo īoneis viua dus nō ē niſi ſit notoriꝰ. h. d. cōis diui ſio. 2º ibi veꝝ. ¶ P nōͣ ibi p̓uſqͣꝫ penituerit a ꝯͣrio ſenſu ꝙ clericꝰ ſuſpēſus a iure ꝓpt̓ notoriā forni catiōeꝫ īcōtinēti pꝰ pnīaꝫ recuꝑat executiōeꝫ of ficij qͦ ad alios vt ſic alij licite poſſint eiꝰ officiuꝫ audire. ⁊ hͦ idē voluit Inno. in. c. ſic̄. sͣ. eo. an̄ aūt qͦ ad ſe īdigeat diſpēſatiōe qꝛ peccatū fuit noto riū. Inno. ī. d. c. ſic̄. ſentit ꝙ ſic. ſꝫ aliud ſentit in. c venerabili. de ſen. excꝭ. ſed dic vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. fi. de tēpo. or. ¶ Eº. noͣ ibi officiū. ſꝫ nō ſolū miſ ſā ſꝫ officiū nullū audire debemꝰ a notorio forni catore. xxvi. di. p̄ter. ¶ 3º. noͣ vnā regulā ad quā ſemꝑ all̓. iſte tex. ꝙ ꝓ peccato mortali ꝗlibꝫ ē ſu ſpēſus qͦ ad ſe ⁊ dr̄ ſuſpēſus qꝛ nō dꝫ cū pecca to exeꝗ aliquē ordinē ⁊ maxīe attinge̓ ſacramē tū euchariſtie. ꝗd autē de exn̄ti ī peccato veniali vide glo. ⁊ Archi. vi. di. teſtamentū. qd̓ noͣ. ¶ 4º noͣ ꝙ notoriꝰ fornicator ē ſuſpenſꝰ qͦ ad ſe ⁊ qͣ ad alios ⁊ noͣ ꝙ tex. vtit̉ v̓bo ſuſpēſus nec gͦ ipſe li cite celebrat nec eū licite alij audiūt. ¶ 5. nōͣ ibi niſi peccatū huiuſmōi ꝙ ꝓ alio peccato notorio regularit̓ clericꝰ nō ē ſuſpēſus qͦ ad alios. nā cū .sͣ. dixiſſꝫ reſpectu ſuſpēſiōis ꝓpͥe de qͦlibꝫ pecca to. Nūc v̓o cū tractauit de ſuſpēſiōe qͦ ad alios reſtrīxit ſe ad peccatū fornicatōis vt pꝫ h̓ ibi hu iuſmōi regularit̓ gͦ a clerico notorio crimīoſo nō ē neceſſe recede̓ qͣꝫdiu ab eccl̓ia p̄ciſus nō fuerit vide glo. xv. q. fi. c. fi. ⁊ ī. c. cū nō liceat. de p̄ſcrip. ⁊. c. nonne. viij. q. iiij. ꝓbat̉ in. c. p̄ter. xxxij. di. ar guēdo ꝑ locuꝫ a ſpāli. ¶ Ultīo noͣ tres modos ꝗbꝰ etiā ꝯcubinatꝰ pōt effici notoriꝰ .ſ. ꝑ ſnīam ꝑ ꝯfeſſionē ⁊ ꝑ euidētiā rei qͥ t̓giuerſatiōe aliqͣ ce lari nō pōt. ⁊ ꝓbat iſte tex. in fi. aꝑtiſſime ſnīam quā tenui in. c. vr̄a. sͣ. eo. vt ad euitādū tales ꝯcu bīarios nō reꝗrit̉ admoniº. dūmō res ſit ita eui dēs ꝙ nulla t̓giuerſatōe poſſit celari. nā ſi reꝗͥre ret̉ admoniº. ibi int̓ueniret actꝰ iudicialis ⁊ ſic ꝓ pͥe notoriū non oriret̉ ex euidētia rei ſꝫ potiꝰ ex p̄ſūptiōe qꝛ noluit pare̓ monitiōi ⁊ ſic potiꝰ eſſet qͦddā notoriū iurꝭ qͣꝫ facti qꝛ iurꝭ artificio eēt in ductū. Et pōdera qꝛ tex. iſte nullā fac̄ mētiōeꝫ qͦ ad caſū nr̄ꝫ de notorio qd̓ orit̉ ex ꝓbatiōe clara ⁊ iuridica cū tn̄ ex ea etiā inducat̉ notoriū qn̄ ni hil pōt oppōi ꝯͣ talē ꝓbatiōeꝫ vtputa qꝛ ꝯcluſuꝫ ē in cā. vt ī. c. cū olī. de v̓. ſig. ⁊ noͣ. do. de rota de ci. ccciij. ⁊ forte iō qꝛ ſic non forte orit̉ īdubitata fornicaº. ⁊ expectāda ē ſnīa q̄ de ꝓxīo ferēda eſt In glo. i. ibi ī aliqͦ loco poſſūt celebrare. ſupple alta ⁊ clara voce ſꝫ ſb̓miſſa voce et clauẜ ianuis hodie licite celebrat̉ in loco int̓dicto. de qͦ dic vt hr̄ in. c. fi. de ſen. ex. li. vi. In glo. fi. ibi nō debꝫ in Lecleri ꝯiuga. officijs euitari ītellige hͦ vt pl̓e dixi in. c. vr̄a. sͣ. e. ¶ De clericis ꝯiugatꝭ ℟ica. Supͣ viſū ē de clericoꝝ ⁊ mulieꝝ cohabitatiōe illicita. reſtat vide̓ merito de eoꝝ cohabitatiōe li cita vl̓ ſic. Quia qn̄qꝫ clerici habitāt cū mulieri bus ſine figura mr̄imonij. qn̄qꝫ v̓o ꝯͣcto mr̄imo nio iō cū in p̄cedēti ℟ica fuerit viſū de pͥª coha bitatione an ⁊ qn̄ ſit licita. merito ſb̓ijcit̉ de 2ª ⁊ maxīe qꝛ poterat dubitari nūꝗd clerici ꝯiugati poſſint tene̓ bn̄ficia ⁊ gaude̓ pͥuilegio clericali. Sꝫ op ꝯ℟icā de ſuꝑfluitate. nā habemꝰ hūc tra ctatū expeditū in 4º. li. ī ti. ꝗ cle. vl̓ vo. ma. ꝯͣ. poſ. So. ẜᵐ Io. an̄. ꝙ ibi pͥncipal̓r īͣctat̉ de validitate mr̄imonij ꝑ clericū ꝯͣcti. h̓ v̓o p̓ncipaliter tractat̉ vtꝝ clerici ꝯiugati poſſūt tene̓ bn̄fiª vl̓ n̄. Itē an̄ gaudeāt pͥuilegio cl̓icali ⁊ an teneāt̉ deferre tō ſurā ⁊ īcidēt̓ tractat̉ de validitate mr̄imonij. IQNISiū ꝯctū ꝑ clericum clericoꝝ Mr̄imo xxn̄tē in ſacrꝭ nō tenꝫ ſecꝰ ī mīoribꝰ ſſꝫ tūc cogit̉ dimitte̓ bn̄fiᵐ. h. d. duo ſūt dicta. 2ᵐ ibi ſꝫ ſi. ¶ pͦ noͣ ꝙ ſacer ordo īpedit ⁊ dirimit mr̄imoᵐ ꝯͣhēdū. idē fac̄ ꝓfeſſio facta ta cite vl̓ exp̄ſſe in aliqͣ de religiōibus approbatꝭ ⁊ vtrūqꝫ ꝓbat̉ clare ī. c. i. de vo. li. vi. ¶ Et noͣ ꝙ ſa cri ordīes dicūt̉ ſb̓diaconatꝰ ⁊ ſuꝑiores. olī tn̄ ſb̓ diaconatꝰ ī pͥmitīa eccl̓ia nō erat ſacer ordo. ſed poſtea ꝑ ꝯſtitutōeꝫ idē fuit ſtatutū ī eo qd̓ ī dia conatu. vt ī. c. miramur. de ſer. nō or. ⁊. c. a multꝭ de eta. ⁊ qͣli. ⁊ dicūt̉ iſti ſacri ordīes ꝑ excellētiā nā oēs ordīes ſūt ſacri. vt noͣ. glo. xxxij. di. ī ſum ma. ſꝫ iſti dicūt̉ ſacri qꝛ magis ꝑticipāt de ſacra mēto corꝑis xp̄i ⁊ trāſferūt ordīatos ī ſortē dn̄i vt nō liceat āpliꝰ retrocede̓. vt ī. c. ex eo. de elec. li. vi. ¶ 2º noͣ ꝙ dictio. jͣ. qn̄qꝫ excludit vn̄ dr̄ ꝗs .jͣ. ſb̓diaconatū qn̄ adhuc nō ē ꝓmotꝰ ad ſb̓dia conatū. Et ex hͦ poſſꝫ argui ad ſtatuta puniētia certa delicta ꝯmiſſa. jͣ. xxx. ānos. vt nō ꝯp̄hēdāt eos ꝗ ſūt in. xxx. āno cū ſtatutū ſit pēale ⁊ reſtrī gēdū. putarē tn̄ ꝯͣriū de ꝓpͥa ſignificatione voca buli ſꝫ largo mō pōt ſumi mō p̄dicto vt h̓. ⁊ hec larga int̓p̄taº ē fiēda ad penā euitādā qꝛ fauoreſ debēt āpliari ⁊ odia reſtrīgi. vt ī regula odia. de re. iurꝭ. li. vi. l. cū ꝗdā. ff. de lib. ⁊ poſt. ¶ 3º. noͣ quē ꝯpelli ad agēdū pnīaꝫ. nā quēadmoᵐ peccatū ē publicū ita ⁊ pnīa dꝫ eē publica. ad hͦ. c. i. de ſpō. ⁊ vide qd̓ noͣ. xxvi. q. vi. c. fi. vbi vide de maͣ. In glo. i. ibi vacare intelligūt̉ ipſo iure. noͣ bn̄ glo. ꝙ ꝑ ꝯͣctū mr̄imonij vacāt ipſo iure bn̄fiª clerici ꝯiu gati nō gͦ ē ꝗpꝰ renūciatiōe vl̓ pͥuatōe ſꝫ de facto ſpoliabūt̉. Et circa hͦ aduerte. nā tex. iſte ⁊ ſil̓es loquūt̉ de ducētibꝰ vxorē ⁊ qꝛ appellatōe vxorꝭ qn̄qꝫ veīt deſpōſata ⁊ tͣducta ī domū cū qͣ ē ma trimoᵐ ꝯſūmatū. xxvij. q. ij. genuit. ꝓbat̉ ex ver bis euāgelij nō lꝫ hoī dimitte̓ vxorē ſuaꝫ qͣcūqꝫ ex cā excepta cā fornicatōis ⁊ tn̄ licitū ē dimitte̓ ꝑ īgreſſū religiōis mr̄imoº. nō ꝯſūmato. c. ex pu blico. de ꝯuer. ꝯiu. Sꝫ vxor nūcupatur illa cū qͣ mr̄imoᵐ ē ꝯſūmatū. vt dic̄ tex. in. d. c. ex publico. Qn̄qꝫ appellat̉ vxor ea cū qͣ mr̄imoᵐ ē ꝯͣctū int̓ ueuiēte dūtaxat ꝯſenſu de pn̄ti. vt ī. c. cū īiciatur xxvij. q. ij. ⁊. c. fi. de ſpō. duoꝝ. Qn̄qꝫ ſpōſa de fu turo venit appellatiōe vxorꝭ. vt. l. non ſine. C. de bo. q̄ lib. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ glo. ī. c. ⁊ ſi xp̄s. de iureiurꝭ. i. v̓. nō admittat. iō dubitat̉ qͣlit̓ appellat̉ vxor in maͣ nr̄a vt ſic vacēt bn̄fiª ip̄o facto. Io. an̄. ⁊ cōit̉ doc. dicūt ꝙ ꝑ ꝯͣctum ſpōſalioꝝ de futuro nō va cāt bn̄ficia ipſo facto. ar. l. ea q̄. ff. ad munici. vbi dr̄ ꝙ ea q̄ tm̄ ꝯͣxit ſpōſalia de futuro n̄ mutauit domiciliū. Itē quēadmoᵐ ꝑ adeptiōeꝫ ſcd̓i bn̄fi cij nō vacat̉ pͥᵐ niſi ſit pl̓e trāſlatꝰ ad 2ᵐ. vt ī. c. cū ī cūctꝭ. de elec. ⁊ ī. c. ꝯmiſſa. eo. ti. li. vt. ita nec ꝑ cō tractū ſpōſalioꝝ cum adhuc nō ſit pl̓e trāſlatꝰ. ⁊ idē tenēt dn̄i de rota. deci. xxi. Itē ꝓpͥe ſpōſa nō ē vxor ſꝫ ꝓmiſſa. vn̄ dr̄ a ſpondeo ſpōdes. vt noͣ. ſuꝑ ℟ica de ſpōſa. ⁊ fac̄. xxx. q. v. nr̄ates. ꝑ ꝯͣctū v̓o mr̄imonij ꝑ v̓ba de pn̄ti vacāt ipſo facto etiā copula nō int̓ueniēte qꝛ exercuit actū oīno ꝯͣriū clericatui ⁊ illa v̓o vxor eſt nec dꝫ habe̓ vxorem carnalē ⁊ ſpūalē. vr̄ enī ꝑ actū ꝯͣriū renūciaſſe bn̄ ficio ⁊ habe̓ illud ꝓ de̓licto. ar. c. ex trāſmiſſa. de renū. ⁊. c. cū renūciat̉. xxxij. q. i. Sꝫ dubitat̉ ꝗd ſi ſpōſa de pn̄ti ītrauit mōaſteriū an̄qͣꝫ eēt cogni ta. tenēt doc. ꝙ bn̄ficiū non recuꝑat clericꝰ qꝛ ſel̓ vacauit ꝑ ꝯͣctū mr̄imonij ⁊ bn̄ loquūt̉. opꝰ .n. eſt noua collatiōe. nā ius ſel̓ extīctū āpliꝰ nō reuiui ſcit lꝫ ceſſet cā extinguēs. vij. q. i. qͣꝫ ꝑiculoſū. de ꝯſe. di. iiij. q̄ris ¶ In ea. glo. ibi ⁊ hodie nō tenet dic vt ibi noͣ. glo. nā ibi poſſūt illa iura ītelligi vt habeāt aliꝗd ab eccl̓ia ī ſtipēdiū nō ī titulū ⁊ ſic etiā poſſent hodie ẜuari illa iura vbi ꝯiugati eſ ſent valde pauꝑes ⁊ bōe ꝯditiōis. In glo. fi. ibi ⁊ p̓uādi ſūt bn̄ficijs. pondera bn̄. glo. ſentit .n. ꝙ ſi ꝯſtitutꝰ ī ſacris de facto ꝯͣhit mr̄imoᵐ pͥuādus ꝓpt̓ delictū bn̄ficijs ſuis ⁊ ſentit ꝙ opꝰ ē pͥuatio ne .ſ. ꝑ ſententiaꝫ. ⁊ ſic ꝙ nō vacāt ipſo iure ſicut qn̄ tenuit mr̄imoᵐ. It an̄. tenet ꝙ ipſo iure va cāt ne iſti ſint meliorꝭ ꝯditōis ꝗ illicite ꝯͣxerūt qͣꝫ hi ꝗ licite. c. eū ꝗ. de p̄bē. li. vi. ⁊. c. nuꝑ. de biga. ſꝫ ipſemet. Io. an. aliud ſentit ī. c. Iohānes. jͣ. e. vbi latiꝰ attīgit hūc articulū. ibi .n. lꝫ ꝑ multa v̓ba cō cludit tria. qn̄qꝫ enī mr̄imoᵐ nō tenꝫ ex defectu ꝯſenſꝰ vt qꝛ clericꝰ erat furioſꝰ ⁊ bn̄ficia n̄ vacāt ⁊ hͦ clariſſimū qꝛ nō peccauit. qn̄qꝫ nō tenuit ex defectu etatꝭ ſpōſe vl̓ ſpōſi ⁊ idē qꝛ iſta ſūt potiꝰ ſpōſalia de futuro. c. i. de ſpō. li. vi. qn̄qꝫ mr̄imo/ niū nō tenuit ꝓpt̓ ordinē ſacꝝ. ⁊ hͦ cāu dic̄ ꝙ pͥuā dus ē bn̄ficijs ſuis ꝑ ſnīam niſi cū eo diſpēſet̉ ⁊ pōt ẜᵐ eū ep̄s diſpēſare. ar. c. ſane. ij. jͣ. e. niſi ꝯͣxiſ ſet de facto bigamiā. vt ī. c. nuꝑ. de biga. ⁊ ſic ibi tenet opi. huiꝰ glo. ⁊ adde noͣ. ꝑ Bar. brix. ī. q. q̄ incipit clericꝰ ꝗdā. vbi ꝯcludit ꝙ ſi clericꝰ ꝯͣxiſſet cū ꝯſanguinea ꝑdit bn̄ficia qꝛ qͣꝫtū ī ea fuit mr̄i moniū ꝯͣxit. ℟ndet ipſe ꝙ ibi ex alio defectu nō tenuit mr̄imoᵐ .ſ. ꝓpt̓ ꝯſanguinitatē. vn̄ clericꝰ in mīoribꝰ ibi voluit oīo mutare vitā. Sꝫ ī caſu no ſtro clericꝰ ī ſacrꝭ nō potuit velle mutare vitam. Et ex his elicit̉ ꝙ ſi clericꝰ ī mīoribꝰ egit ꝯͣhere De cleri ꝯiuga. I mr̄imoᵐ ſꝫ nō tenuit ex alio defectu extrīſeco ꝑ dit bn̄ficia. ⁊ iſtā glo. tenuit do. An. h̓ .ſ. ꝙ ꝯſtitu tus ī ſacrꝭ nō ſit pͥuatꝰ ſꝫ pͥuādus. ⁊ moue̓t̉ qꝛ cā pͥuatiōis elicit̉ ex. c. qd̓ a te. ⁊. c. diuerſis. jͣ. eo. qꝛ nō pōt deẜuire vxori ⁊ bn̄ficio ſꝫ ī ꝯſtituto in ſa crꝭ ceſſat hͨ rō cū mr̄imoniū nō teneat et ꝯpellat̉ dimite̓ vxorē. Ego tenerē aliā opi. ꝙ ſit p̓uatꝰ ip ſo facto ſic̄ ſi teneret mr̄imoᵐ. pͦ qꝛ vera rō ꝑdi tiōis bn̄ficij ē tacita renūciatio ſeu habitus ꝓ de relicto ꝗ cāt̉ ex ꝯͣctu mr̄imonij cū elegerit actuꝫ oīo ꝯͣriū clericatui. vn̄ qͣꝫtū ī ſe fuit habuit bn̄fici um ꝓ derelicto. ad hͦ tex. ī. d. c. ex trāſmiſſa. ⁊ qd̓ noͣ. Inno. in. c. i. de apoſta. ⁊. d. c. cū renūciat̉. itē p̄ſuppoſito ꝙ cā ꝑditionis eēt illa alle. ꝑ do. An. nihilominꝰ dicerē adhuc vacare bn̄ficia ipſo fa cto ꝓbatur ꝑ ſil̓e ꝑ adeptiōeꝫ ẜi bn̄ficij curati va cat pͥᵐ ipſo facto qꝛ reddit̉ īpotēs ad ẜuienduꝫ vtriqꝫ. vt in. c. cū ſingula. de p̄bē. li. vi. ⁊. c. relatū. de cle. nō reſi. cū ſi. ⁊ tn̄ ſi ꝗs adipiſcitur ᵐ de fa cto vacat pͥmū ipſo facto. vt ī. d. c. eū ꝗ. ad idē. c. qͣꝫto. de trāſla. p̄la. vbi ep̄s trāſferēs ſe ꝓpͥo mo tu ad aliā cathedrā caret habita ⁊ ābita. ita in ꝓ poſito ī odiū iſtiꝰ ꝗ voluit ꝯͣhe̓ mr̄imoᵐ carnale cū nō poſſit debeat tn̄ effectꝰ ſurgere ꝯͣ eum ac ſi mr̄imoniū tenuiſſet. Ex p̄dictꝭ habes an̄ ⁊ qn̄ ex ꝯͣctu mr̄imonij clericꝰ ꝑdat bn̄ficia ſua. an auteꝫ ⁊ quādo ꝑdat pͥuilegiū clericale. Io. an. tractat in. d. c. Iohānes. ⁊ ibi dr̄. NNe tiōeꝫ ⁊ ad ordinē eccleſia Cōiugatꝰ ad adminiſtra ſticū vl̓ bn̄ficiū nō ꝓmouet̉ niſi caſtita tē ꝓmittat ⁊ nō ſit bigamꝰ. h. d. p̄dictū. 2º. exce ptio. ibi niſi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clericꝰ ꝯiugatꝰ nēdū bn̄ ficia eccl̓iaſtica ſꝫ nec etiā admīſtratiōeꝫ eccl̓ia ſticā habe̓ pōt ⁊ puto ꝙ ꝑ hͦ v̓bū admīſtratiōeꝫ ſit h̓ caſꝰ vt nō poſſit eē vicariꝰ ep̄i qd̓ tenēt doc. ī. c. i. e. ti. li. vi. ſꝫ ꝑ alias rōes dicūt .n. ꝙ cū clericꝰ ꝯiugatꝰ nō gaudeat p̓uilegio eccleſiaſtico niſi in duobꝰ de quibꝰ ibi int̓ q̄ nō reꝑit̉ iſtud nō pote rit ꝓmoueri ad hͦ officiū. ¶ Noͣ 2º. ꝙ quādoqꝫ clericꝰ vouet cōtinētiā exp̄ſſe ⁊ ſic tenet̉ nō ſolū ad ꝯtinētiā ex ꝯſtitutōe eccl̓ie ſꝫ etiā ex voto qd̓ an ſit veꝝ gn̓alit̓ dicā ī. c. cū olī. jͣ. eo. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ꝯiugatꝰ ꝗ ꝯͣxit cū vnica ⁊ virgine pōt ꝓmoue ri ad ordines dūmō ꝓmittat ꝯtinentiā ⁊ ītellige vxore mortua vl̓ ꝯſentiēte ꝓut noͣ. ī glo. i. ¶ Sꝫ q̄ro nūꝗd poſſit ꝓmoueri ad ordines mīores ⁊ dic̄ ꝙ nō. vt ī. c. fi. de tēp. or. li. vi. vn̄ v̓buꝫ ſacros ordīes capit̉ h̓ gnͣalit̓ vt ꝯp̄hēdat oēs ordines. ⁊ idē dic de bn̄ficijs vt īdiſtīcte nullū beneficiuꝫ poſſit habe̓ ī titulū an̄ autē diſpēſatīe poſſit ha be̓. dicet̉ ī. c. Iohānes. jͣ. e. In glo. ij. ibi ſeq̄ſtraº. māſionis cubiculo nunꝗd aūt ſufficiat ſeꝑatio qͦ ad lectū tm̄ an̄ debeāt ſeꝑare ſe qͦ ad habitatōeꝫ dic vt glo. in. c. ep̄s benedictōeꝫ. lxxvij. di. ⁊. c. oī no. xxxi. di. ⁊ gn̓aliter an ⁊ qn̄ liceat alteri coniu gū intrare religionē dicet̉ ī. c. ex ꝑte de ꝯuer. cō iu. In glo. fi. ibi ꝗdā dicūt ꝙ nō pōt ⁊cͣ. hāc opi. tenuerūt Goff. Hu. ⁊ Hoſti. ꝗ multū in hͦ īſtāt ⁊ ꝓbāt ꝑ leges ciuiles dicētes ꝯiugatū nō ꝓmouē dū niſi habuerit vxorē ex v̓ginitate nō ꝯcubinā ī aucͣ. qūo oportꝫ ep̄i. §. i. ⁊ ī hͦ multū īſtāt. ſꝫ opi. glo. nr̄e q̄. jͣ. ſb̓ijcit̉ cōit̓ tenet̉ ⁊ lꝫ Io. an. h̓ tnͣſeat recitādo. d. Hoſti. tn̄ glo. ſua poſita ī. c. vnico. e. ti. li. vi. tenꝫ cū opi. huiꝰ glo. ⁊ ibi vide latiꝰ. Idē ſentit gl. ī. c. qͣlis. xxx. q. v. ⁊ ī. c. innotuit. de elec. optīe fac̄. c. tāta. ꝗ fi. ſint legi. nā ī fauorē mr̄ionij fingit̉ mr̄imoᵐ a principio fuiſſe ꝯͣctū ⁊ ſic ē con formitas ⁊ vnitas int̓ iſtos et multū mouet me ī hac opi. ꝙ hͨ regularitas ſit de iure poſitiuo. qd̓ noͣ. ī. c. ij. de biga. ideo cū ſit odioſa ⁊ cōtrahat̉ ſi ne delicto ⁊ ex ꝑmiſſiōe apl̓i dꝫ fieri ſtricta īterp̄ tatio. noͣ. Inno. ī. c. ad audientiā. de homi. iura gͦ q̄ reꝗrūt v̓ginitatē tꝑe ꝯͣctus habuerūt reſpectū ad effectū vt dicat̉ corrupta ꝑ aliū. vn̄ hͨ opi. ſatꝭ ē eꝗor ⁊ attēdēda ē multū loci ꝯſuetudo. ⁊ ſi vis ſcire qͣre bigamꝰ vel corrupte maritꝰ non poſſit ꝓmoueri ad clericatū. dic qꝛ clericꝰ dꝫ eē mini ſter xp̄i .i. ſacramēti. iō indecēs ē illū ꝓmoueri ꝗ patit̉ aliquē defectū ī aliqͦ ſacramēto ſic̄ patit̉ il le ꝗ diuiſit carnē ſuā ī plures vl̓ habuit corruptā nā mr̄imoᵐ ē maximū ſacramētū ī eccl̓ia. vt ī. c. debitū. de biga. ⁊ ꝯiūctio carnalis deſignat ꝯfor mitatē q̄ ē int̓ xp̄ꝫ ⁊ eccl̓iaꝫ militātē ꝑ aſſūptiōeꝫ carnis humane̓. vn̄ ſic̄ fuit caro vnica ⁊ pura ita vnicū dꝫ eſſe mr̄imoᵐ ⁊ puꝝ ad hͦ vt eccl̓ia recte illā vnitatē poſſit p̄figurare. ⁊ de hͦ vide latiꝰ in .d. c. debitū. ⁊ ꝑ glo. ī. c. qͣpropt̓. xxvij. q. ij. Eſt eti am ī mr̄imoº ꝯiūctio aīoꝝ ꝑ quā deſignat̉ chari tas ſeu ꝯiūctio ī charitatē int̓ deū ⁊ fidelē aīam. Eſt gͦ mr̄imoᵐ maximū ſacramentū qꝛ deſignat illas duas res ſacras de ꝗbus. sͣ. dictū eſt. ¶ Uod a le mindabꝰ ba Siclericꝰ in ficiatꝰ mr̄imoniū ꝯͣhit pͥuatur bn̄ficio ⁊ ſibi reſtituit̉ qd̓ dedit ecleſie. h. d. ⁊ in hͦ vltimo eſt caſus noͣ. ⁊ multū alle. Cōis diuiſio. 2ª ibi id volumꝰ q̄ ſb̓diuidit̉ in duas ꝑtes. 2ª ibi ſane. ¶ Primo noͣ quē nō poſſe deſeruire carnalibꝰ de ſiderijs ⁊ diuinis officijs. ⁊ hͦ fuit vna cā qͣre cle ricꝰ fuit in dicta cōtinētia. ad idē. c. diuerſis falla cijs. jͣ. eo. ti. ¶ 2º. noͣ. ꝙ ꝯiugatus dicit̉ immundꝰ reſpectu diuinoꝝ ⁊ facit rō tex. ꝯͣ clericos orien tales vt nō ſint ita mūdi ⁊ ita diuinis intēti quē admodū clerici occidētales legitime cōtinētes. ¶ Ult̓imo noͣ ꝙ ꝯferēs tꝑe īgreſſus aliqua bo na collegio poteſt inde recedēs illa repetere ad idē. l. i. ff. de colle. illic. ⁊ an hoc ſit veꝝ indiſtin cte. jͣ. ſb̓ijciam cū glo. ¶ In glo. ſuꝑ v̓. volentes. in fi. noͣ bn̄ glo. iūcto tex. ex qͣ collige ꝙ conſuetꝰ peccare difficilit̓ a peccato abſtinet. vn̄ alibi dicit tex. pulchre hūane nature ē ꝯſueta ſumma affe ctiōe dilige̓ ⁊ abhorre̓ ea q̄ in diſſuetudinē abie rūt. xxiij. q. vi. §. fi. ⁊ habes vnū modū ex qͦ diffi cile ſeruat̉ ꝯtinētia. 2ᵐ collige ex. c. eccleſiaꝝ pͥn cipes. xxxv. di. vꝫ ꝓpt̓ delicias ⁊ epulas. ad ideꝫ .c. a crapula de vi. ⁊ honeſta. clerico ¶ In glo. .ij. ibi caſtitas eſt cū ꝓpria vxore. noͣ. bn̄ glo. ⁊ ha bes tex. valde noͣ. in. c. nicena. h̓ allegꝭ. ⁊ non ali bi ita tex. expreſſus ⁊ allegꝭ. iſtum tex. Bar. in. l. De cleri. ꝯiuga. mulier. §. cum proponebat̉. ff. ad trebel. ad. q. vt vxor nō ꝑdat relictū ſibi factū ſi caſte vixerit tn̄ ſeūdo ad 2ª vota niſi aliud ſenẜit teſtator ſeu ali ud hēat cōis vſꝰ loquēdi ⁊ idē noͣ Bar. C. ſi 2º. nu. l. i. ⁊ facit ibi tex. cū aucͣ. ſua. ſed aꝑte ꝓbat̉ in d. c. nicena. nā greci ꝯiugati caſtitatē ẜuāt al̓s nō pn̄t fūgi ſacerdotio cū ꝯꝑent̉ deo ⁊ angelis rōe officij ſacerdotalis. c. cū ex iniūcto. de he̓. poſſet etiā alit̓ rn̄de̓ ad tex. ꝙ qn̄ frequēt̓ etiā cū vxore peccat̉ vident̉ īmūdi ab adminiſtranda ſacr̄a. ⁊ an̄ ⁊ qn̄ peccet maritꝰ cubādo cū vxore vide. xiij di. nerui. xxxiij. q. iiij. vir cū ꝓpria vxore. ⁊ ibi in ſūma. ⁊ gl. valde noͣ. q̄ pōit qͣtuor cās ex ꝗbꝰ vir ꝯmiſcet̉ cū vxore. xxij. q. ij. c. ꝗcꝗd. dico pl̓e ſuꝑ ℟ica de ſpō. Et in fi. glo. Boa. ponit h̓ octo cās qͣre clerici ꝯtine̓ debēt. pͥª qꝛ debēt placare deuꝫ or̄onibꝰ ⁊ nō pn̄t placare niſi ei placeāt. iij. q. vij. ī gͣuibꝰ. place̓ autē nō pn̄t ſi carnalit̓ viuūt. 2ª qꝛ deꝰ ſpūs ē iō ipſi deo dediti ſpūalit̓ non carnalit̓ viue̓ debēt. 3ª qꝛ ſūt ſodales āgeloꝝ ſeruiūt eniꝫ deo cui ⁊ illi deſeruiunt. 4ª qꝛ intendūt genera tioni ſpūali iō ſpūaliter viuere debēt. 5ª cauſa cū ſancta miniſtrēt ſancti eē debēt. vn̄ dic̄ deꝰ ſancti eſtōte qm̄ ego ſāctꝰ ſū. lxxxij. di. plurimos. ⁊. c. ſe. bª cū alios mūdēt .i. q. i. ipſi ſacerdotes. debēt ipſi eē mūdi. 7ª qꝛ hn̄t ſpōſam .ſ. ſapiētiā ſeu dei eccl̓iaꝫ. 8ª vt ex toto ſint ipſiꝰ dei ⁊ nō diuiſi. naꝫ ꝯiugati ſūt diuiſi in duo. vt in. c. diuerſis. p̄allegꝭ. ⁊ iſte rōes ſatis faciūt vt ⁊ oriētales clerici debe ant ſeruare ꝯtinētiam nō tn̄ peccāt non ſeruādo .c. cū olī. jͣ. e. ⁊ ꝑ hͦ dico ꝙ lꝫ clerici redderent̉ me liores ſeruādo ꝯtinētiam tn̄ ſi ꝯͣherēt ꝯiugia lici ta nō peccarēt ꝑ. d. c. nicena. ſi ꝯſtitutio eccl̓ie nō obuiaret. ¶ In glo. fi. noͣ. hāc glo. vſqꝫ ad fi. ad quā qͦtidie fit remiſſio ⁊ ponit qͣtuor ſolutꝭ. ſatis ſb̓tiles. Prima ſo. ꝙ ſi ſua ſpōte recedit non re cuꝑat bona. ſecꝰ ſi cū aucͣte ſuꝑioris ⁊cͣ. glo. īpro bat hāc ſo. qꝛ iſte clericꝰ de qͦ h̓ ſua culpa recedit ab eccl̓ia ⁊ nihilominꝰ bōa ſua recuꝑat. hͨ impu gnatio glo. cōit̓ īpugnat̉ a doc. qꝛ ſi clericꝰ ī mīo ribꝰ nō valet ꝯtinere licite ꝯͣhit mr̄imoniū. īmo ē ꝯſiliū apl̓i vt ꝗſqꝫ hēat ſuā ſi alit̓ fornicatiōeꝫ vi tare nō pōt. xxviij. di. de his. Itē ſi eccl̓ia retine ret iſtiꝰ bona ꝯpelleret̉ indirecte ad deſiſtendū a mr̄imonio qd̓ fiēdū nō ē cū integritas corpo ris debeat ꝑſuaderi nō autē īꝑari. xxxij. q. i. inte gritas. ⁊ ideo hͨ pͥma ſolū. ſatꝭ pōt ſaluari in caſu ſuo. vt. jͣ. dicā. 2ª ſolu. ē ꝙ aut donatio fuit facta tꝑe ingreſſus aūt ſine aliqͦ īgreſſu. pͦ caſu reuoca tur donatio reuocato īgreſſu vt h̓ ⁊ in ꝯcor. 2º. ca ſu nō ⁊ noͣ bene glo. ſolū. ex qͣ collige ꝙ donans bona ſua alicui collegio ⁊ collegiū intrās vr̄ do naſſe intuitu īgreſſus. 3ª ſolū. eſt ꝙ de mīa fit re ſtitutio bonoꝝ. ſecꝰ de iure ſtricto. Contra hāc ſo. facit iſte tex. ꝗ nō vtit̉ v̓bo ſapientis indulgē tiā immo potiꝰ ꝯͣriū dū dicit recta via debēt re dire ⁊cͣ. ⁊ maxīe hͦ innuit v̓bum debet qd̓ ex pro prio ſignificato īportat neceſſitatē vt noͣ. glo. in cle. attēdētes. de ſta. regu. ꝑ Bar. ī. l. iij. C. de pi gno. 4ª ſo. diſtīguit int̓ collatiōeꝫ bonoꝝ exp̄ſſe factā ⁊ tacitā vt pͦ caſu nō ſit locꝰ repetitiōi. 2º. ſic ⁊ ita glo. vr̄ intellige̓ iſtū tex. ſꝫ certe hͦ lec. nō cō gruit lr̄e q̄ loꝗtur de exp̄ſſa collatiōe vt patꝫ ibi aliqͣ ꝯtuliſſe noſcūt̉ ſꝫ certo caſu iſta ē bona con ſideratio vt. jͣ. dicam. Hoſti. h̓ ⁊ Io. an. poſt eū di ſtīguunt. ꝙ aut q̄rit̉ de ingrediēte religionē aut eccleſiā ſecularem. pͦ caſu ſi nō fecit ꝓfeſſionem oīa bona recuꝑat inde recedēs. ar. c. ſuꝑ eo. ⁊. c. ſtatuimꝰ. de regu. Si v̓o fecit ꝓfeſſionem tūc ſi receſſit licite recuꝑat bona vt h̓ ⁊ in. c. ex trāſmiſ ſa. de renū. cū ſi. ſecꝰ ſi illicite puta ſine ſuperiorꝭ licētia. ar. c. licet. de regū. De ingrediēte eccl̓iaꝫ ſecularē dicūt ꝙ aut tacite bona ſua tranſiuerūt in eccleſiā ⁊ illa recuꝑat inde recedēdo ar. in. d. .c. ex tranſmiſſa. dicit tn̄ Io. an̄. ⁊ bene ꝙ nō vi det qūo bōa clerici ſecularꝭ tacite trāſeāt ī eccle ſiā cū in eis nō habeat locum aucͣ. ingreſſi. C. de ſa. ſanc. eccle. q̄ dicit ꝙ cū ſint capaces bonoꝝ re manſerunt illa penes eos niſi de facto aliud fue rit obſeruatū. Si v̓o bona ꝯtulit expreſſe tunc de mīa illa recuꝑat ſi nō hꝫ vn̄ viuat ſecus autē de iure ſtricto. faciūt iura pro ⁊ ꝯͣ allega. in glo. ſꝫ certe hͦ pōt reprobari ꝑ iſtū tex. vbi exp̄ſſa fuit facta donatio et tn̄ reuocat̉ nec apparet de aliqͣ mīa ⁊ in hͦ multi multa dicunt ſꝫ vt clare habeas maͣm expedio ꝑ aliqͦs caſus pͥmꝰ qn̄ ꝗs intrauit religionē ⁊ nō fecit ꝓfeſſionem ⁊ in hͦ ꝯſidera qꝛ aut non fecit ꝓfeſſionē qꝛ fuit oblatꝰ dando ſe ⁊ ſua plene monaſterio ⁊ ampliꝰ nō reuocat. ē enī qͣſi ſeruꝰ monaſterij adeo vt dicit glo. ij. in. c. vt lex ꝯtinētie. xxvij. q. i. in glo. ſuꝑ v̓. ꝓfeſſi. ꝙ non pōt inde recede̓ etiā cā ſtrictioris religionis qd̓ ē valde ſing. ſi eſt veꝝ. Archi. tn̄ ibi trāſit. ſed vi de quod dico in. c. in pn̄tia. de ꝓba. nā poſſet eꝗ pari qͦ ad caſum noſtꝝ alteri monacho de quo. jͣ dicam. Aut nō fecit ꝓfeſſiōem qꝛ ibi ē mortuus ⁊ eſt noͣbile dubium vtꝝ bona debeāt redire ad he̓des ſanguinis aūt ad monaſteriū de qͦ in aucͣ ingreſſi. p̄alle. ⁊. d. c. in pn̄tia. ⁊ dic vt ibi. aut pro feſſionē nō fecit qꝛ inde receſſit et ꝯſidera ꝙ aut donauit oīa bona ſua expreſſe ⁊ in dubio vr̄ do naſſe rōe ꝑſone qꝛ nō ē veriſil̓e ꝙ ſpoliaſſꝫ ſe oī bus bonis nō tnͣſeūdo iō reuocat recedēdo fac̄ qd̓ ī ſil̓i noͣ. Bar. ī. d. aucͣ. īgreſſi. vr̄ .n. donaſſe cā mortꝭ. vn̄ tali morte nō ſecuta ꝑ ꝓfeſſionē pōt re uocare ſic̄ ſeruat̉ in donatōe facta cā mortꝭ. vt. l. nō oēs. ff. ſi cer. pe. Si v̓o donauit aliqͣ tūc vr̄ do naſſe nō cā īgreſſꝰ. ar. eoꝝ q̄ noͣ. ī. c. bn̄fiᵐ de regꝭ. li. vi. ⁊. c. ꝯſtitutiōeꝫ. eo. ti. ⁊ li. Tacite vero bona huiuſmōi nō trāſeūt ī monaſteᵐ ſꝫ manēt penes eū exqͦ nō ē ꝓfeſſus. vt. d. c. bn̄ficiū. 2ꝰ caſus ē qn̄ ītrauit monaſteriū faciēdo ꝓfeſſionē. qͦ caſu ꝯſi dera ꝙ aūt ꝓfeſſio non tenuit. aut ſic. pͦ caſu bo na q̄ tacite tnͣſiuerūt redeūt ad ꝑſonā ſuā ⁊ hͦ ca ſu ẜua vltꝭ. ſo. glo. qꝛ acceſſoriū ſeꝗt̉ ſuū pͥncipa le. aut exp̄ſſe ꝯtulit ⁊ ſi credebat ꝓfeſſiōem tene̓ reuocat illa bona qꝛ vr̄ cā mortꝭ mūdane donaſ ſe. vt. sͣ. dixi. ⁊ bn̄ fac̄. l. ſi pr̄. C. de he̓. īſti. vbi pꝫ ꝙ ſi īſtituo aliquē credēdo illū filiū meū auferunt̉ demū illi bōa ſi ꝯſtat eū n̄ eē filiū. Si v̓o ſciebat De coha. cle. ⁊ mu. ꝓfeſſionē nō tenere non reuocat. ꝗa vr̄ in omnē caſuꝫ donaſſe. ar. l. cuiꝰ. ꝑ erroreꝫ. de re. iurꝭ. ⁊ hͦ voluit Bar. ī. d. aucͣ. īgreſſi. ⁊ de facto accidit iſta q. hͦ an̄no ī hac ciuitate. Si v̓o ꝓfeſſio tenuit aut inde egredit̉ ꝓpter peccatū ſuum. vt qꝛ collocat̉ in alio monaſterio ad agendum pnīam. ⁊ dātur bona ſecundo monaſterio qͦ ad vſufructū. vide tex. cū glo. noͣ. in. c. de lapſis. xvi. q. vi. Sꝫ pꝰ mor tem naͣlem vſufructꝰ redibit ad pͥmū moͣſteriū ⁊ ꝯſolidat̉ cū ꝓpͥetate bonoꝝ vt ibi. Aut inde egre ditur capiēdo fugam. ⁊ bona nō recuꝑat immo qͦcūqꝫ acceſſerit pōt abbas eū vēdicare cū oībꝰ bonis ꝑ eum acꝗſitis. xvii. q. ij. abbates. Ex qͦ noͣ ꝙ quid acꝗrit monachus etiaꝫ fugitiuus acꝗrit monaſterio qͣꝫtūcūqꝫ ſit in ꝑtibꝰ remotis. vt in. d̓ c. abbates. Aut inde egredit̉ licite puta tranſeū do ad monaſteriū ſtrictiꝰ vel ꝓmouet̉ ī p̄latū al terius eccleſie. ⁊ tūc ē pulchrū dubiū. ꝗd de bo nis q̄ tn̄ſiuerāt ī pͥmū monaſteriū. nam aliꝗ mo derni volūt ꝙ debeant remanere penes pͥmum monaſteriū. ⁊ ꝗcꝗd acquirūt cedat ſecundo mo naſterio ſeu eccleſie. ꝓ qͦ pͥma fronte videt̉ tex. pulcher in. c. i. xviij. q. i. Alij dixerūt īdiſtincte ꝙ bona debēt cū ꝑſona tranſire. ⁊ ꝙ illud. c. vnicuꝫ ꝓcedit in bonis acꝗſitis īduſtria monachi. quia illa remanent penes pͥmū monaſteriū. ſecꝰ in pa trimonialibꝰ. qꝛ illa vidē̓t̉ ſemꝑ accede̓ ad ꝑſonā monachi. licet exp̄ſſe fuerīt collata tēpore īgreſ ſus rōe p̄dicta. ⁊ hāc fi. opīonē tenuit hic ꝯſulen do do. Car. ſꝫ Pe. de peru. tenuit pͥmā. ⁊. q. fuit ardua in facto. mihi ml̓tū placet hec opīo ſcd̓a .ſ. ꝙ bona prīonialia ſequāt̉ ꝑſonā. ar. hic ⁊. d. c. ex tranſmiſſa. ⁊. l. i. ff. de colle. illi. Itē adduco ſb̓tilit in ar. tex. illius. c. i. vbi dr̄ ꝙ monachus factꝰ ep̄s pōt adire he̓ditatē paternā ſibi delatam quam acꝗrit ep̄atui ⁊ nō pͥmo monaſterio. ecce gͦ ꝙ illa ſpes ſuccedēdi pr̄i qui tnͣſiuerat in pͥmum mona ſterium iuxta noͣ. ꝑ Inno. ī. c. in pn̄tia. de ꝓba. ſe quit̉ ꝑſonā monachi. hoc aūt ītellige qn̄ donatō fuit facta tacite vel exp̄ſſe. ita vt ex ꝯiecturis ap pareat ꝙ rōe īgreſſus fuit ſcā puta tꝑe īgreſſus ſꝫ vbi n̄ habita rōe ad īgreſſū. puta qꝛ lōge an̄ in greſſum vel ſubſit alia ꝯiectura nō fit reuocatio licet tn̄ſferat̉ inde ꝑſona niſi de mīa. ⁊ hͦ caſu ſer ua tertiā ſo. gl. qꝛ n̄ pn̄t dici hec bona accede̓ ꝑ ſone ꝓpt̓ diuerſitateꝫ tēpoꝝ. ar. c. dudū. de ꝯuer cōiu. Tertius caſus pͥncipal̓ ē ī clerico ſeculari vel in laico intrāte eccl̓iam ſecularē. ⁊ de bonis laici oblatis tali eccl̓ie. vide gl. ī. d. c. vt lex. ⁊ ſatꝭ puto ꝙ in bonis iſtoꝝ poſſit fieri in effectu prece dens diſtīctio. Si enī ſunt acceſſoria ad perſonā tacite vel exp̄ſſe pn̄t reuocare inde recedente ꝑ ſona. vt hic ⁊. d. c. ex tranſmiſſa. ⁊. d. l. i. de col. illi. ſecus vbi nō eſſent acceſſoria ad ꝑſonam niſi de mīa fieret reſtō. ⁊ hec noͣ qꝛ ſepe accidunt ⁊cͣ. Peracta pnīa diſpēſant NNe ep̄i cū ſacdotibꝰ ꝗ matri moniū de fcō ꝯͣxerūt. h. d ¶ Prīo noͣ. ar. optimū ⁊ qͣſi exp̄ſſum ī tex. ꝙ clericꝰ ī ſacris ꝯͣhēdo mr̄ioniū de facto ꝑdit executōem officij ſui. ⁊ ſic videt̉ ip̄o facto ſuſpēſus adeo ꝙ niſi ex diſpēſatōe ampliꝰ officiū exerce̓ n̄ pōt. ⁊ ītelligo ꝙ eſt ſuſpēſus n̄ illa ſuſpēſiōe q̄ īducit irregulari tatē in celebrante. qꝛ hͦ nullibi exp̄ſſe cauetur. ⁊ ſic ſtat. c. is ꝗ. de ſen. ex. li. vi. ſꝫ eſt ſuſpēſus ſicut ꝗlibet notorius crīoſus. c. fi. sͣ. ti. i. ⁊. de tē. or. c. fi. ¶ Secūdo noͣ caſuꝫ ī qͦ ep̄s diſpēſat. ⁊ ſi teneas h̓ peccatū eē grauius adulterio. dic ꝙ ideo ep̄s diſpēſat qꝛ reꝑit̉ hic exp̄ſſe ꝯceſſū. al̓s ſecꝰ. vt ī. c. at ſi clerici. de iudi. ⁊ licet h̓ ſint opīones an gra uiꝰ peccet ꝯͣhēdo mr̄ioniū de facto an̄ ꝯmittēdo adulteriū. Ego crederē ꝙ grauiꝰ peccet ꝯͣhēdo matrimoniuꝫ. qꝛ vr̄ hͦ caſu apoſtotare ⁊ colligit̉ ex maioritate pene. naꝫ ⁊ mulier ⁊ filij inde nati efficiūtur ẜui eccl̓ie. vt in. c. cū multe. xv. q. fi. qd̓ nō ꝯtingit ī adultera nec ī filiis ſuſceptꝭ de adul terio vt ibi noͣ. ⁊ dixi in. c. ij. sͣ. ti. i. īdubio colligi mꝰ maioritatē delicti ex acerbitate pene. xxiiij. q. i. nō afferamꝰ. l. reſpiciēdū. ff. de penis. qn̄qꝫ tn̄ fallit hͦ ar. vt. l. aut facta. in fi. ff. de penis. le. ⁊ noͣ. in. c. lator. ⁊. c. admone̓. xxxiij. q. ij. ¶ Ultimo h̓ op. de. c. fi. de tē. or. vbi nulla requirit̉ diſpenſatō dicunt doc. ꝙ aūt crimē eſt notoriū ⁊ habet locū qd̓ hic dicit̉. aut occultuꝫ ⁊ ꝓcedit ꝯͣriū. ⁊ noͣ bn̄ hāc. ſo. qꝛ ille tex. exp̄ſſe nō loꝗt̉ in caſu nr̄o. ⁊ ex hac ſo. habes ꝙ ſi clericꝰ occulte ꝯͣhit nō īdiget īdulgētia pꝰ pnīaꝫ. ⁊ vide de maͣ bonum tex. ī. c. decernimꝰ. xxviij. di. vbi dr̄ ꝙ ꝯͣhēs nuptias vel tenēs ꝯcubinaꝫ careat officio ⁊ bn̄ficio quē tex. noͣ bn̄. Extēdit enī. c. exꝑte ade. de teſti. ⁊ dat in tellectū ad iſtū tex. ⁊ ſic intelligo Inno. ⁊ Hoſti. qui nimis generaliter loquuntur. Iuerſis fallaci is. Clerici ī mīoribꝰ bn̄ficiati ꝗ mr̄ioni um ꝯxerūt bn̄ficiis ſpoliāt̉. h. d. vl̓ ſic. Auferēda ſūt clerico bn̄ficia q̄ hēbat tꝑe ꝯͣctꝰ mr̄ionij. col lata v̓o poſtmodū ſciēt̓ ꝑ ep̄m ꝑ eundē auferri n̄ pn̄t ſꝫ ꝑ ſuꝑiorē. h. d. Diuidit̉. nā pͥmo narrat fa ctum qd̓ ſecūdo īprobat ibi cū gͦ. duas rationes reddēs ⁊ illud ꝑ dioceſanū corrigi mādat vnum caſū excipiēs ibi niſi. ¶ Primo noͣ ꝙ ꝯiugatꝰ nō pōt ꝑfecte tēdere ī vitā ꝯtēplatiuā. oꝫ enī eū eſſe actiuū circa vxorē ⁊ rē familiarē. naꝫ multa ſunt onera matrimonij ꝗbꝰ ꝯſideratiſ īꝗt apl̓s. Si ta lis eſt cā viri ad vxorē nō expedit nube̓. xxxij. q vij. oēs cauſatōes. Et ex hͦ infert̉ ꝙ cū ſtudiū ali cuiꝰ ſcīe reꝗrit hoīem totū ⁊ ꝯtēplatiuuꝫ n̄ valet ꝯiugatꝰ vacare ſtudio. vn̄ vt narrat Iero. ꝯͣ Io uinianū. Cicero pꝰ repudiū terētie rogatus ab hircio vt ſuā vxorē duceret ī vxorē neqͣqͣꝫ ānuit dic ēs ſe nō poſſe vxori ꝑit̓ ⁊ phīe oꝑaꝫ dare. qd̓ noͣ. ¶ Scd̓o noͣ duas cās qͣre clericꝰ ꝯiugatꝰ nō pōt hr̄e bn̄ficiū eccl̓iaſticū. Prīa qꝛ n̄ pōt deo ꝑ fecte famulari cū n̄ hēat ex toto ſui corporis ptā tē. Scd̓o qꝛ amore filioꝝ ⁊ ꝯiugis eccl̓iaꝝ ſb̓ſtā cia ſolet per tales dilapidari. vid̓ i. q. iij. peruenit vbi dicit gl. ꝙ ep̄i efficiūt̉ ceci in diſſipādo bona eccl̓ie amore nepotū fortiꝰ amore filioꝝ efficiūt̉ oīno ceci ſi eēt ltīmi ⁊ naͣles. 3ª cā colligit̉ ex. c. De coha. cle. ⁊ mu. qd̓ a te. sͣ. eo. nā ꝯiugatꝰ reputat̉ īmūdꝰ reſpectu obſequij ſpiritual̓ cū ītēdat carnalibꝰ deſideriis ⁊ adde alias cās qͣs dixi in. d. c. qd̓ a te. ¶ Ter tio noͣ. ibi plenā ſui ⁊cͣ. ꝙ nō ſolū vxor dr̄ nō ha bere ptātē ſui corporis. ſꝫ etiā maritꝰ. ad hͦ. c. nō dꝫ. de ꝯſang. ⁊ aff. nō enī iudicāt̉ ad īparia mari tus ⁊ vxor qͦ ad onera mr̄imonij. c. qͣꝫto. ⁊. c. gau demꝰ. de diuor. verſat̉ enī in matrimōio mutua ẜuitꝰ ⁊ mutua poſſeſſio. vn̄ ꝗ poſſidꝫ poſſidet̉. sͣ. de reſti. ſpo. ex tn̄ſmiſſa. ⁊. c. ex ꝯqōne. e. ti. Iteꝫ noͣ. ibi a quo diſpendiū ⁊cͣ. ꝙ clerici bn̄ficiati di cūt̉ ſtipēdarij dei. ⁊ dat̉ eis ſtipēdiū rōne famu latꝰ. Et ex hoc pōt adduci hec lr̄a multū ſtricte ꝓopi. Cal. in. c. i. de cele. miſſ. vbi tenuit clericos teneri ad reſtōnē fructuū bn̄ficiorū ꝗ ceſſauerūt a diuino officio. lꝫ aliꝗ ꝯͣ vt ibi latius dicā. ſed hͨ lr̄a pōt adduci in ar. mō p̄dicto. vidēt̉ enī eis bn̄ ficia collata ob certā cām .ſ. vt famulēt̉ deo gͦ cā ceſſante ꝯpetit repetitio. ff. ⁊. C. de cōdi. ob. cā. ꝑ o. hāc tn̄ opi. nō firmo. ſed dicā vbi. sͣ. remiſi. ¶ Ultīo pōt noͣre ꝙ ep̄s nō pōt clericos ꝯiugatos redde̓ capaces bn̄ficioꝝ. nūꝗd aūt poſſit aliqͦ ca ſu diſpēſare. dicā. ī. c. Iohāneſ. jͣ. e. vbi cōit̓ tenet̉ ꝙ diſpēſat in mīoribꝰ bn̄ficiis. vt ibi latiꝰ. Et illa opi. p̄ſuppoſita collige ex tex. vnū bonū dcm̄. ꝙ ſuꝑior exercēſ actū cū ſubdito ꝯͣ legeꝫ eo caſu qͦ diſpēſare pōt nō vr̄ in dubio diſpēſaſſe. Inn. tn̄ tenuit ꝯͣriū. ſed pͥmū ip̄e tenuit in. c. veniēs. de fil. p̄ſby. Sed ꝯͣ hoc pōt opp. de noͣ. in. l. ꝗdā cōſule bāt. ff. de re iudi. ⁊. l. barbariꝰ. ff. de offi. p̄. Solu. ſentit hic hoſti. ꝙ aliud ī pͥncipe aliud in inferio re cui ex gr̄a ꝑmittit̉ diſpenſatō. ⁊ placꝫ ī effectu hec ſo. ⁊ declara eā ſic in diſpenſatōe pͥncipis ne ceſſario nō reꝗͥrit̉ cāe cognitio. ſed ſufficit ibi ſo la volūtas. vt noͣ. Inno. in. c. cū ad monaſteriuꝫ. de ſta. reg. ihͦ ſatꝭ. ē qͣlit̓cūqꝫ pateat de voluntate pͥncipis. ⁊ ſatis dr̄ pate̓. ſi ſciēs inhabilē eū ꝓmo uit ad officiū ſibi legibꝰ int̓dictū. ſꝫ in diſpēſatōe īferioris reꝗrit̉ neceſſario cāe cognitio. nā diſpē ſare ē diuerſa pēſare. vn̄ ex ꝓp̓o ſignificato voca buli diſpēſatō vr̄ ꝯceſſa cāe cognitōe p̄cedētꝭ an expediat ſic diſpēſare. vide bo. glo. i. q. vij. §. niſi rigor. ⁊ ꝑ Inn. in. d. c. cū ad mōaſteriū. Si gͦ iſte cui ꝯceſſa diſpēſatō n̄ adhibuit cāe cognitōeꝫ n̄ pōt dici diſpēſatō ſed diſſipatio. ⁊ dꝫ tunc reuo cari ꝑ ſuꝑiorem vt hic. ⁊ ille ē puniēdꝰ quia fecit actū ꝯtra legē ī caſu nō ꝑmiſſo. de quo vide ple ne qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. at ſi clerici. §. de adulteriis. de iudi. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. ij. de ſciſ. vbi plene noͣ. an̄ et qn̄ videat̉ diſpēſare ſuꝑior veniēdo ꝯͣ legem. Et ex his aꝑte aꝑit̉ intellectꝰ huiꝰ. c. nā p̄ſupponen do ꝙ ep̄s potuiſſet hic diſpenſare. tn̄ exquo nō egit diſpenſare uec adhibuit cāe cognitiōeꝫ non valet talis collatio. ſed tūc remanet dubiū quare ip̄emet nō poſſit talē collationē reuocare exqͦ vi ribꝰ nō ſubſiſtit. ⁊ hͦ exaīat̉ in glo. magna. potes tn̄ dicere ꝓut hic ſentit Hoſti. ꝙ exquo ꝗs egit actū in quo potuit diſpēſare. licꝫ diſpēſatō nō te neat quo ad ſuꝑiorē. qꝛ nō ẜuauit ẜuanda ip̄e tn̄ ꝯͣuenire nō pōt. qꝛ inqͣꝫtū ī ſe ē actū approbauit ⁊ tene mēti ſemꝑ hāc ſo. ꝗa facit ad multa. Indi gnū. eniꝫ ē reprobare moreſ illiꝰ quos qͣꝫtū in ſe fuit approbauit ſemel. ad hͦ. l. ſi vxor. ff. de adu. xxxij. q. v. horrēdꝰ. iiij. q. iij. ſi ꝗs teſtibꝰ. Potes adde̓ aliū noͣbilē intellectū videlicet ꝙ hic diſpē ſatio nō tenuit quo ad ſuꝑiorē. vnde nullitas h̓ īſurgit fauore tertij quo caſu nō pōt is ꝗ actū ex plicauit fūdare ſe ad irritationē actus ſuꝑ iure tertij. ad idē. l. ſi creditoribꝰ. C. de ſer. pig. da. ma ⁊ optīe facit tex. xij. q. ij. ſi qua de rebꝰ ⁊ qd̓ noͣ. gl c. i. ne ſe va. vbi ſingularit̓ habet̉ ꝙ recipiēs rem eccl̓iaſticā ex ꝯtractu ēptiōis ī fauorē eccl̓ie nll̓o mō pōt allegare nullitatē ad retractatiōem actꝰ ſed ip̄a eccl̓ia de cuiꝰ fauore agit̉ pōt actū appro bare vl̓ īprobare. Ex ꝗbꝰ hēs ſuccīcte duos ītel lectꝰ ad fi. huiꝰ tex. Tertiꝰ ītellectꝰ ē vt ſit in odiū ⁊ obprobriū ep̄i vt factū ſuū emendet̉ ꝑ ſuperio rem. ſed p̄cedentes ſūt noͣbiliores. ¶ In glo. i. ī fi. hoc dcm̄ glo. nō ē veꝝ. nā ep̄s ⁊ ꝗlibet p̄latus habēs iuriſdictōnē ꝯtētioſā ſeu ſpālē ē ſil̓ actiuꝰ ⁊ ꝯtē latiuus. Actiuus ē inqͣꝫtū intēdit ſaluti ꝓ ximoꝝ. Cōtēplatiuus vero īqͣꝫtū ꝯtēplat̉ deū ⁊ ſuꝑiora. vn̄ Moyſes ꝗ fuit deo ꝯiūctiſſimꝰ fuit actiuus ⁊ ꝯtēplatiuus. nā certo tꝑe aſcēdebat in mōtē ad ꝯtēplandū. ⁊ reliquū v̓o expēdebat ad ſalutē ꝓxīoꝝ de quo in. c. niſi. cū pͥdē de renū. fac̄ qd̓ noͣ. in. c. lꝫ. de reg. vn̄ Io. an. alit̓ intelligit. dic̄ enī ꝙ ꝑ cuharā deſignat̉ vita actiua ſeu laycal̓. vt etiā dicit gl. ⁊ h̓ qꝛ cithara dr̄ inſtrm̄ hn̄s pl̓es chordas ⁊ ſonū valde clamoſū. iō deſignat vitā laycalē multis motibus ⁊ occupatiōibus dedi tā. Pſalteriū v̓o ē īſtrm̄ hn̄s ſonū tenuē ⁊ exilē deſignat vitā clericalē ſeu ꝯtēplatiuā q̄ ē multū ſuauis ⁊ ꝗeta. Sēſus gͦ lr̄e ē ꝙ in ꝯiugato iſta nō bn̄ ꝯcordāt. qm̄ ꝯiugatꝰ ꝓpt̓ īmūdiciā ſuā ⁊ aliaſ rōes de ꝗbꝰ h̓ nō ē aptus ad ẜuiēdū eccl̓ie ⁊ ſic ad ducēdā vitā clericalē. ſed in clerico nō ꝯiuga to iſta duo bn̄ ꝯcordāt. nā clericuſ qͣꝫtū in ſe ē dꝫ eē actiuꝰ ⁊ ꝯtēplatiuus. nā ſi bn̄ loꝗt̉ p̄dicādo ⁊ nō oꝑat̉ ꝯꝑat̉ chitare. Si v̓o bn̄ oꝑat̉ ⁊ nō loꝗt̉ eꝗꝑat̉ pſalterio. ⁊ iō alibi dicit tex. ꝙ ſācta ruſti citas ſibi ſoli ꝓdeſt. ij. q. vij. ſancta. ¶ In gl. ſuꝑ v̓. nō ꝑ te in fi. noͣ. gl. ꝓ intellectu iſtius brocardi cū q̄rit̉ nūꝗd ꝗs poſſit venire ꝯͣ factū ꝓpriū. de qͦ vide plene ꝑ Io. cal. ī. c. ſi ꝗſ. de re. ec. nō alie. per Bar. in. l. poſt mortē. ff. de adop. diſtīgue pleniꝰ vt ibi noͣ. ⁊ quo ad intellectū. c. nr̄i quare iſte nō ōt venire cōtra factū ꝓpriū. dic vt. sͣ. dixi. ¶ Umoliſ aoris greci Filiꝰ ſacer ex vxore genitꝰ licite int̓ latinos ꝓmo uet̉ ſi ſcādalū n̄ obſiſtat. h. d. ⁊ ē caꝰ noͣ. Cōis diui ſio. ſcd̓a ibi nos. ¶ Noͣ pͦ tex. ꝙ vbicūqꝫ agit̉ de habilitate ꝑſōe vl̓ validitate alicꝰ actꝰ dēmꝰ īſpice̓ ad ꝯſuetudinē loci vbi aliꝗs oriūdꝰ fuit vel vbi actus fuit geſtus. nō aūt ad ꝯſuetudinē alterius loci vbi aliꝗs venit applicādus ad ꝑſonā. lꝫ .n. in eccl̓ia occidētali clerici teneāt̉ abſtine̓. tn̄ qꝛ cleri ci ī eccl̓ia oriētali nō tenēt̉ īſpicimus ꝯſuetudinē eccl̓ie oriētalis. vn̄ oriēdus ē ꝓmouēduſn̄ eccl̓ie De coha. cle. ⁊ mu. occidētalis vbi exercet̉ actus electōis. qd̓ fac̄ ad multa ex quo pōt dici ꝙ latinꝰ ſiue legitimus ẜᶠ ꝯſuetudinē pr̄ie ſue dꝫ vbiqꝫ reputari legitimꝰ ad qd̓ facit. l. i. C. de emā. li. ⁊ noͣ per Bar. ī. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iu. ⁊. l. cūctos populos. C. de ſum. tri. ⁊ maxīe ad illā. q. vꝫ nunquid teſtm̄ hic Senis ꝯditū cū tribꝰ teſtibus ẜᵐ cōſuetudineꝫ ⁊ ſtatutū ꝓpͥe pr̄ie hēat vires quo ad bona alibi ſita. ⁊ ſic de ſi. dic vt ibi noͣ 2º. no ꝙ clericus gre cus licite vtit̉ mr̄imonio etiā inter latinos. qd̓ vr̄ pͥª frōte ꝯͣ ml̓ta iura q̄ dicūt ꝑegrinum teneri ad obſeruātiā ꝯſuetudīs pr̄ie. viij. di. q̄ ꝯͣ. xij. di. illa ⁊. d. l. cūctos populos. de hͦ vide qd̓ noͣ. Inno. ⁊ Hoſti. pꝰ eū in. c. cū ẜᵐ. de tē. or. vbi etiā noͣ. nun ꝗd talis ſit tolerādꝰ īter latinos. ⁊ nunꝗd poſſit ſibi ꝯferri eccl̓ia latinoꝝ ſi vult ſeruare ritꝰ ſuos nā h̓ nō ſeruabat iſte electꝰ ritus grecoruꝫ. īmo fuerat ꝓmotꝰ ī cātorē īt̓ latinos ⁊ hoc teneas. ⁊ ſic limita iſtum tex. ꝙ tali volēti obſeruare ritus ſuos nō eſt ꝯferēda eccl̓ia inter latinos ne variis itibꝰ coinꝗnet̉ honeſtas eccl̓ie. vt. d. c. cum ẜm. ¶ Nō tertio ꝙ lꝫ greci ſint chriſtiani ⁊ ſic ſb̓diti ptāte pape. nō tn̄ peccant nō ſeruādo legē pape ⁊ totius cōcilij ſuꝑ ꝯtinentia clericoꝝ edita. Cō tra h̓ tn̄ fortit̉ op. nā lex ligat oēs ſb̓ditos. vt in. c i. de ꝯſti. maxīe qn̄ eſt lex totius ꝯcilij cū p̄ſuma tur īſtīctu ſpūs ſancti edita. l. di. ſi ille. lxxxxiij. di diacōi. So. vide glo. noͣ. xx. di. de libellis. in fi. q̄ ponit duas ſo. Prima ꝙ greci nō ꝯtēpſerūt illā l. hec ſo. nō ſatiſfacit. qꝛ lꝫ grauius peccet nō ob ſeruās legē ſuꝑioꝝ ꝯtēnendo tn̄ ꝓpter omnē cō temptū peccat quis nō obſeruando legē. de pe. di. ij. ſciēdū. Fſo. ꝙ papa approbauit tacendo mores eoꝝ. noͣ bn̄ hāc ſo. ⁊ extēdēdo eā dic ꝙ ex qͦ illa lex nō erat de neceſſitate ſalutis ⁊ non fuit recepta ab ip̄is grecis ꝑ lōga tēpora papa ſciēte ⁊ tranſgrediētes nō puniente illa lex nō ligauit eos. Et ex hͦ noͣ pulchꝝ dictū. ꝙ vbicūqꝫ lex gn̄a lis recipit̉ in vſu a certo gn̄e ꝑſonaꝝ ⁊ a certo n̄ recipit̉ nō recipiētes nō peccant ſaltem pꝰ lōga tempora. ad hͦ. iiij. di. leges. ⁊. c. erit aūt lex. ſecūs dic qn̄ ī eodē gn̓e ꝑſonaꝝ maior pars recipit. nā tūc minor ꝑs nō vr̄ excuſabilis ꝑ taciturnitatem ſuꝑioris. ſed pōt hr̄e locū illud dictū multa ꝑ pa ciētiā tolerātur ī. c. cū iā dudum. de p̄ben. Ex his etiā collige aliud noͣ. dictū ꝙ etiā lex p̄cepti tollit̉ ſi moribꝰ vtētiū nō recipit̉. lꝫ aliud ſenſerit Ho. in. c. i. de tre. ⁊ pa. ſed intellige illud dictuꝫ Ho. qn̄ eſt lex p̄cepti īducēs ex naͣ ſui peccatum ex ꝯͣ uētionē. vt qꝛ cōcurrūt cū lege diuina. ſic vr̄ ītel ligere Inno. ī ℟ica. de ꝯſue. arbitror. poſſe dari ⁊ aliā ſo. ſatis noͣbilē iudicio meo ⁊ euitēter ſb̓ter fugia. vt dicamꝰ ꝙ papa etiā cū maiori ꝑte ꝯcilij nō poterit īdice̓ ꝯtinētiā certo generi ꝑſonaꝝ pꝰ ꝓmotionē eis reſiſtētibꝰ ⁊ reluctātibꝰ. qꝛ ꝯtinen tia ē res q̄ pōt ꝑſuaderi īꝑari aūt nō. xxxij. q. i. in tegritas. fuiſſet enī īdice̓ vitaꝫ valde artiorem ⁊ ſtrictioreꝫ ipſis clericis ꝓmotis. ꝯͣ. noͣ. in. c. geſta liiij. di. ⁊ in lr̄a qd̓ oēs tāgit. de re. iu. li. vi. ⁊ tunc recte ſtat lr̄a ꝙ eccleſia oriētalis nō admiſit ſcu emiſit votū ꝯtinētie ⁊ qꝛ neqꝫ voluerūt ſe obli gare huic voto neqꝫ approbare legē ꝯcilij. vt ī. c. nicena. ⁊. c. aliter. xxxi. di. ⁊ ex hͦ tollit̉ ꝯͣriū. ¶ In glo. ij. noͣ bn̄ hāc gl. vſqꝫ ad fi. q̄ quotidie all̓at̉ in maͣ ſua. ⁊ opi. Uīcen. h̓ poſita placet. Goſ. ⁊ mihi vr̄ veriſſima ⁊ ex hac opi. pōt inferri ad deciſio nem pluriū. q. qͣrū pͥma ad illā nūꝗd hodie eccle ſia poſſit ſtatue̓ ꝙ clericꝰ poſſit ꝯͣhe̓ matrimoni um ſicut greci. ⁊ credo ſic ⁊ hͦ indubitatū eſt ap̄ me reſpc̄ū eoꝝ ꝗ nō ſunt obligati ex voto tacito vl̓ exp̄ſſo. ⁊ ſic ītelligerē gl. ī. c. q̄ ad ꝑpetuā. xxv. q. i. ⁊ noͣ illā gl. ſic ītellectā ꝓbo rōe/ ꝯtinētia n̄ ē ī clericis ſecularibꝰ de ſb̓a ordinis. vt dic̄ Inno. ī c. plꝫ. de ꝯuer. cōiu. nec de iure diuino. qꝛ al̓s gre ci peccarēt nec excuſaret eos ꝯſuetudo. qꝛ illa n̄ valet ꝯͣ legē diuinā. vt. ī. c. fi. de ꝯſue. ⁊ iſte de qͦ h̓ q̄rit̉ eēt illegitimꝰ. qꝛ foret ꝯͣ legē diuinā genitꝰ ⁊ nō ſolū credo ptātē īeē eccl̓ie h̓ ꝯdēdi. ſed cre do ꝓ bono ⁊ ſalutē aīarū ꝙ eēt ſalubre ſtatutuꝫ vt volētes ꝯtine̓ ⁊ magis mereri relīque̓ volūta ti eoꝝ nō valētes aūt ꝯtine̓ poſſint ꝯͣhe̓. qꝛ exꝑiē tia docēte ꝯͣrius ꝓrſus effectꝰ ſeꝗt̉ ex illa lege ꝯtinētie cū hodie nō viuāt ſpūalit̓ nec ſint īmun di. ſꝫ maculāt̉ illicito coitu cū eorum grauiſſimo peccato. vbi cū ꝓpͥa vxore eēt caſtitas. vt. d. c. ni cena. vn̄ debe̓t eccl̓ia face̓ ſicut bonus medicus vt ſi medicina exꝑiētia docente potius officit qͣꝫ ꝓſit eā tollat. ⁊ vtinā idē eēt ī oībꝰ ꝯſtitutōibus poſitiuis vt ſaltē obligarēt qͦ ad penam ⁊ n̄ qͦ ad culpā. nā ita creuerūt ſtatuta poſitīa vt vix reꝑiā tur aliꝗ ꝗ n̄ corrūperit viā ſuā. Circa ordinatos v̓o pōt dici ꝙ ī caſu quo tenet̉ ordinatus ex vo to exp̄ſſo vel tacito papa n̄ pōt diſpēſare niſi ex maxīa ⁊ vrgēti cā. qꝛ votū ē de iure diuino ⁊ ſo lū dꝫ ꝯmutari ī maiꝰ bonū. ī. c. i. de voto. ⁊ de faci li n̄ reꝑit̉ ī hōię ꝯtinēte maiꝰ bonū. nā nuptie re plēt terrā. virginitas ꝑadiſū. xxxij. q. i. nuptie. ſic̄ ī ſil̓i dicimꝰ nūꝗd papa poſſit diſpēſare cū mona cho vt ꝯͣhat mr̄ioniū. de qͦ ī regula ſemel deo. de re. iu. li. vi. in mercu. dicā plene pꝰ glo. in. c. cū ad monaſteriū. de ſta. re. vbi v̓o tenētur dūtaxat ex ꝯſtōe eccl̓ie. vt qꝛ erat iurꝭ īſciꝰ ⁊ exp̄ſſe non vo uit tūc faciliꝰ papa poſſet diſpēſare ſic credo re ducēdā gl. ī. c. de illo. xxxij. di. nō tn̄ credo ꝙ ex facili cā poſſit diſpēſare lꝫ ſit ſtatutū eccl̓ie. qm̄ ē diſpēſare ꝯͣ ſtatutū vl̓is eccl̓ie ſeu ſaltē decolora tur ſtatꝰ eccl̓ie qͦ caſu papa non diſpēſat ſine ma xima cā. vide pulchrum tex .i. q. vij. ⁊ ſi illa. Clericꝰ ꝯiuga .¶ Dannes ībanciatꝰ n̄ cosi tur deferre tōſurā. h. d. pͦ. q. 2º. pape dif finitō. ibi qm̄ igit̉. pͦ noͣ ꝙ ordo accolitatꝰ nō hꝫ ānexū votū ꝯtinētie. ē enī de minoribꝰ ordinibꝰ ꝗ nō īpediūt nec dirimūt mr̄ioniū iā ꝯͣctū. ſecꝰ ē i ſb̓diaconatū ⁊ ſuꝑioribꝰ. vt ī. c. i. sͣ. eo. 2º. noͣ ca ſum ī qͦ vere clericꝰ nō cogit̉ deferre tōſurā. naꝫ ꝑ ꝯͣctū mr̄ionij n̄ deſinit ꝗs eē clericꝰ charact̉ .n. ſemel hītus īdebil̓ ē. vt noͣ. ī. c. degradatō. de pe. li. vi. ⁊ ſuꝑ ℟ica. de baptꝭ. ⁊ sͣ. e. ſuꝑ hrica. nec tō ſura ē de ſb̓ſtātia clericatꝰ eſt enī qͦddā ſignū vt De coha. cle. ⁊ mu. xij. q. i. duo ſūt gn̓a. ¶ Tertio noͣ. ꝙ ex nō vſu qn̄qꝫ inducit̉ ꝯſuetudo ſicut h̓ ex nō delatōe tō ſure. ⁊ de hoc. jͣ. plene. ¶ Quarto noͣ clericū ꝯiu gatū poſſe obtinere bn̄ficiū eccl̓iaſticū qd̓ vr̄ ꝯͣ. c. ſane. ⁊. c. qd̓ a te. ⁊. c. diuerſis fallaciis. sͣ. eo. ſꝫ dic vt. jͣ. dicā. ¶ Ultimo noͣ ꝙ actꝰ inhoneſte geſtus ab vno ex clericis redūdat ī vituꝑiū totiꝰ ordīs clericalis. facit. c. ad ſupplicationē. de renū ¶ In gl. i. in fi. pͦ ꝓ intellectu. c. ⁊ gl. ē exaīandū. an cle ricus ꝯiugatꝰ gaudeat aliquo p̓uilegio clericali ⁊ ꝯclude poſt Io. an. ꝙ aūt mr̄imoniū ꝯtractū. ꝑ clericū tenuit. aut fuit nullū īpediēte ſacro or dine. pͦ caſu aūt ꝯͣxit bigamiā qꝛ duxit ſucceſſiue. duas vxores. vl̓ ꝯtraxit cū corrupta. ⁊ tunc ꝑdit omnē pͥuilegiū clericale īmo ꝯpellit̉ velit nolit di mittere tōſurā. c. i. de biga. li. vi. aūt nō ꝯͣxit biga miā. ⁊ tūc ſi nō īcedit in habitu ⁊ tōſura nullo pͥ uilegio clericali gaudet. vt in. c. vnico. eo. ti. li. vi. Si v̓o īcedit in habitu ⁊ tonſura. gaudꝫ tn̄ duo bus pͥuilegiis. pͥmū in crīalibꝰ qͦ ad forū. ſcd̓m re ſpectu ꝑſōne quo ad canonē ſi ꝗs ſuadēte. xvij. q. iiij. reliqͣ v̓o p̓uilegia eccl̓iaſtica ꝑdit ip̄o facto vt. d. c. i. ⁊ ita limita iſtū tex. dū dicit ꝙ ēt tōſura tus gaudere pͥuilegio clericali nō pōt. dꝫ enī ītel ligi de reliꝗs p̓uilegiis p̄ter illa duo ⁊ ad ꝑdēdū hec pͥuilegia nulla reꝗͥrit̉ monitio. ſꝫ ſufficit ſolꝰ ꝯͣctus mr̄imonij. nā ꝯͣrio actu ꝑdūt̉ hec p̓uilegia ſecꝰ ē in his ꝗ nō ꝯtraxerūt mr̄imoniū lꝫ dimiſe rint hītū ⁊ tōſurā. nō ꝑ hoc ꝑdūt p̓uilegiū cleri cale niſi pꝰ trinā mōitionē. qꝛ nō exereuerūt actū oīno ꝯͣriū clericatui. ⁊ ſic ītelligo iura allegata in gl. ꝓ ꝯͣriiſ. de hͦ tn̄ vltīo dicēdū vt pleniſſime dixi ī. c. ꝑpēdimꝰ. de ſen. ex ¶ Scd̓o caſu pͥncipali qn̄ mr̄imōiuꝫ n̄ tenuit īpediēte ſacro ordine. dic ꝙ aūt ꝯͣxit de facto bigamiā ⁊ efficit̉ īdiſpēſibiliſ qͦ ad executionē officij ꝓpt̓ ītētōnē ſuā cū oꝑe ſub ſecuto. c. nuꝑ. de biga. Sꝫ putat h̓ Io. an̄. ꝙ ꝑ hͦ nō ꝑdat pͥuilegiū clericale. nā. c. i. de biga. li. vi. de nudās bigamos p̓uilegio clericali loꝗt̉ de vera bigamia. ſꝫ iſte nō eſt verꝰ bigamꝰ cū mr̄imoniū nō tenuerit. nā videmꝰ ꝙ depoſitus verbalit̓ gau det priuilegio clericali dūmō ſit corrigibilis. iuxͣ noͣ. in. c. dictū. lxxxi. di. ⁊. c. degradatio. de pē̄is. li. vi. ⁊ hͦ vltimū noͣ. ꝓ hoc facit. qꝛ in iſtis penalibꝰ qd̓ ē diſpoſitū. in caſu vero non verificat̉ in caſu ficto. vt in. c. in nr̄a. de iniur. l. iij. §. hec verba. ff. de neg. geſ. Et noͣ. ex hͦ dicto Io. and. id qd̓ dixi ꝓcedere vt diſpoſitū in caſu vero non verificat̉ in ficto. etiā ſi al̓s quo ad ꝗd reꝑiant̉ iſta parifi cata. etiā quo ad certā ſpēꝫ pene. vt ꝓbat̉ in. d. c. nuꝑ. nā ꝯſtitutꝰ ī ſacris efficit̉ bigamꝰ quo ad ꝗd ſcꝫ vt ꝑdat executionē officij nō tn̄ habet̉ ꝓ v̓o bigamo quo ad hoc vt ꝑdat oīa p̓uilegia cleri calia ſicut vere bigamꝰ de peni. di. i. §. pene. C ex his īfert̉ ad aliā. q. videlꝫ nūꝗd clericꝰ ꝯiuga tus poſſit ꝯpelli ad deferēdū tōſurā. ⁊ ꝯclude la tius ꝙ aūt īcurrit bigamiā ⁊ nō pōt ꝯpelli īmo peccat portādo. d. c. vnico. aut nō incurrit biga miā. ⁊ tūc aūt hꝫ bn̄ficiū eccl̓iſticū ex diſpēſatōe ⁊ tenet̉ deferre vt hic. aut nō hꝫ ⁊ ꝯpellit̉ cauſatiue .ſ. ſi vultg audere iſtis duobꝰ pͥuilegiis. d. c. i. eo. ti. Eſt vnꝰ caſus dubitabilis ꝗd ſi hꝫ ꝯſuetu do vt ꝯiugatꝰ oīno ꝯpellat̉ deferre tōſurā. lꝫ nul lū bn̄ficiū velit. Ib. an̄. diſputat ⁊ tādem ꝯcludit valere ꝯſuetudinē al̓ tex. iſtū a conͣrio. nā hic al legabat̉ ꝯſuetudo vt ꝯiugatꝰ n̄ cogeret̉ deferre gͦ ꝯſuetudo circa delationē attēdēda ē. Itē ꝓba tur ꝑ locū a ſpāli. non valet ꝯſuetudo in bigamo vt. d. c. vnico. ergo valet in nō higamo. ad idē fa cit qd̓. sͣ. dixi. nā iſte vere clericꝰ ē ⁊ cum hac ſnīa cōit̓ trāſeūt doc. Sed dubito ꝓpt̓ fi. huiꝰ tex. qui multū ſtringit in conͣriū dū dicit. ꝙ cuꝫ oporteat tales ꝯiugatos īmiſceri negociis ſecularibꝰ dela tio tonſure tēdit in vituꝑiū totius ordinis cleri calis. ergo nō dꝫ valere talis ꝯſuetudo maxīe in viris ꝯiugatis. qꝛ tēdit ī dedecꝰ eccl̓ie. ē enī ꝯtra honeſtatē ꝯͣ quā nō valet ꝯſuetudo. c. cū decorē. de vi. ⁊ ho. cle. nec pōt vxoratꝰ ꝓhiberi qn īmiſ ceat ſe negociis ſecl̓aribꝰ. ⁊ ad iſtū tex. pōt rn̄de̓i ꝙ iſta fuit narratio ꝑtis. Ad. c. vnicū. dic ꝙ ſpeci fice nō dicit vt nō valeat ꝯſuetudo reſpectu ton ſure. ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ diceret non ꝑ hoc infert̉ ꝙ valeat ꝯſuetudo qͣtenꝰ ꝯiugatꝰ nolens teneat̉ de ferre tonſurā. ibi enī ponit̉ caſus ī volēte ⁊ nos ſumꝰ in nolēte. caꝰ tn̄ ſatꝭ dubitabiliſ ē. Ex p̄dictis hēs exaīatos duos articulos tactos in tex. Tertiꝰ articulꝰ ē nō minꝰ vtilis. nūꝗd clericꝰ ꝯiu gatꝰ poſſit obtine̓ bn̄ficiū eccl̓iaſticū. hec lr̄a vr̄ in nuere ꝙ ſic in. v̓. dūmō ⁊cͣ. In ꝯͣriū ſūt ml̓ta iura sͣ. lecta. ⁊ alle. iō īſurgit opi. Abb. h̓ dic̄ ꝙ de iure cōi n̄ pōt hr̄e. ⁊ ſic loquūt̉ ꝯͣria. ſꝫ ex diſpēſatiōe ſic ⁊ ita ꝓcedat iſte tex. hāc opi. ſecuti ſūt Goſ. ⁊ Phil. jͣ. c. i. ⁊ Spe. ī ti. de leg. §. nūc. v̓. xxv. Li mitāt tn̄ vt valeat diſpēſatio ep̄i reſpectu ſimpli cis hn̄ficij. alij v̓o dicūt ꝙ tm̄ papa diſpēſare pōt de layco certū ē ꝙ bn̄ficiū eccl̓iaſticū ī titulū hr̄e n̄ pōt. c. ex lr̄is de tn̄ſac. ⁊. c. ij. de īſti. noͣ. doc. cōit̓. h̓ ⁊ ī. c. cāꝫ de reſcrip. doc. ſequēteſ recitādo opi. trāſeūt ⁊ exp̄ſſe n̄ eligūt. illa tn̄ opi. abb. cū alioꝝ tēperamēto vr̄ eē magꝭ. cōis. ſꝫ credo de ſubtili tate iuris illā opi. n̄ ꝓcede̓. ꝓbat̉ aꝑtiſſime. ꝗcꝗd ſit ī crīalibꝰ. in alijs cōit̓ dat̉ regl̓a ꝙ ep̄s n̄ diſpē ſat ꝯͣ ius niſi in caſibꝰ a iure exp̄ſſis. noͣ. in. c. at ſi clerici. §. de adulteriis. de iudi. ꝓbat̉ ī. c. dilectꝰ. de tē. or. ad idē. c. īſtōnis. xxv. q. ij. nā ꝑ diſpēſati onē violāt̉ iura ⁊ īferiori n̄ ē licitū violare iura ſuꝑioris. vt in cle. ne romāi. de elec. noͣ. archi. ī. c. lꝫ canō. de elec. li. vi. ⁊ hͨ diſpēſatō nullibi ē ꝯceſſa ep̄o īmo potiꝰ vr̄ ſibi ꝓhibita ꝑ. c. diuerẜ. ⁊ rōeꝫ eiꝰ ⁊. c. ſane. ⁊. c. iij. sͣ. e. ꝓbat̉ ⁊ fortiꝰ clericꝰ ꝯiuga tus n̄ dꝫ admīſtrare altari. xxvij. q. ij. multoꝝ. gͦ nō pōt hr̄e bn̄ficiū eccl̓iaſticū cū illd̓ det̉ rōe ad miniſtratōis vel officij etiā ſi ſit ſimplex. vt in. c. ꝓpoſuit. de fil. p̄ſb. ⁊. c. ꝯq̄rēte. jͣ. ti. i. Itē ⁊ iij. hoc tēdit ī prauū exᵐ ⁊ ſcandalū alioꝝ. vt in. c. ſe. nec ob. iura ſuꝑ ꝗbꝰ vidēt̉ ſe fūdare illi doc. dū dicūt ep̄m poſſe diſpenſare circa beneficiū cū homici da ⁊ cū irregulari. vt in. c. henricꝰ. jͣ. de cle. pug. ī duel ⁊. c. ad audiētiā. de hōi. ⁊. lxiij. di. ſolōitāe vbi diſpēſat cū depoſito. ad hoc .n. ⁊ ſil̓ia rn̄dco De cobi cit ⁊ nutꝰ ꝙ in maͣ diſpēſatōis q̄ eſt exorbitās nō dꝫ argui de caſibꝰ ꝑmiſſis ad nō ꝑmiſſoſ etiā ſi ꝑmiſſi ſint maiores. vt noͣ. Io. an. in regula q̄ a iure. de reg. iurꝭ. li. vi. dico plene in. d. §. de adulteriis. ⁊ pro hͦ verba illiꝰ regule dū dicit q̄ a iure cōi exorbitāt minime ad ꝯn̄aꝫ ſunt trahēda. vt. l. ꝙ vero cōtra rōnē. ff. de legi. Itē pōt dici ꝙ nō ē eadē rō ī ꝯiu gato q̄ in alijs p̄dictis. nā alij p̄dicti nō reputan tur īdigni. nā eligerūt ꝓrſus aliā vitā ꝯͣriā. vnde videmꝰ ꝙ retinēt pͥuilegia clericalia exquo ſunt coꝝigibiles. vt. sͣ. dixi ſed ſecꝰ in coniugato. Itē cū illud. c. vnicū velit cenſeri ꝯiugatū vt laicum p̄terqͣꝫ in illis duobꝰ caſibꝰ qūo poterit ep̄s illū habilitare ad bn̄ficia eccl̓iaſtica. ⁊ hanc partē de ſtricto iure puto veriorem. Ad iſtum tex. pōt rn̄ deri tenēdo aliā opi. vt loquat̉ de diſpenſatione pape. ſatis ē enī ꝙ pōt verificari in aliqͦ caſu vel pōt ītelligi ꝓut dic̄ Hoſti. ī clerico ꝯiugato hn̄te ſtipēdiū ab eccl̓ia nō tn̄ ī titulū. nā ſi ꝯſuetudo ē dꝫ deferre tōſurā. al̓s ſecꝰ. ¶ Ultīo op. ꝯͣtex. vr̄ enī ꝙ hic nō poterat īduci ꝯſuetudo ex nō dela tione tōſure. qꝛ ex actu negatiuo ſeu ex non vſu n̄ pōt īduci ꝯſuetudo cū ꝯſuetudo ſit cōis aſſue factio ſeu actuū repetitio .i. di. cōſuetudo. xxv. q ij. ita nos. l. iij. C. de ep̄i. au. facit īſti. de iu. naͣ. gē ⁊ ci. §. ex nō ſcripto. dū dicit diuturni mores ⁊cͣ. Io. an. hic īſtat ⁊ in effectu videt̉ pone̓ v̓ba. Cy poſita in. l. ij. C. que ſit lon. conſue. ⁊ dic breuius ſic. ꝙ quādoqꝫ nō vſus nō hꝫ in ſe actū tacitum ꝯͣ diſpoſitionē iurꝭ. neqꝫ in ſb̓ſtātia neqꝫ ī forma ⁊ tūc ex nō vſu nō īducitur ꝯſuetudo neqꝫ arro gatur. l. pone exēplum. lex dicit hermafroditum iudicādū ẜᵐ ſexū p̄ualēteꝫ. l. q̄rit̉. ff. de ſta. ho. iiij q. iij. l. hermafroditus. tn̄ ſi ꝑ mille annos nunqͣꝫ accidit iſte caſus nō pōt dici arrogata illa lex. ꝗa nil ē actū ꝯͣ legē. vel pone lex dicit ꝙ ſi dediſti mi hi dānum poſſuꝫ agere ꝯͣ te actione. l. acꝗlie. po ne ꝙ dānū paſſus nūqͣꝫ voluit age̓ ꝓfecto ex hͦ nō ē indulta ꝯſuetudo ꝯͣ illā. l. qꝛ illa. l. nō neceſſi tat ad vſus. ſed dat facultatem agēdi. Et iō ex hͦ ꝯcludimꝰ aliā regulā ꝙ in his q̄ ſunt mere facul tatis nō īducit̉ ꝯſuetudo. nam in his caſibꝰ nihil agit̉ ꝯͣ. l. ꝑmittētis. Si v̓o nō vſus hꝫ in ſe tacitu actū ꝯͣ diſpoſitōeꝫ iuris īducit̉ ꝯſuetudo vt h̓. nā nō deferēdo tōſurā vr̄ ꝯmittere ꝯͣ legē q̄ īducit delatōes tōſure. pone aliud exēplū. lex defert hō ditates cōiter ⁊ eqͣlit̓ oībꝰ filiis nō diſtīguēdo īt̓ maſculos ⁊ feminas. l. maximū viciū. C. de li. p̄te ſed ꝯſuetudo tm̄ defert pͦgenito ⁊ nūqͣꝫ femine icet enī femina vl̓ ſecūdꝰ genitꝰ nūqͣꝫ fuerit vſu illo iure cōi nihilominꝰ īducit̉ ꝯſuetudo. ꝗa hic actum fuit contra ius cōe. ⁊ ſic de ſimili. IIm decore raun z Uxo admittūt̉ ad eccl̓iaſticas dignitates ⁊ cogunt̉ dimitte̓ qͣs hn̄t. ¶Noͣ pͦ ibi dignitates. ꝙ vxoratꝰ lꝫ olericꝰ nō pōt habe̓ eccl̓iaſticā digni tatē. idē tn̄ dic de alio bn̄ficio ſimplici. vt in. c. i. ii ⁊. iii. sͣ. eo. ⁊ noͣ hic glo. ¶ 2º. noͣ hͦ ex fi. tex. ibi ſin̄ prauo exemplo ⁊cͣ. ꝙ cōſuetudo non valet vt cō iugatus poſſit tenere bn̄ficiū eccl̓iaſticum. non enī valet ꝯſuetudo cū prauo exēplo. ar. in. c. cum decorē. sͣ. ti. ij. ⁊ ita cōiter tenēt hic doc. qd̓ noͣ. Sed q̄ritur ꝗd ſi nō publice ſunt vxorati doc. ⁊ bn̄ dicūt ꝙ idē dūmō hoc ꝓbari poſſit. ⁊ ꝓ hoc iura ſuperius all̓. ⁊cͣ. X Parte̓ jrebꝰ ſuon̄ gos Clerici ꝯiugati dēt pͥuilegio cl̓icali. h. d. 2ª ibi igit̉. Noͣ pͦ ꝙ clericus ꝯiugatꝰ nō gaudet ī ꝑſona nec in rebꝰ ſuis p̓uilegio alioꝝ cl̓icoꝝ. tenet̉ gͦ ſolue̓ gabellas ⁊ alia obſeꝗa regalia. non ob. ꝙ īcedat in habitu ⁊ tōſura. ⁊ hodie eſt magis clare deci ſum. in. c. vnico. eo. ti. li. vi. ⁊ dixi in. c. Iohannes sͣ. eo. Et ex hoc īfert̉ ad duo. ¶ Priº. ꝙ a laicis licite dn̄s ciuitatis exigit iuſticias ſuas ⁊ obſeꝗa ꝯſueta. ¶ 2º. īfert̉ ꝙ a clericis nō ꝯiugatis n̄ pōt dn̄s tēporalis exige̓ aliqͣ obſeꝗa. ſunt enī exem pti iure diuino ⁊ hūano. vt. le. ⁊ noͣ. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de cenſi. li. vi. ⁊. l. iij. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ vide glo. in. c. ſi iꝑator. lxxxxvi. di. ⁊ Inno. ī. c. ij. de ma. ⁊ obe. 2º. no ibi lr̄ati ꝙ homines lr̄ati nō ſunt exempti a debitis ⁊ obſeꝗis ⁊ iuſticiis ꝯſuetis exhibēdis dn̄o tēporali. ad hoc. l. vt gradatī. ff. de mu. ⁊ ho. docētes tn̄ habēt ml̓ta p̓uilegia. l. medicos. ⁊. l. fi. C. de ꝓfeſ. ⁊ me. li. x. ¶ Querūt nunc doc. nūꝗd depoſitꝰ gaudeat his p̓uilegiis. ⁊ dic vt dixi ī. c. Iohannes. nam ſi ſunt corrigibiles gaudēt. tenē tur enī viuere clericalit̓ ⁊ ſunt de foro eccl̓ie. vt ī c. accedētes l. di. ⁊. c. dictū. lxxxi. di. ⁊ hoc ītelligo in v̓balit̓ depoſito. nā actualit̓ depoſitus exutꝰ ē incōtinēti oī p̓uilegio clericali. c. degradatio. de penis li. vi. Si v̓o depoſitꝰ eſt incorrigibilis ꝑdit incōtinēti pͥuilegiū ⁊ pōt ꝯpͥmi ꝑ iudicem ſecula reꝫ. tex. ē ẜᵐ coēm intellectū ī. c. cū nō ab hoīe. de iudi. Et ex hoc noͣ ꝙ depoſiti vtunt̉ ⁊ gaudent pluribꝰ pͥuilegiis qͣꝫ ꝯiugatus qͣꝫtūcūqꝫ īcedat ī habitu ⁊ tōſura. ⁊ facit ad id qd̓ dixi in. d. c. Io hannes. vt faciliꝰ diſpēſetur cū clerico depoſito corrigibili qͣꝫ cū ꝯiugato circa beneficium. Si ¶T cōſultatioi ricꝰ ī mīoribꝰ militet̉ n̄ ē cogēdꝰ defer re toſurā vl̓ hītū clericalē. h. d ¶ No pͦ ꝙ miles dei n̄ ē īcapax militie ſecularis. nā ꝗlibꝫ clericꝰ ī qͦcūqꝫ ordīe ꝯſtitutꝰ efficit̉ miles dei. nā deo mi litat. vt ī. c. ep̄s. jͣ. de p̄ben. facit. c. diuerſis. sͣ. eo. ⁊ nihilominus pōt effici miles ſeculi vt hic. ſic eꝯͣ miles ſeculi poteſt effici miles dei. vt patet in li. feu. in. c. qui clericus. ſi de feudo fuerit contro. ⁊ etiā rex ſiue baro pōt ꝓmoueri ad clericatū. xx. q. iij. p̄ſes. Sꝫ q̄rit̉ nūꝗd clericꝰ in minoribus cō ſtitutꝰ aſſumēdo militiā ſecularē gaudeat pͥuile gio clericali. doc. exp̄ſſe nō tāgūt ſꝫ tacite ſentiūt ꝙ nō. dū dicūt ꝙ ſi miles dei efficitur miles ſecu li deſinit eſſe de militia clericali. ſed aliter ſentit Inno ī. c. i. de apoſta. ſed pꝰ eū dicerē ſic. ꝙ aut ꝓmouet̉ ad militiā ſecularē ⁊ fac̄ actū oīno ꝯͣriū clericatui. vt qꝛ exercet ſeua ſeu iuit ad bellum ⁊ ſi. ⁊ īmediate ꝑdit pͥuilegiū clericale. qꝛ iſta ſunt c 3 De cle. nō reſi. ꝯͣria. vnde exquo eligit ꝯͣriā vitā fuit a pͥma tp̄o facto excluſus. xxij. q. i. cū renūciat̉. aut tm̄ eſt ef fectus. miles ⁊ non exercet ſeua nec actū ꝓrſus ꝯͣriū clericatui ſꝫ viuit honeſte vt clericus ⁊ gau det pͥuilegio. ita ſentit ibi Inno. ſꝫ ego dubitarē ꝗd in eo milite ꝗ iurauit illa de ꝗbꝰ ē glo. in. l. pe. ff. ex ꝗ. ca. ma. nā int̓ cetera vere militādꝰ dꝫ iura re nō vitare mortē ꝓ republica. ⁊ iſte actꝰ ꝓrſus ē conͣrius clericatui cū clericatus officiū reddat clericū inhabilē ad pugnādū etiā cū infidelibus vt in. c. ex multa. jͣ. de vo. ¶ Ultīo hic q̄rit̉ ꝗd ſi clericus in minoribꝰ nō efficit̉ miles nec ꝯiuga tus ſꝫ nō vult deferre tonſurā. nūquid poſſit ad delationē cogi. Abb. hic ꝙ nō. alle. noͣ. in. c. i. ⁊. c. tue. jͣ. de apoſta. ⁊ cū hoc dicto tnͣſeūt cōit̓ doc. ⁊ ſatis mihi placꝫ. nā exquo pōt adhuc elige̓ vitā laicalē ꝯͣhēdo mr̄imoniū ita poſſit habēdo ſpē ad mr̄imoniū ꝯͣhēdū. ꝓ hoc. c. in audiētia. ⁊. c. cō tīgit. de ſen. ex. vbi ꝯpellūt̉ tm̄ cauſatiue .ſ. ſi gau dere volunt priuilegio clericali ⁊ hoc noͣ bene. ¶ De clericis non reſidētibus. ℟ica ¶ Supra viſū fuit in duobus titul̓ p̄cedētibus qͣlit̓ clerici bn̄ficiis p̓uēt̉ ꝑ mulieꝝ ꝯſortia. Me rito nūc ſubiicit̉ qͣlit̓ ſūt remouēdi ꝓpt̓ nō reſidē tiā ī bn̄ficiis. vl̓ pōt ꝯtinuari ꝯgruētiuſ. qꝛ cle̓ici n̄ ſolū īhoneſte viuūt ſectādo mulieꝝ ꝯſortia. ſꝫ etꝭ ī bn̄ficiis eoꝝ ū reſidēdo ⁊ fructuſ eoꝝ capiēdo merito ſubiicit̉ hec rubrica. de cle. nō reſi. On liceat Ep̄o nō lꝫ ſine licentia pape trāſire ad alium ep̄atū ip̄m acceptādo al̓s pͥuat̉ hītu ⁊ ābito hͦ. d. cū glo. i. pͦ ponit̉ di 16 ctū. ſcd̓o rō. ibi manife ſta. tertio rōnis rō. ibi cū multis. ¶ Primo noͣ. ep̄m nō poſſe ꝓpria aucͣte tnͣſire ad aliū ep̄atuꝫ qd̓ ꝓcedit etꝭ ſi eēt electus ſiue poſtulatus ab ec cleſia illa vacāte. nō enī dꝫ qͣcūqꝫ ex cā dimitte̓ ep̄atū ſuū ſine lnīa pape. ē enī illi adeo mr̄imōia lit̓ alligatus. vt etiā cā religiōis nō poſſit ip̄m de ferre in. c. lꝫ. de regu. ⁊. c. veniēs. de renū. ⁊ hēnt locū p̄dcā etꝭ in īferioribus cle̓icis. vt in. c. admo net. ⁊. c. qd̓ in dubiis de renū. ¶ Scd̓o noͣ lr̄am ibi māifeſta. ꝙ id qd̓ colligit̉ ex ꝯiecturꝭ. ⁊ ex ve riſimilibus p̄ſūptiōibus dr̄ māifeſtū. ꝓ qͦ bo. tex ī. l. lꝫ. de le. i. vbi dr̄ euidēs volūtas teſtōris q̄ ex ꝯiecturiſ elicit̉. ¶ Tertio noͣ ꝙ valꝫ ar. a cōit̓ ac cidētibus ⁊ tene mēti ad hͦ iſtū tex. nā ſic̄ arguit tex. h̓ nullus ē īuētus ꝗ hoc face̓ ⁊cͣ. ⁊ de hͦ ar. vt de gl. ⁊ Cy. in. l. neqꝫ natales. C. de ꝓba. Ultīo noͣ ꝙ ꝗs nō p̄ſumit̉ dimicte̓ bn̄ficiū ſuū ꝓ viliori ⁊ hͦ inducit̉ ad noͣbilē. q. ꝗdā clericus ſenex per mutauit bn̄ficiū ſuū pingue cū tenui cuiuſdam nepotis ſui. nūꝗd ex hoc debeat p̄ſumi fraus vt ſic renūciauerit affectu carnali ⁊ vt poſt morteꝫ ſuā. bn̄ficiū pingue remaneat peneſ nepotē Io. an. ī. c. ij. de renū. li. vi. ſētit ꝙ ſic ꝓ hͦ mēſ illiꝰ. c. cō currūt enī in hoc caſu tres p̄ſūptōes. Prima cō iūctio ſāguinis. ar. c. graue. jͣ. de p̄bē. Scd̓a rō ſe nectutis. Tertia qꝛ nō ē veriſil̓e ꝙ ꝗs velit bn̄fi ciū pīgue dimitte̓ ꝓ tenui. ar. c. ſuꝑ hoc de renū. ⁊. l. cū de indebito. ff. de ꝓba. Io. de lig. ſentit hic oppoſitū. nec ob. ẜm eū. d. c. ij. qꝛ ille ibi fuit vſus iure ꝓhibito. iſte aūt vtit̉ iure ꝯceſſo. nec obſtāe dꝫ ꝯſāguinitas exquo al̓s ille ē idoneꝰ. ar. lvi. di noſti. ⁊. lxxxvi. di. nō ſatis. moderniores magis vidēt̉ inclinare in opi. Io. an̄. Ago ſic dicereꝫ ꝙ aut inſūt alique p̄ſūptiōes elidētes ſeu offuſcan tes p̄dictas. ⁊ tūc nō ſufficiūt ad fraudē ꝓbādā pone exēplū bn̄ficiū pingue exigebat magnā cu rā forte huic ſeni intolerabilē. vel locꝰ bn̄ficij nō erat ſibi tutus ſeu aer nō ꝯferebat ſibi. ꝓ hoc. c. ad ſupplicationē de renū. ⁊. c. cū venerabil̓. de ex cep. facit. c. ad qōnes. de re. ꝑmu. ſꝫ ceſſantibꝰ hiſ ꝯiecturis p̄ſumerē fraudē ꝓpter rōes p̄dictas. ⁊ ꝑ iſtū tex. ꝗ iudicio meo optīe facit ad deciſiōeꝫ huiꝰ. qnā ꝯciliū h̓ mouet̉ ex eo qd̓ cōit̉ ep̄i face̓ ſolēt Itē videmꝰ in clericis. nā nō facile ſolēt di mittere bn̄ficia pīguia ꝓ vilioribꝰ. īmo totis cō natibus ſolent ſemꝑ creſcere in bn̄ficiis. ⁊ ex hiſ p̄ſūptiōibꝰ ſatis pōt ferri ſnīa. ar. hic ⁊ sͣ. de p̄ſūp c. afferte ⁊ facit. l. indicia. C. de rei ven. ¶ In gl. i. ibi al̓s ꝑderet habitū ⁊cͣ. Ex his verbis ſētit gl. intellectū ad tex. nr̄m. vt nō liceat ep̄o tnͣſire ad aliā ciuitatē .ſ. cā tn̄ſferēdi ibi ſedē vt ſic deīceps ſit ep̄us ſcd̓e ſedis vel eccl̓ie ⁊ nō pͥme. ⁊ iſte ītel lectus ē verꝰ in ſe ⁊ ſatiſ lr̄e ꝯſentaneꝰ. vt pꝫ ex fi. ipſiꝰ. Alij ītelligūt qn̄ trāſit cā faciēdi morā ibi diuturnā. iſte ītellectꝰ ē verꝰ in ſe nō tn̄ ꝯgruit lr̄e Alij intelligūt qn̄ tnͣſit cā inuadēdi t̓ras alte̓iꝰ. ſꝫ tene pͥmū intellectū. ⁊ intelligūt doc. ⁊ bn̄ ꝙ iſte ep̄ſ pͥuabit̉ ꝑ ſnīaꝫ pape. qꝛ nemo citra papā pōt ep̄ꝫ a ſuo ep̄atu remoue̓ qͣꝫuis deliq̄rit. vt in. c. ij. ⁊ qͣſi ꝑ totū de tnͣſla. p̄la. ⁊ iij. q. vi. accuſatus. ⁊. c. qͣꝫuis. Et ex hoc noͣ ꝙ ꝑ tnͣſitū ꝓpria aucͣte ad ſe cūdū ep̄atū n̄ ē pͥuatꝰ ip̄o facto. ſꝫ reꝗrit̉ ſnīa. ꝗd ī īferioribꝰ ⁊ p̄latis clericis. dic vt noͣ. in. d. c. qd̓ in dubiis. ¶ In gl. ij. ī fi. ſo h̓ ꝯͣriū. vt noͣ. ī. d. c. eſto te. ⁊ in. c. ij. de elec. li. vi. ⁊ vij. q. i. ſi ep̄ſ. ⁊ dicūt hic doc. ꝙ ex fcō ꝯͣ legē n̄ pōt p̄ſumi niſi malū qͣſi ve lint dice̓ ꝙ vbi actꝰ pōt referri ad malum ⁊ ad bonū. qꝛ ē īdr̄ns dꝫ referri ſꝑ ⁊ int̓p̄tari ad boⁿ ⁊ ita loꝗt̉. c. eſtote. ſꝫ vbi ſcm̄ ī ſe ē malū. lꝫ poſſit hr̄e excuſatiōeꝫ nihilominꝰ referēdū ē ad malū ar. bo. ī. c. i de p̄ſūp. ⁊. l. nā ludꝰ noxiꝰ. ff. ad. l. acꝗ. fac̄ qd̓ hr̄ ī ꝓhe. ffoꝝ. circa fi. ⁊ vide ad idē noͣbi le dcm̄ Inn. ī. c. ij. d̓ dila. vbi dic̄ ꝙ ſi citatō ī ſe cō tinet aliꝗd ꝯͣ legē ē nll̓a. lꝫ poſſit iuſtifica̓i ī aliqͦ caū ſpāli. dēmꝰ .n. rē attēde̓ ẜᵐ naͣꝫ ſuā. ⁊ eēntiā ⁊ n̄ ẜᵐ accidētalia. exᵐ iudex citauit. a. vt veniret ad rn̄dēdū titio ẜuo. hͨ citatō nō artat citatū qm̄ regularit̓ ẜuꝰ nō pōt eē ī iudicio. lꝫ in aliꝗbꝰ ſpāli bus hꝫ ltīmā ꝑſonā ſtādi ī iudicio. vt. l. vix certꝭ ff. de iudi. ⁊. l. i. C. ſi ꝑ viꝫ vl̓ alio mō cū ſi. Et ex hͦ īfero ꝙ gl. ī. c. abſit. xi. q. iij. nō ē ſimpl̓r v̓a cū dic̄ ꝙ ſi clericꝰ āplectit̉ mulierē dēmꝰ ī dubio int̓p̄tai ꝙ faciat cā bn̄dicēdi. dico enī ꝙ debemꝰ īſpicere ꝯiecturas ex ꝗbꝰ īducat̉ actꝰ licitꝰ vel illicitus. ⁊ ſic ꝑ ꝯn̄s bonū vel malū. de p̄ſūp. c. lr̄is. ⁊. c. 3º. lo co. nā ⁊ alibi ꝓhibet̉ clericꝰ ſolꝰ ꝯfabulari cum muliere. lxxxi. di. clericꝰ. ⁊. c. miniſtri. fac̄. c. ij. sͣ. d̓ coha. cle. ⁊ mu. In gl. fi. ibi ꝓpt̓ maiorē vtilitateꝫ ītellige de maiori vtilitate reſpectu aīaꝝ n̄ reſpe ctu reddituū. nā redditꝰ bn̄ficij n̄ debēt face̓ ep̄ꝫ excellētiorē vel hūiliorē. ꝯſiderāda enim ē digni tas. vt dic̄ tex. ī. c. legimꝰ. lxxxxiij. di. nec eſt cōfe rendꝰ ep̄atus ꝓpt̓ redditus lucri faciendos. ſed ꝓpt̓ onꝰ ⁊ curaꝫ vt pl̓ibus poſſit ꝓfice̓. ⁊ iō dicit apl̓s. ꝗ ep̄atū deſiderat bonum opꝰ deſiderat. ⁊ pōdera v̓. opus ſonat .n. ī laboreꝫ ſollicitudinē ⁊ curam. vt habetur in. c. ꝗ epiſcopatum. viij. q. i. Xgeſtis io am ſuotiuo Depōit̉ cardina n̄ reſidet. h. d. ⁊ tex. ē ml̓tū noͣ. pͦ narrat depoſitōeꝫ cardinalis. 2º. eiꝰ cām. 2ª ibi. eo ꝙ. Primo noͣ ex pͥn. ibi geſtis ⁊cͣ. ꝙ geſta ī ꝯſilio ſꝑ faciūt fidē. ⁊ ītelligo qn̄ ſunt deſcripta ꝑ ꝑſonam adhͦ. l. geſta. C. de re iudi. ⁊. c. fi. de ꝓba. ¶ 2º. nō ibi in ſynodo. ꝙ conciliū generale quandoqꝫ ap pellat̉ ſynodus. ad id̓. c. i. de ſpon. ſolet tn̄ appel lari ſynodus ꝯgregatio quam fac̄ ep̄s in dioceſi ſua. vt ī. c. ſicut. de accu. tn̄ in effectu id̓ eſt ſynod ꝙ ꝯcilium. ē enī nomē grecū. ⁊ idē ē ꝙ cetus. ⁊ vt de de his ⁊ ſi. bonum tex. in. c. i. xv. di. Noͣ 3º. ꝙ etiā cardinalis tenet̉ reſide̓ ī titulo ſuo. ⁊ aduer te ꝙ h̓ appellatur ꝑrochia. ⁊ credo ꝙ iō ꝗa erat p̄ſbyter cardinalis. ⁊ ſic hēbat in titulū eccleſiaꝫ ꝑrochialē. nā ꝗdā ſunt cardinales ep̄i. vt Hoſti. ⁊ Sabin̄. ⁊ iſti habēt ep̄atus in titulū. Et noͣ ex hͦ ⁊ tex. ꝙ cardinalis nūcupat̉ ꝑ titulū. ⁊ habes ex hͦ modū ſcribēdi cardinali. ⁊ credo ꝙ olim oēs clerici bn̄ficiati noīabāt̉ ꝑ titulos. vn̄ alibi dr̄ ꝙ nō dꝫ ꝗs ītitulari in duabꝰ p̄bēdis. lxx. di. ſancto rū. ⁊ de iſto titulo ⁊ ꝗs ꝓpͥe ſit titulꝰ in iſtis bn̄fi cialibꝰ vide bo. tex. cum glo. in. c. dudum. ij. sͣ. de elec. de titulis cardinalis vide qd̓ noͣ in. c. coram eo. ti. In glo. i. ī fi. pōdera bn̄ gl. ⁊ tenebis ſemꝑ mēti. nā ꝑ hāc expoſitōem quam facit ad tex. vr̄ aꝑte ſentire ꝙ in ꝯcilio gn̓ali ſolꝰ papa hꝫ ptātem auctorizandi deponēdi ⁊ ſil̓ia faciēdi nō autem ꝯciliū. ſed ꝯciliū hꝫ approbare dūtaxat. hͦ tn̄ tex. nō dicit ſed potiꝰ īnuit ꝯͣriū dū dicit ab oībꝰ fuit depoſitꝰ. nec glo. aliꝗd all̓at ꝓ ſe. Inno. fac̄ hanc expoſitiōeꝫ glo. Hoſti. dicit cū ꝓteſtatōe ꝙ nō in tēdit ſcribe̓ ꝯͣ ptātē pape. ſed nō ſine miniſterio h̓ fuit ꝯgregata ſynodꝰ ad depoſitōem cardina lis. vn̄ papa nō ꝯſueuit nec ẜᵐ aliquos pōt depo nere cradinalē ſine ꝯcilio gn̄ali. Sunt enī cardi nales ꝑs corporis pape. ⁊ papa cū eis inducit to tū orbē. c. ꝑ venerabilē ꝗ fi. ſint le. ⁊ all̓at illud re gū. ij. dn̄i enī ſunt cardines terre ⁊ poſuit ſuper eos orbē. vn̄ ſic̄ papa nō pōt ab alio iudicari. ix. q. iij. alioꝝ. ⁊. c. nemo. ita ⁊ cardinales debēt gau dere hͦ pͥuilegio vt nō deponāt̉ de facili ſed ī ꝯci lio. ⁊ dicit īoleuiſſe de ꝯſuetudīe vt papa non ex cōicet cardinalē. ſed nec aliqd̓ p̄ceptum ei faciat ſine ꝯcilio aliorū cardinaliū. ⁊ vide ad hͦ qd̓ noͣ. Io. mo. ī. c. ſuꝑ eo. de he̓ti. li. vi. vbi dic̄ ꝙ colle giū cardinaliū ē ī qͣſi poſſeſſione vt papa ardua nō explicet ſine ꝯcilio cardinaliū ⁊ aliꝗ exigunt cōſenſuꝫ. ⁊ ꝙ multa ardua geſta ꝑ ſolū papā re tractata fuerūt. nil all̓ant ad hͦ doc. ſꝫ tu vid̓ tex. op. ī. d. c. ꝑ venerabilē. ī v̓. rōibꝰ igit̉ ꝗ vr̄ ꝓbar̄ vt d̓ iure diuino papa dēat hr̄e ꝯciliū cradinaliuꝫ ī iſtis arduis. ⁊ credo ꝙ n̄ ſit melior tex. alibi ad ꝓ bādū ꝙ cardinalatꝰ ſaltē figuratiue ſit d̓ iure di uino. nā id qd̓ all̓at Ho. ſolet all̓ari cōit̓ dn̄i ſunt cardines terre nūqͣꝫ mihi placꝫ nec placuit. qꝛ ſi bn̄ īſpiciat̉ vn̄ ſumit̉ n̄ hūit ille iſtā ꝯſideratōem. ſꝫ ſolū voluit īferre ꝙ deꝰ eēt dn̄ator totiꝰ orbis ⁊ diſponit ad libitū ſuū. Nūꝗd aūt poſſit induci ꝯſuetulo vt papa nō agat ſeu faciat hͨ ardua ſin̄ ꝯſenſu cardinaliū credo ꝙ nō. qꝛ eēt p̄ſcribereꝯ ſupremā ptātē pape ꝯͣ quā nō valet aliqͣ p̄ſcripº. vt noͣ. Inno. ī. c. bone. ij. de poſ. p̄la. Iteꝫ vide gl. noͣ. ī cle. ad nr̄m. de he̓ti. q̄ dicit ꝙ hec eccl̓ia mili tās ē diuinitꝰ exēplata ab eccl̓ia triūphāte. ⁊ vid̓ ibi alle. hͦ ꝓbātꝭ. vn̄ ſic̄ ī eccl̓ia triūphāte ē vicariꝰ vnꝰ .ſ. deus cui cūcta obediūt. ita ⁊ ī eccleſia nr̄a militāti dꝫ eē vnꝰ vicariꝰ dei ꝗ oībꝰ p̄ſit. ⁊ facit hͨ rō ad inferenduꝫ ꝙ īꝑiū ſit ordinatū ad eccleſiā ⁊ ſic ꝙ nō ex ſe p̄ſit ſꝫ depēdētiā hꝫ a papa. qꝛ nō debēt eē duo depēdētes equalit̓ ſicut nec ī eccle ſia triūphāti. vide Bar. ī. l. i. ff. de reꝗ. re. vbi dic̄ ꝙ Dātes fuit dānatꝰ ab eccleſia. qꝛ dicebat īꝑiū nō dependere ab eccleſia. ⁊ vide quod dixi in. c. noluit. de iudi. Et ꝯͣ dictū Hoſti. hic in quātū re ꝗrit ꝯciliū gn̓ale ad depoſitōem cardinalis. vide glo. valde noͣ. in. c. ad apoſtolice. de re iudi. li. vi. ⁊ ē gl. i. q̄ dic̄ ſolū papā poſſe depone̓ īꝑatorē re gem ⁊ quoſcūqꝫ alios lꝫ de honeſtate qn̄qꝫ ad hͦ ꝯgregēt ꝯciliū. xv. q. vi. alius. vbi ſolꝰ papa depo ſuit regē frācie. ⁊ ꝓ nūc vlteriꝰ nō ꝓgredior. In gl ij. ibi ⁊ a dignitate ſua remotꝰ credo ꝙ gl. iō facit hāc expoſitōem reſtrictā. qꝛ depoſitō ea pit̉ ꝓ remotōe ⁊ p̓uatōe ab officio ⁊ bn̄ficio. ⁊ ſic caret ne dū dignitate ſꝫ etiā ordinibꝰ. vt ī. c. at ſi clerici. ⁊. c. cum nō ab homine. de iudi. ſꝫ hic capi tur depoſitio ꝓ pͥuatōe beneficij tm̄. ⁊ ē rō ꝓpt̓ n̄ reſidētiā nō dꝫ ꝗs p̓uari ab officio ſed ſatis ē ꝙ remoueat̉ a beneficio. vt. jͣ. eo. ti. c. ex tue. nulli. Uni plu Mia noſt rea diouiares el eccleſie ꝯferri n̄ debēt. ⁊ eccleſia eſt ꝯferēda iut ꝗ reſide̓ ⁊ rege̓ valeat ꝑ ſeip̄m alias ꝑdit eccleſiā ⁊ donās ꝯferēdi ptāte pͥuatur. h. d. tria fac̄. pͦ ponit viciū. 2º. adhibet remediū. ibi cū gͦ. 3º. īponit penā. ibi ꝙ ſi. ¶ Primo noͣ ꝙ exꝗre̓ diue̓ſas dignitates ⁊ plures eccleſias ꝑrochialeſ ꝓcedit ex zelo auaricie. ītellige qn̄ vna dignitas vl̓ vna eccleſia ꝑrochialis ſuffic̄ ꝑ ſe. alias nō eſt peccatū diſpēſatīe tene̓ plures ad hͦ. c. de multa in fi. de p̄bē. ⁊ sͣ. de elec. dudū. ij. ¶ Noͣ. ij. duas rōes qͣre vna ⁊ eadē ꝑſona n̄ pōt ꝯſeꝗ plures ec cleſias. Priª qꝛ ſuffic̄ ad īpēdēdū debitū famu latū vni. vn̄ ſeꝗt̉ neglectus alterius ¶ Secundo c 4 De cle. nō refi qꝛ occupat ſtipēdia alioꝝ. naꝫ alij clerici pauꝑes ad illa ꝓ̄mouerēt̉. ⁊ noͣ tex. dū dicit ſtipēdia. ex hͦ enī arguit̉ ꝙ licite clericus viuit de fructibus ec cleſie ſue. dat̉ enī ſibi in ſtipēdiū ¶ 3º. noͣ ꝙ ꝗs te net̉ ꝑ ſe ⁊ nō ꝑ vicariū deſeruire eccl̓ie ſue ſeu di gnitati. ¶ Ultīo noͣ ꝙ recipiēs plura beneficia curata nō ē pͥuatus pͦ nec ſcd̓o ẜm iſta tꝑa. ſꝫ ve niebat pͥuādus ſcd̓o. ⁊ vt hͦ clare ītelligas ⁊ ml̓ta diuerſa vites aduerte ad qͣtuor tꝑa. Primū enī fuit tp̄s an̄ iſtd̓ ꝯciliū de quo hic ⁊ illo tꝑe non pͥ uabat̉ ſcd̓o. ſꝫ dabat̉ ſibi optio tenēdi pͥmū vl̓ ſe cūdū. vt in. c. referēte. ⁊. c. p̄terea. jͣ. de p̄bē. Scd̓ꝫ fuit tp̄s huius ꝯcilij in quo fuit reſtricta facultas hec ⁊ ſtatutū vt pͥuaret̉ ſcd̓o. nō tn̄ pͥuatio īduce bat̉ ip̄o iure. 5ᵐ fuit tēpus. c. de ml̓ta. jͣ. de p̄bē vbi fuit inductū. ut ſi hn̄s curatū bn̄ficiū vel di. gnitatē reciꝑet ſcd̓ꝫ ſeu ſcd̓aꝫ dignitatē vacaret pͥmū beneficiū vel dignitas ip̄o facto ⁊ ſic tex. h̓ in fi. hodie nō ꝓcedit vt loꝗt̉. ¶ Quartū fuit tē pus hodiernū a tꝑe decretal̓ execrabil̓ Iohāniſ xxij. ⁊ ē exͣuagans. vbi artius fuit ꝓuiſū. vt reci piens ſcd̓m curatū ſeu ſcd̓am dignitatā uel ꝑſo natū niſi de facto incōtinēti poſt habitā ſcd̓i paci ficā poſſeſſionē dimittat pͥmū in pn̄tia publicaꝝ ꝑſonaꝝ eēt pͥuatus ip̄o facto utroqꝫ. ⁊ ſic retinēſ de facto efficeret̉ ineligibilis ⁊ hoc ultimū ꝓbat̉ in. d. c. dudū. Et ex his infert̉ ad. q. nūꝗd diſpoſi tio huius tex. uēdicet ſibi locū in eccleſiis nō cu ratis ⁊ in ſimplicibus bn̄ficiis ⁊ ſētit hoſti. ꝙ ſic dūmō reꝗrāt reſidētiā de iure cōi ſtatuto ul̓ con ſuetudine. Sꝫ dic latiuſ ꝙ q̄rit̉ nūꝗd uacet pͥmū ip̄o facto ꝑ adeptiōeꝫ ſcd̓i. ⁊ dic ꝙ nō in iſtis ſim plicibus. qꝛ. c. de multa. loꝗt̉ ī pluribus curatꝭ et dicā aliꝗd in. c. fi. jͣ. e. Aut q̄rit̉ nūꝗd poſſit ꝗs te nere plura talia bn̄ficia ſimplicia. ⁊ dicit Hoſti. ꝙ ſic ſi alteꝝ ꝑ ſe nō ſufficit. al̓s ſecus. ut ī. c. cū te neamur. de p̄bē. hͦ ultiᵐ admitto. niſi ſtatutū uel ꝯſuetudo reꝗͥre̓t reſidētiā ī qͦlibꝫ. qꝛ tūc reꝗre̓t̉ diſpēſatio. ar. in. d. c. de multa. Aut q̄rit̉ nūꝗd te neat̉ ꝗs ꝑ ſe deẜuire bn̄ficio ſimplici ſic. ut h̓ dr̄ incurato. ⁊ credo ꝙ ſic. ⁊ ꝓbo aꝑte ꝑ. c. ſuꝑ īordi nata de p̄bē. ubi dr̄ ꝙ pueri nō ſūt idonei ad be neficia habēda cū illis deẜuire nō poſſūt gͦ reꝗͥrit beneficiū ꝑſonalē reſidētiā. nā puer bene poſſet ꝑ aliū ẜuire. ut ī. c. eā te. de eta. ⁊ qͣli. fac̄. c. ꝯq̄rēte jͣ. eo. fateor ꝙ ꝯſuetudo hꝫ oppoſitū. ⁊ nūꝗd ua leat. dic ut. jͣ. ſubiiciā. ¶ In gl. i. ꝑſonaꝝ op. uult gͦ gl. ꝙ dignitas ⁊ ꝑſonatꝰ ſūt ſynonima. ⁊ qd̓ ad eſſe dignitatꝭ ſufficit q̄dā p̄rogatiua p̄ alijs. ſꝫ tu dic plene ⁊ melius. ut ī. c. de ml̓ta. jͣ. e. de p̄bē. ubi dicā ꝗd ſit ꝓpͥe dignitas ꝗd ꝑſonatꝰ ⁊ ꝗd officiū Sed noͣ glo. ⁊ tene eā mēti. hēs enī plures mōs ꝗͥbus capit̉ dignitas. ⁊ maxīe in eo ꝙ dicit ꝙ ali quādo capit̉ ꝓ ordine. ex hͦ enī infert̉ ꝙ ꝗlibet clericus dr̄ hr̄e dignitatē. ⁊ ꝓbat̉ in. c. deniqꝫ. iiij di. ſꝫ nō capit̉ tūc dignitas in potiori ſignificato ſꝫ ꝓpt̓ beneficiū qd̓ hꝫ ⁊ p̄rogatiuā p̄ alijs laicis ⁊ vide ad maͣꝫ qd̓ noͣ. Bar. ī. l. j. C. de digni. li. xij vbi ꝓſeꝗt̉ ꝗ dicāt̉ ꝓpͥe ignobiles. ⁊ vide ad hͦ bo. gl. in. c. ꝗ ꝯͣ pacē. xxiiij. q. i. q̄ dicit ꝙ oēs exercēteſ vilē artē dicūt̉ ignobiles. ⁊ tales vilē artē exercē tes nō debēt ꝓmoueri ad regimē ciuitatis. vide tex. noͣ. in. l. ncꝗs. C. de digni. li. xij. Et in fi. gl. dic vt ī. c. de ml̓ta. vbi tractabo q̄dā h̓ poſita ꝑ hoſti q̄ melius ꝯueniūt illi. c. ¶ In gl. ſuꝑ. v̓. ꝑ ſeip̄am ibi vt officiū ī eccl̓ia. nō bn̄ gl. iūcto tex. ex ea enī elicit̓ regula ꝙ qd̓libet bn̄ficiū qd̓ dat̉ rōe officij reꝗͥrit deẜuiētiā ꝑſonalē. vt. sͣ. dixi ⁊ facit. c. ꝯq̄rē te. jͣ. eo. dic̄ tn̄ h̓ Lau. ꝙ rōne ꝯſuetudinis pōt ꝗs deſeruire ꝑ vicariū ⁊ ſic extēdit caſū. c. extirpā de. §. qui v̓o. de p̄bē. Sꝫ aduerte na ī bn̄ficiis ſim plicibꝰ hͦ ꝓcedit indubie. vt in. c. cuꝫ oēs. ⁊ qd̓ ibi nō. de ꝯſti. ſed ī curatꝭ. Io. de lig. ſentit oppoſitū ī. d. c. cū oēs. ſꝫ tu noͣ bn̄ dcm̄ Lau. ꝗ ſentit h̓ ꝯͣriū puto tn̄ īſpiciēdū rōnē ꝯſuetudīs. nā ꝯſuetudo nō officit legi maxīe canonice niſi ſit rōnabilis de ꝯſue. c. i. ⁊ iō ſi ꝯſuetudo fulcit̉ rōne ꝓcedit opi. Lau. pone exᵐ ꝓpt̓ tenuitatē bn̄ficioꝝ fuit īdu cta ꝯſuetudo. vt ꝗs poſſet deẜuire ꝑ vicariū al̓s aūt vbi nō ſubeſſet rō ꝓcede̓t dcm̄ Io. de lig. fa cilius tn̄ ꝯſuetudo īduce̓t̉ ī n̄ curatꝭ. rō ē īprōptu qꝛ magis eligit̉ induſtria ꝑſōe ī curatꝭ qͣꝫ in non curatis. Itē dic̄ ꝙ vbi diſpēſat̉ cū aliqͦ circa plu ralitatē eccl̓iaꝝ pōt deẜuire ī alia eaꝝ ꝑ alteꝝ. vi de tex. cū gl. in. c. n̄ pōt. de p̄bē. li. vi. ⁊ qd̓ dicā ī. d̓ c. extirpāde. ⁊ regularit̓ vtrū ꝗs poſſꝫ ꝑ aliū qd̓ ꝑ ſe vide ī regl̓a pōt ꝗs ꝑ aliū. ⁊ in regl̓a ꝗ ꝑ aliū fac̄. d̓ re. iu. li. vi. In gl. ſuꝑ. v̓. pͥnet̉. ī fi. noͣ ex gl. iū cto tex. ꝙ ꝯferēs bn̄fiᵐ curatū vl̓ dignitatē n̄ va lēti ī ea reſide̓ ꝑſonalit̓. dꝫ p̓uari ea vice ptāte ꝯſe rēdi illā dignitatē vl̓ eccl̓iaꝫ. Et noͣ ꝙ n̄ ē pͥuatus ip̄o fcō ſꝫ p̓uādꝰ. ⁊ hͦ dic̄ do. An. valde noͣ. īfert ex hͦ ꝙ. c. cū ī cūctis. de elec. nō hꝫ locū ī ꝯferēte qͣſi dicat ꝙ cū ibi apponat̉ pena pͥuatiōis ip̄o fa cto ⁊ illd̓. c. exigat ſnīam dꝫ intelligi illd̓. c. in eli gētibus nō in ꝯferētibꝰ. ſꝫ iudicio meo nō bn̄ pō cterauit vel forte de pn̄ti nō viderat illū tex. nam ibi in v̓. ep̄us. ꝓpe finē exp̄ſſe loꝗt̉ in colla. ⁊ iō dic ꝙ illud. c. ꝓcedit tm̄ in dignitatibꝰ ibi poſitis vt qn̄ ꝯtulit patienti defectū in etate in moribuſ in ſcīa ⁊ in natalibus. in aliis v̓o non hꝫ locū illa pena que imponit̉ ip̄o iure ⁊ ita diſputauit Io. an. late in regula odia. de reg. iur. li. vi. in mercu. Iſtud v̓o. c. ꝓcedit in ꝯferēte beneficiū ei ꝗ non valet ꝑ ſe in beneficio reſidere al̓s tamen eſt ſuf ficiēs ꝑſona ⁊cͣ. PĘlatum joꝯnrmarꝰſiop Pn̄tatꝰ ad eccliaꝫ paret ꝙ nolit reſidere non dꝫ inſtitui ꝑ ſuꝑiorē. ꝯfirmatꝰ aūt ⁊ ex nō iuſta cauſa non re ſidens p̓uatur appellatiōe remota h d̓ pͥmo ex ceſſus. ſcd̓o ꝓuiſio. ibi cū igit̉. ¶ No pͦ ibi eccle ſia vel bn̄fiᵐ ꝙ dignitas appellari pōt bn̄fiᵐ. naꝫ in. c. precedēti. fuit facta mētio dūtaxat de digni tate ⁊ eccleſia ⁊ hͦ. c. referēs v̓ba illiꝰ appellat bn̄ ficiū qd̓ ibi appellabat̉ dignitas. ⁊ dic ꝙ ſub. v̓. beneficij pōt comp̄hendi omnis dignitas eccle ſiaſtica ⁊ quodlibꝫ beneficiuꝫ cuiuſcunqꝫ quali tatis ſit vt ꝓbat̉ ī regula beneficiū de re. iu. li. vi. De cle. non refi. X In odioſis v̓o appellatōe bn̄ficij nō venit digni tas ad hͦ. c. ſtatutū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de elec. li. vi. ⁊ bn̄ ficiū largiſſime capiēdo ē beniuola actō gaudiū p̄bēs capiēti. vt ī vſibꝰ feudoꝝ. c. i. ꝗ. mo. feu. amit Ex hoc ⁊ ex tex. noͣ ꝓ reſumētibꝰ ar. alioꝝ vt nō ſit neceſſe v̓ba formalia arguētiū reſume̓. ſꝫ ſatis ē recitare effectū. idem̄ noͣ. ī. c. ſuꝑ ſpecula. de ma giſ. ¶ 2º. noͣ ꝙ vbicūqꝫ ad aliquē actū reꝗͥrit̉ po tētia ꝓpt̓ ip̄m exercitiū potētie nō ſuffic̄ ip̄a potē tia in habitu. ſꝫ oꝫ ꝙ reducet̉ ad actū. nā ī. c. p̄ce dēti ſolū reꝗͥrebat̉ potētia. ⁊ iſte tex. īterp̄tat̉ de potētia ī hītu ⁊ actu. ⁊ hoc ē ꝑ id qd̓ dr̄ h̓ ī tex. qꝛ v̓ba debent capi cū effectu. ad qd̓ qͦtidie allegat̉ iſte tex. ¶ 3º. nō diſpoſitōem qͣꝫlibet ītelligēdam ita vt ex eo ꝓducat̉ aliꝗs effectꝰ. reiiciēdꝰ ē gͦ in tellectꝰ ꝗ ſolū ẜuit de vēto ⁊ deſeruit v̓bis ⁊ n̄ rei vt ī. c. ꝯmiſſa. de elec. li. vi. ¶ Quarto noͣ ꝙ de li cētia p̄lati ſui pōt clericꝰ bn̄ficiatꝰ ſe abſentare a bn̄ficio ex honeſta cā. ⁊ noͣ ꝙͣ duo reꝗrūt̉ vt cle ricꝰ licite ſe abn̄tet a bn̄ficio. pͦ cā honeſta. 2º. pre lati ſui licētia nō gͦ ſuffic̄ ſoliꝰ p̄lati licētia ſine ho neſtate cāe. ⁊ ē rō ꝗa prelatꝰ non poteſt ſine cā diſpēſare contra ius. xxv. q. ij. inſtitutionis. ⁊. c. dilectꝰ. de tē. or. ¶ Quinto noͣ ꝙ ſtudiū lr̄arum ē iuſta cā p̄bēdi licētiā clerico vt abn̄tet ſe a bn̄fi cio. ⁊ tūc dꝫ deſeruire ꝑ aliū. vt ī. c. cum ex eo. de elec. li. vi. ⁊ illud ꝓcedit īdiſtīcte qn̄ vnꝰ ē ī eccl̓ia ꝗd aūt ī pl̓ibꝰ vtputa ſunt. x. canonici nūꝗd vnꝰ poſſit ſe abſētare nō ꝯſtituēdo ibi vicariū ⁊ cape̓ fructꝰ beneficij. aliꝗd tāgā ī. c. tue. jͣ. e. ⁊ vide bo. tex. in. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. de magiſ. Ultīo noͣ ꝙ appell̓o ꝯͣ iuris diſpoſitionē n̄ ē admittēda ꝯcor. c. qꝛ. ⁊. c. ad nr̄aꝫ. de ap. facit. l. ſi qͣſi pena. ff. de v̓. ſig. Sꝫ h̓ q̄rit̉ vtꝝ ꝗlꝫ p̄latꝰ etiā ſi nō ſit ep̄s poſ ſit dare hāc licētiā doc. cōit̓ ꝙ ſic. ⁊ habes gl. or. ī d. c. cū ex eo. nā iſta lr̄a loꝗt̉ īdiſtīcte. tn̄ nō pōt ꝙ libet p̄latꝰ appone̓ penā nō reſidētie .i. ꝓcede̓ ad pͥuationē. ſꝫ oꝫ ꝙ ſit ille ſuꝑior ī cuiꝰ manibꝰ pōt fieri renūciatio vl̓ ꝗ poſſit alias īuitū deſtitue̓. ⁊ noͣ hͦ dcm̄ ꝙ hn̄s ptātē ꝯferēdi nō hꝫ ptātē deſti tuēdi etiā ꝓpt̓ delictū nō reſidētie. ꝓ hͦ. c. i. de ca pel. mo. li. vi. ⁊ plene dico ī repitōe. c. ſi quis ꝯtra clericū. de fo. ꝯpe. Nūꝗd aūt ſufficiat pete̓ licētiā ex honeſta cā. Io. an̄. h̓ ſentit ꝙ nō. ſꝫ dꝫ eē obtē ta. ex qͦ noͣ bn̄ ꝙ clericꝰ ex iuſta cā etiā nō pōt ſe abn̄tare a bn̄ficio niſi obtineat licētiā a p̄lato nec ſuffic̄ eā petiiſſe. Sed diceres tu gͦ p̄latꝰ poterit ſemꝑ īpedire clericū vt nō ꝓmoueat cāꝫ honeſtā dico ꝙ poterit hr̄i recurſus ad ſuꝑiorē p̄lati ſui. ⁊ exigēte cā poterit eū ꝯpelle̓ ad dādū licētiā cle rico. ar. op. ī. c. nullꝰ. de iurepa. Itē adde h̓ vnū dictū doc. ī. c. īt̓. jͣ. eo. vbi dicūt ꝙ ꝓpt̓ neceſſitateꝫ ſb̓ito occurrētē pōt clericꝰ ſe abn̄tare etiā ſine li cētia p̄lati ſui. nā plerūqꝫ tēpꝰ ſeu locꝰ non patit̉ licētiā pete̓. ꝓ qͦ. l. i. ff. de exercitꝭ ⁊. l. tutor qui re portoriū. ff. de admi. tu. ⁊ vr̄ Io. an. ibi limitare qn̄ ī breui ē reuerſurꝰ. ar. in. l. iij. ff. de diuor. Ego credo ꝯſiderādā qͣlitatē cāe ⁊ p̄iudicii ⁊ facilita tem petēdi licētiam. In gl. ibi. debēt ibi ꝑpetuo ꝑmanere. Noͣ glo. ⁊ facit qōeꝫ de eo ꝗ acceptat bn̄ficiū eo aīo vt illud teneat donec habuerit pī gnius vel nō habue̓it aīmū ibi reſidēdi nunꝗd iuſte ibi ſit ꝓmotus. ⁊ doc. ꝯcludūt ꝙ nō ⁊ bn̄. nā ꝗſꝗs vt ait Apl̓s dꝫ eē ꝯtētꝰ ea vocatōe qͣ voca tus ē. vn̄ nō dꝫ aliud ī aīo gere̓. ſꝫ quēadmoduꝫ ꝯͣhēs mr̄ioniū carnale dꝫ hr̄e aīmū ꝑpetuo reſi dēdi cū vxore. vt ī. c. fi. de ꝯdi. appo. ⁊. c. ſicut. vij. q. i. ſic ⁊ acceptās eccl̓iaꝫ. nam quodāmodo ꝯͣhit mr̄ioniū cū eccl̓ia. dic̄ tn̄ Hoſti. ꝙ hoc peccatum ambitionis tollit̉ per penitētiam in. c. fi. de ſimo. vult dice̓ ꝙ n̄ eſt neceſſe ad purgādū hoc pecca tū dimitte̓ beneficiū ſic̄ ī eo ꝗ ꝓmouet̉ ꝑ ſimoniā mētaleꝫ. ⁊ noͣ hoc vltimū dictū qꝛ pōt practicari in ml̓tis caſibus maxīe in iuuenibꝰ qui aſſumūt bn̄ficia nō ꝙ habebāt animū clericādi. ſed vt ex eis viuāt in iuuētute. nā ſi penitētia ducti volunt vere clericari nō tenētur dimitte̓ bn̄ficia. ſꝫ ſatis ē ꝙ ſatiſfaciāt deo de praua ītētiōe agēdo pnīaꝫ. In glo. fi. in fi. vel ẜm doc. ibi allegabat̉ iuſta cā puta diſpēſationis vel ꝯſuetudinis h̓ all̓abat cāꝫ cauilloſā ⁊ ꝯͣ ius cōe. ⁊ iō appl̓o n̄ ē h̓ admittēda ¶Raternitati qnec Breue pōt breuiꝰ ſūmari. pͦ noͣ ꝙ clericꝰ vnius dioceẜ n̄ dꝫ recipi ī alia dioceſi ſine lr̄is ꝓpͥij ep̄i ⁊ dic ꝙ nō dꝫ recipi tāqͣꝫ clericꝰ vt ſic ꝓmoueat̉ ad ordines vl̓ vt ſibi ꝯferat̉ bn̄ficiū. nā poſſibile ē ꝙ ī ꝑtibꝰ ſuis iſte ſit noͣtꝰ īfamia ẜuitutis vl̓ de poſitꝰ vl̓ ꝗd ſil̓e ſibi acciderit. ⁊ iō ꝯtulerit ſe ad ꝑtes alienas. optīe igit̉ fuit ꝓuiſū vt nō reciplat̉ ſine lr̄is ſui ep̄i. vide pulchꝝ tex. cū glo. xix. q. ij. due ſunt. Sꝫ laicꝰ bn̄ pōt recipi exqͦ non vult ibi celebrare vt clericꝰ nec hr̄e bn̄ficiū. ⁊ ita ītellige iſtū tex. ꝓ hͦ. sͣ. de cle. pere. ꝑ to. Nūꝗd autem poſſit iſti ꝯferri p̄bēda ſine lr̄is commēdaticiis. Bonagui. dicit ꝙ ſic. qꝛ ꝑ hoc nō īfert̉ aliqd̓ p̄iu diciū ꝓp̓o ep̄o. ſꝫ hoc dictū admittereꝫ qn̄ ꝯfert̉ ſibi ī ſtipēdiū ⁊ nō ī titulū beneficialē. nā de iure cōi eadē ē rō ī p̄bēdis titularibꝰ q̄ ī alijs benefi ciis. lxx. di. ſanctoꝝ. ⁊ ꝓ hoc qd̓ noͣ. Inno. in. c. fi. de cle. pere. Et aduerte qꝛ id qd̓ diſponit̉ h̓ ī cle ricis hꝫ locū ī laicis. vt dicūt doc. hic. ⁊ vr̄ tex. ī. c pͥmates. lxxi. di. ſꝫ ītellige ꝙ laicꝰ nō dꝫ recipi in aliena dioceſi ſine lr̄is ſui ep̄i .ſ. vt ꝓmoueat̉ ad honores. qꝛ nō dꝫ ep̄s ordinare laicū aliūde ori undū lꝫ ꝯͣhat domiciliū ī dioceſi ſua ꝓpt̓ rōeꝫ p̄ dictā. ne forte ī ꝑtibꝰ ſuis ſit noͣtꝰ aliqua macula Et limita hunc tex. ⁊ dicta doc. hic ẜm pulchruꝫ dictum Inno. in. c. cum iam dudum. de preben. vbi dicit ꝙ iſte littere commendaticie requirun tur pro ignotis. hi autem qui bene ſunt noti ſiue ſint clerici ſiue laici poſſunt abſqꝫ huiuſmōi lr̄is recipi. qd̓ ſatis mihi placet. pro hoc illud. c. due arguendo a ratione ceſſante. ⁊ quia clericus ſe cularis vel laicus non ſunt ita ſubiecti proprio ep̄o quo minus poſſunt tranſferre domicilium ⁊ acceptare alibi beneficium ſine licentia prelati Item pondera quia iſte littere dicuntur cōmē daticie qꝛ ꝯmēdant mores ꝓficiētis quod in no tis non reꝗrit̉. nā notꝰ pōt ꝓmoueri etiam ſine De cle. nō refi. exqīatōe. xxiiij. di. c. i. ⁊. c. ꝯſtitutꝰ. de ap. vbi dixi In glo. ibi ꝑhibet̉ teſtimoniū. ⁊ hͦ reſpectu di cut ꝯmēdaticie ⁊ formā haꝝ lr̄aꝝ vide. lxxiij. di. qͣſi ꝑ to. Et aduerte ꝙ iſte lr̄e q̄ ſūt in vſu reꝑiūt̉ in triplici ſpē. q̄dā enī ſūt lr̄e dimiſſorie ꝯmēdati cie. vt ſūt iſte de ꝗbꝰ in tex. qn̄ habuit clericꝰ vel laicꝰ bonā lnīam a p̄lato ſuo ⁊ cōmendat̉ ab eo in lr̄is. vt ſic faciliꝰ recipiat̉ in ꝑtibꝰ alienis. ⁊ has lr̄as tradit ep̄o. Idē dicerē de quolibꝫ p̄lato īfe riori reſpectu ſubditi ſui. ar. sͣ. c. p̄ce. ⁊ facit. c. īno tuit. sͣ. de elec. nūꝗd aūt capitulū ſede vacāte poſ ſit has lr̄as ꝯcedere. doc. hic ſentiūt ꝙ nō ꝑ. c. fra t̓nitatiſ. lxxi. di. qꝛ ē q̄dā alienatio ꝑſone. vn̄ ſicut capitulū nō pōt alienare bona ſede vacāte. jͣ. ne ſe. va. ꝑ to. ita fortiꝰ nec ꝑſonā. ſꝫ hͦ dcm̄ nūqͣꝫ pla cuit mihi. finge enī vacāte ſede aliquē clericum electū ad dignitatē alteriꝰ dioceẜ certe cū ſubſit cā legitīa dādi licētiā nō apparet rō quare capi tulū nō poſſit. ē enī h̓ iurifdictōiſ neceſſarie quā capitulū exercet ſede vacante. ad hͦ. c. i. de īſti. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. gl. in cle. i. de hereti. nec ē veꝝ ꝙ ſit ꝓ prie alienatio. qꝛ ſolꝰ p̄latꝰ ſine capitulo pōt hāc licētiā ꝯcedere. c. ſi religioſus. de elec. li. vi. qui tn̄ ſolꝰ bōa eccl̓ie alienare n̄ pōt. xij. q. ij. ſine excep. ad. c. frat̓nitatis. dic ꝙ non apparet ꝙ ibi fuerit capitulū hoſtilitate loci faciēte. Quedam ſūt lr̄e ꝯmēdaticie ad ordines cū ꝗs vult face̓ ſe ordina ri ꝑ alienū ep̄m ⁊ has ꝯcedit ep̄us ⁊ capl̓m ſede vacāte. c. cū nullꝰ. de tē. or. li. vi. Quedā ſūt lr̄e di miſſorie ad tēpꝰ ex iuſta cā. vt qn̄ clericꝰ vult pe regrinari ⁊ has ꝯcedit ep̄s. de ꝯſe. di. v. n̄ oꝫ. Itē ⁊ ꝗlibꝫ p̄latꝰ īferior. vt. sͣ. c. ꝓx. ⁊ ibi dixi. ¶ Ultīo iſta regl̓a īqͣꝫtū loꝗt̉ de lr̄is ꝯmēdaticiis pōt ad duci ad. q. an ⁊ qualit̓ ſit credēdū iſtiſ r̄is de cre dētia vt īferant p̄iudiciū ſcribēti. ⁊ circa hͦ varie vidēt̉ loꝗ iura ciuilia. ⁊ vide ꝑ Bar. ī. l. luciꝰ. ff. de fideiuſ. aliꝗd noͣ. in. l. fi. C. qd̓ cū eo. ⁊ vt ſatis fiat canoniſtiſ ꝯclude breuit̓ poſt Bar. ꝙ aūt ſūt lr̄e gn̓ales puta oībus referēdis ꝑ talē pn̄tiū la torē adhibēdū plenā fidē. ⁊ hͦ caſu pōt iſte aliꝗd attētare in p̄iudiciū p̄ſcribētꝭ. iō ſi iſte cui ſcribit̉ mutuaret pecūiaꝫ nūcio vl̓ ſecū ꝯͣheret noīe ſcri bentis nō fit aliqd̓ p̄iudiciū ſcribēti. vt ſic ꝯͣ eum poſſꝫ agi actiōe mādati. vt. d. l. fi. nā ſenſus illaꝝ lr̄aꝝ ē ꝙ ille nūcius ē hō bone ꝯditiōis. ⁊ ſic po tius pn̄t appellari lr̄e ꝯmēdaticie. hͦ veꝝ niſi dice ret̉ ī lr̄is credas ſuꝑ ꝑiculo meo. vt. d. l. fi. vl̓ alid̓ p̄ſume̓t̉ ex qͣlitate deferētis lr̄as puta qꝛ ē factor ſiue ꝓcurator ſcribētꝭ. ad hͦ. l. cuiqͣꝫ. ff. de exercꝭ. Itē puto ꝙ ſi doloſe ꝯmēdauit illū ſeu dedit ſibi lr̄as ⁊ ille paſſus ē dānū illi credendo ꝙ poterit age̓ actiōe de dolo ꝯͣ ſcribētē. ar. l. qd̓ vēditor. ff. de dolo. vide bo. glo. in. d. c. due ſūt. Si vero lr̄e ſūt magꝭ. ſpāles. vt qꝛ dr̄ in eis. tali intētiōe mea plene īformato adhibeas plenā fidē. tūc ſi aliqd̓ dānū paſſus ē iſte illi credēdo pōt age̓ ꝯͣ ſcribē tē actōe mādati. ſꝫ nō dꝫ ſecū ꝯͣhere vl̓ ſibi crede̓ ī aliqͦ exqͦ appropͥaret ſibi officiū vel aliqd̓ ꝯmo dū. nā daret̉ via malignādi. ꝓ hͦ. l. ſi v̓o n̄ remūe rādi. ff. mā. ⁊ noͣ bn̄ hͦ dc̄ꝫ. ſi. noͣ. doc. ī. c. qm̄. d̓ ꝓb. vbi dicūt ꝙ ſi iudex aliꝗd ꝯmiſit notario curie. nō dꝫ ille notariꝰ ſcribe̓. qꝛ nō adhibe̓t̉ ſibi fides in attribuēds ſibi officiū. ad idē qd̓ noͣ. in. c. īſuꝑ. de teſti. ꝑ legiſtas in. l. deferre. ff. de iure fiſ. ⁊. l. oī bus. C. de teſti. vbi noͣ. hēt̉ ꝙ ꝓcurator ad nego cia nō poteſt eē teſtis qn̄ aliqd̓ ꝯmodū eēt īde ꝯſecuturꝰ vt ſi vult ꝑhibe̓ teſtimoniū ꝙ noīe dn̄i mutuauit ſibi mille. nunꝗd aūt illi latori lr̄aꝝ ſit credēdū ſine iuramēto ꝯcludit Bar. ī. d. loco ꝙ ſic qꝛ approbata ē eiꝰ fides a ſcribēte. qd̓ facit ad materiā. l. theopōpus. ff. de do. prelega. Onquerente aten Qui det in bn̄ficio etꝭ modice eſtīatiōis illo pͥuat̉. h. d. pͦ īpetrātꝭ. q̄rela. ſcd̓o ꝯmiſſiōis forma. ibi frat̓nitati ¶ Nō pͦ ꝙ ſi ſuꝑ redditibꝰ vniꝰ ec cleſie pōt ꝯſtitui c̄tū bn̄fiᵐ aſſignādo ctā pēſiōeꝫ ex redditibꝰ eccl̓ie ꝓ tꝑalitatē bn̄ficij nouit̉ cre ati ⁊ tenę mēti ad hoc iſtū tex. vt. jͣ. dicā latiꝰ. Scd̓o noͣ. ꝙ dos alicuiꝰ bn̄ficij pōt ꝯſiſte̓ ī qͣꝫtita te. xx. ſol̓. ⁊ pōt ītelligi d̓ ſolidis aureis qͦꝝ. xl. fa ciūt librā auri. vt. l. qͦtiēs. C. de exacto. tribu. li. x. ⁊. l. fi. ff. de in ius vo. ⁊ ex hoc īfero ꝙ hn̄s certā pēſionē ex aliꝗbꝰ īmobilibꝰ pōt illā dare ī dotem bn̄ficij. ¶ Tertō noͣ vnū valde noͣ. ⁊ n̄ tradēdū obliuiōi ꝙ hn̄s duo bn̄ficia qͣꝫuis ſimplicia qͦꝝ alteꝝ ſufficit ꝑ ſe ad vitā bn̄ficiati pōt legitime al tero pͥuari. hēs igit̉ caſū ſolēnē p̓uandi quē bn̄fi cio ſuo qͣꝫuis velit in illo reſidere. ⁊ ꝓ hoc. vide glo. noͣ. in. c. dudū. el. ij. v̓. intitulatā. de elec. q̄ dicit ꝙ ſine peccato mortali n̄ pōt ꝗs tene̓ pl̓a bn̄ficia qn̄ alteꝝ ꝑ ſe ſufficit ⁊ limita. vt noͣ. ꝑ Inno. in. c. cū iā dudū. jͣ. de p̄ben. niſi fuerint ſibi collata nō rōne ſui ſed ꝓpt̓ vtilitatē bn̄ficioꝝ vt qꝛ ē homo īduſtrioſuſ bōe fame ⁊ ꝯſcīe. an aūt excuſet̉ ꝓpt̓ diſpēſationē credo ꝙ nō quo ad deū. ſi fructꝰ bn̄ ficioꝝ ꝯuertit in cām nō piā ꝑ id qd̓ dicā in. c. de multa. jͣ. de p̄bē. ¶ Quarto noͣ. ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ bn̄fi ciū ſit modici valoris reꝗͥrit deſeruiētiā ꝑſonalē al̓s pōt bn̄ficiatꝰ illo pͥuari excipe ꝯſuetudinē vt in glo. ¶ Quinto noͣ aliud bonū dictū ꝙ contra clericū petentem redditus beneficij pōt excipi ꝙ non facit in eo reſidentiam. Eſt ergo hec legi tima exceptio ⁊ puto eam ꝓcedere qn̄ opponit̉ ab eccl̓ia ſeu noīe ip̄ius. nā tertius poterit vt cre do ꝑ hanc exceptionē excludere clericū a petiti on ſua. qꝛ exquo nō ē priuatus quo ad iſtū ter tium liberas edes habet. l. loci corpꝰ. §. ꝯpetit. ff. ſi ſerui. ven. facit tex. cū glo. l. ſi ita tamē. ff. ſi ager vecti. vide Inn. in ſimili in. c. inter dilectoſ. de ex ceſ. p̄la ¶ Sed op. cōtra tex. de. c. extirpāde. in fi. jͣ. ti. i. vbi dr̄ ꝙ de fructibꝰ vnius beneficij non debet ꝯſtitui penſio noīe alterius bn̄ficij. Item beneficiū nō dꝫ diuidi. vt ī. c. maioribꝰ. jͣ. de p̄bē. So. credo hͦ dupl̓r poſſe ītelligi. pͦ ꝙ cū iſta eccle ſia abundaret redditibꝰ ⁊ careret ſuffragio mi niſtri fuit ſtatutū aucͣte ſuꝑiorꝭ. vt ibi eēt vnū bn̄ ficiū ꝓ cle̓ico ⁊ aſſignata fuit ꝓ r̄dditibꝰ pēſio xx ſol̓. ⁊ iſte ītellectꝰ videt̉ lr̄e ꝯgruere. ⁊ ad conͣria dic ꝙ in fraudem non debet conſtitui talis pēſio nol bn̄ficij. vtputa ep̄s habebat nepotē ī mīori etate cui nō poterat ꝓuide̓ de eccl̓ia curata ip̄aꝫ ꝯtulit alteri ſacerdoti ⁊ fere oēs fructꝰ eccl̓ie de creuit aſſignandoſ nepoti noīe bn̄ficij ſimplicis hͦ enī fieri nō pōt. ⁊ ita loꝗt̉. d. c. extripādū. ſꝫ vbi ex cā licita ⁊ honeſta ꝯſtituit̉ bn̄ficiū ex redditi bꝰ eccl̓ie tūc vꝫ talis ꝯſtō. vt habes h̓ tex. aꝑtum ⁊ vide tex. cū glo. ī. c. ad audiētiā. ij. de ℟p. ⁊ fac̓ c. qͣꝫuis. de p̄ben. li. vi. Et intelligo ꝙ remaneat tm̄ p̄ſbytero vn̄ poſſit honeſte viue̓. al̓s ſecꝰ. ar. c vacāte. jͣ. de p̄ben. ⁊. c. cū cāꝫ. eo. ti. Et ex hͦ habes vnū noͣbilē modū ꝓcedēdi vt vnuſꝗſqꝫ curatus p̄tbyter hēat clericū in eccl̓ia ſua iuxͣ noͣ. in. c. vt ꝗſqꝫ. de vi. ⁊ ho. cle. ¶ Secūdꝰ ītellectus pōt eē ꝙ iſte clericꝰ fuit ordinatꝰ ad titulū huius eccl̓ie ad pn̄tatōem rectoris qͦ caſu dꝫ viue̓ ſi nō hꝫ ali unde ex redditibꝰ illiꝰ eccl̓ie. vt in. c. ꝑ tuas. iij. jͣ. de ſimo. dꝫ tn̄ iſte deſeruire eccl̓ie vt hic. an̄ autē p̄iudicet ſucceſſori rectoris pn̄tatoris. dic vt noͣ. Io. an. in. d. c. ꝑ tuas. ⁊ ex his habes claꝝ intelle ctū huiꝰ. ¶ Sꝫ q̄ro qͣre papa nō habuit ꝯſide ratōeꝫ ad pᵐ exceptōeꝫ expoſitā ꝑ iſtū p̄ſbytę rū dū dicebat ꝙ vix vite neceſſaria poterat ꝑci pere ab eccl̓ia. ſo. dicūt doc. ꝙ hec exceptō n̄ erat legitima ad excludēdū aliū iure ſuo. nā īputādū ē ſibi ſi acceptauit bn̄ficiū tenue. q̄rat gͦ ſibi victū aliqͣ induſtria. lxxxxi. di. clericus victū. Et noͣ hͦ ad limitatōem lecturaꝝ p̄dictarum vt ꝯſecutus bn̄ficiū ex redditibꝰ vniꝰ eccleſie nō debeat eo pͥuari. lꝫ eccl̓ia deuenerit ad eum ſtatum in quo vix pōt ꝓcurare ꝓpͥū rectorē. credo tn̄ ꝙ iſto re moto ex aliqͣ cā illud bn̄ficium debeat extīgui ⁊ eccl̓ia remane̓ ī ſua pͥſtina integritate. ar. h̓ in fi. lr̄e. vbi illo p̓uato papa mādat illud bn̄ficiū con ferre alteri. ſꝫ rector mittit̉ in ſuo ſtatu pͥori. In gl. in v̓. ſufficiētia. no bene iſtā gl. ⁊ vide glo. xxi. q. i. in. c. i. ¶ In gl. ij. ibi niſi ꝯſuetudo ⁊cͣ. ītel ligit tamen Hoſti. ⁊ cōit̓ doc. h̓ ꝙ tūc deſeruiāt ꝑ vicariū. hͦ tamē dcm̄ iure nō ꝓbat̉. pōt tamē ꝓce dere vbi eccl̓ia pate̓t̉ graue diſpendiū ex abn̄tia miniſtroꝝ. qꝛ tūc ſuccede̓t. c. i. de ꝯſue. al̓ aūt ſecꝰ dūmō clericꝰ honeſte viuat. nā licꝫ nō deſeruiat illi eccl̓ie ſpāli deſeruit eccleſie vniuerſali. pro hͦ qd̓ noͣ. Inno. ī. d. c. cū iā dudū. dico plene ī. c. cuꝫ oēs. de ꝯſti. ⁊ limita hanc glo. ꝓut dixi in. c. quia nōnulli. sͣ. eo. ⁊ in. c. fi. de ℟p. li. vi. per doc. Qui ē in ẜuitio E cetero epiocipit fruciꝰ bn̄ficij tāqͣꝫ reſidēs p̄ter diſtributiōes quotidianas. vel ſic. Qui ē ī ẜuitō p̄lati fingitur reſide̓. h. d. Ponit dcm̄ a qͦ excipit ibi niſi. Primo noͣ ꝙ ep̄s licite vtit̉ ẜuitio aliqͦrū cano nicoꝝ ſuoꝝ etiam ſb̓trahendo eos ab officio di uino quotidiano ⁊ reputāt̉ iſti p̄ſentes reſpectu ꝯmoditatis ꝑcipiēde. Sed q̄rit̉ nūꝗd diſpoſitio huiꝰ. c. hēat locum in īferioribꝰ p̄latis citra ep̄m doc. h̓ cōiter tenēt. ꝙ ſic. qꝛ iſta lr̄a loꝗtur gnͣalit̓ nec aꝑꝑet cui loquat̉. ⁊ eadē rō vr̄ ī oībꝰ p̄latis reſpectu ſb̓ditoꝝ. dixit tn̄ Ho. noͣbile v̓bū. ꝙ ep̄s pōt ad ẜuitiū ſuū hr̄e duos canonicos licꝫ nō ꝓ bet vtilitatē eccl̓ie. ſꝫ vltra duos hr̄e nō pōt niſi ꝓbet̉ volūtas capl̓i vel neceſſitas vel vtilitas ec cleſie. ar. c. ad audiētiā. jͣ. eo. ti. quod ē noͣ. qꝛ aꝑte iure nō ꝓbat̉. ſed optīe faciūt in ar. illa lr̄a ⁊ iſta ꝗd aūt de alijs clericis. vide qd̓ dicā ī. d. c. ad au diētiā. ⁊ vide glo. in. c. qꝛ frater. vij. q. i. ⁊. c. quid gͦ xi. q. iij. ⁊. c. nos. ⁊. xvi. q. i. vbi glo. dicūt ep̄m poſ ſe mittere vnū clericū ad certā legatiā. ⁊ idē ali bi dixit glo. de moͣchis vt poſſint mitti ad certaꝫ legationē ꝑ ep̄m. xi. q. i. quidam monachi. ¶ 2º. q̄rit̉ ꝗd intendit illa lr̄a ibi de cōitatꝭ ſibi bn̄ficio ⁊cͣ. ⁊ in fi. ipſius. So. ꝯſidera ꝙ in aliꝗbus eccl̓iis collegiatꝭ. ſunt p̄bende canonicoꝝ diſtincte. ⁊ vl tra p̄bendas fiunt q̄dā diſtributiones q̄ dantur quotidie ītereſſentibus diuinis. qn̄qꝫ conſiſtunt in pecuniis. quādoqꝫ in victualibꝰ. In aliquibꝰ vero eccl̓iis vltra alias p̄bendas ⁊ diſtributōes quotidianas ſunt ꝗdā redditus cōes qui in fine anni diuidunt̉ īter canonicos. ⁊ in quibuſdā lo cis appellat̉ mēſa groſſa. in aliquibꝰ v̓o nō ſunt p̄bēde diſtincte. ſꝫ oēs redditꝰ capiūt̉ ꝑ miniſtꝝ capl̓i. ⁊ in fine anni dātur in portiōes ẜᵐ numeꝝ canonicoꝝ. fiūt etiā q̄dā diſtributiōes quotidia ne q̄ ſolū dātur ītereſſentibꝰ diuinis. Intellige iſtū tex. gͦ ꝙ p̄ter diſtributōnes quotidianas alij redditꝰ debēt aſſignari iſtis qui ſunt in ſeruitio ep̄i ac ſi reſiderēt. ⁊ iō dixit d̓ cōitatꝭ. bn̄ficio ⁊cͣ. ⁊ quatenꝰ dixit de victualibꝰ habuit reſpectu ad diſtributōes quotidianas. ꝑ hoc relatm̄ q̄ qd̓ re ſtringit p̄cedētia. vt noͣ. in. l. cūctos populos. C. de ſum. tri. ⁊. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iu. ꝑ Cal. ī c. fi. jͣ. eo. ⁊ hodie hec dicta videntur approbari ꝑ tex. ⁊ glo. in. c. vnico. eo. ti. li. vi. X parte Priiēdꝰ ē plat vel clericꝰ nō reſi ¶ dens ꝗ citatꝰ n̄ reuertit̉ in t̓mino ſibi p̄ fixo niſi hēat iuſtū īpedimētū. h. d. cū duobꝰ ſe. cōis diuiſio. 2ª ibi. qꝛ igit̉. ¶ Noͣ pͦ ꝙ abſentās ſe a bn̄ficio ſuo etiā ꝑ decēniū nō ē p̓uatꝰ ip̄o fcō uec vr̄ bn̄ficium hr̄i ꝓ derelicto qd̓ bn̄ noͣ. ¶ 2º. noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ iſta mora decēnalis nō eſt ſufficiēs ad pͥuādū quē bn̄ficio ſuo. ſꝫ oportet ꝙ pͦ moneat̉ vt redeat. pōt tn̄ aliter puniri de culpa ꝯmiſſa. ad hͦ. vij. q. i. ſi ꝗs ī clerico. ⁊. c. ſiꝗs p̄ſbyt̓ ¶ 3ͣº. noͣ ꝙ ad ꝓcedēdū ꝯͣ bn̄ficiatū rōe n̄ reſidē tie nō ē neceſſaria ſolēnis citatō nec ſolēnis p̓ua tio ſꝫ ſuffic̄ reꝗſitō ſeu reuocatō ⁊ ſpoliatō de fa cto. ⁊ ī hͦ ē iſte tex. optimꝰ. ⁊ fac̄. c. ſe. ⁊. c. ex tue. jͣ. e. vbi mādat illos ſpoliari ⁊ nō pͥuari. ſonat enī ibi ſpoliatio ī factū ⁊ ī quādā iurꝭ executōeꝫ. ꝓ qͦ fac̄ qꝛ cū nō reſidētia ſit notoria n̄ ē ordo iudicia riꝰ ī notorio ẜuādꝰ nec dꝫ cā ad iudiciū deduci vt dicit tex. noͣ. ī. c. qm̄. de fi. p̄ſ. ⁊ ita ſentiūt doc. ī c. ex tue. jͣ. e. ⁊ clare tenuit Old. ꝯſi. ccxxx. ⁊ Gaſ. de cal. h̓ ꝗ dic̄ al̓s ſic fuiſſe ī curia determinatum ſꝫ all̓. dc̄a Ol. lꝫ d̓ eo n̄ faciat mētōeꝫ. ſꝫ credo ꝙ loqͣt̉ de illa det̓minatꝭ. 4º. noͣ ꝙ p̄latꝰ dꝫ eccl̓ie p̄ eē ⁊ ꝓdeſſe. dꝫ .n. p̄eē in iudicādo. c. irrefragabili de offi. or. dꝫ ꝓdeſſe ī p̄dicādo bn̄ diſponēdo ſb̓ ditos. ⁊ bona ſibi credita. c. qualiter. ij. de accu. Sed op. ꝯͣ tex. jͣ. eo. ꝙ iſte p̓uat̉ ex ſola monitiōe capituli nec fert̉ hic aliqua ſnīa pͥuatiōis vl̓ ſpō liatiōis. So. aſſumendo dicta doc. hic ⁊. c. ſe. dic ꝙ capitulū nō pōt ꝓprie citare p̄latū nec aliquē ex canōiciſ. qꝛ inferior in ſuꝑiorē vel par in parē iuriſdictioneꝫ nō habet. vt in. c. cū īferior. de ma ⁊ obe. ⁊ in. c. innotuit. de elec. ⁊. l. ille a quo. §. tē peſtiuū. ff. ad trebel. ⁊ vide in ꝓpriis t̓mīs Inno in. c. cū nobis. de elec. ⁊. c. i. de ma. ⁊ obe. vn̄ intel ligēdū ꝙ hic īterceſſit auctoritas pape ſine cuiꝰ auctoritate nō potuiſſent iſti ꝓcede̓ ad electōem Et ſentit hoſti. hic duos intellectꝰ. primꝰ ꝙ papa p̄ſūpſit ex mora tāti tꝑis illum habere ſuam di gnitatē ꝓ derelicto ⁊ ſic nō erat neceſſaria aliqͣ pͥ uatio. nō tn̄ intelligas ꝙ hoc liceret īferiori. Se cūdo intellige ꝙ papa iſtū prius admonuerat ꝑ lr̄as ſuas ſub pena pͥuatiōis. quilibꝫ intellectus ē bonꝰ in ſe. ſed pōt dici vt p̄dixi ꝙ hoc caſu nō reꝗrit̉ exp̄ſſa ſnīa priuatōis. ſed ſufficit ſola ſpō liatio que fit ipſo facto cū ꝓcedant ad nouā ele ctionē ⁊ vocationē factā ꝑ capitulū. papa hic ap probauit al̓s aūt ſola vocatio capituli nō ſuffice̓t ad ſpoliādū abn̄tē ꝑ predicta. ⁊ ꝑ. c. ex tue. jͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ In glo. i. ibi qͣꝫ tocūqꝫ tꝑe aliꝗs ſit abſens tene menti glo. ꝙ ꝑ abſentiā qͣꝫtūcūqꝫ lōgā nō ꝑdit ꝗs ipſo facto bn̄ficiū ſuū. vide tamē glo. de ꝯſe. di. v. c. nō oportet. ij. que dicit ꝙ ſi tan to tꝑe ꝗſ fuit abn̄ſ vt neſciat̉ an̄ ſit mortuꝰ vl̓ viuꝰ deſinit hr̄e liberā adminiſtratiōem. ſed illa glo. iure nō ꝓbat̉ nec recipit̉ a doc. in. c. ex tue. jͣ. eo. īmo videt̉ ibi tex. in oppoſitū. dꝫ enī pͥmo citari apud eccl̓iam ſuā ſi neſcit̉ vbi ſit. ideo tene iſtā glo. ⁊ eā limita ꝓut dixi in. d. c. ꝯtingit. de do. et ꝯtu. Et noͣ glo. in alio inqͣꝫtum dicit ꝙ ſi ꝑmiſit ſe alibi intitulari videt̉ ipſo facto hr̄e eccl̓ia pͥmaꝫ ꝓ derelicta. Et aduerte qꝛ glo. nō loꝗt̉ de bn̄fi ciis curatꝭ. ſed indiſtincte. nā in beneficiis curatꝭ nō eēt dubiū ꝑ. c. de multa. de p̄bē. unde Inno. in. c. ex tue. jͣ. e. dicit hoc ꝓcede̓ in beneficiis ſim plicibꝰ reſidētiā expoſcētibus ex hͦ hēs caſū noͣ bilē ꝙ ꝑ acceptationē ſcd̓i ſimplicis uacat pͥmuꝫ ip̄o facto. ſed ego intelligo in dubio qn̄ nō ꝯſtat de ꝯͣria intētiōe abn̄tis ꝙ uelit utrūqꝫ retine̓. nā tūc nō erit p̓uatus ip̄o facto ſed pͥuādus ꝑ ſnīaꝫ qꝛ nullo iure cauet̉ oppoſitū. ⁊ uide qd̓ dicā. ī. c. fi. jͣ. eo. ti. ⁊ in eo ꝙ dicit glo. abſentē ſemꝑ citan dum. dicit Goff. hoc ꝓcedere niſi pͥus habuiſſet licentiam ad certum tēpus quod Io. and. limi tat dūmodo tunc fuiſſet monitus ad redeundū uide circa hoc quod dixi in. c. qm̄. §. porro. ⁊. §. ſe. ut lite non conteſta. Sūmatū ē ī p̄ce Malite raetac. ccoribior ſcretioni. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ capitulū pōt reuocare ꝓpriū p̄latū abſētē qͣꝫuis eūcitare ul̓ ī eū aīaduertere nō poſſit. qꝛ inferior in ſuꝑioreꝫ ⁊cͣ. tn̄ ꝓ eoꝝ intereſſe poſſūt eū reꝗrere uel reuo care ut ueniat ad faciendā reſidētiā. idē ſentiūt doc. in. c. ex tue. jͣ. eo. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ capitulū nō pōt ꝓcedere ad nouā electionē p̄lato eoꝝ abn̄te ⁊ ꝑ eos reuocato. ſed oportet ut intercedat au ctoritas ſuꝑioriſ ꝗ poſſit illū inuitū deſtitue̓. Tertio noͣ ꝙ ad ſpoliandū quē rōe nō reſidētie nō reꝗͥrit̉ ſolēnis citatio nec ſolēnis ſnīa pͥuatio nis. hic enī papa ſine aliqua pͥuatiōe exp̄ſſe de dit licētiā iſtis canonicis eligendi aliū. eo enim ip̄o ꝙ reuocatus ſine iuſta cā nō redit uidet̉ ha bere eccl̓iaꝫ ꝓ derelicta. vt noͣ. dicit glo. i. h̓. ⁊ ītel lige hͦ. c. de monitiōe ⁊ de ſnīa ꝓut dixi in. c. p̄ce denti ¶ In glo. i. ibi īmo ultra annū. dic ꝙ nec etiā ꝑ ānū dꝫ abeſſe ſine lnīa p̄lati ſui ⁊ ſine iuſta cā ut in. c. relatū. sͣ. e. Et abſēs īiuſte qͣꝫtūcūqꝫ re uerſus poterit puniri ẜm ꝙ culpa expoſcit. hīto ēt reſpectu ad qͣꝫtitatē more. ⁊ vide qd̓ leg. ⁊ noͣ. vij. q. i. ſi quiſ in clero. facit. c. ex tue. jͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi dicā. Et ad hoc. c. dic ꝙ narrat̉ factū nō aūt pōit̉ iuriſ mīſteriū. vt debeat expectari ꝑ quadriēniū īmo alibi dicit tex. ꝙ diebꝰ dn̄icis dꝫ ep̄us adhi bere pn̄tiaꝫ ſuā in eccl̓ia de ꝯſe. di. iij. c. ep̄us. Et noͣ illū tex. ⁊ in fi. glo. noͣ hāc ꝑtē. glo. ex qua hēs tres modos ꝗbꝰ eccl̓ia hēt̉ ꝓ derelicta. Primus cū bn̄ficiatꝰ efficit̉ miles ſeculi. ⁊ noͣ bn̄ hūc caſū qꝛ ſentit gl. ꝙ nulla reꝗrit̉ monitio vel pͥuatio ſꝫ ego ītelligerē gl. ꝓut dixi in. c. fi. de cle. ꝯiu. doc. tn̄ in. c. ex tue. jͣ. e. ſimplicit̓ ſentiūt qd̓ gl. h̓. ſed vi de Inno. in. c. i. de apoſta. Scd̓us modꝰ qn̄ ꝯͣxit mr̄imoniū. ⁊ de hoc plene dictū fuit in. c. i. de cle. ꝯiu. ⁊ ſic hēs duas gl. ꝙ ꝑ cōtractū mr̄imonij va cat bn̄ficiū ipſo facto. Tertiꝰ modꝰ qn̄ clericꝰ monitꝰ nō rediit. ⁊ noͣ. ꝙ ſpoliatio hͦ caſu pōt fun dari ſuꝑ duplici cā. pͥma qꝛ eccleſia hēt̉ ꝓ dereli cta ab ip̄o abn̄te. vt dicit hic glo. ſcd̓a rōe notorij qꝛ cū crime̓ nō reſidētie ſit notoriū pōt p̄latꝰ illū expoliare. qꝛ in notorio nō reꝗͥrit̉ ſolēnis ſnīa ꝓ quo facit. c. ex tue. jͣ. eo. vbi dicit̉ ꝙ abn̄s dꝫ ſpō liari. ergo eccl̓ia nō hēt̉ ꝓ derelicta. qꝛ al̓s vaca ret nec poſſet nudus ſpoliari. c. frequēs. de reſti. ſpoli. li. vi. alie glo. ſunt faciles. Nter quatuor 1 II ¶ Sūma vt ī. c. ex ꝑte. sͣ. e. pͦ dcm̄. ſcd̓o ex ceptō. ibi dūmō ¶ Nō pͦ ꝙ nō ſolū eccl̓ia ſꝫ ēt p̄ bēda r̄ꝗrit reſidētiā. nā h̓ pōde̓at̉ ꝙ iſti deſerue rūt eccleſias vel p̄bēdas. Itē mādat̉ vt redeant pꝫ ibi niſi redierīt. gͦ tēt̓ canōicꝰ reſide̓ ī ciuitate vbi ē p̄bēda. niſi ꝯſuetudo hēat oppoſitū q̄ ẜuā da ē ꝓut dixi ī. c. ꝯq̄rēte. sͣ. e. ⁊. c. cum oēs. de ꝯſti Scd̓o noͣ ibi ꝯgruo loco ⁊cͣ. ꝙ vbi ſcit̉ ī qͦ loco ē abn̄s dꝫ citari ⁊ ꝯgruo tꝑe expectari. de qͦ plene jͣ. c. ſe. Tertio noͣ ibi iuſte pͥuari ꝙ abn̄ſ ⁊ moni tus n̄ rediēs pōt p̓uari bn̄ſicio ſuo. Et noͣ qꝛ dic̄ pͥuari. vr̄ gͦ ꝙ ſnīa ſit ferenda ꝯͣ eū. ſꝫ dic ꝙ v̓. pͥua ri pōt capi large vt referat̉ ad factū. iuxta ea que dixi in. c. ex ꝑte. sͣ. eo. ti. pōt ītelligi ⁊ ſtricte ⁊ erit ī opīone ſuꝑioris ⁊ ꝯſiliū eēt vt feret̉ ſnīa ꝯͣ abſē tem. ¶ Ultīo noͣ ex v̓ dūmō ꝙ abn̄s ſine iuſta cā nō dꝫ p̓uari ſi poſtea ſuꝑuenit iuſtū īpedimē tū nō redeūdi etiā ſi abſentauerit ſe ſine licētia p̄lati quod ē bn̄ noͣ. vt īpedimētum ſuꝑueniens ei qui dedit operam rei licize non ſit ei īputādū De cle. non refl. 5 cōtra. l. ij. ff. ſi quis cau. ſed pōt dici ꝙ imputabit̉ iſti vt puniat̉. al̓r nō tn̄ vt pͥuat̉ eccl̓ia ex qͦ ꝓ eo nūc nō deficit qͦ minus redeat. ⁊ dicūt doc. h̓ ꝓce dere etiā ſi īpedimētū accidit pꝰ citatōem. dꝫ tn̄ iſte ſe excuſare. ar. eoꝝ q̄ noͣ. ī. c. q̄relā. de ꝓcu. In gl. i. ibi. ⁊ ſic nō ē ar. a ꝯͣrio. noͣ gl. ꝙ qͣꝫuis ſb̓ ſit iuſta ⁊ neceſſaria cā recedēdi ad tēpus a loco bn̄ficij. nihilominꝰ dꝫ peti licētia a p̄lato. dicit tn̄ Goſti. ꝙ ꝓpt̓ neceſſitatē ſubito occurrēteꝫ pōt ſe abn̄tare ſine licētia p̄lati. qd̓ dixi ī. c. relatū. illud dic̄ vbi hͦ hꝫ ꝯſuetudo vt licētia nō exꝗreret̉. ⁊ hͦ vltimū ponit Inno. ī. c. ſe. qd̓ ē valde noͣ. iure tn̄ aꝑte nō ꝓbat̉. ſꝫ ego argumētarē ſic. valet ꝯſuetu do vt ꝗs nō teueat̉ face̓ reſidētiā iuxͣ noͣ. in. c. ꝯq̄ rente. sͣ. eo. gͦ fortius pōt īduci ꝯſuetudo vt ad tē pus ⁊ ex cā poſſit ſe abn̄tare. ⁊ ſignanter dixi ex cā qm̄ nō valeret ꝯſuetudo vt poſſet vagari. vt dicit Inno. in. d. c. ex tue. Xtue delo cc̓ vbi ſit tōis. Si ne clericꝰ tribꝰ publicꝭ. edictꝭ. citabit̉ ī eccle ſia ſua ⁊ ſi īfra ſex mēſes nō reuertit̉ pͥuabit̉ ec cleſia ſua. hͦ dic̄ vſqꝫ ad v̓. ꝯͣ eos. ⁊ iſte v̓. nō ſūma tur ꝓpt̓ veritatē lectu. ⁊ qꝛ ẜᵐ vnū ītellectū n̄ fac̄ ad ℟icā. duo ſunt dicta. 2ᵐ ibi ꝯͣ. ¶ Primo noͣ ibi ī eccl̓ijs eoꝝ ꝙ qn̄ clericꝰ abn̄s ē citādꝰ dꝫ ci tatio affigi valuis eccl̓ie ſue. de qͦ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. cām. ⁊. c. fi. de dolo ⁊ ꝯtu. Secundo noͣ ibi fraudulēter. ꝙ ꝯͣ abn̄tē fraudulenter pōt ꝓcedi etiā ad ea q̄ ſunt grauis p̄iudicij ex ſola citatiōe domi facta. de qͦ ꝑ Inno. in. c. fi. de eo ꝗ mit. in poſſ. ⁊ in. d. c. cām. Tertio noͣ ibi nec ad ip̄os va let citatio ⁊cͣ. ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ clericus ſit abn̄s iniuſte ſi pōt ꝑſonaliter citari nō debet citari ꝑ edictū. Quarto noͣ ibi trine citatiōis. ꝙ abn̄s cuꝫ neſcit̉ vbi eſt debet citari tribꝰ edictꝭ. ⁊ dicit hic Io. an ꝙ nō ſuffice̓t vnū ꝑemptoriū. ⁊ illud tenet ī addi Spe. eo. ti. ſuꝑ ℟ica. ⁊ ſemꝑ allegatur hͦ dictum ꝙ vbi ius requirit trinā citationē ꝑ edcm̄ cōtra abn̄tē nō ſufficit vna ꝑemptoria. nā faciliꝰ pōt ꝑ uenire ad noticiā abn̄tis qn̄ edictuꝫ fuit triplica tū qͣꝫ qn̄ fuit vnū licet ꝑemptoriuꝫ qd̓ male ẜuat̉ ⁊ vide glo. noͣ. in cle. i. de vi. ⁊ ho. cle. in v̓. iij. q̄ ſin gulariter vult ꝙ vbi ad penā īcurrēdā reꝗrit diſ poſitō trinā citatōeꝫ nō ſufficit vna ꝑēptoria licꝫ ꝑſonalis. qd̓ noͣ ꝓ limitatōe. l. cōtumacia. ff. de re iudi. ⁊. c. de illicita. xxiiij. q. iij. nā regularit̓ eꝗpe rātur tres diſtīcte citatiōes ⁊ vnica ꝑēptoria cū ꝯpetentibꝰ interuallis. vt le. ⁊ noͣ. in. c. ꝯſtitutōem de ſen. ex. li. vi. ¶ Quinto noͣ ibi vltra ſex mēſes tex. noͣ. ⁊ fere ſingularem in materia. ꝙ vbicūqꝫ neſcit̉ vbi ſit abn̄s clericus. debet pꝰ citationem ꝑ ſex mēſes expectari. p̄ſumptio enī iurꝭ. ē. vt. jͣ. hͦ tempus citatio ꝓducat̉ ad noticiā ſuam. ¶ Se xto noͣ ibi ſpoliari ꝙ ꝯͣ abn̄tem nō reqͥrit̉ ſolēnis ſnīa pͥuatiua. dixi latiꝰ. sͣ. e. c. exꝑte. ¶ Septimo noͣ. in v̓. ꝯͣ eos ⁊ tene mēti tex. ꝙ abn̄s pōt ꝯpel li ad redeūdū per excōicationem ⁊ ſuſpenſionē licet enī pena ordinaria nō reſidentie ſit pͥuatio bn̄ficij. vt. sͣ. per totū ti. tn̄ prelatus poterit nō pri uare incōtinēti ſꝫ incipere a ſuſpēſione vel excōi catione. ⁊ hͦ ꝓbo rōe. nā bn̄ficiatꝰ nō pōt ꝓ libito dimitte̓ bn̄ficiū exqͦ ſemel illi ſe obligauit ī. c. niſi de renūcꝭ. ⁊. c. qd̓ ī dubiis. ⁊. c. admonet. vn̄ ſi iſte non vellet reſidere in bn̄ficio nō haberet vbi ab ſentaret vt ſic eo p̓uet̉. ſi gͦ ſuperior ꝯtētat̉ de per ſona ſua qꝛ ē vtilis eccl̓ie non pͥuabit eum ſed cō pellet eum ad reſidēdum. ⁊ vide tex. noͣ. xxi. q. ij placuit. ꝗ dicit ꝙ poteſt ſuperior iſtius clerici pe tere ipſiꝰ reſtitutōem ab eo ep̄o cuiꝰ dioceſim ī trauit ⁊ eū habitū poterit punire de abn̄tia alit̓ qͣꝫ pͥuare. ⁊ ſic tēpera oīa iura huiꝰ ti. ¶ Octauo noͣ ꝙ excōicatus remouet̉ poſtmodū ab admi niſtratōe ſpūaliū. ex qͦ infert̉ ꝙ excōicatus nō de ſinit habe̓ adminiſtratōem eccl̓ie ſue. Cōtra qd̓ op. de. c. veritatis. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊. c. paſtoralis. de appel. vbi dr̄ ꝙ merito redditus eccl̓iaſtici illi ſb̓ trahūtur cui eccl̓ie cōio denegat̉. Inno. ⁊ doct. varie hic loquūt̉. ſed vera ſo. quā etiā ip̄i ſentiū. ē ꝙ ꝑ ſuſpēſionē ſeu excōicatōem non eſt ex to to pͥuatus ſed potiꝰ ē ſuſpēſus ad tempus. ſed ſi durat ꝑtinacia ſua debet remoueri ab admīſtra tiōe bn̄ficij ⁊ in totū excludi ⁊ p̓uari. ⁊ noͣ bn̄ ꝗa Inno. ⁊ doc. hic ſentiūt aꝑte ꝙ excōicatꝰ ip̄o fa cto lꝫ nihil dicat̉ in ſnīa ſit ſuſpēſus ab admīſtra tiōe bn̄ficij ſui. ⁊ facit ꝓ his que late dixi in. d. c. paſtoralis. ⁊ dic vt ibi. ¶ Secūdo op. ꝯͣ lr̄am de ꝯͣrietate. nā in pͥncipio dicit ꝙ ſi expectati ꝑ ſex mēſes volūt redire ſpoliādi ſunt eccl̓ijs ſuis. ⁊ ī v̓. contra ſentit oppoſitum. So. ille. v̓. ꝯͣ habet va rios intellectus. nam pͥmo ẜm gl. in v̓. ſpoliari de bet tex. intelligi vt ponat vnū caſum ⁊ p̓ncipium intelligatur ꝙ dꝫ ſpoliari .i. ſuſpēdi ab admīſtra tione tēporaliū. v̓. ꝯͣ. de eodem facto loquens ag garuat penā data ꝯtumacia in nō redeundo. vt excōicet̉ ſeu ſuſpēdatur ⁊ demum p̓uetur. ⁊ loꝗ tur iſte tex. ẜm glo. in p̄lato. Iſte intellectꝰ glo. cōiter nō recipit̉ qꝛ īpropͥat lr̄am. vn̄ dat̉ ſecūdꝰ ītellectꝰ ẜᵐ Inno. ⁊ alios vt v̓. ꝯͣ. ponat caſum ſe paratuꝫ a pͥmo ⁊ loquat̉ de p̄latis .ſ. ep̄is. vn̄ alia lr̄a hꝫ ꝯͣ alios ⁊cͣ. ⁊ ibi dr̄ a ſpūaliū adminiſtratio ne ⁊cͣ. in regiſtro erat ab ep̄atus adminiſtratione vt dicit Inno. sͣ. ī ꝓhemio. vn̄ aduertēduꝫ ꝙ iſta decretalis dirigit̉ archiep̄o Pariſiēſi ⁊ videtur velle vt ꝯͣ ſb̓ditos īferiores poſſit archiep̄s ꝓce dere ꝓut dr̄ ī pͥn. vſqꝫ ad v̓. ꝯͣ. ibi vero loquēs de cp̄is ſuffraganeis iſtiꝰ archiep̄i dat aliū modū ꝓ cedēdi ⁊ merito qꝛ archiep̄s lꝫ poſſit ſuſpēdere ⁊ excōicare ep̄os ſibi ſuffraganeos. vt ī. c. ſacro. de ſen. ex. ⁊ noͣ. ī. c. vt litigātes. de offi. or. li. vi. nō tn̄ pōt eos depone̓ ſeu ep̄atibꝰ pͥuare. vt ī. c. īter corporalia. de trāſla. p̄la. ⁊. iij. q. vi. accuſatꝰ. ⁊. c. qͣꝫuis. ⁊ iō ſaluādo hūc ītellectū aduerte qꝛ qͣte nus tex. fac̄ mētōeꝫ de ferēda ſuſpēſiōis ⁊ excōi catōis ſnīa dirigit v̓ba ſua ad archiep̄m. ſꝫ qͣtenꝰ mandat pͥuationem fieri dirigit v̓ba ſua ad lega tum. ⁊ intelligo ꝙ legatus hoc faciet ex ſpeciali mandato pape. quia nullus citra papam poteſt priuare ep̄m nec ip̄m traniferre. vt in. c. ꝙ trāſla tionem. de offi. lega. ⁊ in dicto. c. inter corporalia De cle. nō reſi. Et ex hoc intellectu habeſ modū coercēdi ep̄os ad reſidētiā vt ꝑ ſuꝑiorē citra papā ꝯpellāt̉ ꝑ ex cōmūicationē ⁊ ſuſpēſionē. ⁊ ſi ſic nō reſipuerīt. habet̉ recurſus ad papā ꝗ ſoluſ pͥuare pōt. ⁊ po terit ip̄e hoc cōmitte̓ legato vel alteri ſi voluerit ⁊ iſte intellectus ſic declaratus eſt verus ⁊ cōis. Tertius ītellectus ē vt. v̓. ꝯͣ. ītelligat̉ de eod̓ fcō cū p̓ncipio. ⁊ ꝓ hoc fac̄ illd̓ relatiuū eos. ⁊ tūc di co ꝙ tex. iſte voluit dare duplicē practicā ꝓcedē di ꝯͣ abn̄tes vt poſſit ꝓcedi a pͥmordio ad pͥuati onē. vel ſi forte abn̄tia ē vtilis eccl̓ie poterit ꝓce di ꝑ uiā excōicatōis ſeu ſuſpēſiōis. vt ꝯpellat̉ re dire. ſed nūc ob. lr̄a ſequēs in eo qd̓ dicit. ꝙ le gatus poterit illos remoue̓ ab admīſtratōe. nā hͦ poſſꝫ face̓ archiep̄s. pōt dici ſaluādo hūc ītel lectū. vt lr̄a ītelligat̉ de oībꝰ ſubditꝭ archiep̄i. vn̄ reſpcū īferioꝝ p̄latoꝝ citra ep̄os poterit archie piſcopus ꝓcede̓ ad pͥuatōeꝫ. ut in pͥn. ſꝫ reſpectu ep̄oꝝ hēbit̉ recurſus ad ſuꝑiorē. ⁊ ꝓ hͦ fac̄ qꝛ cō ſultatio erat gn̄alis de oībus clericis cuiuſcūqꝫ ꝯditōis ⁊ gͣdus. ⁊ iſta lr̄a fuit nimis deciſa. n̄ enī erat ſic gnͣalis in regiſtro. ⁊ hūc ītellectū multuꝫ adiuuat iſta dictō copulatiua ēt ī v̓. ꝯͣ eos ēt ꝓce dat̉. illa enī copulatiua ēt īcludit p̄cedētia qͣſi aꝑ te īnuat ꝙ ꝯͣ p̄dictoſ n̄ ſolū pōt ꝓcedi. ut. sͣ. dcm̄ ē ſꝫ ēt ꝓut ſeꝗt̉. ⁊ ꝓ hac dictiōe fac̄ qd̓ noͣ. jͣ. ī. c. i. de ꝯmo. ¶ Quartus ītellectus ut iſte v̓. ꝯͣ. nō loqͣt̉ de clericis nō reſidētibus ſꝫ de nolētibus obedi re. ꝓ hͦ tex. ibi ad tuā obediētiā venire cōpellas ⁊cͣ. forte enī iſte archiep̄s fuit ꝯq̄ſtus. ꝙ ꝗdā cle riocoꝝ ſuoꝝ nolebāt reſide̓ in eccleſiis ſuis. ꝗdā v̓o etiā ep̄i ſuffraganei ſui nolebāt ſibi obedire ⁊ ad utrūqꝫ rn̄det̉ ut in lr̄a. ⁊ ꝑ hoc apparet ītel lectus huius. c. ¶ Tertio opp. ꝯͣ tex. in eo ꝙ re ꝗrit edictū trine citatiōis. nā vr̄ ꝙ unica citatio ſimplicit̓ ſufficiat. ⁊ nedū citatio ſꝫ ſimplex reꝗſi tio ⁊ reuocatō. ut in. c. ex ꝑte. sͣ. eo. ⁊ ibi dixi. Itē cū nō reſidētia ſit res notoͣia ut ī. c. qͣꝫto. de tnͣſla. p̄la. ⁊ in notorio nō dēnt reꝗri ſolēnitates cita tionū. qꝛ ordo iuriſ nō ẜuat̉ in eo ꝓ qͦ cle. ſepe de v̓bo. ſig. ⁊ tex. exp̄ſſus ī. c. ad nr̄aꝫ. de inreiurā. ⁊ c. bone de elec. Itē in alio iſtd̓. c. ꝯͣdicit alijs iuri bus qꝛ h̓ p̄ciſe reꝗrit̉ expectatio ſex mēſiū ⁊ ī. c. p̄cedēti dr̄ vt ſufficiat expectare ꝯgruo tꝑe. So. intellige hūc tex. qn̄ abſenſ neſcit̉ vbi ē ſeu ita lō ge diſtat ꝙ cōmode ꝑſonalit̓ citari nō pōt. nam qꝛ hoc caſu recurrit̉ ad citationē ꝑ edictū. indu cūt̉ illa duo ſpālia ut citatio ſit trina ⁊ abn̄s ex pectet̉ ꝑ ſex menſes ut ſic ut ſuppleat̉ defectus ꝑ ſonalis citatiōis. Et aduerte qꝛ opi. ſūt qn̄ hꝫ lo cū iſta citatō ꝑ edictū. nā uidet̉ h̓ tex. exige̓ frau dē abſentꝭ ut pꝫ ibi fraudulēt̓ abſentāt. Inn. ītel lexit multū late. ut ꝓcedat nō ſolū qn̄ fuit abn̄s in uera fraude de qua ꝯſtat. ſed etiā in ficta frau de ſeu p̄ſūpta. vn̄ dic̄ ꝙ eo ip̄o ꝙ clericus ē abn̄s ſine iuſta cā p̄ſumit̉ eē in fraude. Itē abſētādo ſe ē in magna culpa. ⁊ magna culpa eꝗꝑat̉ frau di ī. l. ꝙ nerua. ff. depoſi. ⁊. ff. de v̓. ſig. l. magna ne gligētia ubi dr̄ magna negligētia ē cl̓pa ſeu dolꝰ ⁊ vide Inn. ī. c. fi. de eo ꝗ mit. ī poſ. vbi dic̄ ꝙ vbi cūqꝫ ꝗs tenet̉ adeſſe ī certo loco. ⁊ ibi nō reꝑit̉ p̄ſumit̉ abeē in fraudē. ⁊ ponit exēplū in clerico qͦ ad eccl̓iaꝫ ſuā ⁊ ī marito qͦ ad vxorē. Hoſt. ītel lexit hic Inn. de fraude in occultādo ſe ne cita ret̉. ⁊ hāc opi. videt̉ quo ad termīos. c. ſequi. do An. hie. qꝛ tex. hic vr̄ reꝗrerē fraudē. Sꝫ aduer te qꝛ hoc dictū nō ꝓce̓dit. nā ſi fraudulēt̓ occul taret ſe ne citaret̉ nō oporteret iteꝝ citare maxi me trinis edictis ⁊ maxīe expectādo eum ꝑ ſex menſes. nā tex. ē in oppoſitū in. c. qm̄. §. porro. vt lite nō ꝯtꝭ. vbi tex. eꝗperat citatū ꝗ noluit venire ⁊ eū ꝗ ſe occultat vel īpedit ne citatio ad eū ꝑue niat ⁊ iō dicit Inno. in. c. ad petitionē. de accu. ꝙ occultās ſe vel īpediēs ne citet̉ nō ē āplius citā dus. nā citatio fit vt ꝯſtet de ſua ꝯtumacia. non oportet gͦ gemīare citatiōeꝫ vbi ē certū de ꝯtūa cia ſua. qꝛ in īcertis nō in certis opꝰ ē ꝯiecturis ī regula eſtote. jͣ. de re. iur ¶ Itē glo. magr̄a ē ī cō trariū. ī. d. c. qm̄. §. porro. in. v̓. ſi v̓o. quā oēs doc ſequūt̉ oātes regulā ꝙ vbicūqꝫ neſcit̉ vbi ſit ab ſens vl̓ ex qua cā ſe abſentauerit dꝫ ꝓcedi ꝓut h̓ dr̄ ī pͥn. c. ⁊ pleniſſime vide ea q̄ dixi in. d. v̓. ſi v̓o Cōclude ergo breuit̓ cū q̄rit̉ de mō ꝓcedendi ꝯͣ abn̄tē bn̄ficiatū. aut enī ſcit̉ vbi ē aūt ignorāt̉. pͦ caſu nō pōt ꝯmode citari. ⁊ idē qd̓ in ſequēti mē bro ẜm Inno. h̓. ſi v̓o pōt ꝯmode citari tūc debꝫ citari ꝑſonalit̓ ⁊ p̄figi t̓minꝰ ſibi ꝯgruꝰ ad redeun dū det̓minādus ꝑ ip̄m iudicē ẜm viaꝝ diſtātiaꝫ ꝑſone ⁊ tꝑis qualitatis. ⁊ ſic intellige. c. p̄cedens ⁊ ſil̓ia iura. ⁊ ſi nō redierit pōt ſuꝑior ꝓcede̓ ad pͥuationē ſeu ad excōicationē ſeu ad petēdā re ſtitutiōeꝫ ip̄ius clerici vt. d. c. placuit. ſi v̓o neſcit̉ vbi ē tūc ſerua qd̓ habet̉ hic. debꝫ enī citari ī ec cleſia ſua ꝑ edictū trine citatiōis ⁊ expectari per ſex mēſes. al̓s ſi nō redierit pote̓it ꝓcēdi ad pͥua tionē. plene tn̄ dixi in v̓. ſi v̓o. ¶ Ultimo q̄rit̉ nū ꝗd hͦ. c. ⁊ ſil̓ia habeāt locū in abſentibꝰ habētibꝰ bn̄ficia reſidētiā nō expoſcētia ⁊ ꝯcludit h̓ Inn. ꝙ nō niſi vagaret̉ qd̓ noͣ. Ex quo colligo ꝙ licet bn̄ficiatꝰ nō teneat̉ ex naͣ bn̄ficij ad reſidēdū in eo nō tn̄ pōt vagari immo ſolū vagationis deli ctū ē ſufficiens ad iſtū p̓uandū ẜm eū ꝓ quo vij. q. i. nō oportet cū ſequēti. nec valet ꝯſuetudo vt poſſit ſe abſentare vagando nec valeret lnīa p̄la ti. qd̓ noͣ. ꝯͣ iſtos ſimplicit̓ bn̄ficiatos ꝗ vagāt̉ per mūdū ⁊ qn̄qꝫ efficiūt̉ ſtipēdiarij. ⁊ nihilominꝰ to nent bn̄ficia in ꝑtibꝰ vt qͣꝫtūcūqꝫ illa bn̄ficia ſint ſimplicia ⁊ nō exigūt reſidētiā pn̄t pͥuari ꝓpt̓ de lictū vagatiōis qd̓ bn̄ noͣ. ¶ In glo. fi. ibi ſi ſub rogati nō remouerēt̉. hec glo. veriſſima ē reſpe ctu diſpēſatiōis ſed dubiū fortiꝰ eēt in reſtitutōe vt ſi ꝑ verba gn̓alia reſtitueret̉ depoſitꝰ ad ſtatū ſuū nūquid recuꝑabit bn̄ficiū alteri collatū ⁊ pu to dicendū ꝙ nō ꝑ ea q̄ noͣ. in. c. qͣꝫuis. de reſcrip li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in regula ſine culpa in mer cu. ꝑ legiſtas. in. l. fi. C. de bo. ꝓſcrip. Et in fi. glo. dic ꝙ in hac vltima qōne reꝑiūt̉ tres opi. Prīa ꝙ ſi depoſitio fuit v̓balis pōt ep̄us reſtitue̓. ſecꝰ ſi fuit actualis degradatio. qd̓ tenet gl. ij. q. vi. iō Secūda opinio vt diſtinguat̉ īter depoſitū ꝓpt̓ crimē ⁊ ꝓpter ꝯtumaciā. pͥmo cāu papa reſtituit 2º. inferior. quod tenuit glo. vij. q. i. ſi ꝗs p̄ſoyter ⁊ has duas opiniones referūt h̓ doc. Sed vide tertiā opi. ī. c. ep̄s. xij. q. iij. q̄ dicit ꝙ ſi degradatō fuit iniuſta puta ꝑ falſos teſtes ⁊ pōt ep̄s reſtitu ere. al̓s ſecꝰ. Cōcordādo has opi. poſſumus ſic dice̓. ꝙ aut depoſitio fuit verbalis ⁊ poteſt ep̄s diſpēſare. ⁊ hoc in caſibꝰ ī ꝗbꝰ a iure ſibi cōcedi tur diſpēſatio vt in adulterio ⁊ minoribꝰ. vt in. c. at ſi clerici. §. de adulteris. de iudi. vnde ītelligo iſtū tex. vt ꝓcedat etiā pꝰ depoſitioneꝫ v̓balem ⁊ vide qd̓ ibi latiꝰ dico. In maioribꝰ vero n̄ pote rit reſtitue̓ cū in eis diſpēſare nō poſſit. Si vero depoſitio fuit actualis aūt allegat̉ cā legitima vt puta ꝑ falſos teſtes facta. ⁊ pōt ep̄s reſtitue̓ ⁊ ita ꝓpͥe loꝗt̉ tex. in. d. c. ep̄s. aut non allegat̉ cā talis vel ſimilis. ſed petitur reſtitutio ex ſola gratia. ⁊ tunc non poterit epiſcopus diſpenſare. qꝛ iſte de gradatus actualiter eſt exutus omni priuilegio clericali. ⁊ relictus iudicio iudicis ſecularis. vt ī tradatio. de penis. li. vi. Ue fraternita is. Priuilegiatꝰ vt abn̄s ī ſtudio fru ctꝰ p̄bēde r̓cipiat exiſtēs ī villa vl̓ caſtello vbi nul lū ē vl̓ minꝰ ꝯpetēs ſtudiū pͥuilegio n̄ vtit̉. h. d. pͦ q̄ſtio. 2º. rn̄ſio. ibi ad qd̓. Priº. noͣ ꝙ cā ſtudiorū p̄ſtat legitimā cām abn̄tie ad fructꝰ bn̄ficij in ab ſentia ꝑcipiēdos. nūquid aūt ſit neceſſaria indul gentia hōis. jͣ. latius ſb̓ijciam. Secundo nota ꝙ dr̄ia ē īter villā ⁊ caſtellū. nā villa ꝓpͥe eſt plura litas domoꝝ ſine muris. ⁊ dr̄ villa qͣſi vallis val lata. Caſtellū pōt dici qn̄ ibi ſunt menia. ⁊ noͣ ꝗa dicit caſtella ⁊ non caſtra. nā caſtꝝ ꝓpͥe eſt fortili cium. ⁊ dr̄ caſtꝝ quaſi caſa arta. qꝛ fortiliciū non dꝫ eē nimis ſpacioſuꝫ. vt indigeat paucis ad cu ſtodiā. ⁊ de his ⁊ de ſimilibꝰ vide Io. an. in. c. ſi ciuitas. de ſen. ex. li. vi. qd̓ noͣ ¶ Noͣ 3º. bo. arg. ex tex. ꝙ in villa vel caſtello pōt eſſe ſtudium lr̄arū ⁊ de hoc. jͣ. ¶ Nō quarto ibi exercitium ſtudio rum. ꝙ vbi nō eſt exercitium ſtudij nō dr̄ eē ſtu diū ꝯpetens. Et ex illo v̓. exercitiū inferūt doct. ꝙ ibi debēt eē ſcholares exercētes illā ꝓfeſſionē Ax qͦ noͣ ꝙ multū ꝯfert ꝙ in loco ſtudij ſint ml̓ti ⁊ valentes ſcholares. qꝛ ꝓpt̓ eoꝝ exercitiū iuue nes recipiūt maximū incremētum. ⁊ noͣ ꝙ paria ſunt nullū in loco eſſe ſtudiū vel minꝰ ꝯpetens. ⁊ noͣ quod dixi in ſūmario ꝙ habens p̓uilegiū vel licētiam eundi ad ſtudiū nō pōt tn̄ſferre ad locū vbi ſtudiū eſt minꝰ ꝯpetēs. ¶ Ultimo noͣ ibi ac cepta licētia ꝙ p̓uilegiatꝰ vt poſſit ire ad ſtudiū dꝫ habere licentiā a p̄lato ſuo. in hoc tamen dic attēdendū eē formā pͥuilegij. Et ex illo v̓. accepta Noͣ doc̄. ꝙ nō ſufficit petere ſi non optineat̉ ſi tn̄ ſuꝑior ſine cā ꝯͣdicit pōt haberi recurſus ad ſu periorem. vt eū ꝯpellat dare licētiam. ar. c. nullꝰ. de iu. pa. ẜᵐ Hoſti. ⁊ de hoc dixi in. c. relatū. sͣ. e. qd̓ fac̄ ad. q. Statuto cauet̉ vt mulier non poſſit ꝯͣhere ſine licētia duoꝝ agnatoꝝ ꝓximoꝝ. illi reꝗ ſiti nolūt dare licētiā. dic̄ ꝙ ꝑ p̄dicta pōt recurri ad ſuperiorē iudicē loci vt ꝯpellat eos dare licē tiam niſi al̓s allegēt iuſtā cām ꝯͣdictōis. ꝓ qͦ fac̄ qd̓ noͣt Bar. ī. l. cū n̄ ſolū. C. de bo. q̄ li. ⁊. l. ſi ꝯſtan te. ff. ſo. ma. ¶ In glo. i. ibi ciuitatibꝰ. idē noͣ. gl. in. c. ep̄i. lxxx. di. ſed do. Rychar. malum. vt re fert Bar. in ꝓhemio ffoꝝ. tenet ꝙ hodie poſſūt legi iura vbiqꝫ. nō enī ē timor vt ꝑuertant̉ cum volumina ſint hodie notiſſima ⁊ ml̓tū ꝯmentata Bar. tenuit pͥmā opi. ꝑ illū tex. ſꝫ audio ꝙ alibi tenuit ꝯͣrium. ⁊ ſatis poſſet dici ꝙ iura vbiqꝫ poſ ſint legi. ꝓ qͦ optīe facit iſte tex. in ar. vbi ſolū dā nat̉ ꝙ in villa vel caſtro nullum erat vel minꝰ cō petens ſtudium vel exercitium ſtudioꝝ. ſꝫ talis locus non hꝫ nec habebit p̓uilegia ſtudij gn̄alis vt ibi poſſint aliꝗ doctorari. oꝫ enī ꝙ huic loco ī dulgeat̉ a pͥncipe vel ꝑ ꝯſuetudinē tanti tēporis cuiꝰ memoria nō ē in ꝯͣrium. ſicut dicitur de ſtu dio Paduano. ⁊ ſic ītelligo glo. in cle. duduꝫ. §. ſtudiis. de ſepul. ⁊ ſic pōt intelligi ꝯͣria opi. vide tn̄ gl. in cle. ij. de magiſ. q̄ ſentit ꝙ de iure cōi poſ ſit ep̄s ꝯſtitue̓ doctores ⁊ fuit opīo Ho. ſed cōit̓ tenet̉ oppoſitū. ⁊ ita hodie ẜuat̉ de cōſuetudine vt habeat̉ pͥuilegiū a papa vel imꝑatore. ¶ In glo. ij. in fi. noͣ gl. ⁊ pōt dubitari nūꝗd teneatur iſte ſe ꝯferre ad ſtudiū gn̄ale. ⁊ dr̄ gn̓ale mō p̄di cto ꝑ pͥuilegiū vl̓ ꝯſuetudinē. aliꝗ tenuerūt ꝙ ſic qꝛ appellatōe ſtudij debemꝰ ītellige̓ d̓ gn̓ali. ar. §. qͦtiens. inſti. de iure naͣ. gen. Ho. h̓ dicit ꝙ ſi nō in fraudē ꝯfert ille ſe ad villā vel caſtellum. vt qꝛ ibi eſt ſummus doctor ⁊ ꝯpetens exercitium ſtu dioꝝ tūc ſatis gaudet priuilegio. ꝓ hoc facit iſta lr̄a vbi ſolū ponderatur ꝙ ibi nullū erat vel mi nus ꝯpetēs exercitiū ſtudioꝝ. qd̓ ſatis mihi pla cet vt ꝯſideramꝰ potiꝰ mētē pͥuilegiantis qͣꝫ v̓ba nā p̓uilegiū eſt indultū vt poſſit ꝓfice̓ in ſtudio ⁊ ſcīa non aūt rōne loci. naꝫ cathedra nō facit ma giſtꝝ ſed magiſter cathedrā. xli. di. non loca. Exͣ glo. q̄rit̉ de qͦ indulto loquit̉ iſte tex. Io. an. dic̄ ꝙ pōt ītelligi de indulto a ſtatuto vel cōſuetudi ne ſeu ſpāli pͥuilegio iuris vel hominis. Ex ꝗbꝰ v̓bis noͣ ꝙ valeat ſtatutū factum in eccleſia. vt ab ſentes cā ſtudij participāt fructꝰ bn̄ficioꝝ ſuorū ⁊ idē dicēdū in ꝯſuetudine. Et noͣ hͦ vltimū. nam potes hͦ ꝯiange̓ cū his q̄ dixi in. c. precedenti. ⁊. c. qualiter. nā in multis locis de ꝯſuetudīe bn̄ficia tus ꝯfert ſe ad ſtudiū nō petita licētia a p̄laio. ⁊ ꝑcipit fructꝰ in abn̄tia. valet enī hec conſuetudo qͦ ad vtrūqꝫ. Intellige tn̄ ꝙ eccleſia nō patiatur graue detrimētū in diuino cultu. nam tunc poſſꝫ reuocari abſens non obſtante ſtudio vel conſue tudine vel pͥuilegio. vt dicet̉ in. c. ad audientiam ⁊. c. ſe. jͣ. e. ſed quatenꝰ dicit Io. an. de priuilegio iuris vel hōis eſt dubiū ꝗ̄ ſunt a iure pͥuilegiati ſeu ꝗ hōies pn̄t hoc p̓uilegiū ꝯferre. Hoſti. ī ſum ma de magiſ. §. fi. dixit ꝙ ſtudētes dumtaxat in theologia ſint pͥuilegiati a iure. vt ꝑ ꝗnquēnium ſtudeant ⁊ fructꝰ ꝑcipiāt in abſentia. hͦ probatur in. c. fi. jͣ. de magiſ. archy. in. c. quibuſdam. xxxvij di. ⁊. in. c. ij. de priuile. li. vi. tenuit ꝙ eodem priuilegio gaudeant etiam ſtudentes in iure in. d. c. ij. Aduerte qꝛ v̓ba iuris proprie nō adap tant̉ niſi ad ſtudētes in theologia. vt. d. c. fi. nec videt̉ eadē rō in ſtudentibus in alijs ſciētiis. ar. optimū in. c. ſuꝑ ſpecula. de p̓uil̓. vbi in fauorem theologie facultatis ꝓhibet̉ ne Pariſius vl̓ ī lo cis vicinis legat̉ ius ciuile vt magis ampliet̉ ſtu diū theologie. ſꝫ ꝯſiderando mētē alioꝝ iuriū. ⁊ qꝛ eccl̓ia vl̓is nō pōt regi ſine iure p̄ſertiꝫ cano nico. c. i. de ꝯſāg. ⁊ affi. vbi voluit hoſt. ⁊ cōit̓ doc ꝙ ceteris paribꝰ Canoniſta p̄ferat̉ theologo in p̄latura vbi nō ſūt multi heretici pōt dici maxīe in fauorē ſtudentiuꝫ ꝙ gaudēt tali pͥuilegio qm̄ ꝓmouent vtilitatē vl̓is eccl̓ie. qd̓ ꝓbo aꝑtiſſime ꝑ. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ⁊ ſeruiēſ eccl̓ie vl̓i dꝫ re putari reſidēs. ar. c. cū dilectꝰ. jͣ. eo. ⁊ ſaltem pu to ꝙ ep̄us poterit diſpenſare vt abn̄s cā ſtudij ꝑcipiat fructus in abſentia etiā ſi ſit bn̄ficiū cura tū per tex. noͣ. in. d. c. cū ex eo. nā ibi ep̄us diſpē ſat. vt ꝓmotꝰ ad eccleſiā parrochialē non teneat facere ſe ꝓmoueri infra annū ad ſacerdotiū ſed cā ſtudij poſſit differre vſqꝫ ad ſeptēniū ⁊ ponit̉ ibi vicarius cui dat̉ tm̄ certa portio ⁊ reliquos fructus percipit abn̄s cā ſtudij. ⁊ idē videt̉ dicē dum in docētibus. vt in. d. c. fi. Si ergo ep̄us di ſpenſat ibi in grauiori caſu ⁊ vt ita dixeriꝫ ī duo bus. fortiꝰ vbi beneficiū eſt ſimplex ⁊ facit. c. re latuꝫ. sͣ. eo. vbi ē bonꝰ tex. ⁊ puto ꝙ ī bn̄ficiis ſim plicibꝰ nō tenet̉ ꝗs ponere vicariū. qꝛ de eo nul lam faciunt iura mentiōeꝫ. vt hic ⁊. d. c. fi. ſecus vbi ſit mentio de eccl̓iis curatis. vt. d. c. cū ex eo. X Parte̓ ectuiareſider Qui iurauit ī ꝓ ſeruitiis eccl̓ie licite ſe abſentat. h. d. Cōis diuiſio. ſcd̓a ibi poſtulatꝭ. ¶ Primo noͣ ꝙ iuramētū p̄ſtādū tꝑe ꝓmotiōis de reſidētia fa cienda nō eſt a iure īprobatū. dicūt tn̄ hic doct. ꝙ forte in iſta eccl̓ia erat ſtatutū vel ꝯſuetudo vl̓ erat iſte ſuſpectus de nō reſidēdo. quaſi ex his v̓bis ſentiāt ꝙ ceſſantibꝰ p̄dictis non ſit exigen dū dcm̄ iuramentum qd̓ ſatiſ mihi placꝫ. ſed vbi ceſſat ſuſpitio ⁊ p̓uilegiū vel ſtatutū vel ꝯſuetu do nō dꝫ artari ad iuramentuꝫ exquo iura hoc nō introducūt. ar. c. dilecti. ⁊. c. legebatur. de ma. ⁊ obe. facit. c. clericos. sͣ. de coha. cle. ⁊ mul. vbi habet̉ ꝙ nō ē deferendū iuramētū ſuſpecto de ꝯͣuentōe. ¶ Nō ſcd̓o vnū dictū mirabile ex iſto tex. ꝙ iuramētū verificat̉ in caſu ficto. nā iſte iu rauit reſidere ⁊ dicit̉ ꝙ nō minus ſeruat iura mentū ſe abſentādo ꝓ negociis eccl̓ie. qꝛ cēſeri debet reſidēs. ⁊ hoc vr̄ conͣ tex. in. c. ad noſtram el. i. de iuręiurā. vbi habetur ẜᵐ cōem lec. ꝙ iura mentū debet verificari in forma ſpecifica ⁊ non in caſu ficto. nā ibi iurauit debitor non moleſta re debitorē ſuꝑ pignore donec ſoluerit ſibi cre ditum ⁊ ꝯcludit̉ nō ſufficere ꝙ ſit creditori ſatiſ factum ex fructibꝰ pignoris. ſed oportꝫ ꝙ fiat pͥꝰ ſolutio realis creditori. ⁊ inde ſatis ficte ſoluit ex quo ꝑcipit debitū ex fructibꝰ pignoris. Itē facit. l. lutius. de ꝯdi. ⁊ demō. ff. vbi patet ꝙ con ditio debet adimpleri in forma ſpecifica ⁊. l. qui heredi. eo. ti. Conͣriū vr̄ difficile ⁊ ꝓnūc pōt dici ꝙ vbi obſeruātia iuramenti in caſu ficto nō ten dit in aliquā leſionē illiꝰ cui fuit p̄ſtitū īmo ſubē cā large intelligendi iuramentum. tūc debꝫ iura mētū verificari etiā in caſu ficto vt hic. ſecus vbi iuramēti obẜuantia tēdit in fauorē alteriꝰ nec ve rificat̉ ita in caſu ficto īmo potiꝰ ꝯͣ ītentum quo caſu poſſet habere locū conͣriū. Sed quero qͣlit̓ teneat̉ quis ad reſidētiā. dicūt hic doc. ꝙ nō dꝫ hoc amare intelligi vt nūqͣꝫ inde diſcēdat. ſatis enī eſt ꝙ tēporibus debitis ibi reſideat. arg. de ꝯſe. di. v. nūqͣꝫ. xxxvij. di. deˡ quibuſdā. ⁊. qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. fi. de verb. fig. li. vi. facit optīe. l. ſi ꝗs ita legauerit. ff. de cōdi. ⁊ demō. ⁊. l. quid ſit fugitiuꝰ ff. de edi. edic. ¶ In glo. i. ibi in eadem ꝓuintia dic ꝙ ꝓprie dicit p̄ſens ille qui intelligit ea que gerunt̉ ibi. xi. q. iij. eoꝝ. ⁊. l. diem ꝓferre. §. coraꝫ ff. de arbit. ſed alijs reſpectibꝰ īpropriat̉ iſtd̓ ver bum ⁊ vario mō ſumit̉ vt in glo. ¶ In gl. fi. ibi ad ea de quibus non fuit cogitatum. glo. contra hoc opponit ⁊ non ſoluit. Hoſti. dicit ꝙ ad con nexa extendit̉ iuramentum vt hic. ſed ad extra nea non. vt in conͣrio Io. an. dicit ꝙ ſalua reue rentia glo. ⁊ Hoſtiē. hoc non colligitur hic forte vult dicere ꝙ iſtud potuit cogitari. ⁊ dic ꝙ cum iſtud iuramentum ſit preſtitum in materia iuris debet intelligi ẜm materiam ſubiectam. vt pro batur in. c. ſequenti. ⁊ vide pulchꝝ dictū Inno. in. c. per tuas. de arbi. vbi ſingulariter dicit ꝙ iu ramentū ſimpliciter preſtitum in materia ſui na tura alternatiua debet intelligi alternatiue. ita dicamus in ꝓpoſito ꝙ cum ius non artat ad re ſidendum indifferenter īmo ꝑmittit abſentiam ex cauſa legitima ita debet intelligi iuramentū ex quo habes aliam rationem decidendi ad lit teram et coroborat̉ dictum ſequens vt in glo. vt ꝓ ꝓprio negocio poſſit ſe abſentare. quia hec eſt cauſa legitima petita tn̄ lnīa. vt in. c. relatum sͣ. e. Sed extra glo. queritur nunquid is qui ha bet̉ pro pn̄te debeat gaude̓ omni bn̄ficio p̄ſen tium. Archi. in. c. fi. de ꝯſue. li. vi. dicit ꝙ gaudet ſolum his que competunt preſentibus de iure cōmuni. ſecus in cōpetentibꝰ de iure ſpāli. puta ſtatuto vl̓ ꝯſuetudine. quia hec iura ſpecialia de bent ſtricte intelligi. Io. an. dicit ꝙ ſi habet̉ pro reſidente puta qꝛ eſt in ſeruitio pape vel ep̄i. tūc hēbit̉ ꝓ pn̄ti quo ad oīa. ſecꝰ ſi eſſet ꝯceſſum pri uilegiū. vt poſſit ꝑcipere fructꝰ in abn̄tia tūc eniꝫ dicendū qd̓ non habeat̉ ꝓ p̄ſente quo ad alios effectus. ⁊ ex hoc eſſet inferendum ꝙ ſi ex pͥui legio ꝗs debꝫ haberi ꝓ preſente ſeu ꝓ ciue debet gaudere omni p̓uilegio pn̄tium vel ciuiū etiam in cōpetentibꝰ de iure ſpeciali. quod ſatis placet AAm dilectus Familiarꝭ. pape nō obſtāte ꝯſtōne cō traria p̄bēde ſue fructꝰ ꝑcipit in abn̄tia. h. d. pͦ di ctū. ſcd̓o eiꝰ rō. ibi cum familiaris. ¶ Noͣ pͦ ibi ī nr̄o ſeruitio ꝙ nō oēs reſidētes ī curia romana gaudēt p̄rogatiua ꝑcipiēdi fructꝰ in abſentia. ſed De cleri. nō reſi. oporteret ꝙ ſint in ſeruitio pape. ⁊ an oēs in eiꝰ ſeruitio exiſtentes gaudeant hoc priuilegio di cā in. c. ſe. ¶ Noͣ 2º. ibi familiares ꝙ exn̄tes in ẜuitio alicꝰ dicunt̉ ſui familiares eſt tn̄ v̓bū val de latū. naꝫ ⁊ domeſtici dicunt̉ familiares de qͦ in. c. in lr̄is. de teſti. ¶ Noͣ 3º. ibi ſe obſeꝗales ⁊cͣ. ꝙ exn̄tes in ẜuitio pape dicūtur ẜuire vniuer ſali eccl̓ie. ⁊ facit hͨ lr̄a in argumētū ꝙ ẜuitiū ec cl̓ie vniuerſalis dēat facere quē reputari n̄ pn̄te ¶ Ultīo noͣ ibi minori nō debeāt ꝙ iſti abn̄tes ꝗ cenſent̉ reſidere debēt in oībꝰ gaudere p̄roga tiua pn̄tiū. ⁊ ſic vr̄ ꝙ etiā in his q̄ ꝯpetūt de iure ſpēali debeāt reputari pn̄tes. ⁊ facit ꝓ Io. an. in eo qd̓ dicit ꝯͣ archidi. in. c. fi. de ꝯſue. li. vi. tetigi aliqͣlit̓ in. c. p̄cedēti. ¶ Sꝫ q̄rit̉ ꝓ declaratōe pre dictoꝝ nūꝗd oēs officiales curie gaudēt hͦ pͥui legio doc. h̓ ſentiūt ꝙ nō. ⁊ ſatis ꝓbat hͨ lr̄a dū di cit in ẜuitio nr̄o. Sūt enī in curia ꝗdā noͣrij qui ſtāt pͥncipalit̓ ꝓpt̓ lucrū. nō aūt ad ẜuiēduꝫ pape nec vniuerſali eccl̓ie ⁊ dū negociū occurrit poti us fuit̉ eis qͣꝫ ecōtra. Reſtrīgēda eſt gͦ hͨ lr̄a ad exn̄tes in ẜuitio pape. vt ſunt capellani vel ſil̓es vl̓ niſi eēt ibi officiales trahētes ibi morā ex p̄ cepto pape. nā ſatis dicunt̉ abeſſe cā rei publice vt. l. ſꝫ ⁊ ſi ꝑ p̄torē. in fi. ⁊. l. reipublice. ff. qui. ex cau. ma. In glo. i. in fi. ideꝫ tꝫ Hoſti. ſꝫ Io. an. tꝫ ꝯͣriū. qꝛ cū hͨ ꝯſtitutio tm̄ diſponat id qd̓ ius cōe nō eſt nec̄e in reſcripto de ea face̓ mentōem quēadmodū nec de iure cōi ⁊ tene mēti hͦ dictū ⁊ vide glo. noͣ. in. c. i. de ꝯſti. li. vi. ¶ Et noͣ. ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ ꝯſtitutio diſponēs ī maͣ iuris nō īclu dit in ſe caſū al̓s exceptū a iur̄ cōi ſeu caſū fictū a iure cōi. nā de iure cōi ē ꝙ nō reſidēs fructꝰ n̄ ꝑcipiat. ſꝫ familiaris pape excipit̉ ſeu cēſet̉ reſi dere. vn̄ ꝯſtitutio ſimpl̓r dictans vt nemo hēat fructꝰ in abn̄tia nō includit caſuꝫ a iure exceptū īmo verificat̉ in caſu ficto a iure ꝗ hētur ꝓ v̓o. ⁊ ſic habes caſuꝫ in qͦ ſtatutū v̓ificat̉ in caſu ficto ꝯͣ noͣ. in. l. iij. §. hͨ v̓ba. ff. de negꝭ. gꝭ. ⁊. c. in nr̄a. d̓ iniurꝭ. ⁊ iō eſt qꝛ ius ī hͦ equiꝑat caſū v̓m ⁊ fictuꝫ vn̄ ꝯſtitutio diſponēs rl̓arit̓ id qd̓ ius dꝫ reciꝑe oēs limitatōes ⁊ int̓pretatōes iurꝭ. qd̓ p̄petuo noͣ ⁊ clariꝰ ꝓbat̉ in. c. ſe. vbi tāgā ſecꝰ dic vbi ſtatutū eēt pret̓ vl̓ ꝯͣ ius ⁊ odioſū tūc nō v̓ificat̉ in caſu fi cto. ſꝫ v̓ba debēt intell̓i ꝓpͥe ⁊ in ſuo ꝓp̓o ſignifi cato ⁊ ſic intell̓e illā. l. iij. ⁊. c. ī nr̄a. facit ad maͣꝫ qd̓ noͣ. ꝑ Bar. in. l. oēs ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. vbi tractat an̄ ſtatutū recipiat int̓pretatōeꝫ reſtricti uā vl̓ extēſiuā. ⁊ optīe facit. l. ij. C de noxa. ⁊. c. ex ꝑte. iij. de. v̓. ſig ¶ In glo. ij. ibi tanqͣꝫ vni ex reſidētibꝰ dicit Io. an̄. ⁊ bn̄ ꝙ hͨ v̓ba non ſuffice rēt vt iſte deberet ꝯſeꝗ hͨ victualia q̄ al̓s appellā tur qͦtidie diſtributōes. ratio qꝛ diſtributōes nō dant̉ reſidētibꝰ ſꝫ int̓eſſentibus diuinis. vt le. ⁊ noͣ. in. c. i. e. ti. li. vi. ex qͦ noͣ ꝙ verbum reſidere verificat̉ in eo ꝗ eſt in loco bn̄ficij lꝫ nō ſemꝑ int̓ ſit diuinis officijs. ¶ In glo. fi. in fi. aduerte qꝛ glo. ſolū vr̄ exciꝑe exntes in ſeruitio pape ⁊ ep̄i vn̄ dubitat̉ ꝗd de exn̄tibꝰ in fuitio legati. doct. cōiter vident̉ ſentire ꝙ idē ſit in legato qd̓ ī ep̄o qͣꝫtū ad ꝓuintiā ſuā ar. in. c. ij. de offi. lega. li. vi. nec obſtat. c. ſane. jͣ. de p̓uil̓. vbi dr̄ ꝙ p̓uilegiū n̄ eſt extēdendū ex idētitate rōis. qꝛ iſtd̓ nō eſt pͥ uilegiū ſꝫ ius. ⁊ ſic tnͣ ſeūt vt dixi cōit̓ doc̄. ſꝫ ego dubito vtꝝ hͦ dictū ſit veꝝ. pͦ qꝛ nō eſt eadē rō in legato q̄ in papa. ⁊ maxīe qꝛ aliꝗ pn̄t eſſe in ẜui tio pape. ⁊ aliꝗ in ẜuitio legati ⁊ ſic eccl̓ia patere t̉ defectū mīſtroꝝ nec eſt eadē rō q̄ ī ep̄o qꝛ ep̄s facit vnū corpꝰ cū canonicꝭ. vn̄ ē maior ꝯmunio int̓ eos qͣꝫ int̓ legatū ⁊ canonicos. ar. c. reꝗſiſti. jͣ. de teſta. ⁊. c. qͣꝫto de his q̄ fi. a p̄la. ſine cō. cap. Et ꝓ hͦ qd̓ noͣ. doc. in. c. ſe. vbi reuocāt in dubiuꝫ nūꝗd clerici n̄ canonici exn̄tes in ẜuitio ep̄i gau deāt hac p̄rogatīa ⁊ ꝓ maiori ꝑte vidēt̉ tener̄ ꝙ nō qꝛ iure cautū eſt de canonicis ꝗ faciūt vnum corpꝰ cū ep̄o. Itē pōt argui in legato ſicut argui mus in clericis inferioribꝰ ad ep̄m ⁊ tanto ma gis. qꝛ ptās legatoꝝ eſt ſuꝑindicta ſeu exͣordīa ria iō reſtringēda vt dicit glo. noͣ. in cle. ij. de of. or. Itē hͨ maͣ eſt dānoſa ip̄is eccl̓ijs ⁊ diminuit̉ cultꝰ diuinꝰ. gͦ potiꝰ ſunt reſtringēda qͣꝫ relaxā da ex ꝗbus infert̉ ꝗd dicēdū de familiaribꝰ car dinaliū ſunt opi. Sꝫ Io. an. dicit ꝙ hodie papa ꝯceſſit oībus cardinalibꝰ hāc p̄rogatiuā reſpc̄u familiariū. vn̄ de iure poſſet attētari aliud p̄di ctis rōibus. ſꝫ ad vnū diligent̓ aduertas in pͣcti ca. nā ml̓ti impetrāt lr̄as familiaritatis cardina liū ꝗ nō ſūt vere familiares cardinaliū. ſꝫ faciūt vt gaudeāt pͥuilegio familiariū. nā in nullo gau dere debēt ꝓ qͦ tex. in. c. p̄ce. ⁊ bonꝰ tex. in. c. fi. de. v̓. ſig. li. vi. ¶ Dubitat̉ etiā in exn̄tibꝰ in ẜui tio archiep̄i. doc. dicūt ꝙ nō hēat locū hͦ in eis. ar. c. paſtoralis. ⁊. c. duo ſil̓. de offi. or. ſꝫ intell̓e hͦ reſpectu clericoꝝ ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ. qꝛ in ill̓ nullā hꝫ ptātē vltra caſus ī iure ꝯceſſos. vt in di ctis iuribꝰ. ſꝫ in clericis ſue dioceſis idē dicēdū qd̓ in ep̄o cū ip̄e ſit ep̄s ī ſua dioceſi nec dꝫ gau dere minori p̄rogatiua immo maiori qͣꝫ ep̄s in ſua ꝓpt̓ excellētiā ſue dignitatꝭ. an aūt oēs cano nici exn̄tes in ẜuitio ep̄i gaudeāt hac p̄rogatiua dic ꝙ nō ſꝫ reſtringe vt dicā in. c. ſequēti ¶ D audientiam. ¶ Duo canonici abn̄teſ cū ep̄o ſeu in eiꝰ ẜuitio fructꝰ p̄bēdaꝝ ſuaꝝ ꝑcipiūt in abn̄tia ꝯſti tutōe eccl̓ie ꝯͣria n̄ obſtāte. hͦ. d. Due ſūt ꝑtes 2ª ibi decernimꝰ. Primo noͣ vnū dc̄m ſatis noͣbile ꝙ ſtatutū diſponēs in maͣ iuris ⁊ excipiēs duos caſus al̓s a iur̄ exceptos n̄ vr̄ include̓ alios caſꝰ ꝓrſꝰ ꝯſil̓es a iur̄ exceptos ⁊ hͦ iō qꝛ exqͦ diſpōit in materia iuris ⁊ nō agit ſpecifice derogare iu ri recipit oēs limitatōes iuris. nā de iure nō reſi dētes p̓uant̉ fructibꝰ ⁊ excipiunt̉ infirmi ⁊ exn̄ tes in ẜuitio pape vel ep̄i. ſtatutū vero de qͦ hic excipiebat ſolū duos caſus nec ꝑ hͦ excludit ter tiū caſum immo intelligit̉ exceptꝰ ſicut excipit̉ a iure cōi qd̓ vr̄ mirabile ꝯͣ illā regl̓aꝫ ꝙ exceptō firmat regulā in caſibꝰ non exceptꝭ. xxxij. q. vij. De cleri. nō reſi dn̄s. ⁊ fac̄ hͨ lr̄a optīe ī ar. ꝙ ſic̄ cāus exceptꝰ a iu re extēdit̉ ad ꝯſil̓eꝫ cāuꝫ ꝓpt̓ idētitatē rōnis. ꝓ bat̉ ī. c. cū dilecta. de ꝯfir. vti. noͣ. glo. ī. l. i. C. de ꝯdi. īdebi. ita ⁊ cāus exceptꝰ a ſtatuto vbi diſpo nit ſtatutū ī maͣ iuris vt ꝓbat̉ h̓. ſi āt diſpone̓t ꝯͣ ius vl̓ pret̓ forte dicerē oppoſitū. ꝗa cāus exp̄ſ ſe nō ꝓuiſus ī ſtatuto reliꝗt̉ diſpōni iurꝭ. ꝯīs. ar ī. l. cōmodiſſime. ff. de libe. ⁊ poſt. ⁊. c. ſuſceptꝭ. d̓ ℟eptꝭ. li. vi. ⁊ ī. c. nr̄a. d̓ iniurꝭ. kº. noͣ pͥncipal̓r ex p̄dictꝭ ⁊ ex tex. ibi cū abſentꝭ dici nō debeāt ⁊cͣ. ꝙ ſtatutū diſponēs ī maͣ iurꝭ. v̓ificat̉ ēt in cāu ficto qn̄ cāus fictꝰ ē verꝰ vl̓ eꝗꝑat̉ a iure qd̓ ē ēt bene noͣ. ⁊ clariꝰ ꝓbat̉ h̓ qͣꝫ ī. c. p̄ce. Et aduerte ꝗa pa pa hic nō ītēdit īdulge̓ ep̄o nec ſtatutū de nouo face̓ ſꝫ potiꝰ rn̄dit de iure īterp̄tādo ſtatutū pꝫ ex. v̓. decernimꝰ. ⁊ ex rōe quā allegat. ¶ Ultto noͣ ex fi. lr̄e ibi ꝯmorant̉. iūcta glo. ī v̓. vt duo. ꝙ ep̄s pōt hr̄e ſecū duos ex canōicis eccl̓ie ſue ad ſibi ẜuiēdū ſeu eū aſſociādū. Et noͣ. ſuꝑ iſtā gl. q̄ videt̉ velle ꝙ ep̄s poſſit ad hͦ coge̓ canonicos qd̓ nō memini alibi ita exp̄ſſum. In glo. i. ī fi. ⁊ pōt dici ꝙ hͦ ſtatuerūt cū tāta ſolēnitate vt tol lerēt excuſatōes qͦrūdā fundātiū ſe forte ſuꝑ cō ſuetudīe eccl̓ie de nō reſidēdo. vl̓ forte ẜm Ho. ⁊ doc̄. ꝯſuetudo hͨ erat ī oppoſitū. vn̄ voluerunt ſtatue̓ ꝯͣ ꝯſuetudīeꝫ. ſꝫ circa hͦ īſurgit noͣ. dubiuꝫ nūꝗd ep̄s cū maiori ꝑte canōicoruꝫ poſſit ſtatue̓ tollēdo ꝯſuetudīeꝫ ī ꝯͣriū vt canōici teneant̉ fa ce̓ reſidētiā. ⁊ ſentiūt doc. ꝙ ſic dūmō hͦ fiat pͥn cipal̓r ꝓpt̓ vtilitatē eccl̓ie vt ꝗa patit̉ defectū in miniſtris ⁊ p̄ſumit̉ hͦ ſi ꝯuertūt fructꝰ abſentiū ī ſb̓rogādis vl̓ al̓s ī vtilitate eccl̓ie. ſecꝰ ſi vellēt ſibi lucriface̓ fructꝰ abſentiū. ꝗa tc̄ vident̓ hͦ fa ce̓ ꝓpt̓ ꝓpͥa ꝯmoda ⁊ n̄ vale̓t ſtatutū. vt ī. c. cum oēs. de ꝯſti. Poſſꝫ iudicio meo iſta queſtio lati us tractari ⁊ extēdi. nā dicerē ꝙ vbi eccl̓ia ex ta li ꝯſuetudīe patit̉ enorme p̄iudiciū in diuinis ꝙ tūc etiā ſolus ep̄s reꝗſito pͥus conſilio capl̓i po terit hͦ ſtatue̓ ſiue capl̓m velit ꝯſentire ſiue non. ad hͦ qd̓ noͣ. ī ſil̓i ī. c. ij. de ꝯſti. li. vi. ī nouella. nā ꝯſuetudo q̄ īcipit eē multū grauoſa eccl̓ijs ē re uocāda. ar. c. i. de his q̄ fi. a ma. par. ca. nā ⁊ pͥui legiū apl̓icū hͦ cāu reuocaret̉ vt videbitꝭ ī. c. ſe. ſꝫ vbi nō eēt tm̄ p̄iudiciū. ꝗa eccl̓ia bn̄ hꝫ ml̓tos mi niſtros. ⁊ tc̄ poſſꝫ dubitari nūꝗd ēt cū maiōi ꝑte capl̓i poſſit ep̄s ī p̄iudiciū ſinguloꝝ tolle̓ ꝯſuetu dinē. ⁊ crederē ſuffice̓ ꝙ maior pars ꝯſentiat ex quo volunt hoc ſtatuere nō ꝓpt̓ ꝯmoda ꝓpͥa ſꝫ ad honorē cultꝰ diuini. ar. c. fi. de his q̄ fi. a ma par. ca. ⁊. c. cum omnes. de cōſti. ẜm vnū ītellc̄ꝫ Canōicis v̓o nō cōſentiētibꝰ forte nō poſſet ſo lus ep̄s tolle̓ cōſuetudinē eccl̓ie exqͦ neceſſitas nō ſuggerit ꝯͣriū. ꝗa cōſuetudo ē ẜuāda ſic̄ ius. ar. noͣ. in. c. ꝯſuetudinis. de ꝯſuetudi. ⁊. d. c. cum oēs. ⁊. c. in his. xi. di. in gl. ij. ibi. §. ſtichus. ⁊ fa cit ille tex. ad deciſionē queſtionis .ſ. nūꝗd quili bet īfirmꝰ debeat hr̄e fructꝰ p̄bēde ſeu diſtribu tiones quotidianas. nā de iure cōi infirmus de bet hr̄e ēt illas diſtributiōes qͦtidianas. vt ī. c. i. eo. ti. li. vi. Dicunt hic doc. ⁊ bn̄ ꝙ nō. ſꝫ ille īfir mꝰ ꝑcipiet ꝗ impedit̉ reſide̓ vel ītereē rōne īfir mitatꝭ dūtaxat. vn̄ ſi al̓s nō reſidebat vl̓ nō erat ſolitꝰ reſide̓ vl̓ īter eē diuinis lꝫ tc̄ īfirmaret̉ non hēbit fructꝰ ī abn̄tia. ꝗa īfirmitas nō p̄ſtitit cāꝫ. ar. bonū ī. d. §. ſtichus. fac̄. l. ij. ff. ſiꝗs cautꝭ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ qd̓ ī ſil̓i noͣ. Inno. ī. c. ex trāſmiſſa. sͣ. de p̄ſcrip. qd̓ nota. ꝗa quotidianū eſt. ¶ In glo. ſu per v̓bo vt duo. noͣ hāc glo. ad duo. pͦ ꝙ nō oēs canōici exiſtētes ī ẜuitio ep̄i gaudēt hac p̄roga tiua ſꝫ nō debēt eē plures qͣꝫ duo. Et idē ſentiūt doc. h̓ in his ꝗ ſunt in ẜuitio pape ⁊ in ſtudētibꝰ ēt in theologia. ⁊ ſic videt̉ hic reſtrīge̓. c. fi. jͣ. de magiſtris. Et noͣ hͨ ꝑpetuo ꝙ ex eodē collegio nō debēt eē ī ſtudio vltͣ duos ſi volūt gaude̓ pri uilegio ſtudētiū vt hēant fructꝰ in abſentia. dic̄ h̓ tn̄ Ho. ſe putare numeꝝ hūc arbitrariū ita vt potiꝰ vtamur arbitrio ī reſtrīgēdo qͣꝫ in relaxā do. ar. c. i. jͣ. de decimis. ⁊. c. ex ꝑte. de cenſibus. Ego crederē aīaduertēdū qͣlitatē ſtatꝰ eccl̓ie et loci vn̄ canōici ꝓficiſcunt̉. nā ſi eccl̓ia ml̓tū abū daret mīſtris ⁊ pate̓tur maximū defectū ī viris ſciētificis. ſatꝭ puto ꝙ iſte numeruſ poſſit excedi ar. ī. d. c. fi. de magr̄is. ⁊. c. cū ex eo. de elec. li. vi nā ꝯͣriū iure nō ꝓbat̉ nec debemꝰ reſtrīge̓ illud c. fi. ita īdiſtīcte. ꝓpt̓ hoc. c. cū ſit longe maior rō ⁊ maior fauor ī ſtudētibꝰ ī theologia maxīe ſug gerēte neceſſitate qͣꝫ exiſtētibꝰ in ẜuitio ep̄i. 3º. nō ꝑpetuo iſtā glo. ī fi. dum dic̄ ꝙ vltra duos canōicos nō pōt ep̄s coge̓ vt ſint ī ẜuitio ſuo. Et noͣ pͦ qͦ ad ſenſum directū vt ſic non poſſit coge̓ tres vel qͣtuor vl̓ plures vt aſſocient eū. Itē noͣ qͦ ad ſenſum īdirectū ſeu ꝯͣriū vt duos ex canōi cis poſſit cogere ⁊ nō memini de aliqͦ tex. hoc ꝓ bāte. ſed fac̄ ſatis in ar. iſte tex. ⁊ iura allega. in c. de cetero. sͣ. e. ti. ¶ Ultto hic q̄ritur ꝗd ī cleri cis īferioribꝰ nō canōicis vtꝝ gaudeāt hͦ pͥuile gio ſi ſūt in ẜuitio ep̄i. ꝗdā tenuerūt ꝙ ſic ꝑ idēti tatē rōnis. aliꝗ diſputādo tenuerūt ꝯͣriū ꝙ Io. an. hoc ꝯcordādo dic̄ poſſe dici ꝙ ī īferioribus ſit neceſſaria diſpēſatio ep̄i. in ꝓprijs v̓o canoni cis ſufficit diſpēſatō iuris cōis. dicerē ꝙ aut iſti inferiores deſtinant̉ ꝑ ep̄m ꝓ cōi vtilitate qd̓ fi eri poteſt. vt in multis iuribꝰ all̓. ꝑ me in. d. c. de cetero. ⁊ hͦ cāu habebūt iſti fructꝰ in abn̄tia ſine aliqͣ diſpēſatōe. ꝗa officiū eoꝝ nō dꝫ eis eſſe dā noſum. vt ī. c. cū nō deceat. de elec. li. vi. aut de ſtinant̉ ꝓ ẜuitio eccl̓ie cathedrali ⁊ puto idem vbi cā ſuggerit eos mittēdi. vt ꝗa reꝑit̉ vnꝰ ma gis īduſtrioſus ⁊ magis aptꝰ qͣꝫ aliꝰ ex canoni cis cathedral̓ eccl̓ie. ar. opti. ī. c. i. vt eccl̓ia. bn̄fi cia. ⁊ faciūt noͣ. ꝑ Io. an. ī. c. ſi ꝓpt̓ tua debita. d̓ ℟ptꝭ. li. vi. ī nouella. aut ꝓ ẜuitio ſoliꝰ ep̄i ⁊ tūc cāus eſt dubiꝰ ⁊ dubitatōeꝫ īduc̄. ꝗa iura iſta lo quūtur in canōicis cū ꝗbꝰ eſt maior cōio qͣꝫ cū alijs inferioribꝰ. vt in. c. requiſiſti. de teſta. ſatis poſſet dici ꝙ vrgente cā gaudeāt hoc pͥuilegio. ꝗa videntur ꝓmouere ẜuitiū eccl̓ie cum ep̄s ſit in eccleſia ⁊ ecōtra. vij. q. i. ſcire debes. ꝓ qͦ tex. hic in fi ibi ꝓ tuo ẜuitio ⁊ ip̄iꝰ eccl̓ie ⁊cͣ. Et qꝛ fi lij in nec̄itate debēt ſb̓uenire parētibꝰ. ſꝫ vbi ne ceſſitas nō vrgeret tenerē aliā opi. vt non poſſit ep̄s ſb̓trahere debitū ẜuitiū eccl̓ijs inferioribꝰ aſſumēdo mīſtros in familiares ⁊ facit illa rō. qꝛ hͨ iura loquūtur in canonicis eccl̓ie ſue q ſūt mēbra corꝑis ſui. gͦ nō debēt extēdi ad alios cū maͣ ſit dānoſa eccl̓ijs ⁊ nō reꝑit̉ oīmoda eadem rō. Quid aūt in ſubditis alteriꝰ p̄lati citra ep̄m dic vt dixi in. d. c. de cetero. ¶ Ultīo q̄rit̉ ꝗd ſi canonici fecerūt ſtatutū ſuꝑ reſidētia. ſꝫ poſtmo dū eo nō vtunt̉. dic̄ Io. an. ꝙ illud tollūt ꝑ ꝯuē tōeꝫ. jͣ. de p̄bē. ꝓ illoꝝ. ⁊ fac̄. c. cū acceſſiſſent. de ꝯſti. Noͣ diligent̓ hͦ dc̄m. nā ex eo ⁊ iuribꝰ ſtatiꝫ alle. pōt colligi ꝙ ſi ſtatuētes ſcient̓ fecerūt actū ꝯͣriū ſtatuto vident̉ tollere ſtatutuꝫ nec reqͥritur fluxꝰ alicꝰ tꝑis. In. l. v̓o p̓ncipū aliud eſt dicen dū. nō enī tollit̉ niſi ꝯſuetudo ſit p̄ſcripta legitīo tꝑe. vt in. c. fi. de ꝯſue. ⁊ facit qd̓ noͣ. Cy. in. l. ij. C. q̄ ſit lōga ꝯſue. ⁊ qd̓ dixi in. c. iohānes de cle ꝯiuga. ⁊ ẜm hͦ limita noͣ. in. c. i. de tre. ⁊ pa. ⁊ iu ra dicētia ꝙ ꝑ nō vſuꝫ tollit̉ lex ⁊cͣ. ¶AAm ad hoc. cra va Si ec tit̉ mīſtroꝝ defectū pͥuilegiati ſuꝑ abn̄ tia ꝑ ſb̓tractōeꝫ ꝓuētuū redire cogūt̉. hͦ. d. pͦ nar rat factū. 2º. ꝓuidet ibi vn̄ mādamꝰ. ⁊ eſt bonus tex. ⁊ pōt multū pͣcticari. ¶ Primo noͣ ꝙ ſi ꝑ pͥ uilegia ꝯceſſa ſuꝑ nō reſidentia eccl̓ia patit̉ gͣue diſpēdiū in cultū diuino talia pͥuilegia ẜuāda n̄ ſunt. ex qͦ infert̉ ꝙ quēadmodū tollunt̉ pͥuilegia ſuꝑioris ne eccl̓ia patiat̉ defectū in diuino cultu ita ⁊ fortiꝰ tollēda eſt ꝯſuetudo ꝯͣria. ¶ 2º. nō ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ cū p̓uilegiū pͥncipis incipit eſſe ex poſtfacto valde nociuū eccl̓ie eſt illd̓ ſiue mora reuocādū. qꝛ hͦ nō eſt de intētōe pͥncipis pͥuile giare vnū cū gͣui diſpēdio alteriꝰ maxīe eccl̓ie ꝓ qͦ bonꝰ tex. in. c. ſuggeſtū. jͣ. de decīs. l. ij. §. ſi ꝗs a pͥncipe. ff. ne ꝗd in lo. pub. ⁊. c. ſuꝑ eo. de offi. dele. Aº. noͣ ꝙ reſpectu inferioris citra pa pā appellat̉ hͨ facultas nō reſidēdi licētia. ſꝫ re ſpectu pape dr̄ īdulgētia. ex hͦ enī arguo ꝙ aliꝰ citra papā nō pōt ꝯcedere indulgētiā ſuꝑ nō re ſidētia. qꝛ cū hͦ ſit ꝯͣ ius cōe ⁊ in p̄iudiciū eccl̓ie nō pōt ep̄s indulgere ꝓ qͦ. c. dilectꝰ. de tep. or. ⁊ qd̓ noͣ glo. de legato in. c. fi. de here. li. vi. ſꝫ licē tiā ꝯcedere pōt. qꝛ v̓bū licētia nō importat nu dā volūtatē ſꝫ ꝯceſſiōeꝫ ex cā factā. vt noͣ. Bar in exͣua. ad repͥmēdā. ⁊. l. alio he̓de. de ali. ⁊ ci. leg. lꝫ Inno. aliud ſenſerit in. c. cū ad monaſte riū. in fi. de ſta. regū. nā v̓bū licentia deſcēdit a v̓bo licet. ⁊ v̓bū licꝫ ſonat arbitriū boni viri. vt noͣ. in locis p̄alle. pōt gͦ inferior citra papā dare licētiā ex cā abn̄tādi a bn̄ficio. ſꝫ nō pōt dare in dulgētiā cā .ſ. nō exn̄te. ⁊ ita intell̓o iſtū tex. in eo ꝙ vtit̉ diuerẜ vocabulis. ¶ 4º. noͣ ⁊ tene mē ti ꝙ bn̄ficia etiā ſimplicia reꝗrunt reſidentiam de iure cōi nec ſufficit deſeruire per aliū qd̓ iu dicio meo aptiſſime probat iſte tex. nam h̓ non ſolum canonici ſed etiaꝫ capellani ⁊ alij ſimpli citer bn̄ficiati reuocant̉ ad reſidētiā in eccleſia vbi ſunt bn̄ficiati nec releuant̉ ponēdo ibi vica riū. qd̓ collige ex eo qꝛ eis nō veniētibꝰ ſuꝑior facit deẜuire eccl̓ie ꝑ vicarios ⁊ reſiduū detͣcta portōe vicarioꝝ ꝯuertit̉ in vtilitatē eccl̓ie vt h̓ ſi eni poſſent licite ꝑ alios deẜuire reſiduū appli caret̉ eis etiaꝫ ſi eſſet eccl̓ia curata. vt noͣ. ꝓbat tex. in. c. cū ex eo de elec. li. vi. ¶ In glo. i. ibi qꝛ in eo manere dꝫ ⁊cͣ. noͣ hāc rōem glo. ⁊ fuit originalit̓ dc̄m apl̓i ⁊ trāſumptīe. xxi. q. i. c. i. ⁊ facit hͨ rō ꝓ his q̄ dixi. sͣ. in noͣ. vt ꝗſqꝫ teneat̉ ꝑ ſe deſeruire in bn̄ficio qͣꝫuis ſimplici niſi legi tima cā eū excuſet. vt in. c. ꝑuenit. de appel. Et aduerte qꝛ glo. dicit ꝙ defectus miniſtroꝝ fuit legitima cā reuocādi abn̄tes nec aꝑit vtrū potuiſſꝫ iſte inferior p̓uilegiū ſuperioris reuoca re abſqꝫ auctoritate ſuꝑioris. ſꝫ gl̓. ſequēs ſen tit ꝙ nō. ⁊ ꝯiūgēdo iſtā glo. cū illa videt̉ fuiſſe de mēte glo. vt ſuꝑior ꝗ pͥuilegiū ꝯtulit debeat reuocare. qꝛ hec eſt legitima cā reuocādi ⁊ hͦ te nuerūt ꝗdam. Alij vero vt Inno. tenuerūt lo quēdo alt̓natiue dicētes ꝙ hec reuocatio fit de iure cōi vel de gr̄a. ſꝫ hͦ incidit in illā qōeꝫ nun ꝗd p̓uilegiū ſuperioris qd̓ incipit eſſe valde no ciuū 3º. ip̄o facto annullet̉ an ſit opꝰ recurrere ad ſuꝑiorē. ⁊ de hac qōe dicā plene in. d. c. ſug geſtū. ⁊ vide glo. in regl̓a decet. de re. iu. li. vi. ⁊ xxv. q. ij. reſcripta. ⁊ ſatis pōt dici vt honeſtū ⁊ cautū ſit recurrere ad ſuꝑiorē maxīe vbi allega tur enormis leſio. nā cū inferior nō poſſit inter p̄tari pape pͥuilegia. vt in. c. cū veniſſent de iudi fortiꝰ nō pōt illa tollere cām p̄tēdendo. de qͦ tn̄ pleniꝰ in. d. c. fuggeſtū. ⁊ ſic intellige glo. ſeq. In glo. ij. in fi. innuit h̓ glo. ꝙ hͨ pͥuilegia nō ſint reuocata ip̄o facto qꝛ al̓s nō fuiſſet opus facere mētōeꝫ de p̓uilegijs ⁊ intell̓e ẜm doc. qn̄ pͥuile giū tenuit a principio. qꝛ enormit̓ nō ledebat vl̓ ſi ledebat fuit facta mētio de hͦ in pͥuilegio. tene ſemꝑ mēti hͦ dc̄m doctoꝝ ꝙ p̓uilegiū valde no ciuū eccl̓ie alicui nō valet niſi faciat mētōem de hac enormi leſiōe. ꝓbo rōe. pͥnceps in dubio n̄ intēdit ꝯcedere pͥuilegiū vni cū graui diſpēdio alteriꝰ. l. qͦtiēs. C. de p̄ci. imꝑ. of. ⁊ ī. d. §. ſi ꝗs a pͥncipe. gͦ taciturnitas inducit ſurreptōem vt in c. poſtulaſti. sͣ. de reſcriptꝭ. ⁊ ꝑ hͦ dictuꝫ poteris infringere multa pͥuilegia q̄ emanāt qͦtidie a ro mana curia. In glo. in. v̓. p̄deceſſoꝝ tuoꝝ ibi non extendebat̉ poſt mortē illoꝝ pōdera ⁊ nō ſemꝑ hāc glo. q̄ innuit in hac ꝑte licētia ꝯceſſa ꝓ p̄ſidēte ī aliqͦ officio ſeu dignitate ad aliꝗd agē dū vl̓ n̄ agēdū expirat ip̄o facto ꝑ mortē ꝯcedē tis. vn̄ ſentit glo. h̓ ꝙ licētia ꝯceſſa ſuꝑ nō reſidē tia expirauit ꝑ mortē ꝯcedētꝭ. ſꝫ ꝯͣriū ſentit gl̓. h̓ in ſequētibꝰ dū videt̉ reꝗͥrere leſionē eccl̓ie ⁊ ꝙ ſucceſſor reuocet. ꝓ pͦ dicto vide glo. quā etiaꝫ bene noͣ. in. c. a nobis. el. i. jͣ. de ſen. excō. que di cit ꝙ ſen. excō. ⁊ idem eſt in qualibet alia lata generaliter ſub conditione expirat per morteꝫ d 2 ꝓſerētꝭ exqͦ nō habuit ī vita effectū ꝯſūmatū ad idē pōt adduci tex. in. l. fi. ff. de penis. ⁊ ē ualde noͣ. vbi dic̄ ꝙ ſi aliꝗs magr̄atꝰ īterdic̄ alicui ob ſuū delictū ne exercet certā artē tollit̉ hͦ īterdc̄ꝫ ſcū ꝓhibiº. ip̄o facto finito magr̄atu illiꝰ ſꝫ ꝙ li cētia duret niſi ex cā reuocet̉ poſtmodū per ſuc ceſſorē vide ſingularit̓ Inno. ī. c. qd̓ trāſlatiōeꝫ ī fi. d̓ offi. lega. vbi vult ꝙ īdulgēª vel ln̄ia ſemel ꝯceſſa n̄ expirat ꝑ mortē ꝯcedētꝭ. nec ob. l. final̓. ꝗa ꝓcedit ī penali. nos ſumꝰ ī bn̄fiº. qd̓ dꝫ late ī terp̄tari. vt ī. c. oliꝫ. d̓ v̓. ſig. ⁊. l. fi. ff. de ꝯſtitꝭ. pͥn cipū. ⁊ ex hac rn̄ſiōe ad. l. fi. collige aliud bonuꝫ dc̄m ꝙ licētia ſeu īdulgētia durat ēt ſi fuerit ſine cāe ꝯgnitōe data. nā. l. fi. loꝗt̉ qn̄ ſine cāe cogni tōe ⁊ ſine ſnīa magr̄atꝰ īterdic̄ alicui artē. ſecus n. qn̄ cū cognitiōe cāe. vt ī. l. fi. de offi. ꝓcōſulis noͣ. cōit̓ ꝑ legiſtas in. d. l. fi. ⁊ ꝓ hͦ vide glo. ncͣ. ī c. cū ex eo. de elec. li. vi. in v̓bo ſeptēnio. q̄ dic̄ ꝙ ille qui ſemel conceſſit licentiā eundi ad ſtudiū non poteſt illam ſine cā reuocare cū ergo ip̄e n̄ poſſit exp̄ſſe nec tacite poſt mortē. ⁊ noͣbis ſem per dr̄iaꝫ īter ꝯceſſionē īdulgentiā ſeu licentiaꝫ ⁊ īter inhibitionē ſeu īterdictū alicuius artꝭ vel alteriꝰ facultatis. ¶ In glo. in v̓. aſſiſij. q̄ eſt pe nultima ibi nō vocant̉ ad cōmunes tractatꝰ noͣ bn̄ glo. ꝙ capellani ⁊ alij bn̄ficiati ī eccl̓ijs colle giatis nō ſunt de corpore collegij canonicoruꝫ. ⁊ dic ꝯſequent̓ ꝙ de ꝑ ſe non poſſunt face̓ capl̓ꝫ ſeu collegiū. vide bonū tex. in. c. dilecta. d̓ exceſ p̄la. ⁊ ibi noͣ. facit qd̓ noͣ. in. c. ij. de inſtitꝭ. Et dicit Io. an. hic ꝙ iſti poſſunt vocari aſſiſij quia por tant onꝰ eccleſie. vel etiā dicunt̉ quaſi aſſiſini. ſi cut eīm illi ſe exponūt morti dn̄is obediēdo ēt ī malū. de homi. ꝓ humani. li. vi. ſic etiā iſti dicū tur aſſiſini. ꝗa occidūt aīas canonicorū eis por tādo mulierculas qd̓ noͣ. ¶ In glo. fi. in fi. con tra hāc ꝯcluſionē glo. īſurgūt doc. ꝑ id qd̓ gl. ij. dixit. nā cū iſte patriarcha reuocet iſtos abn̄tes p̄textu hꝰ mādati apl̓ici nō hꝫ ptātē vltͣ ꝯtēta in mādato ſꝫ h̓ nō mādat̉ vt eos pͥuet ſꝫ ⁊ cū licen tia p̄deceſſoris pōt glo. v̓ificari. ꝗa ſucceſſor pōt reuocare ex cauſa licentiā cōceſſam ꝑ p̄deceſſo rem vt hic. ⁊ noͣ. in. d. c. cum ex eo. ⁊ totū hͦ pen det ex illa q̄ſtiōe quā p̄miſi. vtruꝫ ipſo facto ſint reuocata hec p̓uilegia ⁊ hodie ſūt reuocata ip̄o facto. vt in. c. fi. de ℟ptꝭ. li. vi. ⁊ dic vt ibi. Lericos cericꝰ non reſ Priuat̉ bn̄fiº. dēs ſi monitꝰ nō redeat nec iuſtā excu ſationē alleget ⁊ nō diuidit̉ ⁊ eſt caſus noͣbilis. Noͣ pͦ ibi abſqꝫ licētia. ꝙ cuꝫ licentia p̄lati licite bn̄ficiatꝰ trāſfert ſe ad aliā dioceſiꝫ morādi cau ſa lꝫ bn̄ficiū ſuū exigat reſidētiā ita colligit̉ h̓ a contrario. Sꝫ hoc dictū limitarē duobꝰ modis primo vt licentia ſit cōceſſa ex cā. nā hoc impor tat hoc verbū licentia noſtra. nam ſine cauſa hͦ epiſcopus facere non poteſt vt dixi in p̄cedenti c. 2º. ꝙ deſeruiat ibi per vicariū ipſe abſens qd̓ ꝓcedit vbi bn̄ficium haberet ſolū vnū rectoreꝫ nō .n. dꝫ īterim care̓ miniſtri ſuffragio ī. c. cū ex eo. de elec. li. vi. in collegiatꝭ v̓o debemꝰ aīaduer tere p̄iudiciū eccl̓ie ⁊ legitimitatē cauſe ⁊ ẜm hͦ qn̄qꝫ ſe poterit abſētare abſqꝫ eo ꝙ dimittat ibi vicariū. ar. sͣ. in. c. ꝓximo. ¶ Nota vlteriꝰ ibi ſi moniti. ⁊ ibi ſpoliare. ꝙ contra non reſidentē non reqͥrit̉ ordo iudiciariꝰ ſꝫ ſufficit monitio p̄ cedēs ⁊ facti ſpoliaº. ſb̓ſequens. dixi latiꝰ ī. c. ex ꝑte. sͣ. eo. Querit̉ in ꝗbꝰ eccl̓ijs ſeu bn̄ficijs hꝫ locū diſpoſitio huiꝰ. c. Dicit Inno. ꝙ ī eccle ſijs curatꝭ. Itē in alijs bn̄ficijs ſimplicibꝰ q̄ reꝗ rūt reſidētiā ex p̓uilegio ſtatuto vl̓ ꝯſuetudīe in nō exigētibꝰ reſidētiā nō hꝫ locū. ꝗa exqͦ nō te nētur reſide̓ pn̄t ſe abn̄tare. ⁊ hͨ bn̄ noͣbis. ſed ad de dc̄m Inno. in. c. ex tue. sͣ. e. vt poſſit ſe abſen tare nō tn̄ vagādo. ꝗa ex hͦ ſolo delicto vagatio nis pōt pͥuari. vij. q. i. nō oportꝫ. cū ſequēti. ⁊ di cit poſtmodū Inno. de iure cōi omne bn̄ficiuꝫ reꝗrit reſidētiā. Hoſt. Io. an. ⁊ antiꝗores aꝑtiꝰ loquūtur. dicūt eniꝫ ꝙ oīa bn̄ficia q̄ dant̉ ī titl̓m ſiue ſint vicarie ſiue modice eſtimatiōis. vt. xx. ſolidoꝝ reꝗrūt reſidentiā de iure cōi. ſecꝰ ſi nō darent̉ ī titulū ſꝫ ſtipēdiū. vtputa ſi alicui pauꝑi dat̉ poſſeſſio eccl̓ie ad vitā vl̓ p̄cariū. vt. xij. q. i. ꝗa tua. iſti .n. nō tenent̉ ad reſidētiā. Et noͣ ſem per hāc regulā ⁊ fac̄. c. ꝯq̄rēte. sͣ. e. ⁊. c. sͣ. ꝓxi. et c. ex ꝑte. d̓ offi. vica. c. ꝑuenit. de appel. ⁊. c. ſan ctoꝝ. lxx. di. ¶ In glo. ij. in fi. noͣ. ex glo. qͣtuor modos ꝗbꝰ bn̄fiᵐ habet̉ ꝓ de̓licto ⁊ ſtatiꝫ ꝯfer ri pōt abſqꝫ alia monitiōe. ⁊ qͣtenꝰ glo. loꝗt̉ d̓ ef fecto milite dic vt dixi in. c. fi. sͣ. de cle. ꝯiugatꝭ. ſꝫ pōdera hͦ vltimū dc̄m. reꝗrit .n. vt bn̄ficiū ſit cu ratū ad hͦ vt vacet pͥmū curatum ⁊ ſic videt̉ vel le iſta glo. ꝙ in bn̄ficijs nō curatis nō introduci tur vacatio pͥmi ꝑ adēptionē ſecūdi. Inno. h̓ di ſtinguit ꝙ aut beneficia non expoſcūt reſidētiā aūt ſic. pͦ cāu nō inducit̉ vacatio pͥmi. 2º. caſu ad uertēda eſt triplex ſpēs reſidētie. q̄dā .n. bn̄ficia reꝗrūt reſidētiā ꝑpetuā q̄dā v̓o ad tēpus. q̄daꝫ reqͥrūt reſidētiā nō ſimplicit̓ ſed cauſatiue. vt qꝛ īducūt pͥuatōeꝫ fructꝰ niſi reſideat̉ ī pͥma qͣlitate ſeu ſpecie. īducit̉ ẜm eū vacatio pͥmi ip̄o facto ꝑ adēptōeꝫ ſecūdi. In F qͣlitate nō īducit̉ uacaº. cū poſſit d̓ẜuire vtriqꝫ exqͦ ad tēpꝰ reꝗͥrit reſidē tiā. In 3ª ēt nō vacat pͥmū ſed ſatis eſt ꝙ careat fructibꝰ ꝓut hꝫ ſtatutū ſeu ꝯſuetudo. Et noͣ bn̄ hec v̓ba Inno. non .n. memini alibi legiſſe. Sꝫ aduerte bn̄ ad primū mēbrū. nam videtur eē ꝯͣ c. de multa. jͣ. ti. ꝓximo. naꝫ ſpeciale eſt ibi in cu ratis dignitatibus ⁊ perſonatibꝰ vt per adēptio nem ſecūdi vacet primū ipſo facto ergo ſecus ī ſimplicibus. Io. tn̄ cal. ſeꝗt̉ dictū Inno. ꝓpter idētitatē rōis. nā ius penale extēdit̉ hͦ cāu. fac̄. c qͣꝫuis. ī fi. de elec. li. vi. nā rō īcōpaſſibilitatꝭ īdu cit pͥuationē pͥmi ī curatꝭ q̄ ratio militat ī nō cu ratis exqͦ exigūt reſidētiā ꝯtinuā. hͦ ēt dc̄ꝫ repe rio ſecutū fuiſſe Fede. de ſenis ꝯſilio. cxv. in fi. nihil tn̄ adduc̄ ſꝫ bn̄ allegat dictū Inno. ꝓ hoc eniꝫ dc̄o vide glo. notabileꝫ in cle. gr̄e. d̓ ℟ptꝭ. q̄ De pribē. ⁊ dig. A videt̉ approbare dc̄m Inno. ſꝫ Io. an. in addi. ſpe. eo. ti. in fi. vr̄ reuocare illā glo. ſuā ⁊ origīa lit̓ fuit dictū Old. ꝯſilio. clxxv. vbi hͦ dc̄m Inno impugnat idem ſeꝗt̉ dn̄s Cardi. ⁊ Pet. de an cha. jͣ. ti. ꝓx. c. de multa. fundās ſe ꝑ illud. c. de multa. qd̓ ſpecifice loꝗtur in curatꝭ. Cōcludereꝫ ſic iſtū articulū ꝙ aut ꝗs habet ius ad rem aut in re. pͦ caſu ꝑ adēptōeꝫ ſcd̓i bn̄ficij reꝗͥrentis re ſidentiā ad qd̓ ꝯpetebat ius eſt incōpatibile cū 4º. de iure. ⁊ ita ꝓpͥe loꝗtur tex. in. d. cle. gr̄e. ⁊ hͦ caſu pōt ſaluari glo. illiꝰ cle. nā facilius ꝑdit̉ ius ad rem qͣꝫ in re. vt. c. penultīo. de p̄bē. li. vi. Sic etiā loꝗt̉. c. qͣꝫuis. p̄alle. nec ex toto illud. c. con tinet penā. Pro cuiꝰ ītellectu vide Io. an. in re gula odia. de re. iur̄ꝭ. li. vi. in mercu. in fi. nec in ducit̉ vacatio ex termīs. c. de multa. ſꝫ ex tacita renūciatōe ⁊ ſic loꝗtur tex. in. d. cle. ¶ 2º. caſu cū q̄rit̉ de iure in re aūt attētat bn̄ficiū reqͥrens reſidentiā exͣ dioceſim ⁊ ibi ꝯmorat̉ ⁊ tūc tacite inducitur pͥmi renunciatio niſi aliud appareat expreſſe de mēte ip̄iꝰ. ⁊ ſic intellige glo. in. c. ex ꝑte. sͣ. eo. ⁊ Inno. in. c. ex tue. e. ti. aut acceptat bn̄ficiū in eadē dioceſi vbi eſt pͥmū ⁊ tunc puto ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ vterqꝫ reꝗrat reſidentiā nō inducit̉ pͥuatio ip̄o facto. qꝛ hͦ iure nō cauet̉ ⁊ pena non eſt imponēda ip̄o iure niſi ſpecifice cauta ſit in iure. vt noͣ. glo. in. c. fi. de iurepatro. Nō ob. c. de multa. qꝛ nō eſt eadē rō in ſimplicibꝰ lꝫ reſi dētiā exigāt ſicut in curatis qm̄ in curatꝭ ſubeſt periculū aīaꝝ. qꝛ impoſſibile eſt vt vtriqꝫ poſſit deſeruire. ⁊ iō vbi maius periculū ibi cautius ⁊ celeriꝰ fuit ꝓuidēdū. vt in. c. vbi ꝑiculū. de elec. li. vi. ſꝫ in ſimplicibꝰ nō eſt hͦ ꝑiculū merito n̄ in ducit̉ pena pͥuatōis ip̄o iure. ꝗnimmo poſſet at tētari vt p̄ciſe nō pͥuet̉ altero ſꝫ det̉ ſibi arbitriū retinēdi qd̓ velit. ar. c. referēte. ⁊. c. p̄terea. jͣ. ti. ꝓxīo. ⁊ hͦ noͣ qꝛ qͦtidianū. ¶ Additio. In glo. fi. noͣ bn̄ iſtā glo. ex qͣ habes q̄ ſit excuſatio rati onabilis ex qua poſſent notari multa. ¶ De prebendis ⁊ dignitatibus. ℟ica. ¶ Cōtinuat̉ qꝛ clerici nō poſſunt honeſte viue re niſi hēant p̄bēdas vn̄ vite necͣia ꝑcipiāt meri to poſt rubricas p̄cedētes ſubijcit̉ iſta. Et ꝗd ſit p̄bēda dic vt noͣ. glo. in. c. cū. M. de ꝯſti. ⁊ vide qd̓ dicit̉ in. c. dilecto. jͣ. eo. ꝗd aūt ſit dignitas di cam in. c. de multa. jͣ. eo. T nullus. L Inis eccl̓ie nō ſuccedit̉ iure cō lv ſanguinitatꝭ. hͦ. d. ¶ No pͦ ibi clero ſiue de ppl̓o ꝙ lꝫ appel latōe ppl̓i veniāt ſeculares etꝭ habentes dignitates. inſti. de iure naͣli. §. plebi ſcitū clerici nō veniūt. alius gͦ clerus. alius ppl̓s duo enī ſunt gn̓a xp̄ianoꝝ. xij. q. i. duo ſunt ge nera. ⁊ vide bonū tex. in. c. ſi ſentētia. de ſen. ex com. li. vi. Quid aūt in pͥuilegijs dic vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. dilecti. de foro ꝯpe. ¶ Nota 2º. vnam regulā ꝙ in bonis eccl̓ie nō habet locū ſucceſſio iuris ſanguinis ſubſtitutus gͦ in beneficio non cauſat ius a defuncto ſꝫ a ſuꝑiore illud ꝯferēte. ¶ Contra hͦ opponitur. nam iuſpatronatꝰ eſt eccleſiaſticuꝫ ⁊ ſpūalibus annexuꝫ. vt in. c. quā to. sͣ. de iudi. ⁊ tn̄ in eo ſucceditur iure ſanguīs in. c. qm̄. ⁊. c. i. de iurepatro. ⁊. xvi. q. vij. pie mē tis. So. iuſpatro. nō eſt mere eccleſiaſticū. ſꝫ ha bet de tꝑalitate rōe cuiꝰ hꝫ locū ſucceſſio. ſic ſen tiūt doc. h̓. ⁊ vide glo. noͣ. de hac maͣ in. d. c. pie mētis. hͨ ſolutio ex toto nō placꝫ. nā ſeq̄ret̉ ꝙ de mero iure laici poſſidēt ⁊ ſuccedūt in iurepatro qd̓ eſt falſuꝫ. nā gratioſe fuit laicis hͦ ꝯceſſuꝫ ab eccl̓ia. vt inducerent̉ ad fundatōeꝫ eccl̓iaꝝ. vt ꝓ bat̉ in. c. iij. jͣ. d̓ iurepa. dic gͦ ꝙ in iurepatro. ſuc cedit̉ de gr̄a ſicut gratioſe poſſidet̉. Sꝫ rō qͣre aliud in bn̄ficijs eſt qꝛ bn̄ficia ſunt pure ſpūalia iō noluit ita eccl̓ia pingue ius ꝯferre laicis. ſed iuſpatronatꝰ nō eſt pure ſpūale. iō ꝓpt̓ vtilitateꝫ inde ꝓueniētē voluit eccl̓ia diſpēſare cuꝫ laicis in glo. ij. in fi. vel intell̓e tex. in ip̄is p̄bēdis ⁊ di gnitatibꝰ ⁊ hͦ melius ꝯuenit rubrice nō enī debꝫ ꝗs habere necͣio p̄bēdā vel dignitatē quā habꝫ ꝯſanguineus defunctꝰ ꝗnimmo vt ſucceſſio in eccleſia dei nō notet̉. ſtatutū fuit vt filiꝰ ſacerdo tis etiā legitimꝰ nō poſſit habere etiā ab ep̄o bn̄ ficiū paternū. vt in. c. ex trāſmiſſa. ⁊ qͣſi ꝑ totū de filijs preſb̓rorum ⁊cͣ. I On lice al. ione ordus Nō licet ep̄o re ſine titulo. hͦ. d. ¶ No pͦ ibi alimo I nias. ꝙ hͦ verbū importat neceſſaria vite. vt pa tet in fi. lr̄e. ⁊ dicitur alimonia quaſi ſubſidij ali moſina. ¶ Nota 2º. ꝙ nō omnes debēt admit ti ad clericatum. nam nō habētes vnde viuere poſſint promoueri nō debēt. ¶ Et hoc fuit ſta tutū vt ordinati nō mēdicarēt in obprobriū cle ricatus qꝛ eſſet valde vtile ſeruare diſpoſitōem huius. c. ⁊. c. ep̄s ſi. jͣ. e. naꝫ turba clericoꝝ facit eos ꝯtēptibiles lxxxiij. di. legimꝰ in gl̓. i. ibi oēs in mīoribꝰ ⁊cͣ. noͣ glo. ꝙ appellatōe clericoꝝ ve niūt oēs ordinati ſiue ad ſacros ordīes ſiue ad mīores. qd̓ in dubio ꝓcedit in diſpoſitōe fauora bili. vt ꝓbat̉ in. c. duo ſunt gn̄a. xij. q. i. Quid in odioſis dic vt dixi ſuꝑ rubrica de vita ⁊ hone. cleri. ⁊ in fi. gl̓. Et ꝓ hac ꝯſuetudīe facit ẜm doc. ꝙ ꝓmoti ad nō ſacros ordines pn̄t retrocedere vt in. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ideo eccl̓ia nō tm̄ eis ſubuenit ſicut ꝯſtitutis in ſacris puto tn̄ ꝙ a pͥncipio ep̄s dꝫ ſeruare qd̓ dr̄ h̓ in omnibꝰ ordi nibus ⁊ ꝓ glo. facit. c. ep̄s. jͣ. e. In glo. fi. in fi. di cunt aliꝗ vt dn̄s In. ꝙ iura antiqua pn̄t rema nere incorrecta. qn̄ ſolꝰ ordinatꝰ fuit in culpa vt qꝛ aſſerit ſe hr̄e ſufficiēs pr̄imoniū cū tn̄ nulluꝫ hēret vel minꝰ ſufficiēs tūc enī ip̄o iure eſt int̓ dicta ſibi executio. Sꝫ ſi ordīator fuit in culpa tūc hēant locū iura hodierna. vt hēat executōeꝫ ſed ordinator ꝯpellat̉ ſibi ꝓuidere de ſuo vt in d 3 c. cū ẜm. jͣ. e. Et noͣ hāc ſolutōeꝫ in practica ſꝫ nō credo eā verā. ꝗa illud. c. i. lxx. di. dic̄ ꝙ ad odi um illiꝰ ꝗ eū ordīauit illud fuit. ſtatutū ergo lo quitur qn̄ ordīator fuit in culpa. ⁊ de hoc ī. d. c. cū ſecūdum. vbi etiā hͦ videt̉ ꝓbari. poſſet tamē illa ratio ponderari ꝓ ꝯtraria ꝑte. ꝗa ſi ī odiuꝫ ordinātiū illud fuit ſtatutū ergo vbi non eſt cul pa aliud eſſet dicēdū ſꝫ tunc eēt inferēdū ꝯͣrium vt remota culpa ordinatoris non cenſeret̉ inter dicta executio. Idē pōt dici ꝙ ſemꝑ ordinator videt̉ ī culpa. ꝗa debuit diſcute ⁊ examīare an hr̄ et ſufficiēs pr̄imoniū. ar. ī. c. īnotuit. sͣ. d̓ elec. Atio nulla. pocnic Hreue ē ſummari. Bona eccl̓iaꝝ cōia ſunt nec dꝫ ꝗſqꝫ tanqͣꝫ ꝓpͥa ſibi vēdicare. h. d. ¶ Nō pͦ ex pͥncipio ꝙ licitū eſt arguere ꝑ rōnē naturaleꝫ ēt abſqꝫ allegatiōe iuriū. ꝓ hoc. c. 2º. reꝗris ī fi. de appel. ⁊. l. ſcire. in. §. ſufficit. ff. de excu. tuto. ⁊ vide bonā glo. in. c. ꝯſuetudo. i. di. naꝫ lex eſt quicquid in ratiōe ꝯſiſtit vt ibi. ¶ No 2º. ꝙ bo na eccl̓iaꝝ debēt eē cōia ideſt omnibus indigē tibus cōicanda. intellige tn̄ vt beneficiatus pͥus capiat neceſſaria ſua. debet̉ eīm pͥmo ſibi victuſ ratione ſeruitij adeo vt prius ſit ꝓuidendū ſibi qͣꝫ pro reꝑatione eccleſie. vt in. c. de his. jͣ. de ec cleſijs edifi. ſed de his q̄ ſuꝑſunt debēt indigen tes viuere. ⁊ ſic intellige tex. xvi. q. i. c. fi. vbi di citur ꝙ ꝗcquid habēt clerici pauperū ſunt. Iteꝫ limita ꝓut habetur. xij. q. ij. in. c. quatuor. ⁊. c. conceſſa. ¶ Ultīo iſte tex. adducit̉ ad q̄ſtioneꝫ nūquid de rebus cōibus poſſit quis diſponere tanqͣꝫ de re ꝓpria ſingulariter. de quo vide glo xxij. q. i. in. §. fi. ⁊ in. c. preſenti. de p̄ben. li. vi. ſꝫ diſtīgue poſt Bar. in. l. ẜui electiōe. ff. de le. i. ꝙ aut bona ſūt cōia vniuerſis aut ſingulis. primo caſu nemo pōt dicere hͦ eſt meū neqꝫ diſponere tanqͣꝫ de re ꝓpria. xij. q. ij. qui manumittit̉. ⁊ in l. ī tantuꝫ. ff. de reꝝ diui. 2º. caſu quādo ſūt cōia vt ſingulis. aut q̄ritur quo ad diſpoſitionē par tis ⁊ poteſt quis diſponere vt de proprio ⁊ pōt dicere hoc eſt meum. C. de ꝯmu. reꝝ alienatiōe l. falſo. aut q̄ritur quo ad diſpoſitionem totiꝰ et non poteſt. fallit in pͥncipe prout habetur in. l. ij C. eodem. Aut queritur quo ad diſpoſitionem ſuper toto ⁊ tūc quo ad vſum deſtinatuꝫ poteſt vti etiā inuitis ſocijs. vt in. l. ſabinus. ff. cōi diui ſed ad vſum non deſtinatū melior eſt cōditio ꝓ hibētis. vt in regula in re cōmuni de regū. iur̄ꝭ. li. vi. ¶ In glo. ibi diuiſionē p̄bēdarū. Itē ẜm doctores lꝫ bona eccl̓ie diuidant̉ in p̄bēdis nō tamē ꝑ hoc deſinit eccleſia illa bona poſſide̓. vt ī c. relatū. ⁊ qd̓ ibi habetur. jͣ. de teſta. vel dic for maliꝰ. p̄benda dat̉ canōico non vt illa ſit ſua ꝓ pria ſed vt īde viuat. ⁊ quod ſupereſt ꝯuertat ī ios vſus. xij. q. i. §. fi. vbi bonus tex. ⁊cͣ PDiſco Puls nauit ali Qui ordi ¶ quē ad ſacros ordines ſine titulo non hn̄te de ſuo vn̄ viuat. de ſuo ꝓuide̓ tenet̉ donec aliquē titulū fuerit ꝯſecutꝰ. h. d. pͦ ponit dc̄m. 2º. eiꝰ exceptōeꝫ ibi in fine. ¶ Noͣ pͥmo ibi ſtipen dia militie clericalis ⁊cͣ. Primo eīꝫ colligitur ꝙ bn̄ficium datur clerico in ſtipendiū. 2º. ꝙ ꝗlibet clericus eſt miles dei. vnde ſicut miles ſeculi hꝫ ſtipendiū a domino tēporali ita ⁊ miles dei de bet habere ſtipendiū ab eccleſia. Et ex hoc etiā infert̉ clericū debere gaude̓ priuilegio militum. ⁊ intellige de p̓uilegijs ꝯgruētibus ip̄is clericis ſ. vbi eſt eadē rō vel maior in eis qͣꝫ in militibꝰ ſeculi. pro hoc eſt bona glo. in. l. miles. ff. de re iudi. ¶ Ultīo noͣ. ꝙ habens vn̄ viuat nō hꝫ ius ꝯͣ ep̄m ad petēdū bn̄ficiū. Sed circa hoc vertit̉ queſtio noͣbilis. quid ſi gratioſe fuit ſibi collatū bn̄ficium nūꝗd poſſit licite viuere de beneficio ⁊ ꝯẜuare redditꝰ pr̄imoniales. Inno. tenet hic ꝙ ſic. ⁊ quotidie allegat̉ hoc dictū ⁊ tenet̉ cōit̓ ꝑ oēs ſcribētes. Et ꝑ Io. de lig. in clemnē. gratie. de ℟ptꝭ. ⁊ ꝑ Archi. in. c. ſtatutuꝫ. de ℟ptꝭ. li. vi. nec ob. c. paſtoral̓ .i. q. ij. loꝗtur eīm ẜm Inno. qn̄ clericꝰ vellꝫ viue̓ de bn̄ficijs ⁊ auare theſau rizare de pr̄imonio. ſecꝰ āt ſi vult ꝯẜuare pr̄imo nium ꝓ ſuis he̓dibus. Itē ẜm Hoſti. pōt intelli gi ꝯͣriū qn̄ nō deẜuit bn̄ficio ⁊ vult viue̓ de red ditibꝰ bn̄ficij augēdo pr̄imoniū proprium. Ego diſputaui hūc articulum ⁊ incipit Titiꝰ olericꝰ. ⁊ poſui plurīas opiniōes qͣrū quatuor vide per glo. xij. q. i. illi. Item vide glo. i. q. ij. c. fi. Et ad uertēdū ꝙ iura in hͦ vario mō loquūtur. q̄dā. n vident̉ īnuere ꝙ clericꝰ peccat tenēdo bn̄ficiū ⁊ pr̄imoniū. q̄dā v̓o ꝙ pōt tene̓ patrimoniū ſꝫ nō debet viue̓ de redditibꝰ beneficij. q̄dā vero iu ra ſimplicit̓ ꝑ̄mittūt clerico viuere de bonis be neficij. ⁊ plene videas in dicta diſputatōe. Sꝫ ꝓ clara deciſiōe ꝯcluſiue eſt aduertēdū ꝙ oliꝫ ī pͥ mitiua eccleſia erat valde durū ꝙ xp̄iani habe rēt ꝓpͥum vnuſꝗſqꝫ ꝯuerſus vēdebat patrimōi um ⁊ ponebat p̄ciū āte pedes apl̓oꝝ. demū ſta tutū fuit vt bona nō venderent̉ ſed relinq̄rētur eccleſijs cathedralibꝰ ⁊ ex eoꝝ redditibꝰ ſubue niret̉ īdigētibꝰ. vt ī. c. vidētes. xij. q. i. ¶ Item p̄ mitte ꝙ quieſcēte illo feruore fidei laici xp̄iani ī ceperūt poſſidere ꝓpria. clerici occulte poſſide bant qͣ ꝓpt̓ vt euitaret̉ hypocriſis. fuit ſtatutuꝫ vt ꝗſqꝫ clericus poſſꝫ poſſide̓ ꝓpria. vt in. c. cer te. xij. q. i. Un̄ pro ꝯcordātia iuriū dicēdū ꝙ iu ra q̄ dicūt clericū nō poſſe poſſide̓ ꝓpria loquū tur ẜm tēpus primitiue eccleſie. Itē anteqͣꝫ cle rici hērēt bn̄ficia ſeꝑata nō poterāt viue̓ de red ditibꝰ eccleſie exqͦ habebāt ſufficiēs pr̄imoniū. ꝗa illa bona erāt deputata ſolū ꝓ indigētibus. vt in. d. c. vidētes. Et ẜm hͦ tēpus ꝓcedunt iura q̄ dicūt habentē pr̄imoniū nō debe̓ viue̓ de red ditibꝰ eccl̓e. ſꝫ cū hodie bn̄ficia ſint dotata pͥnci palit̓ ꝓ clericis. de ꝯſecra. di. i. nouo. nec ſit hor ridū ꝙ clericꝰ poſſideat ꝓpͥa bona. emanarunt alia iura nouiſſima q̄ volūt vt clericus poſſit vi ue̓ de redditibus bn̄ficij exquo ẜuit bn̄ficio. vn̄ pondera. c. fi. i. q. ij. vbi dat̉ clerico ſtipēdiū non ꝓpter indigentiā ſꝫ ꝓpter ſeruitiū. nō enī tenet̉ ſuo patrimonio militare. Et in hͦ multa poſſent dici q̄ in dicta diſputatōe reꝑies. Sꝫ ſimpl̓r ꝯclu do ꝙ hodie licite clericꝰ ſecl̓aris viuit de fructi bus bn̄ficij ⁊ ꝯſeruat pr̄imoniū ſuis he̓dibꝰ dū mō honeſte viuat. In glo. fi. in fi. noͣbis ſemꝑ hāc glo. ex qͣ collige ꝙ lꝫ clericꝰ nō hēat eccleſiā nihilominꝰ gaudet in bonis pr̄imonialibꝰ pͥuile gio clericali ſicut in bonis eccl̓ie. Et ꝑ hͦ pꝫ ꝙ gl̓ in. c. ex lr̄is de pig. nō eſt vera dū dic̄ ꝙ ideo bo na pr̄imonialia clericoꝝ ſunt p̓uilegiata qꝛ ſunt obligata bn̄ficio pro mala admīſtratōe illa eniꝫ rō non procedit qꝛ ſeq̄retur ꝙ nō hn̄s bn̄ficium non gauderet illo pͥuilegio. dic gͦ ꝙ p̓uilegiū cō petit alia rōne. qꝛ bona ſunt acceſſoria perſone. nā ꝓpt̓ p̄rogatīaꝫ ꝑſone ſepe p̓uilegiant̉ in hoīs l. iij. C. de ep̄iſ. ⁊ cle. Et vide qd̓ dico in. c. ſi cle ricus laicū. de foro ꝯpe. h̓ nō ſunt alia ⁊cͣ. Non AIia in tantu. cder. iꝑmitter̄ quē plures eccl̓ias obtine re. Ec pͥmo ponit̉ exceſſus. 2º. ꝓuiſio ibi ꝑ fr̄es. Nō pͥmo ꝙ cōtra obtinenteꝫ plures eccl̓ias eſt p̄ſumptio ambitōis. Et ambitio ꝓpͥe ē aſpiratio ad dignitatem ꝓcedens ad actum: hec tn̄ pre ſumptio quandoqꝫ ceſſat ẜm qualitatem bn̄fici oruꝫ ⁊ ꝑſonaꝝ. naꝫ poſſent eccl̓ie eſſe tenues vl̓ ꝑſone ita nobiles ꝙ licite ⁊ ſine omni ambitōne poſſet tenere diſpēſatīe plures eccl̓ias vt ꝓbat̉ in. c. de multa. in fi. jͣ. eo. ix. q. iij. in. c. vnio. Nota 2º. multas cauſas quare ꝓhibet̉ plurali tas in eccleſijs. Et pͥma eſt propter delictuꝫ am bitōis. 2ª ꝓpter impotentiā pluribus ſeruiendi 3ª qꝛ inducit maͣm diſſolutōis tam in veſtibus qͣꝫ in moribꝰ. iuxta illud pſal. procedit ex adipe iniquitas. 4ª qꝛ inducit vagatōem. nam qͣꝫtum homo magis exuberat tanto facilius efficit̉ va gus. 5ª qꝛ continet periculū animaꝝ ⁊ ex hͦ aꝑte colligit Hoſti. ꝙ peccatū eſt tenere plures eccle ſias. ⁊ intell̓e qn̄ non ſubeſt cauſa licita tenēdi. Et infert̉ ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ nō valet conſuetudo vt ꝗs ſit pluralis in beneficijs nō ſubſiſtente cā legitima. quod bene noͣ. qꝛ conſuetudo non va let ꝯtra periculū animaꝝ ⁊ quando prebet cām tantoꝝ maloꝝ in. c. ex ꝑte. ⁊. c. fi. de ꝯſue. nec va lebit diſpēſatio qꝛ vt dicit beatꝰ Bernardꝰ vbi nō ſubeſt ltīma cauſa diſpēſandi illa nō eſt diſpē ſatio ſꝫ diſſipatio. ⁊ idem Hoſti. ⁊ cōiter docto res h̓. Et vide Inno. in. c. cum ad monaſteriuꝫ de ſta. regu. ꝓbat̉ ex vi vocabuli. naꝫ diſpēſare eſt diuerſa pēſare. ⁊ ſic ꝑſcrutari cāꝫ tollendi iu ra. vn̄ ſi nulla ſb̓eſt cā ltīma dr̄ diſſipatio ⁊ iuriū vulneratio. vide etiā Inno. in. c. ex tue. sͣ. ti. ꝓx vbi dic̄ nō poſſe ep̄m diſpēſare vt ſine cā ꝗs ha beat duas p̄bēdas qꝛ ꝓcedit hͦ ex ambitōe q̄ eſt peccatū. facit qd̓ noͣ. glo. in. c. dudū. el. ij. de elec In glo. i. ibi in omnibꝰ acceſſorijs notabis bn̄ hͦ dictuꝫ glo. nec eſt obliuioni tradendū ꝙ licet diſpēſatio ꝯtra ius ſit ſtricti iuris ⁊ ſtricta ſit fiē da int̓pretatio. vt in. c. ꝙ dilecto. de ꝯſan. ⁊ affi. in. c. i. ⁊. ij. de fi. preſb̓. li. vi. nihilominꝰ extendit̉ diſpēſatio ad neceſſaria conſecutīa ſeu depēdē tia ex eo ſuꝑ qͦ eſt diſpenſatum. hinc dicit glo. in c. ſi ꝗs in clero. vij. q. i. ꝙ exqͦ diſpenſat̉ cuꝫ aliqͦ ſuꝑ pluralitatē bn̄ficioꝝ videtur etiam diſpēſa tum ſuper reſidentia. ⁊ ex hͦ etiaꝫ habes ꝙ ſi di ſpēſat̉ cū minori vt poſſit habere eccl̓iaꝫ curatā videt̉ diſpēſatū vt nō teneat̉ ſe facere ꝓmoueri ad ſacerdotiū infra annū iuxͣ. c. lꝫ canon. ⁊. c. cō miſſa. de elec. li. vi. ⁊ circa hāc materiā diſpēſa tōis extendēde vide qd̓ noͣ. Hoſtiē. in. c. cum in cūctis. de elec. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. at ſi clerici. §. de ad ulterijs. sͣ. de iudi. vbi latiꝰ dico. Adde etiā glo. noͣ. in. c. nō pōt. de p̄bē. li. vi. q̄ ponit. q. noͣbilem nunꝗd diſpenſatus ſuper duabus eccl̓ijs poſſit interpellatim vtriqꝫ deſeruire. an vero teneat̉ vni deſeruire ꝑ ſe ⁊ alteri ꝑ vicariū. Et ꝯcludit ꝙ eſt in electōe ſua. nam exqͦ diſpenſatum eſt ſu per pͥncipali videt̉ diſpēſatum ſuꝑ acceſſorijs. ⁊ dic vt ibi latius dicā. ¶ In eadē glo. ibi ꝯueni retur tm̄ de illis ⁊cͣ. Aduerte ad hanc dictōem taxatiuā tm̄. nam videt̉ ex hͦ inferendū ꝙ ſuper alijs rebus nō poſſet ꝯueniri coram illo ep̄o bn̄ ficij. Sed ꝯͣrium ſentit glo. in fi. nō aduertendo ad predicta dum dicit ꝙ in vtroqꝫ loco eccleſia rū ſortitur domiciliū. nam ſi hoc eſſet verum ſe queretur ꝙ etiaꝫ ſuper alijs rebus poſſet ibi cō ueniri cum in loco domicilij poſſit ꝗs cōueniri de cōtractu alibi geſto ⁊ de delicto alibi perpe trato ⁊ de re alibi ſita. vt probat̉ in. c. dilecti. de fo. ꝯpe. ⁊ noͣ. in. l. fi. C. vbi in reꝫ actio. noͣ. Bar. in. l. cunctos populos. C. de ſum. trinitate. al̓s ſuperflueret domicilij forus. dixi late in. c. fi. de fo. ꝯpe. Et ideo deciſio huius queſtionis depē det ex deciſione illius queſtionis vltime quam glo. tangit in fi. Utruꝫ rōe cuiuſlibet bn̄ficij ſor tiatur ꝗs ibi domicilium de qua materia vide noͣ. in. c. dilectꝰ. de reſcriptꝭ. ⁊ ibi dixi ꝑ Inno. in c. ex ore. de priuilegijs. Et vera concluſio eſt ꝙ ſi beneficiū reꝗrat reſidentiam ſortitur ibi do micilium dūmodo teneatur ibi reſidere. hͦ dico qꝛ ſi eſt diſpenſatū ſuper pluralitate beneficioꝝ videtur diſpenſatū ſuper reſidentia. vt dixi. ⁊ ꝑ conſequēs ſi ibi nō reſidet nec reſidere tenetur non ſortitur ibi domicilium al̓s ſecus. Et ꝑ hoc dic glo. ꝓcedere quando beneficiū nō reꝗrit re ſidentiā. nam tūc exqͦ ibi non habet domiciliuꝫ nō pōt coram illo ep̄o cōueniri niſi ſuper ſpectā tibus ad illud bn̄ficiū. ⁊ adde ad p̄dicta noͣ. dc̄ꝫ Bar. in. l. i. ff. ad municipa. vbi dicit ꝙ in loco vbi ꝗs adipiſcit̉ dignitatem efficit̉ ciuis. facit. l. municipes. §. miles. ff. eo. ⁊cͣ. ¶ Am teneamur Ad mādatū pape nō tenet̉ ꝗs ꝓuider̄ illi ꝗ bn̄ficiū in lr̄is tacuit vel cui ſine ſcādalo ꝓ uideri nō pōt. Et in hͦ vltimo eſt iſte tex. ſemper 4 menti tenēdus non recipit ꝯgruam diuiſionē. ¶ Nota pͥmo vnā regulā generalē ⁊ notabilē ꝙ ī materia bn̄ficioꝝ licite nō obtemꝑatur lr̄is pa pe ſi ſine ſcādalo pareri non pōt. nō .n. eſt d̓ m̄te pͥncipis velle ꝓuide̓ vni cū ſcandalo plurioruꝫ. ad hoc bonꝰ tex. in. c. nihil cū ſcādalo. sͣ. de pre ſcriptꝭ. ⁊ in. c. ij. de noui ope. nū. ⁊ vide glo. in. c. ꝗ ſcādalizauerit. jͣ. de regū. iu. quā noͣbis. Et ad uerte ꝗa tex. iſte ꝓcedit ī dubio qn̄ .ſ. nō apparꝫ de exp̄ſſa ītētiōe pape in contrarium. Sed du bium eſſet ꝗd ſi papa p̄ciſe p̄cipit ſcandalo non obſtante ſuo mādato pareri circa hoc nihil ſcri bitur. ſed dicerē ſic ꝙ aūt eſt tale quid ꝙ nō po teſt ſine peccato explicari ⁊ tūc nō eſt parendū vn̄ dicit ſingularit̓ Inno. in. c. inꝗſitionis. d̓ ſen. excō. ꝙ nō eſt parendū mādato pape iniuſto ex quo multa mala ſeu ſcandalū v̓iſimilit̓ ē futurū ad idē vide qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. cū adeo. de ℟ptꝭ. vbi notant̉ dr̄ ꝙ ſi papa ſcribit pro īdigno tāta ī dignitate vt ſalua ꝯſcīa illi ꝓuideri nō poteſt ꝙ nō eſt illi parēdū. ad idē vide Hoſti. in. c. ſignifi cauit. de offi. or. vbi dicit ꝙ ſi ſuꝑior non pōt diſ pēſare ſuper mādato iniuſto non eſt illi parēdū ꝓbātur predicta ratiōe. nā papa nō recipit a d̓o ptāteꝫ peccādi ſꝫ iuſte ⁊ licite ligādi ⁊ ſoluendi. vt dicit tex. in. c. i. xl. di. ſed deus qui eſt ſuꝑior p̄cipit malū vitandū ergo potius parendum eſt deo qͣꝫ pape. quia papa non poteſt ꝯtra legē dei vn̄ dicit̉ potius errare qͣꝫ legē face̓. xxv. q. i. ſūt ꝗdam. ⁊. xi. q. iij. ꝗ reſiſtit. ⁊ hec noͣ quia quoti diana. ¶ In glo. i. in fi. de hoc dic vt dixi ī illo c. cum eccleſiaſtice. ¶ In glo. ij. in fi. hodie eſt tex. in. c. ſi motu proprio. jͣ. eo. ti. li. vi. vbi habet̉ ꝙ qͣꝫtūcunqꝫ tenue ſit beneficiuꝫ obtentū ē ſem per de illo facienda mētio al̓s reſcriptū ē ſurre pticiū. Sed hic doc. q̄runt nūꝗd de beneficio ſi bi ſubſtracto ſeu occupato ſit fienda mentio. Et ꝯcludunt ꝙ ſic al̓s poſſet via aꝑiri fraudibꝰ. ꝗa faceret ſe quis ſpoliari vt poſſet īpetrare aliud bn̄ficium ⁊ demū repetē primū. ¶ Item exquo hꝫ actionē ab bn̄ficiū repetendū videt̉ ip̄m bn̄ ficiū obtine̓. ff. de regū. iu. ꝗ actionē habet. facit ad hoc. c. ī noſtra. sͣ. de ℟ptꝭ. nā ſi papa ſciuiſſet forte nō cōtuliſſet ſecundū ſed dixiſſet ꝙ repete ret ſuū beneficiū. ⁊ hoc videtur veriſſimū ⁊ alie gloſelle nō habēt aliquid. Habens pl̓es Eferente eccieſiuas allaꝫ eligere ⁊ alterā dimittere cōpellit̉. h. d̓ A In pͥma ponit̉ īpetrātꝭ cōqueſtio. in ſecūda ip̄iꝰ abſol̓o ⁊ cāe cognitio. ibi nos autē. ¶ Noͣ pri mo archidiaconū ⁊ ſic īferiorē p̄latū ep̄o poſſe de iure ſpēali habere ius inſtituēdi. Itē pͥuādi ⁊ excōicādi. pōt ergo īferior ep̄o acꝗre̓ eccleſiaꝫ pleno iure. de quo in. c. vnico. de capell̓. mona. li. vi. facit. c. auditꝭ. ⁊. c. olim. de ℟ptꝭ. ⁊ vide lati us in. c. cū ſatis. de offi. archidia. ¶ Noͣ 2º. tex noͣbilē ꝙ habēs plures eccleſias nō pōt vtͣqꝫ vl̓ altera p̄ciſe pͥuari ſꝫ dꝫ ſibi dari optio eligēdi alterā quā velit. contra hͦ aꝑte facit. c. quia nōnul li. sͣ. ti. ꝓx. vbi p̓uat̉ 2ª. ⁊ hodie videt̉ tex. iſte cō rectꝰ ꝑ. c. de multa. jͣ. e. vbi ip̄o facto ē pͥuatꝰ prīa Doc. īſtāt ꝓ ſol̓on ⁊ maxīe ad. c. ꝗa nōnulli. ⁊ cōit̓ vident̉ velle ꝙ iſtd̓. c. p̄ceſſit. c. qꝛ n̄nulli. vn̄ āte illud ꝯſiliū dabat̉ optio tēpore illiꝰ priuabat̉ eª ſuꝑueniēte. c. de multa. pͥuat̉ ip̄o fc̄o pͥma. Et ſic iſtud. c. hodie remanꝫ correctū. ¶ Sed ꝯtra hūc cōeꝫ ītellc̄m facit qd̓ habet̉ ī ꝓhemio. ad ꝗd eīꝫ fuit poſitū hͦ. c. cū d̓ aliqͦ n̄ ẜuiat iō vt al̓. dixi pōt iſte tex. ēt hodie ꝓcede̓ in eccl̓ijs nō curatis vel in vno curato ⁊ alio ſimplici exqͦ .n. reꝗrunt reſidētiam ⁊ nō pn̄t ſimul de iure teneri dꝫ dari optio vt alteꝝ eligat n̄ obſtātꝭ. c. ſuꝑiꝰ all̓atꝭ. qꝛ lo quūtur in dignitatibꝰ ꝑſonatibꝰ ⁊ eccl̓ijs curatꝭ iſtud. c. loꝗtur īdiſtīcte gͦ n̄ debemꝰ recede̓ a iu re antiqͦ niſi qͣtenꝰ reꝑit̉ in nouo ꝓuiſuꝫ. l. p̄cipi mꝰ. ī fi. C. de appel. ⁊ debemꝰ ſemꝑ niti ad ſaluā dū iura qͣtenꝰ pōt fieri ꝯgrue. vt. c. cū expediat. de elect. li. vi. ⁊ ꝓ hͦ vide qd̓ noͣ. oldra. ꝯſilio. cc x. ⁊ hͦ ſemꝑ noͣbis. ⁊ fac̄ qd̓ dixi ī. c. fi. sͣ. ti. ꝓxi. ¶ In glo. ij. in fi. vult gl. ꝙ rōe ꝯſuetudinis h̓ valuit appellaº. omiſſo medio. ⁊ ſic noͣ ꝙ conſue tudo poteſt oꝑari circa ea q̄ ſūt de circūſtantijs ſeu de accidentalibus alicuius actꝰ licet non va leat contra ſubſtantiam ⁊ naturam actus. vt eſt tex. cum glo. in. c. ij. de conſuetu. li. vi. ⁊ vid̓ tex. c. romana. de appel. eo. li. vbi probat̉ dictū glo ¶ Sed aduerte ꝗa hͦ eſt diuinare ꝙ hͦ eēt ꝯſue tudo. iō hic potes dice̓ ꝙ hͦ nō fuit exceptū ⁊ nō diuinādo hēs hic caſum ꝙ valꝫ appellaº. omiſſo medio ſi nō excipiat̉. ⁊ dixi latiꝰ in. c. dilecti. sͣ. de appel. ⁊ ad hͦ ſcias allegare iſtū tex. ¶ In̄ gl ī v̓bo ibi quā voluerit ibi qd̓ nō credo. noͣ bn̄ hͦ dc̄m glo. ꝙ ꝯſtituº. odioſa ſpecifice ꝓuidēs ꝯtra ep̄m nō dꝫ extēdi ad alios ſacerdotes. ideꝫ dic ecōtra. ar. c. ꝗa periculoſū. de ſenten. excō. li. vi. ⁊ facit qd̓ dixi ſuꝑ rubrica de vita ⁊ hone. cleri. ⁊. c. ſtatutū. de elec. li. vi. Et ī fine glo. pōdera hͦ dictum glo. ꝗa pōt adduci ad id quod sͣ. dixi ꝙ hec ꝯſtitutio nō ſit mutata niſi reſpectu reruꝫ ec cleſiarum curatarum. Aioribub oiuno p̄ben Prohibetur y ¶ darū ⁊ ꝑmutaº. dignitatū. vel ſic. Pre bēde ⁊ dignitates nō debēt diuidi nec etiam p mutari. h. d. In pͥma ponit̉ cauſa ꝓhibitiōis. in Ꝙꝓhibitio ibi iccirco. ¶ Nō pͥmo ꝙ q̄dā bn̄fi cia dicūtur maiora ⁊ q̄dā mīora. appellat q̄dam maiora ep̄atꝰ. minora p̄bēdas. Io. an. dicit poſ ſe dici ꝙ q̄dā ſūt maiora q̄dā media q̄dā mīora. maiora ſūt epiſcopatꝰ. media abbatie ⁊ alij ꝑſo natus. mīora p̄bēde. ¶ Noͣ ſecūdo h̓ vnā regu lā negatīaꝫ ꝙ dignitates ſeu bn̄fiª non debēt p̄ mutari. ītellige niſi ex cā ⁊ ſuꝑioꝝ auctoͣitate. vt ī glo. nec p̄bēde ſeu alia bn̄fiª debent diuidi. In 2ª glo. ī fi. ex hac glo colligūtur due ſol̓oēs ⁊ ꝑ ꝯſequēs duo intellectus ad hoc. c. Primꝰ eſt vt non fiat diuiſio prebende ſine cauſa. vnde cā nō exn̄te ex vna p̄bēda nō debēt fieri due vt h̓. ſꝫ ex cauſaltīma ſic. ⁊ ſic intelligit̉. c. vacāte. jͣ. eo. ⁊ ẜm hūc intellectum intelligit̉ iſte tex. vt nō fiat diuiſio .ſ. vt ex vna fiant plures. Secundus intellectus ꝙ pͥmo prohibetur ne duo recipian tur ad vnā prebendam. qꝛ cū ſit vnicuꝫ ius ⁊ in diuiſibile non debet eſſe titulus duorū in. c. tue. jͣ. eo. Sed ex cā bene poſſet vna diuidi ī plures ⁊ ſic ſint plures tituli. ⁊ hāc ſolutōeꝫ tenꝫ Inno ꝗ dicit prebendam non diuidi lꝫ aliqua de tꝑali tate ſibi retineat. ⁊ alteri p̄bende indigēti tribu at ꝓ hͦ. c. cū omnes. de ꝯſti. vbi mandat̉ ꝙ p̄ben de equiparent̉. nā ẜm Inno. p̄benda eſt nomē iuris. qꝛ nō ſolū ꝯſiſtit in tꝑalitate. ſed inheret iu ri canonie. ⁊ ſic ſemꝑ remanet vnum ius lꝫ ali quid de tꝑalibꝰ ſibi detrahat̉. ⁊ noͣbis ſemꝑ hoc dictū. ⁊ videt̉ velle ꝙ p̄benda ſit ius ſpūale. ⁊ ꝓ hͦ videt̉ tex. in. c. dilecto. jͣ. e. vbi appellat p̄bēdā ius ſpūale vnicū ⁊ indiuiſibile. Sed aduerte qꝛ male intelligit̉ hͦ dictum. ⁊ videt̉ glo. in ꝯͣriū in c. cū. M. de ꝯſti. q̄ dicit ꝙ p̄benda pōt conferri laico cū ꝯſiſtat in tꝑalitate. vn̄ pōt laicꝰ eſſe p̄ben datus ſꝫ nō canonicꝰ. ⁊ ſic trāſeunt ibi docto. gͦ non eſt ius ſpūale ſicut h̓ dicit Inno. ⁊ vt videt̉ tex. in. d. c. dilecto. ſꝫ ꝓ ꝯcordātia debes animad uertere ꝙ qn̄qꝫ in eccl̓ia prebēde nō ſunt diſtin cte. ſꝫ oīa bōa ſūt cōia. ⁊ ꝑ capl̓ꝫ aſſignat̉ iſti vnū p̄diū in p̄bēda ⁊ alteri aliud vel ꝗd ſil̓e vl̓ etiaꝫ ſunt p̄bende diſtīcte. ſꝫ nō ſunt annexe canoni catibꝰ qꝛ nō eſt ibi numerus canonicoꝝ. ⁊ iſtis caſibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ p̄benda eſt ꝗd mere tꝑale ⁊ dicit̉ a p̄beo p̄bes. ⁊ tl̓is p̄bēda pōt. dari etiā laico. ⁊ ſic intell̓e noͣta in. d. c. cū. M. Qn̄qꝫ p̄bēde ſunt di ſtincte ⁊ annexe canonicatibꝰ. vt qꝛ certꝰ eſt nu merꝰ canonicoꝝ ⁊ p̄bēdaꝝ. ⁊ q̄libꝫ p̄bēda inhe ret ſuo canonicatui ⁊ hͦ caſu ītellige. d. c. dilecto ⁊ dictū Inno. h̓. nā canonia eſt quoddā ius ſpi rituale ꝯpetēs canonico ex receptōe ſua. nā rōe annexitatis p̄bēda dicit̉ ius ſpūale qꝛ habet̉ re ſpectꝰ nō ſolū ad tꝑalitatē ſꝫ ad ius canonicū cō nexū qd̓ eſt ſpūale. ⁊ hͨ talis p̄benda nō pōt con ferri laico niſi ſeparet̉ pͥus a iure canonie. Et ex iſtis infert̉ ad deciſioneꝫ qōis quā ponit h̓ In no. querit etiā ſi duo recipiātur ad vnā p̄bendā ſimpl̓r ſeu ad vnā canoniā. ⁊ dicit ꝙ ſi duo reci piantur ad vnā canoniā ſeu canonicatuꝫ multi plicatur ipſo facto ius canonie. ita ꝙ ſunt duo ca nonici. ⁊ hn̄t ius canonie diſtinctuꝫ ita ꝙ ſi erat ibi numerus canonicoꝝ eſt ruptꝰ. qꝛ exqͦ vacāte numero receperunt duos. vident̉ creaſſe aliud ius de nouo. ⁊ de hͦ videt̉ tex. in. d. c. dilecto. jͣ. eo. ⁊ dic vt ibi. Si aūt duo recipiūtur ad vnā p̄ bēdā nō tꝫ receptio qͦ ad p̄bendā. qꝛ cū p̄benda etiā ꝯſiſtat in tꝑalitate mō p̄dicto nō videt̉ facta diuiſio p̄bendaꝝ. qꝛ opus eſt facto ſicut cōſiſtit in facto. facit. l. in reꝝ. ff. de lega. ij. In iſtis eniꝫ q̄ ſunt facti nō ſufficit animi deſtinatio ad diuiſi onē. ſꝫ oꝫ ꝙ int̓ueniat ꝯͣ factū. qꝛ nil tam naͣle qͣꝫ vnūquodqꝫ vinculū ſoluat̉ eo mō qͦ ligatuꝫ eſt vt. l. nihil tam naͣle. ff. de re iudi. ſecus eſt vt dixi in iure canonicatꝰ. qꝛ eſt ius incorꝑale. vn̄ ſola animi deſtinatione pōt multiplicari. ElatuM. icu ex puilione Receptꝰ in cano Ocapl̓i dꝫ qn̄ facultas ſe obtulerit hr̄e p̄ bendā. p̄mittit ⁊ ſb̓mittit cās mādati ip̄m man datū int̓ſerēdo. ¶ No pͥmo ꝙ ꝗs pōt eſſe cano nicus abſqꝫ eo ꝙ hēat p̄bēdā ⁊ maxīe hͦ ꝓcedit vbi nō eſt certus numerꝰ canonicoꝝ. ſꝫ p̄bende ſunt certe ⁊ diſtincte. ¶ Noͣ 2º. ibi capl̓m ⁊cͣ. ꝙ ius int̓eſſendi in capl̓o ⁊ dādi ibi vocē nō cātur ex collatōe p̄bende ſed ex iure canonie. canoni cus v̓o ſine p̄bēda licite dat vocem in capitulo ⁊ alia facit tanqͣꝫ canonicus. ⁊ hoc indubie proce dit vbi nō eſt certus numerus. nā nō pōt ꝗs di ci ſupernumerarius. ſed omnes hn̄t equale ius De ſupernumerarijs vero vtrū habeāt vocē in capitulo dic vt noͣ. in. c. cū. M. de ꝯſti. ⁊. c. dile ctus. jͣ. eo. ¶ Noͣ 3º. ibi prebēdā ſi qua vacat ⁊cͣ ꝙ in iſta eccl̓ia erat det̓minatus numerus p̄ben darū. al̓s p̄bēda nō poſſet vacare. vt in. d. c. dile ctus. jͣ. e Et ex hͦ clare colligit̉ ꝙ poſſibile eſt nu merū p̄bēdarū eſſe determīatuꝫ in eccl̓ia ⁊ non numeꝝ canonicoꝝ. ¶ Nō ibi ꝯcedas liberalit̓ iūcta glo. fi. ꝙ p̄latꝰ in ꝯferēdo bn̄ficiū iſti vl̓ illi dicit̉ vti liberalitate qͣdā. lꝫ enī teneat̉ ꝯferre nō tn̄ iſti vl̓ illi. vn̄ liberalitas eſt in vni ꝯſcrēdo. nā ꝓpͥe vt dixi in ſe nō eſt liberalitas ⁊ vide tex. in c. fi. de offi. vica. qꝛ appellat collatōeꝫ donatōeꝫ nō tn̄ eſt vera donatio ſimpl̓r. ⁊ iō dicit glo. xxiij q. vi. §. fi. ꝙ ep̄s dicit̉ dare p̄bēdā nō aūt donare nā ꝓpͥe donatio eſt qn̄ nulla nec̄itas vrget donā di. ſꝫ ſolū liberalitas. l. i. ff. de dona. h̓ aūt eſt ne ceſſitas in ꝯferēdo. lꝫ nō ſb̓ſit reſpectu certe ꝑſo ne. ¶ Ultīo noͣ ibi nō eſt ꝯgruū ⁊cͣ. ꝯͣ recipiētes aliqͦs in canonicos ſine aſſignatōe p̄bendaꝝ. vi det̉ enī hͦ incōgruū lꝫ receptio teneat. ſꝫ intellige hūc tex. qn̄ canonicꝰ iſte receptꝰ nouit̉ nō hēbat alibi p̄bēdā. al̓s h̓ licite eēt canonicꝰ ſine aliqͣ p̄ bēda. immo eēt iuri exoſuꝫ ꝙ in diuerſis eccl̓ijs hēret duas p̄bēdas ⁊ idē Inno. in. c. fi. sͣ. ti. ꝓx vbi noͣbilit̓ dixit ꝙ ep̄s diſpēſare pōt. ꝙ canōicꝰ p̄bēdatꝰ in vna eccl̓ia ſit canouicꝰ ſine p̄bēda in alia eccl̓ia. ſꝫ nō pōt diſpēſare vt ſit ibi p̄bēdatꝰ. exqͦ ſibi pͥma p̄bēda ſufficit. ſꝫ reſpectu canoni catus pōt. qꝛ eſt vtile eccl̓ie habere plures ꝯſilia rios. ⁊ ſic intelligit. c. ſanctorum. lxx. di. ⁊ hͦ nō ſemper. In glo. i. in fi. an autem hodie ſit cor rectuꝫ hoc. c. per. c. ij. de conceſ. prebē̓. li. vi. vbi dicitur ꝙ nec directe nec indirecte valet proui ſio ad vacatura beneficia. dic ꝙ nō vt ibi noͣ. in glo. quā vide dic gͦ ꝙ prouiſio ſiue receptio in canonicum qͣlitercūqꝫ facta nō valet. qꝛ preſtat votū captāde mortis. Sꝫ ſi recipit̉ in canonicū ſiue ſit facta ꝓuiſio p̄bēde vel nō dꝫ ſemꝑ hr̄e p̄ bēdā nō ex vi ꝓmiſſiōis qꝛ eſt nulla ſed rōne ca nonie ſeu canonicatꝰ. qꝛ exqͦ eſt canonicus incō gruum eſt vt ſit ſine prebenda. An autem iſte receptꝰ auctōitate ep̄i ſeu capl̓i hēat ius affecti ue ad p̄bēdā vacaturā. dic ꝙ nō. ꝗa vt dixi infe rior a papa nō pōt dare ius maxīe affectū ad p̄ bendā ſeu bn̄ficiū vacatuꝝ. ⁊ ꝓ hͦ iſte tex. naꝫ h̓ vacauerat p̄bēda ⁊ fuerit alijs collata al̓s iſte n̄ eēt cōqueſtꝰ pape. ⁊ de hͦ ꝑ Inno. pleniꝰ ī. c. int̓ cetera. jͣ. e. Et ex hͦ determīat̉ qō. pone ꝙ titius fuit receptꝰ in canonicū ex ꝓuiſione capl̓i poſt modum fuit receptus ſempronius ex mādato pape q̄rit̉ cui debeat̉ p̄bēda prima vacatura vi deretur ꝙ pͥmo recepto. ar. c. eū qui. de ℟ptꝭ. li. vi. ſed ꝯͣrium eſt verū. quia illud. c. ꝓcedit qn̄ pͥ mo ⁊ ſecūdo receptus habēt ius pariter affectū ſꝫ in cāu nr̄o receptꝰ auctōͣitate capl̓i nō hꝫ ius ad p̄bēdā vacaturā ſꝫ ſolū ad petēdū vt ſibi ꝓui deat̉ de p̄bēda. ⁊ hodie eſt tex. in. c. hi qui. e. ti. li. vi. nūꝗd āt receptꝰ auctōͣitate capl̓i poſſit ex ciꝑe ꝯͣ īpetrantē apl̓icū ne recipiat̉. Inno. h̓ in ſtat ⁊ ꝯcludit ꝙ pōt exciꝑe de ſurreptōe lr̄aruꝫ. quia ſi papa ſciuiſſet non contuliſſet ſeu nō ſcri pſiſſet niſi pͥus ꝯferret̉ iſti ꝓuiſum. ſed poſt rece ptionē nō pōt exciꝑe. Poſt. ⁊ cōit̓ doc. tenēt op poſitū dicētes nō eē neceſſe face̓ mētionē in lr̄is apl̓icis d̓ recepto auctōitate capl̓i al̓s poſſent ca nonici facile illude̓ papā ⁊ euacuare eiꝰ ptātē. ⁊ hͦ cōit̓ obẜuat̉ iō āpliꝰ nō inſiſto ⁊ maxīe hodie cū inoleuit clauſula tollēs ius acꝗſitū ad rē. Sꝫ dc̄ꝫ Inno. poſſꝫ forte ꝓcede̓ ī cāu hꝰ. c. qn̄ papa pͥus mādauit ꝓ recepto auctoritate. capl̓i. Religioſi r̄ddi ¶ Maritle 1 ecctiaꝝ ſuaꝝ diminue̓ nō pn̄t reſpectu portiōis q̄ de bet̉ rectoribꝰ ſeu vicarijs nec parrochias diui dere. h. d. pͦ ponit̉ exceſſus. 2º. correctio. ſecūda ibi iōqꝫ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ lꝫ eccleſia ſit ſubiecta religi oſis quo ad tēporalia nō tn̄ pn̄t religioſi ad libi tū alterare ſtatū antiquū eccl̓ie ſꝫ tenent̉ ꝯẜuare rectores ſeu vicarios illaꝝ eccl̓iaꝝ ī antiqͦ ſtatu ⁊ ſic ſibi nō pn̄t auge̓ penſionē vbi certā penſio nem a pͥncipio erāt ſoliti reciꝑe nec pn̄t diminu ere portionē ſolitā dare illis rectoribꝰ. qn̄ āt re ligioſi hēant eccl̓ias ſubiectas qͦ ad tēporalia di cā late in. c. de monachis. jͣ. e. ⁊ ītellige hͦ. c. ꝓut ibi dicet̉. ¶ Noͣ 2º. ꝙ auaritia ē idoloꝝ ẜuitus. quarꝰ .n. videt̉ ꝯmitte̓ idolatriā ⁊ ẜuire qͦdāmō idol̓. ꝗa auarus magis diligit nūmū qͣꝫ deū. vn̄ maiorē reuentiā adhibꝫ auro qͣꝫ ip̄i creatoi. xlv ij. di. ſic̄. ⁊ vide ibi pulcherrimū tex. an ⁊ qn̄ ꝗs peccet nō exhibendo elemoſynā. ⁊ vide glo. i. q. i. cū oēs. ⁊ alibi dicit tex. ꝙ auaritia eſt mate ria cūctorū maloꝝ. xxiij. di. his ergo. ⁊ alibi ap pellat̉ cecitas. vt in. c. auaritie cecitas. de elec. li. vi. nā excecat mētē hoīs vt agēda non videat. ⁊ ⁊ ꝓ hͦ. c. qͦrūdā. e. ti. li. vi. ⁊ dic̄ Tulliꝰ ꝙ nil de teriꝰ auaritia p̄ẜtim ī pͥncipibꝰ ⁊ rempublicā gu bernātibꝰ ⁊ in ſenibꝰ videt̉ quoddā monſtruꝫ. Un̄ multū noͣbilit̓ dic̄ Seneca ꝙ nihil eſt turpiꝰ auaritia ſenili. eſt .n. qͣſi mōſtrū deficiēte via au gere viaticū .i. deficiēte via augere patrimoniū. ¶ Noͣ ꝙ lꝫ eccl̓ia ſit ſubiecta prelato inferiori quo ad tēporalia nō pōt tn̄ inferior ipſam eccl̓iaꝫ di uide̓ .i. eius parrochiaꝫ ſed diuiſio ꝑtinꝫ ad epi ſcopū. in. c. ſicut vnire. de exceſ. p̄la. ⁊ in cle. ne ī agro. in. §. ad hec. de ſtatu regū. ¶ Ultimo pō derant hic doc. in ſubſcriptione ꝙ canonici r̄gu lares preferūtur monachis. Sed dicit abbas hͦ ꝓcedere. quia hic tractatur de vicio auaritie qͣſi velit dicere ſecus eſſe vbi nominarent̉ aliqui ad aliquod laudabile exercitium. nihil allegat. ſed vide bonū tex. in. c. deus qui. sͣ. de vita ⁊ honeſ. cleri. vbi pͥus nominātur monachi. 2º. canonici regualres 3º. alij religioſi. ⁊ ex ordine illius tex habes argue̓ p̄rogatiuam in alijs. ⁊ pro hoc fac̄ ꝙ monachi ſeu monachorū inſtitutio fuit antiꝗ or qͣꝫ inſtitutio canonicorum regulariū vel alio rum religioſorum. ⁊ vide pro hac ratione bonā glo. in. c. quorūdam preall̓. ⁊ tene menti ex hoc dicto abbatis ꝙ cum aliqui notantur de aliquo vicio debet prius nominari non dignior ſed ille qui magis eſt infectus. ſecus in actu virtuoſo. ⁊ ſic limita glo. in. d. c. quorūdam. ¶ In glo. ij. in fi. Eirca hanc vltimā queſtionē inſtant docto. circa duo. primo quid ſi clerici eccleſie contͣdi cunt diuiſiōi ſeu augmentatiōi pēſiōis. 2º. ꝗd ſi archiep̄s tal̓ eccl̓ie ſeu ep̄s dioceſis non vult cō ſentire. Et dimittēdo opi. veritas eſt hec. ſi cleri ci ꝯͣdicūt cā legitīa ſubſiſtente nō obſtat eoꝝ cō tradictio. vn̄ ſuꝑior poterit hoc facere ſine eis. vt in. c. iij. jͣ. de eccl̓ijs edi. ⁊ noͣ. in. c. cōſtitutus. de reli. domi. ſecus vbi non ſubeēt cā legitima. ar. in. c. i. de rebus eccle. non alie. li. vi. Quo ad 2ᵐ dic̄ ꝙ ſi ſuꝑior nō vult cōſentire pōt adiri eiꝰ ſuꝑior vt eū ex cā legitima cōpellat ad conſenti endum. jͣ. de iurepatronatus. in. c. nullus. ⁊ noͣ. ex hoc ꝙ archiepiſcopus nō ſuccedit epiſcopo nolenti ꝯſentire ſꝫ debet eū cōpellere ad cōſenti endū nō tn̄ debet aliquid acceptari in preiudici um eccl̓ie vacantis defenſore legitimo ſibi non dato. vt in dicto. c. i. ⁊cͣ. Abbas. Igni ficatuꝰ plarus ⁊ Poſſūt capitulū prebende vacanti honeſtum onus imponere ad quod p̄bendarius teneatur h. d. primo ponitur ordinatio tria ꝯtinēs. 2º. cō firmatio cū limitatōe ibi qm̄. ¶ No pͥmo ꝙ pa tronꝰ ēt eccl̓iaſticꝰ nō pōt in īſtitutiōe beneficij apponere certum modū celebrandi diuina nec reſtringere aliter inſtituendum in illo beneficio ſed hoc explicare ⁊ inſtituere pertinet ad ſupe riorem ideo iſti petierunt confirmationē a papa ⁊ allego tibi tex. magis expreſſum in. c. cuꝫ dile ctus. de conſuetudine. ⁊ Inno. in. c. iij. ne prela ti vices ſuas. ¶ Nota ſecundo argu. optimum ⁊ quaſi expreſſum ꝙ ſacerdos non debet artari ad dicendum miſſam de vno ſancto per totum annum. nec videtur ꝙ ꝓpter has miſſas peculi ares ſeu priuatas debet omitti miſſa de feria p̄ ſertim per totum annum. ad hoc. c. quidam. de cele. miſſa. vnde papa h̓ noluit ꝯfirmare illā in ſtitutōeꝫ qͦ ad iſtū articulū. ſꝫ ſimpl̓r dicit vt te neat̉ celebrare miſſaꝝ ſolēnia ⁊ idē dic ſi hodie ꝯtingeret. ¶ No 3º. ꝙ illicita inſtitutio bn̄ficij ſi bn̄ficiatꝰ artat ad celebrādū qͦtidie miſſaꝫ qꝛ ſe pe daret maͣm peccādi cū facile nō ꝯtingat ſacer dotē qͦtidie deuotū exiſtere ad celebratōeꝫ. naꝫ ſatis eſt felix ꝗ pōt digne miſſaꝫ qͦtidie celebra re. vn̄ auguſtinꝰ talē celebrantē qͦtidie nō laudat nec vituperat. de ꝯſecra. di. i. in. c. ſufficit. ⁊ iō ſi ꝯtingeret hodie hͦ mō bn̄ficiū inſtitui. dꝫ tl̓is in ſtitutꝰ reciꝑe int̓pretatōeꝫ ab iſto tex. vt celebret qͣꝫtū frequētiꝰ pōt ſalua honeſtate ſua ac debita deuotōe. Quid enī ſi pollutꝰ in ſōno eſt dꝫ enim abſtinere. de qͦ dic vt hēs bonū tex. cū gl̓. vi. di. c. teſtm̄. Itē ꝗd ſi nō hꝫ veſtimēta vel calicē ho neſtū vel ꝗd ſil̓e. certe honeſtas ꝯͣdicit. ⁊ idem dic de ſil̓ibꝰ impedimētis q̄ pn̄t occurrere ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. pōt colligi ꝓ ⁊ ꝯͣ. ꝙ hn̄s bn̄ficiū ſacer dotale tenet̉ celebrare qͣꝫto frequētiꝰ pōt ſalua honeſtate ⁊cͣ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ nō valet inſtitutio bn̄ficij artās bn̄ficiatū ad nō dimittēdū vnqͣꝫ il lud bn̄ficiū. ſꝫ dꝫ intelligi ꝙ nō dimittat cā volu ptatis vel cā trāſferēdi ſe ad aliā eccl̓iaꝫ. nā illa inſtitutio impediret ꝓpoſitū religionis. nā ſacer dos pōt petita licētia lꝫ nō obtēta intrare religi onē in. c. lꝫ. de regū. Itē dꝫ poſſe ſe abn̄tare ꝓpt̓ vtilitatē ſeu ncc̄itatē eccl̓ie ac ꝓpͥam. vt in. c. ex ꝑ te. sͣ. de cle. nō reſi. Et ex p̄dictis infert̉ ad ſolu tōeꝫ oppoſitā q̄ pōt formari ꝯͣ iſtum tex. in eo ꝙ ꝓpt̓ ꝯfirmatōeꝫ mutauit ꝯuentōeꝫ ꝑtiū ſeu inſti tutōeꝫ factā ꝑ iſtos clericos. nā videt̉ ꝙ hͦ non debuit fieri. qꝛ ꝯͣctus vincūt legē in rl̓a ꝯͣctus. de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ in. l. i. ff. depoſi. So. dicit Inno. ꝙ papa fuit h̓ potiꝰ int̓pretatus hāc ꝯſtitutōem quā mutauerit. Uel ẜm alios quos ipſe refert reſpiciētia religionē vel celebratōem ⁊ ſil̓ia pōt ſuperior in ꝯfirmatōe mutare etiā ſi illa al̓s ſint licita. vn̄ h̓ papa mutauit tria .ſ. reſpectu celebrā di miſſaꝫ de ſancta maria ⁊cͣ. Itē reſpectu cele brādi qͦtidie ⁊ reſpectu nō recedēdi de eccl̓ia vt pꝫ ex p̄dictis ⁊ hͦ fecit cā honeſtatis vt colligit ex p̄dictis. ſꝫ vbi ꝯuentio ꝯcerneret tꝑalia ⁊ eēt al̓s licita nō dꝫ ſuperioreā immutare exqͦ ltīme facta eſt. Et ex predictis potes intelligere mo dū ⁊ practicā ꝓcedendi in inſtitutōibus benefi cioruꝫ que diſponuntur in teſtamētis qͦtidie vel inter viuos. nā patronꝰ pōt ordīare prout ſibi vi debit̉ ⁊ illū ordineꝫ porrigere poſtmodum ep̄o vel etiā ſuperior inſtituet bn̄ficiū ⁊ apponet illa onera vel modos ꝗ ſibi ltīmi videbunt̉. vt patꝫ h̓ ⁊ in. d. c. cū dilecti. Ex predictis etiā ſoluitur alia oppoſitio. nā nō videt̉ ꝙ ſine ep̄o poſſit iſte bn̄ficiatus dimittere bn̄ficiū. vt in. c. ammonet. ⁊. c. ꝙ in dubijs. de renū. nec etiā ſe abn̄tare pōt ſine licētia ſuꝑiorꝭ. vt in. c. relatū. sͣ. ti. ꝓx. ſꝫ iſte p̄poſitꝰ ⁊ capitulū lꝫ fuerint patroni nō tn̄ erant ſuperiores. gͦ nō ſufficit eorum licentia nec in di mittendo in perpetuū nec ad tp̄s. So. dicūt do ctores ꝙ ideo fuit neceſſaria cōfirmatio h̓ pape ⁊ noͣ hͦ dictum ꝙ lꝫ canonici ꝯſtituant certuꝫ bn̄ ficiū non tollitur in reliquis iuriſdictio ep̄i ⁊ in tellige hͦ dictum docto. qn̄ ip̄i volebant exclude re ep̄m. ſed ſi ip̄i intendebāt ꝙ eorum licētia re ꝗreret̉ accumulatiue cū licētia ep̄i. tūc non eſſet ꝯͣ ius. qꝛ iſtoꝝ intereſt vt bn̄ficiati nō dimittant eoꝝ bn̄ficia. ita noͣ. dicit Inno. in. c. fi. de renū. ⁊ tene menti illud dictum in reſignatione bn̄ficij. vt reꝗratur ꝯſenſus patroni ⁊ ſic limita. d. c. ꝙ in dubijs in glo. i. ibi ꝗdam etiam dicunt ⁊cͣ. No pͥmo ex pͥn. glo. bonā cautelam ad euitādā ſimoniam. vt onera diuinorum celebrandoꝝ ap ponantur rei. ⁊ poſtmoduꝫ res tradatur ſimpli citer tūc enim trāſibit res cū illis oneribꝰ. Sed aduerte ꝙ poſſet hͦ cauillari. nō enī videt̉ ꝙ res tꝑalis ⁊ inaīata ſit capax hoꝝ oneꝝ vt ſic onera dicant̉ annexa rei. nā in effectu verba videntur eſſe ꝓlata cā inſtituendi. nam debemꝰ inſpicere ad quē verboꝝ effectus dirigit̉ ar. in. l. cū pater ff. de lega. ij. lꝫ fatēdum ſit hāc viam eſſe hone ſtiorē vt nō videatur ꝯͣuentio expreſſa inter tra dentē ⁊ recipiētē. fateor tn̄ ꝙ bn̄ficiū pōt inſtitui cū illis oneribus qꝛ bn̄ficiū eſt ſatis capax cum ſit quoddā ius ſpūale ⁊ vniuerſuꝫ ſicut dicimꝰ de he̓ditate iuxta noͣ. in. c. cum ad ſedē. de reſti. ſpō. vbi bona glo. ⁊ in. c. qꝛ. v. de iudi. vbi dixi. ſed ꝙ apponatur rei prophane modo predicto non videt̉ vſqꝫ qͣqꝫ poſſe ſuſtineri ⁊ pro hͦ qd̓. jͣ. dicet̉. ¶ 2º. nota in alio hāc glo. in iſto. v̓. ſiꝗdeꝫ in qͣꝫtum dicit ꝙ opi. quorūdam fuit. vt licite hͨ onera poſſunt deduci in pactum ⁊ hanc opi. te nuit Goſ. quaſi eſſꝫ modus ſpūalis ⁊ nō tꝑalis Sed tu conſidera ꝙ lꝫ iſte modus ꝯtineat in ſe ſpūalitatem. tn̄ res que traditur eſt mere tꝑalis gͦ nō videt̉ licitū hͦ pactum. vt vnus det tꝑale ⁊ alius exp̄ſſe ꝓmittat ſpūale ꝓ hͦ. c. i. de ſimo. ⁊ ꝑ totū. ſꝫ ſi eſſꝫ bn̄ficiū ſpūale qd̓ daret̉ cuꝫ ꝯditōe ſeu modo diuinoꝝ dicēdoꝝ. tunc poſſet ſuſtine ri opi. iſtorū .ſ. vt ſimonia nō ꝯmittat̉ qꝛ nō inter uenit h̓ aliquod tꝑale ſꝫ ſpūale cum ſpūali in. c. ad qōes. de reꝝ permū. Sed ex alio poſſet iſta pactio impugnari qꝛ bn̄ficiū ſpūale debet ꝯferri pure. vide tex. cū glo. bona in. c. ij. de elec. li. vi. In eadē glo. ibi ar. ꝙ ſacerdos. nō iſtā glo. vſqꝫ ad finē. ⁊ vide aliam bonā glo. xxi. q. ij. c. fi. ⁊. c. ſuā. jͣ. de ſimo. ⁊ tancre. tenuit iſtaꝫ glo. dicit tn̄ ꝙ ſacerdos nō dꝫ celebrare hac intentōe vt reci piat pecuniā qd̓ ſi faceret peccaret nō tn̄ ꝯmittit ſimoniā. exquo licite operas ſuas locat in neceſ ſitate. ſed vide glo. in. c. vnico. de cle. nō reſi. li. vi. que dicit ꝙ ſi canonicꝰ vadit pͥncipaliter ad officium ꝓpter diſtributōes committit ſimoniā mentalem. ⁊ de hac maͣ vide latius per Inno. ⁊ Hoſti. in. c. iij. ne prela. vices ſuas. quoruꝫ dicta trāſtulit Io. an. hic nihil tamen addendo. nam dicit ibi Innocen. ꝙ ſacerdos non poteſt licite ſuis parrochianis vendere ſpiritualia. vt in. c. non ſatis. de ſimo. etiam ſi indigeret. ſꝫ in caſu īdigētie ꝯpelli debēt parrochiani ad ſb̓ueniēdū p̄ſbytero ſeu ad offerēdū vt hēat vn̄ poſſit viue̓ iuxͣ noͣta ī. c. vt dn̄icis. jͣ. de parrochijs. ⁊ ſuꝑ ru brica illiꝰ tituli. ⁊ vide glo. de ꝯſe. di. i. oīs xp̄ia nꝰ. ſꝫ parrochianis nō ſuis licite locat oꝑas ſu as corporales exqͦ īdiget ſꝫ nō ſpūales lꝫ grat̉ poſſit eis īpende̓ ſpūales ſꝫ caueat ꝙ iſti ꝯͣctꝰ nō miſceant̉ nec qͦ ad ītētionem nec qͦ ad v̓ba. ⁊ ſic ſenſit h̓ Inno. ⁊ ēt Hoſti. ꝙ n̄ ſit licitū ēt pauꝑi paciſci vt aliqd̓ tēporale recipiat ꝓ obſeꝗo ſpūa li. ſꝫ mihi plus placet dc̄m iſtiꝰ glo. dūmō nō ītē dat vēde̓ ſpūale ſeu reciꝑe pecuniā ꝓ ſpūalibus ſed potiꝰ ꝓ ẜuitio ⁊ recōpēſatiōe dānoꝝ que ſu ſtinet trahēdi morā ibi. nā video ꝙ vicario ep̄i ꝯſtituit̉ certa portio q̄ profecto nō ꝯſtituit̉ ꝓ ſer uitijs tēporalibꝰ. vt pꝫ ī. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ⁊ in. c. ꝑuēit. de appel. ⁊. c. penul. sͣ. ti. ꝓxi. Ideꝫ videmꝰ in manſionarijs qui ſolū habēt merā tē poralitatē ꝓ ẜuitio ſpūali dūtaxat. Idē videmꝰ ꝙ bn̄ficia dant̉ ꝓpter officia. vt dixit tex. ī. c. fi. de ℟ptꝭ. li. vi. ⁊ alibi dic̄ ꝙ bn̄ficiū eſt ſtipēdium clerici in. c. epiſcopus. sͣ. eo. eodē mō poteſt cle ricus bn̄ficiatꝰ licite paciſci vt ꝓ obſequijs ſpiri tualibꝰ debeat reciꝑe certā mercedē vt hēat vn̄ viuat. ⁊ ꝓ hoc. i. q. ij. c. fi. vbi dr̄ ꝙ ſtipendiū eſt ſatis laboribus debitū ⁊cͣ. E monachis ac ma Repu I hꝰ. c. difficil̓ ꝓpt̓ iura vario. loquentia ſed. jͣ. deo ꝓpitio clare explicabit̉ ⁊ hoc dicit in ſūma. Ad pn̄tationē religioſoꝝ in eoꝝ eccleſijs nullus dꝫ īſtitui per ep̄m niſi prius ei congrua portio reddituū aſſignet̉. ⁊ hodie hoc. c. extēdi tur ēt ad religioſos exēptos. vt ī. c. i. jͣ. eo. ti. li. vi ⁊ adde nouā ꝓuiſionē q̄ circa hͦ hētur ī clemē. i de iurepatronatꝰ. ⁊ vide de eccl̓ijs iſtoꝝ regula riū tex. in cle. ꝗa regulares. de ſupple. neg. p̄la. ¶ No primo ꝙ monachi poſſunt habe̓ licite ec cieſias parrochiales ſibi ſb̓iectas quo ad tēpo ralia. ⁊ quo iure iſte eccl̓ie pn̄t eis cōpete̓ ſtatim dicā poſt glo. ¶ Nō 2º. ꝙ religioſi habētes ec cleſias ſeculares ſb̓iectas qͦ ad tēporalia n̄ hēnt ꝑ hͦ ptātē īſtituēdi eos ſꝫ ſolū pn̄tationē. īſtitutō v̓o ꝑtinet ad ep̄m loci. ¶ Noͣ 3º. ꝙ habentes ec cleſiā quo ad tēporalia nō pn̄t ſibi appropriare omnes redditus eccl̓ie ſed redditꝰ dūtaxat ſuꝑ fluos detracta prius cōgrua portione ꝓ vicāio ſeu rectore ibidē īſtituēdo ⁊ ꝓ iuribꝰ ep̄alibꝰ ꝑ ſoluēdis. Ex hͦ infert̉ ꝙ habēs eccl̓iam cōmen datā ſeu ſibi tͣditam vt ꝑcipiat tēporalia ad ſuſtē tationē ſui nō pōt īmutare ſtatū eccl̓ie. vn̄ dꝫ fa cere deẜuiri ꝑ clericos ſeu numeꝝ clericoꝝ con ſuetū ⁊ hoſpitalitatē more ſolito ibi tene̓ ⁊ cōſi milia onera explicare qd̓ clariꝰ tꝫ Inno. ī. c. ī la teranēſi. jͣ. e. ti. ⁊. c. paſtoral̓. jͣ. de p̓uile. ⁊ hͦ mul tum fac̄ ꝯͣ dn̄os cardīales ⁊ alios habētes eccle ſias cōmēdatas. nā p̄ſuppoſito ꝙ eis cōmēdate fuerīt vt tēporalia recipiāt tenētur eccl̓ias conẜ uare in ſtatu ſolito ⁊ tm̄ ꝑcipere ⁊ lucriface̓ redditus ſuꝑfluos. ⁊ ſic debet ītelligi ꝯceſſio ex fc̄o ⁊ hͦ ꝓbatur aꝑtiſſime per locum a maiori. naꝫ ſi iſti religioſi ꝗbus ꝯcedunt̉ eccl̓ie exp̄ſſe vt red ditus ꝯuertant in ꝓpͥos vſus non poſſunt ſb̓uer tere nec mutare ſtatum antiquū eccleſie. multo fortiꝰ iſti ꝗbus eccleſie cōmendant̉ cū dubiū ſit in iure vtrū cōmendatarij eccl̓iaꝝ faciāt fructꝰ ſuos ēt ſuꝑfluos. ¶ Nō ibi ꝯgruā ſuſtētatiōeꝫ. ⁊cͣ. ꝙ rector ſeu vicariꝰ eccl̓ie licite capit ex facul tatibꝰ eccl̓ie ꝯgruā ſuſtētationē. nec diſtīguitur h̓ an̄ hēat pr̄imoniū vl̓ non. nā exquo ẜuit alta ri licite capit ſuſtētationē ex altari. jͣ. eo. cū ſecū dum apl̓m. ⁊ facit ad id quod dixi in. c. epiſco pus. sͣ. e. in glo. i. in fi. noͣ. ex gl. iuncto tex. ꝙ ēt clerici ſeculares tenētur ad hoſpitalitatē. ⁊ intel lige ẜm Inno. ad ſolitā ⁊ iuxta vires facultatuꝫ nō enim tenentur omnes recipe ⁊ poſtea mēdi care ſed primo ſubueniendū eſt ſeruitoribus in c. de his. de eccl̓ijs edifi. Item reparāda eſt pri us eccleſia. vt in. c. paſtoralis. de his q̄ fiunt a p̄ la. vbi bonus tex. in pͥn. ⁊ ex alijs redditibꝰ po terit teneri hoſpitalitas. ⁊ ītellige niſi tāta ſit ne ceſſitas ꝓximi ꝙ fame more̓tur tunc eidē ē ſub ueniēdum. nā tunc eccl̓ia tenetur etiā vende̓ bo na mobilia vel īmobilia ⁊ ēt vaſa eccl̓ie. xij. q. ij aurū hꝫ eccl̓ia. ⁊ hͦ cāu ēt quo ad laycos elemo ſyna eſt in p̄cepto. lxxxvi. di. paſche. ⁊ ī. c. ſic̄. xl vij. di. Sed diceres tu in aſſignāda portiōe hu ic rectori ſeu vicario de quo in tex. qūo ꝯſidera bit̉ hoſpitalitas tenēda. dic ꝙ habebit̉ reſpectꝰ ad ſitū eccl̓ie. nā magis īdigꝫ qn̄ ē exͣ vias cōes Itē ꝯſiderabit̉ ꝯſuetudo loci ⁊ vbi religioſi oīa onera ſubirent ceſſaret hec prouiſio in eccleſijs inferioribꝰ. de quo dic vt latius habetur ī. d. cle i. de iurepatro. in glo. in v̓bo de proueniētibꝰ ec cleſie. Nota hāc glo. ad quā quotidie fit remiſ lio cū q̄rit̉ de iure cōpetenti religioſis quo ad ec cleſias eis ſubiectas. ⁊ vide glo. quaſi ꝯſil̓eꝫ. xij q. ij. in ſumma. ⁊ vt clarius habeat̉ hec maͣ pri mo eſt aduertēdū ꝙ ꝗnqꝫ modis pn̄t eccleſie ſe culares ſpectare ad religioſos. Primo quo ad iuſpatronatꝰ dūtaxat. 2º. quo ad collationē ſeu quo ad īſtitutionē tituli collatiuā. tertio quo ad inſtitutionē auctorizabilem .ſ. vt poſſint inſtitue re preſbyterū ēt quo ad curam populi. quarto quo ad tēporalia tātum. quinto quo ad tēpora lia ⁊ ſpiritualia. pͥmo caſu qn̄ habēt iuſpatrona tus tm̄ nō pn̄t capere aliꝗd de redditibꝰ ſed tm̄ ꝯſequūtur id quod ꝯſeꝗtur quilibet laycus rati on iuriſpatronatus. vt in. c. cum ſeculum. jͣ. de iurepatro. nā ⁊ epiſcopus habens iuſpatronatꝰ in dioceſi alteriꝰ aliquid vltra non cōſeꝗtur. vt xvi. q. v. c. i. habēt tamē religioſi vnā p̄rogatiuā p̄ laycis. ꝗa pn̄t exigere rationem de tēporalibꝰ eccl̓ie. vt in. c. cum ⁊ plantare. §. in eccleſijs. jͣ. d̓ pͥuile. ⁊ habēt cuſtodiā eccleſie vacātis. vt in. c. bone. sͣ. de appel. ⁊ ibi plene dixi. ⁊ iſto caſu nō hꝫ locū qd̓ dicit̉ in iſto. c. quia nō poſſunt aliꝗd capere de redditibus eccleſie. ad hoc clemē. ꝗa regulares preallegata. ſꝫ hn̄t dūtaxat pn̄tare re ctorē ⁊ reſpectu pn̄tatōis ſeruabit̉ qd̓ dicit̉ h̓ nō aūt reſpectu augmētatōis portōis. ¶ In 2º. ca ſu qn̄ ꝑtinet eccl̓ia ad eos qͦ ad iuſtu titulū col latoriū ⁊ nō hꝫ locū qd̓ dicit̉ h̓. Tū qꝛ nō fit pn̄ tatio ep̄o cū ip̄i inſtituūt rectorē. tū qꝛ cū ſit ſb̓ie cta ſolū qͦ ad collatōeꝫ nō pn̄t extēdere manus ad tꝑalia eccl̓ie vt in. d. cle. qꝛ regl̓ares. Idem dic in 3º. mō qn̄ eſt ſubiecta qͦ ad inſtitutōeꝫ titu li collatoriā ⁊ auctorizabilē qͦ ad curā ppl̓i. naꝫ ep̄s hꝫ eccl̓ias ſubiectas qͦ ad vtrāqꝫ inſtitutio nē. vt. c. cū ex iniūcto. in fi. jͣ. de here. xvi. q. vij. oēs baſilice. nec tn̄ pōt extēdere manꝰ ad tꝑalia eccl̓ie niſi qͦ ad iura ep̄alia vt in. c. pn̄ti. de offi. or. li. vi. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ. ⁊ d̓ offi. or. ꝯque rente. multo fortius hͦ nō poterit facere inferior hn̄s hͨ iura de iure ſpēali. In 4º. modo .ſ. cuꝫ ec cleſia ſubeſt eis qͦ ad tꝑalia hꝫ ꝓprie locū qd̓ hic dicit̉ ⁊ in. c. auaritie. sͣ. eo. nā ꝓpter religioſoruꝫ inopiā qn̄qꝫ papa vel ep̄s ꝯcedit eis eccl̓iam qͦ ad tꝑalia. ⁊ talis ꝯceſſio intell̓r vt poſſint ꝑcipe re redditꝰ ⁊ ꝯuertere in vtilitatē ꝓpriā. intellige tn̄ ꝯſeruata eccl̓ia in ſtatu ſuo pͥſtino vt. sͣ. dixi. ⁊ ꝓ hͦ vide tex. bonū in. c. paſtoralis. ⁊ ibi ꝑ In no. jͣ. de p̓uile. ⁊ in. c. paſtoralis. jͣ. de dona. habe būt enī pn̄tatōeꝫ rectoris ex tali ꝯceſſionē vt hic dicit̉. º ⁊ vltīo qn̄ eccl̓ia eſt eis ſubiecta qͦ ad tꝑalia ⁊ ſpūalia. ⁊ tūc cōſidera ꝙ ſi eſt ſubiecta pleno iure nō hꝫ locū formalitas hꝰ tex. qꝛ in ta li eccleſia hn̄t ip̄i plenā inſtitutōeꝫ. vnde non eſt neceſſe recurrere ad ep̄m pro inſtitutōe vt in. c. vnico. de capel. mona. li. vi. facit. c. qm̄. de p̓uile. ipſi enī iſto caſu ponunt ibi vicariū ⁊ deponunt de qͦ vide bonā glo. ⁊ noͣ. in cle. i. de exceſ. prela. ſuꝑ. v̓. ad menſaꝫ. que multū noͣbiliter declarat qn̄ ⁊ ꝗbus modis eccleſia dicit̉ ꝑtinere ad men ſam religioſoꝝ vel alterius. Aut eſt ſubiecta in ſpūalibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ .i. ꝙ religioſi habeāt ibi tꝑalia ⁊ etiā inſtitutōeꝫ collatoriā tituli nō auctorizabi lē qͦ ad ppl̓m. ⁊ tūc hꝫ locū qd̓ dr̄ h̓ qꝛ pro cura ppl̓i debet recurri ad ep̄m. exqͦ eis nō eſt ſubie cta pleno iure. vt in. d. c. vnico. de capel. mona. ⁊ ex his clare habes ꝗbus modis eccl̓ia ſecula ris pōt ꝑtinere ad religioſos. ⁊ in ꝗbꝰ caſibꝰ de bet ẜuari iſtud. c. Sꝫ nūc reſtat examīare qͦ iur̄ eccleſie ſeculares p̄nt ꝑtinere ad religioſos mo dis predictꝭ. ⁊ examīabimus glo. in ſingulis ſu is ꝑtibꝰ. nā ponit glo. quatuor modos. qn̄qꝫ ꝑ tinēt ad eos ex donatōe laici qn̄qꝫ ex donatōne ep̄i. qn̄qꝫ ex ꝓpͥa fundatōe. qn̄qꝫ ex tranſlatōne iuriſpatrouatus dumtaxat vt qꝛ forte acꝗſiue runt villam. vbi erat iuſpatronatus. vel ꝗa pa tronꝰ laicus ꝯceſſit eis ſoluꝫ iuſpatronatꝰ. Ad pͥmū dicit glo. h̓ ꝙ ex cōceſſione laici intell̓e pa troni. ⁊ ꝯſenſu ep̄i trāſfert̉ ius in religioſos nō ſolū reſpectu pn̄tandi ſꝫ qͦ ad tꝑalia alle. xvi. q. i c. vltīo. ⁊ idem videt̉ velle glo. xvi. q. ij. in ſum ma. Mihi nūqͣꝫ placuit hͦ dc̄m glo. nā cū laicꝰ patronꝰ n̄ hēat niſi iuſpatronatꝰ nec pōt diſponere aliquatenus de tꝑalibꝰ eccleſie. vt ꝓbat̉. x. q. i. nouerint. nō pōt plus iuris trāſfe̓re in religi oſos qͣꝫ ip̄e habeat vt in regl̓a nemo pōt. de re. iurꝭ. li. vi. nec ob. ꝯfirmatio ep̄i. qꝛ ꝯfirmans nō donat aliꝗd de nouo ſꝫ tm̄ auctorizat donatōeꝫ factā. c. inter dilectos. de fide inſtru. nec ob. c. paſtoralis. de dona. qꝛ illud. c. loꝗtur qn̄ ep̄s do nauit ſimpl̓r eccl̓iam ꝯſentiente patrono. ſed in caſu nr̄o nō donat ep̄s ꝗ hꝫ ius diſponendi de tꝑalibꝰ. ſꝫ donat laicꝰ lꝫ ꝓ glo. faciat qꝛ laicꝰ do nādo eccl̓iam vr̄ donaſſe nō ſolū iuſpatronatus ſꝫ ip̄aꝫ eccl̓iam qꝛ v̓ba ſunt ꝯcepta in eccl̓iaꝫ nō in iuſpatronatꝰ. ſꝫ ꝑ hͦ nō recederē a pͥori dicto. qꝛ videt̉ donare quod ſuum eſt. ar. in. l. ſerui ele ctōe. ff. de lega .i. ſecus forte ſi patronus dixiſſet conſentiente ep̄o donamus vobis talē eccleſiaꝫ ita vt verbum dono etiā referat̉ ad ep̄m quo ca ſu loꝗtur illud. c. paſtoralis. ⁊ in hͦ caſu forte poſ ſet ſaluari hoc dc̄m glo. ⁊ repperi ꝙ dn̄s An. etiā impugnat hoc dc̄m glo. ſed ſaluat in duobꝰ caſibus. pͥmus quando laicus de facto poſſide bat totam eccleſiā reſpectu reddituū ⁊ eaꝫ poſt contulit religioſis de conſenſu ep̄i. ⁊ ſic dicit loꝗ c. vltimū allegatuꝫ in glo. ⁊ facit. c. cum apoſto lica. de his q̄ fi. a prela. poſſet de hoc dubitari ra tōe predicta. qꝛ nemo plus iuris ⁊cͣ. nec ob. iu ra alle. per eum qꝛ loquuntur quando laici hn̄t decimas cū titulo ⁊ nō poterat donatio verifica ri niſi quo ad totū ius. ſed in caſu noſtro poteſt verificari reſpectu iuriſpatronatus. Secūdus caſus eſt qn̄ patronꝰ tꝑe fundatōis ꝯtulit doteꝫ eccl̓ie ⁊ eā ſubiecit religioſis de ꝯſenſu ep̄i. hūc caſuꝫ nō admitterē in p̄iudiciū ep̄i ⁊ rectoris ec cleſie. nā pōt eē ſubiecta religioſis nō tn̄ quo ad redditus. cū gͦ verba hͦ nō ſonēt. nō dꝫ plus ope rari iſta ſubiectio ſimplicit̓ facta qͣꝫ illa quā fac̄ ius cōe quo ad ep̄m ⁊ ꝓ hͦ vide glo. p̄allegatā in d. cle. i. de exceſ. p̄la. q̄ dic̄ ꝙ lꝫ eccl̓ia ſit ſb̓iecta etiā pleno iure religioſis nō tn̄ per hͦ poſſunt ex tendere manus ad redditus. niſi ſit ſubiecta qͦ ad tꝑalia. ⁊ facit. d. clem. qꝛ regulares. qn̄qꝫ ẜm glo. laicus donat eccleſiam ſine conſenſu ep̄i. ⁊ non valet conceſſio per. c. illud. de iurepatrona. Aduerte ſi cōceſſio fieret laico clarum eſt ꝙ nō valet etiā reſpectu iuriſpatronatus ſine ꝯſenſu ep̄i. vt probatur in. c. i. de iurepatro. lib. vi. ſed vbi conceſſio eccleſie fieret loco religioſo tūc ne ceſſario non requiritur conſenſus ep̄i quo ad iuſpatronatus. vt cōmunit̉ notāt doctores in. d c. i. ⁊ tenuit Io. xvi. q. ij. in ſūma. Et puto ꝙ lꝫ patronus dixerit concedo vobis eccleſiā hanc ꝙ valet cōceſſio reſpectu iuriſpatronatꝰ. qꝛ ſi n̄ valet qd̓ ago vt ago dꝫ valere vt pōt exqͦ pecca tur in maͣ ⁊ non in forma. vt probatur in. c. vno. de ſpon. lib. vi. nec obſtant iura allegata in glo. qꝛ loquuntur qn̄ patroni concedunt eccleſiam clerico ſeculari. nam tūc non habebūt licentiaꝫ concedendi iuſpatronatus nec proprietatem ec cleſie ſed donare titulū in eccl̓ia. ⁊ hͦ non poteſt laycus. iō ex toto cōceſſio nō valet. ſed qn̄ do nauit loco religioſo videt̉ voluiſſe donare aut ex toto aut reſpectu iuriſpatronatꝰ qd̓ hēbat iō omni cāu dꝫ vale̓ ſaltiꝫ reſpectu iuriſpatronatꝰ. ⁊ ex his habes ꝙ ius pōt cōpete̓ loco religioſo ex donatiōe layci. Unū tn̄ aduerte ꝙ ex trāſla tione iuriſpatronatus in ꝑſonā eccl̓iaſticā aſſu mit tale iuſpatronatus naͣm patronatus eccl̓ie. vt ꝓbatur in tex. iuncta glo. in. c. i. Unde religi oſi habēt qͣtuor menſes ad preſentandū ⁊ pote runt exigere adminiſtrationē de tēporalibꝰ licꝫ layci nō potuiſſent. Qn̄qꝫ ⁊ ſecūdo mō eccleſia ꝑtinꝫ ad religioſos ex donatōe ep̄i. ⁊ tc̄ aduerte ad formā ꝯceſſiōis. ſi .n. donauit qͦ ad tēporalia hēbit locū qd̓. sͣ. dixi. ⁊ intellige ꝙ hec donatio fiat ex cā ⁊ cū cōſenſu capl̓i al̓s nō valꝫ in. d. c. paſtoral̓. d̓ dona. ⁊ ī clemē. ij. d̓ re. eccle. nō alie. idē dic qn̄ donatio talis fit ꝑ papā qͦ ad tēpora lia. vt ꝓbat̉ in. d. c. paſtoralis. de p̓uilegijs. Aut ep̄s donauit pleno iure vtēdo hac gn̄alitate ver borū. ⁊ glo. hic ſentit ꝙ etiam oꝑatur conceſſio reſpectu tēporaliū. ſꝫ glo. ſentit ꝯͣriū in. d. cle. i. d̓ exceſ. p̄la. naꝫ eccl̓ia eſt ſubiecta ep̄o pleno iure ⁊ tn̄ nō hꝫ tēporalia eccl̓ie ſed puto ꝙ habito re ſpectu ad ꝑſonas religioſoꝝ. ꝗa cōceſſio eis fit vt habeāt vn̄ viuāt. qd̓ tunc ītelligit̉ pleno iure i. quo ad tēporalia ⁊ ſpiritualia. ⁊ hoc caſu pote rit ſaluari dictum huiꝰ glo. ſecus putarē vbi cō ceſſio fieret alijs perſonis ⁊ vbi papa ꝯceſſiſſet ius non religioſis. ꝗa tunc pͥuilegiū dꝫ reſtrīgi ꝓpter p̄iudiciū ep̄orū. Qn̄qꝫ fit cōceſſio ſimpli citer ꝑ ep̄m. vt quia dicit donamus vobis taleꝫ eccleſiam ⁊ tunc ſerua. c. paſtoral̓. de dona. ⁊ ꝙ alia iura cōpetant religioſis ex talibꝰ ꝯceſſiōibꝰ p̄latoꝝ vltra redditus temporales vide Inno. ī. c. ī lateranēſi. jͣ. e. ⁊ Io. an̄. h̓ poſt eū. Qn̄qꝫ ⁊ tertio religioſi habēt eccleſiaꝫ ex fundatōe ꝓpͥa ⁊ tenꝫ hic gl. ꝙ habēt eā qͦ ad tēporalia. allegat iura q̄ hͦ n̄ ꝓbāt nec video quo iure ꝓbatur hoc dictum glo. nā iura dicūt dū eccleſia ē ꝯſecrata ꝑtinet ad ep̄m ⁊ ſuccedūt iura q̄ volunt rectorē ponēdū ī qͣlibet eccleſia ī. c. cū nō ignores. jͣ. e. ⁊. .xvi. q. vij. oēs baſilice. nam vt sͣ. dixi etiā ep̄s edificās eccl̓iam ī alieno territorio nō hꝫ niſi ſo lū iuſpatronatꝰ ergo idē dic in religioſis cū totū territoriū ſit ep̄i de iure. ꝯcordat. c. pͥmū de offi ordi. Inno. tn̄ in. d. c. in lateranēſi. jͣ. e. videt̉ pri ma fronte ſibi ꝯͣriari. nā pͥmo dicit ꝙ ſi religioſi edificarent eccl̓iam retinent ſibi dn̄ium tēporale ⁊ pn̄t ibi pone̓ vicariū ⁊ depone̓. ⁊ in alia glo. di cit ꝙ nō pn̄t religioſi edificare eccl̓iaꝫ cū ꝓteſta tōe vt ſit eiſ ꝓ grāgia ſeu ꝓ pͥoratu ſeū ꝓ ꝓpͥetate qͣdā ꝗa nō pn̄t diminue̓ iura ep̄oꝝ ⁊ ibi vide la tius. ſꝫ poſſet glo. iſta ſuſtineri quādo religioſi ī auxiliū eccl̓ie ꝓprie edificāt eccleſiā in loco vici nō tūc vident̉ ābe vna eccleſia in effectu. ſic pōt ſaluari glo. ī. c. eā te. de eta. ⁊ qͣli. ⁊ quod ibi noͣ. doc̄. tn̄ noͣ hāc glo. ꝓpt̓ ip̄ius auctōͣitatē. Ultīoº. pōt expectare ad religioſoſ iuſpatronatꝰ varijs modis. ⁊ ꝗa dotauerūt eccl̓iam tanqͣꝫ layci vel acꝗſiuerūt cū vniuerſitate vel patronꝰ laycꝰ de dit eis tm̄ iuſpatronatꝰ ⁊ qd̓ ius hēant dc̄m ē ſu periꝰ. ⁊ iſta ſuꝑficialit̓ ſufficiant. ꝗa multa dici poſſent que cā breuitatis omitto. Plures dignitates M He C vel ꝑſonalꝰ mnvna vi ī diuerſis eccleſijs ꝗs hr̄e n̄ pōt. h. dic̄. ponit dictū ⁊ eiꝰ rōnem ſubdit ibi cū ſingula. Nō primo ibi omni rōni ꝙ oīs ratio reſiſtit vt quis habeat plures dignitates vl̓ ꝑſonatus. eſt n. primo ꝯͣ naͣm recti ẜmonis. nā de eo ꝗ hꝫ du os canonicatꝰ oꝫ dicere ecce. p. canonici venit. Itē eſt ꝯtͣ ius naͣle ⁊ diuinū qd̓ reꝗrit ꝙ vna ſit ꝯiunx ita ⁊ vna dꝫ eē cōiunx ſpiritualis. Iteꝫ et ꝯͣ rōeꝫ iuris canōici qd̓ pꝫ per ſe. Quarto ꝯͣ ius ciuile ẜm ꝙ nemo pōt eſſe de duobus collegijs l. i. ff. d̓ colle. illicitis. nec hr̄e duas militias. l. iiij C. qui mi. non pn̄t. ⁊ de hoc latius in glo. c. ſe. Et ex his infero conſuetudinē non valere ꝯtra diſpoſitionē huiꝰ iuris ad hoc quod legit̉ ⁊ noͣ. in. c. ad nr̄am. de ꝓba. Infero etiam ꝙ vbi diſ pēſandū eēt ꝑ papā niſi fiat ex legitima cauſa n̄ valet quo ad deum ꝗa non poteſt diſpēſare ſeu meliꝰ diſſipare vniuerſum ius non ſolum huma num ſed ēt diuinū ⁊ ſic tēpera ſecūdā glo. hic. ⁊ vide bonā glo. in. c. non eſt de voto. ¶ Nōͣ ibi aſſiduitatē. ꝙ oēs dignitates ſeu ꝑſonatus exi gunt aſſiduitatē .i. ꝯtinuā reſidentiā in eccleſijs nec videt̉ ꝙ ꝗs poſſit ꝑ aliū in eis deſeruire al̓s ratio huiꝰ. c. non cōcluderet. facit. sͣ. de cle. non reſi. in. c. ex ꝑte. cū. c. ſequēti ⁊cͣ. Abbas. Habēſ plures RRetereA Signitateo alte rā dimitte̓ ꝯpellit̉. h. d. pͦ narrat caſum qd̓ 2º. corrigi mādat. ibi mandamus. ¶ No pͥ mo ꝙ ꝗs non pōt eē archidiaconus in diuerſis eccleſijs. Itē noͣ ar. ꝙ regularis pōt eē archidi aconus. Sed ꝯͣ hͦ oppo. de. c. ſuꝑ eo. jͣ. de regu. So. hec lr̄a pōt ītelligi duplicit̓. pͦ ꝙ iſte eccleſie erāt ſeculares ⁊ iſte erat clericꝰ ſecularis. Sꝫ tō expone lr̄aꝫ ibi regularit̓ ꝓfeſſus .i. canonice ꝓ miſit obedientiā p̄lato vtriuſqꝫ eccl̓ie. nā canon grece idē eſt ꝙ regula. clericus .n. ſecularis pro mittēdo obediētiā p̄lato ſuo dicitur ꝓfiteri. fac̄ c. legabat̉. ⁊. c. ego. N. sͣ. de iureiurā. ⁊ ſic n̄ ob ſtat ꝯtrariū. ⁊ hanc lec. ſentit hic Goſ. Secūdo pōt legi ꝙ vtraqꝫ eccleſia erat regularis ⁊ cathe dralis. ⁊ hāc ſentit Hoſt. ⁊ tunc ad ꝯͣriū reſpon de ꝙ talis nō pōt eē archidiaconꝰ in eccleſia ſe culari ſed in eccleſia regulari ſic. ⁊ ita poteſt in telligi tex. ⁊ ẜm hunc ītellectum noͣ hunc tex. ꝙ in eccleſijs cathedralibus regularibus regula res poſſunt habe̓ dignitates īferiores. ⁊ ſic vidi pluries obẜuari. Sed contra hanc lecturaꝫ ſeu tex. ſic intellectum oppo. exquo iſte fuit profeſ ſus in alia eccleſia deſinit eſſe profeſſus alteriꝰ eccleſie. quia non poteſt eſſe canonicus regula ris vel monachus duarū eccl̓iarū ēt ꝯſentiētibꝰ p̄latꝭ. vt ī. c. ꝯſtitutꝰ. d̓ elect. gͦ eoip̄o ꝙ fuit ꝓfeſ ſus in 2ª eccl̓ia de ln̄ia p̄lati pͥoris eccl̓ie deſinit cē monachus vl̓ canōicꝰ pͥme. ar. ī iuribꝰ p̄all̓. ⁊ ī. c. ſi ꝗs iā tͣnſlatꝰ. xxi. q. ij. So. Inno. fatet̉ ꝯͣ. ⁊ dic̄ hͦ ꝓceſſiſſe ex gr̄a. ſic ēt 2ᵐ cū ꝓceſſiſſꝫ ex gr̄a vt iſti daret̉ optio cū n̄ hēat ꝓpͥā volūtatē. xij. q. ij. nō dicatꝭ. in hͦ tn̄ vltīo pōt dici ꝙ exqͦ hēbat di gnitatē poterāt explicare votū ſuū ī ſpectātibuſ ad illā dignitatē. ꝗa exqͦ vnū ꝯcedit̉ oīa ꝑtinētia ꝯceſſa eē vident̉. in. c. p̄terea. ⁊ ī. c. prudētiā. d̓ of fi. dele. l. ad legatū. ⁊. l. ad rē mobilē. ff. de ꝓcu. Ultīo noͣ ex p̄dictis ⁊ ex tex. ꝙ regularis ꝗ legitime trāſfert̉ ad aliā eccl̓aꝫ regularē iteꝝ ibi ꝓfitet̉. ꝓ hͦ tex. ī. c. abbatē. jͣ. d̓ v̓bo. ſigni. in ver bo ꝓfeſſione facta. ⁊ vide qd̓ noͣ. Io. de lig. in cle. ne in agro. de ſtatu regū. In glo. fi. ibi. ff. de collegijs. l. i. noͣ tu canoniſta glo. ꝙ ꝗs n̄ pōt ag gregatꝰ eē duobꝰ collegijs. ⁊ hͦ ītellige qn̄ colle gia hn̄t talia exercitia ſeu ſtudia ꝙ exercitiū vni us p̄ſtat īpedimētū exercitio alteriꝰ. nā poſſꝫ cō tinge̓ vt eodē tempore vocaret̉ ad diuerſa colle gia ⁊ non poſſet vtriqꝫ deſeruire. vt noͣ. in. d. l. i. ⁊ ibi ꝑ Bar. ⁊ vide de his collegijs per Inno. ī c. dilecta. de exceſ. p̄la. Item intellige glo. quan do diuerſa collegia non eſſent ſubordinata. naꝫ qn̄qꝫ duo ſe habent vt totū ⁊ ꝑs ſicut eſt in col legijs doctorū ⁊ vniuerſitate ſcholariū. nā qn̄qꝫ faciūt tm̄ vnū corpus vt in rebus ꝑtinētibus ad ip̄m corpꝰ vniuerſaliter ꝯſideratū. ſicut etiā eſt in vniuerſitate bononie vbi ſcholares vltramō tani faciūt vniuerſitatē de ꝑ ſe ⁊ artiſte de ꝑ ſe ⁊ tamē nihilominꝰ ī certis actibꝰ ꝯueniūt ⁊ faciūt vnā vniuerſitatē. nā tūc ꝗs eſt de vniuerſitate ꝑ ticulari ⁊ vniuerſali. non habetꝭ hic alia vtilia. ¶ Im non igno res. Si electꝰ ad ſecūdā eccl̓iaꝫ nolue rit dimitte̓ pͥmā eligētes pn̄t reſilire ⁊ electū non acceptare. ⁊ hodie poteris ẜuare hͦ. c. in bn̄ficijs reſidentiā reꝗͥrētibꝰ ⁊ etiam in curatis. ſi de fa cto nollet dimitte̓ primā eccl̓iaꝫ. pͦ ponitur cauſa mādati. 2º. mādatū ibi cū igitur. 3º. ſoluit̉ obſta culū ibi ꝙ ſi. ¶ Nota primo pͥncipiū cuꝫ ſua de ciſa ꝙ vna eccleſia debꝫ eſſe vniꝰ ſacerdotis nō pluriū. ſic econtra ſacerdosᶻ debꝫ eē vniꝰ eccl̓ie ⁊ nō pluriū. ⁊ ī hͦ facit ad deciſionē huius tex. Nº. 2º. ibi in duabꝰ eccl̓ijs. ⁊cͣ. ꝙ de iure cōmuni nō pōt ꝗs hr̄e bn̄ficia ī duabꝰ eccl̓ijs. ꝗa habere locū in duabꝰ eccl̓ijs eēt ꝯͣ iſtū tex. diſpenſatiue tn̄ poſſꝫ hr̄e. vt in. c. de multa. jͣ. e. ī fi. ⁊ ēt d̓ ꝯſue tudīe in ſimplicibꝰ nō reꝗͥrentibus reſidentiam vl̓ in vno curato ⁊ ſimplici. de quo dic vt noͣ. ī. c. gr̄a. de hptꝭ. li. vi. ⁊ in cle. gr̄e. eo. ti. ⁊ in. c. i. de ꝯſuetudīe. li. vi. dicā. jͣ. ī. c. cū iā. jͣ. e. ¶ Nº 3º. ꝙ ſi clericus vl̓ ꝓuiſus nō vult dimittere pͥmū bn̄ ficiū qd̓ reꝗrit reſidētiā nō tenent̉ electores ip̄ꝫ acceptare qd̓ bn̄ noͣbis. vide tn̄ ad hͦ oīno ꝑ In no. in. c. fi. sͣ. de cle. nō reſi. Sꝫ ꝯͣ pͥncipiū oppo. nā in multis eccl̓ijs ſunt multi clerici vt canoni ci ⁊ hn̄tes diuerſas dignitates ſicut archidiaco nus archipreſb̓r p̄poſitus ⁊ ſil̓es ⁊ ſic eccl̓ia nō eſt vniꝰ ſacerdotis. So. dicit Inno ꝙ ibi ē ep̄s ꝗ eſt ſponſus eccl̓ie. nec ob. ꝙ ſint ibi hn̄tes di gnitates qꝛ hn̄t officia diſcreta. ⁊ nemo pōt di ci ſponſus eccl̓ie niſi eccleſia ſit ſua. Sꝫ vt dixit ep̄s eſt ſpōſus ad qd̓ ſignificanduꝫ defert anu lū. vt in. c. clerici. sͣ. de vi. ⁊ hone. cle. ⁊ in. c. ne ꝓ defectu paſtoris. sͣ. de elec. Itē p̄ſuppoſito ꝙ in eccleſia ſint plures clerici ⁊ ibi nullus ſit pre latus nō tn̄ ſinguli ſunt p̄lati. nec eccl̓ia dicitur eſſe ſinguloꝝ. ſed collegiū ⁊ prelatus hꝫ iuriſdi ctōem in ſingulos. ⁊ pōt cōmittere cui vult cu ram aīarum. vt in. c. irrefragabili. in. §. exceſſus sͣ. de offi. ordi. ⁊ dicit Inno. ſingulare dictū. qd̓ quotidie allegat̉. videlꝫ ꝙ ad eſſe collegij nō re quirit̉ ꝙ ibi ſit p̄latus vl̓ rector. qd̓ ſemꝑ noͣbis. pro hͦ. l. i. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. noīe. Ex qͦ infert̉ ꝙ facientes collegium nō tenent̉ ſibi eligere re ctorē. ſꝫ ip̄m corpꝰ habebit oēm ptātē quā ſoli tus eſt habere rector. ⁊ poterit ꝯmittere iuriſdi ctōem ꝯtentioſaꝫ vel penitētialē alicui de colle gio ad tp̄s vl̓ ad vitā. ⁊ eo caſu qͦ ꝯmittit ad libi tū nō cēſet̉ ꝯmiſſariꝰ habere curā vt ſic incidat in. c. de multa. jͣ. eo. ſecus aūt vbi ſtatuto vl̓ con ſuetudine nō poſſꝫ remoueri qꝛ tūc inciderꝫ in penā illiꝰ. c. qꝛ vacaret pͥma dignitas vel pͥmuꝫ curatū acceptādo h̓ 2ᵐ officiū. qd̓ noͣbis. nā ſal tim eſt vicaria ꝑ̄petua ⁊ de his idē eſt iudicium vt in cle. i. de offi. vicarij. ⁊ limita p̄dicta ẜm noͣ ta ꝑ Inno. sͣ. de conſti. in. c. cuꝫ acceſſiſſent. Et ex his pōt inferri ad ſolutōem queſtionis nun quid vicariꝰ ep̄i vel alteriꝰ prelati hn̄tis iuriſdi ctōem cenſeat̉ habere dignitatē ſeu curaꝫ qͦ ad hͦ vt incidat in penā. c. de multa. ⁊ ẜm hanc glo. Inno. videret̉ dicenduꝫ ꝙ nō. qꝛ vicarius pōt ad libitū remoueri. vt noͣ. in cle. ⁊ ſi pͥncipalis. de reſcriptꝭ. ⁊ idem ſentit Inno. in. d. c. de mul ta. in glo. in verbo ꝯſenſerint in fi. no hāc lectu rā glo. Inno. tn̄ in. c. fi. de cle. nō reſi. dicit ꝙ ſi canonici eligūt ſciēter clericū hn̄tem bn̄ficiuꝫ in eoꝝ cōcanonicū vident̉ renūciaſſe iuri reſidētie ſi ſciēter fecerūt. ſed ſi ignorāter poſſunt recede re ab electōe ꝓut dicit̉ h̓. ⁊ videt̉ reſtringere ad electores ignorātes. ſꝫ rōes glo. vrgent vtroqꝫ caſu. ideo poſſumꝰ dicere ſaluādo vtrūqꝫ dictū ꝙ aut clericꝰ hēbat bn̄ficium qd̓ veriſimilit̓ non dimiſiſſet propter 2ᵐ. ⁊ tūc ꝓcedat dictum In no. in. d. c. fi. ⁊ limita prout ipſe ibi noͣt. Si autē beneficiuꝫ 2ᵐ erat melius tunc in ſcientibus ꝓ cedere pōt diſpoſitio huiꝰ tex. poterant eniꝫ ve riſimiliter p̄ſumere illū dimiſſurū pͥmū ꝓpt̓ 2ᵐ. ſic videmꝰ in eligētibꝰ aliquē in ep̄m. sͣ. de electꝭ cū in cūctis. exqͦ gͦ iſte nō vult facere reſidētiam in bn̄ficio ꝓut dꝫ nō tenent̉ electores ipſum ad mittere. Et ex his habes vnā lecturā. ſed huic obſtat tex. in fi. dum ponderat ſcādalū electoꝝ nam ceſſante omni ſcādalo ſeruari debet quod dicitur in glo. argu. in iuribus allegatis in ea. At forte metu huiꝰ ꝯͣrij Inno. ponit 2ᵐ lec. ꝙ ſſte electꝰ a pͥncipio nolebat dimitte̓ pͥmū nec ca nonici volebāt acceptare eū ad 4ᵐ. poſtmoduꝫ mutauit ꝓpoſitū ⁊ volebat dimitte̓ pͥmū ſꝫ cano nici īdignati nolebāt eū acceptare nec poterant illic ꝓmoueri ſine ſcādalo iō fuit ꝓuiſū ꝓut hic dr̄. ⁊ hac rōe pōderat̉ h̓ ſcādalū īminēs. nam ar bitror ꝙ re ītegra locꝰ erat pn̄ie. ar. c. ſi tibi abſē ti. de p̄bē. li. vi. vn̄ ceſſāte ſcādalo cui iſte cāꝫ de derat debebat ꝯſeꝗ 2ᵐ exqͦ re ītegra volebat di mitte̓ pͥmū ⁊ vtraqꝫ lec. eſt bona ſꝫ ⁊ª magis cō ſentanea lr̄e. ſūt ⁊ alij ītellectꝰ huiꝰ lr̄e de ꝗbus nō eſt curādū ꝗa diuināt. UIm ſecunduꝫ Ordinato ad ſacros ꝑ ep̄m ſine titulo nemine p̄ſentāte ordīator vl̓ ſucceſſor cōpellit̉ ī neceſſarijs prouidere donec titulū habuerit. pri mo ponit̉ cā ꝯſtitutōis ⁊ correctiōis iuris antiꝗ ⁊ noui prouulgatio. 2º. determīatio caſus ꝓpoſi ti ſpēaliter. 2ª ibi inde eſt. ¶ Nō primo ꝙ ſecū dū apoſtolū licitū eſt clerico viuere de rebus ec cleſie. licꝫ eīm ip̄e apoſtolus abſtinuerit q̄rēdo ſibi victū manibus vt non daret locū falſis apo ſtolis ſeu maͣꝫ exercendi queſtū non tamen per hoc impoſuit legē alijs vt ſic teneātur face̓. īmo exp̄ſſe permiſit vt hic patet. Et hieronymꝰ pon derauit illud verbum viuere quaſi licitum ſit d̓ beneficio percipere neceſſaria vite non āt luxu riari. vn̄ dicit ibi ꝙ ſacerdoti de altari viuere nō luxuriari ꝑmittitur. xliiij. di. in prin. ⁊ ponit̉ lu xuria pro omni luxuria ſeu illicita cōcupiſcētia. Ex quo nota ꝯͣ beneficiatos conuertētes reddi tus in vſus inhoneſtos. ⁊ crederem ꝙ ſi habe rent patrimonium tenerentur de ſuo redde̓ ec cleſie qd̓ male expendiderunt. xij. q. iiij. in. c. i. ⁊. ij. ¶ Nota 2º. ibi ad onus eligitur ⁊cͣ. ꝙ cleri cus dicitur deputari ad onus. non .n. eſt facile digne gerere clericatum īmo difficillimū ꝓpter onera annexa. ⁊ vide. xl. di. fere per totuꝫ. ⁊ pō dera ꝙ v̓bū altare largo modo cōprehēdit oēꝫ eccl̓iam. Item nota ibi a mercede. ꝙ ſtipendiū clerici ſeu beneficium eſt ſibi quaſi q̄dam mer ces ratiōe oneris. Et ex hoc infero ꝙ licite pau per locat operas ſuas ſpirituales nec cōmittit ſimoniam exquo non pͥncipaliter intendit ven dere diuina ſed vt viuat. ſacit ad ea que dixi ī. c. ſignificatū. sͣ. e. ¶ Nota ibi patet a ſimili ꝙ pͥn ceps arguit ad ſimilitudinē ratōis ergo fortiꝰ ⁊ ſubiecti poſſunt cauſas decidere ꝑ identitatem rōnis. ꝓhͦ. l. nō poſſunt. ff. de legi. cū multis ſi. ¶ Nota ibi de patrimonio Ieſu chriſti ꝙ bōa eccleſiarū non ſunt p̄latorū ſed patrimoniū ieſu chriſti ſuo ſanguine acꝗſitū. dominiū ergo rerū eccleſiarū pertinet ad deuꝫ. pro hoc. c. cuꝫ ex. eo de e lec. li. vi. ibi de patrimonio ieſu chriſti ditari ⁊cͣ. ⁊ vide Inno. in. c. cum ſuper. de cā poſ. ⁊ ꝓ prie. ⁊ glo. in. c. cā carpenſis. jͣ. de v̓bo. ſig. ⁊ ē cō tra p̄latos reputantes ſe dominos. ¶ Noͣ ibi vt ipſa nominis rō ⁊cͣ. ꝙ licituꝫ eſt arguere ab al luſione ſeu ab ethimologia vocabuli. ⁊ dic ꝙ ar gumentum a vi vocabuli ſemper eſt validum ī iure cuꝫ negatiue ſumitur. ſed affirmatiue valꝫ dūmodo non contradicat diffinitioni rei. l. ij. ff. ſi cer. peta. ⁊ noͣ. in. l. i. ff. de teſta. declaro mutu um. dicitur quia de meo fit tuū. vn̄ vbicunqꝫ de meo non fit tuum non eſt mutuum. ſed affirma tiue non valet. quia non ſemper vbi de meo fit tuum eſt mutuum. nā hoc contingit in donatōe ſic ⁊ in teſtamento dicit̉ teſtamentū ẜm ethimo logiam quaſi mentis teſtatio. verū eſt dicere ne gatiue ꝙ vbi non eſt mentis teſtatio non ē teſta mētū. ſꝫ affirmatiue nō ſemper valet. quia cōdi cillus eſt mētis teſtatio ⁊ tamen nō eſt teſtamē tum. l. ſi idē. C. de codicillis. vbi vero diffinitiōi nō contradicit valet argumētum affirmatiue ſū ptum vt hic. ⁊ in. c. cleros. xxi. di. cū multis ſimi libus. ¶ Nota qͣre ordinati dicūtur clerici. naꝫ ſic appellātur ꝓpter ſignificatū vocabuli ꝗa ſūt electi in ſortem ſeu partem dei ⁊ deputati ipſius obſequijs ⁊ ſic ſunt ſtipendiari dei iō aduertāt ne ſint proditores. ¶ Iteꝫ nota ex hoc ⁊ ex tex bonū eſſe habere bonum nomē quia ſepe homi nes aſſumunt argumentū ab ethimologia vo cabuli. ⁊ qͣꝫqͣꝫ nō naͣleat argumentū ab ethimo logia nominis proprij. quia non ſequitur vocat̉ angelus ergo eſt. vel bonus ergo eſt. ex hoc ꝗa nomina propria ad placituꝫ ſunt inuenta tamē ex horrido nomine ſepe homines ſuſpicātur ſi niſtrum putantes a prauo euentu illud fuiſſe ī poſitum. pro hoc vide bonū tex. cum gl. in. l. fa cta. §. in danda. ff. ad treb. ⁊ ideo dicebat Io. an. ꝙ ſi nomina venderent̉ deberēt cuꝫ magno precio bona emi. vn̄ deteſtandi ſunt qui habēt nomīa ad libitū ⁊ recipiunt nomina horrida. et hec eſt vna de cauſis quare in coronatione pa pe mutatur nomen. vt noͣ. in prohemio ſexti. ¶ Item nota ꝙ papa ſolus poteſt mutare ꝯſtituti onem concilij. nā conciliū nicenū fecit illaꝫ ordi nationē vt ordinatio ſine titulo eſſet irrita vt pꝫ lxxx. di. c. i. vnde ſolus Inno. hoc mutauit vt h̓ facit. c. ſignificaſti. de elec. vide quod ibi dixi. Itē nota ibi nullo pn̄tante ⁊cͣ. ꝙ vbi ꝗs fuit ordi narius ſine titulo ad preces alteriꝰ non tenetur ordinator prouidere ordinato ſed preſentator. forte enim archiep̄s p̄ſentans ordinandū dixit ep̄o vndiqꝫ illū eſſe idoneum. vel vnꝰ epiſcopꝰ ordinauit clericū alteriꝰ ad pn̄tationē illiꝰ diſtī gue īter cōmiſſionē gn̄alem ⁊ ſpēalem ꝓut hēs glo. in. c. ſi ep̄s. jͣ. e. ti. li. vi. Et ex hͦ īfert Inno. ꝙ ep̄s nō tenet̉ examīare clericū pn̄tatum ꝑ ali um ep̄m. ſi tn̄ ſciat eū īdignū peccat ordinando qd̓ noͣ. ꝗa n̄ dꝫ cōmitte̓ rē illicitā ad petitōeꝫ illiꝰ ꝗ diſpēſare n̄ pōt. ¶ Noͣ caſuꝫ in qͦ ꝓcedet̉ lit. nō ꝯtēſ. vt qn̄ ꝓcedit̉ ſuꝑ examīatiōe cl̓ici. Noͣ ibi vite neceſſaria ꝙ ordinator ſeu ſucceſſor tene tur in oībꝰ ordinato vite neceſſarijs ⁊ ſic ī veſti bꝰ cibis ⁊ medicinis ⁊ ſi. ſic̄ dicimꝰ de alimētꝭ. l. legatꝭ. ff. de alimē. ⁊ cib. leg. oēs gl. ſunt faciles et expoſitīe ⁊ ſatꝭ cū declaratōe tex. fuerūt expedi te qͣre capio glo. ī v̓bo ſucceſſores ibi ne in cleri obprobiū. Inno. ⁊ hoſt. addūt alias rōes. nam ep̄s tenet̉ ex gn̓ali officio oībꝰ ꝓuide̓ īdigētibꝰ maxīe clericꝭ. xvi. q. i. poſſeſſiones ⁊. c. fi. ⁊. x. q. i. ꝑ totū. vn̄ fortiꝰ dꝫ ꝓuide̓ iſti ordīato ſine titulo Itē obprobriū eſt ipſi deo vt aſſūpti ī eiꝰ pr̄imo niuꝫ mendicēt nec ꝓcedit. d. gl. ſequētꝭ ꝙ h̓ puni atur eccl̓ia. cum ep̄s ꝓuideat de mēſa ſua. poteſt .n. dici ꝙ nulluꝫ ſubeſt pcc̄m nec rōne pcc̄i tenet̉ ſucceſſor. ſꝫ potiꝰ ex qͣdam alia obligatōe tacite ꝯͣcta ꝑ p̄deceſſorē noīe eccl̓ie. iō tenet̉ ſucceſſor ar. in. c. dilecti. de fo. compe. Et hec ratio magis ſtrīgit qͣꝫ p̄cedentes. fuit .n. fauorabile ip̄i eccl̓ie vt augeat̉ numerꝰ cl̓icoꝝ ꝓpter cultū diuinum vn̄ nō pōt dici ꝙ ī dānuꝫ eccl̓ie ꝯͣxit. Sed circa iſtam ꝑteꝫ glo. pōt dubitari ꝗd ſi iſte ordinatus hꝫ heredes reſpectu pr̄imōij ſui. nūꝗd pͥꝰ ſūt cō pellēdi he̓des qͣꝫ ſucceſſor ī dignitate. hoſti. ⁊ cō muniter doc. ſeq̄n̄. dicunt ꝙ ſic ſiue dicamꝰ ordi natorē fuiſſe obligatū ex qͣſi ꝯͣctu ſiue ex delicto naꝫ obligatio deſcēdēs ex ꝯtractu tnͣſit ī he̓deꝫ l. vetxris. C. de ꝯͣhē. ⁊ ꝯmit. ſtip. de iure canōico tenet̉ heres ex delicto. vt ī. c. fi. de ſepul. dic̄ etiā hoſti. ꝙ ſi iſte ord. nator viueret ⁊ hr̄et pr̄imoni um cōpelleret̉ ipſe de ſuo ꝓuidere ⁊ tm̄ aſſigna re ordīato ꝑ ſe vn̄ viue̓ poſſet. qd̓ dicit ꝓcedere etiam ſi ordīator eēt depōitꝰ vl̓ qͣlit̓cūqꝫ āmotꝰ ab ep̄atu. Ego dubito vtꝝ hͨ dicta ſint indiſtīcte vera. nā tex. iſte p̄bet ar. in ꝯͣrium duꝫ dicit huic ordīato ꝓuidendū ꝑ ordīatores vl̓ ſucceſſores ⁊ indiſticce mādat ꝯpelli ſucceſſorem nec p̄cipit vt diſcutiant̉ pͥus he̓des ordīatoris. ¶ Et iō ꝓ ſolutōne v̓a p̄dictaꝝ qōnū eēt ꝯſiderandū vtrū iſta odligatō q̄ ꝯtͣhit̉ ex ordinatōe ſine titulo ſit realis an ꝑſonalis. naꝫ ſi eſt realis. vt qꝛ obligat̉ eccl̓ia. dicta hoſt. nō ꝓcederēt. vt in. d. c. dilecti ſi eēt ꝑſonalis adhuc poſſent impugnari dicta ſua qꝛ nō debet hr̄i recurſꝰ ad eccl̓iā ꝓpt̓ impotētiā ꝑſone. qꝛ delictū p̄lati nō debꝫ noce̓ eccl̓ie iō di cerem ꝙ vbi eccl̓ia cathedral̓ eſt potēs tūc obli gatio vr̄ realis. nam quēadmoduꝫ poteſt ſacer dos pn̄tare aliquē ad tituluꝫ ſuū. vt in. c. ꝑ tuas de ſimo. ita ⁊ ep̄ſ p̄t ordinare vt ordinati viuant ex redditibus eccleſie cathedralis. Et ideo te x. fecit metionem de ordinatore tm̄ uel ſucceſſore ſed vbi eccleſia eēt impotēs. tūc cum epiſcopus deliquerit teneat̉ ip̄e vel heres ſuus ꝑ regulam delictum ꝑſone. ¶ In glo. in verbo ꝓpōere ibi ſicut medicus. nam medicꝰ quātūqꝫ ꝓbatus ſi poſtea reꝑitur non idoneꝰ poteſt reprobari. vt in. §. reprobari all̓ato in gl. ⁊ vr̄ velle Ip. an. ꝙ ſit ſpeciale in medico fauor̄ publice vtilitatꝭ. Sꝫ tu dic idem eē in quolibet docente. licet enī quis fuerit in doctorem tanqͣꝫ ſufficiens ꝓmotus. ſi tn̄ poſt reꝑitur inſufficiens debꝫ reprobari ⁊ in ſignijs doctoratus priuari. ꝓ hoc bonus tex. in grammaticos. C. de ꝓfeſſori. ⁊ medi. lib. x. ⁊ de hoc etiaꝫ noͣ. in dicto. §. repeobari. nam in eis ſb̓ eſt vtilitas publica cū ꝓpter p̄ſūptionem gradꝰ doc. ad multa publica officia aſſumuntur ⁊ per imꝑitiam multos ledunt. ¶ In eadem glo. ibi totum fit de gratia. pōt dici ꝙ nō uſqꝫ quaqꝫ cō tineat gratiaꝫ. qꝛ vbi ꝓmoue̓t̉ ad bn̄ficiuꝫ debet ſuꝑior eē cautꝰ vtꝝ ſit idoneꝰ maxime cuꝫ tēpo re ordinatiōis multa poſſunt latere. ſed ſequēs ſolutio gl. eſt tutior vt fiat examīatio ꝓpter no uam cauſam. ⁊ habes ex hͦ ⁊ ex gl. ꝙ examinatꝰ ⁊ approbatꝰ in licētia pōt in examīe doc. repro bari cū ex noua cā potuit īutilem ſe reddere. vt ſi fuit īteruallum magnuꝫ īter licētiā ⁊ doctora tuꝫ. poſſet etiā dici ꝙ nō dato interuallo adhuc licite poterit reprobari in examine publico. naꝫ anteqͣꝫ aliꝗs adipiſcat̉ gradum doctoratꝰ debꝫ ter examinari. ⁊ trinaꝫ approbatoriam reporta re. pͥmo enī debet examinari a doctoribꝰ preſen tantibꝰ. vt in. l. nemini. C. de aduo. diuer. iud. Eº debꝫ examīari a doc. in pͥuato examīe. ¶ 3º. in publico. ad hͦ facit. l. magiſtros. C. de ꝓfeſſo. ⁊ medi. iūcta cle. ij. de magi. ⁊ ita habꝫ cōſuetuº. Et hͨ conſuetuº. vr̄ ſatꝭ ꝓbata. l. vnica. C. d̓ archi. li. x. vbi dr̄ ꝙ debet approbari ſeu reportare tri nam victoriam in bello anteqͣꝫ ꝓmoueatur. vt ibi dr̄. non eniꝫ poteſt in vnico examīe deprehē di ex tota ſciētia vniꝰ forte fuit pūctuatꝰ in ma teria ſibi familiari. Et ita noͣ. Bar. in dicta. l. vni ca ⁊ archi. in. c. de quibuſdam. xxxvij. diſ. ⁊ hec noͣ. cōtra ſcholares ꝗ faciūt ſe ꝓmoueri tantum per vnicum examen. ¶ In glo. fi. in verbo hoc ignorauit vr̄ glo. velle ꝙ ſi ep̄s ſciebat alteri de bitum. ⁊ ordinatus ignorabat. tunc tenet̉ ſibi ꝓ videre de alio in hoc bene loꝗtur ar. in. c. ſi bn̄ſi cia. jͣ. eo. ti. li. vi. ¶ Si autem vterqꝫ ſciuerit or dinator .ſ. ⁊ ordinatꝰ tūc ſentit glo. vt ep̄s nō te neat̉ q̄ ſi dolus cū dolo cōpenſandꝰ ſit. l. cū am bo. fſ. de compenſa. hoc dictū glo. non placet mi hi ſimpliciter. ſed reſtringereꝫ quādo epiſcopꝰ a principio non tenebatur ꝓuidere. vt in caſu. c. ſequentis. ſed in caſu noſtro cum ep̄us teneatur iſti ꝓuide̓ ꝓpter rationes ſupra aſſignatas nō videtur ꝙ fraus vtriuſqꝫ habeat eludere proui ſionem huiꝰ. c. naꝫ alias de facili circūueniretur diſpoſitio huiꝰ. c. quia epiſcopus ordinans ali queꝫ ſine titulo. ⁊ nolens obligare ſe ad neceſſa ria vite conueniret cuꝫ ordinādo. vt promoue ret ad titulum alteri debitum. Et ſic releuaret ſe ab hac obligatōne. quod nō eſt dicendum. cum diſpoſitio. c. ſit fūdata ſuper publica hōeſtate vt patet ex rationibꝰ predictis. ideo directe nec in directe poteſt ordinatus huic fauori renūciare argu. c. ſi diligenti de fo. compe. Sed ſi epiſco pus ordinaſſet bona fide ad titulum quem non credebat alteri debitum tūc poterit cōueniri nō ex diſpoſitione huiꝰ. c. ſed ex generali obligatō ne qua tenet̉ omnibꝰ indigentibus. Inter cetera A II Qui h̓ ignorāti ſcienter ꝯtulit p̄bēdā quam non potuit illa euicta aliaꝫ quam poteſt cōferre tenet̉ ⁊ ē ſingularis diſpoſitio. narrat pͥ ſc̄m. 2º. mādat decerni ⁊ cauſā expͥmit. ibi ſupra dicto ep̄o. ¶ Noͣ. primo ibi ꝑ cōmutationē ꝙ in ꝑmutatōe beneficiorū interuēit renūciatio. ⁊ ꝑ ꝯſequēs bn̄ficōꝝ vacatio. de qͦ vide bonaꝫ gl. in cle. i. de re. ꝑmu. ⁊ in. c. ſi ꝓpt̓ tua debita. de re ſcrip. li. vi. ¶ Noͣ 2º. ꝙ p̄bēda vacās ex cā ꝑmu tatōis nō dꝫ ꝯferri alt̓i qͣꝫ ꝑmutare volēti. ⁊ ho die collatio ē ip̄o iure nulla. vt in. d. cle. vna. nec ſpectās apl̓icꝰ pōt tale bn̄ficiū acceptare. vt in. c. i. de re. ꝑmu. li. vi. ⁊ ſic hodie diſpoſitio hꝰ capi tuli in pͥma ꝑte nō habet dubiuꝫ. ¶ Ultimo no ta ⁊ tene mēti caſum mirabilē ꝙ cōferēs benefi cium alteri debituꝫ tenet̉ illo euicto illi ꝓuidere de equalēti beneficio. Et ſic eſt caſꝰ in quo dona tor tenet̉ de euictōe ſciēter conferēdo alienā reꝫ alteri debitā. de hac tn̄ materia dic latiꝰ. vt dicet̉ in glo. fi. ¶ In glo. ij. in fi. ſꝫ glo. nō reſpōdꝫ ad cōtrariū .s. formatū. doc. ſentiūt ꝙ cōtrariū ꝓce dit in rebꝰ prophāis. ſecꝰ in rebꝰ ſpiritualibꝰ. vt ſūt beneficia. debet .n. pure renūciari ⁊ nō ſb̓ cō ditōe. facit qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. ex ꝑte. de off. dele. ¶ Sed op. exͣ glo. alio mō. exquo enī hic p̄bē da vacabat debuit vale̓ collatio illi magr̄o. p. fa cta nec debebat retractari. ar. in. c. dilectꝰ. el. ij. jͣ. eo. Inno. vario mō ſoluit. pͥmo ꝙ ꝓpt̓ fraudeꝫ hic adhibitā ſaltiꝫ re ip̄a papa ex officio ſuo re tractauit illaꝫ collationē. q̄ ſolutio pͥma frōte vr̄ īprobari ꝑ. d. c. dilectꝰ. ⁊ ꝑ id qd̓ ſeꝗt̉ in ſequenti glo. nam ibi patet ꝙ ſi ꝯͣ mādatū pape ep̄s ꝯfert alicui bn̄ficiū tenet collatio nec retractat̉ lꝫ ep̄s alit̓ veniat puniēdꝰ. Sꝫ pōt dici ſaluādo hanc ſolū. ꝙ nō ſolū h̓ ꝯtēnebat̉ ꝓuiſio pape ſed ſup plātabat̉ is ꝗ ex cā ꝑmutatōis p̄bēdam reſigna uit. iō voluit papa ꝓuide̓ huic decepto. ⁊ intan tum eꝗtas hͦ ſuadebat. vt hodie ſit edictum ius de nouo ānullās collatōneꝫ talē ip̄o facto. d. cle vna. ¶ 2º ſoluit ꝙ in iſtis ſpūalibꝰ ē ſpeciale. vt īterueniēte aucͣte ſuꝑiōis abſqꝫ alia traditōe ac ꝗrat̉ ius ꝑmutare volētibꝰ in rebꝰ ꝑmutatis. Et noͣ bn̄ hāc ſolū. quotidie enī allegat̉. ⁊ ꝓ ea facit c. ſi tibi abn̄ti. jͣ. eo. ti. li. vi. vbi patet ꝙ ex ſolo titᵈ in iſtis ſpūalibꝰ abſqꝫ alia traditōe acꝗrit̉ ius in re. hec tn̄ ſolut. lꝫ ſit vera ⁊ noͣ. in ſe. nō tn̄ ꝯgruit huic lr̄e. qꝛ papa nō īpoſue̓at auctōͣitatē ſuā. ſed mādauerat tertio vt collatōneꝫ illā faceret. ¶ 3ª ſolū. ꝙ papa acceptādo renūciatōneꝫ ⁊ mandā do alteri collatōneꝫ aduocauit ad ſe totū nego ciū. ⁊ ſic eripuit poteſtatē ordīario. ar. ī. c. vt no ſtrum. de ap. ⁊ hec ſolū. ſatꝭ potuit ſuſtīeri. Sol uit̓ ⁊ alit̓ hodie. ſed nō eſt inſtanduꝫ ꝑ dictaꝫ cle vnicam. ¶ Sed hic q̄rit̉ ꝗd ſi capitulū recipit aliquē in canōicuꝫ aucͣte ꝓpͥa demū p̄bēda vacā te cōtulit alteri. nūꝗd teneat talis collatio. Inn. ⁊ cōmūiter doc̄. ꝙ ſic quia nō potuerūt dare ius ad p̄bendaꝫ vacaturā. ⁊ ſic ex illa receptōe in ca nonicum nō habuit ille ius afficiens p̄bendam pͥmo vacaturam. merito collatio illiꝰ tāqͣꝫ liberi alteri facta tenuit. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ ꝑſona eccle ſiaſtica nō poteſt variare. vt in. c. cū autē. de iur̄. patro. vbi dr̄ ꝙ ſi patronꝰ eccleſiaſticꝰ ſemel p̄ſē tat nō pōt ampliꝰ variare ⁊ preſentare aliuꝫ. illd̓ enī loquit̉ ẜm Inn. qn̄ p̄ſentatō fuit facta ad bn̄ ficiū vacans. nō autē loꝗmur de bn̄ficio vacatu ro. ad qd̓ obtinendum non poteſt inferior citra papam dare ius. nec ob. c. relatū. sͣ. eo. naꝫ vt ibi dixi fatendū eſt ꝙ capituluꝫ obligat̉ ad ꝓuiden dum illi nō tn̄ ſequit̉ ꝙ p̄benda pͥmo vacatura ſit affecta ꝓ eo. ⁊ tene menti hoc cōmune dictuꝫ docto. Sed ego limito ꝑ vnum ꝑegrinuꝫ ⁊ ſin gulare dictuꝫ Inno. in exͣneo loco. sͣ. de maio. ⁊ obe. in. c. ſtatuimꝰ. vbi dicit ꝙ capitulum ꝓuidē do alteri extraneo vel alicui de collegio poſtea recepto tenetur prouidere illi primo recepto quem illuſit. de redditibus communibus iuxta formaꝫ. c. dilectꝰ. el. ij. jͣ. eo. ⁊ optīe facit ille tex. nam capitulū illud obligat̉ ad illam ꝓuiſionem ꝓpter trāſgreſſioneꝫ mandati pape. ita dꝫ h̓ ob ligari ꝑ trāſgreſſionem mandati legalis. vt in. d̓ c. relatum in fi. Quid autē in recepto a papa ſb̓ expectatōe p̄bēde. ꝓlixe īctauit h̓ Inn. Sꝫ ho die habes tex. clarum in. c. ſi pōt. jͣ. eo. t. li. vi. vbi pꝫ ꝙ p̄benda pͥmo vacans adeo ē affecta ꝓ iſto recepto aucͣte apoſtolica. vt nō valeat collatio alteri facta. ⁊ vide de materia quod noͣ. ī. c. ſi caº. ⁊ in. c. ſi ſoli de cōceſ. p̄ben. li. vi. Et habes ex p̄ dictꝭ bonā diuerſitatē ⁊ quotidianam inter rece tum auctoritate pape. ⁊ receptū aucͣte capituli ¶ In glo. fi. ibi in v̓itate nō dr̄ dōare. noͣ. ꝙ col latio bn̄ficioꝝ nō eſt ꝓpͥe dōatio. Et ꝓ hoc vide glo. in. §. ex his. xxiij. q. vi. ſed cōtra hoc facit qꝛ reſpectuilliꝰ cui ꝯfertur eſt vera liberalitas. vt ī c. relatum. sͣ. eo. gͦ nō debēt iſti teneri de euictiōe ſicut nec alius donator. credo ꝙ hoc fuit ſtatu tum in odium collatoruꝫ ne iura ſpiritualia tra ctent ita fraudulent̓ ⁊ ne inducātur ad cōſeren dum beneficia alijs debita. ar. in cle. vna in p̓nci. de renun. Et an̄ ⁊ quādo donator teneat̉ de eui ctiōe in rebꝰ ꝓphanis. dic vt le. ⁊ noͣ. in. l. ij. C. de euic. ⁊ in. l. ariſto. ff. de dona. Et noͣ iſtam glo. iū cto tex. ⁊ in fi. gl. ꝯclude clarius intellectū hꝰ. c. vt colligit̉ ex dictis doc. ⁊ ex glo. aut enī vterqꝫ ſciuit ſcilꝫ collator ⁊ is cui facta fuit collatio. et is tunc nō tenet̉ ꝓuide̓ ſibi de equalēte bn̄ficio quia dolꝰ cum dolo cōpenſat̉ in. c. intelleximus de adul. nec fuit iſte deceptꝰ ꝑ collationem ſꝫ ſe ipſum decepit. hoc verum quādo epiſcopus ex mera liberalitate cōtulit. ſecus .n. ſi tenebat̉ con ferre rōe ordinis collati. ꝓut dixi. sͣ. c. p̄cedenti aut vterqꝫ ignorauit. ⁊ tūc nō tenet̉ iſti ꝓuidere quia ceſſat fraus ſuꝑ qͣ fundare ſe videt̉ iſte tex ⁊ intellige vt dixi in collatione facta ex mera li beralitate. ſecus ſi ex neceſſitate de qua in. c. p̄ce denti. aut ep̄s ſciuit ⁊ alter ignorauit. ⁊ habet ꝓ prie locū iſte tex. ſi autē ecōtra ep̄s ignorauit. ⁊ alt̓ ſciuit ⁊ tunc ceſſat iſta prouiſio quia collator nō fuit in fraude. īmo alius ꝗ ſciēt̓ bn̄ficiū accep Um iam du. de p̄bendis. Opponēti plura cōtra electū ſufficit alterū ꝓba re quod ad caſſationē eiꝰ ſufficiat. vel ſpecialiuſ ſic. Caſſatur electio illiꝰ qui poſſidet pl̓es digni tates atqꝫ p̄bendas. ⁊ idem ſi detinet̉ aliquo vi cio hic ſcripto. hoc dEt primo ponit vi. que op pōebātur ꝯͣ electū. 2º diffinitionē qōnis ꝯditio nalem. 3º. reſpondet tacite qōni vel obiectioni. ſcd̓a ibi mandamꝰ. 3ª ibi cum multa. ¶ Noͣ pri mō ſex vicia ſeu defectꝰ q̄ oppōi pn̄t contra ele ctum ad dignitatē eccleſiaſticam. pͥmo multitu do dignitatū. 2º pluralitas p̄bendaꝝ. 3º ambitio nis viciū. 4º. delictū auaricie. 5º ꝙ ſe ingeſſit ad dignitatē obtinēdam de qua querit̉. bº quia in truſit ſe admīſtrādo an̄ cōfirmationē obtentam vel poſt eā caſſatā. ¶ Sed anteqͣꝫ ꝓcedam ad vlteriora quero nūꝗd quodlibꝫ p̄dictoruꝫ de ꝑ ſe ſufficiat ad caſſationem electiōis. ꝯclude ꝓut colligit̉ ex dictꝭ docͣ. ꝙ primū ſcilꝫ multitudo di gnitatū ſufficiat. ꝓbat̉ in. c. dudū el ij. sͣ. de elect. ⁊ clarius hodie in exͣuagā. execrabilis. Io. xxij vbi patꝫ ꝙ tenēs de facto plures dignitates vel eccleſias curatas ſit īeligibil̓. Eirca ſecūdū vide licet p̄bēdaꝝ pluralitatē diſſenſio eſt inter doc. nam ꝗdam tenēt hͦ ſufficere̓. ar. illiꝰ. c. dudū. vbi tex. tm̄ ſe fundat ſuꝑ multitudīe dignitatum ſeu eccleſiaꝝ curataꝝ. Et ꝓ hͦ facit iſte tex. in v̓. man damus. vbi papa vr̄ multitudineꝫ p̄bendaꝝ cō pulare ad multitudineꝫ dignitatuꝫ quaſi plura litas ſola p̄bendaꝝ non ſufficiat. Alij tenuerunt cōtrariū exponētes dictio. atqꝫ ꝓ vel. nam ſepe copulatiua reſoluit̉ in diſiūctiuā. vt in. l. ſepe. ff. de v̓bo. ſig. ⁊ noͣ. in. c. ij. de reſcrip. ⁊ certe hec qō pendet ab alia. nūꝗd ſit licitū obtine̓ plures p̄bē das. ⁊ de hac latiꝰ. jͣ. ſb̓ijciam. Tertiam obiecti onem .ſ. ambitōis vicium ſufficit de ꝑ ſe. eſt eniꝫ peccatū mortale. pro hͦ. c. qꝛ intātuꝫ. sͣ. eo. ⁊ vide bonū tex. viij. q. i. in ſcripturis. vbi patet ꝙ digni tas nō eſt cōferēda ambiētibꝰ. ſed potiꝰ fugiēti bus. ⁊ ē ambitio quedam aſpiratio ad dignitatē procedēs ad actū. Quartū .ſ. auaricie delictum ꝑ ſe ſufficit. lxxxv. diſ. florētinum. ⁊ noͣ. h̓ in glo. Quītū qꝛ ſe īgeſſit ſuffic̄ ad caſſatōeꝫ. qꝛ nemo debet ſe ingere̓. vt in. c. qualit̓. sͣ. de elec. Sextuꝫ quia adminiſtrauit ante confirmationem vel pꝰ caſſataꝫ ꝑ ſe ſufficit. vt in. c. auaricie. de elec. li. vi. ⁊ in. d. c. qualiter ⁊ qn̄. Et ex iſto ſexto ⁊ quinto collige vnū ꝙ intrudēs ſe in bn̄ficio forte aucto ritate principis ſecularis. ⁊ poſtea īpetrat illud a papa nō facta mētione de intruſione eſt repel lendus. talis .n. promotio fuit ſurreptitia. naꝫ ſi papa ſciuiſſet de facili ſibi nō prouidiſſet propt̓ ambitionis viciuꝫ. Et qꝛ īgeſſit ē admīſtratōni ante omnē prouiſionē. nā ſi repellit̉ ille ꝗ habuit electionem ⁊ non expectata confirmatione ad miniſtrauit fortius eſt repellendꝰ ꝗ ante omneꝫ electionē ⁊ vocationē ſe intruſit in beneficio. et notabis hoc. quia multi errant ⁊ īiuſte poſſidēt poſtea beneficia. ⁊ vide quod noͣ. in. c. ſi apoſto lice. de p̄ben. li. vi. in nouella. ¶ Noͣ ꝙ intruſus dr̄ qui titl̓o legitimo nō p̄cedente ingerit ſe ad miniſtratōi. etiā ſi p̄ceſſit electio. qd̓ noͣbis. Idē eſt ſi pͥuatus fuit titulo legitīe prius habito. vt noͣ. Inn. in. c. qͣliter ⁊ quādo el. ij. de accuſa. ¶ Ultimo noͣ ⁊ tene menti fi. tex. qui quotidie alle gat̉ ꝙ ꝑ tolerantiā ſuperioris nō videt̉ diſpēſa tio inducta in his que ſūt cōtra ius. ⁊ circa hͦ vi de pulchrā gl. iij. diſ. in. c. fi. In ꝯͣrium vide tex. cum gl. in. c. quia circa de cōſang. ⁊ affini. ¶ Ul timo querit̉ quia. sͣ. dixi opi. eſſe An pluralitas prebendaꝝ repellat quem a beneficō obtinēdo nūquid de iure cōmūi poſſit quis habere plureſ p̄bendas vel plura beneficia ſimplicia. nā de cu ratis dignitatibꝰ ⁊ ꝑſonatibꝰ deciſum eſt. jͣ. eo. c. de multa. ⁊ in hͦ multū inſtat h̓ Inn. ſꝫ referā pͥn cipaliores opi. que colliguntur ex glo. ſua. ¶ Prima opinio ꝙ inſpectꝭ iuribus antiquis non eſt licitū niſi in vnico bn̄ficō intitulari. naꝫ debꝫ eē quiſꝗs cōtentꝰ ea vocatōe qua vocatus eſt ⁊ ſi nō ſufficit ſibi illd̓ beneficiū querat ſibi victuꝫ īduſtria ſua ſeu manibus. ad hͦ. xxi. q. i. c. i. ⁊ fac̄ c. clericus victum. xli. diſ. ⁊. c. cum nō ignores. sͣ. eo. ⁊. lxxxix. diſ. in. c. ſingula. cum multis ſi. Sꝫ inſpectꝭ iuribus poſtea ſequentibus vr̄ ꝙ liceat plura obtinere. pro hͦ. c. cuꝫ eccl̓iaſtice de excep. At quod le. ⁊ noͣ. in. d. c. dudum. ⁊ in. c. dilectus filiꝰ. sͣ. de ℟p. ⁊ ī. c. ex inſinuatōe. de procur. cuꝫ multꝭ ſi. ¶ Secūda opinio ꝙ nimia multitudo reprobat̉ a iure. ſed duo vel tria ſimplicia licitū eſt poſſide̓. pro hͦ. c. quia intātum. sͣ. eo. ¶ Te̓r tia opinio ꝙ in titulū nō pōt quis habere plura beneficia. ſed vnicū tantū ſic vt ꝙ denominetur ſolum ab vnico beneficio. ſed alia habeat quaſi in ſtipēdium dūmō nō reꝗrant reſidentiam. Quarta videt̉ opi. Inno. in qua reſidet videli cet vt nō ſolū in bn̄ficiū ſed in tituluꝫ pōt ꝗs ha bere plures p̄bendas ſn̄ aliqua diſpēſatōe. etiaꝫ ī diuerſis ep̄atibꝰ videt̉ tamē require̓ duo. pͥmo vt tales p̄bende nō reꝗͥrāt reſidētiā. 2º. vt eaſ ob tīeat nō propt̓ fructus ſeu vtilitatē propriam. ſꝫ propt̓ bonū publicum. vt quia ꝑſona eſt īduſtri oſa. ⁊ meliꝰ ſcit gubernare iſte decem bn̄ficia qͣꝫ alius vnum. ⁊ ita reſpōdet ad. c. ſāctoꝝ. lxx. diſ. quod facit in oppoſitū. dicit enī illud ītelligend̓ qn̄ propt̓ cōcupiſcētiaꝫ quis vult obtīere plureſ prebēdas. illud enim nō licet nec iure cōi nec di ſpenſatīe. ¶ Nec ob. ẜm eū ſi dicat̉ ꝙ alienꝰ epi ſcopꝰ nō debet eū reciꝑe. vt in. c. fraternitatiſ. sͣ. de cleri. nō reſi. ⁊ in. c. pͥmates. lxxi. diſ. quia illa iura loquūt̉ de ignotis vel loquūtur. vt nō reci piant̉ quo ad ordīes. ſed quo ad beneficia reci pi poſſunt. ⁊ ratione bn̄ficioꝝ poterit eis cōferr̄ ordinem. ⁊ notabis ſemper hoc dictum. Ex hoc enī potes ſumere vnam cautelaꝫ quando vis re ciꝑe ordines ab ep̄o nō tuo ſn̄ ep̄i tui licētia. naꝫ obtīeas pͥmo bn̄ficium ab alio epiſcopo. ⁊ tunc cum ratōe bn̄ficij īcipiat eſſe ſubditus eius po teris ab eo ordīari. ⁊ pro hoc facit. c. iij. de tēp. ordīa. li. vi. ¶ Nec ob. ſi dicatur ꝙ iſte erit per plexus ſi epiſcopi mandarēt ſibi cōtraria cū de bet obedire priori niſi ſūma neceſſitas vrgeat. ⁊ ⁊ de hoc vide latiꝰ h̓ ꝑ Inn. Hoſti. autē hoc tra ctans in. c. ſuꝑ inordīata. jͣ. e. ⁊ in. c. lr̄as. de ꝯceſ. p̄ben. poſt ml̓ta cōcludit ꝙ de iure cōi quelibet p̄benda ſeu bn̄ficium reꝗͥrit ꝓprium miniſtrum vnde quēadmodū in pluribꝰ caſtris quoꝝ qd̓li bet reꝗrit certos homīes ad ſui cuſtodiā nō po teſt quis obtine̓ locum pluriū. ita ⁊ in beneficijs eccl̓iaſticꝭ. dic̄ tn̄ ne multe anīe illaq̄ent̉ ꝙ diſpē ſare poterit ep̄s etiam ꝓpter p̄rogatiuaꝫ ꝑſone vt ꝗs habeat plures p̄bendas nō in titulum ſed in bn̄ficiuꝫ. ⁊ vt clare habeant̉ p̄dicta faciamus duo mēbra. Primum nūquid de iure quis poſ ſit habere plura ſimplicia. Secundū in caſu in quo de iure cōmuni nō eſt licita pluralitas. vtꝝ ep̄s poſſit diſpēſare. Circa primuꝫ cōcludo ſic ꝙ aut beneficia requirūt reſidentiā ſiue īſpecto iure cōmuni ſiue ſpeciali ſtatuto. ⁊ indubie non eſt licituꝫ de iure plura retīere. ſūt .n. incōpatibi lia ꝓpt̓ onꝰ reſidentie. ꝓ hoc. c. pēul. sͣ. de cleri. nō reſi. ⁊ hͦ eſt ẜm mentē iurꝭ. nam qd̓libet bn̄fici um creatur ꝓpter officiū. vt in. c. fi. de reſcrip. li. vi. Si v̓o nō reꝗrūt reſidentiā. puta qꝛ cōſuetu do eſt in oppoſitū que ſatꝭ valet in ſimplicibꝰ. vt in. c. cum oēs de cōſti. ⁊ tūc aūt vnū ſufficit ad cō grue ſuſtentandū clericū. ⁊ nō licet tenere plura bn̄ficia propt̓ vtilitatē ꝓpriam. īmo eſt peccatuꝫ mortale. cū ſit ibi viciū ambitōis ⁊ auaricie. ⁊ oc cupat ſtipendia alioꝝ pauperū. vt noͣ. glo. in. d. c dudum. ⁊ ſic etiā pōt intelligi. d. c. ſanctoruꝫ. vbi dr̄ ꝙ quis nō pōt eē p̄bendariꝰ ⁊ canōicus in di uerẜ eccleſijs. aut vnū ꝑ ſe nō ſufficit. ⁊ licet tene̓ plura vſqꝫ ad cōgruā ſuſtētationē. ⁊ ſic pn̄t intel ligi. c. gratia. de reſcrip. li. vi. ⁊ cle. gratie. e. ti. ⁊. c. cuꝫ teneamur a cōtrario. sͣ. e. ⁊ hͦ quo ad primū. ¶ Ad ſecundum nūquid poſſit ep̄s diſpēſare in caſu ꝓhibito aſſumēdo dicta Io. an̄. q̄ ſolent multū allegari in. c. lr̄as p̄allegato. vbi dicit ꝙ in diuerẜ eccl̓ijs pōt ep̄s diſpēſare. in eadem vero pōt circa difformia beneficia. ſed nō circa ꝯfor mia. vn̄ nō poſſet diſpēſare vt ꝗs in eadem eccle ſia hēat duos canonicatꝰ lꝫ poſſit diſpēſare vt ibi habeat dignitatē ⁊ canonicatū cum p̄benda. iuxͣ noͣ. ꝑ gl. ī. c. i. de cōſue. li. vi. Et ē rō diuerſitatꝭ nam ꝑ diſpēſationē in diuerẜ ecccl̓ijs vel in ead̓ circa difformia nō frangit̉ ibi numerꝰ nec tollit̉ eccleſie ſuffragiū canōicoruꝫ. ſi enim in qͣlibet ec cleſia eſt numerꝰ duodenariꝰ pōt iſte ꝯputari ⁊ numerū ꝯplere in qͣlibet eccl̓ia ac ſuffragiū ſuū in ſingulis actibꝰ eccl̓iaꝝ preſtare. nam poterit vocari ad capitl̓ꝫ vtriuſqꝫ eccleſie ⁊ vtriqꝫ dare ꝯſiliū ſuū. idem̄ erit ſi habet dignitatem ⁊ canōi catū in eadem eccleſia. nam poterit nūc p̄eſſe vt habēs dignitatem. ⁊ alias tāqͣꝫ canōicꝰ. Sed ſi haberet duos canōicatus frangeret̉ numerꝰ eo cleſie. finge enim ꝙ in eccl̓ia debēt̉ eē duodecim ⁊ ex diſpēſatōe ſex obtinent diſpēſatiue oēs ca nōicatꝰ. qꝛ ꝗlibet habꝫ duos. h̓ enī nūqͣꝫ poteris numerare. xij. canōicos nec habēt cōſiliū niſi vt ſex eccleſia multū lederet̉. ¶ Sed aduerte qꝛ qͣtenꝰ ſimpl̓r dicit̉ ꝙ in diuerẜ eccleſijs pōt diſpē ſare circa duas p̄bendas nō vr̄ ſimpl̓r ꝓcedere immo tex. aꝑtiſſime eſt in ꝯtrariū in. d. c. ſancto rum. vbi dr̄ ꝙ licet ex diſpēſatōe ep̄i poſſit ꝗs p̄ eē duabꝰ ecl̓ijs nō tamē pōt ex eiꝰ diſpēſatione eſſe canōicus ⁊ p̄bendarius in diuerẜ eccleſijs. Et vr̄ pͥma fronte mirabile. vt indigeat diſpenſa tione ep̄i in diuerẜ eccleſijs ⁊ nō in diuerẜ p̄ben dis. ſed nō mirerꝭ. nam intellige illum tex. ꝙ diſ pēſatio reſpectu eccleſiaꝝ fit ꝓpt̓ vtilitatē publi cā. ſed reſpectu diuerſarū p̄bēdaꝝ fit ꝓpt̓ vtilita tem priuotā. nam p̄benda dat̉ canonico vt inde viuat. nō ſic preciſe datur eccl̓ie curate ſed pͥnci palit̓ vt populū regat. iō exquo ꝗs habet vnam p̄bendaꝫ nō eſt licitū vt habeat ſcd̓aꝫ. intellige ſi prima ſuffic̄ nō ſic eſt in eccleſia. quia vt dixi ibi noͣ. vtilitas publica. iō limitareꝫ dictū Io. an. vt poſſit diſpēſare in duabꝰ p̄bendis qn̄ vna nō ſuf ficit. al̓s ꝓcedat illd̓. c. ſanctorū. qd̓ ſic intellige lꝫ ibi glo. diuinando alit̓ dicat. Et plene circa hanc materiā vide qd̓ dixi in repeti. §. ꝗ vero in. c. ex tirpāde. jͣ. eo. ti. Et ꝙ poſſit ep̄s in caſibꝰ p̄dictis diſpēſare licet bn̄ficia reꝗrant reſidentiam ꝓbat̉ aꝑtiſſime iure antiquo ⁊ nouo. pͦ in. d. c. ſancto rum. 2º in. d. c. de multa. jͣ. e. nam. c. ſanctorū ꝯce deret ep̄o gn̓alit̓ diſpēſationē. c. de multa ſolum ademit reſpectu eccleſiarum curatarū ⁊ dignita tum ſeu ꝑſonatuū. ⁊ ſic in alijs ſimplicibꝰ r̄manꝫ ius antiquū. l. p̄cipimꝰ in fi. C. de ap. ⁊ de p̄ſūp. nonne. Et nūꝗd ſimpl̓r ſit adēpta diſpenſatio in iſtis dicet̉ in. d. c. de multa. ¶ In glo. pēul. in fi. ⁊ circa hͦ vide qd̓ dixt in. c. cum nō ignores. sͣ. e. ¶ In glo. fi. in fi. Hoſtiē. adducit in cōtrarium illā. l. i. in. §. ſcientiaꝫ. ⁊. l. ij. ⁊. l. ſed ⁊ ſi pupillꝰ. ff. de inſti. debet .n. ſuꝑior ꝓteſtari ⁊ ꝯͣdicere ſi nō vult cōſentire. Soluit ip̄e ꝙ reſpectu p̄teritorū ⁊ quo ad tāgentia aīas ſubditoꝝ tolerantia pa pe oꝑat̉ ꝑmiſſionē ne anime illaq̄ent̉. ſꝫ quo ad illegitime ꝓmotū nō īducit ꝑmiſſionēⁱ ſeu diſpē ſationē. qͣſi velit dicere ꝙ exquo papa nō ꝯͣdicit abſolute ſūt aīe ſubditorum iſtius ꝓpter fidem quam habebat. de quo vide opi. Guil. in dicto. c. dudum. ſed reſpectu illiꝰ ꝗ īdigne tenet plura bn̄ficia nil oꝑatur tolerātia pape ꝓpter malam fidem quam habet. Sed aduerte quia ẜm hoc nūqͣꝫ tollet̉ ius ꝑ ꝯtrariū vſuꝫ etiā papa toleran te. quia videt̉ ẜm hoc tolerare ꝑ patientiā. non autē ꝙ velit ius relaxare. cōtrariū eſt difficile. ſꝫ pōt dici ꝙ vbi lex ſuꝑioris habet ꝯſuetudinē in cōtrariū a pͥncipio vel ex poſtfacto tollit̉ lege ſu ꝑioris. maxime ſuꝑiore ſciēte ⁊ nō ꝯͣdicēte. qd̓ ī tellige ſi cōſuetudo eſt al̓s rōnabilis. vt ī. c. fi. de cōſue. ⁊ vide. iiij. diſ. in. §. leges ⁊ quod ibi noͣ. ſꝫ vbi ꝯſuetudo nō eſſet rōnabil̓ vel nō eſt cōmūis quia aliꝗ ſeruāt ⁊ aliqui nō. Et tūc reſpectu nō ſeruantiuꝫ poteſt ꝓcedere iſte tex. quando plu res ſunt ſeruātes qͣꝫ nō ſeruātes. tūc eniꝫ propͥe eſt patiētia ſuꝑioris ſcilicꝫ in nō puniendo tranſ grediētes. nō autē cauſat̉ diſpēſatio vl̓ ꝑmiſſio. ¶ Ilectus filius de p̄bendis. A Recepto in canōicum qͣꝫcito facultas ſe obtule rit debet̉ p̄benda. ⁊ interī habebit qͦtidianas di ſtributōes. h. d. Contīet quatuor dicta. pͦ māda tum apoſtolicū. 2º. ibi ad īſtantiaꝫ iuſtū ⁊ īiuſtū p̄ceptū legati. 3º. ibi cum ergo iuſti ꝓceſſus con firmationē ⁊ iniuſti reprobationē. 4º. ibi facien tes papalē ſubiūctionē. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ in ſpiritu alibꝰ licite intercedit cōpoſitio maxīe auctorita te ſuꝑioris. ꝓ hͦ. c. ſtatuimus de trāſacti. ¶ Noͣ 2º ꝙ legatꝰ etiā de latere ꝓut erat iſte ep̄s p̄neſti nus. ꝗ erat cardinalis nō pōt dare ius ad vaca turū bn̄ficiuꝫ. licet ergo legatus de latere poſſit beneficium reſeruare vacaturum ſue collationi etiā ꝓcerta ꝑſona. vt in. c. cuꝫ dilectus. de iu. pa tro. ⁊ in. c. pēul. de oſ. leg. li. vi. nō tamē pōt dare ius ad bn̄ficiū vacaturuꝫ. vt hic. ⁊ pōt eſſe diuer ſitatis rō. quia ꝑ reſeruationeꝫ nullū ius acꝗrit ꝑſone. pōt enī variare legatꝰ ⁊ alteri cōferre bn̄ ficium reſeruatum. ⁊ ſic nō datur tanta materia captādi morteꝫ ꝓximi. ſed ſi poſſet dare ius ad beneficiuꝫ vacaturū acꝗreret̉ ius ꝑſone ⁊ de fa cili deſideraret mortem alterius vt eiꝰ bn̄ficium poſſet obtinere. ¶ Noͣ vlteriꝰ ꝙ receptio in ca nōicum vltra numeruꝫ p̄bendaꝝ nō diſſoluit il larum numeꝝ. ſed p̄bende remanēt in priſtīo nu mero. ⁊ ſolū ampliat̉ numerus canonicoꝝ. Item noͣ ibi nō obtinet inſtitutus ꝙ ſine pecca to recipit̉ quis in canonicum etiam ſine p̄bēda. ¶ Ultimo noͣ ꝙ receptꝰ in canonicum ſine pre benda debet acciꝑe diſtributiones quotidianaſ ⁊ in hoc eſt iſte bonꝰ tex. Sed Io. an. cauillan do dicit hoc poſſe ꝓcedere in receptis auctorita te capituli. nō autē in receptis de neceſſitate au ctoritae papali. Uel forte hoc ꝓcedit hic ẜᵐ eū qꝛ canōici iſti cōtēpſerāt primuꝫ mādatū apl̓icū Sed vt dixi eſt cauillatio ⁊ diuinatio. nam pa pa mādauit iſtū recipi. licet ꝑ cōpoſitionē ſpōte eū poſtea receꝑint tamē principiū fuit neceſſari um. Iteꝫ papa nō fundat ſe ſuꝑ cōtemptu man dati. ſed tantuꝫ quia nō eſt licitū vt receptꝰ in ca nonicum careat oīo prebēda. debet etiā habere ſb̓uentionē que haberi pōt ſalua integritate pre bēdaꝝ. ⁊ qͣꝫqͣꝫ aliꝗ dixerīt hoc. c. loqui de porti onibus pͥuilegiatꝭ ⁊ nō de quotidiāis diſtributi onibus. hoc mihi non placet. quia tex. appellat portiones quotidianas. de hͦ tamen dic vt plene dixi in. c. cū. M. de cōſti. ¶ In gl. i. ibi hic nihil ꝑcipiebat. hec ſolutio glo. diuerſificat caſus. ſed nō tollit funditꝰ cōtrarium. naꝫ licet in. c. relatū aliquid ille ꝑciꝑet nihilominꝰ habuit in ꝓmiſſis de cōferenda ſibi p̄benda vacatura. ergo qͣtenꝰ ꝓuiſio cōtinebat vacaturam p̄bendā debuit irri tari ſicut ⁊ hic. At ꝑ hoc dico ꝙ etiam ſequēs ſo lutio glo. nō eſt bona. dum dicit ꝙ vicium fuit h expreſſum a laico. quaſi dicat in. c. relatum. non fuit expreſſum niſi vnū .i. nō fuit ſibi facta ꝓmiſ ſio de vacaturo qd̓ eſt cōtra illuꝫ tex. ideo ſolue formaliter ꝓut ibi noͣ. fuit ꝙ nō ex viribꝰ ꝓmiſ ſionis ille fuit ꝯſecutus p̄bendam. ſed ratiōe ca nonie. quia exquo erat canonicus non debebat carere prebenda. Et ponderauit ibi papa pro miſſionem non ꝙ ꝓmiſſio hēret artare illū epi ſcopum. Sed ad maioreꝫ aggrauationē illius ep̄i ꝗ differebat illi ꝓuidere ⁊ ſic fecit hic papa. nam reprobauit ꝓmiſſionē. ⁊ poſt mandauit ini ꝓuidere tāqͣꝫ canōico. ⁊ vide bonam glo. in. c. ij de ꝯceſ. p̄ben. li. vi. ¶ In glo. ij. ibi eligimꝰ te ad ꝓximaꝫ vacaturā. pōdera verba glo. nam eius mens eſt hͨ. ꝙ ſi ꝓmiſſio fit reſpectu vacaturi ca nonicatꝰ nō tenet. ad hoc enim vt teneat electio oportet ꝙ pure de pn̄ti recipiat̉ in canonicū. ⁊ ſi ꝓmittit̉ ſibi pͥma vacatura p̄benda nō tenet ꝓ miſſio nec habet infice̓ receptionē in canonicuꝫ quia ius canōie quod creat̉ ex receptione in ca nonicū eſt ſeꝑabile a ꝓmiſſione vacature p̄ben de. quo caſu regl̓arit̓ vtile nō viciat̉ ꝑ inutile. vt in regula. vtile. ⁊ quod ibi noͣ. de reg. iu. li. vi. Et ꝓ hͦ dico ꝙ opinio qͦrūdam non ꝓcedit in eo ꝙ dicebāt ꝙ ſi receptio ī canonicū. ⁊ ꝓmiſſio vaca turi bn̄ficij expediunt̉ eodē actu totum inficit̉. hoc enī nō ē verū quādo ius receptōis eſt ſeꝑa bile a ꝓmiſſione vacature p̄bende ¶ In eadem glo. ibi. ad qd̓dam ius de nouo creatuꝫ. ⁊ iſtud ius cauſat̉ ex ip̄a receptōe ī canōicum. nā eoip̄o ꝙ eligit̉ in canōicū acꝗrit̉ ius vocis dāde ⁊ alia exercēdi tāqͣꝫ canōicꝰ ſicut eſt videre clariſſime in recepto in eccleſijs regularibꝰ maxīe mendi cantium. nam ſine qͣlibet p̄benda ex ſola recepti on cauſat̉ ibi qd̓dam ius vt ſit ibi de collegio. Et inqͣꝫtum glo. ſb̓mittit ꝙ iſtud ius nouit̉ crea tum expirat qn̄ aſſignat̉ ſibi bn̄ficium vacās. in tellige de bn̄ficio prebēdali ⁊ in eadē eccleſia. qꝛ nō pōt ibi habere duos canōicatus. īmo inconti nēti poſt ꝑceptōeꝫ ſecūdi vacat pͥmus. vt in cle. fi eo. ti. ⁊ inqͣꝫtum dixi ꝙ vacat pͥmus. intellige qn̄ pͥmus eſt de numerarijs. al̓s autē non ꝓprie va cat ſed deſinit eē. vt in. c. dilecto. jͣ. eo. ideo illud ius nō pōt conferri alteri vt ꝗdam dixerūt. ſed ſi de nouo reciꝑet̉ alter crearet̉ ius de nouo. vt in. d. c. dilecto. Et pōdera dictū glo. in alio. dum p̄ſuppōit ꝙ bn̄ficiū p̄bēdale vacās poteſt ꝯferri huic recepto vltra numeruꝫ. nam Inno. ſentit hͦ oppoſitū dicēdo ꝙ vt nō augeat̉ numerꝰ p̄ben daꝝ debꝫ ꝯferri alteri qui ſuccedat in locū mor tui. Item dicit ꝙ receptꝰ in canonicum vltra nu merum nō habet ius ad petenduꝫ p̄bendā poſt ea vacātem licet poſſit pete̓ vt ſibi ꝓuideatur de ſuꝑexcreſcētibꝰ redditibꝰ. rō ẜm eum. quia ſuꝑ excreſcētes redditꝰ frangūt numerū p̄bendarū vt in. c. cum. M. de cōſti. nō autē ſic frangūt va cationeꝫ p̄bendarum. certe hec dicta Inn. mihi nō placēt. nā nō video ꝙ frāgat̉ numerꝰ p̄bēda rū ſi p̄benda poſt vacās ꝯferat̉ iſti pꝰ nouiter re cepto. qꝛ vt dixi. sͣ. illud ius creatuꝫ extinguit̉. ⁊ iſte ſuccedit in locum mortui ⁊ ſāctiꝰ eſt vt hēat iſte qͣꝫ alter ne ſtet ſic diu ſine prebēda. vt in. c. re latum. sͣ. e ¶ Item puto ꝙ receptus vltra nume rum lꝫ nō hēat ius affectū ad p̄bēdaꝫ primo va caturā. vt dixi ī. c. int̓ cetera. sͣ. e. hꝫ tn̄ iuſ canōie rōe cꝰ pot̓it īplorar̄ offiᵐ iudicꝭ. vt ſibi ꝓuideat̉ e 3 de illa prebēda vacāte. argu. optimum in. d. c. re latū. nec video huic petitōi aliꝗd r̄pugnare n̄ .n. dico ꝙ habeat ius ad illam p̄bendam. ſed habet ius ingenere. vt petat ſibi ꝓuideri. nec etiam in alio eſt veꝝ dictū Inn. dum dicit ꝙ ſuꝑexcreſcē tes redditus frangūt numeꝝ. nam dant faculta tes frangēdi nō frangūt ip̄o facto. vt probat̉ cla rius in dicto. c. fi. de v̓bo. ſig. plene dixi in. d. c. cū M. de cōſti. In eadem glo. ibi auget numerū canōicoꝝ. noͣ glo. iūcto tex. Et idem vr̄ probari in. c. pro illoꝝ. jͣ. eo. vt receptio in canōicuꝫ vltra numerū augeat numeꝝ canōicoꝝ ſed nō p̄ben daꝝ. ⁊ colligit̉ h̓ar. ſb̓tilit̓ ex tex. naꝫ ſi frāgeret numeꝝ p̄bendaꝝ nō vacaret ibi ampliꝰ p̄benda qꝛ vacatio ꝯtīgit reſpectu numeri. vt in. c. dilecti jͣ. eo. ſed hic ⁊ in. c. relatū. sͣ. eo. expectat̉ vacatu ra p̄benda. Putarem tamē ꝙ vbi r̄ceptio vltra numeꝝ fuerat ſimplex ꝙ īmediate quo ad oēs effectus rumpat̉ numerꝰ canonicoꝝ. Et ita dicē duꝫ in oībus alijs collegijs. ⁊ iſto caſu puto pro cede̓ qd̓. sͣ. dixi ꝙ talis receptꝰ habeat omneꝫ cō moditatē ī collegio quā hꝫ ꝗlibꝫ alt̓ ẜuata ītegri tate p̄bēde. ⁊ iō vt h̓ dic̄ Inn. ſi ī eccleſia nō eſſēt p̄bende diſtīcte nec portiōes p̓uilegiate q̄ ſucceſ ſerūt in locū p̄bendaꝝ ſed ſūt portōes ẜᵐ nume rum canōicoruꝫ ita ꝙ portōes ſūt acceſſorie ad canonicū tūc talis receptꝰ debet habe̓ portionē ſuam. ſecus vbi portōes eſſent p̓uilegiate. ⁊ dicū tur p̓uilegiate qn̄ ex p̓uilegio vl̓ ſtatuto fuit ſan ctitū. vt ex oībꝰ redditibꝰ eccl̓ie fierēt. xij. portio nes. nam iſte portōes ſuccedūt loco p̄bendꝝ in numerataꝝ. nulla .n. eſt dr̄ia inter portōes iſtas ⁊ p̄bendas diſtīctas niſi in facto quia p̄bēda di ſtīcta diſtīguit̉ in certꝭ redditibꝰ ſeu poſſeſſioni bus ſeu iuribꝰ. vtputa qn̄ tres poſſeſſiones vel due deputāt̉ ꝓ vna p̄benda. ⁊ illa p̄benda eſt ꝓ prie ẜm vſum loquēdi. ⁊ ẜᵐ ꝙ iura capiūt in hoc titulo. portio v̓o p̓uilegiata eſt quādo oēs red ditus ſūt ꝯmūes ⁊ ꝑcipiūt̉ ꝑ vnū loco capitl̓i et in fine āni fiūt certe portōes ẜm p̓uilegiū ſeu ſta tutum ⁊ cuilibꝫ dat̉ portio ſua. ⁊ ex p̄dictꝭ habeſ colligere ꝙ quandoqꝫ in eccl̓ia ſūt p̄bende diſtī cte mō p̄dicto qm̄ ex omnibꝰ redditibꝰ fiūt por tiones. ⁊ ille quādoqꝫ ſunt certe ⁊ determinate. qn̄qꝫ ſūt incerte ⁊ indetermīate quia diuidūt̉ ẜꝫ numerum canōicoꝝ. vnde ſi ſūt plures minꝰ ha bent. ſi ſint pauciores hēbūt portōes ampliores ⁊ fecūdiores. primo caſu receptꝰ vltra numerū nō recipiet portōnem. ꝗa ille ſūt loco p̄bende vt dixi. ⁊ nō debet franginumerꝰ determīatꝰ. 2º. ca ſu debꝫ hr̄e quia nō frāgit̉ numerꝰ cum nullus ſb̓eſſet numerꝰ ſed fierēt portōes ẜm ꝙ ſunt ibi canōici. ſed ſi receptio fieret vltra numerū non ſimplicit̓ ſed hoc adiecto. vt ſit ſuꝑnumerariꝰ tc̄ puto ꝙ ius iſtiꝰ recepti ſit vald̓ tenue ⁊ exile nec rūpit in effectu numeꝝ deſtīatum. ⁊ de iſto ſic re cepto crederē ꝓcede̓ opi. ꝯͣriā. vt talis nō habe at vocem in capitulo nec aliquā ꝯmoditateꝫ ha beat in eccl̓ia ſed eſt qd̓dam ius ventoſū. naꝫ nō agebant iſti in effectu numeꝝ rumꝑe exqͦ dixerunt ꝙ eſſꝫ ſuꝑnūerariꝰ. ⁊ ex hoc arguo ad co legiū doc. quando habet numerū determīatuꝫ. ¶ In eadem glo. ibi ſed nūꝗd plures. noͣ glo. vſqꝫ ad finem. ex quo habes qōneꝫ quotidianā Nūquid poſſint recipi plures in canōicos ſine p̄benda. gl. in effectu cōcludit hͦ eſſe arbitrariuꝫ ⁊ dic in hoc arbitratu venire vt ꝯſideret̉ nume rus p̄bendaꝝ. nā faciliꝰ admittit̉ receptio ꝗnqꝫ vbi ſunt ꝗnqͣgīta qͣꝫ vbi ſunt tm̄ ꝗnqꝫ. Et ſic ītel lige dictū Io. an. licet glo. alit̓ intellexerit. ⁊ ꝓ hͦ facit qꝛ ius non reſiſtit huic receptōi. vt in. c. rela tum. jͣ. eo. ⁊ h̓. nec determīat numerū ergo recur rēdū ad arbitriū ſuꝑioris. in. c. de cauſis. de off. deleg. l. i. ff. de re. dub. Sed hic querit̉ ꝗd ſi re cipiat̉ multitudo vltra arbitriū boni viri. nūꝗd viciabit̉ receptio omniuꝫ Io. an. h̓ ꝯcludit ꝙ ſi fuerīt r̄cepti ſucceſſiue caſſabit̉ dūtaxat r̄ceptio illorū qui fuerūt recepti vltra numerū arbitroꝝ idem ſi fuerūt recepti īſimul ⁊ apꝑeat de ordine ſcripture. vn̄ ẜm ordinem ſcripture poſteriores tūc repellūt̉. quia ſic videt̉ receptio facta. ar. in. c. mandato. jͣ. eo. ti. li. vi. ſicut dicimꝰ in ſimili qn̄ in eodem volumīe reꝑiunt̉ ſtatuta ꝯͣ. vt noͣ. in. c. i. de cōſti. ⁊ in. l. omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iu. ſi autē nō apꝑeat de ordīe. vt quia fuit dictuꝫ reci pimꝰ vos oēs in canōicos. ⁊ tūc viciabat̉ rece ptio omnium. quia vtile nō eſt ſeꝑabile ab inuti li. ꝓ hͦ. c. cum ſuꝑ. de offi. dele. ⁊ in. l. i. in. §. treba cius. ff. de aqua qͦt. ⁊ eſti. ⁊ hͦ noͣ. ¶ In glo. in v̓ bo cum ſe facultas. hec glo. ſentit cōtrarium ad tex. quia de nihilo ꝓuidet h̓ papa cum ex facto capituli ille erat cōſecuturꝰ hūc effectū. gl. reſpō det tres effectꝰ ponēdo. nam aliꝰ citra papā nō poterat dare ſeu ꝓmitte̓ ius vacaturum. ⁊ tene ſemꝑ mēti iſtam glo. ꝙ nullꝰ citra papā diſpēſat ꝯͣ ꝯciliū ⁊ facit. c. fi. de fil. p̄ſbi. ⁊ vide glo. in. c. cū dliecti. de elec. plene dixi in. c. at ſi clerici. in. §. de adulterijs. sͣ. de iudi. 2ꝰ effectus ꝗa ex iſta ꝓuiſi on hēbit iſte portiōes qͦtidianas. 3ꝰ pīguior fu it iſta ꝓuiſio pape quia mādauit ꝓuideri cuꝫ ſa cultas ſe obtulerit ⁊ nō ſimplicit̓ cū vacauerit. ⁊ multꝭ modis pōt ſe offerre facultas abſqꝫ vaca tōe. puta ꝑ ſuꝑexcreſcētiā reddituū. Inn. al̓r ſꝫ dcā gl. ſufficiūt. Et gl. fi. ad idem tendit. Ae fraternita tis ¶ Non tenet electio cū ad vnaꝫ p̄ bendā duo eligūt̉. h. d. pͦ pōit̓ deciſa facti narra tio ⁊ ꝯſultatio. 2º. rn̄ſio ibi nos ¶ Noͣ pͥmo tex. h̓ ꝓ dictꝭ Inn. in. c. maioribꝰ. sͣ. eo. vbi dicit ꝙ ſi duo eligūt̉ ſimpl̓r ad vnā p̄bendā nō vidēt̉ ele ctores diuide̓ p̄bendā in duas .ſ. ꝙ vna p̄bēda eſ ſet cōis duobꝰ. reꝗͥrit̉ .n. fc̄m in diuiſiōe p̄bende vt ibi plene dc̄m fuit. ¶ Noͣ 2º ꝙ vna eccleſia n̄ pōt ꝯferri duobꝰ. ītellige qn̄ eſſēt ibi vt ſīguli. ſe cus ſi vt collegiū. qꝛ tūc nō ꝯtingeret aliqͣ ſectio ſꝫ ipſū corpꝰ collegij rep̄ſentat ꝑſonā vniꝰ. ar. in l. mortuo. ff. d̓ fideiuſ. Sꝫ q̄rit̉ quid ſi reciꝑent̉ duo ſb̓ ꝯditiōe ideſt vnꝰ ſb̓ cōditōe alteriꝰ puta eligimus illum ⁊ ſi noluerit acceptare eligimus de p̄bendis. A talem. quidaꝫ tenuerūt receptōneꝫ vale̓ ⁊ extin guit̉ ius ſcd̓i eoip̄o ꝙ pͥmꝰ acceptat. ar. ī. l. pꝰ ad itaꝫ. ff. d̓ īpu. ⁊ alijs ſubſti. dic hͦ ꝓcede̓ r̄ſpc̄a hu ius. c. nam ꝑ hūc modū nō fit diuiſio neqꝫ datur ius ad bn̄ficiū vacaturū. ſed alio reſpcū nō tenꝫ hec receptio. qꝛ vota eligētiū debēt eſſe pura nō ꝯditionalia. ⁊ idem in collatōe. vt ē tex. cū glo. in c. ij. de elec. li. vi. ⁊ hͦ ſentit h̓ Io. an̄. remittendo ad illud. c. ij. ¶ 2º. oppo. vr̄ etiam ꝙ ſi duo pure recipiāt̉ ad vnā p̄bendā nō pōt cadere ille intel lectꝰ vt vnꝰ teneat ſb̓ expectatōe alteriꝰ quia cuꝫ nō apꝑet de qͦ nō poſſumꝰ vnum pͥmo elige̓ ar. l duo ſūt ticij. ff. de teſta. tute. Sol. glo. fatet̉ ꝯͣri um. ⁊ dicit ꝙ mens lr̄e nō eſt ꝙ illa v̓ba poſſint hr̄e illos duos ītellectꝰ de quo in lr̄a ſed tātum pͥmum ſed voluit argue̓ ꝙ etiā 2ꝰ intellectus nō potuit ſuſtīeri de iure. ¶ In glo. iij. ibi ſed p̄bē de diuidi nō debēt. ītelligere iſtū tex. ⁊ cōſimilia iura qn̄ p̄bēda cōſiſtit nō ſoluꝫ in tꝑalitate. ſꝫ ēt in iure ſp̄uali. vt qꝛ p̄bēde ⁊ canonicatus ſūt con nexi. tūc .n. ꝓprie appellat̉ hoc ius p̄bēdale vni cum ⁊ īdiuiduum. ⁊ ſic intelligit̉. c. dilecto. jͣ. eo. ſed vbi p̄bēda cōſiſtit in mera tꝑalitate ꝗa nō eſt ānexa iuri canōie tunc non video repugnantiaꝫ ſi p̄bēda ꝑ ſe eſt ſufficiēs duobꝰ quo minus poſ ſit dari duobꝰ vt hēant illam cōem quēadmodū oēs canōici pn̄t viuere cōiter ex redditibꝰ eccle ſie ſimul collectis. Et ꝙ primum intellectum ſen ſerit hic glo. potes collige̓. ex illis verbis ibi qͣſi dimidiꝰ canōicus ⁊cͣ. nō enī eēt dimidiꝰ ſi quiſqꝫ hr̄et ius canonie diſtīctuꝫ. fateor tn̄ ꝙ ſine maxi ma cā hoc fieri nō deberet ne ſint iſti peioris cō ditiōis qͣꝫ p̄deceſſor ar. in. c. cum omnes de ꝯſti. ¶ In glo. fi. in fi. ſed glo. nō aꝑit ꝗs poſſit in hͦ diſpenſare. do. an. dicit ꝙ ſolus papa nō allegat ſed ego adduco bonū tex. in. c. dilecto. p̄all. vbi exp̄ſſe īnuit̉ ꝙ etiā legatꝰ nō poteſt in hoc diſpē ſare. eſt .n. cōtra ꝯcilium turonēſe d̓ qͦ in. c. maio ribꝰ. sͣ. e. ſꝫ ꝯͣ ꝯciliū nullꝰ citra papā regl̓r diſpen ſat. vt noͣ. sͣ. c. ꝓxi. hoc autē papa pōt face̓. quia ī vno ep̄atu pōt ꝯſtitue̓ duos. vt in. c. nō autē. vij. q. i. fortiꝰ in vna p̄bēda. ⁊ credo ꝙ tex. dicat hic de rigore iurꝭ .i. ẜm ordinem iuris. nam qn̄qꝫ ca pit̉ rigor ꝓ ordīe. ⁊ tunc rigor eſt idem qd̓ vigor ⁊ ita capit̉ in. c. ſuꝑ lr̄is. sͣ. de reſcrip. ¶ Iſi eſſent. daiquadior Si duo electi atem cōpromittāt in iudices poterit iudex alterū cōfirmare. ⁊ alteri ꝓ bono pacis d̓ ꝓuentibꝰ ꝓuiſiōeꝫ face̓. h. d. Et pͥmo recuſat ſu ſpectaꝫ excuſationē. ⁊ ipſiꝰ duo mēbra declarat aº p̄miſſis motiuis ſb̓ certa moderatōe illaꝫ ap probat. Fibi qꝛ igit̉. iſta ē pulcherrima diſpō. ⁊ in toto corꝑe iuris nō habes cōſil̓eꝫ. ¶ Noͣ ex tex. iūcta glo. pͥª ꝙ actꝰ ꝗ al̓s pͥª frōte p̄ſumit̉ in iuſtꝰ exquo certo caſu iuſtificari pōt ſi geſtꝰ exti tit a ꝓuidis ⁊ honeſtis nō p̄ſumit̉ iniquus īmo iuſtꝰ ⁊ in caſu poſſibili geſtꝰ qd̓ ē bn̄ noͣ. Et facit multū ad noͣ. ꝑ Inn. in. c. ij. de dila. vbi dic̄ ꝙ ſi c. tatio pͥma frōte habeat īiuſtitiā in ſe lꝫ poſſit alquo caſu iuſtificari nihilomīꝰ ꝓpter pͥmam p̄ſū ptionē iniuſtitie nulliꝰ eſt momēti. nam poſſet il lud dictū optīe limitari ꝑ iſtum tex. vt ꝓcedat ni ſi iudex ſit vir valde circūſpectꝰ ⁊ hōeſtus. ita ꝙ nō feciſſet illaz citatōneꝫ in caſu a iure īprobato Et ꝓ hͦ vide noͣ. dcm̄ Inno. ī. c. i. sͣ. de cler. ꝑegri. vbi dic̄ ꝙ ſi ꝗs ꝓbat ſe ordīatū ad ctū ordineꝫ a viro multum ꝓuido ⁊ honeſto preſumēduꝫ eſt ꝙ habeat alios ordīes p̄cedentes. quia non eſt v̓iſimile ꝙ vir circūſpectꝰ ordinaſſet eum ad ma iorem ordinem niſi fuiſſet informatꝰ de minori bus. ⁊ facit ad hoc vt ſolēnitas p̄cedēs extrīſeca nōnūqͣꝫ p̄ſumēda ſit ratiōe ꝓbitatꝭ ꝑſone actum exercentis. ¶ Noͣ 2º ꝙ in iudicem delegatum poteſt cōpromittilꝫ h̓ tm̄ fuit cōpromiſſum tāqͣꝫ ī arbitratorē nō aūt tāqͣꝫ ī arbitrū iō ēt de iure ci uili hoc pōt tolerari. Sed vnū notabis ꝑpetuo ex hac littera ꝙ ſi cōpromittit̉ in iudicem etiam tanqͣꝫ in amicabileꝫ ꝯpoſitorem pōt iudex in eo dem facto ꝓcede̓ tanqͣꝫ iudex ⁊ tāqͣꝫ arbitrator Et ſic limita qd̓ habet̉ in aucͣ. vt diffe. iu. ⁊ in auc̄ ſi vero cōtigerit. C. de iudi. ꝑ cōpromiſſum eniꝫ factū in iudicē nō recedit̉ a poteſtate iudiciaria ſed ſimul ⁊ ſemel pōt iudex vtraqꝫ poteſtate ꝓ cede̓. Et noͣ aliud pulchrū dictum ꝙ ſi iſte iudex cōpromiſſariꝰ excedit ſimpl̓r mētam iuris in ꝓ nunciādo qͣtenuſ ſit exceſſus ſeu a iure receſſus debemꝰ hoc attribue̓ poteſtati arbitrarie qͣtenꝰ autē iuridice ꝓcedit̉ attribuenduꝫ eſt poteſtati iudiciarie. ex quo infert̉ ꝙ actꝰ geſtus ab haben te duplicē ptātē ſēꝑ p̄ſūit̉ geſtꝰ ī dubio ea ptāte ẜᵐ quā actꝰ tolerari pōt. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. iij. ff. de teſta. mili. ¶ Itē noͣ ibi de redditibꝰ ⁊cͣ. tex. pͥ ma frōte mirabileꝫ. ex qͦ aꝑte colligit̉ ꝙ arbitra tor pōt extēde̓ manū ad rem ſuꝑ qua exp̄ſſe nō fuit ꝯpromiſſuꝫ. nam h̓ ſolum fuit cōpromiſſum ſuꝑ dignitate pͥoratꝰ ⁊ tn̄ arbitrator nō ſolū con dēnauit priorem ſꝫ etiā extēdit manus ad reddi tus capituli. qd̓ videt̉ ꝯͣ id qd̓ le. ⁊ noͣ. maxime ꝑ Bar. in. l. acꝗliana. ff. de trāſac. ⁊ qd̓ ibi noͣ. facit tex. in. c. cuꝫ dilectus. sͣ. de arbi. vbi dr̄ ꝙ arbitri iudicare nō valēt niſi ſuꝑ his ſuꝑ ꝗbus extitit cō ꝓmiſſum. ſed ſaluādo p̄dicta pōt reſpōderi du plicit̓ ad iſtum tex. ꝙ h̓ valuit iſta ordinatio ꝓpt̓ cōſenſū ꝓcur. ſuꝑueniētiū. vel ꝙ h̓ nō extēdit ar bitrator manū ad exͣnea. nam fecit cōdēnationē in pecuniā q̄ eſt eſtimatio illaꝝ reꝝ. Et tn̄ adiudi cādo rem vni pōt ꝓ bono pacis ꝯdēnare alterā ꝑtem in pecuniaꝫ. nec ad hͦ diſſentit Bar. in. d. l. acꝗliana. ¶ Item noͣ ibi ꝓ bono pacis bonum tex. ꝙ arbitrator ſolū ꝓ bono pacis pōt tollere de iure vniꝰ ⁊ dare alteri licet clariſſime ex ꝓnū ciatōe ſua hoc apꝑeat. vnde notabis ſemꝑ ꝙ nō ſolum in caſu dubio pōt tolle̓ d̓ iure vniꝰ ⁊ dare alteri ſed in caſu certo exqͦ fac̄ ꝓ bono pacis. nā clariſſimuꝫ dēbat eſſe pͥoratū ꝑtinere illi cui fuit adiudicatꝰ. nec rōe iuris cōpetētiſ in eo pōt fieri cōdēnatō in pecūia cū tractemꝰ de re ſp̄uali ſed ſolum ex bono pacis tolerat̉. ſic gͦ limitandꝰ eſt tex. in. l. ſi ſocietatē. in. §. arbitroꝝ. ff. ꝓ ſocio. ⁊ ī e 4 l. ſi de meis in. §. recepiſſe. ff. de arbi. fac̄. c. is qui in fi. sͣ. de maio. ⁊ ob. ¶ Noͣ ibi n̄ ex pactōe ꝑtiū ꝙ in iuribꝰ ſpiritualibus nō licet ꝑtibꝰ paciſci vt libere recedat̉ a lite ⁊ ꝓ expēẜ ſeu bono paciſ ali qd̓ tēporale det̉ alteri ꝑti. naꝫ cauendū eſt ne iuſ tꝑale det̉ ꝓ iure ſp̄uali qd̓ forte cōpetit ꝑti a lite recedēti. ¶ Noͣ ibi n̄ dignitas pͥoratꝰ. ꝙ pͥoratꝰ dicit̉ dignitas. ⁊ intelligit Hoſti. de pͥoratū con uētuali ⁊ collegiato al̓ ſecus. ⁊ vide bonū tex. in cle. ⁊ ſi pͥncipal̓ d̓ reſcrip. ⁊ rō hꝰ ē qꝛ exqͦ hꝫ col legiū ꝑ ꝯn̄s hꝫ iuriſdictōneꝫ in illos de collegio iuxͣ noͣ. in. c. cū ab eccleſiaꝝ de offi. or. ⁊ hꝫ admī ſtratōnem reꝝ. ¶ In gl. ij. ibi quorū arbitriuꝫ ſi iniquū ſit. aduerte qꝛ glo. nō ſoluit de directo ꝯͣriū īmo potiuſ multiplicat īcōueniēs. nam ſi ar bitriū iſtd̓ erat īiquū ꝓut. sͣ. ē d̓ductū dēbat r̄tra ctari aucͣte ſuꝑioris. Arbitror tamē gl. habuiſſe bonū ītellectuꝫ. iō clariꝰ dic ſic ꝙ licet iudex vel arbiter nō poſſit cuꝫ bona cōſciētia dare de iure vnius alteri cū debeāt reddere vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt in. c. forus de v̓bo. ſig. tn̄ iſti iudices quo ad iſtā ꝓuiſiōꝫ ꝓceſſerūt vt arbitratores ꝗ eligunt̉ taqͣꝫ boni viri ad cōponendū int̓ ꝑtes ⁊ ꝓ bono pacis pn̄t de iure vnius dar̄ alteri dūmodo enoͣ miter nō ledāt qd̓ ſi fecerit pōt hoꝝ arbitramē tum ꝑſuꝑiorē educi ad bonā eꝗtatem. vt in. d. § arbitrorū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. plene in. c. ꝗntauallis. de iur. iuran. ⁊ vide bonā glo. in. c. cām de elec. ⁊ in fi. glo. ¶ Sed querit̉ exͣ glo. ꝗd ſi iſti delegati adiudicaſſent pͥoratū ius nō habēti. dc̄ hoſti. ꝙ ſi nō haberet bonā fidē tuta eēt ꝑꝑ aucͣtē iudiciſ ar. in. l. res iudicata. ff. de re iud. ⁊. c. cū int̓. de re iud. ſecus ſi hr̄et malā fidē. ⁊ hͦ teneas qͣꝫtūcūqꝫ ſn̄ia trāſiret in rem iudicatā. nam in iſtis bn̄ficia libus lꝫ ſn̄ia trāſeat in rem iudicatā reſpectu illi us ꝯͣ quē lata fuit. nō tn̄ reſpectu alterius ꝓ quo lata fuit. ꝓ quo vide bonā gl. jͣ. de cōceſ. p̄ben. c. i. ⁊ tex. in. c. cum dilecti. de elec. ⁊ Inno. in. c. ad aures. de reſcrip. ⁊ tetigi in. c. cū olī. de do. ⁊ cō. Et eſt rō diuerſitatꝭ. qꝛ qͣtenꝰ ē cōtra ꝑtem potu it ꝑs p̄iudicare iuri ſuo ⁊ acꝗeſce̓ ſentētie nō ap pellādo. vt ī. c. qd̓ ad cōſultationē de re iud. fac̄ l. abſolutōe. C. eo. ſed reſpectu illius ꝓ qͦ lata eſt nō pōt valere. qm̄ ſn̄ia ſimplicit̓ declaratoria nō potuit alteri attribuere ius cū nō poſſit bn̄ficiū optine̓ ſn̄ canōica īſtitutōe. ¶ In gl. ī verbo ex iuſſione. ibi ex pactōe partium nō liceret. Sꝫ ꝯͣ hͨ. ⁊ cōtra tex. op. aut iſta fuit trāſactio. ⁊ nō de bet vale̓ ēt int̓cedēte aucͣte iudicis. vt ī. c. ſuꝑ. eo. de trāſac. aut fuit amicabilis ꝯpoſitio. ⁊ illa pōt fieri citra auctoritatē iudicis. vt ē tex. in. d. c. ſuꝑ eo. in fi. Sol. dic ꝙ nō fuit v̓a trāſactio. nec tex. appellat trāſactōneꝫ īmo pluries dicit eaꝫ fuiſſe ordinationem iudicū ſed fuit amicabilis com poſitio. Sed tu cōſidera ꝙ amicabil̓ cōpoſitio pōt īteruēire ſine omni datōe rei tꝑalis. ⁊ tūc ex quo gratꝭ recedit̉ a lite nō īſurgit aliqͣ ſiniſtra ſu ſpitio. ⁊ de iſta amicabili cōpoſitiōe gratis facta dꝫ intelligi dictū. c. ſuꝑ eo. vn̄ pōdera tex. illiꝰ. c. dum dicit ꝙ ſi gratis ⁊ amicabilit̓ ⁊cͣ. ꝙ qͣndoqꝫ ꝑtes recedūt ꝑ amicabileꝫ cōpoſitionem ſed nō gratꝭ. vt qꝛ ꝑs vult hr̄e aliqd̓ temporale nō ꝓ re ceſſu a lite quia tūc eſſet tranſactio ſed ꝓ expen ſis factis. ⁊ tūc hec cōpoſitio pōt habere ortum a ꝑtibꝰ ⁊ ſine iudicis auctōitate nō valet tex. h̓. ⁊ facit. c. cū pridem. de pac. naꝫ licꝫ ꝑtes ſimulēt ꝙ ꝓ bono pacis. ius tn̄ p̄ſūpſit cōtra. ꝙ potiꝰ capi at tꝑale ꝓ renūciatōe iuris ſpiritual̓. ſed ſi cōpo poſitio habet ortū a iudice ⁊ iudex eſt al̓s circū ſpectꝰ ⁊ hōeſtus tūc tolerat̉ talis compoſitio. ⁊ qͣꝫqͣꝫ glo. hic in ſequēti qōne dicat auctoritatem iudicis nō ſuffice̓ ſine cōfirmatōe pape. ꝯͣriuꝫ tn̄ tꝫ h̓ Hoſt. ⁊ cōiter doc. ſe. ⁊ idem gl. ⁊ archi. i. q. iij. ea que. ⁊ adducit Hoſt. hāc lr̄aꝫ vbi papa nō dicit cōfirmamꝰ ſed toleramꝰ. ⁊ ſic nō īducit iuſ de nouo. mihi placet dc̄m Hoſtien̄. ſed non ra tio qꝛ vbicūqꝫ ī facto ſpecifico p̓nceps reſpōdē do vl̓ ſcribēdo ſic̄ toleramꝰ videt̉ diſpēſare ſuꝑ illo actu al̓s illicito. tex. eſt cum glo. in. c. qꝛ circa de cōſāg. ⁊ affi. ſecꝰ vbi papa toleraret de facto nō reſiſtēdo. quia tūc nō īducit̉ diſpēſatio. ⁊ ſic intellige tex. in. c. cum iam dudum. sͣ. eo. ⁊ adde ad hec ea que ibi dixi. ſꝫ ſecunduꝫ dictuꝫ vt dixi mihi plꝫ. pͦ ꝑ pͥncipiū. c. vbi papa dicit ꝙ habuiſ ſet hāc ordinationē ſuſpectā. niſi illi fuiſſent ꝓui di ⁊ hōeſti. gͦ nō ſolum iſta ordīatio in ſe nō erat mala ꝗnīmo carebat omni ſuſpitōe malitie ꝓpt̓ qualitatē ꝑſonaꝝ. ad idem tex. ibi pn̄t ꝙ licite ⁊cͣ. nam āteqͣꝫ diceret toleramꝰ. dixit ꝙ licite vigor̄ illius ordīationis poterāt hāc pecuniam ſolue re. quare gͦ dixit toleramꝰ. credo vt ex toto non videret̉ laudare hoc factum ne aſſumeret̉ in ex emplū. dic̄ ſe tolerare. multa .n. ſūt tolerāda non laudāda ꝓpt̓ maluꝫ quod poſſet ſb̓eē. Sed ad uerte ꝗa iſte tex. loꝗtur quādo fuit cōpromiſſū in iudicem. nunꝗd autē ceſſante cōpromiſſo po tuiſſent iudices hoc facere. dic ꝙ n̄ īuitis ꝑtibꝰ ꝗa regularit̓ n̄ poſſunt ꝑtes cōpelli ad ꝯpoſitōꝫ ꝓ hͦ vide tex. iūcta gl. in. l. i. ff. de no. oꝑ. nū. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. cum int̓. R. de elec. ⁊ vide qd̓ ibi dixi. ſꝫ ſi ꝑtes p̄ſtarēt aſſenſū ſuū ordīatōi iudicꝭ. ꝓcede ret iſte tex. eadē rōe. ⁊ iō pōderat̉ h̓ ꝯpromiſſuꝫ ꝗa iudices ex ſe face̓ hͦ nō potuiſſēt. ¶ In gl. fi. q̄ ē ſuꝑ v̓bo defūcto. noͣ gl. quā multi nō habent in eo ꝙ extēdit ꝓuiſioneꝫ ſuā in cāu mortꝭ naͣlis ad caſū mortꝭ ciuil̓. nā ſupplet ad tex. quēadmo dū nō obligat̉ ſucceſſor defūcto pͥore. ita nec eo al̓r r̄moto a dignitate. ⁊ idē cōit̓. tenēt doct. ſuꝑ tex. dicūt .n. ꝙ qͣlit̓cūqꝫ iſte remoueat̉ a dignita te extīguit̉ hͨ obligatio. dumō in fraudem nō re nunciet. ⁊ faciat ſuum affinem vel nepotē īſtitui ⁊ ſentiunt per hoc docto. ꝙ iſta obligatio non tranſit in he̓des iſtiꝰ prioris. Contrariuꝫ tenuit hic Pet. de ancha. motꝰ ꝗa lr̄a ſolum dic̄ vt ſuc ceſſor nō teneat̉ nihil dicit de herede prioris. vn̄ quēadmoᵐ obligaº. ꝯͣcta ī ꝑſonā ep̄i ī cāu. c. cum ẜꝫ. sͣ. e. tnͣſit ī he̓dē vt ibi voluerūt doct. ita dicēⁿ ī hac obligatiōe. ſꝫ aduerte hͦ dictum eēt v̓m vbi ſimpl̓r obligaretur ꝑſona prioris. quia regula riter oīs obligatio trāſit in heredē. l. veteris. C. de ꝯͣhē. ⁊ cō. ſtipl̓. ſꝫ ī caſu nr̄o ꝑſona pͥoris n̄ ob ligabat̉ ſimplicit̓ ſꝫ ad dādū pecuniā vt ſpēꝫ qͣn dā. nā tenebat̉ dare d̓ redditibus pͥoratus. eo gͦ ip̄o ꝙ nō p̄t de illis redditibus dare liberat̉ ab obligatōe. vt le. ⁊ noͣ. ī. l. talis ſcriptura. ff. de le. i. ⁊ ī. l. ī rōe. §. ꝓrſꝰ diligent̓. ff. ad. l. fal. ⁊ ī. l. ſi vſu fructus mihi. cū ibi noͣ. ff. d̓ fruc. lega. fac̄ tex. ī. l. ꝙ re. ff. ſi cer. pe. Ex his puto ꝙ exn̄s in dignita te ⁊ nō ꝑcipiens oēs redditus ex ꝗbus poſſit il li ſatiſface̓ nō obligat̉ d̓ ſuo. ꝓ hoc vide tex. noͣ. in. l. legatū. ff. de ānu. leg. Item ex p̄dictis noͣ ꝙ vbicūqꝫ mors ciuilis oꝑat̉ oēꝫ eſſcm̄ quē mors naͣlis mors ciuilis eꝗꝑat̉ naͣli. ꝓ hoc bonuſ tex. in. l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cle. vide bonaꝫ glo. in cle. ne romani. de elec. lꝫ aliud ſēſerit glo. xvi. q. i. placuit. q̄ dicit ꝙ mors ciuilis nūqͣꝫ eꝗꝑatur naͣli niſi in caſibꝰ a iure exp̄ſſis. ⁊ vide de maͣ ī. l. ex ea. §. in inſulam. ff. de v̓bo. ob. ⁊ ꝑ Io. mo. in c. ſi ep̄s. de ſuppl. neg. p̄la. li. vi. per aliquos doc. in. c. cū ſis. de cōuer. cōiuga. ¶ Op. ꝯͣ tex. in hoc ꝙ ānua penſio erat ſoluenda alteri ex electꝭ. naꝫ cū eſſet religioſus qd̓ pꝫ ex eo quia electus fuit ad pͥoratum non poterat hāc penſionē cōſequi cū religioſus nō poſſit habere ꝓpriū. xij. q. i. ī. c. non dicatis. So. Inn. ponit hic duos ītellcūs ad tex. pͥmus ꝙ pͥoratus erat ſecularis. ⁊ ſic cle rici erant ſeculares. ⁊ hec lec. ſatis poteſt ſuſtine ri. nam v̓bum pͥoratus eſt gnͣale ⁊ competit tam religioſis qͣꝫ ſecularibus. vide tex. cum glo. ī. c. cū d̓ bn̄ficio. jͣ. e. ti. li. vi. lꝫ Hoſti. inſtet ꝑ v̓buꝫ ca pitl̓m h̓ poſitum quia congregatio religioſoruꝫ dr̄ cōuentus clericoꝝ nō dr̄ capitulū. Sꝫ dic̄ ꝙ ẜm ethimologiā non differūt lꝫ hoc ꝓcedat ex cōi vſu loquēdi ⁊ qn̄ v̓bum capitulū adaptatur religioſis. de quo dic vt noͣ. in. c. capitulū ſancte crucis de ℟p̄. ¶ Scd̓a ſolutō ē vt intelligatur in religioſis. ⁊ ſoluēdo ꝯͣriū eſt dicendū ẜꝫ eum ꝙ nō dabit̉ hͨ penſio iſti religioſo vt hēat eaꝫ vt ꝓpͥaꝫ. ⁊ ſic poſſit ad libitū dare vel in teſtamēto relinquere ſꝫ hēbit vt diſpenſator ī admīſtratōe ⁊ poterit abbas ad libitū ſibi auferre niſi hēret cōfirmatōeꝫ pape. tunc eīm in illa eēt obediētia rius ſoli pape. nec ꝑ abbatē poſſꝫ illa p̓uari. ⁊ hͨ dcā noͣ ſingularit̓. nam primo hēs ꝙ religioſo li cite ꝯſtituitur aliqua penſio ſeu prouiſio non vt faciat eam ſuā ſꝫ vt hēat diſpenſatōem. ⁊ intelli ge ꝑmittente ſuo abbate vel ſciente ⁊ non ꝯͣdicē te. nā ⁊ ẜuꝰ hꝫ peculiū ex ꝑmiſſione dn̄i tacita vl̓ exp̄ſſa lꝫ nō poſſꝫ hr̄e ꝓpͥum. l. iiij. C. de manu miſ. ⁊. l. quātuberonis. ff. de peculio. ⁊ facit hoc ꝯͣ noͣ. ꝑ Inno. in. c. dilectus. sͣ. e. vbi dicit ꝙ por tōnes p̓uilegiate nō pn̄t eē in monaſterio qꝛ r̄li gioſi nō pn̄t hēre ꝓpͥum. nā certe exquo ſuꝑior cōcedit eis ſeu cuilibꝫ eoꝝ certā pottōeꝫ nō ꝓpi̓ hͦ dicūt̉ hr̄e ꝓpͥuꝫ. ⁊ ad idē vide Inno. in. c. inſi nuante. jͣ. ne cle. vel mona. vbi dicit ꝙ religioſo vel monacho pōt cōcedi vt hēat vſufructū ꝓ ne ceſſarijs ſuis. idē aꝑte tenuit Bar. in aucͣ. īgreſ ſi. C. de ſa. ſan. ec. ⁊ vide ml̓tū noͣ. ꝑ Io. an̄. ī rel̓a nō ē obligatoriū. de re. iu. li. vi. in mercū. vbi for mat. q. nunꝗd valeat ſtatutū edcm̄ in mōaſterio vt ꝗſqꝫ hēat decē quolibꝫ āno ꝓ indumentis. ⁊ tādē ꝯcludit ꝙ ſic. ⁊ vide ibi rōes efficaces. 2º noͣ ex dictis Inno. ꝙ hēs certā diſpenſatōeꝫ ex cōfirmatōe pape nō pōt pͥuari ꝑ abbatē ſuū. ⁊ ē noͣbile dcm̄ maxīe in penſione. ⁊ vide qd̓ plene dixi in. c. porrecta. de cōfirmatōe vtili. PMRRō illorū Mapule Ianōi giati a papa ſuꝑ certo nūero ſi ſponte receperūt aliquē. sͣ. nūeꝝ ꝯͣ impetrantes a papa exceptione numeri vti non pn̄t. h. d. In pͥª poni tur facti narratio. in 2ª cauſe cōmiſſio ibi qꝛ v̓o. ¶ Noͣ pͦ ꝙ hoc ꝓnomen ſuū verificat̉ etiā ī eo ꝗ habet iuriſdictōem in illo loco. nā hic fuit mā datum archiep̄o vt in aliqua eccleſiaꝝ ſuaꝝ ⁊cͣ. ⁊ vigore illiuſ mādati potuit ꝓuidere in eccl̓ia ſuf fraganei ſui q̄ in v̓itate non eſt ſua lꝫ in ea hēat iuriſdictōem. nam iſta eccleſia ſanctoꝝ eſt cathe dralis. vt in. c. fi. jͣ. de v̓. ſig. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ lꝫ iſtud ꝓnomē ſuū qn̄qꝫ ꝓferat̉ ī materia vbi pōt competere v̓ꝫ dn̄ium v̓ificat̉ tm̄ in dn̄io ſeu in eo qui ē dn̄s. vt in. l. ꝗntus. ff. de au. ⁊ ar. le. ſi tn̄ fert̉ ī maͣ in qua nō daret dn̄iuꝫ tc̄ late ꝯp̄ hēdit eū ꝗ hꝫ iuriſdictōem ſeu aliqd̓ ius ī illa re de qua ſcriptū ē. ⁊ ꝓ hͦ vide tex. in. c. ſi tibi abſēti e. ti. li. vi. vbi clericus poteſt dicere eccleſiā eē ſu am in qͣ hꝫ iuriſdictōeꝫ. ad idē fac̄. l. ꝗ tabernas. ff. de ꝯͣhē. emp. ⁊ noͣ in. c. exaīata. de iudi. ⁊ ex hͦ infero ꝙ ſi pr̄onus ēt laicꝰ in libello ſuꝑ iur̄pr̄o natus dice̓t eccl̓iaꝫ eē ſuam non ꝓpter hoc vici abitur libellus cū largo mō pōt dici ſua rōe iu riſpr̄onatꝰ qd̓ hꝫ in ea ⁊ libellꝰ ē late int̓p̄tandꝰ in fauorē libellātꝭ. ff. de iud. ſi ꝗs ītentōe ābigua ⁊ vide tex. cū gl. ī. c. ꝯſtitutꝰ. de reli. domi. ita ꝙ v̓ba īpropͥant̉ vt libellus ſaluet̉. ⁊ vide de iſtis ꝓnoībꝰ meus tuꝰ ſuꝰ bonā glo. ī. c. i. de poſtu. p̄ la. ⁊ tex. cū glo. in. c. quo iure. viij. di. ¶ Noͣ 2º ibi eccleſiaſtica diſtīctōe ꝙ excōicatō veīt appel latōe diſtrictōis eccl̓iaſtice. lꝫ ꝗdā dixerunt alibi ꝙ v̓bū diſtrictō cōp̄hēdit alias penas citra cēſu ras eccl̓iaſticas. ⁊ ꝙ excōicatō int̓dem̄ ⁊ ſuſpen ſio veniūt appellatōe cēſure eccl̓iaſtice. naꝫ h̓ vi des ꝙ excōicatō venit appellatōne diſtrictōnis eccl̓iaſtice ¶ Noͣ 3. ꝙ ius vocis dāde ī capitl̓o ꝑtinet ad canonicatū ⁊ nō ad p̄bēdā vt clare ꝓ bat tex. iſte in fi. ⁊ facit ad ea que dixi in. c. dile ctus. sͣ. allega. Et ex hoc infero ad noͣbilē qōem ⁊ quotidianam. nunꝗd canonicus ꝓmotus ad ſacros ante etatem legitimam debet habere vo cem in capitulo. tenerē ꝙ ſic. patet quia principa liter iſta poteſtas deſcendit ex canonia vt hic lꝫ accidentaliter repellatur canonicus ſi nō eſt ī ſa cris. vt ī clemen. vt hi qui. de eta. ⁊ quali. ⁊ hoc. tenet Paulus in cle. generalem. de eta. ⁊ qͣli. li cet glo. tenet contrarium. Secus eſſet dicendū vbi actus procederet ex ordine quia tunc paria ſunt vt quis non ſit ordinatus ad ordinem re quiſitum. aut ꝙ ſit promotus ante tempus. vi de glo. noͣ. in. c. ei cui. eo. titu. lib. vi. ⁊ eodeꝫ caſu ītellige dcāꝫ glo. in cle. gn̓alē. ex qͦ infero ꝙ bn̄fi ciū curatū nō pōt cōferri exn̄ti in ſacris ſi ē ante tp̄s ꝓmotus ⁊ multo fortius ex hoc viciaret̉ ī petratio. ¶ Itē noͣ ⁊ tene mēti hūc tex. ꝙ ſi mā dat̉ ꝓuideri alicui de cōpetenti bn̄ficio poteſt ꝓuideri d̓ canonicatu eccl̓ie cathedra. ēt ſi p̄bē da nō vacet. ⁊ ſic illud dr̄ cōpetēs bn̄ficiuꝫ hīto reſpcū ad qd̓ cōſequit̉ de pn̄ti ⁊ qd̓ cōſecuturꝰ eſt ī ꝓceſſu tꝑis. ⁊ vide qd̓ dr̄ ī. c. fi. jͣ. e. ¶ Ultīo noͣ id ad qd̓ quotidie allegat̉ iſta lr̄a. ꝙ pͥuilegiū cōceſſum ꝑſone ſiue collegio ꝑdit̉ vnica ꝯͣuētōe ſpōtanea etiā ſi fuit cōceſſū ī rebꝰ eccl̓ie. ſecꝰ dic vbi p̓uilegiū eēt cōceſſū loco pio ſeu eccleſie ꝗa tūc reꝗͥreret̉ ſpaciū. xl. ānoꝝ quēadmōꝫ reꝗrit ī p̄ſcriptōe cuiuſqꝫ rei eccl̓iaſtice vl̓ ſpūal̓. ita ſin gulait̓ voluit Inno. ī. c. accedētibꝰ. de p̓uilegijs ⁊ vr̄ ibi tex. ẜꝫ vnū ītellectū. ⁊ de maͣ ī. c. cū acceſ ſiſſēt. d̓ cōſtitutōibꝰ. ſi aūt p̓uilegiū ꝑit̓ ꝯcernerꝫ ꝑſōatū ⁊ eccl̓iaꝫ. tūc ꝑ ꝯͣuentōeꝫ ꝑdit̉ pͥuilegiū qͣ tenꝰ tāgit ꝑſonā ſꝫ nō qͣtenꝰ tāgit eccl̓iaꝫ ſꝫ r̄ꝗri tur ſpaciū. xl. ānoꝝ vt dic̄ Inno. ī. d. c. accedēti bꝰ. tn̄ ītell̓it ibi iſtū tex. cū ſi. qn̄ pͥuilegiū cōcerne bat ſolū fauorē ꝑſōaꝝ. vn̄ ſi eēt eccl̓ie vtile illud p̓uilegiū vel illa īdulgētia nō violari potuiſſēt h̓ canonici allegar̄ iſtd̓ pͥuilegiū noīe eccl̓ie. lꝫ non noīe ꝓp̓o qd̓ ſēꝑ noͣbis. ⁊ vide ī ſil̓i noͣbile dictū ī. c. veīens. de tnͣſac. vbi dic̄ ꝙ ſi ꝑſona eccl̓iaſtica cōtraxit ⁊ obligatō ſit ꝑſonalis puta qꝛ ſuꝑ fru ctibꝰ ſi in cōſequētiā ledit̉ eccleſia pot̓it pete̓ re ſtitutōeꝫ ī ītegꝝ. ſecꝰ vbi tm̄ lede̓t̉ ꝑſōa quo ad fructꝰ quos faciebat ſuos. ⁊ adde gl. ī. cle. vna. d̓ ī īte. reſti. ſꝫ ē noͣbile dubiū ī ſtatuto ⁊ in cōſuetu dīe nūꝗd ꝑ vnā ꝯͣuētōeꝫ tollat̉ cōſuetudo vl̓ ſta tutū. Et pͦ cōclude vnū caſū qn̄ ſtatutū ſeu cōſue tudo ſūt fauorabilia eccl̓ijs. tūc eīm nō tollant̉ ꝑ vnicā ꝯͣuētōeꝫ. īmo vnꝰ ſolꝰ d̓ eccl̓ia pot̓it r̄ſiſte re oībꝰ ⁊ face̓ actū retͣctari. vt noͣ. dic̄ Inn. ī. d. c. accedētibꝰ. ſꝫ ē dubiū qn̄ ſtatutū vel ꝯſuetuꝰ ſūt fauorabilia ꝑſonis. ⁊ ꝯcluſiue dico ꝙ ſi collegia lit̓ illi ꝗ fecerūt ſtatutū ſeu rūꝑe pn̄t ꝯͣueniūt dire cte īmediate tollit̉ ꝯſtitutō ſaltē vt illā all̓are nō poſſint ī p̄iudiciū alteriꝰ. ar. h̓ vide bonuꝫ tex. in d. c. cū acceſſiſſent. ⁊ ſic ītelle Io. an. ī. c. ad audi entiā. sͣ. de cle. nō refi. vbi hͦ ſētit. ſecꝰ puto vbi ali ꝗs de vniuerſitate feciſſꝫ ꝯͣ ſtatutū alijs ſciētibꝰ ⁊ nō ꝯͣdicētibꝰ. nā tūc n̄ cōſtat clare d̓ ītētōe vni v̓ ſitatꝭ. qꝛ fortiꝰ cōp̄hēdit̉ aīmꝰ ex actu poſitīo qͣꝫ ex actu neglectīo iuxͣ noͣ. ī. c. cū eccl̓ia ſutrīa. d̓ cā poſſeſ. ⁊ ꝓpͥe. ī cōſuetudīe ē magis dubiū ⁊ glo. valde noͣ. ī. l. nēo. ī. §. tꝑaleſ. ff. de re iudi. ſentit ꝙ nō. ⁊ illā glo. ſeꝗt̉ Io. an. in. c. fi. de cōſue ¶ Sꝫ ego crede̓ꝫ gl. ꝓcede̓ ẜꝫ diſtīctōem p̄dcāꝫ qn̄ ali ꝗs de ppl̓o fecit aliꝗd ꝯͣ cōſuetudinē alijs ſciēti bꝰ ⁊ n̄ ꝯͣdicētibꝰ vt ex hͦ nō tollat̉ cōſuetudo ſꝫ r̄ ꝗrit̉ tm̄ tp̄s qͣꝫtū fuit reꝗſitū ad ītroducēdā cō ſuetudinē. ar. ī regl̓a. pͥª. de re. iur̄. ſꝫ vbi ppl̓s col legialit̓ de directo ⁊ ſciēt̓ feciſſꝫ actū ꝯͣ cōſue. cre do idē dicēdū ī ea qd̓ ī cōſtitutōe qꝛ cōſuetuᵈ nō dꝫ eē maiorꝭ roborꝭ. qͣꝫ ſit cōſtitutō. vt. l. de ꝗbꝰ. ff. de legi. ⁊ .i. di. cōſuetudo. ¶ In glo. i. in fi. noͣ plura ex gl. pͦ ꝙ appellatōe eccl̓iaꝝ ꝓuintie veni unt eccl̓ie ēt que ſūt exēpte q̄ ſūt ī ꝓuītia. ſecūſ ſi dicerꝫ ī aliqͣ eccl̓iaꝝ tuaꝝ qꝛ eccl̓ia exēpta n̄ p̄t di ci ſua ſꝫ bn̄ dr̄ ī ꝓuītia ſeu dioceſi eē. vide bonaꝫ glo. in cle. frequēs. de exceſ. p̄la. ⁊ tex. ī. c. graueꝫ de offi. or. ⁊ fac̄ ad. q. ꝙ ſi papa cōceſſit ep̄o fru ctus pͥmi āni bn̄ficioꝝ vacātiū dioceẜ ſue veni unt eccl̓ie exēpte. ⁊ vide qd̓ noͣ ī. c. ſi ꝓpt̓ tua de bita. de ℟p. li. vi. ¶ Noͣ 2º ꝙ archiep̄s pōt lar go mō dice̓ quālibꝫ eccleſiā ꝓuītie eē ſuā ⁊ hͦ rō ne iuris qd̓ hꝫ ī hmōi eccl̓ijs. ¶ No vltīo mi rabilē caſū vbi ī bn̄ficialibꝰ fit larga īterp̄taº ꝯͣ ca ſū. c. qͣꝫuis. de p̄ben. li. vi. Et iō Inno. ml̓tū īſtar h̓ vtꝝ regulariter ſi mādat̉ ꝓuideri ī aliqͣ eccleſi aꝝ ſuaꝝ veniāt eccleſie alteriꝰ dioceſis q̄ tn̄ ſt̓ ī ꝓ uītia ſua. ⁊ lꝫ ī hͦ fuerūt opi. ip̄e tn̄ finalit̓ ꝯcludit ꝙ ſic maxīe qn̄ appōit̉ illa cl̓a ꝯͣdictores cōpeſcē do ⁊cͣ. nā n̄ p̄t ītell̓i de eccleſis ſolū ꝑtinētibꝰ ad eū qꝛ nō p̄t ſeip̄m cōpeſce̓. ī. l. pe. ff. de ar. Cōclu derē ī hac maͣ ſic. ꝙ aūt ſcribit̉ ei ꝗ ē obligatꝰ ꝓ uide̓ īpetrāti qꝛ eū ordīauit ſn̄ titulo. ⁊ tc̄ ſi ſipl̓r dr̄ vt ꝓuideat ī aliqͣ eccleſiaꝝ ſuaꝝ nō veniūt ni ſi bn̄ficia ī ꝗbꝰ hꝫ collatōeꝫ. ar. ī. c. cū ẜꝫ. sͣ. e. ⁊ hͦ caſu pōt ſuſtineri opi. quā cōiter r̄probāt h̓ doc. aūt nō erat obligatꝰ ad ꝓuidendū illi ⁊ tn̄ ſi ap ponit̉ cl̓a ꝯͣdictores ⁊c̄. dꝫ ītelligi ꝓut hic hēt̉ vt cōp̄hēdat oēs eccleſiaſ ꝓuītie. hͦ .n. vr̄ īportare il la cl̓a rōe p̄dcā. ⁊ hͦ reſpcū p̄t dici ꝙ nō ſit larga interp̄tatio quia importat hoc ſenſus illius cl̓e qꝛ in dioceſi ꝓpria non pōt ſeipſum cōpeſce̓ aut nō apponit̉ illa clauſula ⁊ forte eēt dicendū ꝯͣri um vt tm̄ ī eccleſijs īmediate ſibi ſb̓iectis faciat illi ꝓuideri qꝛ lr̄e debēt ſtricte ītell̓i. vt. d. c. qͣꝫuiſ lꝫ Inno. hic ſentiat oppoſitū. ¶ In glo. ij. in v̓ bo ꝯͣdictōis. noͣ bn̄ hāc glo. quā multi nō hēnt ⁊ fuit addicta a tꝑe Inno. ⁊ vl̓t in effectu ꝙ ꝑ iſtā clauſulā ꝯͣdictores cōpeſēdo dat̉ iuriſdictō nō ſolū int̓ ꝑtes ſꝫ ēt ꝯͣ exͣneos cōtradicētes de fcō fecꝰ aūt ſi ꝯͣdicāt de iure ⁊ ē hͦ magni effcūs. naꝫ regularit̓ delegatꝰ nō hꝫ iuriſdictōem ī exͣneos turbantes ꝑtes niſi qn̄ iuriſdictō impedit̉ ⁊ ita loꝗt̉. c. i. de offi. dele. ⁊ ꝓ hͦ vide bonam gl. in. c. non ſolum. de app. li. vi. que valde noͣnt̓ dic̄ ꝙ in nouata ꝑ tertiū appellatōe pendente nō reuocā tur officio iudicis ad queꝫ ſꝫ dꝫ ille cōueniri co ram iudice ſuo. ⁊ dic vt ibi plene noͣ. ſꝫ v̓tute hꝰ clauſule ſecus eſt dicendum. Et aduertendum qꝛ dubitari pōt circa iſtam clauſulā de v̓tute cō p̄hēſiua de v̓tute duratiua. nam comp̄hendit hͨ clauſula etiam extraneos. vt. sͣ. dixi. ⁊ cōiter te nent h̓ doc. lꝫ Inno. multa dixerit. Itē poterit ferre delegatus ſic datus excommunicationeꝫ generalem in omnes qui contradixerunt de fa cto. ⁊ ita fecit iſte archiepiſcopus. intellige tamē quando aliqua cauſa preceſſerit. nam non debꝫ ferri excommunicatio pro futuris culpis. vt ī. c. romana. in. §. caueant. de ſen. excō. li. vi. ¶ Du bitatur 2º vt dixi de vi duratiua .i. quanto tem pore durat poteſtas data per hanc clauſulam. Innocentius ponit duas opiniones. prima ꝙ duret etiā poſt ſnīam ſi tale ē negocium in quo ferēda ē ſnīa. nō tamē duret ptās niſi ꝑ annum poſt ſnīam latam. vt in. c. q̄renti. de offi. dele. Si v̓o nō fert̉ ſnīa vtputa mādat̉ vt faciat ꝓuideri tūc durat ptās donec mādatū īpleuerit. poſtea v̓o extīguit̉ ptās pꝰ mādatū executū. ſed mihi plꝫ opi. quā tenet Io. an̄. ī. d. c. q̄rēti. vt ānꝰ n̄ de tur īdiſtīcte pꝰ latā ſnīam. Si .n. executꝰ ē ſnīam ſuā ⁊ aliquādiu ille pacifice poſſedit expiret ꝓr ſus citra ānū ptās iſtiꝰ delegati. qꝛ ānꝰ n̄ dat̉ ni ſi ꝓ executōe fiēda. vn̄ ceſſat tp̄s exqͦ executō ē ſcā. ar. optimū ī. l. a filia. ff. ad trebel. ⁊ ī. c. cū ceſ ſāte. de app. Sꝫ ſi īcōtinēti miſſus ī poſſeſſionē moleſtat̉ tūc pōt exerce̓ officiū ſuū qꝛ nō pōt di ci eū fuiſſe executū exquo incōtinēti ē ſcā turba tō. ar. in. l. diuortiū. ff. de diuor. canonizata d̓ pe. di. i. ⁊ in. c. nā ⁊ ego. jͣ. de v̓bo. ſig. ita dicerē in ne gocio vbi ſnīa nō ē ferēda vt ſi ē executum ⁊ ali qͣꝫdiu pacifice ille poſſedit. lꝫ poſtea turbet̉ nō pōt iſte cōmiſſarius ſe vlteriꝰ ītromitte̓. ⁊ ex hͦ ī fert̉ ꝙ ad vim turbatīaꝫ paꝝ aūt nihil oꝑat̉ iſta cl̓a. Sꝫ aduerte ad aliū noͣbilē eſſcm̄ quē ſentit Io. an̄. ī. d. c. q̄rēti. vbicūqꝫ .n. deputat̉ ꝗſ ad nu dū miniſteriū appoſita iſta cl̓a poterit ī ip̄iꝰ exe cutōe exerce̓ iuriſdictōeꝫ ꝯpeſcēdo ꝯͣdictoreſ ſn̄ qͣ nullā hēret iuriſdictōeꝫ ꝑ tex. illiꝰ. c. fi. lꝫ glo. ibi dubitꝫ. ⁊ Hoſti. tꝫ ꝯͣᵐ ī. c. cū nr̄is. de ꝯceſ. p̄bē. motꝰ ꝑ. c. ex lr̄is. de offi. dele. SSꝫ illud. c. nō ob. qꝛ ibi delegatꝰ ſimpl̓r ꝯmiſit vices ſuas in execu tōe illiꝰ actꝰ iō tnͣſiuit iuriſdictō. ſecꝰ vbi ꝯmittet̉ nudū mīſteriū. Et ex hͦ infero ꝙ deputatꝰ ad po nendū aliquē ī poſſeſ. nō hꝫ iuriſdictōꝫ ī ꝯͣdicto res nec pōt exerce̓. idē ſi deputaret̉ ad ꝯferēdū ⁊ iō fuit appoſita hͨ cl̓a ꝯͣdictores ⁊cͣ. ⁊ ē hͦ addē dū ad pͥmū mēbrū ī quo fuit tractatū de vi ꝯpre hēſiua. ⁊ hͨ noͣ. qꝛ ſūt quotidiana. Et aduerte qꝛ alia cl̓a ēt hodie multū inoleuit. videlꝫ ponas in poſſeſ. defēdas īductū ⁊cͣ. ⁊ dubitat̉ qͣꝫto tꝑe du ret ptās illius cl̓e. Quidā dixerūt ꝙ durat ad ī ſtar ptātꝭ ꝯſiuatoris de qͣ ptāte hēt̉ in. c. fi. de off. le. li. vi. ⁊ ſic ꝙ nō claudat̉ āno. Io. an̄. h̓ dicit ꝙ audiuit curiā tene̓ ꝙ ſi aliqͣꝫdiu inductus ī poſ ſeſ. pacifice poſſedit. expirat eiꝰ ptās. ⁊ ſatꝭ mihi hͦ plꝫ ne p̄iudicet̉ ptāti ordīarie. ar. ī. c. ad hͦ. de ℟ep̄. ⁊ vide archi. ī. c. ſciēti. jͣ. e. ti. li. vi. vbi vr̄ tādē hͦ tene̓. gl. iij. ē facilis ¶ In gl. iiij. ī v̓bo īueſtiuit. ibi nō adipiſcit̉ ꝗs poſſeſſiōeꝫ. de hac maͣ vtꝝ ꝑ īueſtiturā tn̄ſferat̉ poſſeſſio. dic vt noͣ. Io. an. ī c. tn̄ſmiſſaꝫ. de elec. dixi ī. c. ij. de ꝯſue. ⁊ dic vt ibi In ea. gl. ibi ⁊ ſic ꝑ hāc decretalē hͨ ꝑticula gl. vſqꝫ ad finē tractat de executore dato ad faciē dū ꝓuide̓. nūꝗd poſſit ip̄e ꝓuidere ⁊ finalit̓ ꝯclu dit ꝙ non. ⁊ rn̄det ad tex. ꝙ iſta īueſtitura n̄ va luit. Inno. varie loquit̉. Sꝫ tādē pōit vnā ſolu tōeꝫ noͣbilē q̄ ml̓tū all̓at̉. dic̄ .n. dr̄iaꝫ eē int̓ man datū ſcm̄ vt faciat ꝓuideri ⁊ mādatū vt faciat aſ ſignari. pͦ cāu ꝓcedit dcm̄ gl. 2º v̓o procedit iſte tex. pōt .n. ip̄e pͥ ꝓuidere ⁊ poſtea cōpelle̓ ad ſa ciendū aſſignari bn̄ficiū de ſcō qͣi velit ꝙ illa v̓ba faciaſ ꝓuide̓i ſonēt ī ius. iō ius ē ꝯferēdū ꝑ aliuꝫ Sꝫ illa v̓ba facias aſſignari ſonāt ī ſcm̄. vn̄ vr̄ fi bi data ptās ꝓuidēdi. nā ꝗ vult ꝯn̄s vult an̄s. et ꝑ hͦ vide bonū tex. ī. c. ex ꝑte. jͣ. de ſpon. vbi v̓ba executiua p̄ſupponūt diſpōeꝫ. ita dicēdū ī ꝓpo ſito. ⁊ vide Hoſti. in. c. cū nr̄is. p̄al. vbi voluit ꝙ nō ſit dr̄ia int̓ p̄dcās formas. ſꝫ vtroqꝫ caſu poſ ſit executor ꝓuidere qd̓ nō plꝫ ibi Io. an̄. ⁊ bn̄ nā tex. ī oppoſitū vr̄ ī. c. abbatē. sͣ. de ℟p. nā ẜm illā oppo. nō eēt dr̄ia int̓ executorem datum ad ꝓuidendū ⁊ ad cōpellēdū ꝯͣ illud. c. abbate. ⁊ ꝯͣ ea q̄ hēnt̉ ī. c. ne captāde. ⁊. c. ſi ſoli. de ꝯceſ. p̄bē. li. vi ¶ In gl. in v̓bo aucͣte ꝓpͥa. ibi ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ pͥui. de hͦ dic vt plene noͣ. ī. c. cū acceſſiſſēt. de ꝯſtitutō nibꝰ. ⁊ ī. c. accedētibꝰ. de p̓ui. In ea. glo. ibi nō intellige̓nt̉ veīſſe ⁊cͣ. noͣ glo. ꝙ lꝫ papa mādet ſel̓ ꝯͣ pͥuilegiū īdultū alicui eccleſie n̄ ꝑ hͦ cēſet̉ tolle̓ pͥuilegiū nec cl̓ici obediētes cēſent̓ renūciar̄ pͥui legio ſꝫ pot̓it de p̓uilegio opponi ſi alia vice mā daret̉ ꝯͣpͥuilegiū de p̓uilegio nō hīta mētōe. Ibi ſꝫ ꝗd ſi memīſſꝫ ſigna gl. vſqꝫ ad fi. ⁊ tenebiſ eā ſēꝑ mēti. ex qͣ college gn̄alit̓ legatū ēt de late̓ nō poſſe veīre ꝯͣ pͥuilegia ꝯceſſa alicui eccleſie. ⁊ ꝓ hͦ fac̄ qꝛ ēt delegatꝰ nō pōt ꝓuidere ī eccl̓ia nūera ta niſi fiat mētō de nūero. vt ī. c. ꝯſtitutꝰ. de ℟p. ml̓to fortiꝰ nec legatꝰ cū maior ſit ptās delegati reſpcū cāe ſibi ꝯmiſſe qͣꝫ legati. vt ī. c. ſtuduiſti. d̓ offi. dele. In gl. ī v̓bo recipiāt ī fi. pōdera glo. nā ſequēdo lecturā ſuā quā poſuit. sͣ. ī gl. iiij. ſeꝗ tur ꝙ excōicatꝰ poſſit ꝯferre bn̄ficiū. nā vl̓t h̓ gl. ꝙ iſti canonici nō debēt abſolui niſi pͥꝰ recipiant illū ī canonicū. ⁊ ſic niſi ꝯferat̉ ius canōie. ſꝫ. In no. Io. an. ⁊ cōit̓ doc. ſequētes tenēt oppoᵐ. vn̄ Inno. pōit vnū noͣbile dcm̄ dicēs ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ ꝗſ ſit excōicatꝰ ꝓ manifeſta offēſa dꝫ pͥꝰ abſolui qͣꝫ ſatiſfaciat ſi fuit cōtumax ī exercēꝰ actū ſpūaleꝫ ⁊ ſic ī ſpūalibꝰ nō ꝓcede̓t regl̓a ī. c. ex ꝑte. el pͥ. jͣ. de v̓. ſig. al̓ ſeq̄ret̉ abſurdū. pone .n. ꝙ ꝗs fuit ex cōicatꝰ qꝛ nō faciebat ſe ꝓmoueri ad ordīeſ. nā ẜꝫ opi. glo. iſte dꝫ ordīari ī excōicatōe qd̓ nō eſt dicēdū ꝑ. c. cū illoꝝ. de ſen. excō. ⁊ ꝑ. c. ij. d̓ or. ab ep̄o. Ad iſtū tex. rn̄de dupl̓r. pͦ ꝙ īueſtitura fcā ꝑ archiep̄ꝫ tenuit ⁊ r̄ſtabat ſolū nuda recepº. ſcī. ⁊ iſta bn̄ pōt fieri ꝑ excōicatū ī eoꝝ odiū vt non tnͣſferat̉ aliꝗd iuris ſpūal̓. ⁊ noͣ hͦ bn̄. ⁊ idē ſentit Inn. ī. c. eā te. de ℟p. 2ª ſo. ꝙ intelligat̉ tex. ꝙ mādet̉ recepº. iurꝭ vt fiat expoſitō quā fac̄ h̓ gl. ī fi. donec receperūt .i. ī effcū p̄ſtādo cautōeꝫ de recipienª. nā v̓ba debēt reſtrīgi ⁊ īpropͥari vt eui tet̉ abſurdū. vt ī. c. cū dilectꝰ. d̓ cōſue ¶ In gl. fi. ī fi. ⁊ ex hͦ īferūt doc̄. ꝙ ſi aliꝗd de nouo īpetra ret ī eccl̓ia vbi fractꝰ ē nūerꝰ can̄. ꝑ receptōeꝫ vl tra nūeꝝ ſpōte fcāꝫ obſtabit ſibi exceptō reſpcū p̄bēde nō vacātꝭ lꝫ reſpcū canonicatꝰ excipi non pōt cū nūerꝰ ſit ibi fractus. MIS cuniciens primonium Noͣ bn̄ficiatꝰ habens ad ſacros legitīe ꝓmouet̉. ponit dcm̄ cuiꝰ vnaꝫ determīatōem interſerit ibi dūmodo. ¶ Nō pͦ clericū ſecularē licite tene̓ bōa pr̄imo/ nialia ⁊ ad ſacros ordines ꝓmoueri. 2º collige de prebendis. ar. ex tex. ꝙ hēns pr̄imoniū ſufficiēs pōt ꝓmo ueri ad ſacros ordines lꝫ exp̄ſſe nō aſſignet̉ ſi bi pr̄imoniū in titulū. ſatis eīꝫ ē eū hēre pr̄imo niuꝫ exquo cōgrue ſuſtētari pōt. ¶ Nō 3º ꝙ ꝗ daꝫ dicunt̉ ordines minores ⁊ ꝗdā ſuꝑiores et alibi .ſ. appellant̉ ſacri in. c. i. d̓ cle. cōiuga. qͣꝫqͣꝫ ī v̓itate oēs ordines pn̄t dici ſacri. de qͦ vide bo naꝫ gl. xxxij. di. in ſūma ¶ In gl. i. ibi pr̄imoniuꝫ ꝓ titulo Hoſti. dicit hͦ ꝓcedere ſi hoc fuit actuꝫ qͣſi velit dice̓ ꝙ ſi ſimpl̓r hēns pr̄imoniū fuit or dinatꝰ nō afficit̉ titulus ſeu pr̄imoniū non ſuc cedit loco tituli. ⁊ credo ꝙ glo. hāc intētōem ha buit vt in effectu ſit loco tituli. de qͦ vide bonam glo. ī. c. ſi ep̄s. jͣ. e. ti. li. vi ¶ In ea. gl. ibi iudicium ſibi manducāt. Io. an. dic̄ ꝙ nō ē malū ꝙ ep̄s ta libus ꝓuideat de bn̄ficō eccl̓iaſtico nec ipſi pec cāt petēdo bn̄ficiū. Et ad iura allegata in gl. di cit reſpōdēdū ꝓut dcm̄ fuit in ep̄o in. c. ep̄s. sͣ. e. ⁊ noͣ bn̄ hoc dcm̄ Io. an. nā ampliat noͣ. ꝑ Inn. in. d. c. ep̄s. ſentit enim ꝙ non ſoluꝫ hēns pr̄imo niū licite pōt pete̓ bn̄ficiū ⁊ ex eo viuer̄. ſed etiā ſi fuit ordinatus ad titulū pr̄imonij. ⁊ ītellige ꝙ pōt pete̓ nō tn̄ faciēdo ſuꝑiorē cōpelli qꝛ ex quo hꝫ pr̄imoniū ceſſat ꝓuiſio. c. cū ẜꝫ. ſꝫ poterit pe tere gratioſe. nec ob. ꝙ pr̄imoniū ſit loco titl̓i qꝛ cū ẜuiat eccl̓ie nō tenet̉ viue̓ de pr̄imonio ꝑ rōꝫ c. cū ẜꝫ. sͣ. e. In ea. gl. ibi ꝙ ep̄s debeat eis ꝓui dere. hͦ dcm̄ dic̄ Io. an̄. ꝓcede̓ ex obligatiōe ge nerali qͣ tenet̉ ep̄s ꝓuide̓ oībus clericis indigē tibus iuxͣ noͣ. in. d. c. cū ẜꝫ. qͣſi velit dice̓ ꝙ ex quo fuit ſel̓ ordinatꝰ ad titl̓m pr̄imonij lꝫ pr̄imoniuꝫ ꝑierat caſmate nō pōt ep̄s cōpelli ad ꝓuidendū ẜm ꝓuiſionē. c. cū ẜm. qꝛ illa ꝓuiſio ſuccedit cuꝫ ep̄ſ fuit in culpa ordinādo ſine aliquo titl̓o. Sꝫ noͣ ex alio dū dicit ꝙ tenet̉ ꝓuide̓ ex obligatiōe gn̓ali qꝛ ep̄s peccat non ꝓuidēdo clericis n̄ hn̄ tibus vnde viue̓. ex quo pōt cōgrue de bn̄ficijs eccl̓iaſticis ꝓuidere lꝫ a pͥncipio nō fuit in culpa in ordinādo. nā ep̄s dꝫ eē bonus pr̄familias et diſpenſare bn̄ficia eccl̓iaſtica cuicūqꝫ ꝓut opus eſt. ⁊ ꝑ hͦ intellige bonā limitatōeꝫ ad noͣ. in. c. re latuꝫ. sͣ. e. vbi noͣ. ꝙ ep̄s hꝫ liberā volūtatē ī ele ctōe ꝑſōaꝝ. nā ꝓcedit illud data ꝑitate ꝑſonarū vel quo ad hoc vt in īferiori nō cōpetat actio ꝯͣ ep̄ꝫ ſꝫ ip̄e tenet̉ ꝓuidere ſi vult ſatꝭ face̓ ꝯſcīe ſue ꝓut ꝗſqꝫ īdigēs ē. ¶ In gl. ij. ibi lꝫ ſit ordinatꝰ ad pr̄imoniū ⁊cͣ. noͣ bn̄ hāc gl. ex ea īfert̉ ꝙ n̄ ſo lū tenet̉ clericꝰ ſolue̓ decīas de pr̄imoīo ſuo qn̄ ſipl̓r obueīt ſibi ſꝫ ēt ſi fuit ordīatꝰ ī titl̓ꝫ illiꝰ pr̄i monij. ⁊ ſatꝭ plꝫ mihi hͨ cōcl̓o glo. qꝛ pr̄imoniuꝫ iſtud nō fuit bn̄ficiū ſpūale vt ſtatiꝫ dicā. nec dꝫ iſte ordīari cū p̄iudicio eccl̓ie ꝑrochialis. ar. ī. c. eccleſie. xvi. q. i. ⁊ gn̓alit̓ an̄ ⁊ qn̄ cl̓icꝰ teneat̉ ſol uere decīas dicet̉ ī. c. nouū genꝰ. de deci. In ea. gl. ibi ⁊ dicas ꝙ nō. vult gͦ h̓ gl. ꝙ ordīatꝰ ad titl̓ꝫ pr̄imonij nō p̄t deſere̓ dioceſiꝫ pr̄imonij qͣſi ſit illi alligatꝰ rōe titl̓i pr̄imōial̓ quēadmōꝫ ſi hēret v̓ꝫ bn̄ficiū. ſꝫ cōſide̓a ꝙ. c. pͥmatꝰ. all̓. in gl. n̄ loꝗt̉ de ſol̓ cl̓icꝭ. ſꝫ ēt d̓ laicꝭ nec hꝫ reſpcm̄ ad bn̄ficiū ēt ſpūale. vn̄ credo dicēdū ꝓut dixi ī. c. fr̄nitati. sͣ. de cle. nō reſi. ⁊ ī. c. cū iā dudū. sͣ. e. vt ſi clericꝰ iſte ſit notꝰ licite poſſit recipi in alia dioceſi. naꝫ pr̄imōium nō ligat eū cū reſpcū illius nō ſit obli gatꝰ officiare ctā eccl̓iaꝫ ſꝫ tm̄ tenet̉ dice̓ officiū nō reſpcū pr̄imōij. ſꝫ reſpcū ſacri ordi. quē rece pit. vide gl. xcij. di. c. fi. ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. i. de cele. miſ. ⁊ ī fi. gl. noͣ hāc vltimā qōeꝫ qꝛ ſatꝭ quotidiana ē cū hodie clerici ꝓ maiori ꝑte ordināt̉ ad titulū pr̄imonij. ⁊ dubitari pōt vtꝝ in alienatōe hꝰ pr̄i monij debeat int̓ueīre ſolēnitas q̄ obẜuēda ē ī aliēatōe reꝝ eccl̓iaꝝ. d̓ qͣ. xij. q. ij. ſn̄ excep. Io. ⁊ Goſ. tenēt opi. Uin. poſitā ī gl. vt n̄ poſſit aliēa ri ſic̄ alia bōa bn̄ficij ſpūalis. fatēt̉ tn̄ ꝙ illi pr̄i mōio n̄ īhe̓t ius ſpūale qd̓ ad he̓deſ n̄ ſit tn̄ſmiſ ſibile. vn̄ voluit ꝙ mortuo clerico extīguat̉ cā pͥ uilegij quēadmōꝫ dicīꝰ ī fūdo dotali ꝙ lꝫ mr̄io nio ſtāte alienare nō poſſit. ff. de fūdo dotali. ꝑ toᵐ. tn̄ ſo. ma. tnͣſit ad hr̄deſ. Hoſt. diſtīguit vtꝝ pr̄imoᵐ fuit ꝓ titulo aſſignatū vel nō vt pͦ cāu ꝓ cedat opi. Uin. ⁊ p̄dcōꝝ. nec ob. rō Goſ. qꝛ faci lius cōſumit̉ p̄cium qͣꝫ res. ⁊ ſic tranſeūt doc. h̓. ⁊ noͣ ex hac opi. Hoſti. ꝙ ſimplicit̓ ordinatꝰ pōt diſpone̓ de pr̄imonio ꝓut vult. ſecꝰ ſi fuit exp̄ſſe ordīatꝰ ad ti. pr̄imōij. ¶ Aduerte pͦ excludēdū vnū caſū ꝙ ſi iſte ordīat ad ti. pr̄imōij cōſequer̄ tur bn̄ficiū ſpūale licite poterit diſpone̓ de pr̄i mōio ꝓut vult qꝛ hͦ cāu ceſſat rō p̄cedēſ cū poſſit viue̓ ex bn̄ficō. ſꝫ vbi n̄ hꝫ niſi pr̄imoniū aſſigna tū ī titulū tūc eſt maior dubitatō. ⁊ iudicio meo Inn. ī. c. cū ep̄s. sͣ. e. ſētit opi. ꝯͣriā ꝙ ī alienatōne illiꝰ pr̄imonij nō reꝗͥrat̉ cōſēſus ep̄i. ⁊ hͨ opi. vr̄ mihi v̓ior d̓ rigore iurꝭ lꝫ alia ſit benignior ⁊ eꝗ or ne mēdicet ī opbrobriū cleri. ⁊ ſi dice̓s ꝙ oꝑa bit̉ ordīatō ad titulū pr̄imōij ſi illū pōt ad libitū alienari. ℟º ꝑ hͦ ſatꝭ ſit iuri vt nō videat̉ ille pro motꝰ ſn̄ aliqua ſuſtētatōe. vn̄ ſatꝭ ē vt hūit vn̄ vi uere poſſꝫ. nā pauꝑtas volūtaria nō reprobat̉ ī clericis ſꝫ necͣria ſic quēadmōꝫ legit̉ de ip̄is apo ſtolis actuū priº ⁊ ſecūdo. c. Abſēs p̄t in CCeUENS neſtirio bn̄ſi p alio mediāte. Ul̓ ſic p̄t ꝗſ īueſtiri d̓ bn̄ ficō ꝓ abn̄te vel ꝯiūgēª vtrūqꝫ ītellcm̄ dic abn̄ti pōt ꝯferri bn̄ficiū alio mediāte. nec r̄fert vtꝝ ab ſēs inueſtiat̉ ꝑ ꝑſonā mediā vel ꝑſōa media īue ſtiat̉ ꝓ abn̄te ⁊ ē caſus noͣ. ⁊ qͦtidie pͣcticat̉ ⁊ ꝯīs diuiſio. 4ª ibi inquiſitōni ¶ Noͣ ꝙ bn̄ficiū acꝗri tur abn̄ti ſiue īueſtiat̉ abn̄s ꝑ aliū .ſ. ꝑ ꝓcurato rē ſiue inueſtiat̉ alius .ſ. ꝓcu. ſuus ꝓ dn̄o. ⁊ ex hͦ hēs duplicē pͣcticam cōferēdi bn̄ficiū abn̄ti. ⁊ vt clariꝰ hēat̉ pͥma eſt iſta vt dicat ſuꝑior ꝯferimꝰ ſiue īueſtimꝰ talē abn̄tē de tali bn̄fiᶻ ꝑ te. Fp̄cti ca vt īueſtiat̉ aliꝰ ꝓ abn̄te hͦ mō īueſtimꝰ te d̓ ta li bn̄ficō noīe talis abn̄tis. ⁊ hͨ practica vr̄ magiſ placere pape hic vt colligitur ex illo verbo ma gis. ⁊ hunc tex. pōt adducere cum queritur pra ctica vt dn̄iū alicꝰ rei acꝗ̄rat̉ abſēti ſn̄ ceſſiōe fiē da ꝑ ꝓcuratorem. nā pōt dari abn̄ti ꝑ procura torem vel procuratori nomine abſentis. ⁊ pro ſꝫ. bo. tex. ī. l. ꝗ mihi dōatū. ff. de dōa. ad hāc maͣm De p̄bendis ⁊ allegat ibi Bar. hͦ. c. ¶ Sꝫop. ꝯͣ p̄dcā de. c. ſi ti bi abn̄ti. jͣ. e. ti. li. vi. vbi pꝫ ꝙ ibi nulla ꝑſona me dia bn̄ficiū pōt conferri abſenti. So. dic expli cando late maͣꝫ huius. c. ⁊ illius ꝙ aūt bn̄ficium cōfert̉ abn̄ti nulla ꝑſona media aut mediāte ali qua ꝑſōa. prīo caſu ꝑ illā collatōeꝫ nihil acquiri tur abſēti. vn̄ nō p̄t dice̓ abn̄s bn̄ficiū eē ſuuꝫ an̄ qͣꝫ acceptet. vt. in. d. c. ſi tibi abſēti. ⁊ in. l. abſenti. ff. de dona. ⁊ in. l. ꝗ abſēti. ff. de acꝗ. poſ. tn̄ cōfe rens nō pōt retroceder̄ a collatōe illa donec ab ſens declarauerit aīuꝫ ſuū. vt ē tex. ſin. in. d. c. ſi tibi abſenti. rōe cꝰ noͣnt̉ poſuit Bar. in. d. l. abn̄ti nō eīm ē ſpāle in bn̄ficijs ſꝫ ī quibuſcūqꝫ iuribꝰ illud ꝓcedit qn̄ iura deferūt̉ ꝑ eū qui hꝫ eligere ſeu cōferre tāqͣꝫ officialis. naꝫ ſunctus ē officio ſuo eo ipſo ꝙ eligit ip̄m abſēteꝫ. ⁊ iō ſi deputatꝰ ꝑ cōitatē ad eligendū ptātē eligit abſentem. licꝫ abſenti nihil acꝗrat̉ an̄ acceptꝭ. Iſte tn̄ ꝗ elegit tāqͣꝫ fūctus officio nō pōt variare. ⁊ iſta ē v̓a rō illius. c. ſi tibi abſēti. ſecꝰ eſt vbi ꝗs elige̓t nomīe ꝓpͥo. pone exēplū in papa vel etiā in cōitate hꝰ ciuitatis. nā ſi eligit̉ abſens pōt retrocede̓ an̄qͣꝫ ille acceptet qꝛ vt dixi abſenti nihil eſt acꝗſitum nec iſte eſt functꝰ officio qꝛ elegit noīe ꝓprio. 2º caſu pͥncipali qn̄ collatio fuit ſcā aliqͣ ꝑſona me diāte. aut illa ꝑſona media nōˡ hēbat mādatum. aūt ſic. pͦ caſu nō acꝗritur abſēti qꝛ reqͥrit̉ aīmꝰ ꝓ hͦ. l. ſi ego. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. de neg. geſ. nā nego cioꝝ geſtor nō acꝗrit dn̄iuꝫ abn̄ti niſi a tꝑe quo dn̄s hūit ratū. vt noͣ. in. d. l. ſi ego. ⁊ vide bonam gl. ⁊ noͣ. quā tene menti ī. c. qͣꝫ ſit. d̓ elec. li. vi. que vult ꝙ in iſtis ſpūalibꝰ pōt int̓uenire negociorū geſtor. ſꝫ oꝑꝫ ꝙ dn̄s hēat ratū. jͣ. illd̓ tp̄s. jͣ. qd̓ te nebat̉ ip̄e declarare aīuꝫ ſuuꝫ. all̓. l. pe. ff. reꝫ ra. ha. ⁊ pone exemplū vt hēt̉ in glo. p̄dcā. 2º. caſu qn̄ ꝑſona media hēbat mandatū. aut hēbat mā datum gn̄ale ⁊ non ſufficit in iſtis beneficialibꝰ nec in alijs ſpūalibus qꝛ in his reꝗͥrit̉ ſpāle mā datū. tuꝫ ꝓpt̓ qͣlitatē reꝝ tū ꝓpt̓ p̄iudiciū vt ſen ſerūt h̓ docͣ. ⁊ dn̄i de rota deciẜ. lxxxiiij. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. corā. de off. deleg. Ex quo infertur ad vnū dcm̄ noͣbile ꝙ cōiūcta ꝑſona nō pōt acce ptare bn̄ficiū ꝓ cōiūcto ad hoc vt cōiūcto ſtatiꝫ acꝗrat̉ qꝛ cōiūctio ſanguinis nō ſupplet ſpāles deſcūs mādati. vt in. l. pr̄. ff. de mino. vt aꝑte vo luit Inno. hic ⁊ dn̄i de rota vbi. sͣ. ⁊ Spe. ī ti. d̓ cōiūcta ꝑſona. Si v̓o hēbat mandatū ſpāle tūc bn̄ficiū querit̉ abſenti ſiue abſens inueſtiat̉ ꝑ ꝓ curatorē ſiue ꝓcur. noīe abſētis vt hic. ⁊ ar. i. l. i. C. de acꝗ. poſ. ⁊ in. l. i. §. ꝑ ꝓcuratorē. ff. e. ti. ⁊ ꝓ cedit hoc ſiue ſit deputatus ꝓcurator ad acce ptādū certū bn̄ficiū ſiue incertū qꝛ ſatis hͦ apꝑet de intentōe dn̄i cōſtituentꝭ. qd̓ ſentit hic Io. an. ⁊ eſt quotidianū. Et ex his infero ad intellectuꝫ hꝰ. c. naꝫ ſi vis intelligere vt alius inueſtiatur ꝓ abſente ſine mādato tanqͣꝫ negociorum geſtor. oꝑꝫ dice̓ ꝙ abſenti nō acꝗritur titulꝰ an̄qͣꝫ hēat yatū geſtū noīe ſuo. ſꝫ ſi hēbat mandatū mō pre dicto acquirit̉ īmediate abſenti. ⁊ in hoc differt iſte tex. a caſu. c. ſi tibi abſenti. ⁊ hec noͣ. qꝛ quotidiana ⁊ bona in practica. ¶ Sꝫ quero nūꝗd iſte ꝗ recipit īueſtiturā ꝓ abſente poteſt eē laicꝰ ꝗdā vt Egi. tenuerūt ꝙ nō ⁊ mouebat̉ ꝑ dictiōꝫ alius que facit poſitionē eiuſdē qͣlitatis ad ver bū clericus. qd̓ p̄mittit. Sꝫ in ꝯͣriuꝫ faciūt noͣ. ī c. ſedes. de ℟p. ꝙ nō ſemꝑ dictō alius fac̄ poſi tionē eiuſdē qualitatꝭ cū p̄cedentibus. iuxͣ illud xp̄s crucifixus eſt ⁊ duo alij latrones. Io. an. 2 cōiter doc. ſequētes cōcludūt ꝙ lꝫ tutius ſit ꝯſti tuere clericūſi tn̄ cōſtituit̉ laicus ſatiſfactū ē iu ri. ar. ī. c. i. de ꝓcu. li. vi. nā laico pn̄ti nihil acꝗrit̉ ſꝫ tnͣſit iſtud ius ſpūale in dn̄m ſicut aqͣ ꝑ canale lapideum. ⁊ idē putat Io. an̄. qn̄ quis hꝫ gratiā cum bn̄ficio acceptādi. nā tūc pōt ꝗs cōſtituere laieū ad acceptandū bn̄ficiū certū. de quo tn̄ nō eſt dubiū qꝛ ē idem cū caſu p̄cedenti. Sꝫ magiſ dubiū eſt qn̄ conſtituit̉ in gn̓e ad acceptādū bn̄ ficiuꝫ vacaturū qd̓ ſibi vr̄. ſꝫ idē putat in hͦ caſu qꝛ nō auctorizat in hoc caſu laicꝰ nec ſibi aliꝗd acꝗrit̉. ⁊ tenere ꝯͣᵐ poſſet eſſe multū p̄iudiciale forte eīm nō hꝫ hoīeꝫ fidelē de quo bn̄ cōfidat niſi certū laicū. ⁊ hͦ noͣ. In glo. ibi honorant̉ ho die aꝑtiꝰ ē deciſū in. c. ſi. de ꝓcur. li. vi. ⁊ vide ibi glo. noͣ quale dꝫ eē mandatū ad cōtrahendum mr̄imoniū carnale. Ibi 2ª dubitatō hic explica tur noͣbis ſemꝑ hāc glo. iūcto tex. ꝙ mr̄imoniū ſpūale etiā large ſūptum pōt ꝑ ꝓcuratorem fie ri. ex quo infero ꝙ pōt profeſſio maxīe ex cā ꝑ ꝓcuratoreꝫ fieri. Et noͣ etiam ex glo. ꝙ largo mō poteſt dici mr̄imonium inter clericum ⁊ bn̄ ficiū ſuū. ꝓ hoc vide bonū tex. xxi. q. ij. ſic̄. vide tex. cū glo. in. c. ne ꝓ defectu. sͣ. d̓ elec. ibi cāꝫ vſu capiēdi nō referas hͦ ad bn̄ficialia qꝛ ī eis nō ca dit p̄ſcriptio in regula pͥma. ⁊ quod ibi noͣ. d̓ re. iur. li. vi. ſꝫ ꝓcedit in tꝑalibꝰ vel ī ſpūalibꝰ p̄ſcri ꝑtibilibꝰ. ⁊ ītell̓e qn̄ tradēs nō erat dn̄s qꝛ tc̄ r̄ci piēs hꝫ cāꝫ p̄ſcribēdi. Ibi hr̄ditas tꝑal̓ ⁊cͣ. Io. an. intelligit hͦ dcm̄ glo. ī ꝓcu. ſpāli. ⁊ ē rō qꝛ he̓ ditas adit̉ ſolo aīo. l. ꝓ hr̄de. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. de acꝗ. hr̄. vn̄ eoip̄o ꝙ cōſtituit ꝓcuratorē ad adeū dā hr̄ditatē iacētē īcōtinēti acꝗrit̉ ſibi hr̄ditas ſecꝰ dic̄ in ꝓcuratore gnͣali ī quo ceſſat p̄dcā rō ibi ſi dās vel accipiēs. de hac maͣ dic vt plene noͣ ī. d. l. ꝗ mihi donatū. ff. de dona. vbi pꝫ ꝙ ſufficit ſolꝰ aīmꝰ tͣdentꝭ vt ꝑ ꝓcuratorē acꝗrat̉ dn̄o. lꝫ ꝓ curator alid̓ ītēdat. ſꝫ vbi neut̓ hͦ ītēdit n̄ acꝗrit̉ abn̄ti niſi a tꝑe tditōis. ⁊ ad iſtd̓. c. dic ꝙ ſuꝑior h̓ ītēdebat ꝙ acꝗrēt̉ abn̄ti ⁊ nō ꝓcuratori. iō bn̄ ficiū acꝗrit̉ abn̄ti vt. sͣ. dixi. Noͣ fi. gl. ibi dn̄iuꝫ vel poſſeſſio non acquirit̉ ꝑ negocioꝝ geſtoreꝫ ⁊ tene eaꝫ ſemper menti. Si ad vnū canōicatū lecto. goēarono ſtircepu ſimpl̓r r̄ceptō nō tꝫ ēt īt̓ueniēte apl̓ica aucͣte. h. d. Diuidit̉ ī qͣtuor ꝑtes. pͦ ſcm̄ ⁊ all̓atio ꝓ cellerario. 2º. all̓atio ꝯͣ eū ibi ꝓcurator. 3º. dif finitō ibi vn̄. 4º ꝓteſtatio ibi ita ꝙ. ⁊ ē noͣ. c. qͣre tene ſemꝑ menti ⁊ noͣ ip̄m ¶ No ibi ītendēs ꝓui dere etiā nepoti ſuo ⁊cͣ. ꝙ hn̄s ptātem conferen di beneficium licite illud cōfert etiaꝫ nepoti ſuo de prebendis. dūmō aliud canonicū nō obſiſtat. īmo potiꝰ te net̉ ſb̓uenire ſuis qͣꝫ exͣneis ſuppoſita in ceteris ꝑitate. lxxxvj. di. in. c. non ſatꝭ. ⁊ nemo carnē ſuā odio hūit. xiij. q. ij. nō eſtimemuſ. vide tn̄ ꝯͣrium qd̓ noͣ. glo. i. q. iij. ꝑuenit. ¶ Noͣ 2ª ex eiſdē ver bis ꝙ pōt ꝗs licite reſignare beneficium ſuū vt alteri ꝓuideat̉ dūmō renūciatōis actū nō dedu cat in pactū. ſꝫ iſtam reſignatōem liberalit̓ ⁊ pu re faciat. vide glo. ad hoc noͣ. i. q. i. ordinationes Si autem hoc deduceret in pactum in actu re nunciationis. renunciatio ip̄a eſſet ſimoniaca vt voluit hic glo. i. quam noͣbis. ⁊ vide glo. in. c. ex ꝑte el. pͦ. de offi. dele. ¶ Noͣ 3º. ꝙ legatus pape poteſt prouidere etiam de canonicatibus etiam eccleſie cathedralis. intellige ꝙ iſte tūc erat car dinalis al̓ non poſſet conferre beneficia niſi hē ret de ſpāli indulgentia. vt in. c. i. de offi. le. li. vi. ¶ Noͣ 4º. ꝙ legatus non poteſt diſpenſare cō tra cōcilium. hic .n. in v̓. ꝓcurator allegant̉ duo concilia ⁊ circa vtrūqꝫ denegatur ptās legato ꝯͣueniendi. ⁊ credo ꝙ regulariter non diſpēſet ēt ꝯͣ conſtitutionem ſolius pape niſi in caſibꝰ in quibus poſſit ep̄s. vide glo. noͣ. in. c. fi. de here. li. vi. ¶ Noͣ 5º. ꝙ p̄bēda dr̄ ius ſpūale īdiuiſibile ⁊ non memini ꝙ alibi ꝓbetur ita clare. nā in pͥn cipio dr̄ ꝙ iſte cellerarius reſignauit p̄bēdā ſuā ⁊ poſtea ſb̓ditur ꝙ vacante vno iur̄ ſpāli ⁊cͣ. ſed intellige hic vt dixi in. c. maioribꝰ. sͣ. eo. ꝓcedit enim quando prebenda ē ānexa cum iure cano nie. tunc enim p̄benda partim cōſiſtit in tꝑalita te ⁊ ꝑtim in ſpūalitate reſpectu canonie. ſecꝰ vbi eſſet vna prebenda ſine iure canonie. quia tunc eſt quid tꝑale ⁊ poſſet cōferri laico ad ipſius ſb̓ uentōem. ⁊ ſic intellige glo. in. c. cū. M. d̓ cōſti. in v̓bo in canonicos receperūt. ¶ Noͣ bonam practicam ꝓbandi qͣſi poſſeẜ. iuris canonicalis dꝫ eīꝫ articulari ſuꝑ exercitō actuū cōpetētiū ca nonicis dūtaxat. Et aduerte bn̄ ꝙ qͣꝫuiſ illi actꝰ ex diſpoſitōe ꝯpetāt alijs qͣꝫ canonicis. tn̄ ſatꝭ ē ꝙ ex cōſuetudīe tm̄ cōpetāt canonicis. ⁊ oꝑꝫ ꝙ articulet̉ ꝙ tm̄ cōpetāt canonicis ſic̄ faciebat iſte ꝗ ſe allegabat hūiſſe domū forte ꝓpe eccl̓iam q̄ tm̄ canonics erat ſolita aſſignari. Item ꝙ fue rat receptus ad oſculum pacis eo tꝑe quo ſoli canonici recipiebant̉ ⁊cͣ. ⁊ noͣ tex. de iſto oſculo pacis. Itē noͣ ſb̓dituꝫ poſſe agere cōtra p̄latum vt ceſſet a moleſtatōe ſua ſuper beneficio ⁊ per mittat eū pacifice poſſidere. Et noͣ tex. in eo qd̓ allegabat̉ ꝙ ep̄s ꝑ biennium paſſus fuit illū pa cifice poſſidere tractādo eū vt canonicū vn̄ fac̄ hͨ lr̄a in argumētū ꝙ p̄latus ꝗ diu tolerauit ſub ditum in bn̄ficō ſuo nō poſſit eū compellere ad on̄dendū tituluꝫ bn̄ficij lꝫ poſſet in ſe aſſumere onus ꝓbandi de facto tituli. ꝓ hͦ vide glo. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in nouella in regula pͥma de re. iur̄. in vi. ⁊ per Hoſti. in. c. licet hely. de ſimonia. vide ad materiaꝫ. c. ordinarij. de offi. ordi. li. vi. Nō in v̓. p̄terea. ꝙ in eccleſia in qua non eſt numerꝰ p̄bendarum nō eſt dare vacatōnem alicuius p̄ bēde. naꝫ vacatō dr̄ reſpectu exiſtētie ⁊ numeri ⁊ ideꝫ dic in canonicatibus. vn̄ in eccl̓ia non hn̄ te numerū canonicoꝝ cū recipitur quis in cano nicū creat̉ qd̓dā ius de nouo qd̓ extinguit̉ cum ꝑſona. ⁊ ad hͦ allegat̉ quotidie iſte tex. ſecus eſt iō eccleſia habēte numerū. naꝫ tūc mortuo vno ex canonicis vacat ius illius. Et noͣ ꝙ in eccleſia numerata poſſunt hi ad quos ſpectat electō au gmentare numerū creādo ipſo facto ex recepti on quoddam ius de nouo. excipiunt̉ tn̄ ī tex. duo caſus. pͥmꝰ qn̄ ſtatutū numeri eēt in cōtra riū ſtatuto iuramēto firmatuꝫ. ⁊ ſic videt̉ firma re tex. ꝙ iuramētū ſtatuto firmatū nō poſſit tol li ꝑ ſtatuētes qd̓ vr̄ mirabile. de quo. jͣ. latiꝰ ſub ijciaꝫ ¶ Eꝰ caſus qn̄ papa cōfirmaſſꝫ numerum adiecta cl̓a decreti decernentꝭ īualidū ⁊cͣ. ⁊ ex ꝯͣ rio noͣ bn̄ ꝙ ſola cōfirmatō ſuꝑioris non impe dit augmentatōeꝫ numeri. Ex quo infero vnuꝫ noͣbile dcm̄ ꝙ lꝫ ſtatuta alicuius collegij ſint cō firmata per ſuperiorē. nihilominꝰ pōt collegiuꝫ collegial̓r ꝯͣuenire cōfirmatōe nō obſtāte. ꝓ hͦ facit. c. cū acceſſiſſent. de cōſti. in fi. limita tn̄ ꝓut dixi ibi. xvide ꝑ Bar. ī. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iur. ¶ Noͣ in v̓. vn̄ dictum ꝙ cōuictꝰ ſuꝑ nulli tate tituli bn̄ficialis cōpellit̉ reſtituere omnia q̄ tenet occaſione illius beneficij. Sed circa vnuꝫ aduerte. nō eīꝫ vr̄ iſte tex. exp̄ſſe cōdēnar̄ ad re ſtitutōeꝫ fructuū ꝑceptoꝝ a tꝑe inſtitutōiſ ⁊ red dit rōeꝫ Egidiꝰ. dic̄ eīꝫ ꝙ iſti ſūt bone fidei poſ ſeſſores ꝗ releuant̉ a reſtitutōe fructuū. vt noͣ. ī c. grauis. de reſti. ſpo. ⁊ in. l. ex diuerſo. ff. de rei vendi. ⁊ ītelligit tex. ꝙ cōpellit̓ reſtituer̄ tm̄ poſ ſeẜ. ꝑtinētes ad illā p̄bēdā. Hoſti. v̓o in alia gl. ſē ſit ꝯͣᵐ dicens ꝙ omnia veniūt reſtituēda. ⁊ ſic vr̄ tacite intellige̓ iſtū v̓. non ſoluꝫ de poſſeſ. ſed de fructibꝰ. ⁊ lēte tnͣſeunt h̓ doc. ſꝫ cōſidera ꝗa licꝫ iſte potuiſſet eſſe bōe fidei poſſeſſor. tn̄ errabat in iure. nunc eſt videre vtꝝ bone fidei poſſeſſor erranſ in iure teneat̉ ad reſtitutōꝫ fructuū. Dy. in regula poſſeſſor tenuit ꝙ nō. dicit eīm ꝙ licet error iuris īpediat vſuca. ſeu p̄ſcrip. non tamen īducit fructuuꝫ reſtitutōeꝫ. ⁊ idē vr̄ ſētire Bar. in. d. l. ex diuerſo. ſꝫ dic ⁊ meliꝰ ꝓut ipſe ſenſit in l. ſꝫ ⁊ ſi. in. §. ſcire. ff. de peti. here. nā qn̄qꝫ quis poſſidet bona fide iure ſibi non aſſiſtēte. qn̄qꝫ poſſidet iure reſiſtente. primo caſu ꝓcedit pri mum dictum. ſecundo caſu tenetur ad reſtituti onem omniuꝫ fructuum. ar. in. l. quēadmoduꝫ de agri. ⁊ cēſi. li. xi. ⁊ ī. l. iubemꝰ. C. d̓ ſa. ſan. ec. ꝓ hͦ facit regula ꝗ ꝯͣ iura mercat̉ bonaꝫ fideꝫ p̄ ſumitur non habere li. vi. vnde ad ꝓpoſitum cū iſte poſſideret iure reſiſtente. vt patet in. c. maio ribus. sͣ. eo. tenetur ad reſtitutōnem fructuum quātūcunqꝫ fuerit bona fide. ¶ Noͣ tn̄ ex prīo dcō ꝙ ēt ī bn̄ficialibꝰ bōe fidei poſſeſſor n̄ tene̓t̉ ad reſtitutōeꝫ fructuuꝫ quēadmodū nec ī tꝑali bus. ⁊ vide dn̄os de rota deciẜ. xxiiij. ⁊ qd̓ dixi ī d. c. grauiſ. ⁊ h̓ noͣ. In gl. ij. ī fi. Itē addūt doc. ēt aliā rōeꝫ. nā cū ep̄s nō potuiſſꝫ exp̄ſſe iſtā īſti tutōeꝫ ratificare vtpote iuri ꝯͣriā. ita ⁊ fortiꝰ nec ꝯͣ tacite nec pot̓at hͦ mādar̄ ꝓcuratori ēt exp̄ſſe qd̓ nō cadebat ſb̓ ptāte ſua. ⁊ ꝑ hāc rōem ſoluit̉ cōtraᵐ qd̓ format̉ in gl. ſe. in eo ꝙ ep̄us recepit iſtum ad oſculum pacis ⁊ tolerauit eū per bien nium. nam taciturnitas non ꝓdeſt vbi expreſſ conſenſus nihil operatur ⁊ hoc r̄gulariter. ꝓ hͦ vide bonam glo. in. l. i. C. vbi de cri. agi oportꝫ. Et noͣ qōem quā ponit Io. an. in regula ſciēdū. de reg. iur̄. li. vi. in mercū. in eo ꝙ cōcludit exem ptū citatū corā ep̄o ⁊ nō excipiētē ſibi nō p̄iudi caſſe cū exp̄ſſe nō potuiſſꝫ ꝓrogare iuriſdictōꝫ ep̄i ſn̄ licentia pape ꝓ hͦ. c. cū tꝑe. de arbi. ⁊ vide qd̓ plene dixi ī. c. ſignificaſti. de fo. ꝯpe. puto tn̄ ꝙ iſta taciturnitas p̄iudicat vt nō poſſit ꝯpeller̄ illū ad on̄dendū titulū ſui bn̄ficij vt dixi in tex. In gl. in v̓. hꝰ cl̓a. ibi cū eoꝝ fauore fcā ſit ¶ Noͣ glo. iūcto tex. ꝓ eo qd̓. sͣ. dixi ī noͣbilibꝰ ꝙ cōfir matō ſtatuti nō īpedit illiꝰ retractatōeꝫ cū vide atur ſcā fauore ſtatuētiū. ſꝫ noͣ bn̄ modū auferē di ptātē retͣctādi vt ꝑ ſuꝑiorē ī ꝯfirmatōe appo nat̉ cl̓a decreti decernētꝭ irritū ⁊cͣ. Sꝫ dice̓s tu cū cl̓a iſta ſit appoſita ī fauorē ſtatuētiū qͣre eo dē mō n̄ pn̄t ſtatuētes illi fauori renūciar̄. So. dic ẜꝫ Inno. ⁊ alios ꝙ ꝑ appoſitōeꝫ cl̓e vr̄ papa aīaduertiſſe ad fauorē eccl̓ie. exquo ligauit ma nus ſtatuētiū vt p̄ſuppoſito ꝙ fuerit in fauoreꝫ ſtatuentiū. Attn̄ exquo princeps decreuit irri tū nō ē licitū inferiori ꝯͣuenire. hūit tn̄ ſuꝑior re ſpectū ꝙ ꝑ illicitas p̄ces vel minas alicuiꝰ potē tis canonici ſepe īducunt̉ ad recipiēdū vltra nu merū. Ad idē ī ſil̓i habet̉ ſeu noͣ. ī. c. cū cōtingat de iureiurā. In glo. in. v̓. augmētare ibi qꝛ intē debat idē ius ⁊cͣ. ſꝫ glo. nō all̓at h̓. vn̄ colligat ꝙ iſte ep̄s intende̓t vnicū ius cōicare duobꝰ. ſꝫ dic ꝙ pōt hͦ dep̄hendi in eo ꝙ inductus fuit pͦ ad re nunciandū. Itē in eo ꝙ fructus illius p̄bende ī ſtituit diuidendos inter eos. naꝫ ſi voluiſſꝫ ius de nouo creare ꝑcepiſſet illuꝫ nepotē in canoni cū an̄ renunciationē p̄bende. ⁊ ī hoc pōt aduer tere aliquos caſus. naꝫ qn̄qꝫ vacante vno cano nicatū recipiunt̉ pl̓es. ⁊ vident̉ voluiſſe iura de nouo creare. ar. h̓ ⁊ in. c. cū. M. de conſti. qn̄qꝫ vacāte vna p̄benda cui eſt annexus canonicatꝰ recipiūt̉ pl̓es. ⁊ puto ꝙ ſi ſimpl̓r recipiūt̉ tenet receptō omniuꝫ ⁊ creant̉ iura canonie de nouo ⁊ p̄benda debet̉ pͦ recepto ⁊ ſi inſiml̓ ſūt recepti erit locus gratificatōni. ar. ī. d. c. cū. M. ꝯiūcto c. pe. de ℟p. li. vi. nec ob. iſte tex. qꝛ h̓ ītendebat iſte archiep̄s hoc ius cōicare pl̓ibus vt predixi. Qn̄qꝫ vacante vno canonicatū ſeu vna p̄benda recipiunt̉ pl̓es ad illaꝫ prebēdā ſeu illud ius ca nonie ⁊ receptio nō tꝫ qꝛ apꝑꝫ ꝙ recipientes nō hēbāt aīuꝫ creandi ius de nouo ꝓ hͦ tex. in v̓. p̄ terea. in v̓bo nō pn̄t ad illud ⁊cͣ. ⁊ de hac maͣ vid̓ qd̓ plene dixi in. d. c. cū. M. de cōſti. In gl. fi. ibi nō agit̉ de iure alteriꝰ ⁊ ꝓ hͦ qꝛ ius vniꝰ eſt ſe paratū a iure alteriꝰ. non eīm vnuſ recognoſcit ius ab altero ſꝫ ambo ꝑiter recognoſcūt a ſuꝑi ore iō ſnīa lata ꝯͣ vnū nō p̄iudicat alteri ⁊ gnͣal̓r an et qn̄ ſnīa lata ꝯͣ vnum p̄iudicet alteri. dic vt plene noͣ. in. c. penult. de re iudica. ⁊ in. l. ſepe. ff. eo. In eadē glo. ibi cū ſententia ꝓceſſit ꝯͣ omēs noͣ bonā limitatōem ad. c. pe. de app. ⁊ dic vt la tius dixi ibi ⁊ in fi. glo. noͣ cōcluſionē gl. Et ideꝫ ſequit̉ Spe. in ti. de ſnīe ꝓla. §. nunc de effectu v̓. ſꝫ pone̓. nam poſſibile eſt ꝙ alter habuit diſpē ſatōem a ſuꝑiore vel pͦ fuit condēnatus ꝑ falſas ꝓbatōes qͣs ſi iſte fuiſſꝫ in iudicō reprobaſſꝫ vl̓ iudex cōdēnauit eū ex odio ⁊ 2ꝰ potuiſſꝫ hēre iudicē religioſuꝫ qui iudicabat iuridice. ⁊ vide bonū tex. in maͣ in. l. denunciaſſe. ff. de adult. per quā limitat̉ hͦ dcm̄ gl. vt ꝓcedit gl. ī ꝯdēnatōe. ſe cus aūt in abſolutiōe. nam illa lata ꝓ vno ꝓdeſt alteri ⁊ hͦ qꝛ rei ſūt fauorabiliores. ⁊ vide qd̓ noͣ in. c. ſignificaſti. de adul. ¶ Exͣ glo. op. vltra tex tuꝫ in eo ꝙ innuitur capitulū nō poſſe recipere aliquem ꝯͣ numerū ſi eis obuiat ſtatutum iura tū. nam actus geſtus ꝯͣ iuramētū regulariter te net lꝫ attētās ſit ꝑiurus vt plene per Io. an. ī re gula qd̓ ſemel. de re. iu. ī mercu. nec alicubi reꝑ tur oppoſitū ꝗnīmo vr̄ pͥmū dictū ꝓbari. in. c. ſi cut. de ſpō. Inno. h̓ ponit mirabilē theoricaꝫ di cens ꝙ actus tꝑalis geſtus ꝯͣ iuramētū tꝫ. lꝫ ge rens ſit ꝑiurus. exemplū in eo ꝗ iurauit nō ven der̄ libꝝ. ſꝫ actus ſpūalis ꝯͣ iuramētū non tꝫ. hec theorica ſeu diuerſitas int̓ actū tꝑalē ⁊ ſpūalem nō placꝫ Io. an. nec cōit̓ doc. ſequētibꝰ ⁊ vr̄ re ꝓbari ꝑ. d. c. ſic̄. vbi tꝫ mr̄imoniū ꝯͣctū ꝯͣ iuramē tū qͣre cōit̓ ꝯcludit̉ ꝙ qͣliſcūqꝫ ſit actꝰ nō inuali dat̉ rōe iuramēti p̄cedētiſ. ⁊ iō dicit Io. an. ꝙ ſi canonici recipiūt aliquē vltra numerū iuratū te net receptio. lꝫ recipiētes ſint ꝑiuri. nec ob. ſi di catur ꝙ exquo incidūt in ꝑiuriū efficiunt̉ infa mes ⁊ viles qm̄ nō incurrūt īfamiā an̄ receptōꝫ ⁊ maxime tꝫ receptō ẜꝫ eū qn̄ ſb̓erat cā venien di ꝯͣ ſtatutum iuratum vtputa qꝛ excreuerāt fa cultates. nā in ſtatuto tacite hoc ſb̓intelligi dꝫ. vt in. c. cum. M. de cōſti. vnde nec ꝑiuriū incur rent exquo collegialit̓ ꝯͣueniūt. dicit ēt ꝙ recepº. certo caſu nō tꝫ .ſ. qn̄ nō ſb̓erat cā ꝯueniēdi ⁊ re ceptus dedit operā vt recipientes venirēt ꝯͣ iu ramentum. ⁊ idem Io. and. in addi. ſpe. in ti. de leg. §. nunc tractemus. v̓. ſꝫ ſi legatus. qd̓ eſt noͣ. ⁊ aſſigno hāc rōnem nullitatis. nam dans cāꝫ ꝑ iurio dꝫ cōdēnari tanqͣꝫ ꝑiurus. xxij. q. v. in. c. i. ⁊. ij. Collatō gͦ iſta tali ⁊ talit̓ ſcā dꝫ eē nulla vel ſaltem ānullāda. jͣ. de exceſ. p̄la. inter dilectos. ¶ Sꝫ aduerte ad aliud dcm̄ p̄cedēs. ſentit ibi Io. an̄. ꝙ iuramētū p̄ſtitū a ſingularibꝰ de colle gio. ligat eos etiā inqͣꝫtū ꝯͣuenire volūt collegia lit̓ hͦ ſentit ex eo qꝛ requirit ad euictiōem ꝑiurij vt collegialit̓ ꝯͣueniāt ⁊ cauſa ſb̓ſit ꝯͣueniendi. cū ius ꝯtratriuꝫ ipſe ſentit in. c. i. jͣ. de his que fiunt a maio. par. cap. vbi noͣ. dicit ꝙ ſi hoc dictum eēt veruꝫ fere omnes ſcholares eſſent periuri ⁊ of ficiales locorum qui iurant ſeruare ſtatuta et poſtmodum tractu temporis ſtatutum tollunt. vnde ẜm eum iuramētū videt̉ preſtitū vt ſingu lariter non ꝯͣueniant. nō autē ligat quin poſſint tollere ſtatutū ⁊ ꝑ ꝯn̄s iuramētū ei acceſſoriū ⁊ eādē mētem vr̄ hūiſſe Pau. ī cle. i. de regu. vbi dicit ꝙ aut illi d̓e collegio iurāt ẜuar̄ ſtatuta aut ꝯtēta in ſtatutꝭ. pͦ caſu ſi ꝯͣueniūt collegialit̓ non incidūt ī ꝑiuriū qꝛ tollūt ſtatutū. ⁊ ꝑ ꝯn̄ſtollitur iuramētū ſtatuto acceſſoriū. ſecus ſi erāt cōten ta in ſtatuto ẜuare. qꝛ tūc inciderēt ī ꝑiuriū veni endo ꝯͣ ſine cā rōnabili. ⁊ ītellige ꝙ iurauerunt ẜuare ꝯtēta ī ſtatuto nulla hīta mētōe de ſtatu to vtputa ſi dixerūt iuramꝰ nō reciꝑe aliquē ꝗ n̄ ſit graduatꝰ. ſecus ſi dixiſſēt iuramꝰ non reciꝑe aliquē ꝗ non ſit graduatꝰ ſicut cōtinet̉ ī ſtatuto qꝛ in hͦ caſu vident̉ iuraſſe ẜuare ſtatutū vt ſēſit in ſil̓i Inno. in. c. oliꝫ. de cēſi. Sꝫ Io. de li. ī. d. cle. i. dixit ꝙ ēt ī pͦ mēbro ꝯtͣueniēdo collegialit̓ īcidunt in ꝑiuriū qꝛ in ip̄o actu ꝯͣuentōis reꝑiūt iuramentū in cōtrariū. ⁊ facit ī ſil̓i qd̓ noͣ. Inno. in. c. p̄terea. de app. hec maͣ ſēꝑ mihi fuit viſa dif ficilis ꝓ cōcordia dicerē ſic. ꝙ aut ſingulares de collegio iurāt ẜuare ſtatuta ſingularit̓ ita ꝙ ha bito reſpectu ad formā ⁊ ſb̓aꝫ iuramēti potius ligat eos ſingularit̓. ⁊ tunc ſublato ſtatuto colle gialit̓ nullū ꝑiuriū īcurrūt cōtraueniēdo. ⁊ hoc caſu intelligit̉ dictū Io. an. in p̄al. c. i. Exemplū ſtatutū ē ꝙ nullus det voceꝫ niſi ſit mr̄iculatus. iurauerunt ſinguli ẜuare ſtatutū hͦ caſu iuramē tū ꝯcernit obſeruātiā ſinguloꝝ. iō ſi collegiū de liberat tollere ſtatutū nō peccāt ſinguli poſtmo dū ꝯͣueniētes. Sꝫ ſi iuramētū ſtrīgit eos ad ob ẜuantiā ēt collegialit̓ hēat locū alia opi. vt ſn̄ me tu ꝑiurij nō poſſint et collegialit̓ ꝯͣuenire cā rō nabili nō ſb̓ſiſtēte. pone exᵐ in caſu. c. nr̄i. naꝫ ca nonici iurādo n̄ reciꝑe aliquē vltra numeꝝ ſeu ſtatutuꝫ iuratū vident̉ hūiſſe reſpectū vt etiam collegialit̓ n̄ recipiāt qꝛ nulli dubiū ꝙ ſingl̓ares nō pn̄t elige̓ canonicos. vn̄ ex forma ⁊ maͣ iura mēti poteris ꝯp̄hēde̓ vtꝝ ſtatuᵐ ſtrīgat tm̄ ſīgu los ſingl̓arit̓ an ſingulos collegial̓r. Sꝫ ꝯͣ p̄dcā facit iſte tex. vbi ſtatutū iuratū ⁊ ꝯfirmatō pape adiecta cl̓a derceti eꝗparant̉. vn̄ quēadmodū̄ valꝫ receptō in 2º cāu ita nec in pͦ. Sol. dicunt aliꝗ ꝙ iſta fuit allegatō ꝑtꝭ iō nō ꝯtinꝫ ius. 2º et melius h̓ nō dr̄ ꝙ nō teneat receptō ꝯͣ ſtatutū iu ratū ſꝫ ꝙ nō pn̄t canonici aliquē reciꝑe ꝗa illud pr̄ poſſe qd̓ honeſte poſſumꝰ. xxij. q. ij. in. c. faci at hō. l. filius. ff. de ꝯdi. īſti. Et aduerte ad maͣꝫ vnū noͣ. dcm̄ ſi v̓m ē qd̓ ponit do. An. in. c. ij. de ſpon. ⁊ Io. de lig. in cle. i. de vſuris. dicunt enim ꝙ vbi iuramētū ꝯcernit fauorē iurātiū pn̄t illi re nūciare facit illud. c. ij. de ſpō. Ego indiſtīcte nō admitterē qꝛ ē qͣſi ꝯͣ ſuꝑius tacta. vn̄ cōcludereꝫ ſic ꝙ aut ſinguli de collegio iurāt in fauorē colle gij ⁊ tūc collegiū pōt remitte̓ qꝛ ille ad cuiꝰ fauo rē iuratur pōt iuramentū remittere. vt in. c. i. de iureiurā. ⁊. d. c. ij. aut iurāt ſinguli in fauoreꝫ ec cleſie vel in fauorē ip̄oꝝ ſinguloꝝ. ⁊ tūc non pn̄t hoc iuramētū ſibi remitte̓ qꝛ ꝗs nō valet ſeipſū abſoluere. ⁊ vt dicit archi. in. c. non eſt. xxij. q. i. quēadmodū. ꝗs pōt iurare ī fauorē alteriꝰ forti us ī fauorē ꝓpͥuꝫ. nā vīculat ſe deo qꝛ primaria obligatō acꝗrit̉ deo. de qͦ tn̄ dicēdū vt plene noͣ. ī d. c. ij. ⁊ adhibeas cautelā ad ꝑpetuatōꝫ ſtatuti vt ſinguli iurēt ꝯtēta in ſtatuto nō hīta mentōne de ſtatuto ⁊ vt iurēt ꝙ etiā collegial̓r nō cōtra uenient ſb̓ſiſtēte cā poſtmodū ꝯcernēte fauorē publicū pn̄t ꝯͣuenire. vide glo. noͣ. xi. di in his et facit quod dixi. sͣ. De vna p̄benda ¶ Acante̓ vacate pnt ſieri due ſi eiꝰ ſuppetāt facultates al̓s diui dēſ ītegrare tenet̉. h. d. 2ª. ꝑs ibi ſuꝑ qͦ ¶ No pͦ ꝙ ad hͦ vt ex vna p̄benda ꝯſtituant̉ pl̓es oꝑꝫ ne ceſſario ꝙ ꝯcurrāt qͣtuor. pͦ ꝙ dicētes ſeu ꝯſtitu entes hͦ intēdāt vt clariꝰ colligit̉ in. c. dilecto p̄ ce. in. §. p̄terea. 4º vt hͦ fiat de conſenſu capituli nā cum alteret̉ ſtatus eccl̓ie debꝫ hēri ꝯſēſus ca pituli. ar. in cle. ij. de re. ec. nō alie. ⁊ facit qd̓ dicā in. c. nouit. de his q̄ fiūt a p̄la. 4º vt ſb̓ſit cā rōna bilis illā diuidēdo puta defectꝰ canonicoꝝ ⁊ au gmentatō diuini cultus. 4º. vt redditꝰ cuiuſcūqꝫ p̄bende ſufficiant cōpetent̓ cuicūqꝫ p̄bendato. ⁊ noͣ ꝙ nō cōſiderat̉ ꝙ oēs p̄bēde ſint pares dū mō ex cā facta ſit diuiſio ⁊ redditꝰ ſint cōpeten tes ſic limita. c. cū oēs. de ꝯſti ¶ No 2º ex hͦ ⁊ ex fi. lr̄e ꝙ q̄libꝫ p̄benda debꝫ eē ꝯpetēs vt ſic cuili bet ſit ꝓuiſū in cōpetēti bn̄ficio ⁊ vbi canonici n̄ hērēt cōpetētes p̄bēdas recurre ad remedium c. expoſuiſti. jͣ. e ¶ Noͣ 3º. limitatōeꝫ ad. c. maio ribus. sͣ. eo. ꝙ ꝓhibet ſectōem p̄bendaꝝ p̄cedit niſi interueniāt qͣtuor de ꝗbus. sͣ. p̄miſi. ¶ No vltīo ꝙ hn̄s p̄bēdā dimiuutā mn̄ cā rōnabili ſeu ſibi nō ſufficiētē pōt age̓ ad p̄bende integratōeꝫ ⁊ intellige in caſu qͦ fuit diuiſa ꝓut loꝗt̉ iſte tex. ſecꝰ ſi ex poſt fcō fieret minus ꝯpetēs. tūc .n. re currēdū ē ad. d. c. expoſuiſti. In gl. ij. ibi vl̓ alia rō pōt reddi. hec ē v̓ior ⁊ clar̄ colligit̉ ex tex. vt patꝫ ibi ad illas ⁊cͣ. fuerūt eīm aſſūpti iſti ad du as p̄bendas nō aūt ad vnicū ius ꝓut fuit in. c. p̄ ce. Et circa maͣꝫ inſtat hic Hoſti. ponendo diſtī ctioneꝫ. aut eīm in eccleſia nō eſt certꝰ numerus aut ſic. pͦ caſu in dubio tenꝫ receptō nouit̓ facta dic tn̄ ꝙ nō debēt recipi plures qͣꝫ poſſint ſuſtē tari ex redditibꝰ eccl̓ie in. c. i. de inſti. ⁊ ī. c. i. in fi. de ſta. re. li. vi. Scd̓o caſu. aut numerꝰ ē iuratꝰ vel ꝯfirmatꝰ ꝑ papā adiecta cl̓a decreti. ⁊ dic vt in. c. p̄cedēti. aūt ceſſat iuramētū ⁊ cōfirmatō cū adiectōe cl̓e. ⁊ tūc ſi nulla vacat p̄benda tenꝫ re ceptio plurium ⁊ iura canonie creant̉ de nouo. vt in. c. p̄ce. Sꝫ tu intellige vt dixi poſt glo. ſn. c. dilectꝰ. sͣ. e. nā nō debꝫ recipi ml̓titudo ſine p̄bē dis. aut vacat p̄bēda ⁊ ſi recipiunt̉ pl̓es ad illaꝫ nō tenet receptio. vt in. c. p̄ce. ſecus ſi plures re cipiāt̉ ſimpl̓r. de qͦ tn̄ dic vt latius dixi in. c. p̄ce. In eadē glo. ibi. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ep̄us poſſit tolerari hoc dcm̄ glo. nō colligit̉ ex tex. quia iſti non fu erunt electi ad vnū beneficiū. ⁊ dic vt dixi in. c. tue. sͣ. e. noͣ tn̄ iſtā glo. ꝓpter aucͣtem ſuaꝫ qͣꝫuis nō ſit v̓a. ¶ Op. exͣ glo. ꝯͣ tex. vr̄ eīm ꝙ eo caſu quo diuiſio nō fuit legitime facta teneatur diui dens de ſuo integrare prebendas quemadmo duꝫ tenetur quis quando ordinat aliquem ſine titulo. vt in. c. epiſcopus. ſupra eo. So. Hoſtiē. vr̄ fateri ꝯͣriū. dicit enī ꝙ ſi diuidēs viuit ⁊ ē ſol uēdo tenet̉ ꝓuidere iſtis p̄bendatis ſaltē in vita ſua qꝛ crimīa moͣte extīguūt̉. xxiij. diſ. qͦrūdā. ſꝫ ego puto ꝙ ſolū teneat̉ donec de vacaturis inte grauerit p̄bendā qm̄ cū hͦ redūdaret in vtilitatē eccleſie pōt de redditibꝰ eccleſie illā ītegrare ſic̄ videmꝰ in eo qui ordīauit ſine titulo. cōpellit̉ .n. de ſuo ꝓuide̓ donec de bn̄ficio eccleſiaſtico ꝓui derit ordinatꝭ. vt in. d. c. ep̄s. ſerua gͦ dictū Hoſt. an̄qͣꝫ p̄bendā de vacaturis integrauerit. ¶ Sꝫ q̄ro qualit̓ fieret r̄integratio d̓ vacaturꝭ. cū vna n̄ debeat diuidi vt altera ītegret̉. vt ꝓbat̉ in. c. cū cām. jͣ. e. Sol. ītelligūt doc. ⁊ bn̄ ꝙ fiet ītegratio de vacatura multū pīgui ex qͣ poterunt ſine ma gna leſiōe aliꝗ fructꝰ ſb̓trahi nō tn̄ debēt tot red ditꝰ ſb̓trahi ꝙ ex reſiduis nō poſſit p̄bēdatꝰ cō petent̓ viue̓. tūc enī militaret ꝯͣriū. Et exp̄dictꝭ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ lꝫ p̄bēde ſint ml̓tū pīguēs ita ꝙ red ditꝰ ſuꝑſint neceſſitatibꝰ canōicoꝝ nō tn̄ ex hͦ ſo lo debēt dimīui ⁊ alie p̄bēde creari. ſꝫ oꝑtet ꝙ ēt ſb̓ſit cā rōnabil̓ vt in tex. puta qꝛ vt dixi eccleſia patit̉ defectū in ſeruitoribꝰ. vel volūt creare de nouo aliqd̓ bn̄ficiū iuxͣ. c. ſtatutū. sͣ. e. ſecꝰ autem vbi redditꝰ cōes ml̓tū excreſſerēt. nā tūc hͨ ē legi tīa cā augmētādi numeꝝ p̄bēdaꝝ. vt ī. c. cū. M. de cōſti. ⁊. c. fi. jͣ. de v̓bo. ſig. nec ob. ſi dicat̉ canōi cū nō debe̓ hr̄e vltra neceſſariū. nā poterit qd̓ ſu ꝑeſt ꝯuerte̓ in piā cām. vt dic̄ tex. xij. q. i. in. §. fi. nā in ep̄o hͦ videmꝰ. ⁊ in alio p̄lato ꝗ hn̄t redditꝰ vltra neceſſaria vite. ſꝫ tāqͣꝫ rectores ⁊ diſpēſato res debēt tales redditꝰ indigētibꝰ commūicare xij. q. i. i. in. c. vidētes. cum ſimi. ¶Ilectus ᵍiⁱbªᵐª nandat capitl̓o vt aliquē ī anōicū recipiāt. ⁊ p̄bēdā ſi qua vacat ꝯferat ſi de mādato ſciētes alij cōferūt cogūt̉ pͥ mū reciꝑe ⁊ de redditibꝰ eccl̓ie loco bn̄ficij ꝓui dere donec p̄bendā habeat. Uel gnͣaliꝰ ſūma ſic Si papa mādat ei ad quē ſpectat vt bn̄fiᵐ ꝯfe rat collatō ꝑ eū alt̓i facta tꝫ. ip̄e tamē ex trāſgreſ ſione pūit̉ vt h̓ dr̄. Et pͥma ꝑs q̄rele deciſionem cōtinet. 2ª dat iudices. ibi fraternitati. ¶ Noͣ pͥ mo ꝙ qͣꝫqͣꝫ ex lr̄is mōitorijs ſeu p̄ceptorijs non q̄rat̉ ius ei ꝓ qͦ ſcribit̉ iuxͣ noͣ. in. c. veniens. de re nū. tn̄ ſi illis nō paret̉ licite pōt īplorare offm̄ ſu ꝑioris vt ille mādēt̉ executōi ſaltē qͦ ad penā nō ꝑentiū. ¶ Ndͣ 2º. ꝙ ꝑ mādatū apl̓icū de ꝓuidē do ſuꝑ canōicatu ⁊ p̄benda nō afficit̉ p̄bēda va cās vel vacatura qͦminꝰ collaº alteri facta teneat lꝫ ſecꝰ ſit in receptiōe in canōicū aucͣte apl̓ica fcā naꝫ ex tali receptōe afficit̉ p̄benda vacās vel va cature adeo vt n̄ teneat collatō alt̓i facta in. c. ſi pꝰ qͣꝫ. jͣ. eo. ti. li. vi. ⁊ ſic colligit̉ dr̄ia maxīa int̓ re ceptionē in canōicū ⁊ mandatuꝫ vt recipiat̉. ¶ Noͣ ꝫº ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ ꝑ mandatū factū collatōi vt c̄te ꝑſōe ꝓuideat d̓ certo bn̄ficio nō ligāt̉ ma nus collatoris qͦminꝰ teneat collatio alteri facta ⁊ vr̄ pͥma frōte ꝓbare iſte tex. vnum noͣ. dictuꝫ ꝙ actꝰ geſtus cōtra mandatū pͥncipis ⁊ ſic ꝯͣ legem aīataꝫ tenet mero iure. licꝫ ꝯͣfaciēs ſit pūiendꝰ. hͦ tn̄ limita. vt. jͣ. dicā. ¶ Ultimo noͣ caſū ſingularē in fi. c. circa penā īponēdā collatori nō ꝑenti mā dato apl̓ico. cogit̉ .n. de ſuo ꝓuide̓ donec man datū apl̓icū adīpleuerit. et qͣꝫqͣꝫ voluerūt ꝗdam dice̓ ꝙ iſtud. c. nō cōtineat ius ſꝫgratiā qͣſi velint hāc penā nō trahendā in ꝯn̄tiaꝫ gl. tn̄ h̓ ⁊ doc. ꝓ maiori ꝑte ſentiūt oppoſitū. ⁊ vide Inn. in. c. ſta tuimꝰ de ma. ⁊ obe. vbi nō ſolū firmat qd̓ dixi. ſꝫ etiā multū ſingl̓arit̓ extēdit iſtā penā ad ꝯtēnen tem legē mortuā. dic̄ .n. ꝙ lꝫ recepti aucͣte capitu li nō hēant ius affectū ad p̄bendā vacanteꝫ. tn̄ ſi capitl̓ꝫ ꝯferat p̄bendā vacanteꝫ ei ꝗ nō fuit pͥmo receptꝰ vel exͣneo. tenet̉ pͥmo ꝓuide̓ d̓ redditibꝰ eccleſie ẜꝫ ꝙ h̓ dr̄ qꝛ ꝯtēpſerūt p̄ceptū legis que vult vt recepto in canōicuꝫ ꝓuideat̉ de p̄benda vt in. c. relatū. sͣ. eo. ⁊ qͣꝫqͣꝫ hͦ dictū pͥma fronte vi deat̉ duruꝫ. ꝗa fit extēſio diſpōnis pēalis forte ad caſū nō habētem ꝑ oīa idētitatē rōis cū gra uiꝰ ſit ſaltē qͦ ad penā inferendā ꝯtēnere p̄ceptū legis viue qͣꝫ moͣtue. vt. l. celſꝰ. ff. d̓ arbi. noͣ. Bar in. l. āpliꝰ. ff. rem ra. ha. tn̄ ꝓpt̓ aucͣtē Inno. ⁊ qꝛ dictū eſt ſatꝭ equū ne remāeant canōici ſine p̄ben dis eſt illud dictū ſatꝭ recipiendū. ¶ In gl. i. ibi vel qͣꝫcito poſſent ſatꝭ placꝫ deciſio gl. nā exqͦ pa pa. mandat pure aliquem recipi in canonicum etiam ſi nihil mandaret de p̄bende receptione tn̄ cānōicatꝰ debet̉ ſibi pͥme vacat̉e. vt in. c. hi ꝗ ⁊. c. ſi pꝰqͣꝫ. ⁊. c. ſi clericꝰ. jͣ. e. ti. li. vi. vn̄ p̄ſuppoſi to ꝙ vigore hꝰ mādati īquātuꝫ mādabat̉ de va vacāte nō deberet̉ iſti p̄benda. deberet̉ tamē rō ne canōie. ⁊ vide de maͣ ꝑ glo. in. c. ꝯſtitutꝰ de re ſcrip. q̄ eſt ſatꝭ noͣ. ¶ In gl. in v̓. receꝑūt hec glo. in effectu ītrat illū articulū. nūꝗd in reſcripto de beat inſpici tēpus date. an tēpus pn̄tatōis. ⁊ ad ducit multa ꝓ ⁊ cōtra ⁊ finalit̓ diuerſificat caſuſ ꝯͣrios. nec tradit aliquā bonā doctrinā. Sꝫ de ducit ad qōneꝫ nūꝗd valeāt lr̄e impetrate ad iu dicē excōicatum tꝑe date ſi tꝑe receptōis ē abſo lutꝰ. ⁊ maͣ iſta eſt brocardica. iō difficile pōt dari certa doctrina. nam ẜm varietatē caſuū eſt fiēda varia deciſio. ſꝫ vt habeat̉ aliqͣ doctrina ſaltē in genere. diſtīxit h̓ Io. an̄. poſt pe. ⁊ do. In. ꝑ illa v̓ba ⁊ ꝯiūgendo oīa ſimul ac clariꝰ ꝓſequēdo di ſtīgue ſic. ꝙ aut q̄rit̉ de r̄ſcripto īpetrato ad bn̄ ficia. aut ad lites. pͦ caſu quo ad vim ꝯp̄henſiuaꝫ reſpectu illoꝝ quibꝰ ſcribit̉ debet attēdi tēpꝰ da te. Idem reſpectu iuris agēdi qd̓ orit̉ ex reſcri pto. ⁊ iſte ē ꝓpͥꝰ caſꝰ. c. eaꝫ te. sͣ. de reſcrip. Qn̄qꝫ querit̉ de vi cōp̄henſiua reſpectu rei ꝓ qͣ ſcribi tur. ⁊ attendit̉ tēpꝰ date. vt eſt caſꝰ in cle. fi. de re ſcrip. vbi patet ꝙ bn̄ficiū creatū pꝰ datā lr̄arum nō cōp̄hēdit̉ in lr̄is. Qn̄qꝫ q̄rit̉ de iuribꝰ reſcri pti reſpectu capacitatꝭ eiꝰ ꝓ quo ſcribit̉. ⁊ tunc ſi ceſſat ſurreptio attēdit̉ tēpꝰ quo reſcriptū mā dat̉ executōi. iſte tex. noͣ. in. c. ei cui. jͣ. eo. ti. li. vi. Sed vbi a pͥncipio ꝯmittit̉ ſurreptio cōſiderat̉ tēpus date. ⁊ iſte eſt caſꝰ in. c. ſi eo tēpore. de re ſcrip. li. vi. ſic debes reduce̓ ad ꝯcordiā illa duo capitula que vidēt̉ multuꝫ ꝯͣriari. nam in. c. ſi eo tempore. dicit̉ ꝙ ſi mādat̉ ꝓuideri de beneficio curato vacaturo ⁊ impetrās nō hꝫ etatē ltīmaꝫ tēpore date lꝫ eā habeat tꝑe vacatōis bn̄ficij re ſcriptū eſt ſurreptiriū. in. c. ei cui. vr̄ d̓cidi oppo ſitū. nā ibi dr̄ ꝙ ſi mādat̉ ꝓuideri alicui de p̄bē da vacatura. ⁊ in eccl̓ia ſūt varie p̄bēde. q̄dā dia conales. q̄daꝫ ſacerdotales. lꝫ tēpore date impe trās nō hēat etatē ad habēdū p̄bendaꝫ ſacerdo taleꝫ. ſi tn̄ ē ī etate tꝑe qͦ vacat debet̉ ſibi ſacerdo talis. ſꝫ dic vt dixi. ꝙ in. c. ei cui. nō fuit cōmiſſa aliqͣ ſurreptio. qꝛ īpetrauit in gene̓ nō faciendo mētioneꝫ de p̄bēda diacōali vel ſacerdotali. ⁊ iō ſatꝭ ē ꝙ tꝑe vacatōis reꝑit̉ in etate ltīma. ſed in. c. ſi eo tꝑ. ecōmiſit ſurreptioneꝫ eoip̄o ꝙ īpetrauit ſuꝑ bn̄ficio curato nō faciēdo mentioneꝫ de de fectu etatꝭ. Ex hac ꝯcordia ſiue theorica clare de cidit̉ vnū dictū noͣ. ⁊ qͦtidianū qd̓ pōit h̓ Io. an. Papa motu ꝓpͥo mandat ꝓuideri ticio de bn̄ſi cio curato vacaturo. ꝗ ꝗdē ticiꝰ nō hēbat etateꝫ legitimā tꝑe date. ſꝫ eā habꝫ tꝑe vacatōis bn̄ficij dubitat̉ nūꝗd ſibi debeat̉ illud bn̄ficiū curatum ⁊ dicēdū ē ꝙ ſic. qꝛ motꝰ ꝓpͥꝰ excludit ſurreptio nē in. c. ſi motu ꝓpͥo. jͣ. eo. ti. li. vi. ⁊ in cle. ſi roma nus. e. ti. gͦ. ſatꝭ eſt ꝙ ſit in etate tꝑe vacatōis bn̄fi cij. vt in. d. c. ei cui. ⁊ ſic reſtrīge. c. ſi eo tꝑe. vt nō ꝓcedat ī lr̄iſ ꝯceſſiſ motu ꝓpͥo. qd̓ bn̄ noͣ. Qn̄qꝫ q̄rit̉ d̓ iuribꝰ r̄ſcripti r̄ſpcū ſurreptōiſ ꝯmiſſe. ⁊ attēdit̉ tp̄s date. nā nō ē īputandū īpetrāti ſi nō fecit mētionē de his ꝗ nō erāt tꝑe date. ⁊ iſte eſt ꝓpͥꝰ caſꝰ. c. cōſtitutꝰ de reſcrip. Qn̄qꝫ cōſiderat̉ inobediētia ſeu negligētia nō ꝑentꝭ mādato apl̓i co. ⁊ tūc ꝯſiderat̉ tp̄s receptōis lr̄aꝝ ſeu notitie qꝛ nō pōt ꝗs dici negligēs ſeu inobdiēs ſi igno rat mādatū ſuꝑioris. ⁊ iſte ē caſꝰ iſtiꝰ. c. h̓ .n. non cōtēdit̉ de validitate reſcripti neqꝫ de vi ꝯp̄hen ſiua. ſꝫ ſolū vt pūiant̉ iſti canōici qn̄ paruerunt mādato apl̓ico. iō ſolū ꝯſiderat̉ tp̄s receptioniſ ad idē. c. i. jͣ. de ꝯceſ p̄ben. li. vi. Qn̄qꝫ cōſiderat̉ reſcriptū r̄ſpectu ꝑpetuatōis tēporꝭ. ⁊ ſi gratia ē ꝑſc̄a in reſcripto ita ꝙ nō mādat̉ fieri ſed eſt fc̄a ⁊ tūc attēdit̉ tp̄s date. nō .n. variat̉ poſtmodum ex morte ꝯcedētꝭ ⁊ iſte ē caſꝰ noͣ. cuꝫ glo. in. c. ſi is cui. e. ti. li. vi. n̄qꝫ grā nō ē ꝑſc̄a ſꝫ mādat̉ fieri ⁊ tūc īſpicit̉ tēpꝰ īchoatōis mādati. nā ſi ꝯmiſſa riꝰ nō īchoauit exeꝗ gr̄aꝫ expirat ꝑ mortē coce dētꝭ. de qͦ tn̄ dic vt plene colligit̉ ex. d. c. ſi is cui. ⁊. c. ſi ſuꝑ gr̄a. de off. dele. li. vi. ¶ Uenio ad 2ᵐ pͥncipale .ſ. ad reſcriptū īpetratū ad lites in quo dicēdum. ꝙ reſpectu actōis ſuꝑ qͣ īpetrat̉ reſcri ptū īſpicit̉ tēpꝰ date. vt in. c. fi. de reſcrip. vbi pa tet ꝙ reſcriptū nō extēdit̉ ad lites ortas pꝰ tp̄s date. Qn̄qꝫ ꝯſiderat̉ negligētia iudicis nō ꝓſe quētꝭ. jͣ. tp̄s in reſcripto exp̄ſſū ⁊ attendit̉ tp̄s re ceptōis lr̄aꝝ. qd̓ ītelligo qn̄ ſtatuit̉ ſibi terminꝰ ꝑ numeꝝ dieꝝ ſeu mēſiuꝫ. vtputa mādat̉ iudici vt litē decidat īfra tres mēſes. debet .n. tūc atten di tēpꝰ receptōnis lr̄arum. ab eo .n. tempore in cipit currere illud tp̄s p̄fixuꝫ. vt ꝓbat̉ in. c. ſuꝑ eo. el. ij. sͣ. d̓ ap. ī fi. ſecꝰ vr̄ vbi appōit̉ certuꝫ tp̄s n̄ ꝑ nūeꝝ dieꝝ. vtputa ſi mandat̉ cā decidi vſqꝫ ad feſtuꝫ pentecoſteſ. qꝛ tūc tp̄s currit īmediate de quo dicēdū vt plene noͣ. in. d. c. fuꝑ eo. Qn̄qꝫ ꝯſiderat̉ negligētia ꝑtꝭ īpetrātꝭ in n̄ vtēdo reſcri pto. ⁊ dꝫ attēdi tp̄s poſſibilitatꝭ. de qͦ dicēd̓ vt in c. plerūqꝫ. ⁊. c. ſi autē. sͣ. d̓ reſcri. ⁊ dixi plene. ī. c. vt debitꝰ. de ap. Qn̄qꝫ cōſiderat̉ odiū īpetrantꝭ vt in cāu. c. qꝛ fruſtra. de vſur. ⁊ attēdit̉ tp̄ſ p̄ſēta tōis vt ibi hr̄. Qn̄qꝫ attēdit̉ r̄ſcriptū circa ipſiuſ ꝑpetuationē. ⁊ attēdit̉ tp̄s citatōis vl̓ meliꝰ tp̄s īchoatōis. d̓ qͦ dicēdū vt in. c. gratū. ⁊. c. lꝫ de of. dele. Ex his apꝑet ꝙ diuerẜ reſpectibꝰ pōt cōſi derari reſcriptū. ⁊ īfiniti poſſūt accide̓ caſꝰ ſꝫ ſal tē ſūt in gene̓ cōp̄henſibiles ſb̓ caſibꝰ p̄dictꝭ. vide de maͣ bn̄ficiali bonā glo. cū tex. in. c. ſi ſoli. ⁊. c. ſi capitulo. de ꝯceſ. p̄ben. li. vi. Ex p̄dictꝭ pōt īferri ad deciſionē qōnis quā formauit h̓ gl. in pͥn. vtꝝ iudice īpetrato exiſtēte excōicato tꝑe date vale at reſcriptū ſi tꝑe receptōis nō ē excōicatꝰ. ⁊ gl. ꝯcludit ꝙ nō valꝫ qꝛ dꝫ attēdi tp̄s date. doc h̓ ali ter diſtīguūt. dicūt .n. ꝙ aut erat iſte notorie ex ꝯmūicatꝰ. ⁊ ꝓcedit dictū gl. ar. c. ad ꝓbandū. de re iudi. qd̓ ſatꝭ mihi placet qꝛ a tꝑe date inpͥmit̉ iuriſdictō ſed reſcriptū nō reꝑit ſb̓iectuꝫ habile ad recipiēdā iuriſdictionē. Si autē erat excōi catꝰ occultē. ⁊ tūc ſi īpetrās ſciēt̓ īpetrauit illū n̄ valet reſcriptū. ⁊ hͦ aꝑte tꝫ h̓ Io. an̄. qd̓ noͣbis ꝑ petuo nō ſolū reſpectu hꝰ caſꝰ. Sed pōt īferri ad vnū caſū valde gn̓alē quē poſuit Io. cal. in. d c. ad ꝓbandū. ⁊ credo ꝙ habuit fūdamētum ab iſto dicto Ib. an. dic̄ .n. ibi ꝙ geſta ꝑ iudicē excō mūicatū toleratū in fauoreꝫ ꝑtꝭ nō tenēt ſciēt̉ liti gātes corā occulto excōicato vel ſaltē geſta de bēt retractari. Ex quo īfero ꝙ ſi occultꝰ excōica tꝰ ꝯtulit tibi ſciēt̓ bn̄ficiū nō tꝫ collaº. vel r̄tracta bit̉ qd̓ ē ꝑpetuo noͣ. maxīe ad limitationē. l. bar bariꝰ. de offi. p̄to. ⁊. d. c. ad ꝓbādū. Si v̓o impe trās ignorabat vꝫ r̄ſcriptū exqͦ reꝑit̉ abſolutus tꝑe ꝓceſſus. cū h̓ nō agat̉ d̓ graui p̄iudicō. ⁊ fac̄ d. c. ad ꝓbādū. In glo. in v̓bo duxerit in fi. h̓ gl. tāgit iudicio meo ꝯͣª ſatꝭ difficilia ⁊ mīme forma lit̓ ſoluūt̉ ꝑ glo. ⁊ maxīe īſtat illud ꝯͣriū ꝙ geſtū ꝯͣ legē mortuā ē nullū vel ſaltē retractādū. gͦ for tiꝰ ſi ē geſtū ꝯͣ legē aīatā. nā pͥnceps ē lex aīata in terris. ix. q. iij. ipſi ſūt. ⁊ in aucͣ. de ꝯſul. in fi. nam qd̓ pͥncipi placuit legis hꝫ vigorē. inſti. de iu. na. in. §. ſꝫ qd̓ pͥncipi. gͦ iſta collaº ꝯͣ pape mandatuꝫ facta debuit eē nulla vel ſaltē ānullāda. nec doc. nr̄i alit̓ ſoluūt ꝯͣ glo. qͣſi ꝯtēti ipſiꝰ ſol. q̄ in v̓itate nō ſatꝭ facit ꝯͣrijs Bar. in. l. ampliꝰ. ff. rē ra. ha. di cit ꝙ qͦ ad actꝰ īualiditatē duriꝰ agit̉ cuꝫ lege qͣꝫ cū eiꝰ mīſtro. ſꝫ quo ad penā imponēdā durius agit̉ cū mīſtro. alle. l. ſi libertꝰ. ff. d̓ iur̄patro. vbi aliēatio facta in fraudē legis nō tꝫ. ſed hominis ſic. ⁊ hͦ dictū Bar. pōt ꝓcede̓ r̄ſpectu iudicis in ferioris īhibētꝭ aliēationē rei vel reſpectu ꝑtꝭ pa ciſcētꝭ iuxͣ noͣ. in. c. Rainaldꝰ de teſta. ꝑ Inn. ⁊ in l. fi. C. de re. al. nō ali. ſꝫ reſpcū mādati pͥncipis n̄ vr̄ dc̄m ſuū ꝓcede̓. nā vt noͣ. dic̄ Inno. in. c. fi. de accu. quēadmoᵐ aliēaº ē nulla attētata ꝯtͣ legeꝫ mortuā ita ſi ē attētata ꝯͣ p̄ceptuꝫ pape ꝗ eſt lex ainmata in terris ad idem quod ip̄e noͣ. in. d. c. rainaldꝰ. vbi dicit ꝙ ſi papa mandat alicui p̄lato vt ꝯferat aliqd̓ bn̄ficiū vel vt nō alienet nō tenet geſtū ꝯͣ mandatū ſuū ſed vide hͦ ꝓbari in. c. veri tatꝭ de do. ⁊ ꝯtu. in fi. vide etiam Io. an. in. c. con ſtitutꝰ. jͣ. de ꝯceſ. p̄ben. vbi vr̄ aꝑte ſentire ꝙ ſi pa pa mādat collatori ne ꝯferat nō valet collatio. ⁊ hͦ ꝓbo ꝑ. c. vt noſtrū. sͣ. de ap. ad idem. c. ſi ſoli ⁊ c. ſi capitl̓o de ꝯceſ. p̄ben. li. vi. vbi collatio facta ꝯͣ mādatū executoris pape nō tꝫ fortiꝰ gͦ ſi eſt fa cta ꝯͣ mādatuꝫ pape. ad idē bōa glo. in. c. ſi eo tē pore. de elec. li. vi. vn̄ ꝓ cōcordia dicerē ſic ꝙ aut papa directe mādat collatori ne ꝯferat certū be neficiū ⁊ n̄ tꝫ collatio in ꝯͣriū attētata ꝑ iura ⁊ ra tōes ſuꝑiꝰ alle. qn̄qꝫ mādat papa vt ꝯferat ticio ⁊ ille ꝯtulit ſēpronio. ⁊ tūc ſb̓diſtīgue. aut māda tariꝰ nō hēbat al̓ poteſtatē cōferēdi ſꝫ r̄cipit po teſtatē ex iſto mādato clarificato ⁊ tūc n̄ tꝫ actꝰ niſi ẜuet̉ forma mādati ad hͦ. c. venerabili. de of. dele. ⁊. c. cū dilecta. de reſcri. ⁊. l. diligent̓. ff. man. Si v̓o mādtariꝰ al̓ hēbat poteſtatē ⁊ tunc tenet ꝙ facit ꝯͣ mādatū nō ex ptāte delegata ſed ex po teſtate ordīaria quā hēbat ⁊ iſte ē ꝓpͥꝰ caſus iſti us. c. ⁊ vide gl. noͣ. in cle. i. de iurepa. ⁊ ē rō diuer ſitatꝭ. nā ꝑ mādatū factū vt ticio ꝯferat nō intēdit pͥnceps mādatario ptātē auferre cōferendi ſeu ptatē ordinādi ad exercitiū illiꝰ actꝰ ſꝫ puniēdꝰ eſt qꝛ nō obẜuauit mādatū pͥncipis. ſecus auteꝫ eſt ſi directe ſibi p̄cipit ne certū ꝗd faciat tūc enī nō tꝫ actꝰ. qꝛ vr̄ tūc ſibi auferre ptātē exercendi actū. ⁊ ſi dice̓s nonne ſi mādat vt cōferat iſti taci te ꝓhibet ne cōferat alt̓i vt in. l. cū ita. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. dico ꝙ iſtud ē mādatū indirectū qd̓ non aufert ptātē al̓ cōpetentē mādatario. vt ꝓbat̉ h̓ ⁊ clariꝰ in. d. c. ſi ſoli. ⁊ ꝑ hͦ reſtringit̉ ⁊ declarat̉ intellectꝰ iſtius. c. ⁊ hͦ noͣbis. nam pn̄t adduci ad multa ſimilia. qd̓ nota bene. EMulta. . pimedi. ha Famoſū ⁊ vtile bēs ꝑſonatū vl̓ bn̄ficiū curatuꝫ. ſi ſcd̓o tale r̄ceꝑit vacat pͥmū qd̓ ſi retine̓ ꝯtēde̓t ēt ſcd̓o pͥuabit̉ hͦ pͥ. Is ad quē ſpectat bn̄ficij curati col laº. licite cōfert ſtatī cū īſtitutꝰ aliud recepit. ⁊ ſi. jͣ ſex mēſes nō cōferat. deuoluit̉ ad aliū collatō ⁊ alit̓ pūit̉ hͦ ſcd̓o. Cuꝫ ſb̓limibꝰ ⁊ lr̄atꝭ ꝑſōis circa pl̓alitatē bn̄ficioꝝ incōpatibiliū ſolꝰ papa diſpē ſat h̓ 3º. Et in pͦ naͣrat ius ātiquū. 2º. ſb̓ijcit nouū ibi pn̄ti. Uel pōt diuidi in tres ꝑtes ꝓut vident̉ tria dicta. 2ᵐ. ibi is ad quē. 3ᵐ. ibi circa ſb̓limes. ¶ No pͥmo ꝙ lateranēſe concilium emanauit ex ml̓ta īduſtria ſiue ꝓuidētia qͣtenꝰ ꝓhibuit eā dē ꝑſonā adipiſci pl̓es dignitates vl̓ eccleſiaſ cu ratas. nā ꝑ illā ꝓuiſionē meliꝰ deſeruit̉ eccleſijs auaritie viciū cōpͥmit̉. faciliꝰ ꝓuidet̉ pauꝑibus cl̓icis. ⁊ aīaꝝ ꝑiculis ſb̓uēit̉. ac maͣ diſſolutionis tollit̉. merito dic̄ tex. ꝙ emanauit ex multa ꝓui dētia. ⁊ loꝗt̉ de. c. qꝛ nōnulli. de cleri. nō reſi. ſed ꝗa illud cōciliū nō apponebat penam ipſo facto nō ꝓducebat maximuꝫ fructū quare emanauit poſtmodū hec duiſio vbi īponit̉ pēa ip̄o facto vt pꝫ in lr̄a. ¶ No 2º. ibi nullus aut rarus. ꝙ cō ſtitutio nō debet edi niſi ꝓducat magnū fructū iō dic̄ tex. ꝙ lex dꝫ eē neceſſaria. ⁊ vtilis. iiij. diſ. erit autē lex. ⁊ iō dꝫ eē lex de dubio. ⁊ idē debēt face̓ repetētes cū ponūt qōes ne diſputēt de cer to. ⁊ nullꝰ fructꝰ īde ꝓuēiat. Sūt enī adinuēte diſputatōes ⁊ repetitōes. vt dubia in iure clare ſcāt ꝑ exercitiuꝫ ⁊ ml̓tiplicatōeꝫ magiſtroꝝ ꝗa qd̓ a pl̓ibꝰ q̄rit̉ faciltꝰ inuenit̉. xx. diſ. c. fi. vn̄ pa pa ſepe deridet cōſulētem de indubijs in. c. cū in iure. sͣ. de elec. ⁊ de off. dele. cū in iure. ⁊ in. c. rur ſꝰ. ꝗ cle. vel vo. cū ſi. ¶ Noͣ 3º ar. optimū a ꝯͣrio lr̄e ꝙ ſi hn̄s bn̄ficiū nō curatū r̄cipit ſcd̓ꝫ curatū nō vacat pͥmū ip̄o facto ēt ſi pͥmū r̄ꝗrat reſidētiā nā iſte tex reꝗrit ꝙ pͥmū bn̄ficiuꝫ ſit curatū ſicut ſcd̓m. ⁊ lꝫ aliꝗ voluerūt oppoſitū. pͥmum tamen dictū ē veriꝰ ⁊ cōius. ar. c. qualis. xxv. diſ. ⁊. l. cū p̄tor. ff. de iudi. ⁊ dixi plene in. c. fi. de cle. nō reſi. ¶ Noͣ. ibi libe̓ cōferat. ꝙ is ad quē ſpectat colla tio pͥmi bn̄ficij pōt illud cōferre ſine reꝗſitōe ali cꝰ. vn̄ nō tenet̉ etiā reuocare poſſeſſorē nec ſpe ctare licētiā ab ep̄o. hͦ enī īportat v̓buꝫ libere nō enī eēt libertas ſi aliū hēret reꝗͥre̓. ⁊ ita cōcludūt cōit̓ doc. Et ꝓ hͦ vide bonū tex. cū dictꝭ doc̄. in. c. lꝫ ep̄s. jͣ. eo. ti. li. vi. ⁊ noͣbis ſemꝑ p̄dicta ꝓ ſigni ficato hꝰ v̓bi libere. poſſeſſionē tamen nō debet tradere poſſeſſore nō vocato. vt in. d. c. licet. qd̓ tn̄ limita vt noͣ. ibi. ⁊ in. c. ordīarij. de off. or. li. vi. ¶ Noͣ. ibi hoc idē in ꝑſōatibus ⁊cͣ. ꝙ ꝑſonatus ⁊ dignitates hic ſumūt̉ vt ſynonyma ⁊ ide im portātia in ſb̓ſtātia. nā ſupͣ in pͥncipio fecerat mē tionē de dignitatibꝰ in v̓. hͦ ideꝫ appellat dignita tes ꝑſonatus. ⁊ an in v̓itate hͦ differūt int̓ ſe. ⁊ qͣli ter ꝯgnoſcāt̉ dignitates ⁊ ꝑſōatꝰ dicā. jͣ. latiꝰ. ¶ Noͣ in v̓. addētes ꝙ in eadē eccl̓ia nullꝰ pōt hr̄e plures dignitates ſeu ꝑſōatꝰ. ⁊ dic idē in diuerẜ vt pꝫ ex p̄cedētibꝰ in tex. ⁊ in. c. qꝛ nōnulli p̄alle. ⁊ in. c. dudū el. ij. de elec. ⁊ noͣ. in. c. i. d̓ cōſue. li. vi Sꝫ h̓ dixit de eadē eccleſia ad maiorē exagge rationē ſeu aggrauationeꝫ qͣſi odioſus ſit habe̓ in eadē eccl̓ia qͣꝫ diuerẜ. ⁊ iō dixit h̓ egi. quem ſe quūt̉ cōit̓ h̓ doc. noͣbile v̓bū ꝙ ſi diſpēſat̉ cuꝫ ali qͦ vt poſſit ꝯſeꝗ duas dignitates ſeu ꝑſonatꝰ in telligit̉ vt hēat in diuerſis eccleſijs nō in eadem qd̓ ſatꝭ placet. qꝛ cuꝫ maͣ iſta ſit odioſa debemus caꝑe ītellectū minꝰ iuri exoſum in. c. i. ⁊. ij. de fi. p̄ſby. li. vi. ⁊. c. ꝙ dilecto. de cōſag. ⁊ affi. facit. c. ſtatutum de elec. li. vi. ¶ Noͣ in v̓. circa ſb̓limes ꝙ nobiles ſeu ſb̓limes ꝑſōe nō r̄probant̉ ab ec cleſia ꝗnīmo honorāt̉ in collatōnibus bn̄ficioꝝ ⁊ dic ſb̓limes .i. nobiles qͣſi ſupͣ alios eleuati ſeu ſupͣ limēpoſiti. Et noͣ bn̄ ꝙ ꝑſone lr̄ate eꝗꝑantur nobilibꝰ. ⁊ ſic debet eccleſia honorar̄ ꝑſonas lit teratas nō ſolū v̓bo ſed etiā facto vt ſb̓ueniēdo eis pīguius de redditibꝰ eccleſie p̄ alijs minꝰ lit teratꝭ. ⁊ hͦ nō ꝓuenit ex alio niſi. qꝛ ſciētie ꝓdeſt nedū hn̄ti ſed etiā toti vniuerſali eccleſie. naꝫ or bis ſine litteratꝭ regi nō poſſet. vt in aucͣ. habita. C. ne fil. ꝓ pa. ⁊ alibi dicit tex. ꝙ eccleſia vl̓is ad modū ad ſui regimē īdiget viris lr̄atꝭ in. c. cū ex eo. de elec. li. vi. Et ꝑꝑ hāc cauſā eccl̓ia diſpenſat f 2 cū volētibus ire ad ſtudia lr̄aꝝ vt poſſit ſe abſē tare ab eccl̓ijs ēt curatꝭ ꝑ ſeptēniū. ⁊ vt nō teneāt̉ interī ꝓmoueri ad ſacerdotiū. vt in. d. c. cum ex eo. ⁊ ꝑ hāc cōſideratōeꝫ ⁊ ml̓tas alias cōit̓ doc. cōcludūt in. c. penl̓t. de mag. ꝙ religioſus de licē tia ſui p̄lati pōt ꝓmoueri ad offm̄ docendi nec aliꝗ doc. diſcrepāt niſi paꝝ ītelligētes. ⁊ idem ar chi. xvi. q. i. in. c. mōachꝰ. ſētit gratianꝰ in. §. ſuꝑi or. ea. cā ⁊. q. nā p̄ſidēs cathedre nedū eſt vtilis ꝓp̓o mōaſterio cū efficiat̉ ꝑitior ſꝫ etiam toti ec cleſie vl̓i. ⁊ iō dicit hieronymꝰ ſcribēdo ad ruſti cū mōachū. lōgo tꝑe diſce q̄ poſtmodū doceas ⁊ alibi. mihi plꝫ vt ſanctoꝝ hēas cōtubernia nec ip̄e te doceas. vide latiꝰ in. c. ſic viue. ⁊ in. c. ſi cle ricatꝰ. xvi. q. i. ⁊ vide gratianū in. d. §. ſuꝑior. cū ſe. vbi reducit ad ꝯcordiā iura illiꝰ qōis q̄ vidēt̉ ꝯͣria maxīe reſpōdēº ad dictū. c. mōachꝰ. vbi dr̄ ꝙ nō hꝫ offm̄ docētꝭ ſꝫ plāgētꝭ. nā dꝫ ītelligi ꝙ eo qꝛ religioſꝰ nō hꝫ legitime offm̄ docētꝭ. qꝛ nō hꝫ ad hoc officiū. ſꝫ ſi eligit̉ ad illud bene pōt doce̓ ſicut videmꝰ cū ꝓmouet̉ ad beneficiū curatum maxīe ep̄atū tūc ltīme docet. ⁊ vide bonū tex. in c. fi. de magi. vbi ius vr̄ magis cōmēdare ⁊ p̓ui legiare docētes qͣꝫ addiſcētes ⁊ maiorē fructuꝫ faciūt in eccleſia dei. nā cū poſſit r̄ligioſus eē cu biculariꝰ ep̄i ⁊ ſic hr̄e offm̄ cubiculi paꝝ fructu oſū eccl̓ie vl̓i. ij. q. vij. cū paſtoris. fortiꝰ pōt p̄fici cathedre. exqͦ emanat tātus fructꝰ circa vniuer ſos nec vtiqꝫ reꝑi aliquē ſentiētē ꝯͣriū. ¶ Op̄. in fi. c. in eo ꝙ dicit diſpēſandū cū ſb̓limibꝰ ⁊ lr̄atis ꝑſonis circa pl̓alitatē bn̄ficioꝝ. ⁊ maxīe pōdera tex. in eo ꝙ dicit has ꝑſonas eē honorādas ma ioribꝰ beneficijs. nam ꝑ illud verbū honorādas etiā colligit̉ ꝙ beneficia maiora quādoqꝫ cōfe rūt̉ lr̄atꝭ ⁊ nobilibꝰ nō pͥncipalit̓ ꝓpter vtilitateꝫ beneficioꝝ. ſed ꝓpter meritū ꝑſonarū. vn̄ ob. qꝛ cū apud deū nō ſit acceptō ꝑſonaꝝ. ita nec apud papaꝫ eē dꝫ vt in. c. nouit. sͣ. de iudi. nam iudiciū pape dꝫ eſſe cōforme iudicio dei in. c. vt noſtruꝫ vt eccleſia. benefi ¶ Item diſpēſatio eſt commē ſuratio rōis ad ſingula. ille enī qui diſpenſat de bet face̓ ſic̄ bonꝰ cōmēſurator ⁊ pr̄faml̓. ꝗ diſtri buit labores ⁊ merita ẜꝫ qͣlitatē ꝑſonaꝝ ¶ Item lex cōis ē fundata ſuꝑ bono publico. iiij. diſ. erit autē lex. ⁊ ſuꝑ naͣli rōe .i. diſ. cōſuetudo. ſꝫ bonū publicū nō eſt relaxandū ꝓpt̓ cōſideratōnē pͥua tā. vt in. c. bone de poſtu p̄la. gͦ nō dꝫ fieri iſta di ſpēſatō cū ꝑ eā laxant̉ iura. xxiij. q. iiij. diſplicet. So. beatꝰ thomas tractat pͥma ſecūde. q. xcvij. ar iiij. ⁊ Io. an. eū r̄citat h̓ ⁊ ī effectu ꝯcludēº di cūt ꝙ diſpēſaº nō dꝫ fieri ꝓpt̓ bonuꝫ pͥuatū īmo ille ꝗ diſpēſat dꝫ hr̄e ītuitū rōis boni vniuerſi ⁊ cāe ꝓpt̓ quā diſpēſat. q̄ ꝗdeꝫ ē triplex. vtilitas. ⁊ neceſſitas eccl̓ie. ac euidēs p̄rogatiua ꝑſōaꝝ. vn̄ ſi diſpēſās hꝫ iſta p̄ oculis nō dr̄ face̓ ꝯͣ bonū pu blicū nec p̄ferre bonū pͥuatū publico. ſed relaxa re ſtatutū generale ꝓpter bonū publicum con currēs in caſu ſpeciali. ſi enim diſpenſat̉ cuꝫ ſb̓li mibus ꝑſōis ſeu lr̄atꝭ hēt̉ cōſideraº. ad bonū pu blicū qd̓ ꝑ iſtos ꝓuēit vniuerẜ. nā vt dixi ꝑſona lr̄ata ꝓdeſt eccleſie vl̓i ⁊ cū maxīo labore īſiſtit ī exercitio ſcīe merito dꝫ cōpēſari labor. Conclu dēdo gͦ breuit̓ dic ꝙ diſpēſaº nō dꝫ fieri ob cām pͥuatā ſꝫ publicā al̓ nō dr̄ diſpēſatio ſed diſſipaº. Eſt enī diſpēſatio iuris cōmūis relaxatio facta cū cauſe cognitōe ab eo ꝗ hꝫ ptātē diſpēſādi de qͦ vide latiꝰ .i. q. vij. c. reꝗritꝭ. §. niſi rigor Ad con traria rn̄de ꝙ acceptō ꝑſōaꝝ ē qn̄ circa eqͣlia ẜua tur ineqͣlitas. ſꝫ lr̄ate ꝑſone nō ſūt eqͣles cū alijs rōibꝰ p̄dictꝭ merito ſi ẜuat̉ īeqͣlitas nō ē ibi acce ptio ꝑſonaꝝ. nā deꝰ idē facit ad hͦ. lxxxix. diſ. in. c. ad hͦ. Ad aliud ꝯͣriū ſatꝭ ē rn̄ſū. nā ſatꝭ eſt cōis cōmēſuratio ſi meliꝰ meritꝭ meliora cōferūt̉ qd̓ ſeruat̉ in diſpēſatōe. Ex p̄dictꝭ īfero cōtra the oricā Inn. in. c. cū ad mōaſteriuꝫ. de ſta. reg. vbi dicit papa poſſe ſupͣ ius poſitiuū diſpēſare ex ſo la volūtate. nā puto ꝙ lꝫ illud ꝓcedat qͦ ad eccle ſiam militāteꝫ qꝛ nulli lꝫ de ſuo iudicio iudicare ſecꝰ tn̄ puto qͦ ad deū. nā nō dꝫ ſine cā relaxare ius fundatū ſuꝑ bono publico cū teneat̉ ex offi cio paſce̓ oues ſuas ⁊ face̓ ſicut bonꝰ diſpēſator luce. x. c. ¶ In gl. ij. ibi ſi enī āte lit. ꝯte. ⁊cͣ. olim circa hͦ erāt opi. ſꝫ hodie eſt ꝓuiſū in exͣuaganti execrabil̓ Io. an. xxij. vbi caue̓t̉ int̓ cetera ꝙ re cipiēs ſcd̓m tenet̉ illico de iure ⁊ d̓ fc̄o r̄ſignare pͥmū in māibꝰ ordīarij ſb̓ teſtimōio publico. ⁊ ſi n̄ fecerit ip̄o fc̄o eſt pͥuatꝰ. vtroqꝫ ēt efficit̉ īhabi lis ad bn̄ficia eccleſiaſtica ⁊ ordīes d̓ qͦ vid̓ gl in cle. ſi pl̓es. e. ti. fac̄. c. dudū. ij. de elec. Et in fi. gl. ⁊ d̓ hͦ vltīo an ⁊ qn̄ hēat locuꝫ optio. dic vt dixi in d. c. qꝛ nōnulli. ⁊ hodie poſſet dubitari in caſu qͦ duo bn̄ficia curata ſil̓ ⁊ ſel̓ ꝯferūt̉ vni de qͣ qōe vid̓ latiꝰ ꝑ Hoſt. in. d. c. qꝛ n̄nulli. naꝫ aliꝗ tenue rūt ꝙ nō valet collatio. aliꝗ ꝙ dꝫ dari ſibi optio ſic̄ ſeruabat̉ ẜᵐ ius antiquū cū ſimꝰ exͣ caſū hꝰ. c ⁊ hͨ opi. eſt eꝗor. ar. c. gr̄a. de reſcrip. li. vi ¶ In glo. iij. ibi fallit in ep̄atu. nam ꝓmotus ad eccl̓iā cathedralē nō ꝑdit ip̄o facto pͥora beneficia licꝫ ſit cōfirmatus ⁊ habeat poſſeſſionē ep̄atus. ſed expectat̉ vt ſit cōſecratꝰ. vel ꝙ labat̉ tp̄s p̄fixuꝫ ad ꝯſecratōnē recipiēdā. vt in. d. c. cū in cūctꝭ. Sꝫ gl. nō pōit h̓ rōeꝫ fallētie. Inno. dic̄ ꝙ ex eo qꝛ nō dr̄ ep̄s an̄qͣꝫ ſit ꝯſecratꝰ in. c. ad honorē. ⁊ ī. c. niſi de aucto. ⁊ vſupal. merito dꝫ expectari tp̄s ꝯſecͣtōis. ſꝫ in alijs dignitatibꝰ poſt ꝯfirmati onē vel collatōnē īmediate dr̄ abbas ſeu archi diaconꝰ vel archip̄ſb̓r. lꝫ nō hēat adhuc ordīes qͦs requirit illa dignitas. ⁊ iō cōcludit Inno. ꝙ iſtd̓ ē ſpāle pͥuilegiū ep̄oꝝ qd̓ nō cōpetit alicui ci tra ep̄ꝫ. Hoſt. plꝫ dc̄ꝫ ſꝫ n̄ rō. nā exqͦ archidiaco nꝰ n̄ hꝫ ordinē r̄ꝗſitū n̄ dr̄ adhuc ſufficiēt̉ ꝓuiſū dignitati. ar. ī. c. ij. d̓ tnͣſla. p̄la. Reddit. gͦ rōꝫ aliā dicit .n. ꝙ electi ad ep̄atū cōit̓ nō ſe tn̄ſferūt ſn̄ li cētia pape ſꝫ ī alijs dignitatibꝰ īferioribꝰ ſepe d̓ ſcō ꝗs tnͣſit ⁊ retinet duo bn̄ficia. iō fuit ꝓuiſuꝫ vt īcōtinēti vacarꝫ pͥᵐ. mihi placet rō Inn ¶ Ex caſū gl. excipiūt̉ ēt alij caſus ſꝫ dicā noͣbiliores. ſi eīꝫ calore iracūdie ꝗs recipit 2ᵐ bn̄ficiū nō va cat primū. ar. c. ex lr̄is. de diuor. ⁊ ſic cōiter tnͣ ſe unt doc. preter do. an. cui dcm̄ nō placet. aut .n. nō eſt adeptus poſſeſſionē ſcd̓i. ⁊ nō vacat pͥmū aut ē adeptꝰ. ⁊ dꝫ vacare pͥmū cū culpa ſua hoc ꝓuenerit plꝰ plꝫ pͥmū dictū ſi in ꝯtinēti iſtū pēitꝫ qꝛ calor iracūdie eū excuſat. vt in. d. c. ex lr̄is ⁊ ij q. iij. §. notandū. nec ob. c. eū ꝗ. e. ti. li. vi. loꝗt̉ enī in eo ꝗ ꝑ vī occupauit bn̄ficiū ſeu intruſit ſe in il lo. ſꝫ nos loꝗmur ī eo ꝗ ītrauit ꝑ oſtiuꝫ. ſꝫ calor̄ iracūdie fuit ductꝰ ⁊ ſtatī pēituit. fac̄ de pēi. diſ. i. diuortiū 2º. fallit in eo ꝗ fec̄ expēſas d̓ pr̄imo/ nio in pͦ bn̄fiº. nō enī cogit̉ dimitte̓ pͥmū niſi ſibi ſatiſfiat pͦ d̓ expēſis. ar. xij. q. iiij. quicunqꝫ. ⁊ no tabis bn̄ hūc caſū vt retētio ꝓ expēẜ hēat locuꝫ etiā in bn̄ficijs. et ex hͦ pōt colligi vnū noͣbile di ctū ꝙ ſi cl̓icꝰ ſn̄ teſtamēto morit̉ pōt heres repe te̓ expēſas qͣs cl̓icꝰ fec̄ d̓ pr̄imōio in bn̄ficio ⁊ foͣ tiꝰ hͦ ꝓcedit ſi ſpecifice cl̓icꝰ illas repetēdas de creuit. Addit̉ ⁊ aliꝰ caſꝰ cū ſuꝑior pͥmi bn̄ficij n̄ vult habe̓ ratā collationē ſcd̓i ſꝫ r̄petit ip̄ꝫ cl̓icuꝫ cū .n. n̄ poſſit cl̓icꝰ directe ⁊ exp̄ſſe r̄nūciare ſuo bn̄ficio ſine licētia ſuꝑiōis. ita nec īdirecte recipi ēdo ſcd̓m. de renū. c. admōet. ⁊. c. qd̓ in dubijs. ⁊ credo ꝙ reꝗrit̉ ꝯſenſꝰ cuiuſlibet ꝗ neceſſario re ꝗrit̉ in renūciatōe exp̄ſſa vt collatoꝝ ⁊ pr̄onoꝝ de qͦ dic vt dixi in dictꝭ. c. ¶ In ea. gl. ibi ſꝫ ꝑ re ceptōneꝫ corporaleꝫ. ⁊ dꝫ hec recepº. eē pacifica dīc̄ tn̄ Inn. ꝙ ſi in pͥncipio nō potuit hr̄e poſſeſſi onē ſcd̓i nō vacat pͥmū ſꝫ ſi habuit poſſeſſionē lꝫ poſtea moueat̉ ſibi qō vacat nihilominꝰ pͥmum bn̄fiᵐ. ⁊ in hͦ inſtāt doc. ⁊ vide noͣ. in. c. cōſtitutꝭ de ap. ⁊ in. c. lꝫ ep̄s. e. ti. li. vi. ⁊ vr̄ velle do. An. alle. gādo ibi noͣ. ꝙ ſi acceptauit ſciēt̓ bn̄ficiū litigio ſū īducit̉ vacatio pͥmi bn̄ficij. lꝫ nō hēat poſſeſſi onē pacificā. ego īdiſtīcte crederē ꝙ nūqͣꝫ īduci tur vacatio pͥmi bn̄ficij niſi pꝰ habitā pacificam poſſeſſionē ſcd̓i. nec ſufficit ꝙ momēto haūit eā pacifice ſi illico mouet̉ ſibi qō de iure vel de fc̄o qꝛ nō dr̄ fuiſſe qd̓ nō ſtetit. ad hͦ tex. cū gl. in. c. cō miſſa d̓ elec. li. vi. ⁊ cle gr̄e. ⁊ ibi ꝑ Pau. d̓ reſcri. ⁊. d. c. lꝫ ep̄s fac̄. c. ſi ꝗs iā tnͣſlatꝰ xxi. q. ij. nō eniꝫ pōt dici ꝑfecte tnͣſlatꝰ exqͦ dubitat̉ de iure ſuo. ⁊ fac̄. c. cū in cūctꝭ de elec. sͣ. eo. ꝙ bn̄ficia electi ⁊ cō firmati ad ep̄ꝫ nō vacāt qꝛ adhuc n̄ vr̄ plene tnͣſ latꝰ. Ex oībꝰ p̄dictꝭ ꝯclude ꝙ r̄gl̓arit̓ pꝰ pacificā poſſeſſionē ſcd̓i vacat pͥmū. ⁊ pꝰ hāc ꝯſtitutionē emanarūt multa iura ⁊ in. c. ſi tibi cōceſſo. jͣ. e. li. vi. qd̓ limitat iſtd̓. ſi .n. nō pōt hr̄e fructꝰ ſcd̓i bn̄fi cij. qꝛ ex pͥuilegio forte debēt̉ alteri ad tp̄s non vacat pͥmū. ¶ Item emanauit. c. eū ꝗ. e. ti. li. vi. vbi extēdit̉ hͦ. c. ad eū ꝗ vi vel ſciet̉ ītruſit ſe in ſe cūdo bn̄ficio. ¶ Iteꝫ emanauit. c. cū ſingula. e. ti. li vi. qd̓ extēdit hoc ad regulares dignitates demum ſuꝑuenit cle. i. de ſuꝑ. ne. p̄la. que dicit hͦ ꝓcede̓ etiaꝫ in pͥoratibꝰ manualibꝰ ¶ Item cle vnica de offi. vica. vbi dr̄ hāc vacatōeꝫ īduci ēt ſi recipit̉ vicaria ꝑpetua bn̄ficij curati. ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo ꝓuētibꝰ. ibi. i. ꝓpͥijs. Noͣ bn̄ glo. iſtā ex qͣ collige clericū nō cōpellēdū ad ſatiſfaciendum oneri ſibi īcumbēti ex delicto vel qͣſi ſeu ex ꝯͣctu inito nōie ꝓp̓o de fructibus beneficij ſui ꝗa deli ctū ꝑſone nō debet obeē eccl̓ie. ⁊ vide ꝯſil̓eꝫ gl in. c. cū ſicut de ꝯſe. eccle. vel al. ⁊ bene facit glo. ī l. ſtipēdia. C. de excep. rei iu. vbi dr̄ ꝙ ſic̄ in cā iu dicati nō debēt capi ſtipēdia militū ſeculi. ita nec ſtipēdia militū eccl̓ie. Ho. tn̄ h̓ dic̄ ꝙ poteſt cō pelli adſatiſ faciēdū d̓ his fructibꝰ quos fec̄ ſuos forte mūitꝰ opīone q̄ noͣ. ꝑ gl. in. c. pn̄ti d̓ off. or. li. vi. hec qō depēdet ab alia. nūꝗd clericꝰ faciat fructꝰ beneficij ſuos de qͣ qōe vide qd̓ plene dixi in repetitꝭ. c. cū eēſ. d̓ teſtamē. ⁊ vide de vtraqꝫ. q. qd̓ noͣ. ī. c. ꝑuenit. de fideiuſ. ⁊ ꝑ archidi. in. c. ſta tutū. de hep. li. vi. Ego ſēꝑ tenui ſipl̓r ꝙ nullꝰ cle ricus faciat fructꝰ ſuos inſpecto iure cōi. ⁊ ꝑ cō ſequēs ꝙ nō dicūt capi fructꝰ beneficij ꝓ debito ip̄iꝰ beneficiati. Sed nūꝗd valeat cōſuetudo in oppoſitū. vide qd̓ noͣ. Io. an. in regl̓a nemo pōt de re. iur. li. vi. in mercu. ⁊ ī fi. gl. Noͣ fi. gl. ꝙ po ſeſſor beneficij cū mala fide ꝯpellit̉ reſtitue̓ oēs fructus. ⁊ vide tex. in. c. cū dilectus. jͣ. de iurepa. a ꝯͣrio. gͦ ſecus ſi bona fide poſſidet qd̓ tenēt dn̄i de rota deciẜ. xxiij. ¶ In gl. in v̓. in eadeꝫ eccl̓ia ⁊cͣ. ibi ꝯͣriū credo noͣ. glo. vſqꝫ ad finē ex qͣ habes duo ſatꝭ notāda in maͣ extēſiōis. pͥmū ꝙ vbi duo ſūt a iure eꝗꝑata pena adiecta in vno vr̄ adiecta ī alio. ꝓ hͦ tex. cū gl. in. c. ſi pꝰ qͣꝫ in fi. d̓ elec. li. vi. fac̄. l. ij. ff. ad tercu. 4º ꝙ ſi ī fine alicꝰ ſtatuti pēal̓ fit aliqͣ additio ꝙ pena appōita in pͥnº. vr̄ r̄petita in illa additōe. exqͦ .n. adijcit̉ vr̄ ꝙ ſit ꝑs illiuſ ſta tuti. ⁊ ītellige cū dr̄ adijciētes vel ēt idē iudiciuꝫ eē volumꝰ ⁊cͣ. ⁊ hāc glo. h̓ cōit̓ ſequūt̉ doc. ſꝫ vi de gl. q̄ directe ſentit oppoſituꝫ ī cle. qm̄ in fi. de vi. ⁊ ho. cleri. in v̓. ſāctione. ſꝫ hͨ gl. vr̄ v̓ior ¶ In gl. ſuꝑ v̓bo. ⁊ lr̄atas. ibi ſcīa nobilitat hōinē ⁊cͣ. ⁊ ꝓ hͦ fac̄ qd̓ dixi. sͣ. in vltīo noͣbili. ⁊ vide gl. ij. diſ. lex. q̄ dic̄ ꝙ maiores natu pn̄t appellari etiā lr̄ati cū alijs d̓ ꝗbꝰ ibi noͣ. ⁊ ad. c. cū oēs qd̓ glo. h̓ alle. eqͣlitate ẜuāda in bn̄ficijs. dic vt ibi plene noͣ. ¶ In gl. ſuꝑ v̓bo ꝑ ſedē apl̓icā ī fi. dic ꝙ tota hͨ gl. pōt reduci ad vnā ꝯcluſionē ꝙ ſolꝰ papa diſ pēſat in pl̓ibꝰ curatꝭ. ī alijs v̓o p̄t diſpēſare ep̄s. ⁊ hāc ꝯcluſionē firmat gl. lꝫ r̄ferat opi. ꝯͣriā. Inn. vr̄ in effectu tene̓ opi. hꝰ gl. dicit enī in duobꝰ cu ratis diſpēſat ſolꝰ papa. in duobꝰ ſiplicibꝰ vel ſi plici ⁊ curato ep̄s. ⁊ ſi ſūt in diuerẜ dioceſibꝰ dꝫ vt̓qꝫ ep̄s īteruēire in diſpēſatōe. ⁊ noͣ hͦ vltimū ⁊ bn̄ fac̄ in ar. jͣ. de ſen. ex. in. c. cū illoꝝ. in. §. ſi vero clauſtraleſ. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. paſtoraliſ. d̓ pͥuil̓. Pe. ⁊ Abb. dicūt ꝙ diſpēſaº. q̄ fit ꝓpt̓ neceſſitatē vl̓ vti litatē eccl̓ie nō ītelligit̉ ꝓhibita ep̄is. ēt in curatꝭ ſꝫ ſolū illa q̄ fit ꝓpt̓ p̄rogatiuā ꝑſone ⁊ vr̄ hͨ opi. place̓ Ho. lꝫ dicat curiā ẜuare īdiſtīcte pͥmā opi. quā vr̄ ſeꝗ Io. an. dic̄ .n. ꝙ ſi ep̄s poſſet diſpēſa re nugatorium fuiſſet hͦ dice̓ h̓ ꝙ ſedes apl̓ica di ſpēſauit. do. An. vr̄ teneͣ pͥmā ꝯcluſionē ſentit tn̄ ꝙ in pl̓ibꝰ bn̄ficijs vltͣ duo ep̄s nō diſpēſat all̓. c. qꝛ in tātū. sͣ. eo. qd̓ iudicio meo nihil fac̄. nam nō loꝗt̉. c. illud de diſpēſatōe q̄ ſit ex cā. ſed de his q̄ ꝑ ambitionē plura bn̄ficia recipiūt. vt pꝫ ibi in pͥn. dū dicit ꝙ in tm̄ ꝓceſſit qͦrūdam ambitio ⁊cͣ nō .n. pōt dici ambitio ſi diſpenſaº. fit ex cā. pone enī ꝙ ſb̓limis vel lr̄atꝰ nō pōt viue̓ ex redditibꝰ duoꝝ bn̄ficioꝝ ſimpliciū. dicemꝰ ne ꝙ ep̄s n̄ poſ ſit diſpēſare in tertio certe nullibi reꝑit̉ oppoſi tū. de hac maͣ diſpēſatōis circa pl̓alitatē bn̄ficio rū vide qd̓ dixi in repeti. §. quia v̓o. jͣ. eo. ti. c. ex tirpāde. ⁊ circa p̄bēdas dixi in. c. cū iā dudum. sͣ e. ⁊ plꝫ mihi multū c̄ca curata limitatō Pe. ⁊ ab ba. quā ſeꝗt̉ Ho. vt ꝓpt̓ neceſſitatē vel vtilitatē eccl̓ie poſſit ep̄s hodie diſpēſare. nā cū olī poſſꝫ vt ꝓbat̉ in. d. c. ſāctoꝝ. lxx. diſ. nō vr̄ ius illud im mutatū ꝑ hāc ꝯſtōneꝫ q̄ directe nō ꝓhibet ep̄o diſpēſare nec etiā loꝗt̉ qn̄ īmīeret diſpēſatō ꝓpt̓ neceſſitatē vel vtilitatē eccl̓ie. nec ob. c. lr̄as alle. ī gl. loꝗt̉ enī in pl̓ibꝰ p̄bēdis eiuſdē eccl̓ie in ꝗbuſ ep̄ſ n̄ diſpēſat. vt dixi in. d. c. cū iā dudū. Additō Sꝫ nūꝗd talis cū qͦ diſpeſat̉ c̄ca pl̓alitatē bene ficioꝝ ſit tutꝰ qͦ ad deū. dicas ꝙ aūt diſpenſatio ſit ex cā puta ꝓpt̓ neceſſitatē vl̓ vtilitatē eccl̓ie vl̓ ꝓpt̓ euidētē p̄rogatiuā meritorū. ⁊ ē tutꝰ. aut ſn̄ cā ⁊ nō ē tutꝰ qͦ ad deū. ſꝫ bn̄ ē tutꝰ qͦ ad eccleſiā militātē vide Pe. de anch. in. c. i. de ꝯſti. in repe ti. Exͣ gl. q̄ro de qōe qͦtidiana ⁊ difficili que di cat̉ dignitas ꝑſonatꝰ vel officiū. nā hic habemꝰ quē nō poſſe hr̄e duas dignitates vel ꝑſonatꝰ. ⁊ idē dr̄ de officijs in. c. i. d̓ ꝯſue. li. vi. In. ⁊ Ip. ā. ⁊ alij ml̓ti h̓ īſtant. nā qn̄ꝫ oīa ſūt ſynonyma. vt ꝓbat̉ in. c. cū acceſſiſſēt de ꝯſti. vbi ideꝫ officium appellat̉ dignitas ⁊ ꝑſonatꝰ. In ꝯͣrium facit iſte tex. vbi dic̄ idē ī ꝑſonatibꝰ. ⁊ ī hͦ varie loquūt̉ iu ra. Expedio gl. Inno. ꝑ ꝯcl̓ones. pͥma ꝯcl̓o. di gnitas ⁊ ꝑſonatꝰ nō differūt in ſb̓a. ſꝫ archi. ſēſit ꝯͣriū in. d. c. i. de ꝯſue. vbi dicit ꝙ dignitas eſt ad mīſtratio reꝝ eccl̓aſticaꝝ cū iuriſdictōe. Perſo natꝰ v̓o ē q̄dā p̄rogatīa in eccl̓ia ſine iuriſdictōe vt qꝛ hꝫ ſtallū in choro honorificū p̄ alijs vl̓ ꝗd ſil̓e. Officiū v̓o ẜꝫ eū eſt admīſtratō reꝝ eccl̓aſti caꝝ ſn̄ iuriſdictōe. Sic pōt pōi exēplū ī ſacriſta ſeu theuſaurario. ſꝫ ꝓ certo iure iſta nō ꝓbāt̉ ⁊ potiꝰ credēdū eſt ꝙ ex varietate locoꝝ inſurre xerūt hͨ diuerſa vocabl̓a. nā ī ml̓tꝭ locis dignitas appellat̉ ꝑſonatꝰ. ⁊ in aliꝗbꝰ qd̓libet bn̄ficiū cu ratū dr̄ ꝑſonatꝰ. ideo in iſtis debꝫ attēdi ſb̓a rei magis qͣꝫ denōiatō. vt ſtatī ſb̓ijciā. Cōiter tn̄ vbi doc. tangūt hāc maͣꝫ ꝯcl̓o cōis ē vt is dicat̉ hr̄e dignitatē ꝗ hꝫ iuriſdictōꝫ. vn̄ ꝗlibꝫ r̄ctor ſeu pͥor eccl̓ie collegiate dr̄ hr̄e dignitatē. vt noͣ. Pau. in cle. i. de elec. ⁊ cle. ne in agro. de ſta. regul. dn̄i de rota deciẜ. clxvi. ⁊ talis ꝓpͥe ⁊ ſtricte appellat̉ p̄ latꝰ. vt in. c. cū ab eccl̓iaꝝ vbi bona gl. de offi. or. vide tex. cū gl. in. c. ij. de iudi. lꝫ largo mō rector curatꝰ dicat̉ hr̄e p̄laturā. vt eſt tex. in. c. tua. jͣ. de cleri. egro. noͣ. Pau. in cle. dudum de ſepul. ꝓ hͦ tex. in. c. niſi. sͣ. e. vbi prior eccl̓ie cōuētualis dicit̉ hr̄e dignitatē. ⁊ abbatiſſa habet dignitateꝫ vt eſt tex. in. c. indēnitatibus. de elec. li. vi. vide tex. in. c. i. d̓ eta. ⁊ qͣli. vbi ml̓ti appellāt̉ prelati. ¶ Scd̓a ꝯcluſio ꝙ ad ꝯſiderādū dignitatē debemus attē dere an vocet̉ aliqͦ nōie de dignitatibus q̄ in iu re ſūt exp̄ſſe. vtputa appellat̉ archidiaconꝰ licet nullū mīſteriū dignitatꝭ exerceat. ⁊ pōit Inn. ex exēplū ī archidiacōatū Parmēſe noſ rectiꝰ poſ ſumꝰ exēplū pone̓ in archidiacono Sene̓ſi. nā ꝑmēſis ſaltē hꝫ ſtallū p̄emīentē in choro. ⁊ ex hͦ vr̄ velle Inn. ꝙ ſolū nomē ſufficiat vt īcludat̉ in hac cōſtitōe. d̓ qͦ ml̓tū dubito. cū dēamꝰ attēde̓ potiꝰ vī ⁊ ſb̓ā r̄i qͣꝫ voͣbulū. ⁊ aͣch. ī. d. c. i. vr̄ r̄ꝗre̓ ſaltē aliquā p̄rogatiuā in loco. ſꝫ dn̄i de rota de ciſ. vbi. sͣ. ſimpl̓r ſequūt̉ hāc opi. Inn. Sꝫ in ꝯtͣ riū fac̄. c. dudū. el. ij. de elec. Itē accumulatio ha rū dignitatū fuit ꝓhibita ꝓpt̓ īpotētiā deẜuiēdi ⁊ exercitij. ſꝫ vbi habet ſolū nomen ceſſat illa rō ad hͦ. c. qꝛ nōnulli. sͣ. eo. ⁊. c. qꝛ in tm̄. sͣ. e. ⁊ cogita ſuꝑ hͦ. ¶ Tertia ꝯcl̓o ꝙ ſi in loco reputat̉ digni tas ſeu ꝑſōatꝰ lꝫ in iure nō hēat̉ ꝓ tali tn̄ dꝫ cēſe ri ẜꝫ r̄putationē loci. ⁊ hͦ noͣ. ¶ Quarta ꝯcl̓o vt īſpiciat̉ īſtitutio. ſi enī fuit īſtituta vt eſſet digni tas. hēbit̉ ꝓ dignitate. ¶ Quīta ꝯcl̓o ⁊ noͣbilis ꝙ oꝑtet ꝙ dignitas ſit ꝑpetua ad hͦ vt īcludat̉ ſb̓ iſta ꝯſtōe. ꝓ hͦ. c. i. jͣ. de ꝯſue. li. vi. Et ꝑ hͦ ſoluit̉ qō nūꝗd acceptās ep̄i vicariatū ꝑdat dignitatē ſeu bn̄ficiū curatū. ⁊ vr̄ ꝙ ſic qꝛ cōſeꝗt̉ dignitateꝫ ꝑ vicariatū. vt noͣ. gl. in cle. ⁊ ſi pͥncipalis. de reſcri. Itē ſatꝭ ē ꝙ poſſit eē ꝑpetua. qꝛ forte ep̄s n̄ r̄mo uebit eū in vita. gͦ dꝫ cēſeri vt ꝑpetua. ar. ī. l. iuriſ ꝑitos. ff. de excu. tuto. ſꝫ ꝯͣriū puto verū qm̄ illa dignitas ē potiꝰ ep̄i. ⁊ d̓ facili p̄t remoueri. ad hͦ c. i. jͣ. de off. vi. li. vi. ¶ Sexta ꝯcl̓o ꝙ lꝫ ꝗs exer ceat mīſteriū ſpectās ad aliā dignitatē. exqͦ tn̄ in loco nō reputat̉ dignitas nō hēbit̉ ꝓ dignitate Cōtrariū forte poſſet attētari. vt magis attēda mꝰ ſb̓aꝫ rei ꝓpt̓ quā emanauit cōſtituº qͣꝫ erro neā loci eſtimatōneꝫ ¶ Septima ꝯcl̓o ⁊ vltima ꝙ hn̄s officiū ſine iuriſdictōe nō cōp̄hēdit̉ ī hac cōſtōe. puto ꝙ ſi officiū ē nudū mīſteriū ita ꝙ n̄ hꝫ p̄rogatiuā p̄ alijs tūc ꝓcedit dictū ſuuꝫ. pula ſi eſt ꝓcurator eccleſie. ſecꝰ ſi eſt officiū cū p̄emī entia. vt theſauraria ꝓ hͦ vr̄ tex. ī. d. c. i. de cōſue. li. vi. ⁊ qͣliter cognoſcat̉ mīoritas dignitatꝭ. vid̓ ꝑ Io. an. in. c. penl̓. de offi. leg. li. vi. ⁊ hͨ ꝓcedūt in dignitatibꝰ eccleſiaſticis. Qualit̓ aſſumat̉ digni tas vel nobilitas int̓ ſecl̓ares. ⁊ ꝗs poſſit facere nobilē aūt militē vide ꝑ Bar. in. l. i. C. d̓ dignita. li. xij. ¶ Ultimo q̄rit̉ de alia qōe q̄ vēit ad decla ratōneꝫ tex. qd̓ dicat̉ bn̄ficiū curatū. ⁊ ꝗd ſi ha beat curā in hītu ſꝫ nō in actu. nūꝗd includat̉ in hac cōſtitōe. ⁊ valet hͦ ad multa. vt ſi in aliqͦ ſtatu to pēali fiat mētio de collegio. nūꝗd ſufficiat col legiū hītu lꝫ nō actu. ¶ Quo ad pͥmū cōcludit̉ ꝙ bn̄ficiū dr̄ curatū cū hꝫ curā aīaꝝ ſiue in foro cōtētioſo ſiue pnīali. ⁊ vide tex. ibi. ⁊ plene ꝑ In no. in. d. c. dudū. el. ij. de elec. Sꝫ adde vnā glo. noͣ. in cle. dudū de ſepul. q̄ vr̄ velle ꝙ tūc ꝓpͥe ꝗs hꝫ curā quādo aſtrīgit̉ ad miniſtrāda eccleſia ſtica ſacr̄a. ⁊ alij tenēt̉ ad eū recurre̓. nam dr̄ cu ra ꝗaicor vrit .ſ. reddēdo eū ſollicitū in admini ſtratōe ſacͣmētoꝝ. ⁊ iō cū hodie fr̄eſ mendicātes poſſint audire cōfeſſiones ⁊ p̄dicare vidēt̉ hr̄e curā qd̓ nō ē falſū cū alij nō aſtrīgant̉ ire ad eos plus qͣꝫ velīt nec ip̄i neceſſitēt audire. ⁊ ꝑrochia dr̄ qͣſi ꝑtitio cure qꝛ cuiqꝫ curato dat̉ certa ꝑſci uitatꝭ ſeu ꝑs caſtri ꝑ eū curāda in diuinis. xiij. q. .i. c. ij. ⁊ vide qd̓ noͣ. Pau. ī cle. i. d̓ bap. vbi īcta tur. nūꝗd ꝑ collatōneꝫ ſoliꝰ baptiſmatꝭ dicat̉ ec cleſia curata. ⁊ ꝗd ex p̄ſtatōe alteriꝰ ſacramenti tm̄. ¶ Quo ad 2ᵐ varie ſūt opi. ꝗdā tenuerunt nō ſufficere vt eccl̓ia ſit curata hītu. iō dicūt ꝙ ſi oēs ꝑrochiani alicꝰ eccleſie ſūt mortui vel receſ ſerūt de loco tal̓ eccl̓ia nō ꝯcludit̉ in diſpōe hꝰ. c hāc opi. tenuit Hoſt. h̓. ⁊ latiꝰ ꝓſeꝗt̉ in. d. c. qꝛ n̄ nulli. ⁊ Fede. de ſen. ꝯſilio. cxxx. ⁊ Paul. in cle. i. de offi. vi. ⁊ ml̓ti alij ꝯͣriā opi. tenuerūt h̓ Inno ⁊ Io. cal. ⁊ multi ſeqͣ. faciētes fūdamentuꝫ ꝙ ec cleſiā curatā fac̄ ordīatō ep̄i nō accidētia fc̄i ⁊ ſa tis eſt ꝙ ſi hodie vnꝰ veniret ad habitandū in ꝑ rochia pōt ſine alia licētia admīſtrare illi ſacͣmē ta. mihi plꝰ placet pͥma opi. pͦ qꝛ cū ſumꝰ in pena libus debēt v̓ba capi in potiori ſignificato vt eui temus penā. ꝓ hͦ. e. ſtatutū de elec. li. vi. Itē pͥnci pal̓ rō cōſtōis ceſſat cū nō ſit īpotēs ad ẜuiendū vtriqꝫ vn̄ ſaltē ep̄s poterit in iſtis diſpēſare. nec induceret̉ vacatio ip̄o iure ꝑ receptionē ſcd̓i ⁊ vide ꝓ ⁊ ꝯͣ duas gl. noͣ. in ſil̓i vnā in. d. c. ſtatutuꝫ aliā in. c. lꝫ canō. e. ti. ⁊ li. Nico. Con ꝓuinciale a bn̄ficioꝝ collatōne ſuſpen dit eos ꝗ pꝰ ſcd̓aꝫ correctionaꝫ indignis bn̄ficia cōferūt. ꝓuidet ēt ꝗs inter ī bn̄ficia ꝯferat ⁊ illaꝫ ſuſpēſionē relaxat ſolꝰ papa vel ſolꝰ pr̄iarcha. narrat delictū. 2º. ꝓuidet. ibi volentes. ¶ Noͣ p̄ ibi cuꝫ poſſit viros ⁊cͣ. ar. a ꝯͣrio lr̄e ꝙ in defectu idoneoꝝ poſſūt indigni aſſumi ad bn̄ficia. nā ẜꝫ Hoſt. cōſtruēda eſt domꝰ ex lapidibus ꝗ occur rūt. ⁊ meliꝰ ē locū īple̓ qͣꝫ vacuū dimitte̓. ar. in. l. gn̓ali. §. ſpurios. ff. de decur. vbi in defectū legiti moꝝ ſpurij aſſumūt̉ in decuriōes ¶ Sꝫ ad v̓te qꝛ idē Ho. in qͣdā alia poſtilla ſētit ꝯͣriū. dicit .n. ꝙ ſi vnꝰ ſolꝰ reꝑit̉ idoneꝰ. illi ſoli ſūt potiꝰ ꝯferē da pl̓a bn̄ficia qͣꝫ indignis. ad hoc. xxi. q. i. c. i. Cōcordarē ſic ꝙ vbi ē tāta indignitas ꝙ nō pōt ꝓuideri ſine peccato vel ſine graui alioꝝ ſcāda lo tūc ꝓcedit eᵐ dictū. ſecus ſi nō eſt tāta īdigni tas vt qꝛ patit̉ ſolū defectuꝫ in ſcīa in alijs tn̄ eſt bonꝰ clericꝰ. ⁊ tūc ar. a ꝯͣº hꝰ lr̄e ⁊ vide qd̓ noͣ. Io an. c. cū adeo de reſcrip. vbi ſētit ꝙ etiā mādato pape nō ē obtēꝑandū qn̄ eſt tanta īdignitas ex ꝑte ꝓmouēdi vt ſine peccato mortali ꝓmoueri nō poſſit. ¶ Nota 2º. ꝙ morū īhoneſtas ⁊ lr̄aꝝ d̓ſcūs īpediūt quē ꝓmouēdū. ⁊ qn̄qꝫ deijciūt iā ꝓmotuꝫ. vt in. c. fi. de eta. ⁊ qͣli. ¶ Tertio nota ꝙ cōciliuꝫ ꝓuīciale habet iuriſdictōneꝫ ſuꝑ oēs de ꝓuīcia. vn̄ ⁊ p̄latos ex ꝓpͥo delicto pōt ſuſpē dere ep̄ꝫ tn̄ depone̓ nō pōt. ibi .n. reqͥrit̉ aucͣtas pape. iij. q. vi. c. accuſatꝰ. ⁊. c. qͣꝫuis. ¶ Nota 4º. ibi ānullatī ꝙ ꝯciliū ꝓuinciale debet fieri ānuatī ⁊ idē dicendū de ſynodo ep̄ali. in. c. ſicut olim el ij. d̓ accu. vbi vtrūqꝫ dc̄ꝫ ꝓbat̉. ⁊ ē bonꝰ tex. iſte maͣ iſtoꝝ cōcilioꝝ. ¶ Noͣ ibi poſt pͥmā ⁊ ſcd̓aꝫ īcorrectionē. ꝙ delictū it̓atū grauiꝰ punit̉ maxīe p̄cedēte monitōe. tū qꝛ vr̄ delictū ꝯſuetudini de putatū. l. iij. C. de ep̄i. aud. ⁊. c. mōaſteria de vi. ⁊ ho. cle. tū qꝛ videt̉ incorrigibilis. c. cū nō ab hōie sͣ. de iudi. ¶ Noͣ ꝙ p̄lato ſuſpēſo a collatōe bn̄ ficioꝝ nō ſuccedit capitl̓ꝫ. ꝓ hͦ. c. i. de ſupͣ. negli. p̄ la. li. vi. ⁊. c. qꝛ diuerſitatē. jͣ. de cōceſ. p̄bē. ⁊ gene ralt̓ poſſet dici ꝙ p̄lato ſuſpenſo a toto offiº. ꝓpt̓ delictū ꝓpriū diu cōtinuatū nō ſuccedit capitl̓m vt vr̄ tex. noͣbilis in. c. fi. de ſta. regū ẜm ītellectū quē ibi dabo. nā hͦ clare ꝓbat̉ ibi ī abbate ſuſpē ſo vel remoto. ¶ Noͣ in v̓ſi. ⁊ hͦ ip̄m. ꝙ lꝫ. sͣ. ꝓui derit tex. ꝯͣ p̄latos ſeu collatores beneficioꝝ ni hilominꝰ in hͦ ꝓuidet ſpālit̓ cōtra capitula. Ex quo potes collige̓ notabibe dictuꝫ ꝙ in materia penali ꝓuiſio cōcepta in verā ꝑſonā nō extendi tur in fictā ⁊ rep̄ſentatā. ⁊ ꝓ hoc tex. optimus ī .l. iij. ff. de nego. geſ. ¶ Noͣ vltimo caſū in quo ille qui ſuſpēdit nō pōt abſolue̓ regularit̓ contra de pe. diſ. i. c. v̓bū. ſꝫ rō ſpecialitatꝭ huiꝰ ponit̉ in tex. vt de facili hec ſuſpenſio nō remittat̉. ⁊ qua tuor pr̄iarchie honorēt̉. Pōtes ēt colligere ꝙ metropolitanꝰ nō p̄t pūiri ꝑ capitl̓ꝫ ꝓuīciale. ⁊ hͦ qꝛ ip̄e ē caput ꝯcilij. ⁊ ſic fac̄ in ar. ꝙ papa nō pōt pūiri ꝑ cōciliū generale cū ſit caput ipſiꝰ concilij ꝓ quo fac̄ optīe tex. in. c. ſigni ficaſti de elec. In gl. i. ibi īmo ex officio. pōdera glo. nā ꝑ hāc dictionē. īmo. q̄ venit correctiue ad precedentia vt le. ⁊ noͣ. xvi. q. i. p̄dicator. ſentit ꝙ hanc inquiſi tionē facit cōciliū etiā fama nō p̄cedēte. ſꝫ ob. c. qͣlit̓ ⁊ qn̄. el. ij. de accu. vbi tex. loꝗt̉ de īquiſitōe fiēda ex mero offiº. ⁊ tn̄ reꝗͥrit īfamiā p̄ambulaꝫ Inn. pͦ reddit rōnem diuerſitatꝭ dicens ꝙ hic nō ſit īꝗſitio vt pēa irroget̉ alicui ſpāli. ſꝫ vt ſb̓ditꝰ reddat rōnem de talēto ſibi cōmiſſo hec rō non plꝫ Hoſti. ⁊ mihi ml̓tominꝰ. nā. c. qͣlit̓ loquit̉. de rōe admīſtratōis reddēda. Itē hic vēit imponē da pena ſuſpēſionis. Reddit ſcd̓o Inno. aliam rōnem dicēs ꝙ iſta cōcilia pͥncipalit̓ fiūt ad corre ctionē moꝝ. xviij. diſ. qm̄. ⁊ eſt tex. in. d. c. ſic̄ oliꝫ qͣſi velit ꝙ ibi nō agit̉ ad penā. ſed in cōtrariū fa cit. qꝛ pena venit imponēda vt p̄dixi. nec per in quiſitionē debet aliꝗs infamari exquo infamia nō preceſſit. Hoſt. reddit duas alias rationes q̄ ꝓfecto nō ſatiſfaciūt cōtrario. ideo breuit̓ dic ꝙ iſte tex. loquit̉ de inquiſitōe generali ⁊ nō cōtra certā ꝑſonam. generalis enī inquiſitio pōt ⁊ de bet fieri ꝑ ſuꝑiorem cū debeat purgare ꝓuinciā malis hoībꝰ. c. i. de offi. or. l. congruit. de off. p̄ſi. ff. ⁊ in hac nō reꝗͥrit̉ ꝙ infamia p̄cedat. cōtraria loquūt̉ in inquiſitōe ſpeciali cōtra certaꝫ ꝑſonā in qua reꝗͥritur ꝙ infamia p̄cedat. ⁊ hoc aperte. ſentit Inno. in. c. i. de poſtu. p̄la. ⁊ ꝓbatur in di ctis iuribꝰ. ⁊. c. ſic olim. p̄alle. videmꝰ etiā ꝙ ꝓp ter hāc inquiſitionē generalē debet p̄latus ānu atim viſitare dioceſim. c. cū venerabilis de cenſi. ⁊ de off. archi. c. mādamꝰ. ⁊ aduerte ꝙ ſi ī hac ī quiſitione generali nominat̉ aliqua ꝑſona fit īꝗ ſitio ſpecialis cōtra illam ꝑſonam noīatam. nec depoſitōes facte in inꝗſitione generali facient fi deꝫ in ſpeciali. vt noͣ. ſingularit̓ Inno. in. c. bone de elec. ⁊ ꝑ Bar. in. l. fi. ff. de queſti. ⁊ hoc noͣ. ¶ In glo. ij. ī fi. ſolue clarius ẜm doc. ꝙ cōtraria f 4 ꝓcedūt reſpcū illiꝰ bn̄ficij dūtaxat qd̓ confertur indigno. nam non requiritur aliqua monitio. ſꝫ in cōtinenti poteſtas ꝓuidendi illa vice deuolui tur ad capitulū vel ſuperiorē. iuxta ea que habē tur in cōtrarijs hic ſignatis. Iſtud. c. loquit̉ de ſuſpēſione generaliter fienda a collatione oīum beneficiorū. hec enī pena cū ſit grauis nō infligi tur ipſo iure ſed oportet ꝙ precedat bina moni tio ⁊ poſtmodū ſequat̉ ſn̄ia ſuſpēſionis. ⁊ vt di cit Inno. vtraqꝫ pena poteſt concurrere illa re ſpectu illius beneficij ſine āmōitōne ex vnico de licto tm̄. iſta reſpectu delicti cōtinuati. ⁊ quo ad omnia beneficia. ¶ In glo. ſuper verbo ſuſpen datur. ibi eſſent irregulares. Aduerte quia glo. nō vr̄ bene dicere immo iudicio meo eſt contra c. cum in cunctis. de elec. vt ibi patet collatio fc̄a indigno eſt ip̄o iure nulla. ⁊ ptās ꝓuidēdi pro il la vice deuolit̉ ad aliū. pone eniꝫ ꝙ collatio ꝑro chialis eccleſie fuit facta patiēti defectū in etate vel prorſus illiterato. dicemus ne illos toleran dos qꝛ nō ſūt irregulares. certe minīe. īmo etiaꝫ ep̄s debet remoueri. c. fi. de eta. ⁊ qͣlita. Dic gͦ ſic ꝙ aūt iſti ſūt īdigni illa īdignitate q̄ īpedit vires collationis ipſo facto. vt in quatuor defectibꝰ ꝗ habent̉ in. c. cū ī cūctis. sͣ. alle. ⁊ tūc in dubio ſūt iſti de facto remouēdi. quia nullū habent ius in beneficiis vt ibi. aut talis eſt indignitas. ⁊ tunc ſi eſt magna debet remoueri ⁊ p̓uari exquo eſt in habilis. ar. in. c. i. de eta. ⁊ quali. ⁊ xvi. q. vij. inuē tuꝫ. xviij. q. ij. ſi ꝗs abbas. aut nō eſt tanta īdigni tas. ⁊ poterūt tolerari. ⁊ hͦ caſu poſſet ꝓcedere glo. nam multa īpediūt ꝓmouendū que nō deij ciūt iam ꝓmotū. xxxix. diſ. petrus. Et vide ad ī tellectū. c. cū in cūctis. ⁊ quod nota. Io. an. in re regula odia. de re. iu. in mercu. nec ob. ꝙ gl. ſb̓ij cit h̓ de mōitōe. qꝛ illa nō fit vt euitet̉ pena. c. cuꝫ in cūctis. vt. sͣ. dixi ſi vt euadat penā huiꝰ. c. In glo. ſuper verbo ꝑſonaꝫ in fi. nō bene reſpō det iudicio meo ad. c. cū in cūctis. vnde dic vt p̄ dixi ꝙ illud. c. ꝓuidet in collatione beneficij in digno facta. naꝫ in tali collatiōe ꝓ illa vice ſucce dit capitulū. ſed hic loquitur cum ep̄s ſuſpendi tur generalit̓ a collatione oīum beneficioꝝ in ꝗ bus nō fuit cōmiſſuꝫ delictū. vnde hec poteſtas nō deuoluitur ad capitulum nec ad archiepiſco pum. ſed ſolum ad papā niſi aliud fuiſſet hic ꝓ uiſū. vt patet in. c. quia diuerſitateꝫ. p̄alle. ⁊ vide quod le. ⁊ noͣ. in. c. i. de ſuꝑ. negligē̓. p̄la. li. vi. ⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. de elec. eo. li. ¶ In glo. fi. in fi. ſꝫ aduerte ad vnū notabile dubiū. ponamus ꝙ papa nō re ſeruaſſet iſtam abſolutionem ſibi. vel ꝙ conciliū ꝓuinciale excōicaret ſubditum alicuius prelati nūquid poſſet ille prelatus abſoluere ſubditum ſuum. Hoſt. hic inſtat. Io. an. clare concludit ꝙ exōicatus per canonem concilij ꝓuincialis pō abſolui ab ep̄o ſuo. mouetur quia nō debet eſſe maioris poteſtis cōſtitutio cōcilij ꝓuincialis qͣꝫ generalis vl̓ pape. ſꝫ ab iſta p̄t ep̄s abſolue̓ ſi pa pa nō reſeruauit ſibi abſolutionē. gͦ fortiꝰ pote terit abſoluere a cōſtitutōe ꝓuinciali. ⁊ nota ſēꝑ hͦ dictū. do. An. dic̄ lꝫ hͦ ſeruet̉ in practica. pōt tn̄ dictū cauilliari. qꝛ papa in ſua ꝯſtōe hͦ ſpecialit̓ ꝓ uidit forte ꝓpter locoꝝ diſtantiā. vt in. c. nuper. el. ij. de ſen. ex. gͦ nō dꝫ hͦ extendi ad cōſtōes alio rum. ſꝫ pͥmū dictū plus mihi plꝫ. ⁊ vr̄ caſus. in. d̓ c. nuꝑ in v̓. qꝛ tamē conditor canōis. vbi papa n̄ fec̄ in hoc ſpecialē ꝓuiſionē ſed ꝓceſſit ex cōie cturata mēte ꝯditōis canonū. nā nō reſeruando ſibi abſolutionē vr̄ alijs ꝯceſſiſſe. ita aperte dicit ibi tex. Et ex hoc infero ad vnū qͦtidianū dubi um. pone ꝙ ſtatutū ep̄i ſenēẜ ſulmīat excōicatio nem cōtra intrātes mōaſteriū monialiū. quidaꝫ forenſis īcidit in illā excōicationē. nūꝗd poterit abſolui ab ep̄o ſuo. ⁊ credo ꝙ ſic per ſupradicta nā illa eſt excōicatio cōis nec dꝫ eē maioris po tētie qͣꝫ excōicatio lata ꝑ cōſtitutōneꝫ pape. dico tn̄ ꝙ p̄dicta nō ꝓcedūt in excōicatōe lata ꝑ viaꝫ ſentētie ⁊ nō ſtatuti a cōcilio ꝓuīciali vel ab alio ep̄o rōe delicti. qꝛ a ſnīa lata ab hōie nemo p̄ter ferētē vel ſuꝑiorē pōt abſolue̓. c. paſtoral̓. §. p̄ter ea. de offi. or ¶ Sꝫ ꝓ declaratōe. c. q̄rit̉ ꝗ debe ant intereſſe in cōcilio ꝓuinciali de quo h̓. So. ſcire debes ꝙ iura faciūt hic mētionē de tribꝰ cō cilijs. vnū eſt generale cui preeſt papa. ⁊ dr̄ gene rale qꝛ rep̄ſētat totā eccl̓aꝫ vl̓eꝫ. ⁊ in iſto ꝗ debe ant īter eē nō reꝑit̉ iure deciſū. nec doc. vl̓ gl. ſpe cifice hāc maͣꝫ attīgūt quod viderim. ⁊ d̓ iſto 2ᵐ deo duce in diſputatōe nouiſſie fiēda. Eſt dicet̉ ꝯciliū ꝓuīciale ſic dc̄m qꝛ rep̄ſētat eccl̓iaꝫ ꝓuīcie ⁊ in hͦ ītereē debēt ep̄i ꝓuīcie. xviij. diſ. ꝑ totū. ſꝫ ml̓tū dubitat̉ de capl̓is eccl̓iaꝝ cathedraliū. In no. vr̄ hic tandē tene̓ ꝙ niſi ſpecialit̓ eorū interſit nō ſunt de neceſſitate vocādi. ſed mihi videt̉ in in cōtrarium in. c. fi. jͣ. de his q̄ fiūt a p̄la. Tertiū ē ꝯciliū ep̄i. qd̓ appellat̉ ſynodale. ⁊ ī hͦ debēt cō uēire oēs cl̓ici dioceẜ. xviij. decernimꝰ. vide qd̓ dixi in. c. ſuꝑ his. de maio. ⁊ obe. ⁊ de his duobꝰ cōcilijs quā ptātē habeāt ⁊ qui debeāt intereſſe pōit h̓ Inno. ſꝫ ſuꝑ generali cōcilio ip̄e ⁊ ceteri trāſiuerūt ſicut muſipula ſuꝑ prunas. Xtirpande̓ ccciene Rector nō ob. cōſuetudīe epiſcopi vel patroni debet de redditibꝰ eccleſie ſuffientē habere por tionē. h. d. pͦ pōit̉ exceſſus. 2º ꝓuiſio. ibi cū igit̉ ¶ No pͦ ꝙ nō valet cōſuetudo vt pr̄oni ēt eccl̓i aſtici. qꝛ de his ꝓpͥe loꝗt̉ iſtd̓. c. vēdicēt ſibi red ditꝰ eccl̓ie exigua portōe rectori r̄ẜuata. ¶ Se cūdo noͣ ꝙ ad tēuitatē bn̄ficioꝝ ſeꝗt̉ qͣſi neceſſa rio aſſūptō ⁊ ꝓmotō īꝑitoꝝ. ⁊ iō eēt multū cauē dum. vt eccleſie parrochiales nō edificentur ſi ne dote ſufficienti. vt detur facultas clericis va candi ſtudio. nam per ſtudium prouidetur toti eccleſie vniuerſali hec ſciētia in p̄ſb̓ris etiaꝫ iure diuino. vnde dixit deus ꝑ ꝓphetā ꝗa tu ſciētiaꝫ repuliſti ⁊ ego te repellam ne ſacerdotio funga ris mihi. mathei. xi. ⁊ habet̉ tranſūptiue ī. c. niſi cū p̓dem de renū. ¶ Nota ibi nullam vel modi cam ꝑitiam ꝙ nulla vel modica peritia equiꝑat̉ īmo modica aliqn̄ ducit in errorē. qꝛ credit v̓m ſentire. qd̓ ignorat. ſed ꝓrſus inexꝑtus conſulit alios. ¶ Nō tex. ī v̓. cū igit̉. ⁊ ꝓbat aꝑte ꝙ cleri cus licite viuit de redditibꝰ ecclię. ⁊ dꝫ īde hēre ſufficientē portioneꝫ. ⁊ declara hͦ dictū ẜꝫ plene dicta in. c. de monachis. sͣ. eo. nā vr̄ loqui in ec cleſia cuius ꝓpͥetas ꝑtinet ad alium ex pͥuilegio vel ex cōſuetudine. vt in. c.cōſultatōibꝰ. jͣ. de do na. ⁊. c. paſtoral̓. d̓ pͥuile. ¶ In gl. ſuꝑ v̓. ſufficiēs noͣ glo. ꝙ redditus bn̄ficij debent eē ſufficientes nedum clerico ſꝫ etiā ſuis. ⁊ allegat bonuꝫ tex. ꝗ hͦ ꝓbat. l. di. ſtudeat. ⁊ intellige de ſuis ꝗ quaſi necͣrio trahunt morā cū clerico. nā ẜꝫ qͣlitateꝫ ꝑ ſone dꝫ hr̄e ſeruitores. n̄ .n. dꝫ ſibi cōquere. ⁊ ſi ē doctor vel noͣbilis ꝑſona oꝫ ꝙ hēat famulū vl̓ famulos. ⁊ iō dicit h̓ glo. ꝙ minus ſufficit paupe ri qͣꝫ diuiti. nā pauꝑ ꝗ al̓ nō eſt nobilis vel lr̄atuſ nō indiget tāto apparatu. vnde dū glo. dixit de diuite mihi nō placet illud verbū necͣ. c. qd̓ all̓at hͦ ꝓbat. ſꝫ loquitur de ꝑſona delicata q̄ ex defe ctu nature nō p̄t cōtētari cibis groſſis ⁊ cōibꝰ. ⁊ iō intellige gl. ẜꝫ ea q̄ hēnt̉̓ ⁊ noͣ. in. c. de ml̓ta. in fi. sͣ. eo. ⁊ vide qd̓ noͣ. xxi. q. i. ī ſūma. ⁊. c. pͦ. ¶ Ai uero ocdulecciua Reiuatꝰ ē par ector ī ea n̄ r̄ſidēs niſi ſit ānexa digni tati vel p̄oede qͦ cāu dꝫ ibi hr̄e ꝑpetuū vicariuꝫ ⁊ ī fine ꝓhibꝫ ī fraudē rectoribꝰ de ip̄iꝰ ꝓuētibꝰ pēſionē ī bn̄ficiū dari. h d. Ul̓ ſi ¶ ¶ Nō reſidēs ī eccl̓ia parrochiali vel nō ponēs vicariū qn̄ ē an nexa bn̄ficō maiori p̓uatꝰ ē ea. h. d. 2ᵐ dc̄ꝫ ibi illd̓ aūt. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ hn̄s eccl̓iam curatā tenetur illi deſeruire ꝑſonalit̓. nō aūt pōt ꝯſtitue̓ vicariū vr̄ .n. electa īduſtria ꝑſōe. ⁊ ſic nō p̄t cura alt̓i de legari ad hͦ. c. is cui. de offi. delegati. li. vi. ⁊ sͣ. de offi. delega. c. fi. ⁊ facit. l. int̓ artifices. ff. de ſol. hͦ ī tellige niſi ex cā ⁊ ad tp̄s velit ibi cōſtituere vica riū. qͦ caſu nūquid teneat̉ hr̄e licētiā ep̄i. an ſolꝰ poſſit cōſtituere. vide tex. ī. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ⁊ ibi ꝑ Io. an̄. ⁊ valꝫ cōſuetudo ꝙ ad modi cū tp̄s poſſit ſolus ip̄e. ⁊ ibidē hētur ꝗd fienduꝫ ī abn̄te cā ſtudioꝝ. ¶ Nō 2º ibi in ordine ⁊cͣ. ꝙ ꝗs tenet̉ deſeruire bn̄ficio ſuo ī ordīe. quē ip̄m bn̄ficiū r̄ꝗrit. ſi .n. ē eccl̓ia parrochialis dꝫ rector eē ſacerdos. Idē in abbatibꝰ p̄poſitis ⁊ ſil̓ibꝰ vt ī. c. i. de eta. ⁊ qͣli. Si v̓o ē archidiaconꝰ ſuffic̄ ꝙ ſit diaconus. c. cū in cūctis. §. īferiora. de electō. Si ſūt canonici debēt ad minꝰ eē ſb̓diaconi ẜm Hoſti. nā cū nō poſſꝫ eligi in ep̄ꝫ niſi ſaltē ſit ſub diaconꝰ. c. a multis. de eta. ⁊ qͣli. debēt electores ſaltē eē ī eodē ordīe vt electꝰ ⁊ electores ꝯueīāt ⁊ ꝓpt̓ hͦ dc̄m̄ Hoſt. emanauit cle. vt hi ꝗ. de eta. ⁊ qͣſi. vbi dr̄ ꝙ canonici nō exn̄tes ī ſacris nō ha bent vocē ī capl̓o. ⁊ de hͦ dic vt pleniꝰ ibi noͣ. ⁊ te ne mēti hͦ dcm̄ Hoſt. ¶ Ex eadē glo. pōt īferri ꝙ ep̄s pōt cōpellere canonicū vt ſaltē ſe faciat ꝓ moueri ad ſb̓diaconatū. qꝛ al̓s eccl̓ia patit̉ defe ctū ī cōſilio ſuo ⁊ ī admīſtratōe reſpectu ordiniſ de hͦ tn̄ recurrendū eſt ad. d. cle. ¶ Noͣ tertō ꝙ eccl̓ia parrochialis pōt vniri prebende ⁊ alteri dignitati. ⁊ ꝙ pōt ꝗs hr̄e dignitatē ⁊ eccl̓iaꝫ par rochialē qn̄ vna venit acceſſorie ad aliā expreſ ſius hētur ī. c. ſuꝑ eodē. jͣ. e. ti. li. vi. ¶ Noͣ qͣrto ꝙ hēns p̄bēdā ī eccl̓a parrochiale illii annexam dꝫ deſeruire in ipſa p̄benda. ⁊ ſic ī eccl̓ia maiori ⁊ ſic p̄benda rōe eccl̓ie in qua ē cenſet̉ maior qͣꝫ eccl̓ia parrochialis. ⁊ facit hͨ lr̄a ī ar. ꝙ hn̄s duo bn̄ficia requirentia reſidentiā ex diſpenſatione tenet̉ deſeruire ꝑſonaliter ī maiori ⁊ alteri ꝑ vi carium. qd̓ ēt ſentiūt h̓ doc̄. ⁊ ꝑ hͦ pōt limitari gl. noͣ. in. c. nō pōt. jͣ. e. li. vi. que dicit ꝙ hēns duo be neficia īcōpatibilia ex diſpenſatōe poteſt deẜui re cui vult vel ꝑ ſe vel ꝑ vicariuꝫ vtriqꝫ. dꝫ .n. illa glo. reſtringi qn̄ bn̄ficia ſūt equalia. ſecus ſi vnū ſit digniꝰ reliquo. ar. optimū h̓. Si ꝗs tn̄ vellet cauillare ⁊ illā glo. intelligere vt iacꝫ. poſſet rn̄ der̄ ad iſtū tex. ꝙ h̓ eccl̓ia parrochial̓ erat ānexa alteri. vn̄ rōne ānexionis illa cenſet̉ qͣſi mēbruꝫ alterius. vnde principalit̓ obligat̉ iſte ad ſeruiē dū eccl̓ie pͥncipali. ſꝫ qn̄ ſūt due eccl̓ie ꝑ ſe ſtātes nō magis vrgēt̉ a iure ad ẜuienduꝫ vni qͣꝫ alteri ſꝫ p̄muꝫ dcm̄ vr̄ equius. ar. in. l. i. ff. ad ſilla. debꝫ eīꝫ ſb̓uenire magis indigēti. facit qd̓ noͣ. Inno. in. c. cū iam dudū. sͣ. eo. ¶ Noͣ ibi idoneū ⁊ per petuū. ꝙ vicarioꝝ ꝗdā ſūt vicarij ꝑpetui ⁊ d̓pu tati ad curā aīaꝝ ī foro pn̄iali. ꝗdā ſūt tꝑales et iſtoꝝ quidā deputant̉ ī foro pn̄iali vt in caſu. c. cū ex eo. alle. ꝗdā deputant̉ ī foro cōtentioſo vt vicarij ep̄oꝝ de offi. vica. ꝑ totū. ⁊ qual̓r ꝯſtitua tur h̓ ꝑpetuꝰ vicarius. dic vt in glo. ſuꝑ verbo ꝑ petuū. ⁊ in. c. ad hͦ. de. offi. vi. ⁊ noͣ bn̄ hūc tex. ꝙ de iure cōi nō pōt ꝗs deſeruire ꝑ vicarium tem poralem. ēt ſi eccl̓ia parrochial̓ ſit ānexa p̄bēde vl̓ dignitati ſue. ¶ Noͣ ibi cōgruētē ⁊cͣ. ꝙ iſte vi cariꝰ ēt ꝑpetuus nō dꝫ hr̄e oēs fructꝰ eccl̓ie. ſed tm̄ ꝯgruētem portionē. ⁊ noͣ ꝙ appellat̉ vicariꝰ ⁊ nō rector. qꝛ cura ſaltē hītu ꝑtinet ad rectoreꝫ principalem. ⁊ ad iſtum vicarium ſolum pertinꝫ exercitium. de quo dic vt noͣ. in cle. vnica. de off. vica. ⁊ aliꝗd ꝑ gl. in. c. expoſuiſti. jͣ. eo. ¶ Noͣ in v̓. illud. ⁊ tene mēti ꝙ ceſſante fraude pōt ex ꝓ uentibꝰ vniꝰ bn̄ficij ꝯſtitui alid̓ bn̄ficiū. ⁊ ſic col lige bonā practicā ꝙ vbi eſt vnum altare ml̓tuꝫ pīgue vel eccleſia multū abūdās poterit ſuperi or maxīe ea vacāte ex certis redditibꝰ cōſtitue̓ aliud bn̄ficiū vel ꝓ ſacerdote vl̓ ꝓclerico. Iſte eīꝫ tex. ſolū prohibet in fraudem. qꝛ forte qn̄qꝫ ep̄s volens ꝓuidere cōſanguineo vel amico cō ſtituebat ſibi penſionē pro bn̄ficio. ſecus autem vbi ceſſaret frauſ. ſic puto ꝙ debeat ītelligi. c. cō querente de cleri. non reſiden. vt ibi dixi. ⁊ faci c. per tuas. ⁊ quod ibi nota. jͣ. de ſimo. ¶ Ex predictis nota ꝙ penſio poteſt conſtitui ex red ditibus vnius beneficij alij aſſignanda. pro hoc c. ad audientiam. de reſcrip. facit. c. qͣꝫuis. eo. ti. li. vi. Sꝫ tex. iſte hic loꝗtur quādo cōſtituit̉ ꝓ beneficio non aūt ꝓ ſuſtentatōne nuda alterius Sed quero anteqͣꝫ deſcēdam ad glo. hic ē ꝓui ſum de hēnte eccleſiā parrochialē vt d̓ẜuiat per ſe non ꝑ vicarium. quid dicēdum ī alijs bn̄ficijs Hoſti. h̓ ſentit ꝙ idē. dic̄ eīm ꝙ hn̄s ꝑſōatū tene tur illi d̓ſeruire. vt in. c. ex ꝑte. de cle. nō reſi. De cardinalibus ꝓbat̉ ī. c. ij. eo. ti. idē dic̄ ī hēnte p̄ bēdā. sͣ. eo. ti. c. pe. idē in alio ti. ēt. xx. ſolidoruꝫ vt. d. c. cōquerente. ⁊ ꝑ hͦ ſentit Hoſti. ꝙ qd̓libet bn̄ficiū eccl̓iaſticū r̄ꝗrit r̄ſidētiā. qd̓ ſatꝭ dixi ī. d. c. cōq̄rente. facit. c. ꝑuenit. de app. ¶ Ad iſtum tex. ꝗ facit in ar. ꝓ ꝯͣria ꝑte. dū ſolū ꝓuidet ī ec cleſia parrochiali. Credo poſſe rn̄de̓i ꝙ hūit re ſpectū ad cōeꝫ cōſuetudinē ẜm quā iſta minora nō reꝗrūt reſidētiā. ⁊ deſeruit̉ ꝑ vicarioſ. ⁊ ꝙ cō ſuetudo valeat. ꝓbat̉ in. c. gr̄a. d̓ ℟p. li. vi. vbi d̓ hͦ in. c. cū oēs. d̓ cōſti. cū ſi. An aūt valeat ꝯſuetu do in eccl̓ia parrochiali vt ꝑ aliū ꝗs poſſꝫ deſer uire. Io. de li. ī. d. c. cū oēs. dic̄ ꝙ nō. ⁊ ꝓ eo īdu co bonū tex. ī. c. lꝫ canō. ī fi. de elec. li. vi. vbi ep̄s nō pōt diſpēſare niſi ad tp̄s ſuꝑ reſidētia. Sed ꝯͣriuꝫ vident̉ h̓ ſentire doc. dicūt .n. ī quodā cāu excepto ꝙ rōe cōſtōis ſeu conſuetudīs rōal̓ pōt ꝗs deẜuire ꝑ aliū. ⁊ qn̄qꝫ ꝑcipiet fructus ēt ꝑ ali uꝫ nō d̓ſeruiēdo. ⁊ hͦ vltimū ē vnū ſingulare dc̄ꝫ limitās multa dicta Hoſti. ꝗ ſēꝑ fuit ī opi. vt nō valeat cōſuetudo ꝙ ꝗs ꝑcipiat fructus ⁊ nō de ſeruiat ſaltē ꝑ vicariū. Sꝫ cōp̄hēdēdo mentem doc. diſtingue. ꝙ aūt bn̄ficium ē curatū aūt ſim plex. pͦ caſu ſi ē ānexū alteri. ẜua qd̓ h̓ dr̄. ſi non ē ānexū tenet̉ deſeruire eccl̓ie parrochiali. niſi cō ſuetudo rōabilis vl̓ cōſtitutō he̓at vt poſſit d̓ſer uire ꝑ vicariū. ſecꝰ vbi cōſtitutō vl̓ cōſuetudo nō eēt rōabilis ⁊cͣ. Exēplū qn̄ canonicꝰ eccl̓ie cathe dralis hꝫ eccleſiā curatā ī titulū et eſt necͣrius ec cleſie cathedrali ꝓ cōſilijs ⁊ alijs. nec ſuſtentari pōt ex p̄benda. hͨ .n. cā ē ſatis rōnabilis vt cōcur rente cōſuetudine vel ſtatuto poſſit tene̓ vtrūqꝫ ⁊ illi deẜuire ꝑ vicariuꝫ. ſecus vbi nulla rō ꝯcur rat. vt qꝛ ſolū vagandi cā nō vult deſeruire eccle ſie. 2º caſu qn̄ bn̄ficiū ē ſimplex. aut bn̄ficium in diget ſeruitore. ⁊ tunc non valet conſuetudo vt non deſeruiat ſaltē ꝑ vicariū. qꝛ cōſuetudo eſſet nimis oneroſa eccl̓ie. ⁊ hͦ cāu intellige noͣ. ꝑ doc. in. d. c. cū oēs. Si v̓o eccleſia nō patit̉ deſcm̄ in miniſtris tūc valꝫ cōſuetudo vt poſſit r̄cipe̓ red ditus ī abn̄tia ēt nō cōſtituēdo ſibi vicariū loco ſui. ⁊ ſic diſtīgue. ⁊ intellige dcā doc. h̓. ⁊ poteris ſaluare cōſuetudinē hodiernā q̄ multū īoleuit ī cathedralibꝰ eccleſijs. ⁊ fac̄. c. cū oēſ. sͣ. all̓. vbi ni hil dr̄ de vicario. ⁊ vide hic multos caſus exce ęꝑ doc. ī ꝗbus pōt ꝗs deſeruire ꝑ vicarium In glo. ſuā. v̓. priuatū. in fi. hec glo. multū va cillat. qꝛ ſibi fuit viſū valde rigoroſū ꝙ ex nō re ſidētia ſit pͥuatꝰ ꝗs ipſo iure ſine monitōne. Sꝫ tandē in fi. vr̄ approbare ītellectum. vt pena iſta cōcernat ſolū pͥmum caſū hꝰ. §. ſiqn̄ non deẜuit ꝑ ſe in eccleſia curata alteri non ānexa. Hoſti. tꝫ h̓ aliā lec. vt pena concernat ſolum 2ᵐ caſum qn̄ eſt ānexa ⁊ nō deſeruit ꝑ vicarium ꝑpetuuꝫ. ⁊ di cit ꝙ ſi. jͣ. ſex mēſes nō pn̄tat ep̄o vicarium īcidit incōtinēti in iſtā penā. ⁊ p̓uatur non ſolū pn̄tati one ſꝫ ēt fructibus bn̄ficij in vita ſua. adducit in ar. c. ij. de cōceſ. p̄ben. hͨ lec. Hoſti. vr̄ place̓ doc. ſequē. vt Io. an. do. car. ⁊ do. An. Tū vt vitet̉ iuriuꝫ correctō. tū qꝛ vr̄ magis exoſū ſi pōt d̓ſer uire per vicarium ⁊ nō deſeruit. ⁊ ſic iura poſi ta de cle. non reſi. remane̓t īcorrecta. Inn. aūt vi det̉ velle ꝙ pena referat̉ ad pͥᵐ caſū. Sꝫ aduer te oēs fere doc. h̓ poſt Inno. ī hͦ cōueniūt vt pe na hꝰ. c. nō hēat locū niſi poſt admonitionem fa ctā congruis loco ⁊ tꝑe de reſidēdo ⁊ p̄fixo tꝑe vt reſideat qͦ elapſo ſi nō deſeruit priuatus ē ip ſo facto. ⁊ ponit hic Inno. vnā theoricā q̄ alle gatur ꝑ omnes. ꝙ vbi pena apponit̉ negatīe nō cōmittitur niſi p̄cedat monitio. ſecus ſi affirma tiue. vt in caſu. c. ſi ꝗſ ſuadēte. xvij. q. iiij. aſſignat rōeꝫ. qꝛ facta patēt negata latēt. ⁊ ē vna theorica multum ſolēnis. ſꝫ ego hūc. §. cōmentaui ⁊ r̄pe tij ⁊ interſerui maͣꝫ diſpenſatōis circa pluralita tē bn̄ficioꝝ. ⁊ ibi plene videas. ſꝫ quātū ad ꝓpo ſituꝫ fui ſecutus theoricā Inno. ¶ Et ꝓ intel lectu. c. duo ſūt videnda. primo nūꝗd pēa hꝰ. §. referatur ad pͥmū vel ad 2ᵐ caſū. 2º. nunꝗd reꝗ ratur monitō anteqͣꝫ cōmittat̉ pena. quo ad pri mū credo ꝙ iſtā pena cōcernat vtrūqꝫ caſum ꝓ batur ꝑ. c. inquiſitōnis. de appel. vbi pꝫ ꝙ clauſu la ēt odioſa poſita in fine diſpōnis. cōcernit etiā oīa p̄cedētia ēt ſi ſūt diuerſa. Itē fac̄ tex. h̓ dū di cit qui vult ⁊ poſſit qd̓ dcm̄ ē adīplere ⁊cͣ. vn̄ pō dera illa v̓ba quod dcm̄ eſt ⁊cͣ. cū .n. ſint v̓ba īde finita concernunt omnia p̄cedentia. Iteꝫ iſte. §. emanauit pͥncipalit̓ ꝓpter pͥmū caſum. vt pꝫ ī pͥn ci. ſi gͦ pena nō referret̉ ad pͥmuꝫ caſum. de nihi lo ſeruiret iſte tex. cū iam ꝑ pͥora iura latiꝰ eēt ꝓ uiſū. vt ꝗs debe̓t deẜuire ꝑ ſe ī eccleſia parrochi ali. vt ī. c. qꝛ nōnulli. ⁊. c. relatū. de cle. n̄ reſi. gͦ cuꝫ iſte. §. fuit cōditꝰ ī cōcilio gn̓ali. ⁊ p̓ncipalit̓ ema nauerit ꝓpter pͥmuꝫ caſum non debemꝰ dice̓ ꝙ pena nō referat̉ ad pͥmū caſū. Cōcludo gͦ ꝙ pēa huiꝰ. §. cōcernit vtrūqꝫ caſuꝫ ⁊ oīa p̄miſſa. Ad 2ᵐ nunquid requiratur ſaltem monitio vt pena ipſo iure cōmittatur ⁊ credo ꝙ non. nam eccle ſia militans poteſt punire ⁊ afficere delinquētē oīo occultum. ⁊ lꝫ pena non habeat locum quo ad nos. hꝫ tn̄ locum re ipſa et quo ad deum. vt diſputat glo. in cle. i. de here. vnde licet factum lateat nos. tamē non latet deuꝫ. ⁊ contra theori cā Inn. adduco glo. noͣ. in. l. i. C. de his qui. vt ī dig. de qua facit feſtum Bar. in. l. in cognitione ff. ad ſilla. vbi concludit ꝙ pena appoſita nō vin dicanti morteꝫ defuncti ipſo facto eſt inflicta ꝙ habuit quis facultatem vindicandi ⁊ non vin dicauit. ⁊ ſic pena appoſita negatiue id eſt ſi nō fecerit ⁊cͣ. intelligitur appoſita eo ipſo ꝙ quis habuit facultatem faciendi ⁊ non fecit. ¶ Un de aduertendum ꝙ quandoqꝫ ſpe premiorum quis inducitur ad aliquid non faciendum. et tunc in ſtipulantibus non debetur premium niſi deſinat facere. l. ſi ita ſtipulatus. de verboꝝ oblig. Exemplum promitto tibi. x. ſi capitoliuꝫ non aſcenderis. non debentur tibi. x. niſi deſi nas primo poſſe aſcendere. nec ſufficit ꝙ habue ris facultatem aſcendendi ⁊ nō aſcēdiſti. ¶ In legatis v̓o aliud ē. naꝫ ne ſint īutilia ipſis legata rijs ꝓuidetur per cautionem de nō faciēdo de qͣ in. l. mutiane. ff. de cōdi. ⁊ demon. Qn̄qꝫ metu pene inducit̉ ꝗs a lege ad aliquid faciēdū. ⁊ tūc eo ipſo ꝙ hūit facultatē faciendi ⁊ non fecit pe na eſt cōmiſſa. vt. d. l. i. ⁊ ſic ī caſu hꝰ. c. ⁊ ꝓ hͦ bo nus tex. in. c. cupiētes. pꝰ pͥn. de elec. li. vi. Rō .n. Inn. nō cōcludit niſi qͦ ad ignorātes. nam illud qd̓ ē certū nature. ē c̄tū legi. l. ſi pr̄. ff. de ſolu. vn̄ ſi ſn̄ cā nō reſidet vel nō ponit vicariū ⁊ habuit facultatē faciendi. eo ipſo lex pͥuat ⁊ iniciit vīcu lū ſuū. qꝛ vt dixi lex pōt affice̓ delictū oīo occul tum. ſꝫ qꝛ hō pōt dubitare vtꝝ ex cā nō fec̄ reſi dentiā. iō p̄mittit̉ monitio. ⁊ ſic quo ad certifi catōeꝫ eccl̓ie militātꝭ. Si gͦ poſſit ꝓbari ex ꝯiec turis ꝙ hūit facultatē reſidēdi erit p̓uatꝰ ſn̄ alia monitōe. nec plꝫ vt expectet̉ lapſus ſex mēſium vt dicit Hoſt. qꝛ. c. ij. qd̓ all̓. nō loꝗt̉ ī eo ꝗ hꝫ po nere vicariū ꝑpetuū ſꝫ ī debēte cōferre vt ibi di cā latiꝰ. Nūc r̄ſtat rn̄de̓ ad iura q̄ r̄ꝗrūt reſidē tiā maxīe ad. c. ex tue. de cle. nō reſi. ad q̄ pōt da ri multiplex rn̄ſio. ſꝫ h̓ ſb̓ijcio tm̄ vnā. pn̄t pͥmo ſaluari in ſimplicibꝰ bn̄ficijs. 2º. qn̄ nobis ē igno tum vtꝝ ex cā nō reſideat. tūc .n. pōt ſaluari the orica Inn. ſecꝰ vbi ex cōiecturis īdubitatꝭ p̄t pa te̓ ꝙ ſn̄ cā n̄ reſideat. ¶ Ultīo ſcias ꝙ nō ponēs vicariū ī eccl̓ia ānexa p̄bende vl̓ dignitati pͥuat̉ ipſe ſolū in vita ſua. nō aūt pͥuat̉ dignitas vel p̄ bēda. qꝛ delictū ꝑſone n̄ dꝫ noceͣ dignitati. ⁊ d̓ hͦ videas latiꝰ h̓ ꝑ doc. ¶ In gl. pe. ī fi. ſꝫ pͥmuꝫ di ctuꝫ ē v̓m. vt ꝓbat̉ in. c. ſuꝑ eo. jͣ. e. ti. li. vi. nec dr̄ hr̄e duas eccl̓ias curatas. cū alt̓a ē ānexa p̄ben de. eſt .n. intitulatꝰ in p̄bēda ⁊ nō in eccl̓ia ānexa ⁊ ſic limita. c. de multa. sͣ. eo. ¶ N lateranenſi Nō d̓bēt r̄ligioſi eccl̓ias l̓ d̓cimas a lai cis ſn̄ dioceſanoꝝ ꝯſēſu r̄cipe̓ excōicatoſ vl̓ īt̓di ctos ad diuina admitte̓. In eccl̓ijs quoqꝫ q̄ ad eos n̄ pleno iure ꝑtinēt īſtitue̓ vel deſtitue̓. ſꝫ pn̄ tabūt dioceſanis ad eas viros idoneos. hoc d. vſqꝫ ad fi. pͦ pōit tenorē ꝯcilij lat̉anēẜ. 2º appro bat ⁊ renouat ibi nos aūt. 3º addendo declarat ibi ſane. ¶ Noͣ pͦ ꝙ h̓ ꝓ maiori ꝑte renouat̉ qd̓ erat ſācitū ī ꝯcilio lat̉anēſi. ⁊ forte hac rōe. nā po terat dubitari vtꝝ ꝓpt̓ n̄ obẜuātiā eēt introdu cta facultas ſeu cōſuetudo ī ꝯͣriū. ⁊ vide qd̓ ī ſil̓i noͣ. ī cle. ſtatutuꝫ. de elec. vbi gl. noͣ. nūꝗd ꝯſuetuº. ſemel reprobata poſſit īduci. tetigi ī. c. ij. d̓ ꝓba. ¶ Noͣ 2º ꝙ religioſi nō pn̄t admitte̓ ad diuina excōicatos vl̓ noīatiꝫ int̓dcōs. ſi tn̄ admittūt de ſcō nō ꝑ hͦ efficiunt̉ irregulares. c. is ꝗ. de ſē. ex. li. vi. ſꝫ incurrūt penā. c. ep̄oꝝ. de p̓ui. eo. li. Noͣ 3º ꝙ patroni eccleſiaſtici habēt pinguius ius in eccleſijs patronatis qͣꝫ ſeculares. nam pn̄t ip̄i ex igere rōeꝫ de rebꝰ tꝑalibꝰ. quā laici patroni non poſſūt. ⁊ qͣliter ſit exigenda hͨ rō a rectore eccl̓ie vide ꝑ Inn. in. c. cū ⁊ plātare. jͣ. de p̓uile. ⁊ ex hͦ ⁊ ex illo. c. cū ⁊ plātare. collige rectorē eccleſie nō poſſe ad libitum diſponere de fructibus eccl̓ie ſicut de pr̄imonio. de his .n. fructibꝰ eccl̓ie pn̄t cōpelli ad reddēdū rōem nō tn̄ multū ſb̓tilit̓ exi genda ē rō. vt noͣ. in. d. c. cuꝫ ⁊ plantare. Ex hoc infero cū ꝙ pinguius ius hēat ep̄s in beneficio qͣꝫ patronus. ꝙ quemadmodū poteſt pr̄onꝰ exi gere rōem fortius ep̄s. ar. in. c. dilectus. sͣ. d̓ off. lega. laicꝰ v̓o patronꝰ de his ſe nō ītromittit. vt in. c. nouerint. x. q. i. ¶ Noͣ ꝙ ī eccleſijs ꝑtinēti bus ad religioſos pleno iure n̄ fit pn̄tatio recto ris ep̄o. ſꝫ ipſi inſtituūt ⁊ deſtituunt. intellige qn̄ ppl̓s ē exēptꝰ. al̓ rōe cure dꝫ recurri ad ep̄m de qͦ in. c. vnico. de capel. mo. li. vi. ⁊ qn̄ dicāt̉ eccl̓ie ſb̓iecte alicui pleno iure. dic vt in. d. c. qm̄. jͣ. de pͥ ui. nā pleno iure dicūt̉ qn̄ ep̄s nullum ius ep̄ale ibi exercet ſed tota iuriſdictō ꝑtinꝫ ad abbatem ſeu ad aliū p̄latū. ¶ Noͣ ꝙ hn̄s collatōeꝫ bn̄fi cij nō pōt in ppl̓o non exempto īſtituere clericū ignotū. ⁊ noͣ ꝙ teſtimoniū p̄latoꝝ facit plenā ꝓ batōeꝫ ſuꝑ idoneitate ꝑſone inſtituende que al̓ in illis ꝑtibus ē ignota. nā cū agat̉ de modico p̄ iudicō lr̄e cōmendaticie prelatoꝝ faciunt plenā fidē ad hͦ qd̓ noͣ. in. c. innotuit. de elec. vn̄ ponde ra ꝙ tex. non loquitur de depoſitione ſꝫ de teſti monio p̄latoꝝ. teſtimoniū v̓o eſt aſſertio ſine iu ramēto. vt in. c. tua. de coha. cle. ⁊ mu. ⁊ qͣlit̓ ml̓tꝭ mōis eccleſie pn̄t ꝑtinere ad religioſos. dic ple ne vt dictū fuit in. c. de monachis. sͣ. eo. Sꝫ q̄ro nunꝗd ep̄s dum fit ſibi pn̄tatio rōe cure poſſit exaīare clericū ſibi pn̄tatū ꝑ collatorē beneficij. ⁊ intellige vt dixi de eo qui hūit pͥus collationeꝫ ſed ſolum adit̉ ep̄s rōne cure populi ſibi ſb̓iec ti. Inn. hͦ exp̄ſſe non tāgit. ſꝫ ſolum dicit ꝙ ſi pn̄ tatus eſt notus dꝫ admitti ꝑ ep̄m niſi aliquid ꝓ betur ꝯͣ eum. Si vero eſt ignotus nō eſt admit tendus niſi probetur boni teſtimonij puta per lr̄as p̄latorum vt hic vel per diuinam conuerſa tionem honeſtam habitaꝫ in loco. ⁊ dixit Hoſt. ꝙ noti dicuntur hi qui ſunt oriundi de illo loco Ex his tamē verbis tacite ſentit Inno. ꝙ igno tus pōt examinari. ſed ipſe Inno. latius proſe quitur hanc qōnem in. c. veniens. de ver. ſig. lib. vi. in quadam additōne. quam pauci habent. ſꝫ eam ponunt ad litteram archid. ⁊ Io. an. vbi cō cludit ꝙ ep̄s non poteſt iſtum examinare. quia examinatio fit per illum qui hꝫ imponere ma num puta confirmatoriam conſecratoriam vel ordinatoriam. ſed in hoc caſu ep̄s nō confirmat collationem. ſed ſolum recognoſcenda eſt cura aīarum ab eo. vnde cura venit acceſſorie ad col lationem factam per iſtos religioſos ſeu alios. Io. de lig. ſentit ꝯͣrium. sͣ. c. ꝓxi. ſed iſte tex. pōt adduci pro opinione Inno. dum requirit vt nō preſentetur. ego puto ſic dicendum. ꝙ aūt queri tur de bonitate intrinſeca .ſ. reſpectu moris. aut de extrinſeca ⁊ accidentali. vt de ſcīa ⁊ ſimilibꝰ. pͥmo caſu loquit̉ iſte tex. nam ſi al̓s quis eſt no tus debet p̄ſumi idoneus niſi ꝓbetur cōtrariuꝫ vt in. c. fi. de p̄ſum. nec oportet ꝙ amplius exaīe tur exquo habuit collationem per habentē po teſtatem. Si autem eſt ignotus pōt cū exaīare cū al̓ nō teneat̉ eū admitte̓ vt hic. ¶ Scd̓o ca ſu puto ꝙ ep̄s poſſit taleꝫ examinare. qꝛ reſpcū cure aīaꝝ nō pōt dici idoneꝰ niſi pͥus ꝓbetur. et ꝑiculoſum eſt cōmittere inexꝑtol curā aīaꝝ. vt ī c. cum ſit. de eta. ⁊ qͣli. ꝓ hͦ facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ſi forte. de elec. li. vi. Item cū ep̄s teneat̉ reddere rōnem de cura vt h̓. gͦ ep̄s pōt eū exaīare. ⁊ hec ꝑs tutior ē. ¶ Ultīo q̄ro ꝗ dicāt̉ noīatiꝫ excōi cati vel int̓dicti. ⁊ facit iſta qō ad multa. nā ſepe ī aliqͣ diſpoſitōe reꝗrit̉ vt aliꝗd fiat noīatiꝫ. In no. dic̄ h̓ ꝙ ſi int̓dicit̉ ciuitas vel caſtrū oēs d̓ illo loco dicūt̉ noīatiꝫ excōicati vel int̓dicti. ar. c. cū in ꝑtibꝰ. de v̓. ſig. Idē ſi int̓dicūt̉ exp̄ſſis noībꝰ ꝓprijs. ſecus ſi excōicat̉ petrus cū fautoribꝰ ſu is. nā fautores nō dicūt̉ noīatim excōicati. ſꝫ oꝫ ꝙ pͥꝰ ſcā fide de fauore denūcient̉ excōicati. niſi notorie ꝯſtaret de fauore. Sꝫ ꝯͣ hͦ dcm̄ Inno. vide glo. noͣ. ⁊ Pau. ī cle. i. de vi. ⁊ hone. cle. ī v̓. noīatiꝫ. Pro pͥmo dcō vide glo. ī. c. cōſtitutus. de ſen. ex. li. vi. Pro cōcordātia dice̓ꝫ ꝙ vbi agi tur de īcurrēdo penā ip̄o iure nō dr̄ ꝗd fieri no mīatim. niſi expͥmāt̉ noīa ꝓpͥa. qꝛ hͦ īportatⁱ ethi mologia huiꝰ v̓bi noīatiꝫ. naꝫ in iſtis odioſis n̄ eſt recurrendum a ꝓprio ſignificato v̓boꝝ. vt ī c. ſtatutꝭ. de elec. li. vi. fac̄ qd̓ dixi ī. c. ex tue. d̓ cle. n̄ reſiden. niſi forte circūſtantie ſint ita ſtricte ꝙ teneāt ex toto vicem noīs ꝓprij. ꝓ hͦ. l. ij. ff. d̓ li. ⁊ poſt. ⁊ inſti. de exhr̄. lib. §. noīatim. ⁊. l. quotiēſ §. ſi ꝗs nomē. ff. de here. inſti. ⁊ facit. l. certum. ff. ſi cer. pe. Si v̓o nō agit̉ de īcurrēdo penā ipſo ſcō ſufficit ꝙ aliꝗd noīet̉ ꝑ circūſtātias lꝫ nō ita ſtrictas. ſic ītelligit Inn. hic dū ponit exempluꝫ qn̄ int̓dicit̉ ciuitaſ. ⁊ ītellige qn̄ int̓dicit̉ ppl̓s ali cuiꝰ ciuitatis. nā int̓dcā ciuitate nō ē īterdictus ppl̓s. qꝛ ppl̓s poſſꝫ alibi audire diuina de quo ī c. ſi ſnīa. de ſen. excō. li. vi. ¶ Icet uobis oogle nſuAbſēs ī the dio fructus bn̄ficioꝝ ſuoꝝ ꝑcipit ī ab ſētia ſꝫ qͦtidianas diſtributōes non. h. d. Uel ſic ẜm aliū intellectuꝫ. Diſpenſatus ſuꝑ hn̄dis fru ctibus in abn̄tia quotidianas diſtributōnes nō ꝑcipit. h. d. pͦ ponit pͥuilegij tenorem. 2º eius int̓ p̄tatōnem. 2ª ibi nolumus. ¶ No pͦ ꝙ etiā hn̄s dignitatem vt archidiaconus pōt ſe tn̄ſferre ad ſtudia lr̄arum ⁊ deſerere ꝓpͥam dignitatē. dꝫ tn̄ hr̄e licētiā ſuꝑioris quā tenet̉ ſibi īpende̓. vt le. ⁊ noͣ. in. c. relatū. sͣ. de cle. nō reſi. ⁊ de abbatibꝰ vid̓ ꝑ Io. an. in. c. iij. jͣ. ne cle. vel mo. vbi idē tꝫ ¶ Se cūdo noͣ ꝙ pͥuilegiū ꝓ ꝑte fauorabl̓e ⁊ ꝓ ꝑte odi oſū dꝫ reſtrīgi qͣtenus p̄iudicat alteri vel cultui diuino. nā pͥuilegiū h̓ cōceſſū ſuꝑ fructibꝰ ītegre ꝑcipiēdis nō extēdit̉ ad quotidianas diſtribu tōnes. cū hēat naͣm ſeparatā ab alijs fructibꝰ eo cleſie. ⁊ fuerūt introducte in fauorē cultus diui ni. vt canonici faciliꝰ ꝯuenirēt ad diuina. vt ī cle. ſi dn̄m. de reliqui. ⁊ vene. ſanc. iō nō debēt̉ niſi ī tereſſētibꝰ diuinis. de quo plene dicēdū vt hēt̉. ī c. vnico. decle. nō reſi. li. vi. ¶ Op. ꝯͣ tex. de. c. fi. de magi. vbi pꝫ ꝙ de iure cōi ꝗlibꝫ ſtudēs vl̓ do cens in theologia ꝑcipit fructus in abn̄tia. gͦ nō fuit neceſſe impetrare hͦ pͥuilegiū. So. pōt intel ligi hͦ. c. duplicit̓. pͥmo ꝙ iſtd̓ mādatuꝫ cōtinebat p̓ui legiū. ⁊ ſic ad ꝯͣria dic ꝙ nōduꝫ emanauerat iſtud. c. 2º pōt intelligi ꝙ iſtud mādatū pape cō tinebat ius cōe. forte eīm canonici de facto no lebāt ſibi rn̄de̓. vel impetrauit iſte ad cautelam. qꝛ ſolet plus timeri qd̓ ſpāliter iniūgit̉. jͣ. de hr̄. aduerſus. ¶ An aūt ſtudēs in iure habeat hͦ pͥ uilegiū. dic vt dixi in. d. c. tue. sͣ. decle. nō reſidē. ⁊ tex. in. c. cū ex eo. de elec. li. vi. facit ꝙ ſic. nā ſci entia iuris ē necͣria ad regimen eccl̓ie ⁊ totiꝰ or bis. vn̄ aſſiſtens in iure addiſēdo vl̓ docēdo nō ſolum ꝓmouet vtilitatē ꝓpriā ſꝫ ēt ꝓficit eccle ſie vl̓i. ⁊ vt dicit tex. in aucͣ. hīta. C. ne filius ꝓ pa tre. loquēdo de ſcīa iuris. ꝙ per ſcīam iuris illu minat̉ mundus ⁊ ad obedienduꝫ deo ⁊ mīſtris vita ſb̓iectoꝝ informat̉. facit. d. c. cū ex eo. ⁊. cͣ. ſuꝑ ſpecula. jͣ. de magiſ. qd̓ noͣ. in. c. i. d̓ conſāg. et affi. vbi dr̄ ꝙ canoniſta ē p̄ferendꝰ theologo in p̄latura in ꝑtibus in ꝗbus non vigēt hereſes. in illis v̓o locis theologus p̄fert̉ canoniſte. nā ad regimē eccleſie ſcīa iuris eſt magis necͣria. In glo. ibi reſpicit cōſuetudinē eccleſie. hodie hͦ cō ſuetudo ē redacta ad ius cōe. qꝛ de iure cōi di ſtributōnes non debent̉ niſi int̓eſſētibꝰ diuinis officijs. vt. d. c. vnico. de cle. nō reſi. li. vi. ¶ Sꝫ noͣ ex glo. iuncto tex. ⁊ dictis doc. hic ꝙ p̓uilegi um nō p̄iudicat cōſuetudini loci. niſi de cōſuetu dine ī eo fiat mētio qꝛ ī dubio nō vr̄ pͥnceps vel le tollere cōſuetudinē loci ſicut h̓ colligit̉ ī iſtis diſtributōibꝰ quotidianis. q̄ oliꝫ ex cōſuetudīe debebāt̉ ſolū int̓eēntibꝰ dīnis. ⁊ fac̄. l. ij. §. ſi ꝗs a cipe. ff. ne ꝗd ī loco pub. ⁊ ī. c. i. de cōſti. lib. vi. ¶ In ea. glo. ibi hīta rōne victus quotidiani. glo. obſcure loꝗt̉. ſꝫ hūit reſpectū ad cōſuetudi nē quarūdā eccleſiaꝝ collegiataꝝ in ꝗbꝰ bōa ſt̓ in cōi. ⁊ viuūt cōit̓. ita ꝙ mēſe cōi deputāt̉ certi redditus. reliqui v̓o diuidunt̉ inter canonicos ſtudēs gͦ deīͣcto eo qd̓ debet̉ cōi mēſe hēbit por tōem ſuā ac ſi eēt pn̄s. īmo vt ſentiūt hic doc. et dixi in. d. c. tue. ꝙ ſi vltra p̄bēdas diſtīctas capi tulū hꝫ aliqͣ bona quoꝝ fructꝰ ī fine āni diuidūt īter ꝑentes. dꝫ ſtudēs hr̄e ꝑtē ſuā. qꝛ hēt̉ ꝓ pn̄ te in fauorē ſtudij. iſti .n. redditꝰ nō ſunt cōditō nati ſic̄ diſtributōes qͦtidiane. qꝛ iſte diſtributio nes debēt̉ nō ſolū pn̄tibꝰ ſꝫ int̓eēntibꝰ diuinis. ⁊ puto ꝙ abn̄s cā ſtudij nō teneat̉ dimitte̓ vicari um loco ſui. cū iſte tex. ⁊. c. ſuꝑ ſpecu. loquūt̉ in diſtīcte. ⁊ qꝛ ſepe cōtinge̓t ꝙ detracta portione vicarij nihil ſibi remaneret. ſꝫ in bn̄ficijs curatiſ tenet̉ dimitte̓ vicariuꝫ. cū necͣrio ſit ibi exercēda cura. vt in. c. cū ex eo. p̄alle. ſꝫ in bn̄ficijs ſimplici bus poſſet ꝓbabiliter dubitari. ſed in collegiatꝭ ſimpliciter puto primū dictum verum. qꝛ defec tus abn̄tis poteſt ſuppleri per alioſ de collegio nec minus ſeruit ille eccleſie ſtudendo qͣꝫ illi of ficiando. ſed in beneficijs diſtinctis vt in capel lis ⁊ ſil̓ibus ꝓcedit dubiū. cum ibi non ſit ꝗ ſuꝑ pleat defectum abſentis. ⁊ ī hͦ eſſꝫ cogitādū. ſꝫ ꝓ nunc decido iſtud dubium. SXpoſui ſtigarē pbēaa Propt̓ pau rū eccl̓ie tathedralis pn̄t eis ānecti capelle reẜ uata ip̄oꝝ p̄ſb̓roꝝ cōgrua portōe. h. d. pͦ petitio 2º ꝓuiſio ibi ſi euidēs ¶ Noͣ pͦ bo. ar. ex tex. ad intellectū. c. extirpande. §. ꝗ v̓o. sͣ. eo. vt pena ibi appoſita referat̉ ad pͥmū caſum. nā ꝓpt̓ ꝓuiſio nē illiꝰ cōcilij nō potuerūt canonici hēre deīcepſ eccl̓ias parrochiales. ¶ 2º noͣ ar. ꝙ p̄bende exi gunt reſidentiā ꝑſonalē. nam ꝓpter eius reſidē tiā non pōt canonicꝰ de iure cōi hēre eccl̓iā par rochialē. qꝛ nō p̄t vtriqꝫ ꝑ ſe deſeruire. ſed cum hodie ī multꝭ eccl̓ijs p̄bēde nō exigāt reſidētiaꝫ vr̄ ꝙ licite poſſit canonicus hr̄e eccl̓iam parro chialē. cui tn̄ dꝫ ꝑ ſe deẜuire. exquo nō ē ānexa p̄bēde. vt. d. §. ꝗ v̓o ¶ Noͣ 3º ar. ꝙ etiā ꝓpt̓ pauꝑ tatē bn̄ficij nō pōt ꝗs hr̄e duo bn̄ficia īcōꝑatibi lia puta reſidētiā exigētia. nā lꝫ canonici h̓ hērēt p̄bendas tenues. ⁊ nō pn̄t ſuſtentari. tn̄ n̄ fuit eiſ licitū hēre eccl̓ias parrochiales niſi ꝑ viā ānexi onis. vt ſequit̉ in lr̄a. ¶ Noͣ qͣrto duos caſus ī quibꝰ licite eccleſia ānectit̉ p̄bēde. pͥmꝰ ꝓpt̓ eui dētē nec̄itatē. vtputa qꝛ ꝓpter p̄bēdaꝝ tenuita tē nō reperiunt̉ qui velint acceptare canonicatꝰ Scd̓s caſus ꝓpt̓ vtilitatē. qꝛ lꝫ reperiāt̉ nō tn̄ ſt̓ idonei ⁊ cōueniētes eccl̓ie cathedrali. ⁊ cōſide ra qꝛ nihil h̓ dr̄ d̓ p̄rogatīa ꝑſonaꝝ ſꝫ tm̄ de ne ceſſitate vel vtilitate eccl̓ie. Ex qͦ pōt īferri ꝙ lꝫ euidēs p̄rogatīa ꝑſōe ſuadeat diſpēſatōeꝫ pluri um bn̄ficioꝝ. vt ī. c. de multa. ī fi. sͣ. eo. nō tn̄ dat facultateꝫ ānectēdi vnū bn̄ficiū alt̓i. qꝛ fierꝫ p̄iu diciū ip̄is bn̄ficijs. cū vnū veniret acceſſoriū ad reliquū. ¶ Noͣ optimū modū ⁊ ꝓuiſioneꝫ au gmentādi redditꝰ canonicoꝝ. vt ānectant̉ p̄bē dis eorū capelle ſeu eccl̓ie parrochiales. ⁊ noͣ ꝙ noīe capelle veīt eccl̓ia parrochial̓. cū .n. hͦ. c. r̄fe rat ſe ad dc̄ꝫ. c. extirpāde. clare pꝫ ꝙ loꝗt̉ d̓ illis eccl̓ijs. ¶ Noͣ ibi reẜuata cōgrua ⁊cͣ. ꝙ ꝓpt̓ vni onē vniꝰ eccl̓ie ad aliā nō dꝫ alterari ſtatꝰ eccl̓ie vnite. ſꝫ dꝫ ī tali eccl̓ia more ſolito deẜuiri. hīc ē ꝙ doc. h̓ q̄rūt ꝗd ſi ē eccl̓ia q̄ nō ſuffic̄ vicario et canonico. ⁊ cōcludūt ꝙ talis eccl̓ia n̄ ē ānectēda p̄bēde. qꝛ pͦ ē ſb̓ueniēdū ẜuitō illiꝰ eccl̓ie. 2º. īdul gēdū nec̄itati canōici. ſi aūt nō reperiūt̉ tales ec cleſie ſufficiētes dꝫ ep̄s ſb̓ueīre d̓ redditibꝰ ſuis qd̓ noͣ. ꝓ hͦ fac̄. xij. q. ij. c. ꝯceſſo. ⁊. c. qͣtuor. Sꝫ q̄ ro de mō augmētādi p̄bēdas ẜꝫ diſpōneꝫ hꝰ. c. So. duo ītellectꝰ h̓ aſſignant̉ ꝑ doc. pͥmꝰ ꝑ viā vnionis. vt ſi capella vniat̉ p̄bēde. ⁊ iſte modꝰ ē clarus. ⁊ vide bonū tex. ī cle. ij. d̓ re. eccl. n̄ alie. Scd̓s modꝰ vt ſn̄ vnione ſtatuat̉ pēſio ex red ditibꝰ eccleſie vel capelle ſoluēda canōico. ⁊ noͣ ex hͦ 2º mō ꝙ licite p̄t ep̄s ꝯſētiēte ſuo capl̓o ꝯſti tuere pēſiōeꝫ ex redditibꝰ eccl̓ie abūdātꝭ ꝑſoluē dā ſingl̓ari canōico. ꝓ hͦ fac̄. c. extirpāde. §. ꝗ v̓o a ꝯͣrio. nā ibi ſolū īhibet̉ pēſio ī fraude̓. ſecꝰ ſi iu ſta cā ſb̓eēt. ad idē. c. ad audiētiā. el. ij. d̓ ℟ptꝭ. et credo ꝙ nō ſolū poſſꝫ ꝑ hūc modū ꝓuidere ca nonicis ſꝫ ēt alijs dignitatibꝰ ſeu rectoribꝰ multū īdigētibꝰ. ad hͦ. c. i. d̓ re. eccl. n̄ alie. li. vi. vbi pꝫ ꝙ ꝓpter paupertatē vniꝰ eccl̓ie licite pōt aufer ri mēbꝝ eccleſie exuberātꝭ ⁊ cōferri īdigēti. naꝫ vnica ē eccleſia hn̄s multa m̄bra. xxiiij. q. i. loꝗt̉ iō dꝫ vnū m̄brū alt̓i ſb̓ueīre. ⁊ hͦ noͣ. lꝫ nūqͣꝫ vide riꝫ ī pͣctica. ſꝫ optīe pōt practicari. ⁊ pōt eē bona doctrina ⁊ vtilis ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo nec̄itas vl̓ vtilitas ibi ꝓpt̓ nec̄itatem licitū ē ⁊cͣ. nō ītelligas rudit̉ iſtā gl. qꝛ eēt ꝯͣ tex. nā hͦ nō fuit licituꝫ ꝓpt̓ pauꝑtateꝫ hēre p̄bēdā ⁊ eccleſiā parrochialē. gͦ multominꝰ nō lꝫ hr̄e duas eccleſias curatas. ſꝫ illd̓. c. vnicū alle. ī gl. loꝗt̉ ī ānexiōe fienda. qꝛ ꝓ pt̓ pauꝑtatē duaꝝ eccleſiaꝝ n̄ valētiū ſingulares hr̄e p̄ſb̓roſ pn̄t īt̓ ſe vniri ⁊ d̓bēt. ⁊ idē ī pͥoratibꝰ regularibꝰ. nā vbi ī vno pͥoratū n̄ pn̄t ſtar̄ ſalteꝫ duo regulares debēt vniri. vt ī cle. ne ī agro. §. ad hͦ. de ſtatu regū. Fateor tn̄ ꝙ ſi nō fit vnio p̄t ep̄s diſpēſare vt vnꝰ hēat has duas eccleſias vt ī. c. ſcōꝝ. lxx. di. lꝫ hodie ſit dubiū ꝓpt̓. c. d̓ ml̓ta. sͣ. eo. vbi innuit̉ ꝙ diſpēſatō ī curatꝭ ꝑtinet ad pa pā. ſꝫ dic vt ibi dixi. ¶ In ea gl. ibi ⁊ credo noͣ. glo. vſqꝫ ad fi. ⁊ eius mens vr̄ h̓ ꝙ ſi portio ſeu penſio dūtaxat ſtatui ⁊ canonico ex redditibus eccleſie. tūc p̄ſb̓r inſtituēdus in capella eſt p̄latꝰ ī capella. ⁊ hꝫ curā aīaꝝ. ſꝫ ſi capelle ānectit̉ p̄bē da. tunc p̄ſb̓r ibi ſtatuēdꝰ hēt̉ loco vicarij. ⁊ vid̓ Laud. ī cle. vnica. de off. vi. ⁊ Io. de lig. poſt eū vbi cōcludūt. ꝙ ſi portio certa dat̉ canonico. tūc vēdicatō reꝝ capelle ⁊ cura ꝑtinet ad p̄ſbyterū. ſi v̓o c̓ta portio dat̉ p̄ſb̓ro tunc vendicatio reꝝ ⁊ iuriū capelle ꝑtinet ad canonicū ⁊ cura ī hītu. ſꝫ in actu ꝑtinꝫ ad p̄ſbyterū. ⁊ loquūt̉ qn̄ capel la ē ānexa p̄bēde. nā vbi nō fit ānectō ſꝫ ſolū ſta tuit̉ pēſio nihil hꝫ age̓ canonicos ī capella. Ilectus filius. ccc Licꝫ I ſia ex dōatōe laici bn̄ficiū cōferat. tꝫ il lius bn̄ficij īpetͣtio de hͦ mētōe nō hīta. In pͥª po nit̉ īpet̓ntꝭ q̄rela. I 2ª ꝓuiſio ibi mādamꝰ. Nō pͦ ꝙ corā executore ad bn̄ficia pōt is cꝰ int̓eſt ſu as exceptōes ꝓpone̓. ad hͦ. c. accepimꝰ. de eta. et quali. plene dixi ī. c. fi. d̓ p̄ſūp. Roͣ 2º. ibi int̓lo q̄n do ꝙ executor ad bn̄ficia pōt ſi vult aſſumere ꝑ tes iudicis īter ꝑtes ⁊ int̓loꝗ ī cā. ⁊ ꝓnūciar̄ ſe n̄ eē executorē. ⁊ hͦ ēt noͣ ꝙ iudex datꝰ ꝑ lr̄as nul las pōt ꝓnūciare ſe nō iudicem. qꝛ ſaltē ī illo ar ticulo eſt iudex ⁊ pōt etiā cōdēnare īpetrantē ī expenſis. tex. ē multū noͣ. ī cle. i. de r̄ſcrip. ⁊ pōt adduci ille tex. ī quolibꝫ iudice īcōpetēti. vt ſal tem ſit cōpetens in caſu dubij cuꝫ diſcutit̉ an ſit iudex. ⁊ ē hͨ iuriſdictō potius ordīaria qͣꝫ dele gata. vide ēt gl. ī. c. fi. de ℟ep. ¶ Noͣ ꝙ ſi a iudi ce ꝓnūciāte ſe nō iudicem appellat̉. nō extīguit̉ ſua iuriſdictō vn̄ pōt cā remitti ad eūdeꝫ vth̓ cō tīgit. nā vt pꝫ in antiqͣ ab iſto ꝓuūciante fuit ap pellatū. ¶ Ultīo noͣ ⁊ tene mēti ꝙ ſi res laici cō ferūt̉ eccleſie aſſumūt naͣꝫ aliaꝝ reꝝ eccl̓iaſticaꝝ ⁊ gaude̓ dꝫ p̓uilegijs rebꝰ eccleſie cōceſſis. ⁊ fac̄ hͦ lr̄a ī ar. ꝙ res tradita ꝑ laicū eccleſie n̄ dꝫ āpliꝰ ſubijci gabellis ⁊ alijs oneribus que ad libitum dn̄i tꝑalis pͦ imponebat̉. facit ēt ꝙ res ꝑueniens ad manꝰ exēpti dꝫ gaude̓ pͥuilegio exemptōnis vide ad hͦ tex. cū gl. noͣ. in. c. vnico. de iurepa. li. vi. vbi pꝫ ꝙ ſi pr̄onꝰ laicus dat ius ſuū pr̄onatꝰ eccl̓ie. cenſenda ē illa eccl̓ia vt pr̄onꝰ eccleſiaſti cus non vt ſecularis. ¶ Sꝫ ꝯͣ hͦ ⁊ ꝯͣ tex. opp. sͣ. de fo. cōpe. in. c. ex tn̄ſmiſſa. ⁊ in. c. v̓m. vbi pꝫ ꝙ ſi eccleſia hēat feudū a laicocēſet̉ vt laicus ⁊ nō vt eccl̓ia. vn̄ ſi cōtingit appellari ab aliquo vaſal lo. dꝫ appellari ad dn̄ꝫ ſuꝑiorem ſecularē ⁊ non ad archiep̄m vl̓ ad papā. ad idē tex. in. c. ſolite. d̓ maio. ⁊ obe. So. qn̄qꝫ res laici ex toto cōfert̉ eccleſie ita ꝙ incorporat̉ ip̄i eccl̓ie. ⁊ tūc hꝫ locū qd̓ p̄dixi. fac̄. x. q. i. nouerint. qn̄qꝫ nō īcorporat̉ ex toto eccl̓ie vt ī rebꝰ feudalibꝰ in ꝗbꝰ dn̄iū di rectū remanet apd̓ laicū infeudātē. ⁊ tc̄ hꝫ locū ꝯͣriū. vn̄ dꝫ rōe feudi ille laicꝰ recognoſci ī dn̄m ⁊ ita dꝫ intelligi tex. in. d. c. ſolite. ⁊ ſatis hāc di ſtinctōeꝫ ī paucis v̓bis ſenſit ibi Inno. In gl. i. ibi nō poſſet cōpelli per papā. pōdera gl. vult eīꝫ ꝙ papa nō poſſit cōferre bn̄ficiū patronatꝰ laicoꝝ. ⁊ allegat. c. cū dilectꝰ. de iurepa. hͦ dc̄ꝫ ꝯīt impugnat̉ a doc. nā in ſpūalibꝰ vl̓ quaſi dꝫ ꝗſqꝫ recognoſcere papā ī ſuperiorē. xxij. di. in. c. i. et ij. ⁊ ꝓ hͦ qꝛ laicus poſſidet iuſpa. ex ꝑmiſſiōe ec cleſie. vt in. c. iij. de iurepa. ⁊ quo ad illud ſb̓ijcit̉ eccl̓ie. vt in. c. qͣꝫto. de iudi. nec ob. c. cū dilectꝰ. lo ꝗt̉ .n. ī legato. ⁊ de hoc ibi pleniꝰ dicet̉. vide tn̄ glo. noͣ. in cle. ij. de p̄ben. que dicit ꝙ lꝫ papa poſ ſit cōferre pr̄onatū laici. tn̄ ſi nō facit mentioneꝫ ꝙ iuſpatronatꝰ ꝑtinet ad laicū non valet ꝓuiſio tāqͣꝫ ſurreptitia. quia in dubio papa nō intendit velle p̄iudicare iuripatronatꝰ laicoꝝ. ⁊ idē tenēt doc̄. ī. d. c. cū dilectꝰ. qd̓ noͣbis. ⁊ ī fi. glo. Contra hāc glo. ⁊ tex. facit. d. c. cū dilecti. inducēdo alio mō. nā ibi ſfit dr̄a vtꝝ iuſpatronatus ꝑtineat ad clericū vt ad clericū .i. rōne eccl̓ie. an vt ad cleri cum tanqͣꝫ laicū rōe pr̄imonij ſui. nam qn̄ ꝑtinet ad clericū vt ad laicū cenſendꝰ ē vt laicus. So. in caſu nr̄o donatio fuit fcā decano rōe eccleſie ⁊ ſic ꝑtinebat ad eū vt ad clericū. Et rō diuerſi tatis eſt. qꝛ qn̄ ꝑtinet ad clericū vt ad laicū non mutauit ex toto naͣꝫ ſuā. cū poſſit adhuc redire rōe ſucceſſionis ad laicos. ſꝫ qn̄ collatō ē ſcā ec cleſie. tūc ex toto mutauit naͣm ſuā. vt hic ⁊ ī. d. c. vnico. de iurepa. Sꝫ diceres qūo potuit ꝑti nere collatō ad regē ꝯͣ. c. maſſana. ⁊. c. ſacroſan. de elec. nā lꝫ pn̄tatō poſſit ꝑtinere ad laicū nō tn̄ collatio. quia ꝑ collatōeꝫ tn̄ſfert̉ ius ſpūale ⁊ ē quid mere ſpūale. vt in. c. ij. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de p̄ben. li. vi. So. duplex. pͥma vt intelligat̉ lr̄a īproprie capiēdo collatōem ꝓ pn̄tatōne. ⁊ ſic vr̄ glo ītel lexiſſe. 2º. pōt intelligi ꝓprie. ⁊ tunc ſtat ꝯͣriū. ſed tunc intellige ꝙ ex pͥuilegio rex hēbat collatōeꝫ vel ex p̄ſcriptōne tāti tꝑis. de cuius initō nō eſt memoria. nā voluerūt ꝗdā ꝙ rex tali mō ml̓tas acquiſiuerit collatōes. ſꝫ tu vide plene ī. d. c. ij. in nouella ꝑ Io. an̄. vbi diſputat an ex p̄ſcriptione tāti tꝑis poſſit hͦ ius cōpete̓ laico. ſꝫ certe de ri gore dicēdum ē ꝙ nō. qꝛ ſine poſſeſſiōe non ꝓce dit p̄ſcriptio. ⁊ laicus ē īcapax poſſeſſione iuriſ ſpūalis ī. c. cām. de p̄ſcrip. ⁊ ibi vide pleniꝰ. In gl. fi. ī fi. Goffre. tꝫ ꝙ ſi appellatō ꝓceſſit ꝓuidē dū ē de p̄bēdis pͥus uacantibꝰ. ſecꝰ ſi collatō fu it fcā appellatōne nō p̄cedēti. Io. an. dicit recur rendū ad. c. ſi capitulo. ⁊. c. ſi ſoli. de cōceſ. p̄ben. li. vi. vbi hētur ꝙ ſi ſcribit̉ executori ad expellen dū. ⁊ ille interdixit ordinario collatori ne cōfer ret. nō ꝑ hͦ adeo afficit̉ p̄bēda. vt non teneat col latio alteri ſcā vt in iuribꝰ p̄alle. Et in iſtis caſi bus tenēda ē pͥma opi. glo. vt de p̄bēdis antiꝗs ꝓuideat̉. his .n. ceſſātibꝰ puto ꝙ ſola appellatō nō īpedit vires collatōis. qꝛ a pͥncipio nō īpedit ptāteꝫ cōpetentē ꝑti. lꝫ ſuſpēdat iuriſdictōem iu dicis. de quo ꝑ Inno. ī. c. qꝛ ꝓpter. ⁊ in. c. cū int̓ de elec. ⁊ in. c. ad diſſoluēdū. de d̓ſpon. impube. ¶ Ultīo op. ꝯͣ tex. vr̄ .n̄. ꝙ iſte appellāſ nō d̓buit remitti ad iſtos iudices ꝗ ꝑ pͥꝰ ꝓceſſerūt. vt. ī. c. accepta. de appel. hͦ fuit de cōſēſu ipſiꝰ appellato ris. Sꝫ doc. hͦ reuocāt in dubiū vtꝝ petēs ſe re mitti ad iudicem a quo d̓bebat ꝯdēnari ī expēẜ ⁊ vr̄ pͥmo ꝙ ſic ꝑ. c. interpoſita. de appel. Cōtra riū tenent hic doc. dantes bonam limitatōeꝫ ad c. interpoſita. de app. ⁊ nō ꝓcedat cū iuſte appel lās petit reuocari grauamē ſeu remitti petit ad iudicē a qͦ vt h̓ accidit. In ꝯͣrio .n. fuit appellatū friuole. ⁊ an̄qͣꝫ de iuribꝰ appellatōis cōſtaret pe tijt ſe ad pͥorē iudicē remitti. qd̓ noͣ. MIIper iordina ta. Pueri ⁊ al̓ bn̄ficiati n̄ ſūt idonei ad bn̄ficia cōſequēda. hͦ d. īherēdo v̓bis lr̄e. Et ī pͥma pōit̉ deciſa ꝯſultatō. In 2ª rōis rō. In 3º rn̄ſio. 2ª ibi cū aūt. 3ª ibi cōſultatōi. ¶ Nō prīo ex rōne rōnis vnā regulā generalē ꝙ is dr̄ ido neus ad bn̄ficiū ꝗ p̄t ⁊ vult ī eo d̓ſeruire. ⁊ ſic re ꝗrūt̉ ptās ⁊ volūtas. ⁊ ex hͦ ⁊ ex d̓ciſa īfert̉ ꝙ p̄ bēda de iure cōi reꝗͥrit reſidētiā. ⁊ ꝓ hͦ. c. extir pāde. ī. §. ꝗ v̓o. sͣ. e. vbi noͣnt̉ colligit̉ ꝙ reſiden tia debita p̄bēde p̄iudicat reſidentie parrochial̓ eccl̓ie. ⁊ maxīe colligit̉ hͦ ex v̓. oporteat. qd̓ ē v̓ bū necͣitatꝭ. ¶ Noͣ 2º ꝙ bn̄ficiatꝰ nō ē idoneꝰ ad bn̄ficia cōſequēda. ⁊ cū h̓ tex. īdiſtīcte loqͣt̉ d̓ bn̄ ficio. ītelligi dꝫ de quolibꝫ bn̄ficō. ⁊ intellige qn̄ tale ē bn̄ficiū ex quo p̄t ſuſtētari. al̓ āt ſi bn̄ficiuꝫ nō r̄ꝗre̓t r̄ſidētiā bn̄ puto eū idoneū ad alid̓ ob tinēdū. ꝓ qͦ vide bonā gl. ī. c. dudū. ij. d̓ elec. ſecꝰ ſi reꝗrit reſidētiā. qꝛ tc̄ ē ꝗd ſibi īputet̉. qͣre illud acceptauit. dꝫ .n. eē cōtētꝰ ea vocatōe qͣ vocatꝰ ē ⁊ q̄re̓ ſibi victum ex īduſtria. xxi. q. i. ī. c. i. ⁊. xci. di. ī. c. clericꝰ victū. ⁊ ad p̄dcā vide bonuꝫ tex. in c. is cui. e. ti. li. vi. Itē noͣ ex tex. bonū ar. ⁊ quaſi exp̄ſſū ꝙ an̄. xiiij. ānū nō p̄t ꝗs īſtitui canōicus ī eccl̓ia cathedrali. nā puer ꝓpͥe ꝗs dr̄ a. vij. āno vſqꝫ ad xiiij. tunc incipit adoleſcētia. de quo vi de plene ꝑ glo. in proemio ſexti. vbi diſtinguūt̉ homīs etates. ⁊ de hoc. jͣ. plenius dicetur. ¶ Nō ibi deſeruire beneficijs ⁊c̄. tex. apertum ꝙ quis tenetur deſeruire ꝑ ſe ēt ī beneficio ſimpli ci. nam nulli dubium eſt ꝙ puer vel beneficiatꝰ poſſet deẜuire bn̄ficio. ſꝫ hi dicunt̉ īpotētes ad ẜuiēdū. qm̄ ꝑ ſe ẜuire nō pn̄t ut tenent̓ ¶ In gl. i. ſed huic ſtandū eſt tanqͣꝫ poſteriori. videt̉ glo. hic ſe referre ad pͥmam opi. ut hodie an̄. xiiij. an nū nō reputet̉ quis idoneus ad bn̄ficia ēt ſim plicia obtinēda. qꝛ eſt impotens ad ſeruiendum ꝓpter defectum etatis. ſed glo. Io. an̄. habes ī ꝯͣrium. in. c. ſi eo tempore. de ℟p. li. vi. que r̄pu tat idoneū quēlibet pueruꝫ ad bn̄ficiuꝫ ſimplex obtinendū. ⁊ dr̄ puer vt dixi a ſeptīo anno vſqꝫ ad. xiiij. ⁊ vr̄ ꝓbari opi. ſua in. c. cū ex eo. d̓ elec. in vi. vbi minor. xiiij. an. habuit canonicatum in eccl̓ia cathedrali. ⁊ dr̄ ꝙ interim nō hꝫ vocē ī ca pitulo. Et circa hāc maͣꝫ ſcribūt hic aliqua doc. ſꝫ plenius expediēdo maͣꝫ cum querit̉ de etate requiſita ad quēlibet circa bn̄ficium diſtīgue ſic aūt eſt bn̄ficiū regulare aūt ſeculare. primo cāu ſi ē abbatia. tūc in abbatiſſa requirit̉ etas. xxx. annoꝝ. ⁊ in. c. indēnitatibus. de elec. li. vi. In ab bate vero non reperit̉ tp̄s exp̄ſſum. ſꝫ cōit̓ dici mus ꝙ requirit̉ tp̄s. xxv. annorum. per. c. cū in cunctis. in. §. inferiora. de elec. vbi regularit̓ ad quālibet dignitatē obtinendā ſufficit illud tēpꝰ. nec ſtatutū in abbatiſſa dꝫ trahi ī abbate̓. ⁊ vide glo. que hoc tenet in. d. c. īdēnitatibus. Ex quo noͣ ꝙ ꝓuiſum in abbatiſſa nō trahitur ad abba tem. qꝛ licet maſculinum comprehendat femini nū nō eꝯͣ. de quo vide bonā glo. ī cle. attenden tes. de ſtatu regū. nec eſt eadē rō in vtriſqꝫ. nam ꝓpter debilitatem ſexus mulieris olim require batur ꝙ eēt ſeptuagenaria. Si vero eſt priora tus ⁊ tunc ſi eſt conuentualis habēs collegiū ſb̓ ſe requirit̉ tp̄s. xxv. ānoꝝ. ar. in cle. ne in agro. ī §. ceterū. de ſtatu regu. Si vero non eſt conuē tualis ⁊ tunc ſi hꝫ curā aīaꝝ ſubdiſtīgue. aut ex cōſuetudīe prior exercet curaꝫ per ſe. ⁊ dꝫ hēre xxv. annos. qͣꝫqͣꝫ .n. hoc non colligat̉ exp̄ſſe ex illo tex. ſatis colligitur ex mēte ⁊ rōe alioꝝ iuri um. nam non poteſt ꝗs exerce̓ curā niſi ſit p̄ſb̓r ⁊ nō pōt quis eſſe preſb̓r niſi ſit in. xxv. anno. vt in cle. generalem. de eta. ⁊ qua. ⁊ pro hoc quia ī eccl̓ia ſeculari curata requiritur illud tp̄s. vt in d. § īferiora. Si v̓o curā non exercet ꝑ ſe tunc vr̄ ſufficere tp̄s. xx. ānoꝝ. vt in. d. §. ceterū. aut ē pͥoratus ſine collegio ⁊ ſine cura. ⁊ tunc videtur velle Fede. cōſilio. xlvij. vt ſufficiat tp̄s. vij. an noꝝ. adducit noͣ. ꝑ glo. in. d. c. ſi eo tꝑe. Item qꝛ non pōt dici dignitas exquo non habet collegi um. gͦ eſt ſimplex beneficium. ſed hoc dcm̄ non puto verū. aut intellexit de p̓oratū regulari. ⁊ tc̄ aperte dcm̄ ſuum ē falſū. qꝛ ſi nō eſt ꝓfeſſus nō nō pōt hēre pͥoratū in. c. nullus. de elec. li. vi. ⁊ ꝓ feſſus eē non poteſt ante. xiiij. annum. vt in. c. i. de regu. li. vi. Aut intellexit d̓ pͥoratu ſeculari. ⁊ tūc dcm̄ ſuū dependet ex alio. nūquid poſt. vij. ānum poſſit quis hēre eccleſiā non curatā ⁊ cre do ꝙ nō. vt. jͣ. ſb̓ijciaꝫ ¶ In 2º pͥncipali membro dico ego ꝙ ſi eſt pͥoratus nō hēns collegiuꝫ nec curā requirit̉ ad minus tempus. xiiij. annorum ar. in. c. īdecoꝝ. de eta. ⁊ qua. ⁊ ī. d. §. ceterū. Ex his etiā hēs quid de monachatu. nam requirit̉ tp̄s. xiiij. ānoꝝ. vt p̄dixi. licꝫ Hoſti. appellet mo nachatū bn̄ficiū ſimplex. nō tn̄ ꝓprie vr̄ bn̄ficiuꝫ ſꝫ potius eſt quoddaꝫ votū ſolēnizatum per ꝓ feſſionem. vt. c. vno. de voto. li. vi. Sꝫ forte ha buit reſpectū. quia per monachatum ꝗs acꝗrit ius collegij. ⁊ hꝫ monaſteriū obligatū ad alimē tandū eū. vnde hoc reſpcū pōt dici ꝙ hꝫ bn̄ficiū ſimplex. ſicut is qui intrat aliqd̓ collegiū clerico rum ſeculariū vbi bona ſunt cōia. ar. in. c. qm̄. sͣ. de vita ⁊ hone. cle. ⁊ hec ꝓcedunt quo ad pͥmū mēbrum. ¶ Uenio ad 2ᵐ cum beneficium ē ſe culare. qͦ caſu dic aūt eſt ep̄atus. ⁊ requirit̉ ꝙ ex egerit. xxx. annum. vt in. c. cū in cunctis. p̄alleg. Aut eſt dignitas inferior. ⁊ tūc requiritur ꝙ at tingat .xxv. ānum. vt in. d. §. inferiora. Aut ē bn̄ ficiū curatum. ⁊ tunc requiritur eadeꝫ etas. vt ī d. §. inferiora. Ep̄s tn̄ diſpenſat dūtaxat ī perſo natu nō curato. ⁊ tunc ſufficiat etas. xx. annorū. In alijs aūt nō diſpenſat. uide bonū tex. in. c. i. de eta. ⁊ qua. li. vi. Si vero eſt bn̄ficiū ſine cura ⁊ ſit ſimplex. ⁊ tunc ſūt opi. vt dixi. mihi ſatꝭ pla cet opi. Cal. qui voluit ꝙ ſi bn̄ficiū ſonat in no men rectorie. vtputa qꝛ ē eccl̓ia vl̓ capella per ſe ſtās ⁊ hn̄s clericū ad ſuū regimē ⁊ tunc ad mi nus requirit̉ tp̄s. xiiij. ānoꝝ. ⁊ de hͦ vr̄ caſus in d. c. īdecoꝝ. nō cauillādo lr̄am. lꝫ glo. alit̓ ibi ītel ligat. nam in in hͦ bn̄ficō rectorie nō dꝫ reꝗri tp̄s xxv. ānoꝝ. quia cū hͦ caueat̉ ſpecifice in curatis. vt. d. §. inferiora. vr̄ alid̓ dicendū ī nō curatꝭ. ar. in. c. nōne. de p̄ſūp. nec vr̄ ſufficere etas. vij. āno rum. qꝛ cū hēat regere eccl̓iaꝫ īdecens ē vt talis dicatur idoneus qui neſcit gubernare ſeip̄m. vt in. d. c. indecoꝝ. Et ex hͦ īpugnat̉ dcm̄ Fed. ſi in tellexit de p̓oratu ſeculari. aut nō ſonat in voceꝫ rectorie. ſꝫ ē bn̄ficiū in eccl̓ia. ⁊ tūc ſi reꝗͥrit ma turitatē ꝯſilij. exēplū ī canōicatu eccl̓ie cathedra lis. ⁊ tc̄ tꝫ hͦ Hoſt. ⁊ archi. ī. d. c. ſi eo tꝑe. ꝙ r̄ꝗrit̉ etas. xiiij. ānoꝝ. nā an̄ illā etatē n̄ p̄t ſapient̓ iura tractare. ſicut dicimꝰ ī milite volēte teſtari aū il lā etatē. l. lꝫ. ff. de teſta. mili. gl. tn̄ ī. d. c. ſi eo tꝑe. ſētit oppoſitū. ꝑ. d. c. ex eo. ſꝫ archi. rn̄det ꝙ illd̓ ꝯtinet diſpenſatōeꝫ. ⁊ qꝛ diſpēſatīe ille fuit ꝓmo tuſ ī cāu illiꝰ. c. an̄. xiiij. an. ⁊ vt audio curia ẜuat hāc opi. archi. ⁊ Ho. ⁊ iudicō meo vr̄ tex. h̓ nō ī ꝓpͥanº v̓bū pueri appoſitū ī tex. Si v̓o nō reꝗ rit maturitatē ꝯſilij. ⁊ tc̄ ſuffic̄ etas. vij. ānoꝝ. ⁊ f. cāu ẜua noͣta ī. d. c. ſi eo. ⁊ ꝑ gl. h̓ pōe exēplū ī p̄ bendis clericalibꝰ. nā ī ml̓tis eccl̓ijs ſt̓ bn̄ficia ꝓ clericis minoribꝰ. ꝗ tn̄ n̄ ſt̓ d̓ collegio. ſꝫ tn̄ ſipl̓r bn̄ficiati d̓ iſtꝭ bn̄ p̄t ꝓuideri iſtis mīoribꝰ. ⁊ ꝑ hͦ hēs etatē reꝗſitā ad qd̓libꝫ bn̄ficiū. qd̓ noͣbis. ¶Im cauſa) mne s Pro bēde ītegratōe alia diuidi n̄ dꝫ. h. d. dīo cōis. 2ª ibi cōſultatōi. Noͣ ex tex. ꝙ n̄ ē fauē dū p̓uilegiato ꝯͣ parit̓ pͥuilegiatū. ⁊ fac̄ hec litte̓a ꝙ pͥuilegiatus non vtit̉ pͥuilegio ſuo contra pa riter pͥuilegiatum de quo per Bar. in aucͣ. quas actōes. Ade ſacroſan. ec. dico ī. c. ī pn̄tia. d̓ ꝓba. ⁊ hec lr̄a facit optime ad. q. nunꝗd eccl̓ia cōſtitu ta heres poſſit detrahere falcidiā de legatis ad pias cās ſeu alijs eccl̓ijs. ⁊ vr̄ ꝙ ſic. qꝛ non debꝫ eccl̓ia legataria vti p̓uilegio ſibi cōceſſo ī piudi ciuꝫ eccl̓ie que eſt inſtituta heres. lꝫ glo. videat̉ dubitaſſe. xij. q. iij. pontifices. ſꝫ optīe facit tex. in ar. in aucͣ. de ſāc. ep̄i. ī fi. §. ſꝫ ⁊ hͨ pn̄ti. ⁊ gl. in. d. c. in pn̄tia. in fi. ubi dico. Item allegatur iſte tex. vulgariter ꝙ nō dꝫ vnū altare diſcooperiri. vt al tꝝ cooperiat̉. ⁊ facit vt nō ẜuiamus vni amico ī p̄iudiciuꝫ alterius amici. ¶ Noͣ ꝙ p̄benda non iuſte diuiſa nō pōt petere ꝑtem alij aſſignataꝫ ſꝫ ꝯͣ diuidentem agit̉ ad integratōneꝫ. tenuit ergo diuiſio. lꝫ fieri nō debuerit. vide qd̓ dixi ī. c. ma ioribus. sͣ. eo. ⁊ glo. vltima inſtat hic qͣlit̓ fiat re integratio ſeu de quibus bonis doc. ēt ſunt va rij. ſed colligendo ⁊ veritatē ānectendo dic ꝙ p̄t integrari ex bonis cōibus ſi ſuꝑſunt. ar. in. c. cuꝫ M. de cōſti. Itē ex redditibꝰ ſuꝑexcreſcētibuſ vt ibi. 3º ex fructibꝰ p̄bēde vacantꝭ dūmō ſuffici at canonico poſtmodū ibi inſtituēdo. tex. ē ī. c. vacante. sͣ. e. vn̄ intelligendꝰ ē iſte tex. qn̄ p̄bēda nō eēt ſufficiēs ad integrandā vnā ⁊ ꝓuidendū cōgrue canonico inſtituendo. Enerabilisᵐeªc ignobi les ⁊ nō eminētis ſciētie ꝓpt̓ hͦ n̄ debēt a p̄bēdis r̄pelli ēt ī eccl̓ia q̄ tales admitte̓ n̄ ꝯſue uit. h. d. Uel ſic. deſcūs nobilitatꝭ vel eminētꝭ ſcīe nō r̄pellit quē a cōſecutōe p̄bēde ēt ī eccl̓ia q̄ no biles dūfaxat ⁊ viros eminētis ſcīe recipe̓ ꝯſue uit. In pͥma ponit̉ fcī narratio. In 2ª exceptio nis repulſio ⁊ cāe cōmiſſio ibi nos igit̉. ¶ No pͦ ibi ad ſedē apl̓icā deuoluta ⁊cͣ. tex. opt. ꝙ lega tus cardinalis pōt cōferr̄ bn̄ficia ad ſedē apl̓icā deuoluta. ⁊ hͦ clare ꝓbat hͨ lr̄a eā nō cauillando. lꝫ aliꝗ dixerūt tenendo oppoſitum ꝙ h̓ ꝓpt̓ nul litatem collatōnis legatus hoc petijt gratioſe a papa cōfirmari. ſed certe non fecit legatꝰ vt ua lidarꝫ collationeꝫ ſed ut eā executioni mādarꝫ qꝛ ꝓpter potentiā canonicoꝝ non potuit ip̄e ex equi. ⁊ de hͦ vide bonā gl. que hͦ diſputat. ⁊ fina liter tꝫ ī. c. i. de offi. le. li. vi. ⁊ in cle. ſi de bn̄ficō in eo. ti. ſecꝰ dic ī bn̄ficiis vacātibꝰ ī curia. illa eīm ſolus papa cōfert. vt ī. c. ij. jͣ. eo. ti. li. vi. ⁊ dicunt̉ care in curia ẜꝫ ea que hn̄t̉ in. c. pn̄ti. e. ti. ⁊ li. ¶ Noͣ 2º ꝙ eminēs ſcīa nō requirit̉ neceſſario in bn̄ficijs maxīe ſimplicibuſ. ⁊ que dicat̉ ſciētia eminēs vide pulchre ꝑ Inno. in. c. cū in cūctis. de elec. vbi dicit illā dici eminētem q̄ ſine reuo lutione libroꝝ diſſoluit difficiles qōes. vn̄. hͦ in paucis reperit̉. ⁊ ibi vide ꝑ eum que dicat̉ me diocris ⁊ que ſufficiens. ¶ Nō 3º. ꝙ non valet ſtatutum quod viget in multis locis alemanie. vt ignobiles non admittant̉ in canonicos eccl̓ia rū cathedraliū. nā apud deū nō ē acceptō ꝑſōa ruꝫ. vt hic ⁊ in. c. nouit. de iudi. nā cum cōſuetu do reprobet̉ h̓ fortius nō valet ſtatutū. cum cō ſuetudo ꝯͣ canones ſit maioris roborꝭ. qͣꝫ ſtatu tuꝫ hīc ē ꝙ cōſuetudo al̓s rōnabil̓ valꝫ ꝯͣ canōes vt in. c. fi. de ꝯſue. ſꝫ ſtatutum non valet. vt in. c. ꝙ ſuꝑ his. de maio. ⁊ obe. Noͣ. Io. an. in. c. fi. de offi. archi. rōem diuerſitatis dixi ī. d. c. fi. d̓ ꝯſue. ¶ Noͣ ꝙ duplex eſt nobilitas quedā generis. ⁊ in hac ſunt laudandi parentes. vnde alibi. ſi no bilis es lauda parentes. ad hoc. c. nūqͣꝫ. lvi. di. Alia eſt nobilitas v̓tutum. ⁊ iſta eſt nobilitas aī mi ⁊ p̄ponēda nobilitati generiſ. vnde pulchre ī quit Cicero ī īuectiua ꝯͣ. Saluſtium. ſanctiꝰ eſt me meis fulgere moribus qͣꝫ maiorum opiniōe niti. vt ſim poſteris meis nobilitatis initiū ⁊ vir tutis exemplū. ⁊ ꝯͣ eundē dixit. qd̓ deficit in te in cipit in me. quaſi volebat inferte ꝙ Saluſtiꝰ de generabat genus ſuum. ſed ipſe proprijs v̓tuti buſ p̄ſtabat ſuis initiū nobilitatis. Sꝫ tn̄ vbi cō currunt duo vincula. quia ꝗs ē nobilis ex v̓tuti bus parentum ⁊ virtutibus ꝓprijs tunc ꝓfecto eſt magis honorandus. quia duplex decor ful get in eo ⁊ parentum ⁊ propriuſ licet ſit magis cōmendandus is qui ex pauperibus parentibꝰ ortus virtutibꝰ ſe dedicauit qͣꝫ is qui ex nobili progenie oriundus fuit. Ratō quia nobilis ha buit exemplar nobile ſuorum ⁊ occaſionē maxi mam vt eſſet virtuoſus. Sed ex pauperibꝰ na tus eſt ſolius dei virtute mirabilis. ita aperte vi detur velle tex. ī. d. c. nunqͣꝫ. lvi. di. ¶ Nōꝙͣ nō biles ⁊ potentes non ſunt reſpuendi ī eccl̓ia dei cū ipſe xp̄s qui eſt caput eccl̓ie quoſdā nobiles ⁊ potentes ad ipſius regimen elegit vt Bartho lomeum ⁊ Paulū. potentia gͦ ⁊ nobilitas nō de generant in dignitatibus eccl̓iaſticis. nec ꝯͣrium ꝓbat hec lr̄a. ſꝫ ſolū vult ꝙ defectus nobilitatis vel potentie non repellat. No ibi vix ad culmīa dignitatum ꝙ reperitur culmē dignitatis. ⁊ ſic videt̉ ꝙ appellatōe dignitatis n̄ veniūt iſta que ſunt dignitatum culmīa. vn̄ in ſtatuto odioſo fa ciente mētōem de dignitate nō veniūt ep̄atꝰ. ꝗa ſunt dignitatum culmen. ita dicit glo. ſin. in. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. ⁊ ſatis ꝓbat̉ hͦ. dū nō appellat dignita tem ſed dignitatū culmē. Et noͣ ex illa dictōe vix ꝙ reperiunt̉ hoīes eminētis ſcīe lꝫ cū difficulta te. nā lꝫ qd̓ vix fit tn̄ fit ſꝫ cū difficultate. vt in. c. ꝑ catheciſmū. de cogna. ſpi. li. vi. In gl. i. ibi qͣn tūcūqꝫ ſit obtenta ⁊ ātiqua. noͣ bn̄ glo. ꝙ cōſue tudo de qua in tex. eſt ip̄ſcriptibilis. ⁊ intellige reſpectu defectus nobilitatis eminentis ſcientie ⁊ hoc iō. quia hͦ eſt ꝯͣ honeſtatem eccleſie apud quam pͥncipaliter debꝫ cōſiderari vite honeſtas facit. c. cū decorē. sͣ. de vi. ⁊ honeſta. cle. In gl. in v̓bo liberū ibi. ſꝫ h̓ non aſſumit libeꝝ ſed pōt dici ꝙ ēt ſi aſſumebāt libeꝝ ꝓpͥe ꝓ eo qui carꝫ li bertate nulla orit̉ abſurditas. quia papa h̓ non repulit iſtā exceptōem nec illā ex defectu hone ſtatis. tn̄ intellectus glo. ē bonꝰ. ꝗa n̄ all̓aſſēt ad hoc cōſuetudinē. qꝛ de iure cōi nō ē ordinādus vt. sͣ. de ẜuis nō ordi. ꝑ totū. vn̄ dicūt doc. loque bant̉ iſti ẜm vulgare theotonicoꝝ ꝗ in quibuſ dā locis appellāt liberos eos ꝗ nō ſt̓ alicui dn̄o obnoxij ad aliqd̓ ẜuitiū ſeu debitū exhibēdū fa cit. sͣ. de obl̓. ad rōci. c. uno. In gl. ī v̓. n̄ ml̓tos. De prebē. ⁊ dig. A No bn̄ hāc glo. pͦ ꝙ Paulꝰ ⁊ Bartholomeus fuerūt nobiles. alij v̓o apl̓i ignobiles. ⁊ ex hͦ in fert̉ ꝙ oēs indifferēter ſunt vocādi ad regimen eccl̓ie dūmō al̓s ſint ſufficiētis ſcīe ⁊ honeſte vi te. Quid aūt ſi in nobili ⁊ in plebeio certa ſunt paria ꝗs p̄ferēdꝰ ſit. an̄ hēat̉ vel dꝫ haberi reſpe ctus ad nobilitatē. vide qd̓ dixi in. c. ꝯſtitutꝭ. el. ij de appel. poſt Hoſti. ⁊ in. c. officij. de elec. ¶ 2º. noͣ ibi ad regimē eccl̓ie ꝙ nō ſolū Petrꝰ ſꝫ oēs apl̓i fuerūt electi ad regimē eccl̓ie vt h̓ tex. ⁊ vid̓ xxi. di. in nouo. ⁊. xix. di. in. c. ita dn̄s. Et in fi. glo. nō ſoluit ꝯͣriū dic ꝙ. c. de multa. nō dicit ꝙ defectꝰ nobilitatꝭ dēat quē repellere a ꝓmotōe ſꝫ ꝙ cū nobilibꝰ ⁊ lr̄atis dꝫ diſpēſari ī pluralite bn̄ ficioꝝ. qꝛ hn̄t ſb̓ire plures ſumptꝰ. naꝫ eccl̓ia dꝫ ꝓuide̓ cuilibꝫ ſcd̓ꝫ eiꝰ indigētiā. vt plene̓ dixi in d. c. de multa. ¶ In glo. in v̓bo eminētꝭ. in fi. pō dera gl̓. nā ex ea potes collige̓ tres qͣlitates ſcīe ⁊ q̄dā eſt eminēs ⁊ iſta necͣio nō reꝗrit̉ in aliqͣ ꝑ ſona ⁊ raro ꝯtingit. 2ª eſt ſcīa mediocris. 3ª eſt ſufficiēs. vn̄ mediocris tꝫ mediū int̓ eminēteꝫ ⁊ ſufficiētē. ⁊ dicit̉ ſufficēs ſcd̓ꝫ qͣlitatē ꝑſone ⁊ ip̄i us officij dꝫ enī hr̄e talē ſcīam ꝑ quā ſciat rege ⁊ gubernare officiū ſibi ꝯmiſſuꝫ. ⁊ vide ꝑ Inno vbi clericꝰ declerat in. c. cū in cūctis. de elec. Et peccat clericꝰ ꝗ defectū patit̉ ſcīe ſi inopia nō ex cludit eū a ſtudio lr̄aꝝ. vide ꝑ Inno. in. d. c. cuꝫ in cūctis. ⁊ in. c. i. de ſum. tri. ⁊ facit. c. niſi. ī fi. de renunciatione. Um olim. qmadata Reſcriptū licui de bn̄ficio ꝓuideri rectoriā vel di gnitatē nō includit. vl̓ ſic. ſi mādat̉ ꝓuideri in ec cl̓ia nō pōt de eccl̓ia ꝓuideri. pͥma ꝑs narrat exe cutoris ꝓceſſū. 2º. reuocari mādat dicēs qͣre ibi cū igit̉. ¶ Noͣ pͦ ibi in aliqͣ eccl̓ia ꝙ ſi mādat̉ ꝓ uideri in aliqͣ eccl̓ia nō includit̉ rectoratꝰ alicꝰ eccl̓ie. ſꝫ tm̄ dꝫ ꝓuideri de bn̄ficio ſito in eccl̓ia. ex qͦ collige ⁊ tene mēti ꝙ aliud eſt ꝓuide̓ in ec cleſia ⁊ aliud de eccl̓ia. ⁊ vide bonā glo. qͣ all̓at iſtū tex. in cle. i. jͣ. e. ti. ¶ Noͣ 2º. ex pͥn. iūcto fi. ꝙ cū mādat̉ ꝓuideri de bn̄ficio intell̓r de ſimplici. nā papa in mādato nō adiecit qͣlitatē ſimplici tatꝭ. ſꝫ int̓pretādo mādatū ſuum dicit ꝙ iuſſio vi det̉ emanaſſe ꝓ ſimplici bn̄ficio. ⁊ ꝓbat̉ rōe. nam in lr̄is impetratis ad bn̄ficia debemꝰ face̓ ſtrictā int̓pretatōeꝫ. vt in. c. qͣꝫuis. de p̄bē. li. vi. Itē ma ior idoneitas reꝗͥrit̉ in curato qͣꝫ in ſimplici. iō niſi exp̄ſſe fiat mētio de cura tāqͣꝫ mādato gn̄ali venit bn̄ficiū curatū. tex. eſt noͣbilis in. c. cū in il lis. e. ti. ⁊ li. Itē noͣ ibi nr̄a ferat̉ intētio ⁊cͣ. ꝙ mā datū pape recipit vires a ſua intētōe. ſꝑ gͦ ꝯiectu rāda eſt mens pͥncipis. ad hͦ. c. cū adeo. ⁊. c. ſuꝑ lr̄is. de reſcrip. ¶ Nō vltīo caſuꝫ noͣbilē ⁊ ꝙ ali bi vt credo nō eſt ita exp̄ſſus ꝙ ſnīa excōicatōis lata a delegato pape vltra ꝯprehēſa in reſcripto delegatōis eſt ip̄o iure nulla. ⁊ voluerūt ꝗdā ſu mere ex iſto tex. ar. ꝙ ſnīa excōicatōis lata a de legato ꝯͣ intētōeꝫ delegātꝭ. eſt ip̄o iure nulla. Uī cen. tn̄ in. c. ex inſinuatōe d̓ reſcrip. dixit ꝙ ꝗdā volētes face̓ nouā ſectā. dixerūt ꝙ ꝓceſſus dele gati aut eſt iniuſtꝰ. aut nullꝰ. ſi iniuſtꝰ eēt ꝯͣ intē tōeꝫ delegātꝭ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s uullꝰ. ar. huiꝰ. c. ſꝫ ꝓfecto illud dictū nec pͥmū nō approbat̉ cōit̓ a doc. licꝫ vt refert h̓ dn̄s meꝰ dn̄s Cardi. multi doc. ꝯſulu erūt ꝙ ſnīa excōicatōis lata a delegato ꝯͣ inten tōeꝫ delegātis eſſet nulla. ſꝫ nec ſibi nec do. An to. nec mihi placet hͦ dictuꝫ. nam de intentōe de legantis nō eſt ꝙ feratur excōicatio ſine moniti on. ⁊ tn̄ lata etiam a delegato tenet. vt noͣ. In no. in. c. illud. jͣ. de cle. excō. mi. vide etiā Inno. in. c. ꝓ illoꝝ. sͣ. e. vbi dicit ꝙ licet ſnīa excōicatio nis ferat̉ a delegato ſine cauſe cognitōe. nihilo minꝰ tenet lꝫ ſit iniuſta ⁊ gnalit̓ de ꝓceſſu execi toꝝ iniuſto. vide per Inno. in. c. ad aures. de re ſcrip. vbi tꝫ illum tenere. vide etiā pulchrū dc̄m Inno. in. c. prudētiā. de offi. dele. vbi plus dicit ꝙ ſi delegatꝰ fert ſnīaꝫ ꝯͣ clauſulā inẜtā in reſcri pto ꝯcernētē inſtructōeꝫ circa merita cauſe nihi lominꝰ tꝫ ſnīa. qm̄ regula gn̓alis hꝫ ꝙ ſnīa lata ꝯͣ ius litigatoris valet. vn̄ opus eſt appellare. vt in. c. cū inter. de re iudi. Ad iſtū tex. dic ꝙ excō municatio fuit h̓ lata excedēdo vires mandati nam nō hēbat ptāteꝫ ꝓuidēdi de rectoria ſeu di gnitate. ideo nō potuit coge̓ ad obſeruātiā illiꝰ qd̓ nō cadebat ſub ptāte ſua. ⁊ ad hͦ vltimū noͣ ſemꝑ hūc tex. ſꝫ q̄ro quid ſi mandat̉ ꝓuideri in eccl̓ia de bn̄ficio ⁊ in illa eccleſia vbi dirigit̉ illd̓ mandatum ſunt prebende ⁊ alia bn̄ficia mīora. nunꝗd poſſit ꝓuideri de prebēda doct. h̓ cōiter dicūt ꝙ nō. ſed ſi nō eſſent ibi prebende. ne man datum ſit fruſtratoriū poterit ꝓuideri de p̄ben da. ar. c. abbate. jͣ. de v̓bo. ſig. Dn̄s Cardi. dicit ꝙ videt̉ eſſe drīa ꝙ poterit in primo caſu de pre bēda nihil allegat. ſed ego allego ⁊ adduco tex in. c. ꝓ illoꝝ. sͣ. eo. vbi ſimpl̓r fuit mādatū vt ꝓut deret̉ de bn̄ficio ⁊ vigore illius mādati fuit ꝓui ſuꝫ de canonicatu ⁊ p̄bēda ſꝫ nihilominus mihi plus placēt dicta doc. qꝛ canonia eſt lōge hono rabilior qͣꝫ aliud bn̄ficiū ſimplex. vn̄ canonici di cunt̉ clerici pͥmi gͣdꝰ. ⁊ alij clerici ſimpl̓r bn̄ficia ti dicūtur ſcd̓i gͣdus. vt noͣ. Inno. in. c. ſedes. de reſcrip. iō cū in reſcrip. ſit fiēda ſtricta int̓p̄tatio dēmꝰ in dubio intell̓ere de bn̄ficio mīori. ar. h̓ ⁊ in. c. i. ⁊. ij. de filijs preſ. li. vi. ⁊ in. d. c. qͣꝫuis. de p̄bē. li. vi. Nec ob. c. ꝓ illoꝝ. qꝛ ibi fuit mādatuꝫ de bn̄ficio ꝯpetēti qͦ caſu dicūt h̓ doc. ꝙ ꝯpetens intell̓r ẜm qͣlitatē ꝑſone. vn̄ ſi meret̉ canonicatū poterit ꝓuideri de eo. lꝫ ī eccl̓ia ſint alia bn̄ficia ⁊ lꝫ ip̄i nō allegēt tex. eſt noͣ. in. d. c. ꝓ illoꝝ. ꝗd aūt ſi mādat̉ ꝓuideri de bn̄ficio p̄bēdali vl̓ alio nūꝗd venit bn̄ficiū curatū. ꝗdā cū ꝗbꝰ trāſit Io an. tenēt ꝙ ſic ꝑ illā dictōeꝫ vel alio. qͣſi voluerit ꝯprehēdere bn̄ficiū curatū. ſed moderniores te nēt oppoſitū ⁊ meliꝰ ⁊ ꝯͣ hāc ſnīam antiqͦꝝ vide tur tex. rotūdus in. d. c. ꝓ illoꝝ. vbi dicit̉ ꝙ niſi fiat exp̄ſſe mētio de cura nō venit bn̄ficium cu ratū. nec ob. dictio alio. nam potius facit pro qꝛ regl̓arit̓ dc̄o aliꝰ fac̄ poſitiōeꝫ eiuſdē qͣlitatꝭ cū p̄ cedētibꝰ. vt noͣ. ī. d. c. ſedes. dꝫ gͦ ītelligi māda tū d̓ bn̄fiº. p̄bēdali vl̓ alio .ſ. ſil̓i. ſꝫ curatū n̄ ē ſil̓e vt ī. d. c. cū ī ill̓. nā maior idoneitas ⁊ maioͣ etas reꝗrunt̉ ī bn̄fiº. curato qͣꝫ ī alijs ſimplicibꝰ. vt di xi ī. c. ſuꝑ iordīata. sͣ. e. In gl. i. ī fi. noͣ. gl. ⁊ idē noͣ. ī. c. accepimꝰ. d̓ eta. ⁊ qͣli. ī glo. penul. ⁊ vide qd̓ pl̓e dixi ī. c. rodulſus. d̓ reſcrip. vbi tetigi an ⁊ qn̄ cōitatini veniūt appellatōe ciuiū ⁊ ecōuer ſo. ⁊ videt̉ tex. d̓ ciuitate. ī. c. ſi ciuitas. de ſen. ex li. vi. vbi ēt hētur nūꝗd appellatōe ciuitatꝭ veni ant ſb̓urbia. ⁊ dr̄ ꝙ n̄ niſi ꝓuiſio faciēs mētiōeꝫ d̓ ciuitate fruſtraret̉ effc̄u ſuo niſi ꝯp̄hēde̓t ſb̓ur bia. ⁊ ī hͦ ē ſingularꝭ. ille tex. ⁊ ī qͦ ī maͣ odioſa ap pellatōe ciuitatꝭ n̄ ſolū vēit id qd̓ muris claudit̉ ſꝫ ēt ſb̓urbia. ⁊ ex hͦ crederē ꝙ ſi ſtatutū dictaret ꝙ ī ciuitate n̄ poſſit exerce̓i certa ars ad effectuꝫ vt ciues ſint ītēti alijs artibꝰ ꝙ n̄ pot̓it exerce̓i ī ſb̓urbijs. ꝗa de facili ciues defraudarēt dictā. l eūdo ad ſb̓urbia. ⁊ ꝓ hͦ fac̄. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. d̓ pͥ ui. vbi īterdicit̉ ne leges legant̉ pariſiꝰ vl̓ ī locis vicinis. ¶ In glo. ij. ibi d̓ ꝯceſ. p̄bē. qꝛ cūctꝭ ad de. li. vi. ⁊ de maͣ hꝰ glo. vide tex. ibi ⁊ an execu tor poſſit reẜuare ſibi pͥmā vacaturā vl̓ aliā ⁊ int̓ dice̓ collatōi ordīario ne ꝯferat. vide hodie tex ī. c. executor. ⁊ ī. c. ſi capl̓o. d̓ ꝯceſ. p̄bē. li. vi. ⁊ d̓ executore dato ad cōpellēdū. vide tex. ī. c. ſi ſoli eo. ti. li. vi. ꝑ quē tex. rep̄hēdit̉ opi. hꝰ glo. in fi. ¶ De clerico egrotāte vl̓ debilitato. rubrica. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedētia hͦ ordīe sͣ viſum ē de clericis n̄ reſidētibꝰ ⁊ de p̄bēdis n̄ ꝯferēdis eiſ dē. ſꝫ qꝛ dubitari pot̓at nūꝗd eis egͦtātibꝰ ſint ꝓ uētꝰ eccl̓ie ſubtrahendi merito poſt p̄cedentia ſubijcit iſtā rubricam. Um ꝑcuſ ſio. Clericꝰ īfirmꝰ ītegre ꝑci pit bn̄ficij ſui fructꝰ. h. d. pōit dc̄ꝫ cuiꝰ rōeꝫ īterẜit ibi ꝗa ¶ Noͣ pͦ ibi q̄ ꝯſueta ſūt ꝙ ī di ſtributiōibꝰ faciēdis attēdit̉ cuiuſqꝫ eccl̓ie ꝯſue tudo. pn̄t ēt canōici int̓ ſe ſtatue̓ vl̓ ꝯſuetudīeꝫ ī duce̓ ſuꝑ qͣlitate ⁊ qͣꝫtitate diſtributionuꝫ ⁊ mō diſtribuēdi a iure tn̄ nō īprobato. ⁊ ꝓ hͦ bona gl̓ ī. c. veniēs. d̓ v̓bo. ſig. li. vi. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū cō ſuetudinis. sͣ. de ꝯſue. ¶ Noͣ ibi exēplo deterri ti. ꝙ clerici nō debēt īhumanit̉ īctari ne alij ter reant̉ a clericatu. hͦ .n. videt̉ turbare ſtatū eccl̓ia ſticū nedū pn̄tē ſꝫ ēt futuꝝ. ⁊ pōt adduci hͨ ratio multū noͣ. ī ar. ꝙ clericꝰ nō dꝫ p̓uari bn̄fiº. ſuo ſi ne cā ēt ꝑ romanū pontiſicē. nā ſi exn̄te īfirmita te ⁊ ſic īpotētia ẜuiēdi nō dꝫ ſb̓trahi bn̄ficiuꝫ ne ex hͦ turbet̉ ſtatꝰ eccl̓ie gͦ multo fortiꝰ vbi nulla ſubeſt cā rōnabil̓. papa āt nō eſt tolerandus vo lens turbare ſtatū eccl̓iaſticū ſine cā rōnabili. vt noͣ. dic̄ Inno. ī c. qͣꝫto. d̓ ꝯſue. ſꝫ d̓ hͦ ī diſputatōe dicet̉ pleniꝰ ¶ Noͣ ibi militaret eccl̓ie. ꝙ ꝗlibet clericꝰ dr̄ miles dei ⁊ militat ī eccl̓ia. ꝓ hͦ tex. cū glo. xi. q. i. xp̄ianꝰ. xxiij. q. viij. rep̄hēſibile. ex qͦ īfert̉ ꝙ quēadmodū nō valet donaº. fc̄a ꝯcubīe ꝑ militē ſeculi. vt ī. l. ij. C. de dona. īter viꝝ ⁊ vx. ita nec donaº. fc̄a ꝯcubīe ꝑ cl̓icū cū ſit miles cele ſtis ⁊ honorabilior qͣꝫ ſecularis miles. xcvi. di. ī c. duo ſunt. ⁊ ita diſputādo tenuit Ricar. malū bre ⁊ ſeꝗt̉ Bar. ī. l. affectiōis. ff. de dona. ⁊ vide qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. de his. jͣ. de ſepul. qd̓ bn̄ nota bis. ꝓ hͦ fac̄ glo. noͣbilis q̄ cōit̉ tenet̉ ī. l. miles. ff. de re iudi. q̄ vult ꝙ ſic̄ ꝓpt̓ debita miles ſeculi n̄ tenet̉ cede̓ bonis nec pōt cōueniri vltra qͣꝫ face̓ pōt ita nec miles dei. de hͦ dicā pl̓e ī. c. odoardꝰ de ſol̓. ⁊ in. c. ij. de pigno. ⁊ vide aliā glo. ī ſimili in. l. ſtipēdia. C. de excep. rei iudi. q̄ dic̄ qd̓ ſicut ſtipēdia militū nō ſūt capiēda ꝓ executiōe ſnīe nec ſtipēdia clericoꝝ. Ex his oībꝰ ꝯclude noͣbi lem regulā ꝙ pͥuilegia tributa militibꝰ ſeculi de bent obẜuari qͦ ad milites dei. qd̓ ītelligo ī caſi bus ī ꝗbꝰ ſubeſt eadē rō. ar. c. gn̓alit̓. xvi. q. i. hͦ dico. ꝗa militi ſeculari nō īputat̉ ignorāª iurꝭ. cū hēat vacare armis. l. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. de iurꝭ. ⁊ fac. igno. ⁊ noͣ. i. q. iiij. ī. §. noͣndū. ſꝫ militi dei n̄ ex toto ꝑceret̉ cū ip̄i poſſint ītende̓ ſcīe ⁊ ſtudio lr̄aꝝ. de qͦ vide qd̓ noͣ. in regula igͦrātia. in vi. Nō ibi q̄cūqꝫ ei ſi ſanus eēt. ⁊cͣ. ꝙ clerico egro tanti nihil eſt ſubtrahēdū de his q̄ conſueuit ꝑ ciꝑe ī ſanitate. īfirmitas gͦ fingit eū reſide̓ ⁊ īter eē diuīs. ⁊ ītellige hͦ qn̄ īfirmitas eſt cā īmedia ta nō deẜuiēdi. nā ſi pͥus nō reſidebat īfirmitas ſuꝑueniēs tn̄ nō excuſat eū vt dicūt h̓ doc̄. ⁊ bn̄ ⁊ latiꝰ dixi ī. c. ad audiētiā. de cle. nō reſi. naꝫ ca ſus ſuꝑueniēs recipit d̓claratiōeꝫ ẜm ſtatū p̄ce dētē. vt ī. c. maiores. jͣ. de bapt. ¶ Noͣ vltīo ibi exiguitate. ꝙ de oī diſtributiōe ꝓuētuū eccleſie ſeu qͣlit̓cūqꝫ occurrētiū dꝫ īfirmꝰ hr̄e portioneꝫ quā ſolitꝰ erat ꝑciꝑe tēpore ſanitatꝭ qͣꝫtūcūqꝫ tal̓ portio ſit exigua ⁊ modica. ⁊ hodie clariꝰ ꝓuiſū eſt in diſtributiōibꝰ qͦtidianis vt egroto non de negentur. de cleri. nō reii. c. vno. li. vi. ¶ Sed contra hunc tex. facit principium. c. vbi narrat̉ ꝙ iſte canōicus iuit perſonaliter ad papā ergo nō erat morbo detentus. Sol̓. poterat eſſe talis infirmitas que īpediebat deẜuire eccleſie nō au tem ambulare. quia forte amiſerat officium lin gue. ¶ In glo. fi. ibi paſcendi ſunt ⁊cͣ. Nota bn̄ glo. ꝙ d̓n̄s tenet̉ paſcere famulos ſuos tēpore ī firmitatis. Sed dubitat̉ nunꝗd teneat̉ ad om nes impēſas. forte enim eget magna cura ⁊ diu turna ⁊ in medicis ē exponēda magna qͣꝫtitas pecunie. de hac queſtione vide per Bar. in. l. ſi cū dotem. §. ſinantē. ff. ſo. ma. ⁊ in. l. in rebus. ff. como. ⁊ cōcludit ꝙ ad magnas expenſas nō te netur ar. illius. l. in rebus. qd̓ intellige rōne fa mulatus ſed alia ratiōe. ꝗa ꝓximꝰ ſi ille non ha beat vn̄ ſibi ſubueniat poteſt implorare officiuꝫ iudicis cōtra eū vt fibi ſubueniat ſi eſt ſoluēdo. ⁊ idē pōt face̓ pauper contra quēcūqꝫ diuitem De cle. egro. vl̓ debi. 6 vide tex. cū glo. noͣ. xlvij. di. in. c. ſicut. facit. c. pa ſche. lxxxvi. di. ⁊ maxīe ep̄i tenent̉ ſb̓uenir̄ pau peribꝰ ⁊ his ꝗ nō pn̄t manibꝰ laborare. lxxxij. di. in. c. i. xij. q. i. in. c. vidētes. An aūt famulo in firmo debeat̉ ſalariū cōiter tenet̉ ꝙ nō qꝛ caſus ꝯtingēs in ꝑſonā illiꝰ ꝗ locabat oꝑas ſuas libe rat ꝯductorē a preſtatione mercedis. l. ſi vno. §. itē cū ꝗd. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. loca. ⁊ noͣtur in. d. l. in re bꝰ. hͦ tn̄ limita qn̄ ſalariū debet̉ alicui rōe ꝑſone ſue dūtaxat. ſecꝰ aūt ſi dat̉ ſibi etiā ex ꝯtēplatōe alioꝝ vt dat̉ ptāti hꝫ .n. ſolue̓ ſuis iudicibꝰ. ⁊ ali is famulis de qͦꝝ obligatōe nō liberat̉ ꝑ mortē. vn̄ cū he̓des defuncti teneant̉ illis ſolue̓ exqͦ cō ducti ſunt ita ⁊ ptās pōt peter̄ ſalariū ab eo qui eū ꝯduxit. de qͦ dicēdū vt plene noͣ. ī. l. diē fūcto. ff. de of. aſſeſ. Quid aūt in doctore ⁊ aduocato ꝗ deceſſerūt nō finita ꝯducta ſeu cā aduocatōis uūꝗd eoꝝ hēs dēat hr̄e ſalariū totiꝰ tꝑis an v̓o tenet̉ ꝓ rata ſeruitij ſeu tꝑis dic vt noͣ. ꝑ glo. ⁊ Bar. in. l. i. ff. de varijs ⁊ exͣor. cog. ⁊ vide aliqͣs rōes Bar. in. d̓. l. diē functo. ⁊ ad maͣꝫ vide In no. in. c. ꝓpt̓ ſterilitatē. jͣ. de locato. M Reſbiterl cui medi Preſb̓r etas palme cū duobꝰ digitꝭ. eſt abſciſſa miſſaꝫ nō celebrat. ſꝫ ceteris ſacerdotalibꝰ fun gi pōt. hͦ. d. Primo ꝓhibet ⁊ cām reddit. 2º. per mittit ibi ip̄m. ¶ No pͦ bonā regulā ad cogno ſcēdū an ⁊ qn̄ clerico infirmo ſeu debilitato ſit ī terdicēdū officiū ſacerdotale vl̓ ip̄iꝰ ꝑs. ſufficit enī oīs cā ꝗ reddit ip̄m debilē ad exercēdū illd̓ officiū vel difformē. nā tūc ꝓpt̓ ſcādalū. ⁊ pͦ caſu ꝓpt̓ debilitatē eſt ſibi int̓dicēdū illud officiū in loco qͦ dc̄e cauſe ſeu altera eaꝝ ꝯcurrit. ¶ No ꝙ ſola difformitas ſufficit ⁊ facit ꝓ dc̄o noͣbili glo in. c. ſi ꝗs. l. di. q̄ dicit ꝙ ſi clericꝰ eſt adeo claudꝰ ꝙ neꝗt aſcēde̓ ad altare ſine baculo nō eſt ꝑmit tēdꝰ celebrare. ſecꝰ qn̄ alit̓ eēt claudꝰ. ⁊ vide ad maͣꝫ qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. ij. sͣ. de corpo. viciatꝭ. Ultīo noͣ ꝙ deformitas vel debilitas nō reddit clericū irregularē. ſꝫ tm̄ reddit impotētē ⁊ inha bilē reſpectu illiꝰ officij in qͦ p̄dicta ꝯcurrūt In glo. i. in fi. de hͦ in regl̓a factū ltīme de reg. iur̄ꝭ li. vi. ⁊ dic ꝙ caſus h̓ ſuꝑueniēs nō facit ac ſi ab initio actꝰ nō valuerit. ſꝫ ſolū impedit exercitiuꝫ qͣtenus viget impedimētum ⁊cͣ. ¶ Erectoribus. ecio Si eccl̓ie ſit leproſus dādꝰ eſt ei coadiutor hͦ. d. 2ª ibi hͦ. ¶ Nōͣ pͦ ꝙ morbꝰ lepre eſt impedi mētū ſufficiēs vt rectori ſeu p̄lato det̉ coadiutor ꝗ hēat curā aīaꝝ. Et noͣ ꝙ iſte coadiutor pōt da ri ꝑ inferiorē pape. nā ſpēale eſt in ep̄is ⁊ p̄latis ſuꝑioribꝰ vt eis inuitꝭ nō det̉ coadiutor niſi ꝑ ro manū pōtificē. vt in. c. vno. e. ti. li. vi. Alijs pōt gͦ ſuꝑior ꝓpͥus coadiutorē deputare arguēdo ibi ꝑ locū a ſpēali. ⁊ ꝓ hͦ tex. in. c. ſe. ⁊ fi. ¶ Nō ibi ec cl̓ias ingredi. ar. bonū ꝙ leproſo pōt int̓dici in greſſus eccl̓ie cū nō pōt ingredi ſine ſcādalo ali oꝝ Et ſic noͣ ꝙ ſcādalū eſt ſufficiēs cā ꝙ ꝗs p̓ue tur iure ſuo. qd̓ ꝓcedit vbi illd̓ ſine peccato fierꝫ vel obmitti fieri pōt vt in. c. ij. de no. op. nun. Noͣ ꝙ clerico ꝓhibet̉ acceſſus ad eccl̓iaꝫ ſuā ꝓ pter leprā nō ſic ꝯtingit in ꝯiuge carnali. nā ſibi inuito nō eſt ſb̓trahēda vxor nec ecōtra maritꝰ vxori. jͣ. de ꝯiugio le. ꝑ totū. exqͦ potes colligere ar. ꝙ fortior eſt obligatio int̓ maritū ⁊ vxorē qͣꝫ int̓ p̄latū ⁊ eccl̓iaꝫ. Ex qͦ vr̄ ꝙ vinculū ꝯiugis car nalis ſit fortiꝰ qͣꝫ ꝯiugis ſpūalis. ¶ Ultīo noͣ ꝙ cōadiutor dꝫ viuere de facultatibꝰ eccl̓ie ⁊ inde reciꝑe ꝯgruā portōeꝫ. Sꝫ h̓ inſurgit qō noͣbilis ⁊ qͦtidiana. ꝗd ſi redditꝰ eccl̓ie nō ſufficiūt co adiutori a p̄lato egrotāti. glo. fi. tꝫ ꝙ eſt ꝓuiden dū pͦ coadiutori ⁊ p̄lato infirmo ꝓuidebit ep̄s all̓at. lxxxij. di. in. §. i. ⁊. c. i. Illa tn̄ iura hͦ nō ꝓ bant. ſꝫ tm̄ faciūt in ar. in eis enī dicit̉ ꝙ ep̄s dꝫ ꝓuidere pauꝑibꝰ ⁊ his ꝗ manibꝰ laborare non pn̄t. ⁊ forte ob hͦ Uincē. tenuit hͦ h̓riū dicēs ꝙ in firmo ſubueniēdū eſt in loco. xviij. q. ij. in. c. in nullo. ſꝫ illud. c. nō loꝗt̉ in h̓ caſu. Dn̄s Car. re fert ſe ꝯſuluiſſe ꝯͣ hāc glo. ⁊ ꝯcludit ꝙ pͦ ſubueni endū eſt p̄lato infirmo. ⁊ coadiutori ſubueniat̉ ꝑ ep̄m vel ꝑrochianos motꝰ qꝛ p̄latꝰ infirmꝰ cē ſet̉ deſeruire. vt in. c. i. sͣ. e. gͦ ei tanqͣꝫ digniori ſb̓ ueniēdū eſt. Itē facit tex. in fi. dū ꝯgruam por tionē mandat dari coadiutori. gͦ prelato infirmo relinquūtur ceteri ꝓuentus ⁊ ſic prelatus infir mus videt̉ h̓ potior. ſꝫ ꝯͣ hāc 4ᵐ ꝯſideratōeꝫ ſu am ⁊ ꝯͣ hūc tex. adduco tex. c. ſe. vbi mādat̉. vt necͣia dūtaxat dentur infirmo. gͦ reliqͣ ſunt in di ſpoſitōe coadiutoris. Et ex hͦ inſurgit aliud du bium nō tactū hic ꝑ doc. videlicꝫ ꝗs dꝫ hr̄e di ſpoſitōem reddituum eccl̓ie. nā iſte tex. facit ꝙ p̄latꝰ infirmꝰ in ꝯͣriū facit. c. ſe. ego ſic diſtingue rē ꝙ aut infirmitas impedit admīſtratōeꝫ ī tꝑa libꝰ ⁊ ſpūalibꝰ. ⁊ tūc coadiutor hꝫ admīſtratōeꝫ in vtriſqꝫ ⁊ dꝫ dare ꝯgruā portōeꝫ infirmo ⁊ cō gruā retinere ꝓ ſe. ⁊ reliqͦs fructꝰ ꝯuertere in vti litatē eccl̓ie ſeu diſpēſare ſicut tenet̉ bonꝰ rector ⁊ ſic pōt intelligi tex. ſequēs ⁊ facit. c. pe. de cle. nō reſi. ⁊. c. ꝑuenit. de appel. ⁊ qd̓ in maͣ coadiu toris dicā in. c. fi. aut infirmitas ſolū reddit im potentē in ſpūalibꝰ. ⁊ tūc cū officiū coadiutoris ſe nō extendit ad tꝑalia p̄latus ꝑcipit oēs red ditus. ⁊ dabit ꝯgruā portōeꝫ coadiutori hͦ caſu ꝓcedit iſte tex. nā pondera ꝙ ſolū dat̉ h̓ coadiu tor cure aīaꝝ. Quid aūt ſi redditus vtriqꝫ non ſufficiant attingendo pͥncipalē qōeꝫ ſatis pōt te neri ex qͣdā bona eꝗtate vt p̄latꝰ infirmꝰ p̄ferat̉ ⁊ ad ꝓuidēdū coadiutori ꝯpellant̉ ꝑrochiani. ꝓ hͦ vide bonā glo. in ſil̓i de cō. di. i. in. c. oīs xp̄ia nus. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. de his. jͣ. de eccle. edi. in ꝗbꝰ iuribꝰ noͣ. ꝙ ſi preſb̓r nō pōt ꝯgrue viuere ex red ditibꝰ eccl̓ie pn̄t prochiani ꝯpelli ad ſb̓ueniēdū ſibi. qd̓ ego intell̓o qn̄ ſacerdos alit̓ viue̓ nō pōt al̓s aūt tenet̉ ꝓpͥa induſtria victū q̄rere ⁊ impu tādū ē ſibi ꝙ bn̄ficiū exiguū acceptauit. lxxxxi. di. clericꝰ victū ⁊. c. i. de cele. miſſa. ꝓ hͦ facit qd̓ g 2 noͣ doc. in. c. ex pn̄tiū. jͣ. de pigno. vbi noͣbilit̉̓ ſen tiūt doc. ⁊ pͥncipalit̓ Io. an. ꝙ ēt res eccl̓ie pōt p̄ latꝰ pignorare ꝓ ſua ſuſtētatiōe ſi alit̓ viue̓ non pōt. fac̄. c. aurū. xij. q. ij. Et ad deciſionē pͥncipa lē bn̄ fac̄ rō. c. pͥmi. sͣ. e. ne alij terreant̉ a clerica tu videntes clericos deſeri tꝑe īfirmitatꝭ. ¶ In gl. in v̓. curā. hic glo. colligit ar. ꝙ coadiutor ſit p̄latus et pōt elici argumentū ꝙ p̄latus dicit̉ qͣ ſi ante latus .i. alijs p̄poſitus. ſꝫ iſte coadiutor d̓ putatur ad curā animaꝝ exercendā gͦ eſt p̄latꝰ. ſꝫ glo. fi. in fine colligit ar. in ꝯͣrium ⁊ pōt argu mētari hoc mō. coadiutor habꝫ hic ſolū vnā poͣ tionē ex redditibꝰ eccl̓ie gͦ nō eſt p̄latꝰ. ꝗa p̄latꝰ hꝫ liberā admīſtrationē oīum reddituū. vt ī. c. cū nobis. ī fi. sͣ. de elec. veritas eſt ꝙ coadiutor nō eſt p̄latꝰ ſꝫ ſolum habet exercitiū cure. vnde ius p̄lature ⁊ cura in habitu reſidēt penes infir mū vt ſatis ꝓbat̉ in. c. vno. §. fi. eo. ti. li. vi. Item ꝓbat diuerſitas vocabuloꝝ. nā ſi eēt p̄latꝰ nō di ce̓tur coadiutor. in. l. ſi idē. C. de codicill̓. vbi di cit ꝙ teſtamētū ⁊ codicillus nō ſunt idē al̓s qͣre iuerſa vocabula. ⁊ hic nō ſunt alia. IA NOs qͣc ſeproſus ab Si rector eccl̓e admīſtratōis offi. remouet̉. ſꝫ d̓ bonis eccl̓ie ſuſtētat̉. 2ª ibi dicimꝰ. ¶ Noͣ pͦ ibi diuīo iudiº. ꝙ qn̄qꝫ corporis īfirmitas ſeu morbꝰ ꝓue nit diuīo iudicio ꝓpt̓ peccata hoīnuꝫ. ad hͦ vide qd̓ noͣ. in. c. cū īfirmitas. jͣ. de peni. ⁊ remiſ. ⁊ ibi dixi. ⁊ in. c. cū ꝑcuſſio. vij. q. i. ¶ Nō 2º. ibi p̄la tōnis officio. ꝙ rector eccleſie parrochialis pōt dici p̄latꝰ. ⁊ ī hͦ tene mēti iſtū tex. Sepe .n. ad hͦ c. ſoleo allegare. eſt .n. p̄latꝰ in foro penitentiali ⁊ īte lige ꝙ eſt p̄latꝰ largo ſumpto vocabl̓o. ſtri cto āt non dicitur prelatus. vt noͣ. Pau. in clem̄ dudum. de ſepul. ⁊ facit qd̓ noͣ. in. c. ij. de iudi. ⁊ ibi dixit. nā ꝓpͥe habēs iuriſdictōem pōt dici p̄ latus. ⁊ fac̄ qd̓ habet̉ in. c. i. de eta. ⁊ qͣli. ¶ Noͣ ibi ꝙ ꝓ ſcādalo ⁊ abhomīatōe. ⁊cͣ. ꝙ ꝓpt̓ bonuꝫ publicū pōt ꝗs remoueri ab eccl̓ia ſua licꝫ nll̓a cā ex culpa ſua ꝓuenerit ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Inno. in. c. niſi cū p̓dem. de renū. ⁊ Io. an. in regula qd̓ ob gr̄am. de regu. iu. li. vi. in mercu. ⁊ hoc noͣbile ē verū ex ſe vt ex toto poſſit remoueri ob hāc cau ſam. ſed ratione infirmitatꝭ nō videt̉ hͦ ꝓcede̓ vt ex toto remoueat̉. ar. hic in fi. ⁊ in. c. p̄cedenti. ⁊ de hoc. jͣ. cū glo. ¶ Ultīo noͣ ꝙ īcidēs in īfirmi tatē ꝑpetuā ſuſtētādus eſt de redditibꝰ eccleſie ſue. vn̄ n̄ debꝫ deſeri tꝑe infirmitatꝭ. Et noͣ ꝙ ali mēta ſūt ſibi exhibēda iuxta facultates eccl̓e. fa cit. l. cū alimēta. ff. de alimētꝭ ⁊ ciba. lega. ¶ In glo. in. v̓. admīſtratiōis. ibi ⁊ dādus eſt huic cō adiutor. ⁊ pͥma opi. videt̉ verior ⁊ cōior ꝑ. c. sͣ ꝓ ximū qd̓ loꝗt̉ de morbo lepre ⁊ tn̄ ſolū ꝓuidꝫ d̓ coadiutore. nec ob. iſte tex. dū dicit eū remouē dū ab admīſtratiōis officio ꝗa debꝫ remoue̓i qͥ ad exercitiū ſꝫ ius p̄lature remanebit penes eū. nā ꝑ hāc ꝓuiſionē ꝓuidet̉ infirmo ⁊ populo. vt in. c. ſe. in fi. Hoſti. tn̄ diſtīguebat īter ep̄m ⁊ īfe riorē p̄latū vt epiſcopo det̉ coadiutor. vt in. c. ſe alter v̓o remoueat̉. ſꝫ Io. an̄. ⁊ cōiter alij ſequē tes tenēt primū dictū indiſtīcte. nā videmꝰ ꝙ ꝓ pter morbū lepre nō diſſoluit̉ mr̄imoniū carna le lꝫ nō poſſit ibi ꝓuideri de coadiutore. multo fortiꝰ nō dꝫ diſſolui ſpūale in qͦ pōt ꝓuideri per coadiutorē. Itē poſſet ꝯtīge̓ ꝙ ſaltiꝫ diuīo mira culo iſte liberaret̉ ab īfirmitate. ⁊ ſi ſb̓ſtitutꝰ nō poſſꝫ remoueri īde remane̓t iſte pͥuatus ſine cul pa ſua. Cōclude ergo ꝙ aūt n̄ pōt ꝗs admīſtra re ſine ſcādalo populi. pōt tn̄ retine̓ ius p̄lature ⁊ tūc ꝓuidebit̉ ꝑ dationē coadiutōis. qn̄qꝫ non pōt retine̓ ēt ius p̄lature ſine ſcādalo. vt ꝗa ē ex oſus populo ꝓpt̓ delictū forte ⁊ ſibi īputat ⁊ po terit tūc remoueri ſꝫ dꝫ ſuꝑior ſibi ꝓuide̓ de bo nō cābio. vt noͣ. dic̄ Inno. ī. c. niſi cū p̓dē. d̓ r̄nū ⁊ sͣ tetigi. ⁊ vide ad ītellectum hꝰ. c. qd̓ dixi in p̄ cedēti. pōt tn̄ ẜm aliā lect. glo. colligi ex tex. alia practica vt infirmo ꝯſentiente aliꝰ ſubſtituat̉ ī to tū. ſed ſuꝑior decernat egrotāti alimenta qͣꝫdiu vixerit et poterit hͦ fieri ſine peccato cū hͦ non ꝓ cedat ex pactōe int̓ ſubſtitutū ⁊ egͦtātē ſꝫ ex diſ poſitiōe iuris ⁊ ſuꝑioris. ⁊ intellige qn̄ infirmi tas eſt ꝑpetua. de quo dicet̉. jͣ. in. c. finali. X Parte buicurabie po Ep̄o ꝗ ꝓpt̓ mor adiutor. Sūt due ꝑtes. 2ª ibi veꝝ. ¶ Noͣ pͦ ibi ſtorale offm̄ exerce̓ nō pōt dādus ē co īcurabili morbo ar. ꝙ nō ꝓpt̓ quēlibꝫ morbum dādus ē ei coadiutor ſꝫ dꝫ eē incurabil̓. ad hͦ. c. vnicū. e. ti. li. vi. ⁊ noͣ. ī. c. ſe. ¶ No 2º. ibi princi pes. ⁊cͣ. ꝙ pͥncipatꝰ terre ⁊ ciues ciuitatꝭ non pn̄t ꝓuide̓ de coadiutore ſed pn̄t ſupplicare ſuꝑiori vt ſuꝑior eis ꝓuideat de p̄lato. ¶ Item noͣ ibi nec poſſis nec debeas. ꝙ q̄dā poſſumꝰ q̄ n̄ debe mus. q̄dā v̓o nō poſſumꝰ nec debemꝰ. q̄dā poſ ſumꝰ ⁊ debemꝰ. nā multa pōt papa q̄ face̓ nō dꝫ cū iudicari ab alio regl̓arit̓ nō poſſit. ad hͦ. ix. q. iij. c. alioꝝ. ⁊. c. nemo. ¶ Noͣ ꝙ metropolitanuſ n̄ pōt ꝓuide̓ ſuffraganeo de coadiutore. ſpectat n. hͦ ad ſolū papā ī ep̄is ⁊ ſuꝑioribꝰ. de qͦ dic vt habet̉ plene ī. c. vno. e. ti. li. vi. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ꝑ dationē coadiutōis ꝓuidebit̉ populo egͦtāti. nā ꝓuidet̉ populo ꝗa hꝫ exerce̓ officiū egͦtātꝭ ꝓui det̉ īfirmo. tū ꝗa coadiuuat eū in offiº. ſuo. tū qꝛ nō remouet̉ a p̄latura. Sꝫ h̓ dubitat̉ ꝑ doc. nun ꝗd electꝰ ⁊ ꝯfirmatꝰ nōdū ꝯſecratꝰ ſit remouen dus ex toto ꝓpt̓ morbū īcurabilē ſuꝑuenientē. Uincen. tenuit h̓ ꝙ ſic cū iſte adhuc non hꝫ ple nū ius cū reſtꝫ ꝯſecratōis munꝰ a qͦ r̄emoue̓i po teſt ꝑ exceptōꝫ. vt ī. c. ſuꝑ his. jͣ. d̓ accu. Sꝫ ꝯͣriū ip̄e ſentit ī. c. fi. de corpore vici. motꝰ ꝑ. c. cum in cūctis. sͣ. de elec. ī. §. hͦ ſane. vbi pꝫ ꝙ ſi ꝓpt̓ infir mitatē n̄ pōt ꝗs ꝓmoue̓i ad ordīeꝫ reꝗſitū n̄ dꝫ a bn̄fiº. remoue̓i. Et dic̄ h̓ Io. an̄. ꝙ forte illd̓ di ctū ītellexit ī nō ep̄o. iſtd̓ in ep̄o. ⁊ videt̉ place̓ dn̄o An. vt iſte remoueat̉. Ego dubito ꝑ. c. ij. d̓ trāſi. prela. vbi dr̄ ꝙ ꝯſecraº. nō addit ad vincu lum coniugale. vn̄ exquo ſine culpa promoueri De cle. egro. vl̓ debi. nō pōt indignū eſt vt remoueat̉. vt in. d. §. hͦ ſa ne. Secꝰ ſi culpa ſua incidiſſet in infirmitatem. ar. c. i. de eta. ⁊ qͣlita. ¶ In glo. fi. ibi paſtoralis vbi plene hētur de coadiutore ep̄i ⁊cͣ. Onſultatōibus Breue eſt ⁊ nō ſūmat̉. ¶ Nō ꝙ in di gnitatibꝰ inferioribꝰ ꝓuidēdū eſt ꝑ datōem cō adiutoꝝ. ⁊ intell̓e vbi Archi. hēret multa expli care. nā in ꝗbuſdā locis multū adiuuat officiuꝫ ep̄i. iō appellat̉ oculꝰ ep̄i in. c. i. de of. archi. Et vt hēat̉ maͣ coadiutoris q̄rā poſt doc ¶ Et pͦ ꝗd ſit coadiutor. dic ꝙ is ꝗ dat̉ ex. cā iure vl̓ iudicꝭ. au ctoritate ad coadiuuādū officio p̄ſidētꝭ. ⁊ dr̄ co adiutor a coadiuuādo ſicut tutor a tuēdo ⁊ ꝓcu rator a ꝓcurādo. ¶ 2º. qͦrit̉ qͣlis dꝫ eē coadiutor dic ꝙ dꝫ cōſiderari officium ad qd̓ deputat̉. Si enī deputat̉ in tꝑalibꝰ tm̄. tūc dꝫ eē ꝓuidus ⁊ di ſcretꝰ ita vt tꝑaria bn̄ ſciat rege̓ ⁊ gubernare. ſi v̓o dat̉ in ſpūalibꝰ puta ad curā aīaꝝ. tūc dꝫ hr̄e ſcīaꝫ ꝑ quā ppl̓m regerꝫ. ⁊ al̓s ſit diſcretꝰ ⁊ ho neſtꝰ. Et in ſumma pōt dici ꝙ hr̄e dꝫ reꝗſita ad illud officiū in qͦ deputat̉ coadiutor. iō ſi dat̉ re gi dꝫ eē magnanimꝰ ⁊ potēs ꝓut hētur ī. c. gran di. de ſup. negli. p̄la. li. vi. ¶ Sº. q̄rit̉ cꝰ etatis eē dēat cōiter cōcludit̉ ꝙ dꝫ eē illius etatꝭ. reqͥrit̉ in admīſtratōe illiꝰ officij. vn̄ ſi dat̉ curatori dꝫ hr̄e xxv. ānos. ⁊ vr̄ exp̄ſſuꝫ in. c. nemo deinceps. de elec. li. vi. ſi dat̉ ep̄o dꝫ ꝯpleuiſſe. xxx. annuꝫ. qꝛ hāc etatē dꝫ hr̄e ep̄s. vt in. c. cū in cūctis. de elec dicit tn̄ Io. an. de hͦ vltīo ſe dubitare ⁊ ita tnͣſit. Ego dicereꝫ ꝙ aut deputat̉ ep̄o in tꝑalibꝰ dum taxat ⁊ videt̉ ſufficere ꝙ hēat. xxv. ānos qꝛ illa etas eſt ꝑfecta qͦ ad admīſtratōꝫ tꝑalē. nā in tali etate pōt eē tutor ⁊ curator ⁊ ꝓcurator. l. fi. de le giti. tute. in. c. ꝗ gn̓al̓r. de ꝓcura. li. vi. ſꝫ ſi depu tat̉ in ſpūalibꝰ tūc poſſet ꝓcedere pͥmū dictū vi reꝗͥrat̉. xxx. annus. qꝛ illa eſt etas ml̓tū matura q̄ reꝗri dꝫ in admīſtratōe officij ep̄alis cū ml̓ta ardua acturꝰ ſit. Et aduerte qꝛ ſi nō eſt ep̄s nō poterit exercere pōtificalia ſꝫ iuriſdictōeꝫ ep̄alē tm̄. Si v̓o al̓s eſt ep̄s poterit hͨ exercere. ar. c. a qua. de ꝯſecͣ. eccle. vel alta. ¶ 4º. dubitat̉ nūꝗd laicꝰ poſſit deputari coadiutor ⁊ cōiter tenet̉ ꝙ deputari nō pōt illi officio cui p̄eſſe noīe ꝓpͥo nō pōt. ſꝫ officio cuiꝰ eſt capax poterit coadiutor de putari. vn̄ pōt eē coadiutor regis vel pͥncipis. vt in. d. c. grādi. ſꝫ nō pōt eē coadiutor clerici in ſpi ritualibꝰ. qꝛ laicꝰ ſpūalia admīſtrare nō pōt. vt in. c. ij. de iudi. nec in tꝑalibꝰ. qꝛ nō dꝫ eē laicus gn̓alis admīſtrator eccl̓ie. lxxxix. di. iudicatū. dixi in. d. c. ij. puto tn̄ ꝙ papa poſſet eū deputa re coadiutorē etiā in ſpūalibꝰ. nā pōt dare lai co ptātē excōicādi. vt noͣ. gl̓. xxxij. q. i. veꝝ. in. c. bn̄ ꝗdē. xcvi. di. ⁊ ꝯmittere cāꝫ ſpūalē. vt noͣ. in d. c. ij. ſꝫ ea q̄ ꝯpetūt ſoli ſacerdoti. vt eſt ꝯfectō euchariſtie. nō pōt papa ꝯmitte̓ laico. vt dicit gl̓ noͣ. in. c. ꝑuenit. xcv. di. qꝛ deꝰ hͦ cōmiſit ſolis ſa cerdotibꝰ in. c. i. in. §. vna. sͣ. de ſacra vncti. vn̄ lꝫ papa ſit ſolutꝰ legibus ſuis. nō tn̄ eſt ſolutꝰ le ge diuina. xxv. q. i. in. c. ſūt ꝗdā. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ſignificaſti. de fo. ꝯpeten. vbi tetigi nūquid papa teneat̉ cōfiteri peccata ſua. ita vt ꝯſtitutio c. oīs. de pe. ⁊ remiſ. eū liget. ¶ Quīto q̄rit̉ nū ꝗd femina poſſit deputari maſculo vl̓ econtra. aut femina femīe. Ad pͥmū cōiter tenet̉ ꝙ non. tū qꝛ femīa nō dꝫ ſe immiſceri cetibꝰ viroꝝ in. c. mulieres. de iudi. li. vi. tū qꝛ iſtud officiū eſt vi rile qd̓ nō cadit in femīaꝫ in. c. dilecti. de arbi. Maſculꝰ aūt nō videt̉ poſſe deputari femīe ꝓ pter pͥmā rōeꝫ. ſꝫ femīa femine pōt deputari in officio in qͦ pōt eē ip̄a pͥncipal̓. vn̄ monial̓ pōt de putari in coadiutricē abbatiſſe ſeu p̓oriſſe cum poſſit eē abbatiſſa ſeu p̓oriſſa. nā hͦ caſu iſtud of ficiū nō eſt virile cū cadat in muliere ¶ Dubita tur ⁊ vi. de religioſo. nūꝗd poſſit deputari coad iutor ⁊ cōiter vr̄ ꝙ pōt deputari illi officio cui p̄eſſe pōt pͥncipl̓r. ⁊ ſic pōt eē coadiutor ep̄i ab batꝭ ⁊ rectoris curati. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ hͦ offici um nō eſt ꝑpetuū qꝛ mortuo p̄lato ciuil̓r vl̓ naͣli ter eſt extinctū officiū ſuū. ⁊ ſic cū nō deſinat eē clauſtralis ⁊ ſub obediētia ſui abbatꝭ. nō videt̉ ꝙ poſſit ꝓmoueri cū nō hēat velle. ſꝫ depēdet a volūtate abbatꝭ. xij. q. i. nolo. Io. an. hͦ nō obſtā te tenet pͥmū ⁊ cōiter oēs doc. dant ſil̓e. nam vi demꝰ ꝙ ꝓmouent̉ ad vicariatū alicuiꝰ ep̄i. qd̓ ꝗ dem officium eſt temporale iuxͣ nō. in clem. ⁊ ſi pͥncipalis. de reſcrip. Eſt enī hͦ officium curatū ⁊ ordinariū ad hoc. c. ex frequētibus. jͣ. ti. i. nec obſtat ẜm eū obiectum cōtemplatōis. nā tolerā tur ꝓpter bonū publicū ſeu maius bonuꝫ. nam ociū monachale nō eſt p̄ferendū neceſſitati ec cleſie vt dicit tex. xvi. q. i. c. vos. ⁊. c. ꝗ vere. nec ob. defectꝰ ꝓprie volūtatis. qꝛ ſupplet̉ ꝑ licētiaꝫ ſui ſuꝑioris. ⁊ pro hͦ optime facit tex. in. c. ij. de teſta. li. vi. vbi deputatur executor teſtamēti cū licētia ſui ſuperioris. illi aūt officio cui p̄eſſe nō ōt principaliter non poteſt coadiutor deputari ¶ Ultimo quero per quem debet deputari co adiutor. cōiter tenetur ꝙ in epiſcopis ⁊ ſuperio ribus deputatio ſpectat ſolum ad papam ⁊ hoc eſt clarū. vt patet in. c. vno. preal. In alijs circa epiſcopum ſpectat ad eum qui poteſt prelatum inuitū deſtituere ſeu ip̄iꝰ ꝯceſſionem admittere nā quēadmodū ſolus papa deponit ep̄os ⁊ ſu periores. ita ⁊ ip̄e ſolus coadiutorē dare poteſt ſecus in alijs cū poſſit deſtitui ꝑ alios citra pa pam. Sed noͣ qꝛ doc. ſentiūt ex his verbis ꝙ ſi collatio bn̄ficij ſpectat ad prelatū inferiorē ep̄o ꝙ datio coadiutoris pertinebit ad epiſcopū. qꝛ hn̄s collatōem tm̄ nō pōt inuitū deſtituere nec admittere renūciatōe iuxͣ noͣ. in cle. vnica. de re nunciatōe. ⁊ intellige niſi beneficiū illud pleno iure eſſet ſubiectū illi prelato inferiori. nam tūc ille eſt quaſi ep̄s reſpectu illius beneficij. vt in. c. vnico. de capel. mo. li. vi. ¶ De inſtitutionibus ℟ica g 3 ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedētia sͣ viſum ē de collatōe p̄bēdaꝝ ſed ꝗa parū eſt ꝯferre niſi ſequat̉ īſtitu tio iō ſubijcit̉ hec rubrica de īſtitutiōibꝰ. vel alit̓ ⁊ ſic. ꝗa dubitari poſſꝫ ad quē ꝑtinꝫ collaº. ſeu in ſtitutio p̄bēdarū ⁊ bn̄ficioꝝ iō poſt rubricā de p̄ bēdis ſubijcit hanc rubricā. On ampli us. Numerꝰ cl̓icoꝝ debet in ſtitui ī eccl̓ijs collegiatꝭ ẜm fa A cultatē ip̄aꝝ. h. d ¶ Noͣ pͦ ꝙ ī eccl̓ijs vbi numerꝰ n̄ ē det̓mi natꝰ ſuccedit q̄dā iuris d̓termīatio vt tot recipi ant̉ qͦt pn̄t ſine penuria ex redditibꝰ eccl̓ie ſuſtē tari. ⁊ tene mēti iſtū tex. ꝗa qͦtidie allegat̉. ⁊ col lige bonā pͣcticā ꝯͣ p̄latos ꝗ intuitu auaritie no lūt īſtitue̓ ml̓tos monachos vl̓ cl̓icos ī eccl̓a. nā pn̄t ꝯpelli ꝑ ſuꝑiores eoꝝ vt tot ponāt qͦt pn̄t de redditibꝰ eccl̓ie ſuſtētari. Et nō tͣdas obliuiōi hͦ ⁊ ītellige ꝙ ēt hēat̉ reſpectꝰ ad alia onera eccl̓ie nā ex r̄dditibꝰ eccl̓ie n̄ ſolū cl̓ici ſūt paſcēdi ſed ip̄a eccl̓ia ē reparāda ⁊ hoſpitalitas ſolita tenen da. ī. c. paſtoralis. d̓ his q̄ fiūt a p̄la. ⁊ ī. c. d̓ mōa chis. sͣ. d̓ p̄bē. cū ſi ¶ Noͣ 2º. ar. ꝙ appellatiōe cle ricoꝝ ſeu eccl̓iaꝝ nō veniūt monachi ſeu ip̄oruꝫ monaſteria qd̓ veꝝ ē ī ſtricta ſignificatōe al̓s ſe cꝰ. vide glo. ī. c. iij. de ſupplē. neg. p̄la. ¶ Noͣ ibi abſqꝫ penuria. ſatꝭ .n. ē ꝙ ſine penuria ibi eē pn̄t lꝫ nō ꝯmode. naꝫ ſepe pōt ꝗs ſine penuria viue̓ cū. xl. florenis ſꝫ n̄ ꝯmode. vide ad hͦ bonā glo. ī c. i. d̓ ſta. re. li. vi. ī fi. ⁊ hodie ibi det̓mīat̉ ī mona ſterijs monialiū vt n̄ teneat recepº fc̄a vltͣ qͣꝫ ſup petāt facultates monaſterij. ¶ Ultīo potes col lige̓ exceptōeꝫ ꝓponēdā ꝯͣ īpetrātē ī eccl̓ijs nō numeratꝭ. vt ꝗa redditꝰ eccleſie n̄ ſufficiūt ad tā tū numerū ſupportādū. ⁊ fac̄. c. fi. d̓ p̄ſūp. ¶ In glo. ibi a numero ꝯſuęto. Aduerte nā hͨ glo ꝓce dit ī eccleſia ī qͣ ē certus numerꝰ canōicoꝝ qͦ ca ſu ꝓpt̓ modicū augmētū nō dꝫ alterari numerꝰ ⁊ dic̄ Uincē. ꝙ augmētū tenet̉ diuide̓ ī alias p̄ bēdas. Dn̄s an̄. dic̄ ꝙ cedit cōi mēſe. Sꝫ tu ꝯſi dera ꝙ qn̄qꝫ augmētant̉ redditꝰ p̄bēdaꝝ diſtin ctaꝝ ⁊ tūc augmētū cedit p̄bēde q̄ augmētat̉ iu xta noͣ. ī. c. cū M. de ꝯſti. qn̄qꝫ p̄bēde nō ſūt di ſtīcte ſꝫ oīa bona ſūt cōia. ⁊ ī fine āni redditꝰ di uidunt̉ īter canonicos ⁊ tūc ꝓcedit dictū Uīcē qn̄qꝫ vltͣ p̄bēdas diſtinctas augmētant̉ cōia bo na capl̓i. ⁊ ꝓcedit dictū dn̄i In. ſed in cāu capl̓i nr̄i tot ſūt ponēdi qͦt ꝯgrue pn̄t ſuſtētari. nā iſte tex. loꝗt̉ in eccleſia nō numerata. vn̄ tūc aduer tēdū ꝙ vbi redditꝰ multū excreſcūt pōt nume rus conſuetus augmētari. vt in glo. non tamē ē fractꝰ ipſo iure. vt in. c. fi. de v̓bo. ſig. ⁊ dic vt ple ne noͣ. in dicto. c. cum. M. N eccleſia nōicos ſ Laici ī ca i deciſe narrat factū. 2º. ꝓui n̄t īſtitu oet ibi cū laici. ¶ Noͣ pͦ ibi īſtitue̓ curaſtis ꝙ ali us citra papā pōt ſtatue̓ numeꝝ canonicoꝝ ī ec cleſia. ꝗs āt hͦ face̓ poſſit Inno. h̓ dic̄ ꝙ ī eccl̓ijs cathedralibꝰ hͦ ꝑtinet pͥncipalit̓ ad ep̄m ſꝫ ī alijs collegiatꝭ īferioribꝰ ꝑtinet ad cl̓icos illius eccl̓ie. Fatet̉ tn̄ ꝙ ſi male īſtituerūt ep̄s poterit corrigē ⁊ ita trāſeūt cōiter doc. ſed mihi hec dicta n̄ pla cent indiſtīcte. nā cum ſtatue̓ numeꝝ in eccleſia ſit dare nouū ſtatū ipſi eccleſie. dicerē ꝙ eccleſia īferior nō pōt face̓ tl̓e ſtatutū ſine ꝯſenſu ſui ep̄i nā ⁊ ip̄emet Inno. alibi voluit ꝙ clerici inferio res nō pn̄t face̓ ſtatuta ſine ꝯſenſu ep̄i ꝓpt̓ cōio nem q̄ eſt īter ep̄m ⁊ ipſas eccleſias. naꝫ epiſco pus eſt p̄latꝰ ſaltim mediatꝰ cuiuſlibꝫ eccleſie in feriōis ſue dioceẜ ⁊ ꝑ eū gubernāde ſūt eccleſie x. q. i. ī. c. regēda. ⁊. c. nouerīt. ⁊ hͦ voluit noͣbilit̉ Inno. ī. c. reꝗſiſti. jͣ. de teſta. ⁊ sͣ. de ꝯſti. ī. c. cuꝫ acceſſiſſent. ⁊ noͣbis hͦ dictum bn̄. Crederē tn̄ hͦ dictum reſtrīgēdū ad ſtatuta ſuꝑ arduis nego cijs. nā ſuꝑ tāgētibꝰ ip̄os clericos dūtaxat et nō ſtatum eccleſie. ſoli clerici ēt eccleſie cathedralis ſtatue̓ poterūt ſine licentia ep̄i. ad hͦ bona gl. in c. ꝯſtitutionē. ī v̓bo ſtatutū. de v̓bo. ſig. li. vi. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū ꝯſuetudīs. de ꝯſue. Itē ī alio nō placet dictū Inno h̓ vt ſolus ep̄s poſſit ſtatuere numeꝝ canonicoꝝ in eccleſia. nā puto reꝗrēdū ꝯſenſū ſeu ſaltim ꝯſiliū canonicoꝝ. nā regularit̓ ep̄s nō ſtatuit ſine ꝯſilio canonicoꝝ. vt noͣ. Io. an. c. i. de ꝯſti. li. vi. facit. xv. q. vij. epiſcopꝰ nulli us. ⁊ vide Inno. in. c. nouit. de his q̄ fiūt a p̄la. vbi tͣdit regulā mēti ꝯmēdādā ꝙ ardua n̄ expli cat ep̄s ſine ꝯſenſu canōicoꝝ. Sꝫ ī alijs n̄ ardu is ſuffic̄ ꝯſiliū. ad p̄dicta fac̄ in ar. illud. c. nouit. cū. c. qͣꝫto. e. ti. ⁊. c. paſtoralis. d̓ dona. ⁊ clem̄. ſi vna. de re. ec. n̄ ali. qnīmo certo cāu qn̄ vult ſta tue̓ ſuꝑ iuribꝰ ꝑtinētibꝰ ad clericos īferiores dꝫ ip̄oſ clericos ſaltiꝫ vocare. vt noͣ. ip̄emꝫ Inno. ī c. vr̄a. d̓ loca. ¶ Nō 2º. ex tex. ꝙ iuſ canōie n̄ ca dit ī laicū lꝫ gͦ poſſit laicꝰ p̄bēdari nō tn̄ pōt cano nicari. ꝗa p̄bēda ꝯſiſtit ī tēporalitate. vt noͣ. in. c. cū M. de ꝯſti. dixi ī. c. maioribꝰ. sͣ. de p̄bē. Ius v̓o canōie ꝯſiſtit in ſpūalitate q̄ nō cadit ī laicuꝫ vt in. c. cauſam. de preſcrip. in. c. maſſana. d̓ elec cum ſi. ¶ Nota ibi per eccleſiaſticos ordīes ꝙ ī ꝓmouēdo ad canonicatum non eſt a iure reꝗ ſitus certus ordo. ſatis enim eſt ꝙ ſit clericꝰ. ſo lum enim in iure habemus expreſſum ꝙ ſi nō ē ſubdiaconus non poteſt intereſſe capl̓o. vt ī cle. vt hi qui de eta. ⁊ quali. credo tamen ꝙ ẜm īdi gentiam eccleſie ⁊ diſpoſitionem ſuperiōis d̓bꝫ poſtea promoueri ad ordines maiores. Nam eccleſia collegiata indiget ad ſui regimen p̄ſby teris diaconis ſubdiaconis ⁊ inferioribus ordi nibus. ⁊ ad hos ordines fiet promotio mō pre dicto. et propterea credo ꝙ in iure non prefiga tur certus ordo ipſis canonicis. ⁊ propter hoc forte hec lr̄a loquitur generaliter dum dic̄ ꝑ ec cleſiaſticos ordines congrue ſeruiatur ad hͦ qd̓ legitur ⁊ noͣ. in. c. q̄ris. de eta. ⁊ qͣli. ⁊ ob hāc cau ſam forte ī ꝗbuſdā eccl̓ijs ſūt p̄bēde p̄ſbytales De inſtitutionibus. diaconales ſb̓diaconales. ad hͦ. c. ei cui. ⁊. c. cui. de p̄bē. li. vi. ⁊ hͨ noͣbis. ſꝫ qꝛ. sͣ. viſuꝫ eſt ꝙ ius ca nonie nō cadit in laicū. ꝗd dicēdū eſt in iure mo nachatꝰ. Inno. dic̄ ꝙ tl̓e ius bn̄ cadit ī laicū qd̓ noͣ. pōt gͦ ꝗs eē verꝰ mōachꝰ ⁊ laicꝰ. ⁊ ſic nō ſolū laici pn̄t eē ꝯuerſi. ſꝫ etiā monachi. nā antiꝗtꝰ nō erāt clerici. ⁊ nihilominꝰ erant monachi. vt in. l. gn̓alit̓. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. xvi. q. i. gn̓alit̓. Et ẜꝫ illū ſtatum intelligit̉. c. a ſb̓diacono. xciij. di. ⁊ ex hͦ h̓ infert̉ ẜm Inno. ꝙ laici monachi pn̄t int̓eſſe ſingl̓is tractatibꝰ monaſterij vna cū alijs ꝗ ſunt clerici in electōibꝰ. tn̄ pn̄t int̓eſſe ſi eſt ꝯſuetudo nec ob. c. maſſana. ⁊. c. ſacroſancta. de elec. vbi dr̄ ꝙ laici nō pn̄t int̓eſſe electōi. idē etiā de ꝯſue tudīe qꝛ illd̓ ꝓcedit in laicis habitu ⁊ ꝓfeſſiōe. ſꝫ ſi ꝯuerſi nō pn̄t dici oīo laici. ſunt enī religioſe ꝑ ſone. ar. in. c. nō dubiuꝫ. de ſen. excō. ⁊. xij. q. i. duo ſunt gn̓a. ⁊ noͣ h̓ glo. ⁊ noͣ bn̄ hāc limitatōeꝫ ad iura q̄ dicūt ꝙ laici nō p̄ſcribūt iura ſpūalia. dꝫ intell̓i in laicis habitu ⁊ ꝓfeſſiōe nō in ꝯuer ſis. ⁊ hodie vide ꝓ p̄dictis tex. cū gl̓. in. c. ex eo. in fi. de elec. li. vi. ⁊ puto vbi eēt collegium dū taxat laicoꝝ ꝯuerſoꝝ tūc etiā citra ꝯſuetudineꝫ hn̄t ius eligēdi p̄latos eoꝝ vt faciūt iſti hoſpita larij. ꝓ hͦ. c. cū olim. sͣ. de arbi. vbi videt̉ exp̄ſſū ſꝫ in loco vbi ſunt ꝯuerſi ⁊ clerici tūc ꝯuerſi nō intererūt actibꝰ ſpūalibꝰ ꝑ dictū. c. ex eo. ſꝫ in ali is debēt int̓eſſe vna cū clericꝭ. ꝑ ſupͣdicta. nec ob. cle. vt hi ꝗ. qꝛ ꝓcedit in his ꝗ ſunt mācipati diui nis officijs .ſ. vt qꝛ deſeruiūt ꝑ ordines eccleſia ſticos illi enī nō hn̄t vocē niſi ſint ſb̓diaconi. ſe cus ī his ꝗ intrāt vt ſint ꝯuerſi. vt noͣbiliter ſen tit glo. quā noͣ ꝓ iſtis monaſterijs in ꝗbus aliꝗ ſunt clerici ⁊ aliqui laici. ¶ In glo. fi. ibi de lai cis ꝓfeſſiōe ⁊ habitu noͣ gi. vſqꝫ ad fi. ⁊ vult hͨ gl̓ ꝙ laicus ꝯuerſus eccl̓ie poſſit eſſe canonicus an teqͣꝫ recipiat ordinē. ꝯͣriū ſentit h̓ Inno. ⁊ vidē tur hoc ſequi doc. ⁊ certe ꝓ hac opi. cōtra videt̉ iſta lr̄a vbi dicit̉ ꝙ dꝫ eſſe talis ꝙ deſeruiat per eccleſiaſticos ordines ⁊cͣ. gͦ oportet ꝙ ſit ordina tus anteqͣꝫ fiat canonicꝰ. ⁊ facit hec lr̄a ꝙ ꝯuerſi non ordinati nō cenſent̉ idonei ad ſeruiendum eccleſijs in diuinis. Iteꝫ collige ex hoc ⁊ ex lr̄a ꝙ canonici tenent̉ reſidere ⁊ ſeruire eccleſie ꝑ ordines eccleſiaſticos. X frequentibus Inſtitutio bn̄ficioꝝ ſpectat ad ep̄os vl̓ eoruꝫ officiales. hͦ. d. pͦ abuſio. 2º. refrenatio ibi vn̄. 3º. pape ꝯfirmatio ibi nos. ¶ Noͣ pͦ ꝙ inſti tutio in bn̄ficijs eccl̓iaſticis ꝑtinet de iure cōi ad ep̄ꝫ vt h̓ ⁊ in. c. cū ex īiūcto. jͣ. de hereti. ⁊ facit ꝯͣ opi. Io. an. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de elec. li. vi. ⁊ in. c. cū in cūctis. eo. ti. vbi dicit ꝙ collatio ſeu inſtitutio n̄ eſt ꝓprie iuris ep̄alis cum multi habeāt collatio neꝫ ſeu inſtitutionem non epiſcopi. nam certe h̓ vides oppoſitū. ⁊ ꝙ inferiores qn̄qꝫ hēbāt ꝓ cedit de iure ſpēali. ad hͦ. xvi. q. vij. oēs baſilice. ¶ Itē noͣ ꝙ nō valet incōſuetudo. vt bn̄ficia ec cleſiaſtica recipiant̉ a nō ep̄is. ſꝫ intelligo iſtum tex. qn̄ ſuꝑiores ltīme nō p̄ſcripſerūt. nā ius cō ferēdi p̄ſcribit̉ ꝑ inferiorē ad hͦ. c. auditꝭ. ⁊. c. cuꝫ olim. de p̄ſcrip. lꝫ dubitet̉ de inſtitutōe qͦ ad cu rā ppl̓i nūꝗd illa poſſit p̄ſcribi de qͦ noͣ. in. c. cuꝫ ſatis. de offi. archi. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ cū iſte tex. loꝗtur de cōſuetudine dꝫ intelligi de p̄ſcriptōe iuxͣ noͣ. in. c. cumana. de elec. dico enī ꝙ iſte tex. ſolū reprobat ꝯſuetudinē vt bn̄ficia recipiant̉ a nō hn̄tibus ptātē. ¶ Noͣ vlterius ꝙ archiep̄s pōt in tota ſua ꝓuintia exercere iuriſdictōeꝫ tol lendo prauā cōſuetudinem ⁊ ſulminare excōica tōeꝫ in eā ſeruantes. qd̓ etiā ſentit h̓ Inno. ⁊ nō tradas obliuioni hͦ dictū. qꝛ limitat noͣ. in. c. pa ſtoralis. de offi. ordi. eſt enī iſte caſus in qͦ archi ep̄s exercet iuriſdictōem in dioceſi ſuffragane orū ſuoꝝ. ⁊ vide glo. q̄ h̓ ſentit. ix. q. iij. in ſūma. Si gͦ ep̄s eſt negligēs in tollēdo prauā ꝯſuetu dinē pōt archiep̄s ſuā iuriſdictōeꝫ exercere. Itē noͣ ſuperiorē poſſe ꝑ ſtatutum ſuū ſulmina re excōicatōem ip̄o facto ꝯͣ tenētes bn̄ficia ſine legitimo titulo ⁊ ſic pōt inferior augere penā iu ris in ſtatuto ſuo. ⁊ ꝓ hͦ tex. in. c. vt aīaꝝ. de ꝯſti li. vi. vide glo. in cle. ne romani. de elec. ⁊ plene ꝑ Io. an. in. c. fi. de offi. archip̄ſ. ¶ Ultimo noͣ ⁊ tenebis ſemꝑ menti. qꝛ nullibi credo ita fore expreſſum ꝙ a ſentētia excōicatōis lata per ſta tutum archiep̄i ſeu ep̄i poteſt proprius ep̄s ex cōicatus abſoluere prius ſatiſfactione premiſſa. vn̄ neceſſe nō eſt ꝓ abſolutōe ad illum qui ſtatu tum edidit. hoc ꝓbat hec lr̄a ſic inducendo. nā ſolus archiep̄s h̓ excōicatōem protulit ⁊ tn̄ pa pa mandat omnibus ſuffraganeis vt illū nō re laxēt niſi ſatiſfactōe p̄miſſa. gͦ pn̄t abſoluere. lꝫ ip̄i nō excōicauerint ſꝫ eoꝝ ſuperior. ⁊ hͦ tꝫ Io. an. h̓ ⁊ in. c. graue. de p̄ben. ⁊ archi. xvij. di. ſuꝑ ſumma. nā nō dꝫ eſſe maioris potentie cā inferi oris qͣꝫ pape. ſꝫ a ſnīa canonis pape pōt ꝗlibet ep̄s ꝓpͥū ſb̓ditum abſoluere ſi papa ſibi nō reẜ uauit abſolutōeꝫ. vt in. c. nuꝑ. de ſen. excō. gͦ for tiꝰ idē dicēdū in ſnīa canonis īferiorꝭ. ſecꝰ dic in ſnīa lata ab hoīe .i. n̄ ꝑ viā ſtatuti. qꝛ ab illa n̄ ab ſoluit niſi ꝗ eā tulit vl̓ ſuꝑior. ad hͦ fac̄. c. paſtoral̓ ij. rn̄ſo. de of. ordi. ⁊. c. cū ab eccl̓iaꝝ. e. ti. tenui ī d. c. gͣue. ⁊ ſic reꝑio Io. an. h̓ tene̓. Et ex his noͣ bis duas bonas rl̓as ī maͣ excōicatōis. In gl̓. ī v̓bo officialiū. noͣ gl̓. iūcto tex. ꝙ vicariꝰ ep̄i pōt ex officio ſuo īſtitue̓. ⁊ alibi nō ita bn̄ ꝓbat̉. ꝯͣ hͦ fac̄. c. fi. de of. vica. li. vi. vbi dr̄ ꝙ niſi ſibi exp̄ſſe ꝯmittat̉ n̄ pōt bn̄ficia ꝯferre. So. illd̓. c. loꝗt̉ in collatōe. iſtd̓ ī īſtitutōe. nā lꝫ collatio ⁊ īſtitutō ſe pe ſumāt̉ ꝓ eodē tn̄ ī v̓itate int̓ ſe drn̄t. vt dicā la tiꝰ ī. c. ſe. nā ꝓpͥe īſtitutio fit d̓ pn̄tato ꝑ pr̄onū ⁊ ſic ē q̄dā collatio nō libera. qꝛ exqͦ pn̄tatꝰ ē ido neꝰ dꝫ īſtitui ꝑ ſuꝑiorē. xvi. q. vij. decernimꝰ. jͣ. d̓ iur̄pa. c. nobis. ſꝫ collatio ē libera qn̄ .ſ. ſine pn̄ tatōe alicꝰ ſuꝑior ꝓuidꝫ alicui de bn̄ficio. iſta .n. cū ſit q̄dā donatio n̄ tnͣſit ī vicariū qꝛ n̄ ē v̓iſil̓e ꝙ in gnͣali ꝯceſſiōe tn̄ſeāt ea q̄ in ſpē nō eſſet quis g 4 cōceſſurus. vt in. d. c. fi. ſed inſtitue̓ eſt neceſſitatꝭ nec exercet̉ aliqͣ liberalitas merito iſta in gnͣali ꝯceſſiōe tͣnſit ī vicariū. Sil̓e videmꝰ ꝙ ius īſtitu endi tͣnſit in capl̓m ſede vacante. in. c. cū oliꝫ. d̓ ma. ⁊ obe. ſꝫ nō ſic ius ꝯferēdi. in. c. vnico. ne ſe. va. li. vi. ⁊ hͦ cōiter tenet̉ iō n̄ īſiſto. poſſꝫ .n. cauiſ lari lr̄a vt ītelligat̉ de illis officialibꝰ ꝗbꝰ hͦ fuit ſpecifice cōmiſſum ꝑ hͦ relatiuū ꝗ qd̓ hꝫ reſtrin gere ad p̄cedētia iuxͣ noͣ. ꝑ Bar. ī. l. oēs popl̓i. ff d̓ iuſti. ⁊ in. ⁊ ꝑ Cal. ī. c. fi. de cle. n̄ reſi. In gl. ī v̓. recipiūt. ibi de iurepa. p̄terea dic latiꝰ vt ibi di cet̉. ibi de ꝯſenſu capl̓i meliꝰ dice̓t d̓ ꝯſilio. ꝗa ſic dic̄ tex. quē glo. all̓at .ſ. c. nouit. In eadē ī fi. dic vt dixi sͣ. ꝙ regularit̓ īſtituº. ꝑtinꝫ ad ep̄m. ſꝫ d̓ iu re ſpēali ī certꝭ bn̄ficijs qn̄qꝫ ꝑtinꝫ īſtituº. ad īfe riorē. vide bo. gl. ī. c. qͣꝫ qͣꝫ. de elec. li. vi. In gl. ī v̓bo offiº. ibi legatiōis. glo. hͦ adiecit metu ꝯͣrij ſi opponeret̉ d̓. c. paſtoral̓. d̓ offi. ordi. vbi dr̄ ꝙ archiep̄s niſi ī caſibꝰ a iure exp̄ſſis n̄ hꝫ iuriſdi ctionē ī ſb̓ditos ſuffraganeoꝝ ſuoꝝ tn̄ h̓ excōi cauit ſeu excōicationē ꝓtulit ī oēs d̓ ꝓuītia ſua Glo. ſoluit ꝙ fec̄ tanqͣꝫ legatꝰ. nam archiep̄s co mētēẜ ē legatꝰ ī ꝓuītia ſua ex ātiqͦ pͥuilegio. ſꝫ ꝯͣ hͦ fac̄. ꝗa tex. ſolū ſe refert ad dignitatē archiepi ſcopalē. Inno. ⁊ alij doc. ponūt alias ſol̓. ⁊ pͦ ꝙ hͦ potuit face̓ tanqͣꝫ metropolitanꝰ rōe notorie tatꝭ. nā notōia crimīa ſb̓ditoꝝ ſui ſuffraganei po teſt archiep̄s punire. vt ī. c. romana. §. notōia. d̓ cēſi. li. vi. ⁊ noͣ bn̄ hūc caſum. ꝗa extēdit illū tex. nā ibi loꝗt̉ qn̄ archiep̄s viſitat ⁊ tn̄ doc. cōiter h̓ ſentiūt ꝙ rōe notorietatꝭ delicti pōt ī ſua dioceſi exn̄s delīquētes ſua ſnīa affice̓. ¶E ſo. ꝙ ꝓpt̓ negligētiā ſuffraganeoꝝ ī extirpāda pͣuā ꝯſue tudinē archiep̄s ſuccedit ī iuriſdictōe. ⁊ noͣ hūc cāuꝫ gn̓ͣalē vt ſola negligētia ep̄i deferat iuriſdi ctionē ī archiep̄m. ⁊ hͦ tenuit glo. ī. d. c. paſtoral̓ alit̓ tn̄ ibi tenui. ¶ 3ª ſo. ⁊ noͣbilior ē ꝙ ī ꝯcernē tibꝰ totā ꝓuintiā pōt archiep̄s iuriſdictionē ex erce̓ ēt ī ſb̓ditos ſuffraganeoꝝ. nam h̓ īoleuerat ꝯſuetudo ī tota ꝓuītia vt clerici reciꝑent bn̄fiº ab alijs qͣꝫ ab ep̄is. ⁊ hͦ dictū noͣ ⁊ vide qd̓ sͣ di xi. ¶ In gl. penul. ibi tales excuſat. ex hͦ dicto glo. iūctꝭ dictis doc. potes collige̓ ꝙ habēs bn̄fi ciū ſine titulo ltīmo iuſto errore ductꝰ nō tenet̉ ad reſtitutionē fructuū. ſecꝰ vbi igͦrātia fuit craſ ſa. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. dilecto. de p̄bē̓. ⁊ in. c. gra uis. de reſti. ſpo. ¶ In glo. fi. in fi. vult gͦ glo. ꝙ regularit̓ nō pōt īferior abſolue̓ a ſnīa excōicati onis quā papa ꝯfirmauit qͣſi abſol̓o ſibi reẜuet̉ ꝑ cōfirmatōeꝫ. ſꝫ dic pleniꝰ ꝯp̄hēdēdo mentem doc. ꝙ aūt ſnīa cōfirmata fuit lata ab hoīe .i. nō per viam ſtatuti ⁊ tunc ꝓcedit dictum glo. naꝫ ꝑ confirmationem aſſequitur vires ac ſi fuiſſet la ta ab ipſo confirmante. quia omnia noſtra faci mus ⁊cͣ. vt in. c. ſi apoſtolice. de p̄bē. li. vi. nam ſi papa tuliſſet ſententiam nemo pōt ab illa abſol ue̓. ar. ī dicto. c. paſtoralis. ſꝫ ſi ſnīa fuit lata per ſtatutū tūc ꝯfirmatio non tollit poteſtatem alijs ſuꝑioribus abſoluēdi. ꝗa ſtatutū īferiōis confir matū ꝑ papā nō dꝫ eſſe maioris roboris qͣꝫ ſta tutū pape. Sed a ſnīa lata ꝑ ſtatutuꝫ pape pn̄t ep̄i abſolue̓. vt ī dicto. c. nuꝑ. gͦ fortiꝰ a ſnīa lata ꝑ ſtatutū ꝯfirmatum qd̓ noͣ. ⁊ faciūt hec ad ītel lectur illius. c. nuper. Uctoritatēᵐᵏᵐ cultates nō dꝫ ꝗs īſtitui īuitis clericis eccl̓ie. h. d. Noͣ pͦ ꝙ ī eccl̓ijs ī ꝗbꝰ numerꝰ canonico rū n̄ ē det̓mīatꝰ n̄ tenētur canonici aliquē recipe ad mādatū cuiuſcūqꝫ vltͣ qͣꝫ facultates eccleſie ſuppetāt. ⁊ videt̉ ex v̓bo ſtatuimꝰ ar. ꝙ legatꝰ ēt cardinalis nō poſſit sͣ. hͦ ius diſpone̓ qm̄ nō pōt venire ꝯͣ ſtatutū pape in p̄iudiciū pͥuatarū ꝑſo naꝝ maxīe nō exn̄te cā rōnabili. ar. cle. ne roma ni. de elec. facit qd̓ noͣ. glo. in. c. dilecti. sͣ. e. ⁊ per glo. in. c. fi. de here. li. vi. ¶ Noͣ 2º. ꝙ clerici lici te viuūt ex redditibꝰ eccl̓ie ꝗa non cogūtur eē ī eccleſia ſine ſtipendijs. ¶ Ultimo noͣ ibi vl̓ inui tis. ar. optimū ex tex. ꝓ iſtis qui recipiunt̉ ſine p̄bēdis de ꝗbus dixi in. c. dilecti. sͣ. e. ¶ In gl. ij. ī fi. no ex gl. ꝙ ꝑ īueſtiturā ꝓpͥe ſūpta tn̄ſfert̉ poſſeſſio rei de qua fit īueſtitura. nec glo. ſentit ꝯͣriū ī fi. ſꝫ illa ꝑs vltīa ꝓcedit qn̄ īueſtitura ſu mit̉ ꝓ collatōe ⁊ ſic̄ pro iuris tͣnſlatiōe. ⁊ de hac maͣ vide ꝑ Dy. ī regula pͥma de reg. iuris li. vi. ⁊ Io. an̄. poſt Dy. hic dic̄ ꝙ īſtitutio eſt iurꝭ. ali cuiꝰ bn̄ficij tͣnſlatio. īueſtitura ē qͣſi cōfirmaº. ip̄i us iuris. inductio āt in poſſeſſionē ē executio. Sꝫ ẜm hͨ dc̄a nō eēt dr̄ia īter īſtitutōeꝫ ⁊ collati onē cū tn̄ iſta differūt īter ſe. vt pꝫ in. c. cū in illiſ de p̄bē. li. vi. iō expediēdo hāc maͣm latiꝰ ⁊ cla rius qͣꝫ proſequātur doc. ¶ Aduertēdū ꝙ ī iu re hēmꝰ ml̓ta voͣbl̓a. nā pͦ reꝑit̉ elecº. pn̄taº. cōfir matio īſtituº. collaº. ⁊ īueſtitura. Elecº. ꝓpͥe ē qn̄ canōici alicꝰ eccl̓ie eligūt p̄latū. ⁊ d̓ hac electiōe hētur. sͣ. d̓ elec. ī. c. i. ⁊ ꝑ totū. ⁊ ꝙ ius tͣnſferat̉ ex electōe vide gl. noͣ. ī. c. qͣꝫto. lxiij. di. ⁊ pl̓e tetigi ī c. trāſmiſſam. de elec. Pn̄tatio v̓o ꝓpͥe ꝑtinꝫ ad patronū. vt. jͣ. de iurepa. ꝑ totū. nec tranſfert̉ ali qd̓ ius ſpūale ex pn̄tatōe. ſꝫ pn̄tatꝰ ſi eſt idoneꝰ dꝫ īſtitui ꝑ ſuꝑiorē. xvi. q. vij. d̓cernimꝰ. cōfirma tio v̓o ꝓpͥe fit de electōe. nā ꝗa ius eſt trāſlatū ꝑ electionē n̄ ē neceſſe ꝙ ſuꝑior cōferat vl̓ īſtituat ſꝫ ꝙ tm̄ ꝯfirmet electionē iā factā. vt ī. c. nihil. sͣ de elec. Inſtituº. v̓o ē triplex. ꝓpͥe autē ſumit̉ in iure ꝓ trāſlatōe iurꝭ. n̄ libera a ſuꝑiore fc̄a qn̄ .ſ. pn̄tatꝰ ꝑ patronū īſtituit̉. nā ibi tͣnſfert̉ ius pleⁿ cū pr̄onꝰ nullū ius ſpūale tͣnſtulerit ſꝫ eſt illa tͣn ſlatio n̄ libera. ꝗa ſuꝑior velit nolit tenet̉ illd̓ iuſ ꝯferre ī pn̄tatū exqͦ ē idoneꝰ. ⁊ ī hͦ īſtitutio dr̄t a collatiōe. ꝗa collatio ꝓpͥe eſt iuris trāſlatio libe ra. ꝗa habēs collatōeꝫ bn̄ficij nō tenet̉ conferre iſti vel illi ſꝫ libe̓ cui vult dūmō ſit idoneꝰ. vt ī. c. relatū. sͣ. d̓ p̄bē. iō ius īſtituēdi ⁊ ꝯfirmādi tͣnſit ī capl̓m ſede vacāte. vt ī. c. i. de īſti. li. vi. ⁊ ī. c. cum oliꝫ. de ma. ⁊ obe. ſꝫ ius libe̓ ꝯferēdi n̄ tranſit in capl̓m ſi collaº. ſpectabat ad ſolum ep̄m. vt in. c. vno. ne ſede va. li. vi. quandoqꝫ inſtitutio capit̉ pro collatōe libera ad hͦ. c. sͣ. ꝓximū. qn̄qꝫ vero capit̉ ꝓ inſtitutōe auctorizabili q̄ fit ad curā po puli tm̄. vt ſi collatio bn̄ficij ſpectat ad inferiorē pro cura ppl̓i nō exēpti recurrit̉ ad ep̄m. vt in. c vno. de capel. mo. li. vi. qn̄qꝫ inſtitutio capit̉ ꝓ ī ductōe in poſſeſſionē. ⁊ iſta ꝑtinet ad archidia conū de iure cōi. nā poſt trāſlatū ius in bn̄ficia to archidiaconꝰ hꝫ īducere illū in poſſeſſionem corꝑalē. vt in. c. ad hͦ. ⁊. c. vt nr̄m. de of. arch. ꝗc aūt ſit collatio pꝫ ex p̄dictis ⁊ idē pꝫ in qͦ differt ab inſtitutōe. Inueſtitura aūt qn̄qꝫ vt dic̄ glo. ſumit̉ ꝓ īſtitutōe corꝑali. qn̄qꝫ ꝓ collatōe. ſꝫ ad uerte latiꝰ. qn̄qꝫ pͥus nulla p̄cedēte collatōe fit ī ueſtitura. qꝛ dic̄ ſuꝑior capiēdo forte anulū vel biretū inueſtio te de tali bn̄ficio. ⁊ tūc talis īueſti tura idē eſt ꝓpͥe qd̓ collatio. qꝛ ſatꝭ operatur exo trāſfert ius inueſtitū vt noͣ. Io. an. in. c. ex trāſ miſſa. de elec. qn̄qꝫ pͥus p̄ceſſit collatio vel inſti tutio ſeu ꝯfirmatio ⁊ ſb̓ſeꝗtur inueſtitura puta ꝑ anulū birētū vel ꝗd ſil̓e. ⁊ tūc ſi fit in abn̄tia rei de qͣ īueſtitura eſt qͣſi ꝯfirmatio iuris p̄cedētꝭ. ⁊ relinq̄re qͣſi bn̄ficiū in ſuis manibꝰ. nā vr̄ ſuꝑior qͣꝫtū in eo eſt illud bn̄ficiū īueſtitū trāſferre. vn̄ poterit app̄hēdere poſſeſſionē ꝓpͥa aucͣte. ſꝫ ꝑ hͦ nō trāſfert̉ poſſeſſio corꝑalis. qꝛ reꝗͥrit̉ in app̄ hēſione ip̄m corpꝰ niſi aliud hēat ꝯſuetudo iuxͣ ea q̄ hn̄tur ī. c. ij. de ꝯſue. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū lr̄is de reſti. ſpo. ſꝫ ſi fit in pn̄tia bn̄ficij ⁊ nullꝰ aliꝰ eſt in poſſeſſione illiꝰ tūc ꝑ īueſtiturā trāſfert̉ poſſeſ ſio corꝑalis. ar. in. l. ꝙ meo. ff. de acꝗ. poſ. ⁊ noͣ. in. d. c. trāſmiſſam. ⁊ in. d. c. ij. Et ꝑ hͦ reducas glo. q̄ vident̉ ꝯͣrie ad ꝯcordiā. nā q̄dā dicūt ꝑ in ueſtiturā trāſfert̉ poſſeſſio q̄dā ꝙ nō. ⁊ hēs ꝓpͥū ſignificatū hoꝝ v̓boꝝ. ¶ In glo. fi. in fi. Sed ꝯͣ hāc glo. facit tex. in. c. i. s. e. vbi fuit ꝓhibitū ī cō cilio gn̄ali ne plures ſuſcipiātur qͣꝫ ſuſtētari poſ ſint ex redditibꝰ eccl̓ie. Et iō dic̄ h̓ Goſ. ꝙ pote rūt iſti reciꝑe vltra facultatē qn̄ potuerūt ſuſten tari ſaltim parciꝰ viuēdo. ſecus ſi cogerētur mē dicare qd̓ ſatis placꝫ. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. dilectꝰ el. i. sͣ. de prebē. vbi tetigi nūꝗd capl̓m poſſit re cipe multitudinē vltra numeꝝ p̄bē. ⁊ in moniali bꝰ vide qd̓ hodie eſt decretū in. c. vnico. de ſta. regu. li. vi. ⁊ intell̓e iſtā glo. ⁊ tex. in eccl̓ia vbi n̄ eſt numerꝰ det̓mīatus canonicoꝝ. ſꝫ fiūt poſitio nes de redditibus ẜm numeꝝ canonicoꝝ. alias vbi eſſet numerꝰ nō habet locū receptio defectꝰ facultatū. qꝛ anteqͣꝫ numerus reſtringat̉ dꝫ nu merus adimpleri. vt in. c. ii. sͣ. eo. D decoreM. ecciijs Guꝫ in oꝫ exͣneos inſtitui nō debēt inſtitui cle rici certe originis tm̄ ſꝫ vndecūqꝫ ſint. dū tn̄ ſint idonei. pͦ ponit exceſſuꝫ pr̄iarche. 2º. illū corrigi mādat. ⁊ noͣ parēti ꝯminat̉. 2ª ibi ꝙ circa. No ꝙ collatio bn̄ficioꝝ nō eſt oīo in mera ptāte ſu perioris. nā de ea diſtribuere dꝫ ſicut bonꝰ pr̄fa milias nō hn̄do apud ſe acceptōeꝫ ꝑſonaꝝ. lꝫ gͦ valeat collatio alit̓ facta. ſuperior tn̄ peccat ꝗ nō hꝫ apud ſe iudiciū rōis. facit. c. gͣue. sͣ. de p̄bē̓. ⁊ ſic limita ea q̄ hn̄tur in. c. relatū. sͣ. de p̄bē. ¶ Noͣ 2º. ibi maxīe in maiori ꝙ in eccl̓ia cathedrali de bent īſtitui idoneiores clerici qͣꝫ in alijs qm̄ hn̄t multa ardua explicare cū ep̄is ⁊ faciūt vnū cor pus cū eis. in. c. nouit. ⁊ in. c. qͣꝫto. jͣ. de his q̄ fi. a p̄la. Et noͣ ꝙ pōt appellari eccl̓ia cathedral̓ ec cl̓ia maior. vn̄ lꝫ int̓ eccl̓ias nō poſſit dici maiori tas cū vnica ſit eccl̓ia hn̄s diuerſa mēbra. xxiiij. q. i. loꝗt̉ tn̄ reſpc̄u maioris p̄heminētie pōt vna dici maior. ¶ Noͣ 3º. ꝙ clerici forēſes reſidētes in certa eccl̓ia vl̓ dioceſi tenent̉ obedire dioceſa no. nā rōe domicilij ſortiunt̉ foꝝ eius. ad hͦ. c. fi. sͣ. de fo. ꝯpe. ¶ Ultīo nō ꝙ deꝰ nō hꝫ hoīes ali cuius natōis cariores. ſꝫ in omni natōe ꝗ fac̄ iu ſticiā eſt ei acceptꝰ. aliqͣ vtilia non pn̄t colligi ex tex. qꝛ ſatis eſt clarus. ¶ In glo. ſuꝑ. v̓. he̓dita rio. ibi nō facit iure ſucceſſiōis. ſꝫ ꝯͣ hͦ fac̄ iſte tex. nā h̓ veneti hēbāt collatōeꝫ a pr̄iarcha. ⁊ ſic nō iure ſucceſſionis. ⁊ nihilominꝰ hͦ reprobat̉ h̓ ſo lū inſtituēdo ſemꝑ hoīes certe natōis. videt̉ ꝙ illa bn̄ficia ſint qͦdāmodo debita illi natōi. vn̄ vi det̉ collatio nō libera Ex qͦ infero ꝙ certū bn̄fi ciū nō dꝫ ſemꝑ ꝯferri hoībꝰ alicꝰ cognatōis. ne tale bn̄ficiū videat̉ debitū illi cognatōi. vn̄ videt̉ collatio nō libera. ⁊ ꝓ hͦ bn̄ facit tex. in. c. vene rabilē. de elec. in fi. ¶ In glo. in. v̓. vn̄cūqꝫ ibi oēs erāt exͣnei. ⁊ hͦ idēo qꝛ eccl̓ia ꝯſtātinopolita na tūc d̓ nouo fuit ꝯuerſa ad fidē. vn̄ nō erāt ibi clerici jnde geniti. ſꝫ oportebat aſſumere exͣne os. ¶ In ea. glo. ibi locꝰ nō obſtat. No bn̄ glo. qꝛ exneꝰ licite poteſt inſtitui ī bn̄ficio dūmō al̓s ꝯſtet d̓ ſua idonēitate. credo tn̄ ꝙ vbi inde geni ti eēt idonei ꝙ nō debēt poſtponi ꝓpt̓ exͣneos. ꝓ qͦ vide tex. noͣ. in. c. nullꝰ inuitꝰ. lxi. di. ⁊ qͣꝫqͣꝫ loqͣtur in ep̄is. rō tn̄ tex. eſt cōis ad alia bn̄ficia ⁊ eēt valde honeſtū ⁊ fructuoſum vt ꝗſqꝫ in pa tria ſua bn̄ficiaret̉. vt ſic vnus nō occuparet bn̄ ficia vel ſtipēdia alteriꝰ. nec daret̉ maͣ depaupe rādi bn̄ficia ⁊ inducūt̉ faciliꝰ ad reſidētiā tales indigene qͣꝫ exͣnei. alie glo. ſunt faciles. ¶IIm ueniſſent. Inſtitutōes ⁊ cuſtodie pn̄t d̓ iure ſpēa li ad nō ēp̄m ꝑtinere ⁊ pēdēte lite cū dioceſano defendit̉ in poſſeſſiōe hͦ. d. vl̓ ſic. ſi poſſidꝫ ius in ſtituēdi is ad quē de iure cōi nō ſpectat pēdēte iudicio ꝓpͥetatꝭ. in poſſeſſiōe defendit̉. Diuidit̉ ī tres ꝑtes. In pͥma ponit̉ allegatio ꝓ archiep̄o. In 2ª allegatio ꝓ archidiacono. ibi int̓ alia. In tª int̓locutio ⁊ ſb̓ certa forma diffinitīe ꝯmiſſio. ibi nō agit̉. ¶ Nō pͦ ar. optimū ex tex. ⁊ qͣſi ex p̄ſſuꝫ ꝙ inſtitutio ꝑſonaꝝ inſtituēdaꝝ in bn̄fici is ⁊ cuſtodia bn̄ficioꝝ vacātiū de iure cōi ꝑtinēt ad ep̄m loci. ꝓ hoc. xvi. q. vij. oēs baſilice. ⁊ vi de glo. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de elec. lib. vi. ⁊. c. cum ex iniū cto. in fi. jͣ. de hereti. ¶ Noͣ 2º. ibi quam de con ſue. ⁊cͣ. ꝙ conſuetudo poteſt concurre̓ cum iure cōmuni ⁊ illud redde fortius. ⁊ ſic conſuetudo diſponēs id qd̓ ius cōe videt̉ aliꝗd adde̓ ꝯcorc ſopite. jͣ. d̓ cēſibꝰ. ⁊ fac̄ ad maͣꝫ. c. i. d̓ ꝯſti. li. vi. ¶ Noͣ 3º. ep̄ꝫ cū ꝯſenſu ſui capl̓i poſſe ꝯcede̓ īferio ri dignitati iura ꝑtinētia ad dignitatē ſuā. Et noͣ ꝙ ꝯceſſio ſemel fc̄a ꝑ vnū ep̄m cū cōſenſu capl̓i n̄ pōt reuocai ꝑ ſucceſſorē. ¶ Noͣ 4º. ar. optimū ex tex. ꝙ archid. d̓ iure cōi n hꝫ cuſtodiā eccl̓ia rū vacātiū. ¶ Itē noͣ ꝙ v̓ba gn̓alia ꝓlata ad cō placētiā alicꝰ n̄ īducūt obligatōeꝫ ſeu diſpōneꝫ. ad hͦ qͦtidie all̓at̉ iſte tex. lꝫ .n. gnͣalit̓ iſte archidi aconꝰ dixe̓it ꝙ d̓ oībꝰ r̄dditibꝰ face̓t ad placituꝫ ſuū nō tn̄ ꝑ hͦ fuit obligatꝰ vt illas libertates di mitte̓t ad votū ep̄i ⁊ fac̄ ꝗa v̓bū placꝫ īportat ar bitriū bōi viri. l. thais. §. ſororē. ff d̓ fideicōmiſ. liber ¶ Nō ibi nos igit̉ īterlocuti fuimꝰ. ꝙ ſnīa poſẜ. dr̄ int̓locutoria. gl. ī. c. fi. d̓ iudi. ⁊ ī. c. cū ad ſedē. d̓ reſti. ſpō. dic̄ ꝙ ē diffinitīa. glo. ī. c. cōſul tatōibꝰ. sͣ. d̓ offi. d̓le. dic̄ ꝙ ē qͣſi diffinitīa ¶ Iteꝫ noͣ ibi vel īpediret̉. ꝙ licitū ē ad redimēdū vexa tiōeꝫ ſuā vti v̓bis gn̓alibꝰ ad cōplacētiā illius d̓ cuiꝰ vexatōe timet̉. ¶ Itē noͣ ꝙ lꝫ ꝯfeſſio emanꝫ cū certa qͣlitate nihilominꝰ pōt aduerſariꝰ r̄cipe ꝯfeſſionē qͣtenꝰ fac̄ ꝓ ſe ⁊ reijce̓ qͣlitatē qͣtenꝰ ſa cit ꝯͣ ſe dūmō ꝯͣ illā qͣlitatē ſit aliqͣ ſtricta p̄ſump. ita noͣbilit̓ colligit̉ h̓ iūcta glo. Nā archiep̄s hic fatebat̉ ꝯfeſſionē fuiſſe factā ꝑ p̄deceſſorē. ſꝫ di cebat eā fuiſſe ꝑſonalē ⁊ ſtat̉ confeſſiōi archiep̄i reſpectu cōfeſſionis. ſed quatenus dic̄ ꝙ fuit ꝑ ſonalis incumbit ſibi onus probādi. quia ex lō geua ⁊ cōtinuata poſſeſſiōe archidiaconoꝝ erat p̄ſumptio ꝙ eſſet realis ⁊ ſic p̄ſumebat̉ ꝯͣ qͣlitatē adiectā confeſſioni archiep̄i. ⁊ optīe fac̄ iſte tex. ad noͣ ꝑ Bar. in. l. aureliꝰ. in. §. itē que ſit. ff. d̓ li be. lega. vbi dicit ꝙ ſi cōfiteor me occidiſſe ſem pronium ad defenſionē meā poteſt aduerſariꝰ capere cōfeſſionē ꝯͣ me reſpectu occiſionis ⁊ re pelle̓ qͣtenus ē ꝓ ſe reſpectu defenſionis. ꝗa pre ſumptio ē ꝯͣ occidentē pͥma frōte cū ſit actꝰ a iu re dānatꝰ ⁊ ideo incūbit mihi onus probandi ꝙ ad defenſionē feci. ⁊ hͦ bn̄ noͣ. nā regulariter nō pōt ꝗs reciꝑe ꝑtē ꝯfeſſiōis ꝓ ſe ⁊ ꝑtē reijce̓ ex qͦ ꝯfeſſio emanat ſub certa qͣlitate ⁊ ꝯtinꝫ vnuꝫ fa ctū. vt noͣ. in. c. i. de cōfeſſis. li. vi. ⁊ ī dicto. §. item q̄ ſit. ⁊. in. l. ſi ꝗdē. de exceptꝭ. dixi in. c. bone. ij. d̓ poſtu. p̄la. ¶ Ulterius noͣ ꝙ poſſeſſio ꝯͣ ius iu uata v̓a p̄ſūptiōe alicuiꝰ tituli lꝫ clare non cōſtet de claritate tituli ſufficit ad repellendū ꝓprieta rium illiꝰ iuris niſi clare ꝓbet defectum tituli p̄ ſumpti. ⁊ eſt in hͦ iſte tex. noͣbilis limitās multuꝫ c. cū ꝑſone. de p̓uil̓. li. vi. qd̓ ſic declaro. nam ius cōmune hic faciebat ꝯͣ archidiaconū ⁊ ꝓ archie piſcopo erat poſſeſſio ⁊ eius titulus p̄ſumptꝰ. qꝛ clare non conſtabat ꝙ conceſſio fuiſſet facta ar chidiaconatui realiter ſed ꝓpter preſumptionē q̄ erat pro eo. quia cōſtabat de ꝯceſſiōe ꝑ ꝯfeſſi onē archiep̄i p̄ſumebat̉ ꝙ eēt ꝯceſſio real̓ ex lō geua ⁊ ꝯtinuata poſſeſſiōe iuuata hac p̄ſumptio ne ſuffic̄ ad repellēdū archiep̄m niſi archiep̄s ꝓ bauerit̉ defectū tituli al̓s aūt regularit̓ poſſeſſio ſola nō ꝓdeſt ꝯͣ ꝓpͥetariū in iudicio ꝓprietatis. vt ꝓbat̉ in. c. cū eccleſia ſutrina. de cā poſſeſſi. et ꝓprietatꝭ. ¶ Noͣ ibi abiuraſſe iūcto fi. vbi ꝑ iu ramētum vel rōne iuramēti īponit̉ ſilētiū archi diacono. ar. optimū ꝙ ex iuramēto pōt agi ⁊ ex cipi ꝯͣ iurantē vt cōpellat̉ ad ipſius obẜuantiaꝫ. Et īducit̉ hec lr̄a ad qōnem nūꝗd ex iuramēto exͣiudiciali detur actio vel officio īplorādo de qͦ jͣ. latius dicā. ¶ Nōͣ ibi vel ad petitionem ⁊cͣ. ꝙ eccl̓ia pōt pete̓ vt vnicuiqꝫ dignitati īferiori ī ea exiſtenti ſeruetur ius ſuum integrum etiā ſi ex iſtens in illa dignitate aliqͦ īpedimēto agere nō poſſit. ⁊ eſt in hoc bonꝰ tex. vt nō ſolū ep̄s age re poſſit ꝓ eccleſijs ſibi ſubiectis. vt in. c. fi. d̓ ſuc ceſ. ab īteſta. ſed quelibꝫ eccleſia poteſt agere ꝓ iuribꝰ dignitatū ⁊ bn̄ficioꝝ ſuoꝝ in ipſa eccleſia ꝗa intereſt eccleſie vt mēbra ipſius in ſua ītegri tate ꝯſeruentur. ¶ Iteꝫ noͣ ibi ⁊ ꝑ noſmetipſos ⁊ tene mēti hūc tex. ꝙ ſuꝑior ex officio ſuo etiā nō īplorato pōt conſule̓ eccleſijs maxīe quādo rectores eaꝝ ex aliquo īpedimēto nō pn̄t agere ⁊ noͣbilit̓ facit iſte tex. ꝙ ſuperior pōt indulgere reſtitutionē in integrū eccleſie non petenti ſic ēt in minori. in. l. iiij. §. hoc āt iudiciū. ff. de dā. īfec vbi noͣ. ꝑ Bar. ⁊ alios ꝙ iudex pōt ex officio cō cedere reſtitutionē in ītegrū minori ⁊ alit̓ ex of ficio ſuo ſibi cōſulere ⁊ hoc ratione publice vtili tatis. ſic limita noͣ. per Inno. in. c. ad nr̄am. d̓ iu reiuran. ⁊ in. c. qm̄. vt lite non conteſ. ¶ In gl. i. ibi ſi ī plebibus. illud. c. facit ꝙ cuſtodia eccle ſiarū vacātiū pertinet ad archid. ⁊ ad hoc. c. gl. nihil. jͣ. reſpondet ſed dūtaxat examinat articu lum inſtitutionis in quo videtur habere bonuꝫ intellectū ſꝫ nō explicat. Sꝫ conclude v̓itatem ſic ꝙ collatoria inſtitutio tituli ꝑtinet de iure cōi ad archiep̄m. vn̄ ī tota ſua dioceſi hꝫ ītētiōeꝫ de iure cōi fundatā ⁊ vltͣ iura allegata ī gl. vid̓ tex ī. c. cū ex īiūcto. ī fi. d̓ he̓ticis. vbi dic̄ tex. ꝙ tā in ſtituº. qͣꝫ deſtituº. de iure cōi ꝑtinꝫ ad ep̄m. vn̄ ſi ī aliqͣ iurꝭ. ꝑte reꝑit̉ īſtitutōeꝫ ſeu collatōeꝫ ꝑtine̓ ad īferiorē. ītellige d̓ iure ſpūali puta ex priuile gio vel p̄ſcriptōe. ⁊ ſic ītellige. c. ſequens. ⁊ vide bonā glo. ī. c. qͣꝫ qͣꝫ. de elec. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an ī regula qd̓ ob gr̄aꝫ. de regu. iu. ī mercu. ⁊ idem dic̄ ī cōfirmatōe elec. facte ad dignitatē īferioꝝ hꝫ .n. ep̄s de iure cōi ius confirmādi ēt ſi electō ſit fc̄a de abbate. vide tex. iūcta glo. xviij. q. ij. in c. i. ⁊ idē dic de electōibꝰ ep̄oꝝ reſpectu archie p̄i sͣ. de elec. ī. c. nihil. ⁊ vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. cupi entes. e. ti. li. vi. ⁊ cuſtodiā eccl̓iaꝝ vacātiū ſeꝗt̉ ius ꝯferēdi. vn̄ tene hac regl̓aꝫ ꝙ ꝗ hꝫ ius īſtitu endi ſeu cōferēdi hꝫ cuſtodiā illiꝰ eccl̓ie vacantꝭ vt ē gl. noͣbilis cōit̉ approbata ī. c. cū vos. d̓ offi. ordi. quā ſemꝑ noͣbis. vn̄ cū de iure cōi īſtitutio ꝑtineat ad archiep̄m. idē poteſt dici de cuſtodia Noͣbis tn̄ ꝙ p̄ſcriptio īſtitutionis extēdit ſe ad cuſtodiā. ꝗa acceſſoriū ſeꝗt̉ principale. vt ī regu la acceſſoriū. li. vi. ⁊ de hac cuſtodia. vide quod plene dixi in. c. bone. de appella. Sed inſtitutio corporalis qͣtenus eſt executio inſtitutōis facte de iure cōi ꝑtinet ad archi. ⁊ ita loquūtur iura alle. in glo. ¶ IIn glo. in v̓bo donec ꝓbatuꝫ. ibi archiep̄s ꝯfeſſus fuit noͣ bn̄ glo. ꝓ his q̄ dixi ſu per tex. ꝙ ꝯfeſſio cū certa qͣlitate facta p̄iudicat ꝯfitēti reſpectu ſb̓e cōfeſſionis nec pōt ſe funda re ſuꝑ qͣlitate ſi ꝯͣ illā inſtat p̄ſumptio. qd̓ decla ra vt. sͣ. dixi in noͣbilibꝰ. ¶ In ea. glo. ibi ſꝫ trāſ actio. hͨ drīa int̓ pactū ⁊ trāſactōeꝫ iure nō ꝓbat̉ ſꝫ noͣ theoricā glo. q̄ ſeꝗt̉ in. v̓. hͦ tn̄. vſqꝫ ad finē ad ꝯiecturādū vtꝝ ꝯfeſſio fuerit realis an ꝑſona lis. ⁊ vide plene ꝑ Bar. in. l. pr̄ filie. ff. de ẜui. le. Raro tn̄ orit̉ de hͦ dubitatio cū in ꝯfeſſione ſole at hͦ expͥmi. hēs tn̄ ex gl̓. ⁊ ex tex. ꝙ in dubio re currēdū eſt ad varias ꝯiecturas ⁊ ẜm ꝙ vrgent dicemꝰ eā fuiſſe realē aut ꝑſonalē. ¶ In glo. in v̓bo abiuraſſe. ibi tāgit rē familiarē noͣ bn̄ hāc ſo lutōeꝫ ⁊ ſequētē ⁊ nō tradas vnqͣꝫ obliuioni. nā ſatis hͦ ꝓbat̉ h̓ iūcto tex. ꝙ iuramētū p̄ſtitū ꝑ p̄le tū ſuꝑ iuribꝰ eccl̓ie valet ⁊ tꝫ qͣtenꝰ p̄iudicat ipſi p̄lato. ſꝫ qͣtenꝰ p̄iudicat eccl̓ie. nam hͨ arbitratio iſtoꝝ iuriū facta ꝑ archi. p̄iudicat ꝑſone abiurā tis. qꝛ imponit̉ ſibi ſilētiū ita ꝙ nō potuit ampliꝰ vti his iuribꝰ. ſꝫ nō p̄iudicat dignitati archidia conatꝰ. qꝛ vt dicit tex. ꝙ ad petitōeꝫ eccl̓ie vl̓ ex iudicis officio mero ꝯſulet̉ dignitati archidia conatꝰ ⁊ dic ꝙ ꝯſulet̉ deputando aliquē ꝗ noīe dignitatis exerceat hͨ iura illo archi. abiurāte ex cluſo. Hoſti. tn̄ ⁊ abbas alit̓ h̓ ſentiūt. vident̉ .n. in effc̄u hāc diſtīctōeꝫ face̓ ꝙ aut p̄latꝰ indebite alienauit iura eccl̓ie ſine iuramēto. ⁊ tūc poteſt ip̄emet venire ꝯͣ. ⁊ illa iura nomīe eccl̓ie repeter̄ vt in. c. ſi ꝗs preſb̓roꝝ. de re. eccle. nō alie. aut a lienauit cū iuram̄to ⁊ tūc ſi ī inſtitutōe ſua iura uit nō alienare. pͥmū iuramētū p̄iudicat 2º. vnde pōt ꝯͣuenire nō obſtāte 2º. iuramēto. ut in. c. in tellecto. de iureiur̄. aut nō iurauit pͥus nō aliena re. ⁊ tūc iuramētū ſtringit eū ad nō ꝯͣueniēdum dūmō poſſit ꝑ aliū eccl̓ie ꝯſuli. ⁊ hͦ caſu intelligūt iſtū tex. ſꝫ ſi nō pōt ꝑ aliū ꝯſuli tūc poterit ꝯͣueni re ne iuramētū ſuū p̄iudicꝫ eccl̓ie. ſꝫ certe hͦ dc̄a nō ſunt vſqueqͣqꝫ vera. ⁊ pͦ vide glo. noͣ. in ꝯͣriū in. c. i. de in inte. reſti. q̄ dicit ꝙ ſi p̄latꝰ in ꝯͣctu iu rauit nō ꝯͣuenire nec pete̓ reſtitutōeꝫ ī integruꝫ ꝙ nihilominꝰ ſi eſt eccl̓ia leſa pōt iuramēto nō obſtāte petere reſtitutōeꝫ in integꝝ. ⁊ noͣ ſemꝑ illa glo. ꝓbat̉ rōe. nā an̄qͣꝫ p̄latꝰ ſit admīſtrato eccl̓ie nō pōt ꝑ ſuū iuramētū vinculare ſe ⁊ obli gar̄ ad n̄ admīſtrādū. nā quēadmōꝫ nō pōt ſpō te a ſe abdicare titulū p̄lature. vt in. c. ꝙ in dubi is. ⁊. c. veniēs. de renū. ⁊. l. legatꝰ. ff. de offi. p̄ſi ita nō pōt titulo remanēte obligare ſe ad fidelit̓ nō admīſtrādū iura eccl̓ie ⁊ ꝓ hͦ vr̄ tex. in. c. ꝑue nit. de iureiur̄. vbi ẜm vnā lec. ꝓbat̉ ꝙ iuramētū nō ſtringit p̄latū qͦ minꝰ poſſit repetere bona ec cleſie. vn̄ do. An. h̓ ſequēdo mētē glo. facit hāc diſtinctōem ꝙ aut p̄iudiciū p̄lati eſt ſeꝑabile a p̄ iudicio eccl̓ie. ⁊ tūc valet iuramētū qͣtenus p̄iu dicat p̄lato. ſed ſi p̄iudiciū eſt ſeꝑabile qꝛ nō po teſt preiudicare p̄lato quominꝰ etiā p̄iudicet ec cleſie. tūc iuramentū nō eſt obligatoriū. vn̄ ad ꝓ poſitū cum iura de ꝗbus h̓ in tex. cōcernāt quā dā honorificētiā ipſiꝰ p̄lati iuramentū preiudi cat prelato. ſꝫ nō dignitati. vt dixi. ſꝫ tūc eſſet p̄ ſtitū ſuꝑ re eccleſie corꝑali. tunc non valeret iu ramentū qꝛ nō pōt pͥuari tali re qͦ minus dānuꝫ etiā inferat̉ eccl̓ie. Aduerte naͣ hͦ exēplū ita gn̓a le non placet qn̄ ſuꝑ re corporali pōt inferri p̄iu diciū dūtaxat prelato. vtputa ſi res ꝑtineant ad mēſam ſuā tm̄. nā valebat abiuratio ſua in vita ſua. ſed nō fiet p̄iudiciū dignitati poſt eiꝰ mortē vide tex. optimū in vſi. feu. coll̓. x. de capl̓is cor. c. i. vbi dr̄ ꝙ ſi p̄latꝰ hēbat feudū ꝑtinēs ad men ſam ſuā ⁊ ꝯmiſit felloniā .i. delictū ꝯͣ dn̄m. tūc au fert̉ ſibi feudū in vita ſua. ſed p̄iudiciū nō fit di gnitati ꝙ poſt mortē ſuā redibit ad eccleſiā. idē noͣ. in. c. veniēs. de trāſac. nā ſi p̄latꝰ trāſigit ⁊ le ditur in bonis ꝑtinentibꝰ ad menſaꝫ ſuā p̄iudi cat ſibi trāſactio in vita ſua. ſed ſi nō poſſet one ra eccl̓ie ſuſtinere ꝓpter diminutōeꝫ reddituuꝫ tūc poterit ꝯͣuenire nomīe eccl̓ie. ita noͣbilit̓ dic̄ Hoſti. in. d. c. veniēs. Ad ꝓpoſitum gͦ ꝯclude ꝙ vbicūqꝫ p̄iudiciū p̄lati eſt ſeꝑabile a p̄iudicio ec cleſie iuramētū ꝑ eum p̄ſtitū ſibi nocebit ſed nō eccl̓ie. ſecus vbi p̄iudiciū nō eſt ſeꝑabile puta qꝛ oīa bona ſunt cōia. ⁊ ipſe ꝯͣhēdo in illis iurauit in dānū eccl̓ie. nā tale iuramētū non valet. vt in d. c. ꝑuenit. cū ſi. Et ad p̄dicta vide bonā glo. in cle. vnica. de in inte. reſti. q̄ dicit nūꝗd capl̓m de beat reſtitui ſi ledit̉ ⁊ ꝗd ī ꝑſonis illiꝰ capl̓i ¶ In ea. glo. ibi noͣ tria ⁊cͣ. Glo. hic colligit tria noͣ in pͥn. ⁊ quartum in fi. glo. ¶ Primū eſt ꝙ factuꝫ p̄lati nō preiudicat eccleſie. ſed hͦ non eſt noͣbile immo iura in hͦ ſunt clara. vt. xij. q. ij. ſine exce ptione. ⁊ in. d. c. peruenit. cum multis ſimilibꝰ. ¶ Secundum notabile ꝙ iuramentum prelati valet in damnum eccleſie. ſed hoc notabile non colligitur hic ſed potius contrarium. ideo decla ra vt. sͣ. dixi. ¶ Tertio nota ꝙ eccleſia poteſt a gere ſine preiato. ⁊ hoc notabile poteſt colligi ex tex. dupliciter. Primo ꝙ eccleſia eboracenẜ aget ſuper his iuribus excluſo archidiacono. 2º. poteſt intelligi ꝙ aget contra archiepiſcopuꝫ ⁊ ſic ſine ipſo archiepiſcopo qui eſt prelatus ec cleſie. ſed quatenus intelligitur primo modo dixit ideo ꝙ hic agit ſine archidiaco. quia red didit ſe indignum per iuramentum quatenus intelligitur. ſecundo modo dicendum eſt ꝙ ex quo lis eſt inter capitulum ⁊ prelatum non po teſt intercedere conſenſus prelati. quia nunqͣꝫ conſenſiſſet contra ſe. Et de materia dic vt noͣ. in. c. edoceri. de reſcriptꝭ. ⁊ in. c. ſignificauit. de appel. ¶ Ultimo glo. colligit ꝙ agenti interdi cto vti poſſide. nō obſtat exceptio abiurationis ⁊ pro hͦ facit ꝙ interdictū vti poſſide. eſt poſſeſſo riū. vt in. c. lꝫ. de ꝓba. vn̄ is obtinet ꝗ probat ſe poſſediſſe tempore litꝭ ꝯtꝭ. vt inſti. de interdic. in §. hodie. iō exceptio abiuratōis cū ꝯcernat ius De īſtitutiōibꝰ. propͥetatꝭ. nō ob. interdicto poſſeſſorio. ꝗa nihil cōe habꝫ propͥetas cū poſſeſſiōe. l. naͣlit̓. §. nihil cōe. ff. d̓ acꝗ. poſ. Et ſi dice̓mꝰ ꝯͣriū ſeq̄ret̉ ꝙ dn̄ſ rei poſ. ꝓpͥa aucͣte poſſꝫ turbare qd̓ ē ꝯͣ. l. ſi quis C. vn̄ vi. ⁊. xvi. q. vi. placuit. nā hͦ noͣbile n̄ ē veꝝ ī ſe. Sꝫ aduerte ꝗa ex lr̄a poſſꝫ colligit ꝯͣriū. naꝫ h̓ papa ꝓnūciauit archid. tuēdū ī poſſeſſiōe do nec fue̓it ꝓbatū ip̄m abiuraſſe ⁊cͣ. gͦ excepº. abiu ratōis obſtitit archid. ⁊ videt̉ ſentire glo. ꝙ hic fuit actū īterdc̄o vti poſſi. ſꝫ ꝯͣ hͦ fac̄ qd̓ p̄dixi. qꝛ n̄ debuit admitti excepº. abiuratōis. Itē qꝛ d̓bu iſſꝫ papa ferre diffinitiuā ſuꝑ poſſeſſorio. nā vbi agit̉ nudo poſſeſſorio ferēda ē diffinitiua. vt ī. c fi. d̓ iudi. ⁊ ibi plene dixi. vt ī. c. lꝫ. p̄all̓. metu hꝰ ꝯͣrij ⁊ alioꝝ q̄ poſſent formari Inno h̓ ⁊ alij ml̓ ti doc. multū īſiſtūt ponendo varias lec. ad tex. Sed breuiſſime collige qͣtuor lec. Prima ꝙ hic fuit actū īterdicto vti poſſi. ex parte archidia. et ad tex. dū dicit donec probatū fuit ⁊cͣ. ℟ndet ꝗ dā vt refert Inno. ꝙ dꝫ intelligi de probatōe fiē da ī iudicio propͥetatꝭ poſtmodū īchoādo ⁊ ſic n̄ fuerat admiſſa in hͦ iudiº. poſſeſſorio excepº. ab iuratiōis ſed reẜuat̉ ī iudicio ꝓprietatꝭ. iſte intel lectꝰ licet ſit verꝰ ī ſe tn̄ non ꝯſonat lr̄e ꝗa dictio donec eſt ꝯtinuatiua ¶ Itē clariꝰ probat̉ ꝑ v̓bū īterlocuti fuerimꝰ. ꝗa ſi fuiſſꝫ lata diffinitīa fuiſ ſet actū tm̄ poſſeſſorio. Itē archie. ī pͥn. pͥmo ꝓ poſuit ⁊ dixit ꝙ de iure cōi ⁊ gnͣali ꝯſuetudīe il la iura ꝑtinebāt ad eū iō non fuit actū h̓ poſſeſſo rio tm̄. qͣpropt̓ hec lec. nō placet. ¶ Secūda leo ē ꝙ archiep̄s h̓ fuit actor agēdo ꝯfeſſoria vl̓ ne gatoria ſuꝑ iſtis iuribꝰ proponēdo .ſ. ꝙ. hec iu ra ꝑtinebāt ad eum ⁊ ſic petebat pronūciari ar chi. ſe defendebat. ⁊ qm̄ iudici ꝯſtitit de poſſ. ar chidi. pronūciauit īterloquēdo eū tuēdū in poſ ſeſſiōe donec ⁊cͣ. Nā oīa q̄ accidūt poſt litꝭ cōteſ. maxīe ꝑtinēt ad officiū iudicis. l. ediles. §. item ſciendum. ff. de edil̓. edic. ⁊ in. c. ſignificante. de appel. ⁊ hec lec. eſt ſatꝭ bona. ⁊ pro ea fac̄ ꝙ pro curatores archiep̄i pͦ propoſuerūt. ⁊ ẜm hāc lec nō colligit̉ iſtud vltimū notabile glo. Sꝫ noͣ ex hac lec. ꝙ lꝫ ſit actū tātum petitorio nihilominꝰ ſi in proceſſu negocij ꝯſtat iudici reum eē inpoſ ſeſſiōe pōt ex officio ſuo pronūciare illū ī ea tuē dum vſqꝫ ad exituꝫ dicte cāe. ¶ Tertia lec. ꝙ h̓ fuit actū petitorio ⁊ poſſeſſorio. vn̄ obſtitit ex ceptio abiuratiōis reſpectu propͥetatꝭ. ⁊ ẜm hūc ī tellectum noͣ ſemꝑ ex iſto tex. ꝙ vbi agit̉ ſiml̓ pe titorio ⁊ poſſeſſorio ⁊ pͥmo conſtat de poſſeſſiōe pōt iudex ꝓnunciare ſuꝑ poſſeſſorio dilato iu dicio ſuper proprietate. ar. in. c. cum dilectus. de ꝯſue. Et hoc ſingulariter limitat. c. cū dilectꝰ. de cā poſſ. ⁊ proprie. vbi dr̄ ꝙ vna ſnīa debet termi nari. nam illud procedit niſi pͥus conſtet de poſ ſeſſorio. Aliud ēt noͣbis ꝙ vbi pͥus ꝓnūciat̉ ſuꝑ poſſeſſorio ſnīa dr̄ īterlocutoria ⁊ ſic nō ē neceſ ſe ſuare ſolēnitates diffinitiue. nā cū ſnīa feren da ſuꝑ petitorio abſorbeat ſnīaꝫ ſuꝑ poſſeſſorio vt ī. d. c. cū dilectꝰ. nō pōt dici ſnīa illa diffinitīa cū nō diffiniat totā cām. ad hͦ glo. noͣ. in cle. i. de ſequeſ. poſ. ⁊ fr. ¶ Ultīa lectura ꝙ h̓ ꝑtes ſim plicit̓ iuerūt ad papā ⁊ nulla actiōe p̄poſita ſim plicit̓ ꝓpoſuerūt pape ⁊ ꝗa pape pͥꝰ ꝯſtitit d̓ poſ ſeſſione ſuꝑ ea pronūciauit. nā coram papa non eſt neceſſe ẜuare oīa ſolēnia iudicij. vt noͣ. in. c. vnico. de litꝭ ꝯtēſ. ⁊ ꝑ hoc hētur clariſſime ītelle ctus hꝰ. c. ꝗ ſolet difficilis reputari. ¶ Ultīo ꝯͣ p̄dicta ⁊ ꝯͣ tex. oppo. videt̉ .n. ꝙ ex alio nō debu it admitti archiep̄s adducēdo iuramētū archi diaconi. ꝗa hoc iuramētū fuit exͣiudiciale gͦ ex eo nō potuit cōpetere actio. vt in. l. ſi ꝗs ꝓ eo. ff. de fideiuſ. vbi videt̉ colligi ꝙ ēt naͣlis obligatio nō oritur ex tali iuramēto. nam fideiuſſor n̄ po tuit ibi accede̓ gͦ naͣlis n̄ fuit orta cum fideiuſſor poſſit accede̓ naͣli obligatōi. Sol̓. vt clare ītelli gas hāc maͣm maxīe tu canoniſta ſciēdū ꝙ qd̓ dam eſt iuramētū litꝭ deciſoriū qd̓ .ſ. preſtat̉ ī lite in ſupplemētū ꝓbatiōis ⁊ ex tali iuramento ẜm vtrūqꝫ ius dat̉ actio. l. actgͣi. C. de iurciurā. et. l. ſi domino. ff. e. ti. Quoddam eſt iuramētum cō firmatorium qd̓ confirmat contractū alias inhi bitū. vt in caſu. c. ij. de pac. li. vi. vl̓ qn̄ ēt preſtat̉ ſuꝑ cōtractu al̓s a iure permiſſo ⁊ tunc non agi tur proprie ex iuramēto ſꝫ ex actiōe ex ꝯͣctu. ſꝫ iuramētū oꝑat̉ noͣbilē effectum. ꝗa inter cet̓a ac cumulat forū foro. nā ſi p̄ſtatur īter laicos pōt laicus ſuꝑ illo ꝯͣctu nedum in foro ſeculari ſꝫ eti am in eccleſiaſtico ratiōe iuramēti ꝯueniri. tex. ē noͣbilis in. c. cū. c. laicus. de foro cōpetē. li. vi. vn̄ iuramētū hͦ caſu non mutat forū ſed accumulat forū eccleſiaſticū foro ſeculari ita ꝙ eſt in optōe actoris corā qͦ velit agere. Et ex hoc ſumas bo nam cautelam ꝙ in qͦlibet ꝯͣctu facias p̄ſtari iu ramētū. Quoddā eſt iuramentum obligatiōis īductoriū ⁊ de iſto dubitat̉ vtrū ex eo competat actio. nā cōis opinio legiſtaꝝ eſt ꝙ non compe tat actio. ꝑ dictam. l. ſi quis pro eo. ibi tn̄ Bar. dicit ſecus de iure canōico. ⁊ voluit ꝙ ſi pactuꝫ nō p̄ceſſit iuramētū ꝙ ex tali iuramēto exͣiudici ali nulla orit̉ obligaº. ēt naͣlis. exēplū iuro ꝙ pro te faciā certū ꝗd nullo pacto pͥus p̄cedente īter nos. ſic ītellexit illā. l. ſi ꝗs ꝓ eo. ſecꝰ ſi p̄ceſſit pa ctū nudū. nam ſi p̄ceſſit pactū orit̉ obligatio na turalis ex qua tamē de iure ciuili non agitur. l. iur̄gentiū. ff. de pactis. Sed dn̄s An. in. c. cum contingat. de iureiurā. poſuit notabile dictū qd̓ ſatis mihi placet. ꝙ vbi preceſſit obligatio natu ralis tunc ex iuramento ſubſequēti datur actio etiā d̓ iure ciuili. adducit. l. vt iuriſiurandi. ī pͥn. ff. de ope. liber. nam ibi libertus iurauit ſe p̄ſta re operas domino manumiſſori. ⁊ ex tali iura mento extraiudiciali efficaciter fuit obligatus quod non contingit ex alio niſi quia ibi preceſſe rat obligatio naturalis. nam libertus propt̓ be neficium libertatis receptum obligatur domi no naturaliter. vt in. c. cum in officijs. de teſta. ⁊ in. l. ſed ⁊ ſi. in. §. ſcire. de peti. here. ergo ideꝫ dicendū vbicunqꝫ precedit obligatio naturalis puta nudū pactū. ad idē facit. l. i. ff. de ꝯſti. pecu vbi agit̉ ex ꝯſtituto ꝯiūcta obligatōe naͣli p̄cedē te. gͦ fortiꝰ dꝫ actio ꝯpetere ex iuramēto ſb̓ſequē ti. Ad idē adduco. c. ꝑ tuas. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de arbi vbi agit̉ ex ꝯpromiſſo iurato facit. l. pe. C. eo Si aūt nō p̄ceſſit obligatio naͣlis tūc tꝫ ibi ꝙ da tur actio de iure canonico. ſecꝰ de iur̄ ciuili. Ad uerte tn̄ ꝙ Inno. dicit h̓ ⁊ in. c. nouit. de iudi. ꝙ ex iuramēto exͣiudiciali nō ꝯpetit actio ciuilis. ſꝫ tm̄ agit̉ officio iudicis rōe peccati ⁊ ſic intellexit iſtud ⁊. c. nouit. Refert alios tenere ꝯͣriū qͦs ſe ꝗtur h̓ Hoſti. nā cū de iure canonico det̉ actio ex nudo pacto. vt in. c. i. ⁊. ij. de pac. fortiꝰ ex iu ramēto. ⁊ vr̄ ſentire Io. an. h̓ ⁊ in. d. c. i. ⁊ facit xij. q. ij. ꝗcūqꝫ. Puto breuit̓ ꝙ ex tali iuramēto poſſit agi multis mōis de iure canonico. pͦ ꝑ viā denūciatōis. qꝛ peccat nō ẜuādo iuramētum ⁊ iſte caſus eſt clarꝰ ⁊ ꝓbat̉ in. d. c. nouit. 2º. vt ma nū regia petat̉ obẜuatio iuramēti. nā an̄qꝫ actio nes eēt ꝓdite a iure ciuili deꝰ mādauit iuramē ta ẜuari. vt in. c. ⁊ ſi xp̄s. de iur̄iur̄. qͦ p̄ſuppoſito ꝙ ſpecifica actio eiuilis nō ꝯpetat. nihilominꝰ a mīſtro dei pōt peti vt faciat iuramētū ẜuari. ar. eoꝝ q̄ noͣ. Inno. in. c. q̄ in eccl̓iaꝝ. de ꝯſti. 3º. po terit agi ꝑ viā cuiuſdā intimatōis. vt intimet̉ iu dici eccl̓iaſtico illū ſtare in peccato ⁊ in hac inti matōe nō eſt necͣia denūciatio iuxͣ ea q̄ dixi in. c. i. de iur̄iurā. ¶ 4º. puto ꝙ poſſit agi actōe ciuili ideſt cōditōe ex. l. ꝓbo ꝑ. l. ltīma ꝯuentio. ff. de pac. vbi dicit tex. ꝙ ex omni ꝯuentōe a lege ap ꝓbata pōt agi. ſꝫ iuramētū licitū eſt approbatuꝫ nedū canonica lege. ſꝫ etiā diuina. gͦ ex illa pōt agi. facit. l. ad ſtatuas. ff. de acꝗ. re. do. ⁊ qd̓ noͣ. glo. in. c. ſi canonici. de of. ordi. li. vi. Et iſte tex. vbi agebat̉ ẜm vnū intellectū ex iuramēto exͣiu diciali. ⁊ credo ꝙ in foro ciuili poſſet hͦ accepta ri vt agat̉ ex tali iuramēto qn̄ imꝑator ſubmittit ſe canonibꝰ in ꝯcernētibꝰ aīaꝫ. vt in aucͣ. de eccl̓. titu. ⁊ in aucͣ. vt determīatꝰ ſit numerꝰ clericoꝝ ſꝫ de iure canonico ꝑ rōes p̄dictas pōt agi. gͦ ⁊ de iure ciuili. Et ꝑ hāc rōeꝫ dicimꝰ ꝙ ꝯcūbinatꝰ ſit hodie reprobatꝰ de iur̄ ciuili. Et ꝙ vſure ſint ꝓhibite. qꝛ imꝑator in talibꝰ vult ſeꝗ canones ⁊ aduerte qꝛ lꝫ pͥmaria obligatio ex iuramēto ac ꝗrit̉ deo tm̄ vbi iuramētū nō eſt turpe. ſecūda rio obligatio acꝗrit̉ ꝑti. ꝓbat̉ qꝛ ꝑs pōt remitte re tale iuramētū in. c. ij. de ſpō. ⁊ in. c. i. de iure iurā. gͦ obligatio erat ſibi q̄ſita. qꝛ nemo remittit qd̓ nō hꝫ .i. q. vij. in. c. daybertū. ⁊. l. decem. ff. de v̓bo. obli. ⁊ hec noͣbis. IIm ad noſtrā Is ad quē ſpectat collatio dignitatuꝫ ſeip̄m inſtituere nō pōt. hͦ. d. ponit dc̄m. 2º. ip̄ius rōeꝫ. vbi qꝛ cū inter. No pͦ ⁊ tene mēti ꝙ p̄la tꝰ inferior ep̄o pōt hr̄e inſtitutōeꝫ ſeu collatōem omniū dignitatū ⁊ p̄bēdaꝝ eccl̓ie cathedral̓. ⁊ ī tell̓e de iure ſpēali puta ex pͥuilegio vl̓ ꝯſuetudi ne. nā de iure cōi h̓ ꝑtinēt ad ep̄m. ⁊ ẜm aliqͦs cū ꝯſenſu capl̓i. de qͦ in. c. p̄cedēti. ⁊ in. c. cū eccleſia vulterana. sͣ. de elec. Et noͣ ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ p̄la tꝰ etiā regl̓aris vt erat h̓ abbas pōt hr̄e ius ꝯfe rēdi. qd̓ ꝓcedit hͦ ſi intelligit̉ lr̄a ꝙ iſte eēt abbas regl̓arꝭ. nā ꝗdā intelligūt ꝙ eſt ſecl̓aris. nā in ꝗ buſdā locis ſunt q̄dā dignitates collegiate q̄ vo cant̉ abbatie. ſꝫ in hͦ nō refert qꝛ eſt ita capax iu ris ꝯferendi p̄laturas regulariū ſicut ſeculariū. ⁊ ꝗſqꝫ eoꝝ pōt p̄ſcribere iura ep̄alia. vt in. c. cuꝫ olim. ⁊. c. auditꝭ de p̄ſcrip. ⁊ in. c. vnico. de capel mo. li. vi. cū ſi ¶ Noͣ ꝙ hn̄s ius ꝯferendi nō pōt ſibiip̄i bn̄ficiū ꝯferre dꝫ enī eſſe diſtinctio inter a gentē ⁊ patiētē. ⁊ facit hͨ lr̄a dū dicit ꝙ hn̄s facul tatē diſtribuēdi certā qͣꝫtitatē pecunie nō pōt ſi biip̄i diſtribuere. Ex hͦ etiā dicimꝰ ꝙ pr̄onꝰ non pōt pn̄tare ſeip̄ꝫ in. c. ꝑuenit. de iurepa. pōt tn̄ p̄ ſentare filiū. vt noͣ glo. in. c. qꝛ. e. ti. ⁊ ex illa gl̓. in fert̉ ꝙ hn̄s ius ꝯferēdi lꝫ nō poſſit ſibiip̄i ꝯferre pōt tn̄ filio ſuo al̓s idoneo ⁊ alijs ſuis ꝯſangui neis ꝯferre bn̄ficia. nō tn̄ dꝫ moueri effectu car nalitatꝭ. vt in. c. graue. sͣ. de p̄bē. nō pn̄t alia vti lia colligi. ſꝫ tene mēti iſta q̄ ſunt hona ¶ In gl̓. ij. ibi cū int̓ canonicos hͦ. c. ⁊ p̄cedēs faciūt in op poſitū qꝛ in eis ꝗs ſuſtinet vicē duaꝝ ꝑſonaꝝ gͦ idē vr̄ in caſu. c. nr̄i ſꝫ de hͦ dic vt plene dixi in. c. ex lr̄is. de ꝓba. nō enī pōt ꝗs in facto ꝓpͥo diſpo nere auctorizādo in cle. ij. de re. eccle. nō alie. ⁊ eſſet ꝑnicioſuꝫ exēplo. vt ꝗs poſſet ſibi ꝓuidere de ꝗbus tenet̉ alijs diſpēſare. Et in glo. fi. doct. cōiter diſtinguūt ꝙ aut collator tn̄ſfert omnimo dā ptātē in aliū ⁊ tūc pōt ab illo reciꝑe bn̄ficiuꝫ qꝛ tūc ille ꝯfert iure ꝓprio. aut trāſtulit tanqͣꝫ in cōmiſſariū ſuū. ⁊ tūc nō valet ab eo bn̄ficiū reci pere. qꝛ ille repn̄tat ꝑſonā iſtiꝰ collatoris ⁊ ꝗ ꝑ a liū facit ꝑ ſe facere videt̉. vt in regl̓a ꝗ ꝑ aliū. in vi. Sꝫ ꝯͣ hͦ facit videmꝰ enī ꝙ papa dat ptātem ſuo ꝯfeſſori. ⁊ nihilominꝰ pōt ab illo abſolui ⁊ li gari in foro aīe. vt noͣ. glo. in. c. ex ꝑte. el. i. de of. delega. ⁊. c. nemo. ix. q. iij. So. puto dicēduꝫ ꝙ ibi nō eſt p̄ciſe ꝯfeſſor ꝯmiſſariꝰ pape. ſꝫ eſt lega tꝰ ⁊ vicariꝰ dei. nā ꝗlibet ſacerdos pōt dici ī ptā te ſibi ꝯmiſſa vicariꝰ dei. qꝛ deꝰ dedit ptātē apl̓is ⁊ ꝑ ꝯn̄s omnibꝰ ſacerdotbꝰ ſucceſſoribꝰ. vt in. c. firmit̓. §. vna de ſum. tri. ⁊. ij. q. vij. accuſator. in fi. ⁊ ꝑ tex. ⁊ glo. xxxiij. q. v. in. c. mulier. Un̄ pa pa ſolū ſubijcit ſe iuriſdictōi illiꝰ ſacerdotꝭ. in qͣꝫ tū hō. ⁊ inqͣꝫtū hō peccator ē mīor illo. vn̄ ſacer dos iudicat eū iure ꝓp̓o quēadmodū qn̄ maior mgr̄atꝰ ſubijcit ſe iudicio mīoꝝ. vt in. l. eſt rece ptū. ff. de iurꝭ. om. iu. ⁊. ij. q. vij. nos incōpetēter ſꝫ in caſu qōis nr̄e ꝯmiſſariꝰ in cōferēdo n̄ ꝯͣfert iure ꝓpͥo ſꝫ iure delegātꝭ. cū ſi hēbat aliꝗd iur̄ ꝓ prio. vt in. c. ſane. de of. del̓. ⁊ ī. l. i. ff. de of. eius cui mā eſt iuriſdictio. Ex hͦ infert̉ ꝙ hn̄s ius ꝯfe rēdi pōt bn̄ficiū reciꝑe a papa. Itē a legato in ꝑ tibꝰ. qꝛ illi cōferūt iure ꝓpͥo. ad hͦ. c. ſi a ſede. de p̄bē. li. vi. ⁊ ſic intell̓e tex. h̓ ī fi. duꝫ dic̄. ſꝫ nec ab i9 ⁊cͣ. ¶ De cōceſſiōe p̄bēde ⁊ eccl̓ie nō vacātꝭ. ℟ica. De conceſ p̄ben. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedētia hoc ordīe sͣ. viſū ē de p̄bēdis ⁊ dignitatibꝰ ac eaꝝ īſtitutiōibꝰ. ſed ꝗa ſepe p̄bēde ⁊ dignitates ꝯferunt̉ ſeu ꝓmittūtur āte qͣꝫ vacēt ⁊ qn̄qꝫ ipſe vacātes nō cōferūtur ſꝫ remanēt diu vacātes merito reſtabat vide̓ et ꝓ uidere tā circa ꝓmiſſiōes nō vacātium qͣꝫ circa negligētiam in cōferendo vacātia ⁊cͣ. IIi in uiuo rū. Iaciēs ſe pōi ī bn̄ficiū vi Iuētꝭ ab eccl̓iaſtica cōione r̄pel lit̉. vl̓ clariꝰ ſic. īſtitutꝰ ſcient̓ ī 5 n̄ficiū viuētꝭ deponēdꝰ ē. ⁊ n̄ diuidit ꝓpt̓ breuitate. ¶ Nō pͦ ꝙ bn̄ficiū viuētꝭ nō pōt ꝯferri alt̓i ⁊ hͦ īdubitatū ē ſi fiat collaº. ab īferiore a papa. ꝗa benefiª eccl̓iaſtica ẜm ātiquā ordīatōeꝫ ſūt ꝑpetua. lvi. di. ſatꝭ ꝑuerſum. ⁊ sͣ. d̓ cle. egro. ꝑ totū. vn̄ nō pōt īferior diſpone̓ ꝯͣ legē ſuꝑioꝝ maxīe ī p̄iudiciū tertij. vt ī cle. ne romāi d̓ elec. ⁊ ī. c. ꝯq̄rēte. de r̄ſti. ſpo. īmo ſine magna ⁊ manifeſta cā nō pōt ꝗs p̓uari ſuo benefiº. vt ē tex. noͣ. ī. c. īuētū. xvi. q. vij. ſꝫ ī papa pōt dub tāi nō tamē reꝑit̉ ꝙ vnqͣꝫ fecerit ſine cā īmo ꝯͣrium ſuadet ī legibꝰ ſuis. vide tamē qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. ſi gr̄oſe. d̓ reſcrip. li. vi. ⁊ dicet̉ pl̓e ī diſputatōe. ¶ Nō penā faciētis ſe ſb̓ſtitui ī benefiᵐ viuētis dꝫ .n. repelli a cōione eccl̓iaſtica ⁊ dic ꝙ dꝫ depo ni. vt ī. c. ī pͥmis. ij. q. i. Itē efficit̉ īfamis. iij. q. ij audiuimꝰ. ⁊ nō pōt āpliꝰ illud beneficiū obrine̓. vn̄ credo ꝙ ſolus papa pōt cū eo diſpēſare. naꝫ vt dicūt h̓ doc. ⁊ bene. quēadmodū nō pōt eam duce̓ ī vxorē cū qͣ ꝯͣxit viuēte marito. vt ī. c. fi. de eo ꝗ duxit ī mr̄imōiuꝫ ita nec ꝯſeꝗ vxorē ſpūalē cū qͣ voluit ꝯͣhe̓ viuente ſpōſo ſuo ⁊ qͦdāmō illā adulterādo. vij. q. i. ī. c. ſicut. noͣ. ēt Inno. ī. c. pꝰ clectionē. jͣ. e. ⁊ ex hͦ credo ꝙ ſi is qui occupauit beneficiū viuētꝭ maxīe ſcient̓ faciēdo ſe īſtitui il lud demū īpetrauit a papa cū vacaret non habi ta mentiōe de occupatiōe p̄terita nō valet colla tio tanqͣꝫ ſurreptitia. ꝗa ſi papa ſciuiſſet ſibi non ꝯtuliſſet vl̓ ſaltiꝫ nō ita de facili ꝑ sͣ dc̄a. ⁊ facit. c poſtulaſti. de reſcriptꝭ. ⁊ ꝑ hāc rōeꝫ puto ideꝫ di cēdū ī his ꝗ̄ de facto occupāt ſeu potētia ſecula riū ſe ītrudūt ⁊ poſtmodū īpetrāt a papa nō fc̄a mētiōe d̓ ītruſiōe p̄terita. nā ꝓfecto tal̓ collatio ſeu ꝓuiſio ſurreptitia ē ꝑ ſupͣdc̄a. ¶ In gl. ī v̓. pellēdi ibi ſꝫ pone. Noͣ bene hāc ꝑticulam glo. vſqꝫ ad fi. ex qͣ collige ꝙ ſnīa lata ī cā mr̄imoni ali ſpūali tͣnſit ī rē iudicatā. vn̄ nō pōt retͣctai pꝰ lapſū decēdij. ſecꝰ ī mr̄imonio carnali. vt ī. c. la tor. ⁊. c. ꝯſanguinei. d̓ re iudi. Inno. tamē ī. c. cū oliꝫ. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊ ī. c. cū Bertoldus. d̓ re iudi. ſentit idē eē ī mr̄imōio carnali qd̓ ē ī ſpūali. ſꝫ in c. ad aures. sͣ. d̓ reſcrip. ſenſit ꝯͣriū. ſed cōcluden do glo. ⁊ dicta doc. pleniꝰ explicādo. Aduerte ꝗa qn̄qꝫ ī iſtis bn̄ficijs ſnīa eſt pͥuatiua qn̄qꝫ eſt dclaratoria. pͦ caſu ſi is cui facta eſt collaº. poſtea fuit ꝯſcius fraudis nō pōt ſaltim ī foro aīe cum bona ꝯſcīa illud bn̄ficiū retine̓. ar. ī. c. fi. de iniu rijs. ſi autē nō fuit ꝯſcius iniuſticie ⁊ fraudis et ſnīa trāſit mere in rē iudicatā ⁊ iuſte potuit iſti ꝯferri bn̄ficiū abiudicatū ꝑ ſnīaꝫ. nā ſnīa lata in mr̄imonio ſpūali trāſit in rē iudicatā qͣtenꝰ tan git p̄iudiciū pͥuatū ad hoc bonꝰ tex. in. c. cuꝫ di lectus. de elec. nā cū poſſet ꝗs bn̄ficio ſuo renū ciare. vt. sͣ. de renū. ꝑ totū ita acꝗeſcēdo ſnīe pri uatiue potuit iuri ſuo p̄iudicare. ⁊ ī hͦ cāu intel lige hāc glo. nec eſt opꝰ ſpectare poſſeſſionē ꝯti nuatā ꝑ. xl. ānos ꝓut diſputat hic glo. ꝙ nō eſt opꝰ hic p̄ſcriptōe. ꝗa ſnīa pͥuatiua a qͣ non fuit appellatū fec̄ bn̄ficiū vacare ⁊ ꝑ ꝯſequēs tanqͣꝫ vacās potuit alteri ꝯferri. ſꝫ ſecꝰ ē in mr̄imonio carnali. ꝗa nō pōt ꝗs directe renūciare mr̄imo nio cū illud ſit īdiſſolubile ēt ꝯſenſu ꝑtiū cū nō depēdeat a facultate eoꝝ. vt in. c. ſuꝑ eo. jͣ. d̓ eo ꝗ cognouit ꝯſang. vx. ſue. ⁊ in. c. debitū. d̓ biga mis. 2º. caſu cū ſnīa fuit declaratoria. exēplū du obꝰ litigātibꝰ ſuꝑ bn̄ficio iudex ꝓnūciauit bn̄fi ciū ꝑtinere ad aliū iniuſte. tn̄ hoc caſu ſi is pro qͦ lata eſt ſentētia habꝫ noticiā iniuſticie nūqͣꝫ pōt ſalua ꝯſciētia illud bn̄ficium retine̓. ꝗa beneficiū retineri debꝫ ex īſtitutiōe canonica. vt in regula i. de regū. iu. in vi. ſententia vero nō abſtulit ſi bi ius ſꝫ tm̄ declarauit ius ad eū ꝑtine̓. l. ſicut hi ff. ſi ſuitus ven. ⁊ in. c. forus. de v̓bo. ſig. ſed re ſpectu illiꝰ ꝯͣ quē fuit lata bene tranſit in rē iudi catā vt āpliꝰ nō audiat̉ exqͦ non appellauit. ad hoc dictū. c. cū dilectꝰ. pōt tn̄ age̓ ꝯͣ obtinenteꝫ ꝑ viā denūciatiōis euāgelice dicendo ꝙ peccat te nēdo bn̄ficium ſine titulo. vt noͣ. Inno. in dc̄o. c ad aures. ⁊ forte retractata hac via ſnīa vl̓ ꝑ iu dicis officiū ꝗ pōt īꝗrere de titulo. vt in. c. ordīa rij. de offi. ordi. li. vi. poterit bn̄ficiū primo reſti tui. Et idē puto dicēdū in rebus prophanis. naꝫ ꝑ ſentētiā declaratoriā nō aufert̉ dn̄iuꝫ directuꝫ vt noͣ. in. l. iulianus. ff. de condi. īde. nec alt̓i ac creſcit ius. vn̄ ſingularit̓ dic̄ Inno. in. c. ꝗa ple riqꝫ. de īmunitꝭ. eccle. ꝙ ſi is pro quo lata eſt ſen tētia iniuſta ſi poſt tͣnſitū in rē iudi. fatet̉ eam in iuſtam. debet talis ſnīa retractari ꝑ ſuperiorem ⁊ poſſet ꝓcedi ꝑ viā denūciatiōis euangelice vt sͣ. dixi. nā contra p̄ſumptionē iuris ⁊ de iure ad mittit̉ ꝓbatio ꝑ cōfeſſionē illius de cuius cōmo do agit̉. vt in aucͣ. ſꝫ iā neceſſe. C. de dona. ante nup. ⁊ noͣ. in. c. is qui. de ſpon. Que autem ſit di uerſitas inter primū caſum ⁊ ſecundū. dic ꝙ ī pͥ mo cāu ius non cauſatur īmediate ex ſententia ſed ex collatiōe facta poſt ſnīam pͥuatiuā. ſed in 2º. cāu ſnīa fuit cā īmediata huius iuris. Bn̄ AIlla eccleſia nca j n̄ vacāª ꝯcedi vl̓ ꝓmitti n̄ debēt. ⁊ cuꝫ vacauerīt ꝯcedi d̓bēt. jͣ. vi. m̄ſes ꝗbꝰ elapẜ d̓ ep̄o ad capl̓ꝫ ⁊ e ꝯͣ d̓mū ad ꝓxiᵐ ſuꝑiorē d̓uoluit̉ col laº. h. d. Et due ſunt ꝑtes. Fibi cū v̓o. pͥma ꝓui det circa bn̄ficia n̄ vacanª. Et diuidit̉ ī treſꝑtes nā pͦ pōit ꝓhibitōeꝫ. 2º. eius cāꝫ ibi ne deſide̓t. 3º. De ꝯceſſi. prebe̓. Y fortificat ibi cū enī 2ª ꝑs pͥncipal̓ ꝓuidꝫ circa bn̄ ficia vacātia. ⁊ pͦ ſtatuit tp̄s ad ꝯferēdum. 2º. pu nit negligētiā nō ꝯferētiū ibi ſi aūt. ⁊ qͦtidie all̓a tur in pͣctica maxīe in 2ª ꝑte. ⁊ iō noͣ ip̄m bn̄. ¶ Nō pͦ ꝙ mīſteria bn̄ficia ⁊ eccl̓ie ponūt̉ h̓ vt di uerſa. ⁊ pōt dici ꝙ mīſteriū idē eſt qd̓ officiū ſeu dignitas .i. q. i. multi. Bn̄ficiū v̓o ſumit̉ h̓ ſtricte vt differat ab eccl̓ijs ⁊ forte capit̉ h̓ ꝓ bn̄ficijs ſimplicibꝰ q̄ ſunt in eccl̓ijs. Eccl̓ie v̓o tenent̉ h̓ ꝓ prie. Bn̄ficiū tn̄ largo ſumpto vocabulo ꝯp̄hen dit oīo iſta. vt in rl̓a bn̄ficiū. de regū. iu. li. vi. nā bn̄ficiū ſic large ſumptū eſt beniuola actio gͣdū tribuēs capiēti. vt in li. feudoꝝ. in. c. i. ꝗbꝰ mōis feu. amit. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝗlibꝫ clericꝰ pōt dici ꝓxi mus nr̄. ⁊ dic ꝙ largo mō ꝗſqꝫ nr̄e nature ꝑti ceps pōt dici ꝓximꝰ. ⁊ ſic etiā infidelis rōe hu manitatꝭ. pōt dici ꝓximꝰ. de pe. di. ij. ꝓximꝰ. ¶ Nō ibi an̄qͣꝫ vacēt a ꝯͣrio ſenſu ꝙ bn̄ficiū vacāſ pōt ꝓmitti. ſꝫ dicūt doc. ⁊ bn̄ ꝙ ꝑ hāc ꝓmiſſionē nō afficiūtur manꝰ ordīarij qͦminꝰ teneat colla tio alteri facta ſicut vidamꝰ in mr̄ionio carnali qd̓ tꝫ nō ob. ſpōſalibꝰ pͥus ꝯͣctis cū alijs. vt in. c. ſicut. de ſpō ¶ Nō ꝙ ex ꝓmiſſiōe bn̄ficij vacatu ri de facili catur votū captādi mortē ꝓximi. ⁊ iō qͣꝫto ſuꝑior ſanctior tāto faciliꝰ dꝫ abſtinere a ꝓ miſſiōibꝰ vacaturoꝝ bn̄ficioꝝ. ¶ Nō in v̓bo cū v̓o. regl̓aꝫ ꝙ dignitates ⁊ alia bn̄ficia mīora de bēt ꝯferri. jͣ. ſex mēſes. nūꝗd hēat hͦ locū in exe cutore pape. vide bonā glo. in cle. ſi de bn̄ficio. de p̄bē. hͦ tn̄ nō ꝓcedit in dignitate ep̄ali ⁊ in ec cl̓ia collegiata regl̓ari. dat̉ enī in iſtis minꝰ tp̄s ad eligēdū. vt in. c. ne ꝓ defectu. sͣ. de elec. ⁊ dice tur. jͣ. cū gl̓. ¶ Nō ꝙ capl̓ꝫ pōt hr̄e ptātē ꝯferen di bn̄ficia ep̄o excluſo. ⁊ hͦ de iure ſpēali. vt pꝫ ī c. cū ex iniūcto in fi. de he̓. ⁊ xvi. q. vij. oēs baſi lice. Itē noͣ caſū in qͦ īferior ſupplet negligētiaꝫ ſuꝑioris. nā capl̓ꝫ ſupplet negligētiā ep̄i ī colla tōe bn̄ficij. ⁊ vide aliū caſuꝫ. ix. q. iij. cū ſimꝰ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ptās ꝯferēdi bn̄ficia deuoluit̉ ad ſu pcriorē gͣdatim. pōt .n. bn̄ficiū vacare ml̓to tꝑe. nā capl̓ꝫ hꝫ ſex mēſes. ſi nō ꝯfert deuoluit̉ ptās ad ep̄ꝫ ꝗ etiā hꝫ ſex mēſes. vt ī. c. lꝫ. d̓ ſupͣ. neg. p̄ la. eo negligēte deuoluit̉ ad metropolitanū qui hꝫ alios ſex mēſes vt h̓. ⁊ eo n̄ ꝯferēte deuoluit̉ ptās ad patriarchā cui ſb̓eſt archiep̄s. ſi aūt nō hn̄t ſuꝑiorē tūc deuolueret̉ ad papā. vt in. c. lꝫ. p̄ alle. Cōclude gͦ ꝙ gͣdatim fit hͨ deuolutio. vn̄ ſi ꝯtingeret aliquē iſtoꝝ eē exēptū ptās ab eo de uoluit̉ ad papā. qꝛ nō ſuꝑior nō pōt ſupplere ne gligētiā alteriꝰ. vt ī. d. c. lꝫ. ⁊ ex his infert̉ ꝙ me tropolitanꝰ h̓ ſupplet negligētiā ep̄i ſi ep̄s n̄ eſt exēptꝰ. al̓s ptās deuolueret̉ ad papā. ⁊ ſic ītell̓e iſtū tex. nec ob. ſi opponat̉ de capl̓o ꝙ ſupplet negligētiā ep̄i. qd̓ tn̄ nō eſt. sͣ. ep̄m. dico .n. ꝙ ca pl̓m ſupplet nō rōe ſuꝑioritatꝭ. ſꝫ ꝓpt̓ cōionē q̄ ē int̓ ep̄m ⁊ capl̓m. vt ī. c. reꝗſiſti. de teſta. ⁊ ꝑ hoc iſte tex. reſtringi dꝫ ī hac deuolutōe de ep̄o ad capl̓ꝫ ad bn̄ficia q̄ ꝑtinēt ad ep̄m ꝓp̓o iure. In bn̄ficijs aūt deuolutis ad ep̄m ꝓpt̓ negligētiam vl̓ delictū inferioris p̄lati nō fit deuolutio ad ca pl̓m. ſꝫ ad ꝓximū ſuperiorē. qꝛ in iſtis deuolutꝭ. nō eſt tāta cōio int̓ capl̓ꝫ ⁊ ep̄m. ſicut in ſpectāti bꝰ iure ꝓp̓o ita noͣnt̓ dicūt doc. in. c. vnico. ne ſe. va. li. vi. ⁊ ī. c. qͣꝫqͣꝫ. de elec. eo. li. ⁊ vide ꝑ Inno i. c. cū ī cūctꝭ. e. ti. ⁊ hͦ noͣbis. In gl̓. ij. in fi. dic̄ cla riꝰ ꝙ receptio ī canonicū fuit facta de pn̄ti. ſꝫ ꝓ miſſio p̄bēde vacature ibi approbat̉ reſpectu ca nonie. nec ꝯſeꝗt̉ ibi p̄bēda pͥncipl̓r reſpc̄ū ꝓmiſſi onis. ſꝫ exqͦ erat iā canonicꝰ nō debebāt eē ſine p̄bēda. Si aūt ſimpl̓r ꝓmitteret̉ canonicatꝰ va caturꝰ tūc nō valeret ꝓmiſſio. vt h̓ ⁊ ī. c. deteſtā da. e. ti. li. vi. In glo. ī v̓bo ꝯdēnare ibi. l. vltīa. Hoſti. dic̄ ꝙ hͨ lr̄a dū all̓at leges gētiliū loꝗt̉ de legibꝰ. ffoꝝ. de acꝗ. poſ. l. hē̓ditatē. ⁊ de dona. l. ꝗdē. ⁊ de. v̓. ob. ſtipul̓o hͦ mō ꝯcepta. nā iura q̄ gl̓ all̓at ſūt īꝑatoꝝ ꝗ nō fuerūt gētiles ſꝫ xp̄iani. ⁊ ī hͦ nō eſt vis ep̄i. etiā imꝑatores hͦ ꝓhibuerūt pꝰ modū. vt ī iuribꝰ all̓atꝭ. Et de hͦ an̄ ⁊ qn̄ valeat pactū de futura ſucceſſiōe plene noͣ. Bar ⁊ alij ī d. l. ſtipl̓o. ⁊ ī. l. fi. C. de pac. ⁊ breuit̓ dic ꝙ aut fit pactū de ſucceſſiōe ltīma ꝯſeruāda. ⁊ valꝫ vt in ſti. de ltīma agna. ſuc. ī fi. ⁊ hͦ qꝛ hͦ pactū eſt legi. ꝯſentaneū aūt fit pactū ad futurā ltīmā ſucceſſi onē diminuēdā. ⁊ tūc ſine iuramēto nō valet. vt in. l. pactū. C. de colla. ſꝫ iuramēto firmat̉. vt ī. c ij. de pac. li. vi. qn̄qꝫ fit pactū ad ſucceſſionē futu rā ꝑdēdā. ſeu ad tollēdū arbitriū vltīe diſpoſiti onis ⁊ nō valꝫ. qꝛ eſt ꝯͣ bonos mores vt. d. l. ſti pulatio hͦ mō. adeo ꝙ ẜm Bar. nō firmat̉ iura mēto. ar. regule nō eſt obligatoriū in vi. aut fuit pactū de certo mō diuidēdo acꝗrēdū ꝑ ſucceſſi onē futurā. ⁊ tūc ſi fit in gn̓e valet ar. in. l. iij. ff. ꝓ ſocio. Si v̓o reſpectu certe ꝑſone. vtputa ſuꝑ he̓ ditate titij. ⁊ nō valet niſi ꝯſentiat is de cꝰ he̓di tate agit̉. vt in. d. l. fi. C. de pac̄. ⁊ hͨ ꝓcedūt regu larit̓. Et inducit̉ ad qōeꝫ nūꝗd poſſit ꝗs paſci in vita. vt bona alicuius ad eū ꝑtineāt irreuoca biliter poſt mortem ⁊ Dy. tenuit ꝙ ſic donādo oīa bona ſua ⁊ int̓ponēdo iuramētū hͦ tn̄ cōiter nō tenet̉. aut enim ꝗs donat alicui preſenti he̓ ditatē ſuam ⁊ non valet. vt in. d. l. ſtipulatio. aut oīa bona ſua p̄ſentia ⁊ futura ⁊ etiam valet ẜm Bar. quia tollit libertatem faciendi teſtamentū eccleſie. tamen poteſt fieri hec donatio ſecūduꝫ eum vt ipſe noͣtⁱ in. l. fi. prealle. poſſet tamen dici ꝙ etiā cuicūqꝫ facta valeat qꝛ pōt eſſe he̓ditas ſi ne rebus corporalibus. vt in. l. hereditatis. ff. d̓ verboꝝ ſignifica. ⁊ ita tenuerunt multi legiſte moderniores ⁊ aperte pro hac opini. facit ratio Bar. in aucͣ. ingreſſi. C. de ſa. ſan. eccle. aut do nantur bona preſentia ⁊ valet donatio ſecundū omnes in. l. fi. C. de pac. In glo. in verbo infra ſex menſes. ibi de elect. c. vltima. dic ꝙ ibi non erant canonici impediti eligere quia poterāt pe tere licentiam a ſuperiore non enim fuit eis int̓ dictum vt non eligerent. ſed vt non eligerent ſi ne licentia ſuperiorum. vnde poterant ſibi proui dere petendo licentiam. ⁊ dic ꝙ tp̄s iſtud ſeme De conceſ p̄ben. ſtre eſt vtile certo reſpectu. ꝗa n̄ currit tēpore ī pedimēti ſꝫ alio reſpectu ē ꝯtinuū ꝗa currit ī die bꝰ feriatꝭ. ⁊ qd̓ tēpꝰ dicat̉ ꝯtinuuꝫ ⁊ qd̓ vtile. dic vt noͣ. in cle. vnica. de ī inte. reſti. ⁊. ff. de diuerẜ ⁊ tēporalibꝰ p̄ſcrip. ſuꝑ ℟ica. ¶ In ea gl. ibi de arbitris. celſus. dic ꝙ ī cāu nr̄o n̄ pōt mora pur gari. ꝗa ꝑ lapſuꝫ hꝰ tēpōis īcōtinēti deuoluitur poteſtas ad ſuꝑiorē. vt in iuribꝰ allegatꝭ in glo. Sed gnͣalit̓ qn̄ mora poſſit purgai dic vt noͣ. ī re a mora. de regū. iu. in vi. ⁊. c. potuit. jͣ. d̓ loca ¶ In ea glo. ibi nulla licētia a ſuꝑiore petita. et dictū glo. noͣ. ⁊ ꝓ eo fac̄ tex. ī. c. pꝰ electōeꝫ. jͣ. e nā ibi tenuiſſꝫ collaº. ſi deuoluº. realit̓ fuiſſꝫ fc̄a. ad idē. c. bone. el. i. de elec. ſentit Inno. ī. c. ꝯſti tutꝰ. jͣ. e. Ex glo. q̄ro de qͦtidiana qōne. nunꝗd iſtd̓ tēpꝰ ſemeſtre hēat locū ī hn̄te īſtitue̓ pn̄tatū ꝑ patronū. Dn̄i de rota deciſio. ccl. tenēt ꝙ n̄. lo ꝗt̉ .n. iſte tex. ī eo ꝗ hꝫ ꝯferre ⁊ iō nō extēdit̉ ad hn̄tē īſtitue̓. reſpectu .n. īſtitutiōis fiēde nō reꝑi tur tēpꝰ a iure limitatū. remediū eſt gͦ vt recurra tur ad ſuꝑiorē ꝗ p̄figet t̓minū debenti īſtituere. ⁊ ſi nō īſtituit infra terminū ipſe ſupplebit. ad hͦ quod nota. in. c. ex parte. jͣ. eo. ti. Et poteſt eē ra tio huius dicti. nā debēs inſtituere nō debꝫ hr̄e tēpus ita prolixum ſicut is qui habet cōferre cū inſtitutio fiat de perſona preſentata. vn̄ non ha bet ſuperior niſi illū examinare al̓s ſeq̄ret̉ ꝙ bn̄ ficiū poſſꝫ vacare lōgo tēpore. nā patronꝰ habꝫ ſex mēſes ad pn̄tandū. vt in. c. vnico. de iurepa. li. vi. ſi ſuꝑior habe̓t alios ſex mēſes ad īſtitutio uē vacaret ſic bn̄ficiū ꝑ ānū an̄qͣꝫ d̓uolue̓t pote ſtatē ad aliū ſuꝑiorē. ⁊ idē puto dicēdū ī eo ꝗ hꝫ ꝯfirmare electionē vt tempus ſibi p̄figatur per ſuꝑiorē ſi electū differt īfra tēpꝰ debitū ꝯfirma re. ¶ Ultīo h̓ q̄ro ſi patronꝰ differt pn̄tare īfra tēpus ſibi ſtatutū ad quē deuoluit̉ ptās preſuꝑ poſito ꝙ ius inſtituēdi ꝑtineret ad p̄latū inferi orem ep̄o. nā pͥmo videt̉ ꝙ ad ep̄m fiat deuolu tio. ꝗa iſte p̄latus īferior hꝫ inſtitutionem de iu re ſpēali quod ꝗdem ius debet reſtrīgi ⁊ nō ex tēdi ad collatiōeꝫ liberā q̄ nūc eſt fiēda ꝓpt̓ ne gligētiā patroni. debꝫ .n. fieri deuolutio ad ep̄ꝫ tanqͣꝫ ad ordīariū. nā res de facili reuertitur ad naͣm ſuaꝫ. xxxv. di. ab exordio. ⁊. l. ſi vnꝰ. ff. de pac. Sed ī ꝯͣrium ē glo. ſingularis ī cle. vnica. d̓ ſuppl̓. neg. p̄la. q̄ vult ꝙ habens īſtituere habet tūc collatōeꝫ liberā qd̓ ſatꝭ placet. nā preſentatio patroni n̄ trāſfert aliqd̓ ius ſpūale ſꝫ ē quoddaꝫ initiū ſeu q̄dā ẜuitꝰ. vt in. c. ꝙ autem. de iurepa Ius eīꝫ ſpūale trāſfert̉ ex ſola inſtitutiōe. vn̄ pͥ uato patrono ꝑ negligētiā ſolū tollit̉ ẜuitꝰ illa. ⁊ pura diſpoſitio remanet penes debentē īſtitu ere quod noͣ ſemꝑ ꝗa ſubtilis eſt queſtio ⁊ poſſꝫ de facto venire. Abbas. Bn̄ficia vacan Elatum paꝯferuntū̄ ob ſtatę appellatōe illoꝝ ꝗbꝰ ꝓmiſſa fue A rūt āteqͣꝫ vacaret. h. d. 2ª ibi ꝯſultatōi. ¶ Noͣ pͥ ꝙ ꝓmiſſio vacaturi bn̄ficij nō ꝯualidat̉ etiaꝫ de ta vacatiōe illius bn̄ficij. nā cum ꝓmiſſio a p̓nci pio fuerit nulla ex ſola vacatione ſubſequēti nō cōualidatur. ar. in. c. auditis. de elec. ¶ No 2º. ꝙ appellatio minus legitima non impedit liber tatē ꝯferēdi. Et noͣ ꝙ ꝓmittēs bn̄ficiū vacaturū nullo mō obligatur ad ẜuandū obligationeꝫ ꝗa dānata eſt a iure. MRopoſuli ciaa queꝫ Si ſcribit̉ ſpectat collaº. dato executōe ad ꝓuidē dū ꝑ pn̄tationē lr̄aꝝ collatōi fc̄aꝫ afficit̉ p̄benda ita ꝙ collaº. alt̓i fc̄a n̄ tꝫ. h. d. ẜm verū ītellectum Et ſunt due ꝑtes pͥncipales. pͦ narrat factū cōti nēs gr̄am ⁊ executōis ꝓceſẜ capl̓i contēptum ⁊ duplex factū celeſtini. 2º. ponit mādatū īnocētij p̄mittēs ꝓteſtationē ⁊ ip̄ius motiuū ibi lꝫ autē. Noͣ pͦ ꝙ mādatū factū ordinario dato executo re ad ꝓuidēdū ex ſola pn̄tatione afficit̉ ptās or dinarij vt collatio alteri facta nō valeat. ⁊ iſte eſt verus ītellectus iſtiꝰ. c. hodie magis approbat̉ ī c. ſi capl̓o. eo. ti. in vi. hic .n. ſcriptū fuit capitl̓o ⁊ fuit datꝰ executor ad ꝓuidēdū de p̄bēda in de fectū capl̓i. vn̄ ex ſola pn̄tatiōe facta capl̓o affe cta fuit ptās capl̓i ita ꝙ collaº. p̄bēde poſtmodū vacātꝭ alt̓i fc̄a nō tenuit. ¶ Noͣ 2º. ꝙ executor n̄ pōt ꝓuide̓ ſeu īueſtire de vacaturo bn̄ficio lꝫ gͦ poſſꝫ cōferre canōicatū de pn̄ti ſi hoc mandatu nō tn̄ debꝫ cōferre p̄bēdam niſi pͥus vacet p̄ben da. ad idē. c. ſi capl̓o. ⁊. c. executor. eo. ti. ¶ Noͣ ꝙ ꝑ īueſtiturā nō trāſfert̉ poſſeſſio corporal̓. nā Celeſtinꝰ hic īueſtiuit clericū ꝑ anulū nec per hͦ fuit trāſlata poſſeſſio corporal̓ īmo in fine māda tur capl̓o vt p̄bendā aſſignet ſibi dādo poſſeſſio nem. ⁊ de hoc vide qd̓ latius dixi in. c. auctōita te. sͣ. ti. ꝓxi. ¶ Noͣ in v̓. licet. ꝙ licꝫ papa poſſit dare ius ad bn̄fiª vacatura nō tn̄ dꝫ de honeſta te. vn̄ Inno. hͦ fatet̉ ſe nō velle hr̄e ratā īueſtitu rā de vacaturis bn̄ficijs. Sꝫ noͣ ex iſto v̓. iūcto c. ij. sͣ. e. ꝙ papa pōt diſpēſare ꝯͣ ꝯciliū. nā. c. ij. fu it editū in ꝯcilio gnͣali. ⁊ nihilominꝰ papa h̓ dic̄ ꝙ sͣ. illud ius poſſit diſpēſare. ꝓ hͦ. c. ſignificaſti. sͣ. de elec. vbi dr̄ ꝙ ī ꝯſtitutiōibus ꝯcilij ītelligit̉ aucͣtas pape. ſꝫ dic vt ibi pl̓e dixi. ¶ Op. ꝯͣ tex. videt̉ .n. ꝯͣriꝰ ſibi in multꝭ. nam pͦ dic̄ ꝙ executor repꝑit canōicos ꝯtumaces ⁊ iō īueſtiuit de p̄bē da vacatura. nā cū nō potue̓it inueſtire de vaca tura. vt in v̓. lꝫ. nō pōt dici ꝙ canōici fuerūt ꝯtu maces ꝗa nō potuerūt dare p̄bēdā vacaturam. Itē Cele. dic̄ ꝙ valebat factū decani ⁊ tn̄ Inn dic̄ ꝙ n̄ ē ſue ītētōis hr̄e ratā īueſtiturā de vaca turꝭ. fc̄aꝫ ⁊ nihilominꝰ mādat illi ꝓ qͦ fuerat ſcri ptū p̄bēdā aſſignai. Itē vr̄ iſte tex. ꝯͣ. c. dilectꝰ. el ij. sͣ. d̓ p̄bē. vbi collaº. alt̓i fc̄a ꝯͣ mādatuꝫ pape tꝫ nec reuocat̉ ⁊ tn̄ Cele. h̓ reuocauit collatiōeꝫ fa ctā ꝑ capl̓m. So. ex glo. colligūt̉ pl̓es lecture. ſꝫ v̓a ⁊ cōis lectura ē ꝙ h̓ fuit ſcriptū n̄ ſolū ordīa rio ſꝫ ēt executōͣi qͦ cāu ꝑ ſolā pn̄tatiōeꝫ lr̄aꝝ or dīario fc̄aꝫ afficit̉ ptās ordīaria vt collaº. alt̓i po ſtea fc̄a n̄ teneat. vt ꝓbat̉ hodie clariſſime ī .v. c. De conceſ. p̄ben. 8 fi capitulo merito collatō fcā poſtea ꝑ capl̓ꝫ non tenuit. ⁊ ſic nō ob. dcm̄. c. dilectꝰ. quia ibi fuerat ſcriptū ſoli ordinario. qͦ cāu nō abdicat̉ ptās ab ordinario. iō collatō alteri fcā tenet. Sed qn̄ ſil̓ dat̉ executor ad ꝓuidēdū ī defectū ordinarij in ꝯtinēti cū ordinarius nō vult parere ptās tranſ fert̉ ad executorē. iō collatio alteri facta ꝑ ordīa riū nō tenet merito. Celeſtinꝰ caſſauit h̓ illā colla tionē alteri factā. vn̄ illa caſſatō refert̉ potiꝰ ad factū qͣꝫ ad ius. qꝛ vt predixi erat nulla ip̄o iure vn̄ lꝫ decanꝰ malefecerit īueſtiēdo de uacatura p̄bēda. tn̄ pn̄tatō lr̄aꝝ iā affecerat manꝰ ordina rij. ⁊ ī eo ꝙ tex. dic̄ ꝙ reꝑit canonicos ꝯtumaces dic ꝙ fuerūt ꝯtumaces ī recipiēdo illū in canoni cū qͣꝫqͣꝫ enī p̄bēda nō vacās non poſſit ꝯferri tn̄ receptō ī canonicū debebat fieri de pn̄ti ẜᵐ man datū pape. nec Celeſtinꝰ ꝯͣriat̉ Inno. vl̓ eꝯͣ. nam Celeſtinꝰ voluit hr̄e factū decani ratū in effectu. Inno. v̓o reprobauit formā qͣtenꝰ papa veſtiuit de vacatura. ſꝫ in effectu approbauit dū exeꝗtur collatōeꝫ facta ꝑ capl̓m. ⁊ ẜᵐ p̄dc̄a debēt ītelligi varietates q̄ ponūt̉ ī gl. ¶ In glo. iij. ibi ⁊ malci noͣ gl. iūcto tex. ꝙ executor datus ꝑ papā ad ꝓui dēdū de vacāte bn̄ficio. vel cū vacabat non pōt ꝯferre bn̄ficiū nō vacās. ſed dꝫ pͥus ſpectare va catōem. Et noͣ. ꝙ gl. in fine dicit ꝙ Celeſtinꝰ fuit motꝰ de facto ⁊ nō de iure. dic meliꝰ vt p̄dixi ꝙ īmo de iure. qꝛ collatio alteri facta n̄ tenebat nec habuit ratū factū decani ī forma. qd̓ patet ex eo ꝙ ip̄e inueſtiuit de vacāte. nā ſi voluiſſet hr̄e ra tū factū in forma fuiſſet ꝯtentus illa inueſtitura decani. ¶ In gl. ī. v̓. aſſignaſtꝭ. ī fi. dic ꝙ collatio ip̄o iure fuit facta ꝑ capl̓m. vn̄ caſſatō Celeſtini īfert̉ hic ad factū. ⁊ ad. c. dilectꝰ. rn̄de vt. sͣ. dixi. ¶ In gl. ī. v̓. diſpēſare noͣ bn̄ hanc glo. qꝛ noͣbilis ⁊ ml̓tū allegabilis ī maͣ ſua attingēs ml̓tos caſus dubios ī ꝗbꝰ papa nō diſpēſat. ⁊ vide qͣſi eoſdē Spe. ī ti. de legato ſb̓ ℟ica. de diſpē. in. §. nunc breuit̓. ī vltīa col. Et inquātū gl. ī pͥnº. dic̄ ꝙ diſpē ſat ꝯͣ Apl̓m allegādo. c. lector. xxxiiij. di. videtur gl. velle ꝙ cū bigamo pōt papa diſpēſare vt pro moueat̉ ad ordines. lꝫ Apl̓s aliud dixerat. Spe tn̄ ī loco p̄alle. vr̄ ſentire ꝯͣriuꝫ. ſed tu plene vide ꝑ doc. ī. c. ij. de bigamis. vbi cōiter tenent pͥmum ⁊ intelligo ꝙ diſpēſat ex cā. nā cum Apl̓s fuerit motꝰ inſtinctu ſpūs ſancti nō debet ſine cā eiꝰ p̄ ceptum relaxari. ar. optimū in. c. eꝯͣ. ⁊. c. ſunt ꝗdā xxv. q. i. ⁊ ita dicerem in caſu ſequēti in glo. Et ī hoc pōt dici capiēdo aliū caſum exceptum in gl. ꝙ aūt Apl̓s aliꝗd dixit circa fidem. ⁊ tūc papa nō diſpēſat in illo. ad hͦ vide tex. xi. q. iij. in. c. ſi is ꝗ p̄eſt. vbi referūt̉ v̓ba Apl̓i dicētis ꝙ ſi etiā an gelus de celo diceret ꝯͣriū anathema ſit. vn̄ fortiꝰ pape nō ē credēdū. ⁊ hͦ voluit h̓ ī gl. xv. di. ī. c. ſic̄. In alijs v̓o nō ꝯcernētibꝰ fidē pōt papa diſpen ſare ex cā. qꝛ ille ꝗ diſpēſat nō tollit legem. ſꝫ ex cā ī certa ꝑſona vl̓ ad tēpꝰ remittit. ⁊ diſpēſatio qn̄qꝫ neceſſaria ē. l. di. ī. c. dn̄o ſcō. ⁊. c. cum inſtitu eret̉. nā ⁊ qn̄qꝫ ipſe deus diſpenſauit cum pr̄iar chis ꝗ habuerūt ſil̓ plures vxores. de qͦ dicēduꝫ vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. gaudemus. de diuorciis. ſꝫ ſine cā nō puto ꝙ diſpenſare poſſit. qꝛ non eſt diſpen ſatio ſed diſſipatio. vt dixi pꝰ beatū Thomam ⁊ Io. an. ī. c. de multa. sͣ. de p̄be̓. nec eēt bona p̄ſum ptio ī papa ſi vellet diſpēſare dicta ſanctorum. ⁊ maxīe Apl̓i. vt ī dictis. c. eꝯͣ. ⁊. c. ſunt quidā. Ex cipit deinde gl. caſū noͣbilē ī ſolutōe decimaꝝ. de hͦ qͣlit̓ papa diſpēſet ī decimis nō dandis. dic vt plene noͣ. ꝑHoſti. ī. c. a nobis. jͣ. de decimis. vbi di cet̉. Itē ī quātū dic̄ gl. ꝙ ī voto diſpēſat. intellige qn̄ h̓ fac̄ ex cā. nā ſine cā nō pōt tollere obligatio nem deo ꝑ votū acꝗſitā. vide gl. noͣ. ī. c. nō ē. jͣ. de voto. Ep̄s aūt diſpēſat circa votum. vt ī. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de voto. Sed crado ꝙ hic ſit differentia ī ter papā ⁊ ep̄m. qꝛ ep̄s nō liberat ex toto a voto ſꝫ cōmutat ī cāꝫ deo magis acceptā. vt ī. d. c. i. ſꝫ papa pōt ex cā ex toto liberare quēadmodum poſſet ip̄e deꝰ. qꝛ veriſil̓e eſt ꝙ deus ex cā dedit ptātē ſuā īt̓ hoīes vicario ſuo. al̓s non fuiſſet bo nus pr̄familias ſi dimiſiſſet gregē ſuū ſine paſto re ꝗ ex cā poſſet oībꝰ ꝯſule̓. vt ī ſil̓i dic̄ Inno. ī. c. ꝙ ſuꝑ his. de voto. vn̄ vt dicit noͣ. Hoſti. ī. c. qͣꝫto de trāſla. p̄la. cum idē ſit dei ⁊ vicarii ſui cōſiſto riuꝫ pōt papa fere oīa facere que deus pōt claue nō errante. Et idē dicit Inno. de iureiū. ī. c. qͣꝫto nā xp̄ūs generaliter dixit Petro. quodcunqꝫ ligaueris ⁊cͣ. ⁊ qꝛ dixit qd̓cunqꝫ nihil excepit in c. ſolite. de ma. ⁊ ob. xxxi. q. i. ꝙ ſi dormierit. ⁊ idē dic circa iuramētū. nā ſine cā papa illud nō rela xat. vt noͣ. dixit Inno. ī. c. cū īt̓. de renū. ⁊ glo. ī. c. qͣꝫto. de iureiu. ⁊ ſic limita dictū huius glo. Ex qͦ īfert̉ ꝙ cū papa ſine cā nō poſſit alium abſoluere a iuramēto fortiꝰ nec ſeip̄m ar. optimū. ī. c. fi. sͣ. ti. ꝓxi. Demū glo. excipit vt non poſſit papa diſ pēſare cōtra vniuerſalē ſtatum eccleſie. ⁊ noͣbis bn̄ hūc caſū qꝛ ꝯp̄hēdit in ſe multos caſus. ⁊ idē tenet glo. in. c. lr̄as. de reſti. ſpo. in. v̓. diſpenſare. Sꝫ ꝯͣ hͦ facit. c. nō dꝫ. de ꝯſang. ⁊ affi. vbi papa ex toto immutauit vl̓em ſtatum eccleſie relaxādo ꝓhibitionem ꝯiugij. in. v. ⁊ vi. ⁊. vii. gradibus cō ſang. ⁊ affini. vn̄ gl. videtur dubitaſſe in. c. q̄ ad ꝑ petuā. xxv. q. i. ſꝫ ꝓnūc pōt ſolui ꝙ aut decolo rat̉ ſtatus eccleſie ex tali diſpēſatione ſeu īmuta tione. ⁊ tūc papa nō pōt. ⁊ ſic ītellige hanc glo. ⁊ ꝯſi Et vide bonū tex. ī. c. ⁊ ſi illa. i. q. vij. qd̓ tenuit Spe. in loco p̄alle. ⁊ archi. xxv. q. i. ſunt ꝗdā. Ex qͦ īfert̉ papā nō poſſe ſine cā dare ptātem alicui pͥncipi ſeculari vt poſſit iudicare īt̓ clericos ma xime cū pͥuilegia clericoꝝ ſint de iure diuino. vt noͣ. xcvi. di. ſi īꝑator. ⁊ per Inno. in. c. ij. de ma. ⁊ obe. aut non decoloratur ſtatus eccleſie. vtputa qꝛ ſb̓eſt cā mutādi vel diſpenſandi. ⁊ tunc credo ꝙ poſſit maxime circa pͥmū caſum vel duos. ſic intellige dictū. c. nō dꝫ. ⁊ ꝯcor. glo. in. d. c. que ad ꝑpetuā ⁊. c. ſunt ꝗdā. ꝗ de hͦ dubitauerūt. Dicit īſuꝑ hic glo. ꝙ nō diſpēſat vt moͣchꝰ hēat ꝓpͥum de hͦ dic̄ pleniꝰ ⁊ meliꝰ vt dicet̉ ī. c. cū ad moͣſteri um. de ſtatu re. vbi ꝑ doc̄. ⁊ ꝑ Io an. in regula ſe mel deo dedicatū. de reg. iurꝭ. li. vi. in mercu. Et in fi. glo. ītellige ꝙ papa nō diſpēſat in 2º. gradu De ꝯceſſ. p̄ben. īter aſcēdētes ⁊ deſcēdētes. ſed in collateralibuſ diſpēſat in linea equali nō aūt in linea nō equali vtputa vt patruus poſſit ducere neptē in vxoreꝫ Sūt .n. iſti in ſcd̓o gradu. in linea ineqͣli. ſꝫ cū fi liis duoꝝ fratrū poterit diſpēſare. qꝛ ſūt in ſcd̓o gradu in linea eqͣli. ita noͣ. in. d. c. lr̄as. vbi vide ra tiōeꝫ ⁊ in. c. gaudemꝰ. p̄alle. ⁊ ſic declara fi. gl.¶ Exͣ gl. dic̄ h̓ hoſti. ꝙ papa ītm̄ hꝫ ſui ip̄iꝰ ptātē vt ꝓ fcō vl̓ dcō n̄ poſſit ab alio accuſari vl̓ ꝯdēnaͣi niſi ī he̓ſi. xl. di. ſi papa. pōt tn̄ ſi iacꝫ ī pcc̄o admone̓i iuxͣ regl̓aꝫ euāgelicā ſi peccauerit ⁊cͣ. tā publice qͣꝫ occulte iuxͣ qͣlitatē pcc̄i. qꝛ ē n̄ exēptꝰ a regula euāgelica. dic̄ tn̄ ꝙ alte̓i ꝑti illiꝰ r̄gl̓e n̄ ſubiicit̉ dū dic̄ ꝙ ſi n̄ audie̓it dic eccleſie. qꝛ excepta cā he̓ẜ n̄ pōt iudicai. ēt ſi īꝑator ⁊ totꝰ clerꝰ ⁊ populꝰ ſil̓ cō ueniāt. ix. q. iij. nēo. ⁊. c. alioꝝ. vn̄ qͦ ad papā expo nit ip̄e illa v̓ba dic ecl̓ie .i. deo. vt ip̄ꝫ ꝯuertat. vel dic eccl̓ie triūphāti .i. celeſti vt oret ꝓ eo. Ex his dc̄is hoſti. noͣ. pulchra dcā. pͦ dū ſētit ꝙ ī fcō he̓ẜ pōt accuſari ⁊ ab alio ꝯdēnari. nā alibi fit diſce ptatio vtꝝ papa ab alio in cā hēreẜ poſſit ꝯdēna ri. qꝛ ꝗdā voluerūt ꝙ dēat ſeipſū depone̓ ſic̄ fecit ī. c. nūc. xxi. di. ſꝫ plꝰ placꝫ hͨ opi. vt poſſit ab alio ꝯdēnari ⁊ deponi in facto fidei. ⁊ hāc opi. exp̄ſſe tenuit archi. in. c. ī fidei fauorē. de he̓ti. li. vi. ⁊ fac̄ ij. q. vij. ī. §. itē cū balaā. v̓. itē ſimachꝰ. ⁊ dic̄. archi ī. d. c. ī fidei. ꝙ ꝯciliū erit iudex. ꝓ qͦ vide bo. gl. in. c. anaſtaſius. xix. di. ⁊ vide aliā glo. ſingulareꝫ in. c. ſi duo. lxxix. di. q̄ dicit ꝙ ſi ē dubiū apd̓ quē ſit papatꝰ duobꝰ vel pluribꝰ ꝯtēdētibꝰ ſuꝑ eo ꝯci liū erit iudex. ſcd̓o noͣ. ex dcō hoſti. ꝙ papa exn̄ſ in pcc̄o pōt admoneri ẜᵐ regulā euāgelicā. de qͣ in. c. nouit. de iudiciis. lꝫ glo. dubitauerit. ij. q. i. ſi peccauerit. q̄ dic̄ ꝙ exquo nō pōt ab alio iudicai fruſtratoria ē illa denūciatio. ſꝫ tu dic meliꝰ qͣꝫ di cat h̓ hoſti. ꝙ ſi peccatū pape ē publicū ⁊ īde ſcā dalizat̉ eccl̓ia tūc tota regula euāgelica hꝫ in eo locū. vt ſi admonitꝰ n̄ vult deſiſtere dicat̉ toti ec cleſie .i. ꝯcilio. ⁊ ab eo poterit puniri. qꝛ ē ſuſpitio hereẜ ꝯͣ eū ſi ſtat in pcc̄o publico ſcādalizans ec cleſiā ⁊ monitꝰ nō ſe vult corrige̓. ita dicit glo. ſin gulariſ quā allegat totꝰ mūdꝰ. in. c. ſi papa. xl. di. ſerua gͦ dcm̄ hoſti. cū peccatū ē occultū ſeu cū ec cleſia nō ſcādalizat̉. ſꝫ vix pōt accide̓ ꝙ ex pcc̄o publico pape eccl̓ia n̄ ſcādalizaret̉ iuxͣ illd̓ ꝓphe Iticū. Si is ꝗ ē vnctꝰ peccauerit faciet populū de linq̄re .ſ. ꝑ malū exᵐ. vt ī. c. magne. de voto. dic̄ etꝭ hoſti. circa ſubditos pape ꝙ oēs tenēt̉ ſibi obe dire ꝗcꝗd p̄cipiat. dūmō certū n̄ ſit ꝙ p̄ceptū cō tineat peccatū mortale. nā in pcc̄o mortali n̄ tene tur ꝗs ſibi obedire. ſꝫ potiꝰ deo ꝗ ē verꝰ pōtifex xi. q. iij. iulianꝰ. ⁊. c. ſi dn̄s. ⁊. c. reꝗſiſti. In ptāte vero diſpēſādi dicit h̓ Uin. ꝙ in oībꝰ pōt diſpen ſare p̄tqͣꝫ in articul̓ fidei. ꝙ ſatis mihi placꝫ. ⁊ ē dictū valde noͣbile. ⁊ intellige de diſpēſatōe ꝓpͥe ſūpta .ſ. quā facit ex cā rōnabili. ⁊ vide Inn. in. c. cū ad monaſteriū. de ſta. regū. vbi dicit ꝙ ſine cā nō diſpēſat in his q̄ nō ſūt iuris poſitiui puri. et vide qd̓ dixi ī. c. de multa. sͣ. de p̄ben. dic̄ tn̄ hoſti. dcm̄ Uin. verū niſi īmineat peccatū mortale. qꝛ in illo nō diſpēſat intelligēdo ꝙ ſit peccatū mor tale ex lege diuina ⁊ nō ex lege poſitiua. qꝛ illi n̄ ſubiicit̉. ⁊ credo qd̓ idē ſentit Uin. ⁊ vide glo. in d. c. lr̄as. q̄ idē voluit vbi dicit latiꝰ ꝙ in his q̄ ſui naͣ ſūt mala. papa diſpenſare nō pōt de iureiurā ⁊ ſi xp̄s. tu vide bo. tex. xl. di. c. i. ⁊ iſta ſufficiāt ꝓ nūc. ¶ In gl. in. v̓. vacare. noͣ. glo. qꝛ ſolet ml̓tū allegari ꝙ ꝑ ſnīam ꝑdat̉ dn̄ium ⁊ colligit̉ ex tex in eo ꝙ dicit ꝙ ꝑ caſſationē collatiōis vacauit p̄ bēda. ⁊ ſic ꝓuiſus ꝑdit omne ius qd̓ hēbat ī p̄bē da al̓s nō diceret̉ vacare. ſed gl. eſt veriſſima qn̄ ſnīa ē iurꝭ. pͥuatiua ficut fuit iſta. Quid aūt ſi eēt iuris declaratoria. ⁊ an̄ acꝗrat̉ dn̄iuꝫ illi ꝓ qͦ fuit lata ſnīa. dic de hac qōn ⁊ p̄cedenti vt ē bo. gl. inſti. de offi. iudi. in fi. ꝑ Cy. ī. l. i. C. cōia vtriuſqꝫ iudi. ꝑ Bar. in. l. pōponius. ff. de acꝗ. poſ. al Inno. in. c. cū nr̄is. jͣ. e. ⁊ ꝑ Io. Cal. hic. ¶ In gl fi. ibi .i. collatā. hic dicit glo. vt euitaret ꝯͣriū. nam ex quo iſte fuerat inueſtitꝰ ꝑ celeſtinū de p̄bēda vacāte acꝗſiuerat omne iuſ. vn̄ fruſtra mādat pa pa in fi. illi p̄bendā aſſignari. ſed dic ꝙ refert̉ ad corporalē poſſ. ẜm aliū intellectū quē glo. ſubiicit ⁊ ille plus placet. qꝛ ꝑ inueſtiturā in abn̄tia factā nō tn̄ſfert̉ poſſeſſio vt dixi in. c. aucͣte. sͣ. ti. ꝓxīo. Inno. ponit hic vtruꝫ executor poſſit ꝓuidere de beneficio vacāti de iure ⁊ non de facto qd̓ vt de qꝛ de facto pōt venire. Uia diuerſitatē Semeſtre ad eligēdū ſeu ꝯferēdū a iu re p̄fixu nō currit legitime impedito. nec incipit currere niſi a die noticie vacatiōis. ⁊ ē tex. ml̓tū alle. ⁊ quotidianus. due ſūt ꝑtes p̓ncipales. ī pͥº archiep̄i q̄rela. in ſcd̓a cāe ꝯmiſſio. ibi mādamꝰ. ſcd̓a ſubdiuidit̉. nā pͥmo ponit mādatū ⁊ ſoluit obſtaculū. ſcd̓o duos caſus excipit ibi niſi. ⁊ 2º caſū triplicit̓ exponit. ibi ſic tn̄. ¶ Noͣ oēs di uiſiones capituli qn̄ n̄ ītelliges tex. qꝛ multū de clarant tex. ⁊ nō in vanū ſūt inuēte diuiſiōes. qd̓ bene noͣ. ¶ Noͣ primo ex pͥncipio ⁊ tene illd̓ mē ti ꝙ quēadmodū hoīes ſūt difformes in corpo ribus ita ſūt difformes in aīs. ⁊ hͦ uoluit iſtd̓ pͥn cipiū ex diuerſitate corporū ſepe ſeꝗt̉ diuerſitas aīoꝝ. iō amicitia multū extollit̉ qꝛ quaſi miracu loſe unus ē animus amicoꝝ in diuerẜ corporibꝰ iō papa aſſūpſit h̓ hͦ exordiū. qꝛ erāt opi. in caſu hͦ. utꝝ ep̄o ſuſpēſo ptās deuolueret̉ ad capitulū ⁊ utꝝ tp̄us ſuſpēſiōis debe̓t ꝯputari in ſemeſtre p̄fixo ad ꝯferēdū. ¶ Noͣ ſcd̓o ibi ſe intruſerunt ꝙ ītruſus ī bn̄ficō dr̄ ille ꝗ obtinꝫ bn̄fiᵐ ſn̄ aucͣte illiꝰ ad quē d̓ iur̄ ſpectat collatō. ad idē. c. ex fre quētibꝰ. d̓ īſti. ⁊ dr̄ īfruſus. qꝛ n̄ ītrauit ꝑ portā ſꝫ qͣſi uiolēt̉ ibi īiectꝰ. ¶ Noͣ 3º. ꝙ tp̄s p̄fixū ī odiū negligētiū nō currit īpedito īpedimēto iuris uel facti. ⁊ de īpedimēto iuris exēplifica ibi ſuſpēſi one. De īpedimēto facti exēplifica ibi tꝑe qͦ ſte tit in curia pꝰ abſolutōem ⁊ tꝑe reuerſiōis. ⁊ hoc bn̄ noͣbis. Secꝰ dic qn̄ tēpꝰ eēt p̄fixū n̄ ī odiū ne gligentie. ſed ī fauorē alteriuſ. iſtd̓ enī tēpꝰ currit etiā ignorāti. ꝓhͦ bo. tex. ī. l. graue. ff. de his qui De conceſ. p̄ben. 8 no. īfa. vbi tēpꝰ anni currit etiā mulieri ignorāti mortē mariti. ⁊ vide gl. noͣ. ī. c. ſtatutū. de p̄ben. li. vi. Et noͣ. dictū Spe. ī ti. de īſtru. edic̄. ī. §. nūc v̓o aliqͣ. v̓. itē ꝙ ſi executor. vbi ponit vnū dictuꝫ ſin gulare ⁊ qͦtidianū. dic̄ enī ꝙ ſi executor teſtamē tū nō potuit exeꝗ. jͣ. ānuꝫ nihilominus deuoluit̉ ptās ad ep̄m. ar. in. l. nulli. C. de ep̄iſ. ⁊ cle. ⁊ in. c. nos. jͣ. de teſta. nō reddit rōem. Sed tu redde ꝑ p̄dicta. nā illud tēpꝰ āni nō fuit p̄fixū ī odiū exē cutoriſ. ſꝫ potiꝰ ī fauorē defūcti ne diu differatur ip̄iꝰ volūtas. de qͦ tn̄ vide qd̓ dixi ī repetitꝭ. ī. c. cū eſſes. de teſta ¶ Noͣ ꝙ p̄lato ſuſpēſo ptās ꝯferē di bn̄ficiū nō deuoluit̉ ad capl̓ꝫ. nec ad archiep̄ꝫ ſed ad papā. ꝓ hͦ. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ſuppl̓. negli. p̄la. li. vi. ſed tu limita hͦ dictū ⁊ iſtum tex. ꝓut ha bes tex. in. c. vnico. ne ſe. va. li. vi. ⁊ ibi etiam ꝑ gl. nam ſi donatio ſpectaret ſimul ad ep̄m ⁊ capitu lum ſuſpenſo vel excōicato ep̄o pōt capitulū cō ferre. ⁊ dic̄ latiꝰ. vt ibi noͣ. Nōͣ ibi p̄ter deſidiam ꝙ papa etiā ceſſāte negligētia p̄latoꝝ pōt ꝯferre bn̄ficia totiꝰ orbis. ad idē. c. ij. de p̄bē. li. vi. pōt gͦ papa ꝯcurre̓ ī collatōeꝫ bn̄ficioꝝ cū qͦlibet ordīa rio. qꝛ ip̄e ē ordinariꝰ totiꝰ orbis. ix. q. iij. cuncta ꝑmundū. ſed nō ē honeſtum vt auferat alijs ptā tem ꝯͣ rōeꝫ Gregorij. in. c. ecce. xcix. di. ⁊ ꝯͣ. c. per uenit. xi. q. i. ī fi. No ꝙ tp̄s acceſſus reſidentie ⁊ reuerſiōis ꝓ aliqͦ negocio ē parit̓ pͥuilegiatū. exqͥ īfert̉ ꝙ ſi dat̉ alicui ſaluꝰ ꝯductꝰ veniendi ad ali quē locū ītelligit̉ ꝙ tute poſſit ibi morari ⁊ ibi re dire. qꝛ fruſtra eēt pͥmū ſin̄ reliꝗs. nā ꝗ vult ꝯn̄s vult ⁊ an̄s. Et vide Bar. ī. l. ſi cui. ff. ex ꝗ. ca. ma. Ultīo noͣ ꝙ tēpꝰ ſemeſtre p̄fixū ad ꝯferēdū non currit a tēpore vacatōis. dic̄ tn̄ ꝙ pͥª frōte p̄ſumi tur ſcīa vacatōis. Eſt enī p̄ſūptio ꝯͣ debētē ꝯfer re ſi diſtulit vltra ſex mēſes a tēpore vacationis vt ē tex. pulcher. ī. c. vt nr̄m. §. porro. jͣ. vt eccl̓iaſti ca bn̄ficia. hͦ tn̄ limita qn̄ bn̄ficiū vacauit de iure ⁊ de fcō. vt qꝛ nemo erat ī poſſeſſiōe illiꝰ ſaltē co lorate. tūc enī ī dubio p̄ſumit̉ noticia vacatōnis ita dicūt dn̄i de rota deciẜ. cclv. dicūt tn̄ ꝙ ſi hn̄s ius ꝯferēdi all̓at ꝓbabilē ignorātiā ſtaret̉ iuram̄ to ſuo. ar. eoꝝ. q̄ le. ⁊ noͣ. ī. c. paſtoral̓. de exceptꝭ. qd̓ bn̄ noͣbis. vide etiā Io. an. ī. c. ex ꝑte aſten. jͣ. e. vbi dic̄ ꝙ ī p̄ſumēda ſcīa vl̓ ignorātia vacatōnis debemꝰ ꝯſiderare qͣlitatē bn̄ficij. nā citiꝰ p̄ſumi tur ſcīa ī magno qͣꝫ ī paruo. ⁊ ī curato qͣꝫ ī ſimpli ci. Itē diſtātiā locoꝝ. nā faciliꝰ p̄ſumit̉ ſcīa ī loco vicino qͣꝫ remoto ī. c. qͦſdam. ⁊. c. qͣꝫto. de p̄ſūptꝭ. Itē modū vacādi ⁊ formā loci. ⁊ vide tex. cū gl. ī cle. vnica ī fi. d̓ ꝯceſ. p̄ben. ⁊ qd̓ noͣ. doc. in cle. qꝛ regulares. d̓ ſuppl̓. negli. p̄la. ⁊ ex his pōt ſuꝑior īformare motū aīmi ſui vtꝝ p̄ſumat̉ noticia a tē pore vacatōis vl̓ ſtatī pꝰ. nō enī ī hͦ pōt dari cer ta doctrina. Sꝫ q̄rit̉ ꝗd ſi patronꝰ negligit pn̄ta re. jͣ. tēpꝰ ſibi p̄fixū. ⁊ ſic ptās libere cōferēdi de uoluit̉ ad eū ꝗ hꝫ ius īſtituēdi iuxͣ ea q̄ dixi in. c. ij. sͣ. e. nūꝗd iſtꝭ. ꝗ hn̄t libe̓ ꝯferre dabit̉ integꝝ ſe meſtre. ⁊ qn̄ īcipiat curre̓ tale tēpus vide ꝑ dn̄os de rota ī loco p̄all̓. vbi ꝯcludūt ꝙ habebūt ſeme ſtre. ⁊ ꝓ hͦ fac̄. c. lꝫ. de ſuꝑ. negli. prela. ⁊. c. ii. sͣ. eo. ⁊. c. ſi electio de elec. li. vi. Tēpꝰ aūt iſtud curret etiā a die noticie ar. hic ⁊ ſentit aꝑte. In. ī. d. c. lꝫ vbi dic̄ ꝙ ei ad quē ſpectat pͦ ⁊ ad quē ſpectat 2º loco collatō tēpꝰ nō currit. niſi a die noticie ⁊ bn̄ noͣbis. Et idē dic in qͦlibet ſuperiorē ad quē gra datim deuoluit̉ ptās ꝯferēdi. nam cū hoc tēpus ſit p̄fixū in odium negligētie nō dꝫ curre̓ ꝓbabi lit̓ ignorāti. In gl. ī. v̓. ſb̓ forma cōi. noͣ bn̄ hanc gl. iūcto tex. ⁊ ītellige pͥmā ꝑtē gl. de ꝯfirmatiōe facta ī forma cōi. de qͣ loꝗt̉ iſte tex. illa .n. parū ⁊ nihil oꝑat̉. vt hic habes bonū tex. ⁊ de hoc vide ꝑ Rar. ī. l. ⁊ qꝛ. ff. de iuriſ. om. iudi. Qn̄qꝫ fit ꝯfir matio ex certa ſcīa ⁊ illa hꝫ tres noͣbiles effectꝰ ⁊ ī ea ītellige ẜªᵐ ꝑtē gl. ī. v̓. verūtamē vſqꝫ ad fi nē. ⁊ qn̄ dicat̉ in forma cōi. vel ex certa ſcīa. vide qd̓ dixi ī. c. i. ⁊. ij. de ꝯfir. vti .ſ. qn̄ narrat̉ totū ſcm̄ ſuperiori eſt ꝯfirmatō ex certa ſcīa. ¶ Si vero narrat̉ ī gnͣali ē ꝯfirmatō ī forma cōi. ¶ In gl. ī v̓bo tēpꝰ. ibi ⁊ hͦ ꝙ tp̄s. Nō hāc ꝑticulā gl. vſqꝫ ad finē. ⁊ fac̄ ꝓ ea. c. fi. de elec. vbi currit tēpꝰ non valēti elige̓ ſine licētia ſuꝑioris. qꝛ debet pete̓ li centiā al̓s ſunt in mora. Et aduerte ī hoc ad tria mēbra. nā qn̄qꝫ bn̄ficiū ſpectat ſil̓ ad collatōem ep̄i ⁊ capl̓i. ⁊ tūc nulla mora ſpectata pōt capl̓m ep̄o ſuſpēſo vel excōicato ꝯferre. 2ᵐ mēbruꝫ qn̄ ptās ꝑtinet ad ep̄m ſꝫ cū ꝯſilio vel ꝯſēſu capl̓i. ⁊ tūc eo ipſo ꝙ ep̄s ē ī mora petēdi abſolutōem ca pitulū pōt ꝯferre. hec duo mēbra ꝓbāt̉ ī. c. vnico ne. ſe. va. li. vi. 3ᵐ mēbꝝ qn̄ ptās ſolum ſpectat ad ep̄m. ⁊ tūc lꝫ ep̄s ſit ī mora nō tn̄ capl̓m pōt ꝯfer re ſꝫ dꝫ ſpectare lapſū ſex mēſiū a tēpore more. ⁊ ī hͦ cāu ītellige̓ hūc tex. In glo. ī. v̓. nō tn̄ valuit ibi. Itē ei vbi tnͣſfuge .i. ei ꝗ fugit ad hoſtes n̄ da tur bn̄ficiū reſti. ī īte. lꝫ īterim nō potuerit agere gl. nō ſoluit. Sꝫ pōt duplicit̓ ſolui. pͦ ꝙ culpa illiꝰ fuit cauſa īmediata huiꝰ īpedimenti merito ſibi īputat̉. vt ī. c. ſic̄. de teſti. ⁊ ī. c. fi. de īiuriis. Sꝫ in cāu nr̄o nō culpa. ſꝫ pena culpe fuit cā īmediata huiꝰ īpedimēti. nā ſnīa ſuſpēſiōis fuit pena culpe vn̄ nō debēt īputari ea q̄ ſequūt̉ ex pena ⁊ ī hoc ē iſte tex. noͣ. ſic ītellectꝰ. ⁊ vide gl. q̄ hūc ītellectū approbat q̄ originalit̓ fuit ꝯpoſtol̓. ī regula īpu tari. de re iu. li. vi. 2ª ſo. ꝙ illa loꝗt̉ de bn̄ficio re ſtitutōis. qd̓ ē exͣordinariū. iō nō ē ita fauorabile ſꝫ tex. iſte loꝗt̉ de tēpore ordinario ⁊ p̄fixo ī me rū odiū negligētie. Et ī fi. gl. dic ad illud. c. ſi cele brat. ꝙ ibi loꝗt̉ de ſuſpēſiōe minori q̄ ꝯͣhit̉ ꝑ ꝑtici piū cū excōicato. h̓ v̓o loꝗt̉ ī ſuſpēſiōe maiori la ta a iure vel ab hoīe. ¶ In gl. ī. v̓. a qͣ ī fi. dic ꝙ n̄ ē veꝝ ꝙ h̓ colligat̉ ex tex. ſꝫ glo. hoc dic̄ ꝓpt̓ opi. Io. an. ⁊ Lau. ꝗ dixerūt ꝙ ſuſpenſus ab officio tm̄ pōt ꝯferre bn̄ficia. qꝛ ẜᵐ eos ptās ꝯferēdi pē det a iuriſdictōe ⁊ nō ab officio ordinuꝫ. ſꝫ tu de hoc dic vt plene noͣ. ꝑ gl. ⁊ doc. ī. c. cū dilectus. de ꝯſue. vbi cōis opi. ē ī oppoſitū. ſuffic̄ .n. ſuſpenſio ab offō. qꝛ ea q̄ ſūt iuriſdcōis ſūt ānexa offō. de qͦ tu dic vt plēiꝰ noͣ. ī loco p̄al. In gl. ī. v̓. fue̓it ī fi. ī his ꝯͣriis hēt̉ ꝙ oīa q̄ ꝓcedūt ex culpa alicuius ſūt ſibi īputāda. nā ꝗ dat oꝑā rei illicite tenet̉ etꝭ. de cāu fortuito ī. c. tua ⁊ qd̓ ibi noͣ. jͣ. d̓ hōi. hͦ ꝯͣriū h 2 De ꝯceſſ. p̄ben. varie h̓ ſoluit̉. Sꝫ v̓a ſo ē illa quā dixi. sͣ. ī illa gl. ꝙ ea q̄ ꝓueniūt īmediate ex culpa īputāt̉ culpo ſo. ⁊ ita loquūt̉ ꝯͣria. ⁊ vide bo. tex. cū gl. ī. c. vni co. de cuſtodia euchariſ. ⁊ ī. c. ſicut. de teſti. ea v̓o q̄ ꝓueniūt nō īmediate ex culpa. ſed ex ſnīa ſeu pena culpe nō īputāt̉ vt h̓. qm̄ non dꝫ ꝗs duplici pena ꝯteri. vt in. c. at ſi clerici. de iudi. ⁊ ī hͦ noͣbis iſtū tex. nā ſnīa ſuſpēſa fuit h̓ cā īmediata hꝰ īpe dimēti. nō aūt culpa p̄cedēs. ⁊ regularit̓ īſpici dꝫ cā īmediata ⁊ n̄ mediata xxiij. q. v. de occidēdis. vide tex. cū gl. bo. in. c. de cetero. jͣ. de homici. In gl. in v̓. p̄ter ibi itē. ar. noͣ ſꝑ hāc gl. ⁊ ītellige de bonis pr̄imonialibꝰ. nā bōa eccl̓ie nō dēnt cō fiſcari ꝓpt̓ delictū ſuū. vt ī. c. excōicamꝰ. jͣ. de he̓ti in. §. i. facit regula delictū ꝑſone. de reg. iur̄. li. vi. ⁊ noͣ. gl. in eo. ꝙ eccl̓ia dr̄ hr̄e fiſcū. ⁊ noͣ. tex. ꝗ vtr tur hͦ v̓bo in cle. ij. de hereti. Sꝫ hͨ gl. nō aꝑit vtꝝ fiſco eccl̓ie romane an fiſco p̄lati iſta bōa clerici dānati applicēt̉. ſed tex. in. d. c. excōicamꝰ noͣbili pōt induci ꝙ ibi ip̄o iure ꝯfiſcāt̉ bōa clericidēnt applicari eccl̓ie in qua fuit ītitulatꝰ exqͦ alid̓ non expͥmit̉ in ſnīa. vn̄ quēadmodū ẜm canones anti quos bona clerici decedētꝭ ſine ꝯſāguineis ab in teſtato deuoluūt̉ in eccl̓iaꝫ vbi fuit ītitulatꝰ vt noͣ in. c. i. de ſucͣ. ab īteſt. ⁊ exp̄ſẜ. xij. q. vltīa. c. fi. ita ī caſu nr̄o. ſi aūt nō hꝫ eccl̓iam ſeu bn̄fiᵐ tūc puto ꝙ ep̄s occupabit ꝓ camera ſua ad hͦ qd̓ noͣ. Inn. in. c. inſinuāte jͣ. ꝗ clerici vl̓ vouētes. ⁊ Frę. ꝯſilio xx. Et facit qd̓ noͣ. Io. an̄. in. c. cū olim. el. ij. de pͥ uileg. ⁊ idē dicas qn̄ clericꝰ morit̉ ab inteſtato ſi ne eccl̓ia ⁊ ſine ꝯſanguineis. An aūt mulcta que īponit̉ ꝓ delicto ip̄i clerico applicet̉ ſuꝑiori mul ctāti. dic vt plene le. ⁊ noͣ. in. c. dilectꝰ de offi. or. ⁊ ī. c. licꝫ. de penis. ⁊ in. c. i. de hōici. li. vi. Hodie v̓o regularit̓ bōa dānatoꝝ n̄ ꝯfiſcāt̉ niſi ī ꝗbuſdā ca ſibꝰ. ſꝫ veniūt ad ſuccedētes ab inteſtato. vt ī aucͣ bōa dānatoꝝ. C. de boni. ꝓſcriptꝭ. ⁊ ita noͣ bene. Im noſt TII multuꝫ Eſttex illegabilis. ⁊ hꝫ maͣꝫ ꝯtinuā. ⁊. h. d. ī ſū ma. Nō valēt lr̄e ad bn̄fiᵐ īpetrate q̄ de alteriuſ colorata facti poſſeſſiōe n̄ faciūt mētiōeꝫ. h. d. ẜᵏ veꝝ ⁊ cōem intellectū. diuidit̉. nā pͥmo pōit gr̄aꝫ ⁊ executiōeꝫ theſanrario ꝯceſſā. ſcd̓o exceptōeꝫ ꝯͣ illā. tertio ꝓceſſū executoriū. qͣrto ꝓnūciatōem auditoris. ꝗnto ꝓnūciatiōis ꝯfirmatōm. ſcd̓a ibi veꝝ. t̓tia ibi qd̓. qͣrta ibi auditor. ꝗnta ibi noſ v̓o ⁊ fuit deciſio multū ſubtil̓. Iō noͣ. pͥº. ꝙ bn̄fiᵐ pōt tā to tꝑe vacare. vt eiꝰ collatō deuoluat̉ ad papā ẜꝫ ꝯſtōnē lateranen̄. ꝯcilij. ⁊ loꝗt̉ de. c. ij. sͣ. eo. in illo tn̄ nulla fit mētio de papa. Ex quo noͣ. ꝙ illd̓. c. ij. ꝓuidēdo de. i. ij. ⁊ iij. gͣdu deuolutōis tacite vr̄ ꝓ uidiſſe de oībꝰ gͣdibꝰ vſqꝫ ad papā tm̄ ꝗlibꝰ ſuꝑi or gͣdatim hꝫ ſex mēſes donec deuēiat ad papā. vt clare colligit̉ h̓ ⁊. c. lꝫ. de ſupple. neg. p̄la. iūcto c. ij. sͣ. eo. ⁊ hͦ bn̄. noͣ. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ. c. ij. sͣ. eo. hꝫ lo cū nedū in ꝯferēte. ſꝫ in hn̄tibꝰ elige̓. ⁊ ſic electori bus dat̉ ſemeſtre tp̄ſ ad eligēdū poſt cuiꝰ lapſuꝫ deuoluit̉ poteſtas ad ꝓximū ſuꝑiorem. nā ī illo c. ij. n̄ fuit mētō facta de electoribꝰ. ⁊ tn̄ hic papa in deuolutiōe ptātis fūdat ſe ſuꝑ illo ꝯcilio late ranen̄. hͦ intellige exceptꝭ. ep̄atibꝰ ⁊ eccl̓iis regu laribꝰ collegiatꝭ. qꝛ in illis dat̉ minꝰ tēpꝰ vt in. c. ne ꝓ defectu. de elec. ¶ Noͣ 3º. ꝙ. c. de multa. ⁊ eius pena. sͣ. de p̄ben. nō hꝫ locū in ep̄atibꝰ. vn̄ ſi ep̄us acceptat aliā dignitatē nō vacat ep̄atꝰ ip̄o facto nec collatio ſcd̓e dignitatis nō tꝫ. ⁊ hͦ iō qꝛ ep̄atꝰ nō pōt deſeri ſine ſpāli licētia pape. ī. c. ij. d̓ tnͣſ la. p̄la. Itē cū illa ꝓuiſio ſit odioſa ⁊ penal̓ nō fa ciens mētionē de ep̄atibꝰ. ſed de dignitatibꝰ ī ge nere nō extēdit̉ ad ep̄atus qꝛ ep̄atꝰ in maͣ odioſa appellatiōe dignitatū nō venit. vt ē gl. ſingularꝭ. in. c. ij. de p̄bē. li. vi. facit. c. qꝛ ꝑiculoſū. de ſen. ex. li. vi. ⁊. c. dilectꝰ. jͣ. eo. ¶ Noͣ vlteriꝰ ⁊ tenebis ſꝑ mēti ad hͦ iſtū tex. ꝙ lr̄e ſurrepticie impetrate ad bn̄fiᵐ ſūt adeo ip̄o iure nulle vt etiā ꝓceſſus exe cutoris ſit nullꝰ. nec diſtinguit̉ h̓ vtrū executoreſ ꝓceſſerint in figura iudicij vel nō. ſꝫ ſimpl̓r fuit ꝓceſſus iudicatꝰ irritꝰ. lꝫ aliꝗ alit̓ ſenſerīt. ī. c. ad audiētiā. sͣ. de reſcrip. vbi de hͦ. Noͣ ꝙ bn̄fiᵐ pōt vacare dupl̓r. videlꝫ de iure ⁊ de facto. Itē de iure tm̄. ſꝫ nō de facto. vt qꝛ aliꝰ ē ī poſſeſſione colorata illiꝰ bn̄ficij. ⁊ ex hoc collige vnū qd̓ facit ad multa ꝙ in bn̄ficialibꝰ pōt hr̄i v̓a poſſeſſio ſin̄ iuſto titulo vt h̓ ꝓbat̉ exp̄ſſe ſꝫ tal̓ poſſeſſio nō ē iuſta. ⁊ ſic ītellige regulā pͥmā de re. iur̄. li. vi. ⁊ hͦ notabilit̓ facit ad maͣꝫ. c. ī. lr̄is. de reſti. ſpo. vt ſuf ficiat obare ſolā poſſeſſionē ad reſtōnē obtinen dā. ¶ Noͣ ꝙ in īpetratiōe certi bn̄ficij vacātꝭ nō ſufficit̉ face̓ mētōem ſimpl̓r ꝙ vacat ſi aliꝰ ē ī colo rata poſſeſſiōe facti. qꝛ illd̓ v̓bū vacare pōt v̓ifica ri tā ī iure qͣꝫ ī fcō. iō ī lr̄is bn̄ficialibꝰ q̄ ſūt ābiti oſe oꝫ ꝙ v̓ba narratiua v̓ificēt̉ oī mō qͦ v̓ificari pn̄t tā ī iure qͣꝫ ī fcō qd̓ ſꝑ noͣ. Itē collige̓ ꝙ ſolꝰ papa diſpēſat vt ep̄us hēat aliaꝫ dignitatē cum ep̄atu. ad hͦ. c. de multa. p̄all. Sꝫ ex cā iuſta ⁊ ne ceſſaria pōt ſuꝑior diſpone̓. qd̓ tn̄ ītellige vt. jͣ. di cā in gl. vltīa. Ultīo noͣ. ibi ad reſignatōeꝫ ⁊cͣ. ꝙ an̄qͣꝫ ꝯferat̉ bn̄ficiū vt vacās dꝫ remoue̓i poſ ſeſſor a colorata poſſeſſiōe ne videat̉ ſcā collatō de bn̄ficio nō vacāti. hͦ tn̄ limita ut īfra ſubiiciaꝫ. ¶ In gl. ij. ī fi. hāc. gl. diuide ī duas ꝑtes. In pͥ ma ꝓſeꝗt̉ nūꝗd executor deputatꝰ ad ꝯpellēdū ordinariū vt ꝓuideat. poſſit ꝓuide̓ ordīario no lente ꝯferre. ī hac qōe gl. ꝯcludit ꝙ nō ſꝫ ſimpl̓r pōt ꝯpelle̓. Secꝰ ſi ē deputatꝰ executor ad ꝓuidē dū ī defectū ordinarij. ⁊ hāc opi. gl. tene. lꝫ hoſti. alit̓ ſentit. ſꝫ Io. an̄. ⁊ coīt̓ doc. ſequūt̉ dcm̄ gl. 2 vide qd̓ dixi in. c. ꝓ illoꝝ. sͣ. de p̄bē. vbi pōit In. diſtinctiōeꝫ int̓ mādatū ut faciat aſſignari ⁊ mā datū ut ꝯpellat. ¶ In ſcd̓a ꝑte q̄ incipit in. v̓. ſed ſi. gl. hic q̄rit de qōne quotidiana nūꝗd deputa tus ut mittat aliquē in poſſeſſionē poſſit excōica re ꝯͣdictores. Et Io. antiquus gloſator tenuit ꝙ nō ſed Ber. gloſator nr̄ tenuit ꝯͣriū. op. Bern̄. ſequit̉ hic hoſti. ꝑ illd̓. c. ex lr̄is allegatū in glo. ſꝫ Io. an. remittitſe. ad noͣ. ī. c. fi. de off. deleg. ⁊ ibi tenet primam opi. ſcilicet Io. niſi apponat̉ clau ſula cōtradictores ⁊cͣ. Et hec opi. plus mihi pla cet. ⁊ uide circa hoc quod dlxi ī. c. ꝓ illoꝝ. p̄alle. De conceſ. p̄ben. vbi hāc qōnē latiꝰ tetigi. ⁊ ad. c. ex lr̄is dic ꝙ ibi fuit mādata executō ſimpl̓r ita ꝙ delegatꝰ tn̄ſtū lit̓ ī executorē ptātē ſuam. ſed qō nr̄a ꝓcedit qn̄ ſimplr̄ fuit ꝯmiſſuꝫ nudū miniſteriū. tene tamen mēti glo. nā gn̓alit̓ pōt adduci ad qōeꝫ nūꝗd is cui ꝯmittit̉ nudū miniſteriū poſſit ꝓ illiꝰ executi on exerce̓ cēſurā. ¶ In gl. ī. v̓. falſi. fuggeſtōeꝫ ī fi. hec gl. īculcat diuerſa iura ī qōe quā format. nā q̄dā loquūt̉ qn̄ ℟eptū fuit ſurrepticiū ſeu fal ſum. q̄dā qn̄ ꝓbatōes ꝓducte in iudicio fuerūt falſe. ⁊ q̄rere nūꝗd valeat ſnīa ē implicare duas qōes ſatis diuerſas. vn̄ dic̄ ꝙ ſi ℟eptū ē ſurrepti ciū ⁊ ē īpetratū ad bn̄ficiū ē ip̄o iure nullum. nec ꝓceſſus inde ſecutꝰ valet vt hic ⁊ noͣ. in. c. ad au diētiā el. ij. d̓ reſcrip. sͣ. Si v̓o ℟ptū dat̉ ad lites ⁊ tūc nō ē nullū. ſꝫ annullandū ope exceptionis de qͦ dic. vt plene noͣ. ī. c. cum dilecta. ⁊ in. c. ceteꝝ de reſcrip. ⁊. c. ſuꝑ lr̄is. eo. ti. De alia qōe qn̄ ꝓba tiōes fuerūt falſe nūꝗd teneat ſnīa. dic vt plene dcm̄ fuit in. c. licet. de proba. In glo. in. v̓. nō va caret ibi qd̓ nō ē ita noͣ. bn̄ hāc glo. ꝙ ſecūde lr̄e īpetrate etiā ad bn̄ficiū nō īualidāt̉ ex eo ꝙ non faciūt mētōem. de p̓oribus īualidis etiā ſi pͥores nō ſūt nulle ip̄o iure. ſꝫ ānullāde ꝑ exceptōem ⁊ idē tꝫ gl. ī. c. ex tenore. de ℟p. ⁊ ī. c. ſuggeſtuꝫ. de iurepa. ⁊ bn̄ fac̄ tex. ī. c. oblate. de appel. vide tam̄ ad limitatōeꝫ haꝝ gl. qd̓ noͣt Cal. ī. c. ī nr̄a. de re ſcrip. ⁊ ibi tetigi ⁊ ad iſtū tex. dic ꝙ iſte īpetrans exp̄ſſit falſū. qꝛ dic̄ ſimpl̓r bn̄ficiū vacare qd̓ tn̄ n̄ vacabat ſaltī de fcō cū ep̄s illud poſſide̓t p̄tenſo titulo legitimo. ſꝫ lr̄e ſecūde n̄ expͥmūt faliū licet taceāt de p̓oribꝰ. ⁊ gl. iſta eēt clarior ſi vbi dic̄ ſit poſſeſſio ⁊cͣ. dice̓t ſꝫ hͨ poſſeſſio ⁊cͣ. In gl. ī. v̓. taliſ poſſeſſio ī fi. gl. h̓ loꝗt̉ nimis gn̓ͣal̓r ⁊ meliꝰ loꝗt̉ jͣ. ī gl. pl̓t. In. dic̄ hic ꝙ illa poſſeſſio hꝫ plus facti q̄ poſſidet̉ ex tali cā q̄ pōt eē legitima ſic̄ in caſu nr̄o. nā poterit ep̄s obtine̓ ex ſpāli gr̄a apl̓icę ſe dis. vel potuit ꝓmoueri ex cā ltīma vl̓ necͣria. ⁊ dic clariꝰ ꝙ poſſeſſor dr̄ hr̄e plus fcī gn̓alit̓ ꝓut dicet̉ ī gl. ſe. ſꝫ quo ad ꝓpoſitū nr̄ꝫ qͦ ad inualidā dū lr̄as nō faciēdo mētōeꝫ de poſſ. alterius illa poſſeſſio dr̄ hr̄e plꝰ facti cui ius n̄ reſiſtit ītantū ꝗn poſſit eē ltīma. vn̄ ꝯſiſtebat hic ī fcō. qꝛ ꝓbabi lit̓ dubitabat̉ vtrum ꝯceſſio eēt legitima. ⁊ ideo de illa erit fiēda mētō. qꝛ papa defacili n̄ dat lr̄aſ ꝯͣ poſſeſſorē bn̄ficij p̄tēſo ltīmo titulo. qͦ minꝰ de tali poſſeſſione faciat mētōeꝫ. ¶ In gl. ī. v̓. plus hꝫ ī fi. multa dicēda forēt ad explicatōeꝫ me̓ hꝰ gl. ſꝫ qꝛ n̄ ml̓tū fac̄ ad maͣꝫ tituli. nec ad ītellectuꝫ c. all̓. me n̄ extēdo. ſꝫ vide gl. qͣſi ꝯſil̓em ī. l. i. C. de acꝗ. poſ. ⁊ dic ꝙ poſſeſſio dr̄ hr̄e pl̓imum iurꝭ. qn̄ iurꝭ. diſpoſitō magis qͣꝫ ſcm̄ v̓ſat̉ in ea. ⁊ dic ꝙ in poſſeſſiōe q̄ acꝗrit̉ nobis ꝑ ẜuū paꝝ facti v̓ſat̉ cū acꝗrat̉ nobis ignorantibꝰ ⁊ vſucapiēdi ꝯditō. ſꝫ iurꝭ. artificio totū ꝓcedit. iō dr̄ hr̄e pl̓imū iurꝭ. ſic̄ ī ſil̓i dicimꝰ illū eē fructū naͣlē ī qͦ pl̓imū v̓ſat̉ naͣ. lꝫ ibi ſit aliqͣ hoīs īduſtria. vt dixi ī. c. grauiꝰ. de reſti. ſp. illa poſſeſſio dr̄ hr̄e plurimū fcī ī qͣ magꝭ. v̓ſat̉ ſcm̄ qͣꝫ ius vt ē illa quaꝫ acꝗrimꝰ corpore ⁊ aīo nr̄o. nā poſſeſſionē acquirebamꝰ antequam emaneret iurꝭ. diſpoſitio iuxͣ illud qd̓cunqꝫ calca uerit pes tuus tuū erit. ⁊ vide .i. di. iuſgētiū. ⁊ in ſti. de re. di. §. ꝙ v̓o. Illa v̓o poſſeſſio hꝫ multum iuris ⁊ multū facti. vbi multū oꝑat̉ ius ⁊ multuꝫ oꝑat̉ ſcm̄ vt ī poſſeſſiōe q̄ nobis q̄rit̉ ꝑ ꝓcurato rē. nā ibi v̓ſat̉ multū ius qꝛ ſin̄ fcō nr̄o acꝗrit̉ no bis poſſeſſio. v̓ſat̉ etiā ſcm̄ qꝛ ex tali poſſeſſione n̄ vſucapimꝰ niſi a tꝑe ſcīe. vt ī iuribꝰ all̓. ī gl. Et ī qͣꝫtū gl. dic̄ ꝙ hͨ poſſeſſio hēbat pl̓imū fcī ⁊ quaſi nihil de iure nō bn̄ dic̄ iudicio meo. qꝛ papa mā dat hic īꝗri vtꝝ iſte ep̄s ltīme poſſide̓t. vn̄ arbi tror ꝙ tex. nr̄ ē alienꝰ a maͣ hꝰ gl. ⁊ ꝙ dr̄ hr̄e hic plꝰ poſſeſſio fcī qꝛ an̄qͣꝫ detegeret̉ vtꝝ ep̄s hr̄et ius hͨ qō ꝯſiſtebat plꝰ ī fcō qͣꝫ ī iure. qꝛ ius n̄ īdu cebat hic nullitatē ip̄o fcō nec pͥuatōeꝫ exqͦ d̓ no uo fuit aſſūptꝰ ad illā p̄poſitur ā. al̓s gl. ſeq̄ns di ceret falſū q̄ tn̄ cōit̓ approbat̉ vt cū ea dicaꝫ. In gl. ī. v̓bo iuſta cā. ibi pauꝑtas ep̄atꝰ aduerte. qꝛ iura q̄ gl. alle. loquūt̉ ī vnione. nā ꝓpt̓ pauꝑta tē vniꝰ dignitatis pōt fieri vnio alterius bn̄ficij vel dignitatis. vt ī iuribꝰ allegatis. ī gl. ⁊ ī. c. i. ne ſe. va. ⁊. c. ſic̄ vnire. de exceſ. p̄la. Sꝫ nos hic loꝗ mur ceſſāte vnione vnū poterat eē ltīma cā hic qꝛ forte ep̄s n̄ erat ī poſſeſſiōe ep̄atꝰ. ſꝫ exulabat ad hͦ. c. ad ſupplicatōeꝫ. de renū. ⁊. vij. q. i. paſtora lis. vel forte fructꝰ hꝰ p̄poſiture fuerāt ep̄o colla ti ꝓ exonerario ne debitoꝝ ep̄atꝰ qd̓ fieri pōt. vt noͣ. ī. c. vnico. jͣ. de eccleſiaſ. bn̄. ⁊ ī. c. ſi ꝓpt̓ tua debi ta. de ℟p. li. vi. ¶ In ea. gl. ſꝫ pōe ꝙ aliꝗs noͣ. hāc ꝑticulā gl. vſqꝫ ad fi. ex qͣ debes ꝙ n̄ habes poſ ſeſſiōes fcī īualidāt lr̄as de ea mētōeꝫ n̄ faciētes vn̄ ſi clare ꝯſtet bn̄ficiū vacare nō ē neceſſe ꝙ de tali poſſeſſiōe facti fiat mētō. ⁊ ſic vt dixi ī p̄dc̄a gl. tex. hic nō loꝗt̉ de ea poſſeſſiōe q̄ hꝫ plurimū facti ⁊ minimū iuris. ſꝫ de ea q̄ p̄tēdit̉ ex legitīa cā ⁊ potiꝰ ꝯſiſtit in fcō vtꝝ ſit legitima quia ius ſuꝑ ea aꝑte nō diſponit. ⁊ ꝙ hͦ cāu qn̄ poſſeſſio ē cuidēter īiuſta valeāt lr̄e. ꝓbo rōe naͣli. illud taci tū hꝫ īualidare lr̄as qͦ exp̄ſſo papa n̄ dediſſꝫ lr̄aſ vel nō ita defacili. vt ī. c. ſuꝑ lr̄is. ⁊ in. c. poſtulaſti de ℟p. ſꝫ exp̄ſſo ꝙ poſſeſſio ē euidēter īiuſta pa pa nō ſolū donaſſet. īmo faciliꝰ donaſſet ne noto rie diu poſſideāt̉ ꝑ ītruſū. ⁊ qꝛ ꝑ talē ſolet deꝑire ſubſtātia eccleſiaꝝ. ⁊ immunet periculū aīabus ſb̓ditoꝝ cū a tali nō poſſint abſolui. xii. q. ij. alie natōes. ⁊ ī. c. dudū. el. ij. de elec. Sꝫ qn̄ poſſeſſio ē colorata .i. p̄tēſa ex legitimo titulo p̄ſuppoſito ꝙ titulꝰ nō ſit verꝰ papa ita de facili nō dat lr̄as ne videat̉ ꝯferre beneficiū viuētis. ſꝫ pͥus man dat īꝗri vtꝝ ille habe̓t ius. ⁊ eo nō hn̄te mādar̄ illū remoueri ⁊ būficiū ſic vacās alteri ꝯferri ꝓ vt mādat hic ī fi. c. ⁊ ī. c. quia diuerſitatem. sͣ. eo. Et gn̓aliter cuꝫ q̄rit̉ an ⁊ quādo beneficium per aliū poſſeſſuꝫ poſſit alteri ꝯferri ꝑ ordinariū vel ꝑ delegatū pape ſeu legati. diſtinguit hic Calde. ⁊ pꝰ eū dn̄s An. ⁊ dic adhuc latius ⁊ clarius ꝙ qn̄qꝫ bn̄ficiū vacat de iure ⁊ de facto quia nullꝰ eſt in poſſeſſione. ⁊ tunc nō ē dubiū ꝙ tam ab or dinario qͣꝫ ab executore prpe poteſt conſerri vt hic a contrario. ⁊ in. c. ij. sͣ. eo. qn̄qꝫ beneficium h 3 vicat de facto ſꝫ nō de iure. vel ſaltī bn̄fiᵐ nō eſt liberū vtputa qꝛē collatū abn̄ti ⁊ nōdū accepta uit ⁊ tale beneficiū nō pōt alteri ꝯferri ꝑ. c. i. ⁊ ij. sͣ. eo. ⁊. c. ſi tibi abn̄ti. de p̄bē. li. vi. qn̄qꝫ vacat de iure ſꝫ nō de facto. ⁊ iſte ē ꝓpͥus caſus nr̄ ī qͦ di ſtingue. qꝛ aut loꝗmur in delegato. aut in ordina rio. In ordinaio aūt poſſeſſio nō ē colorata aliqͦ titulo. ſꝫ euidēt̓ iniuſta. ⁊ poterit alteri ꝯferri etiā nō vocato poſſeſſore. lꝫ poſſeſſio nō dēat aufer ri eo nō vocato. de hͦ ē caꝰ noͣbilis in. c. licet ep̄us de p̄ben. li. vi. facit. c. de multa. p̄alle. aut poſſeſſio ē colorata. ⁊ aut loꝗmur in papa ꝗ ē ordinarius oīum aūt inferiori. pͥmo caſu ſi cōfert ꝓpͥo motu tenet collatio ẜm Gal. qꝛ motꝰ ꝓpriꝰ excludit ſur reptionē. vt in. c. ſi motu ꝓprio. de p̄ben. li. vi. aut ꝯfert ad inſtātiā. ⁊ nō tenet īpetratō ſeu collatio ar. hic. nā ſicut nō ualēt lr̄e pape ita nec collatio ſcā ꝑ eū. ar. in. c. cū olim. de re iudi. ubi ꝓbatur ꝙ collatio facta pape ſurrepticia nō ualet. Scd̓o ca ſu in ordinario inferiori diſtinguit Cal. utꝝ ſit ordinarius tꝑalis. aut legatꝰ ꝑpetuꝰ aūt p̄latꝰ īfe rior. pͥmo caſu nō tenet collatō ẜm eū. ar. c. fi. de offi. lega. li. vi. ⁊ cle. ij. de offi. ordi. nam ſurreptio cadit in legato ſicut in papa ut ibi. ſed collatō fa cta ab ordinario ꝑpetuo tenet ẜᵐ eū. licet poſſeſ ſio ſit colorata ⁊ ur̄ hͦ ſentire Io. and. ⁊ hoſti. h̓ mouēt̉ qꝛ apd̓ ordinariū non cadit ſurreptio cū ip̄e p̄ſūat̉ ſcire poſſeſſionē facti alteriꝰ ⁊ ſic n̄ pōt dici ꝙ ꝑ veri taciturnitatē fuit hīta collaº. ⁊ ꝓ hac opi. fac̄ gl. noͣ. ī. d. c. lꝫ ep̄s. q̄ dic̄ ꝙ poſſeſſio bn̄fi cij apd̓ aliū exn̄s n̄ īpedit collatōeꝫ ip̄iꝰ ſi ī v̓itate vacat. ſꝫ do. An. ſentit h̓ opp. tā ī pͥº. mēbro qn̄ pa pa ꝯtulit motu ꝓp̓o qͣꝫ in hͦ vltīo mēbro. qm̄ col latio tal̓ bn̄ficij nō ſolū īualidat̉ ex ſurreptōe. ſꝫ etiā ex defectu ptātis ſicut enī nō valet ſcd̓a ele ctio pͥma colorata nō caſſata vt le. ⁊ noͣ. in. c. audi tis. ⁊. c. ꝯſiderauimꝰ. de elec. ita ⁊ fortiꝰ nec collaº. vale̓ dꝫ ad hͦ. c. int̓ dilectos. jͣ. de exceſ. p̄la. vbi bo nus tex. in collatiōe facit. c. qꝛ diuerſitatē. sͣ. eo. ⁊ iſtd̓. c. in fi. vbi papa mādat pͥus caſſari colorem poſſidēdi ſeu bn̄fiᵐ reſignari ⁊ poſtea ꝯferri. et hāc opi. et̓ an̄qͣꝫ videre opi. dn̄i An. ſꝑ eā tenui. Et in papa dic ꝙ n̄ ꝓcedit ex defectu nullitatꝭ ge neralit̓ loquēdo. ſꝫ ex defectu p̄ſūpte volūtatꝭ. nā motꝰ ꝓpͥꝰ ſolū excludit ſurreptiōeꝫ. n̄ aūt firmat gr̄aꝫ ꝯͣ volūtatē p̄ſūptā ꝯcedētꝭ. vt noͣ. dic̄ Io. an. in. d. c. ſi motu ꝓpͥo. facit qd̓ noͣ. glo. in cle. ſi roma nus. de p̄bē. ī ꝓpoſito ergo papa ī dubio nō p̄ſu mit̉ velle ꝯcede̓ bn̄fiᵐ ab alio colorate poſſeſſuꝫ ar. in iuribus p̄alleg. vn̄ lꝫ nulla culpa reꝑiat̉ ex ꝑte ꝓuiſi motu ꝓprio adeſt tn̄ ꝯͣria volūtas p̄ſū pta pape. In ordinario v̓o īferiori nullitas cau ſat̉ ex defectu ptātis. qꝛ ius nō vult vt bn̄fiᵐ alte̓i ꝯferat̉. vl̓ ad illd̓ aliꝰ eligat̉ niſi ꝯſtet de volūtate iuris poſſidētꝭ ne videat̉ būfiᵐ viuētꝭ alteri colla tū vt h̓ ⁊ ī d. c. int̓ dilectos. ⁊. d. c. auditꝭ. ⁊. c. ꝯſide rauimꝰ. Scd̓o mēbro pͥncipali ſi in delegato pa pe aduerte qn̄qꝫ lr̄e ſunt valide ⁊ dubitat̉ nūꝗd extēdāt̉ ad bn̄ficiū ꝑ aliū poſſeſſū. qn̄qꝫ lr̄e ſunt nulle. Sūt enī valide qn̄ in gn̓e ſūt ꝯceſſe nō ad certū bn̄ficiū. ⁊ tūc tales lr̄e pn̄t mādari executō ni in bn̄ficio ꝑ aliū poſſeſſo. Sꝫ deberemꝰ diſtin guere ꝙ aūt poſſeſſio n̄ ē colorata. ſꝫ euidēt̓ iniu ſta ⁊ tūc poteſt conferri ꝑ executoreꝫ quia nihil obſtat vt voluit Cal. hic ⁊ Inno. in. c. ꝓpoſuit sͣ. eo. ⁊ Cōpoſto. in. c. capitulū. de reſcrip. vbi plꝰ dicit ꝙ ſi ſcd̓us executor ꝯtulit tibi bn̄ficiū mihi pͦ īpetrāti d̓bitū pōt executor meꝰ illd̓ bn̄tᵐ mihi ꝯferre etiā nō caſſata pͥus collatione tua. qꝛ tua collatio recēs videt̉ facta in fraudeꝫ mei iuris. Sꝫ ſi poſſeſſio eēt colorata puta ātiqͣta ⁊ an̄ īpe tratiōeꝫ mearū lr̄aꝝ gn̄aliū. tūc executor meꝰ dꝫ pͥmo caſſare tuū colorē poſſidēdi puta vocādo te ⁊ admittēdo ꝓbatiōes ſuꝑ defectu tui iurꝭ. et poſtqͣꝫ cōſtiterit de iniuſticia euidēti tui iurꝭ. po terit mihi illd̓ ꝯferre qd̓ bn̄ noͣbis. nā facit ꝓ iſtꝭ. expectātibꝰ. qꝛ poterūt pete̓ gr̄as ſuas mādari executōi ī bn̄fiᵐ ſuū ꝑ aliū poſſeſſū ſi in v̓itate in eo ius nō hꝫ ſi aūt lr̄e ſūt ſpāles puta ad certuꝫ bn̄ficiū ſic̄ h̓ erat. ⁊ tūc ſi dicūt bn̄ficiū vacare de iur̄ valet n̄ ob. poſſeſſione facti alteriꝰ. vt h̓ volūt doc. cōit̓ ⁊ bn̄. qꝛ exp̄ſſit verū. nō enī dixit ꝙ ſim plicit̓ vacabat ſꝫ de iur̄ Et iō ſis cautꝰ ī īpetratōe beneficij ꝑ aliū poſſeſſi vt nō dicaſ illd̓ ſimpl̓r va care ſꝫ de iure. Aut ſimpl̓r lr̄e dicūt benefiᵐ va care. ⁊ tūc ſi ē appoſita cl̓a amoto qͥlibet illicito detētore q̄ hr̄ ī. c. ꝓpoſuit. sͣ. e. ⁊ tūc dicit Io. de deo in ſuis qōnibꝰ ⁊ feꝗt̉ Io. and. h̓ ꝙ poſſeſſio facti nō īualidat lr̄as. qꝛ ſatis faciūt mētiōem de poſſeſſiōe facti ꝑ illā cl̓aꝫ. Sꝫ Lapꝰ de caſtillio. ⁊ fert̉ Io. Cal. idē dixiſſe dic̄ ꝙ h̓ ꝓcedit qn̄ cl̓a ponit̉ in lr̄is gr̄oſis. ſecꝰ ſi lr̄is executorialibꝰ vel in executiōe gr̄e. qꝛ ea q̄ apponūt̉ in executione gr̄e nō firmāt gr̄am aduerſus viciū ſurrextiōis qd̓ ē noͣbile v̓bū. ⁊ ego ꝓ illo dicto allego tex. in cle. i. jͣ. de p̄bē. ⁊ noͣ ſꝑ hͦ dcm̄ qꝛ hodie illa cl̓a cōit̓ ſolꝫ apponi in fi. reſcrip. in executione ip̄iꝰ gr̄e. ſi v̓o nō ē appoſita talis culpa tūc lr̄e ſūt ſurrepti cie v̓t h̓. ⁊ iſte ē caꝰ hꝰ capitl̓i. ⁊ eiꝰ rōnē ſupra dixi Et ex p̄dictis potes colligere duos intellectꝰ ad iſtū tex. pͦ ꝙ factū executoꝝ fuit h̓ r̄probatū ꝓpt̓ ſurreptiōeꝫ ꝯmiſſā ī īpetratōe lr̄aꝝ. qꝛ ſimpir di xit beneficiū vacare. ⁊ alt̓ erat in colorata poſſeſ ſione. 2ꝰ ītellectꝰ ꝙ nō valuit collatio qꝛ non fuit caſſatꝰ pͥmꝰ color poſſidēdi ſeu nō fuit ꝓnūciatū beneficiū de iure nacare. ⁊ uterqꝫ ītellectꝰ ē uerꝰ in ſe. pͥmꝰ magis ꝯuenit lr̄e ꝓpt̓ illa v̓ba eo ꝙ per falſi ſuggeſtiōeꝫ ⁊cͣ. q̄ ſūt cā decidēdi inductiua Inno. īſtat ⁊ ex dictis ſuis varii ītellectꝰ pn̄t col ligi. ſꝫ qꝛ nō uidēt̉ ueri nec utiles nō īſiſto. ſꝫ int̓ cetera pōitunū ītellectum ꝙ iō nō ualuerūt lr̄e qm̄ iſte narrauit bn̄ficiū deuolutū ad papā ꝓpt̓ neglīaꝫ collatorꝭ. aucͣte lateranē. ꝯcilij qd̓ tn̄ erat falſū qm̄ capitulū nō fue̓at h̓ negligēs ī ꝯferēdo cū aſſūpſerit de nouo iſtū ep̄ꝫ ad p̄poſiturā. vn̄ qͣꝫqͣꝫ iſte ep̄s nō eſſet habil̓ ad p̄poſiturā ꝯſquē dam nō tn̄ vacabat ꝑ negligētiam. Et circa hͦ po nit Inuo. noͣbilē regulā ꝙ vbicūqꝫ ius bn̄ficij ca dit in ꝑſonā ꝓuiſi. licꝫ extrinſecꝰ ꝑſona ſit īhabi lis īpedit̉ effectꝰ lateran̄. ꝯcilij. qꝛ n̄ fit deuolutō De conceſ. p̄ben. 8 ad ſuꝑiorē p̄textu negligētie. ſꝫ potiꝰ p̄textu de licti qꝛ ꝯcludit n̄ idoneo. ſecꝰ vbi ꝑſona ꝓuiſi eēt īcapax puta īfans laicꝰ vel penitꝰ illitteratꝰ. tūc eīꝫ ꝑīde ac ſicoll̓o nō eēt fcā. ſecꝰ in pͥmo cāu qn̄ ꝑſona ē capax. ponit exēpluꝫ puta ſi ē homicida illegitimꝰ vel irregularis. ⁊ noͣ hͨ v̓ba ꝑpetuo ꝙ iſte ꝑſone ſunt capaces iurꝭ. bn̄ficij lꝫ collatō fcā eis nō teneat. nā ẜᵐ eū homicida iuſte tꝫ bn̄ficiū donec pͥuet̉. tn̄ pōt iteꝝ ſecū diſpēſari ꝑ ſuꝑiorē. Ex ꝗbꝰ v̓bis etiā noͣ. ꝙ homicida nō eſt p̓uatus ip̄o facto titulo bn̄ficij. ⁊ qꝛ Inno. pͥª fronte vr̄ ſibi ꝯͣrius intellige eū ꝙ homicidium ſuꝑueniēs ſeu irregularitas n̄ p̓uat quē ip̄o fcō bn̄ficioſuo ſꝫ opꝰ ē ſnīa ⁊ ꝓ hͦ bn̄ fac̄. c. clericis. jͣ. cle. vel moͣ. ⁊. c. ex lr̄is. de exceſ. prela. ⁊ noͣbis illa duo iura. Sꝫ ſi omicidiū ſeu irregularitas p̄ceſſit colla tionē. tūc nō tenet collatō. qꝛ facta īdigno ⁊ īha bili ad exęcutōeꝫ officij. vt in. c. fi. de tem. ordi. ⁊ hͦ voluit. Inno. ī. c. ꝯſtitutiōeꝫ el. ij. sͣ. de appel. ⁊ iſte ītellectꝰ eſt ſatis verus in ſe. ſed nō congruit lr̄e q̄ fūdat ſe ſuꝑ ſuggeſtōe ⁊cͣ. ⁊ ꝙ poſſeſſio n̄ va cabat de facto. Sed nūc quero quia. sͣ. dixi. quia bn̄ficiū colorate poſſeſſuꝫ nō dꝫ alteri ꝯferri niſi pͥus caſſet̉ ille color poſſidēdi. ſecꝰ vbi poſſeſſio nō ē colorata ſed euidenter iniuſta. ¶ Quero gͦ qn̄ dr̄ colorata ⁊ qn̄ īcolorata. Cal. hic inſtat. ſed in effectu cape duas regulas. pͥma ꝙ vbicūqꝫ de fectꝰ eſt ī ꝯferēte nec īducit̉ pͥuatio ip̄o iure per ſnīam iurꝭ. vel hominis. talis poſſeſſio eſt colora ta. ꝓ hͦ iſte tex. idē eſt vbi iſte defectꝰ fuit ī ꝯferē te ꝗ nō habebat poſſeſſiōem. ſꝫ ſuꝑuenit ꝯfirma tio ſuꝑioris. vt ī. d. c. qꝛ diuerſitatē. 2ª regula ꝙ vbicūqꝫ ꝯferēs nō habebat ptātē ꝯferēdi. vel ſi habebat pͥuatō ē īducta ip̄o fcō ab hoīe vl̓ a iur̄ talis poſſeſſio dr̄ īcolorata. hͦ ꝓbat̉ ī. c. licet ep̄s. sͣ de p̄be̓. li. vi. ⁊ ī. c. de ml̓ta. sͣ. eo. ti. Cui aūt īcūbat onꝰ ꝓbādi dic ꝙ ad petitōeꝫ ꝑtis nō tenet̉ poſ ſeſſor ꝓbare colorē poſſeſſiōis. qꝛ nemo tenetur on̄dere titulū ſue poſſeſſionis ad petitioneꝫ ꝑtis ij. q. v. ī pͥn. ⁊ l. cogi. C. de peti. he̓. ſed ad iudicis ī ſtātiā tenet̉ poſſeſſor hͦ ꝓbare. qꝛ ī his exuberat officiū iudicis ar. ij. q. i. legū. ⁊ ī. c. cum dilecti. sͣ. d̓ elec. dūmō ſuꝑior nō ſit viſus ꝯſenſiſſe in illū. iuxͣ noͣta ꝑ glo. ⁊ Io. an. in regula. i. de reg. iurꝭ. in vi. ⁊ plene hͦ ꝑ Hoſti. in. c. licet hely. de ſimo. poſſet tn̄ ſuꝑior hͦ cāu aſſume̓ onꝰ ꝓbādi in ſe defectus tituli ne ille teneat cū peccato. vt noͣ. in iuribꝰ p̄ alle. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. gl. ī. c. i. sͣ. eo. ⁊ vbi beneficia eēt īcōpaſſibilia pōt ſuꝑior ſemꝑ ex officio exige̓ ꝓ bationē. vt in. c. ordinarij. de offi. ordi. li. vi. ⁊ iſta ſufficiant. Oſt electione) na Ubi bn̄ficiū collatū ꝑ hn̄tē ptātē ꝑ exceptō nē abiuratōis ⁊ renūciatōis n̄ dꝫ poſſeſſio retar dari. h. d. ẜᵐ veꝝ ⁊ noͣ. ītellectū. ſꝫ clariꝰ poſſꝫ ſic ſūmari. ꝯͣ agētē poſſeſſorio adipiſcēde. nō ob. ex ceptō reſignatōis ⁊ abiuratōis. ſꝫ iſte ītellectꝰ n̄ fac̄ ad titulū. ⁊ iō ſūmat̉ 2º. qꝛ dignitas nō vacās alteri ꝯferri non pōt. Et ſunt due ꝑtes. In pͥma facti narratō. in 2ª ip̄iꝰ diffinitō. ibi qm̄. ⁊ q̄libet ꝑs ſb̓diuidit̉ vt de ſe patet. ¶ Nō pͦ ibi ꝓpͥa libe ralitatē. ⁊ ibi denoīatione ꝙ collatō dignitatꝭ. ſeu bn̄ficij pōt dici donatō ⁊ quedam liberalitas vt ſi ꝯferēs motū ꝓp̓o fuit īductꝰ dicit̉ vſus ꝓpria liberalitate. ⁊ dic ꝙ ē liberalitas ī p̄eligendo ꝑſo nā. qꝛ non tenet̉ iſti vel illi ꝯferre de qͦ dic vt pl̓e dixi ī. c. relatū. sͣ. de p̄bē. Et ex hͦ poteſt inferri ꝙ recipiēs collatōeꝫ bn̄ficij eſt naͣliter obligatus ei ꝗ ꝯtulit cum ille exercuerit liberalitatem in eum vt in. c. cū in officiis. de teſta. ¶ Noͣ 2º. ꝙ collatō facta nō ẜuata forma ſpāli a iure īducta. ⁊ ip̄o iu re nulla. ⁊ deuoluit̉ ptās ad ſuꝑiorem ex neglige tia ac ſi nūqͣꝫ fuiſſet facta. fac̄. ff. de arbi. ī. l. ꝗd tn̄. ¶ Nō 3º. ꝙ pōt ꝗs cōſeꝗ varios titulos ſuꝑ eo dem bn̄ficio. ⁊ rōne illorum ſe defende̓. ⁊ eſt iſte tex. ī hͦ multū noͣbilis. ⁊ neſcio alibi. ⁊ ita ꝯſuluit ꝑ iſtū tex. Pau. de leaza. cui vr̄ obſtare. c. vt ꝗs duas. de elec. li. vi. vbi dr̄ ꝙ electꝰ nō pōt pete̓ cō firmatōeꝫ ex duabꝰ electōibꝰ ſꝫ oportet ꝙ eligat alterā qꝛ īpoſſibile ē ꝙ vtraqꝫ valeat. fac̄. l. ꝙ in he̓dē. §. elige̓. ff. de tribu. So. agēdo ⁊ petēdo cō firmatōeꝫ nō pōt ꝗs ſe fundare ſuꝑ duobꝰ titul̓. vt in ꝯͣrio. ſꝫ ſe defēdēdo pōt ⁊ ita ītellige iſtum tex. fac̄ regula nullꝰ pl̓ibꝰ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de re. iurꝭ li. vi. ⁊ ex hͦ ſis cautꝰ vt ſi dubitas de collatōe tua īpetres 2ªᵐ. qꝛ ꝑ hͦ nō īducit̉ renūciatō pͥme. īmo poteris vti vtraqꝫ ad defenſionē tuam. ⁊ vid̓ qd̓ noͣt Io. an. in. c. cū perſone. de priui. li. vi. ſuꝑglo. ⁊ ſic ponit ibi q̄dā bona verba ad maͣm. ¶ Nō quarto ꝙ nō ſolum is qui ꝓpͥa aucͣte intruſit ſe ī bn̄ficiū viuentis eſt īhabilis ad illud bn̄ficiū. ſed etiā ille ꝗ aliqͦ q̄ſito titulo fec̄ ſe inſtitui. nā vt pa tet h̓ iſte Rogeriꝰ habuit collatōneꝫ a capitulo credens capitulū hr̄e poteſtatē iure deuoluio. ⁊ nihilominꝰ papa īpoſuit ſibi ſilētiū in ꝑpetuū. ꝗa ꝯͣ iuſticie regulā in archidiaconatū alteriꝰ ꝓmo ueri ſe ꝯſenſit. ⁊ ex hͦ capite dic̄ Inno. ꝙ collatio 2º. loco facta ꝑ archiep̄m non valuit p̄ſuppoſito ꝙ alter vellet renūciaſſe. qꝛ īhabilis efficit̉ ī ꝑpe tuū ad illud bn̄ficiū qd̓ diligēter noͣ. ⁊ tetigi in. c. i. sͣ. eo. ſꝫ intellige qn̄ iſte fuit ſciens vel in ſupina ignorantia. ſecꝰ ſi ꝓbabilit̓ hͦ ignorabat iuxͣgl. in c. i. p̄alle. ¶ Ultīo noͣ. ẜᵐ veꝝ ītellectū ꝙ exceptō reſignatōis vel abiurationis nō hꝫ impedire qͦ minus ꝓuiſus an̄ oīa ꝯſeqͣtur effectū collatōnis ſue .ſ. nanciſcēdo poſſeſſionē corporalē. ⁊ hͦ ītelli ge qn̄ ꝓuiſus n̄ agit petitorio ſꝫ poſſeſſorio adi piſcēde. ꝓ hͦ. c. accedēs el. i. de accu. ⁊. jͣ. latius di cam. ¶ In gl. i. ibi electꝰ ꝯſētit. ꝗd aūt ſi exp̄ſſe nō ꝯſēſiſſet ſꝫ fuit pn̄s qn̄ collatō fuit fcā alteri nūꝗd ſibi p̄iudicet vt n̄ ſpectato tꝑe ltīmo poſſit ꝓuiſus ꝯſeꝗ poſſeſſionē. vide Io. an. in regula ꝗ tacet. de reg. iu. li. vi. ī mercu. vbi diſputat qōeꝫ de eo cui hn̄ti bn̄ficiū curatū fuit alteꝝ ꝯſil̓e col latū. ⁊ fec̄ ſignū crucis in collatōe ſui pͥmi bn̄ficij alteri īcōtinēti facta ꝑ ſuꝑiorē nūꝗd ſibi p̄iudica bit vt poſſit alter ꝯſeꝗ poſſeſſionē pͥmi bn̄ficii n̄ ſpectato ꝙ ip̄e pͥus hēat poſſeſſionē ſecūdi. ⁊ cre do ꝙ nō p̄iudicat ſibi. vide tu. ¶ In gl. ī verbo 4 De ꝯceſſ. p̄ben. mētio in fi. aduerte qꝛ glo. tāgit vnū ꝯͣriū qd̓ for titer obſtat lr̄e ⁊ clare nō ſoluit. nā ſi pn̄taº. ẜᵐ for mā pͥuilegij debebat fieri decano ⁊ capitulo. ⁊ lr̄e directe capitulo nō faciebāt mētiōeꝫ d̓deca no. gͦ ꝯmiſſa erat pena poſita ī pͥuilegio vt deuol ueret̉ tractu tꝑis ptās ad capitulū gl. hic pͦ īnuit ꝙ appellatiōe capituli venit decanꝰ ⁊ ſic p̄latꝰ ec cleſie ⁊ ſolet allegari iſte tex. ad hͦ. ſed in fi. gl. al legat q̄dā ꝯͣria ⁊ nō ſoluit Io. an. ⁊ hoſti. vident̉ velle ꝙ in reſcriptꝭ. odioſis habeāt locuꝫ vltima iura vt appellatiōe capituli nō veniat p̄latꝰ ar. ī c. nōnulli. ⁊. c. ſedes de reſcrip. Sꝫ ego fortit̉ op. nā lr̄e īpetrate ad bn̄ficia ſūt reſtringēda. vt ī. c. quāuis. de p̄ben. li. vi. gͦ hic erat fiēda illa ſtricta int̓p̄tatio. Fortiꝰ etiā op. de noͣ. ꝑ glo. noͣbilē in cle vt hi ꝗ. de eta. ⁊ qͣli. q̄ diſputādo ꝯcludit ꝙ large ⁊ īpropͥe appellatiōe capituli veniat p̄latus. ꝓpͥe aūt nūqͣꝫ venit. qd̓ patet ex diuerſitate noīm ⁊ ti tulorū. nā ꝑ ſe habet̉ titulꝰ de his q̄ fiūt a p̄la. Et ꝑ ſe habet̉ titulꝰ de his q̄ fiūt a ma. par. ca. gͦ non dēbat hic fieri ſaltiꝫ īpropria int̓p̄tatio. So. pͥmo pōt dici ꝙ iſta fuit allegatio ꝑtis nō tn̄ fuit ꝓba ta h̓ ſꝫ forte fuit reſeruata. jͣ. in. v̓. ex illo. Uel me lius ⁊ ſb̓tiliꝰ dicas ꝙ iſte lr̄e nō ſūt impetrate ad bn̄ficiū ꝯſequēdū. qꝛ bn̄ficiū iā priꝰ erat collatū. ſed ad hn̄dū poſſeſſionē bn̄ficij. ⁊ hͦ nō ē odioſū nec reſtringendū īmo fauorabile. vt bn̄ficiū nō ſtet ſine ſuo rectore ergo nō dēbat fieri ſtricta in terp̄tatio. Itē puto aliud dicendū in p̄lato ꝗ hꝫ iuriſdictionē ī collegio vt ē ep̄s vel abbas. ⁊ alid̓ in iſtis inferioribꝰ ꝗ nō hn̄t iuriſdictiōeꝫ in illos de collegio vt decanꝰ. nā decanꝰ ē ꝓprie ꝑs capi tuli nō ſic ep̄s cū ius p̄lature ſit diſtinctuꝫ a iure capitulari. iō cū h̓ non age̓t̉ de re odioſa īmo fa uorabili ſcribēdo capitulo ſatꝭ videbat̉ ſcriptuꝫ decano ꝗ ē ꝑs capituli. ⁊ ꝑ hāc ſolutiōeꝫ pꝫ nūc reſpōſū ad ꝯͣriū ⁊ habes an̄ ⁊ qn̄ appellatiōe ca pituli venit p̄latꝰ maior vel mīor ⁊ tenebis menti illā gl. in. d. cle. vt hi ꝗ. qꝛ valde noͣbilis ē ⁊ eā ali as laudaui. ¶ In gl. in v̓bo inſtōne. noͣ. gl. iūcto tex. ⁊ gl. iō exponit .i. collationē qꝛ īſtō facta per archiep̄m fuit ꝓprie collatio. nā inſtitutio ꝓprie ſūpta fit ad pn̄tationē pr̄oni. collatio v̓o fit ſine pn̄tatōe alicuiꝰ vt dixi in. c. aucͣte. sͣ. de inſti. ⁊ noͣ. tex. ꝙ collatio pōt appellari inſtitutio ⁊ nō vicia bit̉ libellꝰ vel reſcriptū ex hͦ. ¶ In glo. in v̓bo pꝰ reſignationē. in fine. nō bene hāc gl. nā ſentit id qd̓. sͣ. dixi poſt Inno. qd̓ ſemel occupās bn̄ficiū viuētis nō pōt denuo aſſumi ad illd̓ ſine diſpen ſatiōe pape ⁊ vide qd̓ dixi in. c. i. sͣ. e. ¶ In glo. fi. ꝓ ītellectu hꝰ gl. op. ꝯͣ. tex. videt̉ enī ꝙ renūcia tionis vl̓ abiuratiōis exceptō dꝫ admitti ꝯͣ iſtuꝫ honoriū auctorē. nā ꝑ renūciatiōeꝫ ꝑdit ꝗs ius poſſidēdi ⁊ etꝭ ꝓprietatꝭ iuxta noͣ. l. c. accepta. de reſti. ſpo. ⁊. c. audita. ⁊ ꝑ Inn. in. c. ſuꝑ. hͦ. de renū fac̄. l. ſi ꝗs vi. §. dr̄ia. ff. de acꝗ. poſ. ergo hec exce ptio elidebat ius actoris. ⁊ ꝑ ꝯſequēs debuit ad mitti vt in iuribꝰ p̄alle. So. metu hꝰ ꝯͣrij h̓ gl. pōit qͣtuor ītellectꝰ Primꝰ ꝙ h̓ exceptio fuit ꝓpoſita corā papa. lꝫ nō ꝓbata. iſte ītelleciꝰ nō ē bonꝰ. qꝛ lr̄a īnuit ꝙ nō fuit datꝰ iſti t̓minꝰ ad ꝓbādū. nā ſi fuiſſet datꝰ nō admitte̓t̉ aliꝰ ad agendū iuxͣ noͣ. in c. cū dilecti. de elect. ⁊ tn̄ papa hic in fine reẜuat ius agēdi ſuꝑ renūciatiōe vl̓ abiuratiōe. Scd̓us intellectꝰ ē ꝙ erat h̓ p̄ſūptio calūnie ꝯͣ illū excipiē tem .i. ꝙ cā ſb̓terfugij exciꝑet nō ꝙ in v̓itate ille renūciaſſet vel abiuraſſet. Et hāc lec. ponit h̓ etiā Inno. ⁊ dicit ex hoc valde noͣbilit̉ ꝙ iudex pōt repellere exceptionē aduerſe ꝑtis ſi p̄ſumit calū nioſe excipi ⁊ pōit in hͦ tria nonda. aut enī iudex ꝓcedit nō ẜuato iuris ordine. ⁊ tūc de facili ꝓpt̓ p̄ſūp. pōt exceptꝭ. repellere facit cle. ſepe. de v̓bo. ſig. Si v̓o ẜuat̉ iuris ordo ⁊ tūc exceptiōeꝫ ꝑem ptoriā nō dꝫ niſi ex p̄ſūptiōe ml̓tū vehemēti re pellere. dilatoriā v̓o facilius repelle̓ pōt. qꝛ nō ē tāti p̄iudicij ⁊ ī r̄pellēdo n̄ dꝫ curare de appella tione qꝛ appellatio nō releuat niſi cā appellandi ꝓbet̉ v̓a. vt in. c. int̓poſitaꝫ. de app. ⁊ hec. lec. ſatis pōt ꝯuenire huic lr̄e. ⁊ ē noͣnda maxīe iūcto di cto Inno. ⁊ ex ea habes ꝙ ſi p̄ſūptio ē malicie ꝯͣ excipiētē ꝙ facit aīo differēdi poſſeſſionē aduer ſarij ꝙ iudex ꝓnūciet vt pͥus hēat actor poſſeſſi onē. ⁊ demū agat̉ ſuꝑ iure excipiētꝭ. vl̓ ꝑ viā acti onis. Tertiꝰ ītellectꝰ quē gl. ponit qͣrto loco eſt ꝙ iſte Rogeriꝰ fuit repulſus ab hac exceptione qꝛ ſua nō int̓erat cū nullū ius poſſꝫ ſibi ꝯpete̓. n̄ rōne īſtōnis facte a capitulo. qꝛ fuit facta de nō vacāti. nec rōne ſcd̓e inſtōnis facte ab archiep̄o qꝛ exquo acceptauit bn̄fiᵐ viuētꝭ. n̄ potuit āpliꝰ ad illd̓ aſſumi. merito ſibi īponit̉ ſimpl̓r ſilētium ⁊ alijs reẜuat̉ iuſ agendi ſuꝑ renūciatione ne alt̓ ſine titulo poſſideret bn̄fiᵐ ⁊ ſic ītellige fi. glo. ⁊ iſte ītellectꝰ etiā ſatꝭ. ꝯuenit lr̄e. 4ꝰ ītellectꝰ ꝙ hic agebat̉ poſſeſſorio. ⁊ iō nō ob. talis exceptio vt ī c. ij. de reſti. ſpō. Sꝫ aduerte qꝛ ꝑ illd̓. c. vr̄ glo. in tellige̓ ꝙ hic age̓t̉ poſſeſſorio recuꝑande. qd̓ nō placꝫ Inno. qꝛ nō legit̉ ꝙ iſte Honoriꝰ habuerit vnqͣꝫ poſſeſſionē. Itē dic ꝙ ex alio nō ꝯpetit lr̄e qꝛ ſi fuiſſet actū recuꝑande papa ꝓnūciaſſꝫ iſtuꝫ reſtituēdū. ⁊ h̓ ſolū ꝓnūciauit vt inſtō de eo fcā ſortiret̉ effectū. Et iō dat̉ aliꝰ ītellectꝰ ꝙ h̓ agebat̉ poſſeſſorio adipiſcēde qd̓ dat̉ ei ꝗ habuit titulū ⁊ ſolū agit vt adipiſcat̉ poſſeſſiōem ⁊ hͦ poſſeſſo rium ē pͥuilegiatū vt nō admittatur exceptio ꝓ prietatis defectus antequā fiat poſſeſſionis tra ditio. quod intellige niſi īcōtincti offerret̉ proba tio. vt in. l. iij. §. ibidē. ff. ad exhibēdū. ⁊ vide glo. noͣ. in. c. i. ⁊. c. lr̄as. de reſti. ſpo. ⁊ iſte intellectꝰ ſat ꝯuenit ſnīe pape in eo ꝙ reſeruauit ius agendi ſuper renūciatōne. ⁊ de hoc poſſeſſorio adipiſcē de vide quod plene dixi in. c. accedens. jͣ. de ac cuſa. ſed contra hoc ob. c. cum olim. de cau. poſſ. Solu. dicit Inno. ⁊ bene ꝙ quādoqꝫ cōtra agē tem hoc poſſeſſorio excipitur de defectu pote ſtatis in conferente vel in eligente. ⁊ talis exce ptio admittitur ⁊ ſic loquit̉ ille textus. non eniꝫ debet alicui poſſeſſio dari quā nunquaꝫ habuit niſi prius conſtet de ſuo titulo legitimo. l. finali. C. de edic. diui. adri. tollen. Ubi autem conſtat de titulo legitimo non debet admitti exceptio De conceſ. p̄ben. extrīſeca pͥus nō habita poſſeſſione. vt h̓ ⁊ in. d. l fi. ⁊ in. d. c. accedēs. ⁊ ex his apparet clare multi plex ītellectus huius. c. ⁊ iſte vltimꝰ videt̉ magꝭ. cōuenire lr̄e. ⁊ ad p̄dicta debes reducere glo. q̄ eſt hic in. v̓. ꝯfirmari. q̄ narrauit in intellectu hꝰ c. ⁊ concluſit ꝙ ageretur hic petitorio. qd̓ mihi n̄ placet quia non congruit ſnīe pape. ¶ Um ſuꝑ qōne Recepto in canonicū tenet̉ capl̓m ꝓui dere quacito facultas ſe obtulerit. h. d. Et pͦ po nit rōem diffinitōis ⁊ allegatōem ꝯͣ illaꝫ ⁊ duas rn̄ſiones ad eā. 2º. diffinit ex rōne cōcludens ibi ſententiādo. ¶ No pͦ queꝫ poſſe recipi in cano nicū abſqꝫ eo ꝙ ꝯferat̉ p̄bēda de pn̄ti. nō gͦ p̄ben da quē facit canonicū. ſed iuris collatio facta ab eo qui hꝫ ptātē ꝯferēdi. ꝗnīmo poſſet eē canoni cus. ⁊ nūqͣꝫ hr̄e p̄bendā ſi alibi ē canonicꝰ ⁊ ſuffi ciēter p̄bendatꝰ. vt dixi pꝰ Inn. in. c. cū iā dudū sͣ. de p̄ben̄. ¶ Nō 2º. ꝙ paria ſunt nō exciꝑe vel exciꝑe ⁊ nō ꝓbare. ⁊ ad hͦ ſolet allegari iſte tex. nā paria ſunt nō apꝑere vel nō eē qͦad iurꝭ. effe ctū. l. duo ſunt ticij. ff. de teſta. tu. ¶ Noͣ 3º. ibi ꝗ ſe fatet̉ ⁊cͣ. ꝙ allegans turpitudinē ſuā n̄ eſt d̓ iur̄ audiēdꝰ. qd̓ limita. vt latiꝰ dicā. jͣ. ¶ No ꝙ capl̓m recipiēdo quē in canonicū ſine p̄benda tacite ſe obligat ad ꝓuidēdū recepto de p̄bēda cuꝫ facul tas ſe obtulerit. ¶ Ult. noͣ ꝙ canonicꝰ n̄ dꝫ care̓ p̄bēda. ⁊ fac̄ ꝙ p̄bēde debēt eē ſufficiētes. nā pa ria ſunt p̄bēdā n̄ hr̄e vl̓ minꝰ ſufficiētē. vt ī. c. ii. d̓ tnͣſla. p̄la. iō data tenuitate p̄bēdaꝝ eſſet ꝑuiden dū vt habet̉ ī. c. expoſuiſti. sͣ. de p̄bē. ¶ Op̄p. ꝯͣ tex. vr̄ .n. ꝙ iſte receptꝰ nō potuerit age ꝯͣ capl̓m an̄qꝫ facultas ꝓuidēdi ſe offert. ⁊ qꝛ vbi obliga tio ē ī diē vel ſb̓ ꝯditōe nō pōt agi an̄ euentū diei vel ꝯditōis extātis inſti. de v̓. ob. ī. §. ex ꝯditōali ⁊ ī. c. romana. ī. §. caueāt. de ſen. ex. li. vi. ſꝫ capl̓m nō obligat̉ niſi poſtqͣꝫ facultas ſe obtulerit. ⁊ ſic ad certū diē vel ſb̓ ꝯditōe. gͦ an̄qͣꝫ ſtaret ꝯditō vl̓ dies n̄ poterat agi. So. metu hꝰ ꝯͣrii dāt̉ tres in tellectꝰ ad iſtū tex. Primꝰ ꝙ iſte canonicus egit ꝯͣ capl̓ꝫ ꝯdicōe. l. diffamari. C. de īge. ma. qꝛ capl̓ꝫ diffamabat eū dicendo ꝙ erat receptꝰ ꝯͣ ſtatuta ꝯcilij. iſte ītellectꝰ ē verꝰ ī ſe ſꝫ nō ml̓tū ꝯgruit lr̄e qꝛ papa n̄ īpōit ſilētiū capl̓o. ſꝫ tm̄ mandat vt illi ꝓuideāt. cū facultas ſe obtulerit. Secūdꝰ ītelle ctꝰ ꝙ capl̓m h̓ egit ꝯͣ iſtū canonicū dicēdo ꝙ fue rat ꝯͣ ꝯciliū lateranen̄. receptꝰ .i. ꝙ fuerat ſibi pro miſſus canonicatꝰ an̄qͣꝫ vacaret. ſꝫ n̄ ꝓbauit. iſte ītellectꝰ etiā n̄ ml̓tū ꝯgruit lr̄e. q̄ īnuit ꝙ capl̓ꝫ te nebat locū rei. Tertiꝰ ītellectꝰ ꝙ canonicꝰ egit ꝯͣ capl̓ꝫ vt ꝓuide̓t ſibi cū facultas ſe obtulerit ⁊ ca pitulū excepit. vt pꝫ ī lr̄a. ⁊ iſte ītellectꝰ plꝫ Ho. ⁊ ſatis vr̄ ꝯuēire lr̄e ex v̓bis ſnīe. vn̄ tꝫ Ho. ⁊ ſa tis mihi plꝫ. ꝙ receptꝰ ī canonicū poſſit age̓ ꝯtra capl̓ꝫ vt ꝓuideat ſibi cū facultas ſe obtulerit nec ob. ꝯͣria ⁊ maxīe. l. i. ff. de vſu. q̄ dic̄ ꝙ tractꝰ. futu ri tꝑis n̄ ſpectat ad iudicē qꝛ illa iura loquūt̉ qn̄ obligatō n̄ ē pura d̓ pn̄ti. iō tūc n̄ pōt agi an̄ tp̄s qꝛ ſola ſpes ē ī obligatōe ⁊ ex ſola ſpe aginō pōt ſed vbi obligatō ē pura ⁊ orta de pn̄ti. lꝫ exactio ſeu ſolutō vel īplemētū ſit de futuro nihilominꝰ pōt agi de pn̄ti vt fiat ꝯdēnatō ⁊ exactō differat̉ ad tp̄s debitū. ⁊ de hͦ ē caſus h̓. nā eoip̄o ꝙ ꝗs re cipit̉ ī canonicū ē orta obligatō ꝯͣ capl̓ꝫ vt teneat̉ ſibi ꝓuide̓. vt ī. c. cū. M. de ꝯſti. ⁊. c. relatū. sͣ. de p̄ bē. iō poterat age̓ iſte canonicꝰ de pn̄ti. ⁊ ita ī ſil̓i voluit In. rn̄dēdo ad illā. l. i. ⁊ ī. c. ī nr̄a. de ſepul. ⁊ vide bo. gl. ī. d. §. caueāt ⁊ maxīe hͦ ꝓcedit cuꝫ aliqua cā agendi fuit orta de pn̄ti. vtputa qꝛ plu res p̄bende vacarūt ⁊ capitulū nūqͣꝫ curauit iſti ꝓuidere. Et ex his habes declaratū hūc intelle ctum quē Hoſti. poſuit. ſꝫ nō declarauit. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. īter cetera. de p̄ben. vbi ꝯcluſi ꝙ rece ptus aucͣte capituli nō hꝫ ius afficiens p̄bēdam vacaturā. ⁊ dic vt ibi plene dixi maxīe allegādo ſingulare dictum. Inno. in. c. ſtatuimus. de ma. ⁊ obe. ¶ In glo. in v̓bo nō extitit in fi. nota bene finem glo. nam ex ea potes colligere mirabile di ctum. ꝙ crimen confeſſatum per viam exceptio nis etiam in iudicio ciuili eſt puniendum. Sed Io. an. videtur contradicere duabus rationibꝰ. Prima ꝙ exceptionem obiiciens non fatetur vt in. l. non fatetur. ff. de excep. ⁊ in. c. cum vene rabilis. eo. ti. Secundo quia crimen exceptū nō debet puniri pena ordinaria. cum ad hoc nō aga tur ⁊ modus iſte agendi inſpiciendus eſt. vt in c. ij. de ordi. cog. ⁊ optime facit. c. ſuper his de ac cuſa. Do. Anto. dicit glo. ſaluari poſſe quando crimen exceptionis eſt connexum ei de quo agi tur iuxta noͣ. in. c. i. de excep. ⁊ in. c. i. de confeſ. nec ob. primum motiuū. quia id quod eſt in ip̄a exceptione excipiens bene fatetur. licet non fate atur tacite intercluſum iuxta ea que plene dixi ī dicto. c. cum venerabilis. hoc dictum domi. An. ſatis mihi placet. ſi hic principaliter fuiſſet crimi naliter actum. ſed cum hic ageretur ciuiliter nec aliquod crimen fuit deductum in iudicio princi paliter. durum eſt ꝙ excipiens puniri debebat ꝑ id quod habetur in dicto. c. ſuper his. vide tamē qd̓ dixi ī. c. ij. de confeſ. ⁊ dic vt ibi dixi. notabis ſemper gl. iuncto dicto domini Anto. ⁊ facit qd̓ noͣ. Bar. in. l. ij. ff. de adulte. tamen tene menti hͦ. ¶ In gl. in verbo poſſe ibi penitentes. vide qd̓ ibi nota. ⁊ in. c. noſti. de electio. ⁊ dic ꝙ hic non q̄ ritur principaliter vtrum quis poſſit venire con tra factum ſuum proprium. nam de hoc dixi in dicto. c. noſti. ⁊ nota. in. c. ſi quis preſbyterorum de rebus ec. non alie. ſed hic ſolum dicitur ꝙ al legans turpitudinem ſuam non eſt audiendus. Textus tamen iſte facit in contrarium. quia iſti canonici fuerunt auditi ⁊ defecerunt in proban do ⁊ ſic videtur littera ſibi contraria. dicit Egi dius ꝙ officio iudicis fuerunt auditi ⁊ non pro prio iure qd̓ noͣ. Sꝫ gn̓al̓r cū q̄rit̉ vtꝝ allegans turpitudinē ſuā agēdo vel excipiendo ſit audiē dus. diſtingue ſic poſt Bar. in. l. iuſiurandum quod ex conuentione in. §. procurator. ff. de iure iuran. ⁊ aliquid per doct. hic. ꝙ aut vertit̉ peri culum anime ſi turpitudo illa nō allegat̉ ⁊ tunc De ꝯceſ. p̄be. fauore aīe quis ē audiēdus. iō ſi ꝯͣxit quis mr̄i moniū cū ꝯſanguinea ſua ꝑ falſas ꝓbatiōes hēt poſtea audiri ſi allegat hāc turpitudinē ⁊ vult ꝓ bare ꝯͣriū. ad hoc. c. 3º. loco de p̄ſūp. ⁊. c. lator. ⁊. c ꝯſanguinei. de re iudi. noͣ. gl. in. c. int̓ dilectos. de dona. ⁊ pōt dici ꝓut dicit Egidiꝰ ꝙ audiat̉ potiꝰ officio iudicis qͣꝫ ꝓprio iure. ſi v̓o ſimꝰ ī alia maͣ qͣꝫ peccati. ⁊ tūc ſi allegat ꝗs turpitudinē ad cō modū ⁊ noīe eccl̓ie dꝫ audiri. vt ī. d. c. ſi ꝗs p̄ſby teroꝝ. tn̄ in v̓itate nō pōt dici ꝙ ꝗs allegat turpi tudinē ꝓpriā. ſꝫ potiꝰ noīe eccl̓ie agit̉ de turpitu dīe p̄latoꝝ vl̓ ſigl̓oꝝ. aut agit ꝗſ ꝓpͥo noīe ⁊ tc̄ ad ſui īcōmod̓ ⁊ dāun̄ pōt turpitudīeꝫ ꝓpriā allega re. vt in. c. i. ⁊ ij. de ꝯfeſ. Aut allegat iu dānū alte rius ⁊ tūc aūt ꝑ viā agendi fūdādo ius agendi ſuꝑ turpitudiue ꝓpria ⁊ nō debꝫ audiri. qꝛ ex im probitate ſua nēo dꝫ actiōeꝫ ꝯſeꝗ. l. itaqꝫ fullo. ff. de furtꝭ. ⁊ in. d. c. int̓ dilectos. ⁊ ē exp̄ſſū in. d. c. ex tenore. eo. ti. Aut excipiēdo ſeu replicādo vl̓ in tētionē ſuā alit̓ iuuādo. ⁊ dic ꝙ ꝯͣ ꝑticipē turpitu dinis audit̉ ſi ip̄e certat de dāno vitādo ⁊ aduer ſariꝰ de lucro captādo. vel ſaltim intēdit euitare ſolū dānū ꝯͣ ꝑticipē ⁊ dꝫ audiri. l. de tutela. C. de in inte. reſti. mino. ⁊ qd̓ ibi noͣ. vn̄ ſi ꝑ colluſioneꝫ ꝓbaui me maiorē ad inſtātiā tutoris vt ip̄m ab ſoluerem a tutela poſſū poſtea allegare hāc tur pitudinē ꝯͣ tutorē ꝗ fuit ꝑticeps. qꝛ ego certo de dāno vitādo cū īiuſte eum abſoluerim. ⁊ ip̄e fuit ꝑticeps hꝰ turpitudinis. Si vero allegās nō cer tat de dāno vitādo īmo potiꝰ vult inferre dānū alteri. ⁊ tūc regularit̓ nō audit̉ etiā ꝯͣ ꝑticipē. fal lit in caſu. l. ꝗſꝗs. C. ad. l. iul. ma. vbi audit̉ ꝗs alle gādo ꝙ ꝯiurauerit conͣ p̓ncipē ad effectū vt alij puniāt̉. Itē fallit in caſu aucͣ. ſed nouo iure. C. d̓ pe. iudi. ꝗ ma. iudi. ⁊ forte pn̄t reꝑiri ꝯſimiles ca excepti. ſed regula ē vt nō audiat̉. ad hͦ. c. i. jͣ. de ꝯfeſ. ⁊ xv. q. iij. nemini. aūt allegat turpitudinem ꝯͣ non ꝑticipem. ⁊ ſi turpitudo ſua ē priꝰ detecta ab alio pōt eaꝫ allegare. vt in. l. decreto. ff. de ſu ſpec. tu. vbi patꝫ ꝙ ſi tutor fuerit ꝓnūciatꝰ ſuſpe ctus ꝑ iudicē pōt allegare ip̄e iſtā ſuſpitionē ad effectū vt nō teneat̉ in futurū. ⁊ facit. c. mulieri. de iureiurā. vbi mulier admittit̉ ꝯͣ ꝯfeſſionē ſuā exquo illa ꝯfeſſio fuit reprobata a iudice. ſi ve̓o turpitudo nō fuit ab alio detecta nō audit̉ eam allegando. vt in. l. trāſactiōe finita. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C de trāſact. ⁊ in caſu. c. noſtri. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ ca nonici nolebāt hͦ dānū vitare. iō debebāt admit ti. qm̄ exquo ille erat receptꝰ ī canonicū n̄ erat e cleſie dānoſū vt haberet plures ꝯſiliarios. Iteꝫ canōicꝰ certabat h̓ de dāno vitādo ne eēt canōia ſine p̄bēda. ⁊ vide qd̓ dicet̉ in. c. int̓ dilectos. p̄al. ¶ In glo. fi. in fi. vel dic ẜᵐ doc. ꝙ forte in iſta eccl̓ia nō erāt diſtributiōes quotidiane. ⁊ dic ꝙ hͦ capitulū nō facit in conͣriū. qꝛ nō agebat̉ h̓ d̓ di ſtributiōibꝰ. iō dicēdū de maͣ vt noͣ. in. c. cū. M. de ꝯſti. vbi plene dixi ⁊ in. c. dilectꝰ. el. i. sͣ. de p̄bē vbi etiā tetigi. ItterA ccccamu tapt oSi hn̄s p̄bēdā ī ea gnitatē cū p̄bēda vel aliā p̄bēdā vacat pͥma. ⁊ qͣꝫ uis a ſuꝑiore ſibi ꝯfirmet̉. tn̄ valet impetratio ꝑ aliū facta de ip̄a etiā tacito de poſ. alteriꝰ q̄ colo rata nō eſt. h. d. ẜᵐ verū intellectū. pͦ ponit̉ ꝯſul tatio. ſcd̓o rn̄ſio ibi cū igit̉. pͥma ſb̓diuidit̉. nam pͦ ponit formam mandati pro actore directi. ſecū do allegationem actoris ibi de facto. t̓tio defen ſionē rei ibi ſed p̄poſitꝰ. qͣrto. elicit dubia ex p̄di ctis. ibi vn̄. ¶ Noͣ pͦ ex tex. ꝙ in diuerſis eccle ſiis pōt ꝗs hr̄e plures p̄bendas ſaltiꝫ ex ꝯfirma tione generali. ſed in eadē eccl̓ia nō ꝓdeſt ꝯſue tudo. ⁊ in hoc tenebis mēti iſtū tex. nā iſte p̄poſi tꝰ erat pͥmꝰ canōicꝰ eccl̓ie ſācti Uiſtardi ⁊ de ea fuit aſſūptꝰ in canonicū eccl̓ie maioris. ⁊ ſic reti nuit vtrāqꝫ p̄bēdā ī diuerſis eccl̓iis. nec vacauit pͥma ꝑ ſcd̓am. demū aſſūptꝰ in p̄poſitū pͥncipalio ris eccl̓ie cui p̄poſiture erat annexa alia p̄benda vt colligit̉ in. v̓. ſed p̄poſitus. lꝫ nō dicat̉ in lr̄a. et ex hͦ vacauit pͥma p̄bēda ip̄o facto nō ob. ꝯſue tudine generali. vt colligit̉ ex ſnīa pape. ⁊ vide hodie pulchꝝ tex. cū glo. in cle. fi. de p̄bē. vbi hr̄ ꝙ ī eadē eccl̓ia nō pōt hr̄e ꝗs duas p̄bēdas. etꝭ ſi altera ſit āuexa dignitati. ſecꝰ ē in duobꝰ curatis qm̄ vnū venit ꝑ ānexionē. vt bn̄fiᵐ ſimplex. vt ī c. ſuꝑ eo. de p̄bē. li. vi. ⁊ ſic iura magꝭ. abhorrēt vt ꝗs hēat duas p̄bēdas in eadē eccl̓ia qͣꝫ duo bn̄fi cia curata. ⁊ rōnē vide ꝑ glo. in. d. cle. ¶ Nō ar. optimū ⁊ quaſi exp̄ſſū ꝙ ep̄s non pōt diſpēſare vt ꝗs hēat duas p̄bēdas ſeu duos canōicatꝰ ī ea dē eccl̓ia. ¶ No t̓tio caſū in qͦ bn̄fiᵐ ſimplex va cat ip̄o facto ꝑ receptiōeꝫ ſcd̓i bn̄ficij. qd̓ reſtrin ge ad canonicatꝰ ſeu p̄bēdas in eadeꝫ eccl̓ia. ¶ Ultio noͣ ẜm vnū intellectū ꝙ diſpēſatio vel ꝯfir matio facta ab eo ꝗ nō hꝫ ptātē nō facit poſſeſſi onē eē coloratā. nā h̓ nō fuit hīta mētio in īpetra tiōe de poſſeſſiōe facti alteriꝰ. ⁊ nihilomiꝰ valuit īpetratō ꝯͣ caſū. c. cū nr̄iſ. sͣ. e. ſꝫ rō diuerſitatꝭ eſt qꝛ h̓ poſſeſſio erat euidēt̓ iniuſta. qꝛ poſſeſſio iſta nō erat colorata ſicut in caſu. c. cū nr̄is. alij tn̄ di cūt ꝙ iſti ꝯferet̉ p̄bēda vigore ſcd̓i mādati ⁊ nō pͥmi dicētes ꝙ pͥmū mādatū fuit ſurrepticiū. ſic̄ ī caſu. c. cū noſtris. hoc tn̄ n̄ colligit̉ ex lr̄a. vn̄ pͥmꝰ intellectus eſt ſubtilior ⁊ limitat dictum. c. cū no ſtris. ¶ Sed contra hoc ⁊ cōtra tex. oppo. nam epiſcopo ſolum videtur adēpta poteſtas diſpen ſandi ſuper pluribus curatis. vt in. c. de multa. sͣ. de preben. ergo ſuper pluribus ſimplicibus po terit diſpēſare. Glo. vltima hic inſtat ⁊ finaliter concludit ꝙ in pluribꝰ curatis epiſcopuſ non di ſpenſat. in pluribus vero ſimplicibus vel ī vno curato ⁊ ſimplici poteſt diſpenſare in diuerſiſ ec cleſiis. ſed in eadem eccleſia glo. dubitat. ⁊ pri mo dicit ꝙ non poteſt per iſtum textum. ¶ Se cundo videtur tenere contrarium. ⁊ ad iſtū tex. reſpondet ꝙ hic archiepiſcopus non diſpenſa uit ſed confirmauit. diſpenſatio enim non fit niſi exprimat̉ iuxta noͣ. in. c. ij. de ſciſmaticis. vnde vi det̉ ꝯcludi ꝙ in eadē eccleſia pōt epiſcopꝰ diſpē ſare circa plura ſimplicia dūmodo ſubſit cauſa diſpenſandi. ⁊ noͣ in hoc diligenter iſtam gloſam De conceſ. p̄ben. Io. an. fatetur dcm̄ glo. dūmō illa beneficia ſint difformia. nā poterit diſpēſare vt ꝗs hēat digni tatē ⁊ canonicatū ī eadē eccl̓ia. ⁊ ꝓ hͦ vid̓ bo. tex. cū gl. ī. c. i. de ꝯſue. li. vi. ⁊ vide Fre. conſi. cxv. vbi tenet ꝙ ꝑdiſpēſatōem ep̄i pōt ī eadē eccleſia ꝗs hr̄e canonicatū ⁊ altare ſeu bn̄ficiū alicuiꝰ capel le ī eadē eccl̓ia. qd̓ noͣ. nā quēadmodū pōt in di uerſis eccl̓iis ita ī eadē. exqͦ bn̄ficia ſunt diuerſa ar. lxx. di. ſcōꝝ. Idē dic̄ Io. an. ī duobꝰ canonica tibꝰ obtinēdis vt ep̄s nō poſſit diſpēſare. ⁊ h̓ noͣ bis. qꝛ cōit̓ hͦ ſequūt̉ doc. ⁊ bn̄ fac̄ lr̄a ī ar. ⁊. d. cle. fi. de p̄bē. rōeꝫ videas ex his q̄ pleniꝰ dixi ī. c. cū iā dudū p̄al. vbi latiꝰ tetigi hāc maͣꝫ qͣꝫ doc. hic. ⁊ plene videas ī r̄petitōe. §. ꝗ v̓o. c. extripāde. sͣ. de p̄bē. vbi tāgo an̄ ⁊ qn̄ valeat ꝯſuetudo ſuꝑ plura litate beneficioꝝ. ⁊ an̄ ⁊ qn̄ ep̄s pōt diſpenſare ⁊ ꝑ hoc eſt expeditus iſte tex. X parte aſtēſis Cōciliū lateranē. locū nō hꝫ vbi nō ſūt diſtīcte p̄bēde nec certꝰ canonicoꝝ numerꝰ. vel clariꝰ ſic. In eccl̓iis n̄ numeratis vacatō p̄bēda rū ſeu canonicatuū poſſibilis n̄ ē. nec fit ibi deuo lutō ad ſuꝑiorē ex negligētia ſemeſtri ī n̄ ꝓuidē do eccl̓ie de miniſtris. ⁊ ē cāns noͣbil̓. pͥª ꝑs pōit fcī narratōeꝫ. 4ª ꝑtiū ꝯfeſſionē. ibi tādē. 3ª ſnīam ibi nos. 4ª gr̄aꝫ. ibi qꝛ v̓o. ¶ Noͣ pͦ ibi ī corpora lē poſ. bo. ar. ꝙ ſuꝑior ad que fit deuolutō coll̓o nis pōt n̄ ſolū ꝯferre. ſꝫ etiā ī poſ. corporalē īdu cere ⁊ poſſet argui gnͣal̓r ꝙ ad quē ſpectat īſtitu tio ſeu collatō ꝑtinet facultas dādi poſ corpora lē. fac̄. c. cū multa. sͣ. de p̄bē. ⁊ qd̓ noͣ. Inn. ī. c. ij. de reſti. ſpō. ¶ Noͣ 2º. ibi caº. ꝙ ibi dr̄ capl̓ꝫ vbi ē ca nonicoꝝ maior ꝑs. lꝫ aliꝗ ꝯͣdicāt. vn̄ ſindicꝰ agit noīe capl̓i. ⁊ ibi pōt dici ꝙ ſit eccl̓ia. vt ī pͥn. hꝰ. c. ⁊ vide bo. tex. cū gl. ī. c. cū īt̓ canonicos. de elec. Noͣ 3º. ꝙ ī eccl̓ia collegiata qn̄qꝫ n̄ ē certꝰ nume rus nec canonicoꝝ nec p̄bēdaꝝ ⁊ ꝙ receptō ī ca nonicos pōt ꝑtine̓ ad ſolū capl̓ꝫ. ¶ Item noͣ ꝙ vbi n̄ ē certꝰ numerꝰ ī eccl̓ia n̄ ē p̄fixū a iure cer tū tp̄s ad īſtituēdū ibi canonicos. qͣlit̓ aūt eccl̓ie ſit tūc ꝓuidēdū. jͣ. dicā. ¶ Nō ibi ſuppetūt facul tates. ꝙ vbi n̄ ē dare numeꝝ ī eccl̓ia n̄ tenēt̉ cano niciʳ reciꝑe etiā ad lr̄as pape vltra qͣꝫ facultates eccl̓ie ſuppetāt. vn̄ dicūt h̓ doc. ⁊ bn̄. vnꝰ ſolꝰ ex eo pōt ſe hͦ cāu opponere ⁊ īpedire receptōeꝫ fi endā. qm̄ talis ꝯͣdicº. hꝫ iurꝭ. fomētū. vt ī. c. i. sͣ. d̓ ī ſti. ⁊ tēdit ī vtilitatē ſeu hōrē eccleſie qꝛ dedecus ē eccleſie ꝙ canonicꝰ mēdicet. xciij. di. ī. c. diaco ni. vnꝰ gͦ ſolꝰ p̄ualet oībꝰ. jͣ. de his q̄ fi. a p̄la. c. i. ſꝫ vbi facultates ſuppetūt pōt maior ꝑs īſtōeꝫ face̓ etiā īuita mīori ꝑte. qꝛ hͦ ē eccleſie vtile ⁊ honora bile. ad hͦ. c. qm̄. sͣ. de vi. ⁊ ho. Sꝫ noͣ ex hͦ ⁊ ex fi. e ibi ẜᵐ ꝯſuetudinē. ꝙ n̄ ſolū ī repetiōe pluriū de bent attēdi facultates eccleſie. ſꝫ etiā ꝯſueº. ⁊ ī hͦ tenebis mēti iſtū tex. ſi .n. ꝯſueuerūt eē. xx. ī eccle ſia ⁊ facultates ſufficiūt ꝓ. xxij. n̄ aſtrīgūt̉ cano nici ad recipiēdū aliquē ultra ꝯſuetudinē. qꝛ di minurēt̉ eoꝝ redditꝰ ſoliti ⁊ ātiꝗ. ⁊ ita intelligūt doc. fi. c. Sꝫ ego credo hͦ ꝓcede̓. niſi cā rōal̓ eēt in ꝯͣriū. puta qꝛ excreuerūt multū facultates ec cleſie ⁊ eccleſia patit̉ defectū ī mīſtris. nā ꝓpt̓ ex creſcētiā facultatū etiā numerꝰ ſtatutꝰ āpliabit̉ iuxͣ ea q̄ hn̄t̉ ⁊ noͣ. ī. c. fi. de v̓. ſig. ⁊ in. c. cū. M. de ꝯſti. Ul. pōt noͣri ex eo. v̓bo vnū mirabile dcm̄ ꝙ ſtatutū plꝰ oꝑat̉ qͣꝫ ꝯſuetudo. nā ſtatutū nume rū fac̄ canonicatū ibi vacare. ⁊ ī. c. dilecto. sͣ. de p̄ bē. ⁊ ſecꝰ ē ī ꝯſuetudīe. vt h̓. nā h̓ erat ꝯſuetudo vt certꝰ numerꝰ reciꝑet̉ vt colligit̉ ex fi. ⁊ pͥn. dū dr̄ ꝙ qͣtuor p̄hēde vacabāt. nā putabāt illas p̄ bēdas vacauiſſe ꝓpt̓ ātiqͣꝫ ꝯſuetudinē. qꝛ forte ī eccleſia ꝯſueuerūt eē ab ātiqͦ. xx. canonici. ⁊ tunc nō erāt niſi. xvi. Sꝫ ꝯͣ hͦ op. de. c. fi. de ꝯſue. iūcto c. ꝙ ſuꝑ his. de ma. ⁊ obe. vbi pꝫ. ꝙ ꝯſuetudo eſt maioris vis qͣꝫ ſtatutū ⁊ maxīe de iur̄ canonico vt ibi noͣ. Itē ꝯſuetudo eccleſie ē attēdēda. vt ī. c. cū oēs. de ꝯſti. ſo. doc. aꝑte n̄ ſoluūt. ſꝫ ſolū dicūt ꝙ ꝯſuetudo n̄ tm̄ oꝑat̉ ſic̄ ſtatutū. ſꝫ hͦ n̄ ē tolle̓ ꝯͣ riū. poſſumꝰ ſolue̓ duplr̄. pͦ ꝙ tex. ī fi. dū fac̄ mētō nē de ꝯſuetudīe n̄ loꝗt̉ d̓ ꝯſuetudīe reſpectu nu meri. ſꝫ de ꝯſuetudīe certe portōis ꝑcipiende. 2º. pōt ſolui. qꝛ lꝫ ī eccleſia ſoliti ſint. xx. īſtituti. n̄ tn̄ ex hͦ īducit̉ ꝯſuetuº. reſtrīgēs libertatē hn̄tis īſti tue̓. qꝛ actꝰ mere facultatis n̄ īduc̄ ꝯſuetudinem ptātis libe̓ reſtrictiuā. nā ſi ꝑ. xl. ānos ꝯſueui vēi re ad molēdinū tuū ad molēdū vel etiā ad fur nū ad coquēdum non inducit̉ ex hoc ꝯſuetudo vt tenear in futuꝝ cōtinuare iuxͣnoͣ. in. l. ii. C. que ſit lon. ꝯſue. ⁊ in. c. Iohannes. de cle ꝯiu. ſic ad ꝓ poſitū vbi nō eſt numerꝰ in eccleſia relinquit̉ ar bitrio illius ad quē ſpectat electio. nec vr̄ ſuum arbitrium coartare. ſi ſolitꝰ ibi ſit inſtituere. xx. qꝛ fuit iſte actꝰ mere facultatis. ⁊ in hͦ noͣ. iſtū tex ſic intellectū ꝓ eccleſiis maxime regularibꝰ. vbi monachi cōiter inſtituuntur ad arbitrium abba tis. vt ſi conſueuit inſtituere certum numerū nō dicemus per hoc numerum eſſe in eccleſia ſtatu tum. ¶ In glo. i. in fi. glo. hic multum vacillat ⁊ dic ꝙ in effectu due ſunt qōnes ſeꝑate q̄ pn̄t ex glo. elici. Prima nunꝗd cauonicus eccleſie pōt agere ꝓ ipſius iuribus ſine mandato eccleſie. ⁊ de hoc dic vt noͣ. in. c. cū olim. de teſti. per Inno. ⁊ ibi plene dixi. ⁊ regulariter nō agit ſine man dato. vt in. c. i. de ꝓcu. ⁊ alijs iuribus allegatis in glo. 2ª queſtio nūquid ſaltim poſſet eccleſiam de fende̓ ſine mandato. ⁊ dic etiā vt noͣ. in. d. c. cum olim. h̓ aūt nō colligit̉ dcm̄ gl. nā vt dicūt Io. an ⁊ Phi. iſti tres canonici nō tm̄ defēdebāt ius ec cleſie qͣꝫtū ius ꝓpͥum. qꝛ nolebāt illos hr̄e pro ca nonicis. exqͦ nō erāt legitime inſtituti. ⁊ ſic age bāt noīe ꝓpͥo. Ex qͦ noͣ ꝙ vnꝰ ſolus de vniuerſi tate pōt ſe oppone̓ vt is ꝗ nō ē de vniuerſitate n̄ īmiſceat ſe tractatibꝰ vniuerſitatis ſeu vt nō ha beat̉ tāqͣꝫ vnꝰ de corpore vniuerſitatis. ⁊ in eo ꝙ gl. dic̄ ꝙ iſti tres ſuccubuerūt non bene dicit. ꝗa immo obtinuerūt. nam papa pronunciauit illam inſtitutionem irritam. ſed poſtmodum fecit illis gr̄am habito reſpectu ꝙ capituluꝫ affectauerat receptōem illoꝝ. ⁊ noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ ſiptās de aliquo diſponendi pertinet ad me ⁊ ego credēs ad te ꝑtine̓ ꝯſenſi vt tu ptāteꝫ explicāes actꝰ ſic explicitꝰ n̄ tꝫ. nō rōe tui. qꝛ n̄ hēbas ptātē nec rōe mei. qꝛ n̄ ītēdebā. nā capitulū nō erat h̓ pͥ uatū ptāte īſtituēdi canōicos ⁊ affectauit ſeu cō ſenſit īſtōni facte ꝑ archiep̄m. nec tn̄ ex hͦ fuit̉ ac ꝗſitū ius illis īſtitutis. ſꝫ oportuit ꝙ papa face̓t eis gr̄aꝫ. ⁊ bn̄ fac̄ in ar. l. ſi is ad quē. ff. de acꝗrē here. ¶ In gl. ij. ibi ſupplet h̓ de fcō. dic ꝙ īmo de iure. nā ſi iudex ꝑpēdit ꝙ cā ē decidibilis cer to iure. lꝫ illd̓ nō alleget̉ ꝑ ꝑtē. nihilominꝰ pōt iu dex illd̓ allegare ⁊ ſnīaꝫ ferre. qꝛ boni iudicis eſt diminue̓ litē ⁊ eā face̓ breuiorē qͣꝫtū pōt. vt in. c. finē de do. ⁊ ꝯtuma. ⁊ ī. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. ⁊ ī. c. cū int̓ vos. e. ti. ⁊ in hͦ noͣ iſtū tex. nā ābe ꝑtes cre debāt p̄bēdā h̓ vacare. ſꝫ qꝛ pape ꝯſtitit ꝙ nūerꝰ nō erat ibi det̓minatꝰ ꝓnūciauit vacatōi locū nō eē ⁊ facit. l. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. vt q̄ deſūt ad. iu. ſuꝑ. ¶ In gl. iij. ibi nō dēnt facere portiones noͣ bn̄ gio. ꝓ opi. Inno. in. c. dilectꝰ. el. i. sͣ. de p̄bē. vbi di cit ꝙ in eccl̓iis regulariū nō debēt ex redditibꝰ fieri certe portiōes. ſꝫ conͣriū det̓mīat Io. an. in r̄gl̓a nō ē obligatoriū de re. iur. li. vi ī mercu. vbi format qōnē noͣ. nūꝗd valeat ſtatutū abbatꝭ vel capituli vt ꝗlibet mōachoꝝ hēat. x. ꝓ veſtimētis ⁊ alijs ſibi neceſſariis. vide etꝭ Inn. ī. c. īſinuāte. jͣ. ꝗ cle. vl̓ vo. Et noͣ ex rōe hꝰ gl. ꝙ ī eccl̓iis r̄gl̓ari um nō ē dare vacatiōeꝫ qd̓ ē v̓iſſimū vbi nūerꝰ n̄ ē ſtatutꝰ al̓s ſecꝰ ¶ In gl. in. v̓. toᵐ capitulū. in fi. dicit hoſti. ꝙ gl. iſta nō ꝓcedit qͦ ad iſtū tex. qꝛ qͦ ad ꝑtes papa pͦ det̓minauit negociū. ſꝫ ex officō ſuo poſtmodū fec̄ gr̄aꝫ iſtis īſtitutꝭ. motꝰ maxīe. qꝛ capitulū acceptauerat pͥus illoꝝ receptōeꝫ dic tn̄ qḋ dcm̄ gl. ē veꝝ ⁊ ꝓbat̉ ex ſuꝑiori ꝑte. c. ī v̓. tā dē. vt dixi. sͣ. ī gl. ij. ¶ In gl. in v̓. ſuꝑpetūt ī fi. vr̄ hͨ gl. velle ī fi. ſui ꝙ archiep̄o ſeu ep̄o ad quē de uoluit̉ ptās ex negligētia currat tp̄s īmediate a tꝑe deuolutiōis. qd̓ tn̄ n̄ ē veꝝ. qꝛ quēadmodū pͦ collatori n̄ currit ſemeſtre niſi a tꝑe noticie vaca tiōis. vt ī. c. qꝛ diuerſitatē. sͣ. e. ī fi. ita nec ſcd̓o vel vlteriori collatori ad quē ē deuoluta ptāſ vt dixi ī. d. c. qꝛ diuerſitatē. ſꝫ forte gl. h̓ ſenſit ꝙ dꝫ p̄ſūi noticia vacatiōis. Sꝫ doc. h̓ īſtāt diſputādo vtꝝ archiep̄s p̄ſumat̉ ſcire vacatōeꝫ bn̄ficii ī dio. ſui ſuffraganei. ⁊ tādē ꝯcludūt attēdēdā eē locoꝝ di ſtātiā famā loci qͣlitatē bn̄ficioꝝ ⁊ modū vacatō nis qd̓ noͣ. ⁊ hͦ declara vt dixi. ī. d. c. qꝛ diuerſitatē ⁊ ex hͦ īferūt doc. ꝙ ꝯͣ īpetrātē a papa ꝓpt̓ deuo lutiōeꝫ aucͣte ꝯcilij lateranen̄. pōt archiep̄s ſe op pone̓ ⁊ allegare ignorātiā. qͦ caſu ptāſ n̄ ē deuolu ta ad papā. ⁊ iō ſume bonā cautelā vt adiiciat̉ ī gr̄a pape illa clauſula ꝯſueta ſeu qͦcūqꝫ mō vacet vl̓ ꝑ alteriꝰ cuiuſcūqꝫ ꝑſōe. ⁊ ē vtile ſꝑ hāc regl̓aꝫ pbone̓ vt euitet̉ diſpō. c. ſuſceptū de r̄ſcrip. li. vi. ¶ In gl. fi. ibi ẜᵐ ꝯſuetudinē eccl̓ie noͣgl. ꝙ īpe trans gr̄aꝫ a papa nihilominꝰ tenet̉ ẜuare ꝯſuetu dineꝫ eccleſie exquo inferunt doc. ꝙ ſi conſuetu do eſt vt quilibet canonicus iuret ſuare ſtatut a eccl̓e tenet̉ tal̓ īpetrās ſic iurare. ⁊ ꝓ qͦ vide bo tex. ī. c. fi. de ꝯſue. li. vi. vbi papa vult ẜuare ꝯſue tudinē eccleſie ꝯͣ īpetrātes a papa. ad idē. c. i. de ꝯſti. e. li. ¶ In ea. glo. ibi ⁊ ita lꝫ. noͣ hāc ꝑticulā vſqꝫ ad fi. Sꝫ q̄ro ꝓ declaratiōe gl. ⁊ tex. ſi certꝰ nūerꝰ n̄ ē ī eccleſia ⁊ canōici ſūt negligētes ī īſti tuēdo canōicos ẜᵐ facultates ⁊ ꝯſuetudines ec cleſie qͣlit̓ ꝓuidebit̉ eccleſie. exqͦ ibi nō fit deuo lutō ptātis ad ſuꝑiorē. So. dicūt h̓ cōit̓ doc̄. ꝙ ſu perior īmediatꝰ ſtatuet t̓minū ei ad quē ſpectat inſtō. vt. jͣ. illū ꝓuideat eccleſie ẜm ꝯſuetudinē. ꝗ ſi nō fecerit ip̄e ſuꝑior ex officio ꝓuidebit. ꝓ hͦ c. ſi. caº. ī fi. e. ti. li. vi. facit. c. irrefragabili. §. oēs. de offi. or. ⁊. c. ceteꝝ. de iudi. qd̓ ſꝑ noͣ. nā ꝑ hūc mod̓ poſſet ep̄s ſupple̓ neglīaꝫ abbatꝭ ſi nō īſtituit mo nachos ī mōaſterio ẜᵐ facultates ⁊ ātiqͣꝫ ꝯſuetu dinē. iſte .n. t̓minꝰ hoīs ſuccedet loco t̓mini iurꝭ. iuxͣ noͣ. ꝑ Inn. in. c. ex rōe. de app. ¶ Sꝫ aduer te ꝙ iſtd̓ dcm̄ doc. veꝝ ē vbi recepto ſeu inſtō ꝑ tinet ad īferiorē ep̄o. ſꝫ dubiū ē ꝗd ſi inſtō ꝑtinet ad ep̄m. nūꝗd archiep̄s poſſit eodē mō ſuppler̄ neglīaꝫ ep̄i. hͨ qō ē magis difficilis qͣꝫ qō doc̄. iō qꝛ archiep̄s regularit̓ nō hꝫ iuriſdic. ī dioce. ſui ſuffraganei niſi in caſibꝰ a iure exp̄ſſis. vt ī. c. pa ſtoralis. de offi. or. ſꝫ iſte caꝰ n̄ ē exp̄ſſus ī iure. vn̄ fatēdū eēt ꝙ archiep̄s poſſet ꝯpelle̓ ep̄ꝫ negligē tē vt īſtituat. ar. c. nullꝰ. de iurepa. Sꝫ dubiū eſt nūꝗd illo volēte ip̄e ſuccedat. ⁊ ſi tenemꝰ opi. ꝙ archiep̄s ſuppleat neglīaꝫ ep̄i iſte caꝰ ē clarꝰ. ſꝫ te nēdo ꝯͣriā opi. quā plene exaīaui ī. d. c. paſtoral̓. ⁊ ī repetitōe. c. ſ. ꝗs ꝯͣ clericū. de fo. ꝯpe. ē magna dubitatō. ſꝫ nihilominꝰ teneo ꝙ archiep̄s pōt qꝛ t̓minꝰ hoīs ſuccedit loco t̓mini iurꝭ. vt p̄dixi. ſꝫ ſi eēt t̓minꝰ iuriſ hͨ deuolutō fie̓t ad archiep̄ꝫ c. ij. sͣ. e. gͦ ī caſu iſto cū t̓miꝰ fuit p̄fixꝰ ep̄o ab archiep̄o ⁊ hͦ noͣ. Sꝫ ē qō noͣ. vtꝝ ī iſta eccleſia nō nūerata poſſit ꝓuideri īpetrāti vt ꝓuideat̉ ſibi de vacāte vel pͦ de vacaturo maxīe ſi adiicit̉ clauſula n̄ ob. nūero. de hac qōe vide plene ꝑ gl. noͣ. ī. c. fi. jͣ. eo ti. li. vi. q̄ ꝯcludit ꝙ ſic. qꝛ illa v̓ba de vacāte ⁊cͣ. fu crūt appoſita fauore īpetrātꝭ. Sꝫ ꝯͣhͦ ⁊ ꝯͣ tex. op. nā exqͦ ep̄s poterat ꝓuide̓ mō p̄dcō debuit tene̓ inſtō ſua. qꝛ ſi nō valet qd̓ ago ⁊cͣ. in. c. i. de deſpō ipu. li. vi. Ao. hoſti. ⁊ cōit̓ doct. vidēt̉ velle ꝙ vbi ꝗs certo iure pōt actū explicare ſi mouet̉ alio iu re qͦ n̄ pōt actꝰ corruit. ⁊ ex hͦ colligūt h̓ doc. cōit̓ ar. ꝙ ſi iudex fert ſnīaꝫ expͥmēdo cām n̄ ꝯcludē tē illa ſnīa ē nulla. lꝫ ex cā nō exp̄ſſa poſſit iuſtifi cari. ꝓ hͦ vide Bar. in. l. ſi is ad quē. ff. de acꝗ. he. ⁊ bn̄ facit ibi tex. in ar. ⁊ ꝑ eūdē in ſimili in. l. ij. ff. de iudi. ⁊ iō cautū ē nō expͥme̓ cāꝫ in ſnīa. ⁊ ſi vis expͥme̓ ad decorē tuū ꝯẜuādū ſaltiꝫ adiicias di ctionē maxīe vt ex pluribꝰ cāis ⁊cͣ. nā tūc vide ris motꝰ nō ſolū ex cāis exp̄ſſis. ſꝫ ex alijs tacitꝭ. nā cū ꝗs expͥmit plures cās in ſnīa qͣrū vna facit alia n̄ ſnīa ſuſtinet̉ ꝓpt̓ cām vrgētē exp̄ſſā. vt eſt tex. no. in. c. ꝑ tuas. jͣ. ꝗ fi. ſint le. ⁊ vide ſing. dcm̄ Inn. ī. c. ī pn̄tia. de renū. vbi dicit ꝙ li iudox ex p̄ſſit duas cās vnā ꝯͣ ius cōe aliā ꝯͣ ius litigato ris tꝫ ſnīa rōe iſtiꝰ vltīe cāe. qd̓ ſꝑ noͣbis. fortius ergo ſuſtinenda eſt ſnīa. ſi alia cauſa eſt iuſta. ⁊ licet dictum Hoſtiē. ⁊ doc. ſit verum in ſe. tn̄ nō ꝓbatur ꝑ iſtū tex. etiam per viaꝫ ar. iudicō meo qꝛ ep̄us non habebat hic tꝑe inſtitutionis aliꝗd De conceſ. p̄ben. cām legitimā īſtituēdi de pn̄ti. qꝛ debuiſſet pͥus p̄figere terminū capitulo ad inſtructionem faci endam ẜᵐ cōſuetudinem an̄ cuius prefixionem ptās non erat ad eum deuoluta. Hn̄s ptā Onſtitutus. gerea di nō pōt de iure alteri trade̓ ptātē ꝯfe rēdi pͥmū bn̄ ficiū qd̓ vacabat. h. d. pͦ pōit̉ gr̄e pe titio. in 2ª exauditō ip̄iꝰ. ibi qͦ circa. in. 3ª future fraudis ꝓuiſio. ibi qꝛ v̓o ¶ Nō pͦ ibi ſacerdotalē. ꝙ q̄dam p̄bende ſunt ſacerdotales. ⁊ poſſūt di ci ſacerdotales. qꝛ forte ẜᵐ ſtatutuꝫ loci ſacerdo tes tantuꝫ ad illas promoueri debent ⁊ hn̄t onꝰ ſacerdotale annexū vt aſſumpti ad illas teneāt̉ ꝓmoueri ad ſacerdotiuꝫ. Ecqͦ infero ꝙ de iure cōi p̄benda nō hꝫ onus ſacerdotij annexū alias nō dicerētur q̄dem ſacerdotales ſed oēs. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ij. sͣ. de inſti. ⁊ qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in cle. vt hi qui. de eta. ⁊ quali. ⁊ in. c. cui d̓ nō ſacerdotali de prebē. li. vi. Noͣ. ij. ꝙ legatꝰ nō pōt ꝯfirma re donationem factā de pͥma vacatura ꝯferēda. nā papa hic in fi. gn̄aliter ꝓhibet. Itē quēadmo dū legatꝰ directe nō pōt ꝯtra ꝯciliū diſpone̓. vt le. ⁊ noͣ. in. c. cū dilectꝰ. el. i. de p̄bē. ita nec īdirecte ꝯcedēdo vel ꝯfirmādo huiuſmōi gr̄am. ¶ Nō vl. ibi fraudē adhibere. ꝙ vno ꝓhibito ītelligit̉ ꝓhibitū omne id ꝑ qd̓ etiā īdirecte ꝑuenitur ad illud. ad hoc regula cū ꝗd vna via. de re. iu. li. vi. ⁊. c. tue. de ꝓcu. Sed q̄ro qͣlit̓ hͨ ꝓmiſſio ſeu dona tio venit in fraudem lateranen̄. ꝯcilii. So. nā vo lens vni ꝓmittere beneficiū vacaturum donaret amico ſuo ptātem ꝯferēdi pͥmuꝫ beneficiū. ⁊ ille eēt quodāmodo tutus īdirecte ex ꝯceſſione ī ꝑ ſonā amici ſui. ⁊ ſic deſideraret mortē ꝓximi ſui vt poſſit hr̄e effectū ꝓmiſſio ſibi facta. In glo. i. ibi. de elec. cū ī cūctis. hec qō ⁊ due īmediate ſe q̄ntes hodie decidūt̉ ī. c. ſi ꝯpromiſſariꝰ. de elec. li. vi. ⁊ approbat̉ ibi deciſio hꝰ gl. ¶ In ea. gl. ibi ſꝫ pōe gl. h̓ format qōnē ꝓpt̓ approbatōꝫ ⁊ īhibi tōem pape. nunꝗd valeat coll̓o ep̄i alteri facta ꝯͣ hāc īhibitōem pape. ⁊ tꝫ ꝙ ſic. ꝑ. c. dilectꝰ. niſi eēt appoſita cl̓a decreti. ⁊ idē tꝫ Ho. Io. an̄. tꝫ ꝯͣriuꝫ nā videmꝰ ꝙ ſola īhibitio executoris dati ad cō pellēdū īpedit collatōeꝫ ordinarij. vt ī. c. ſi ſoli. e. ti. li. vi. gͦ fortiꝰ hͦ oꝑabit̉ īhibitō pape. Preterea exqͦ papa ꝯfirmauit illā donatōeꝫ iſti factā ptās ꝯferēdi pͥmū vacatuꝝ nō ſpectat ad ep̄ꝫ ſꝫ apud donatariū. nec ob. c. dilectꝰ. ꝑ qd̓ mouet̉ gl. qꝛ ali ud ē mādare ordīario ne alteri ꝯferat. qͦ cāu te neret coll̓o alteri ſcā vt ibi. aliud ē īhibe̓ ſimplr̄ ne ꝯferat. qͦ cāu n̄ tꝫ coll̓o ꝯͣ īhibitōeꝫ fcāꝫ. vt ī iu ribꝰ p̄all̓. ⁊ rō diuerſitatis. qꝛ hͦ vltīo cāu ꝑ īhibi tōeꝫ auferet̉ ptās ꝯferēdi. ſꝫ ī pͦ cāu ſolū intēdit obligare ordīariū ꝑſonal̓r ad ꝯferēdū. ⁊ noͣ bn̄ hͦ dcm̄ exqͦ potes collige̓ vnā doctrinaꝫ. ꝙ ſcm̄ ab ordīario ꝯͣ īhibitōeꝫ pape ē ip̄o iur̄ nll̓ꝫ. ꝓ qͦ fac̄ dcm̄ In. ī. c. fi. de accu. ⁊ in. c. Raynal. de teſta. ⁊ vide qd̓ plene dixi ī. d. c. dilectꝰ. In gl. ij. ibi ī ge nere pōt. noͣ. gl. ꝙ ep̄s n̄ pōt ī ſpē etiā delegar̄ po teſtatē ꝯferēdi. ſꝫ ī gn̓e ſic. ſed tu dic. latiꝰ. ꝙ aut vult delegare ſeu donare ptātē ꝯferēdi certū bn̄ ficiū vacās ⁊ pōt. qꝛ tūc ceſſat fraus ꝯcilij latera nen. ⁊ vr̄ approbari hͦ ī iſto tex. vbi ſoluꝫ ꝓhibet̉ coll̓o donatōis pͥmi bn̄ficij vacātis ne fiat ī frau dē ꝯcilij. donatō gͦ collatōis bn̄ficij vacātis valet qd̓ ſētit h̓ Io. an̄. ſuꝑ tex. ī gl. ī. c. deliberatōe ī. §. īhibemꝰ. de of. le. li. vi. aut vult delegare ptātem ꝯferēdi bn̄ficiū vacatuꝝ ī ſpē. puta vt ꝯferat vnū ⁊ n̄ pōt rōe p̄dc̄a vt h̓. ī gn̓e v̓o delegādo ptātem ſuā oīmodā pōt. dūmō hͦ deleget ſuo vicario ge nerali dūtaxat. nā alteri n̄ pōt ꝯferri. ar. op. ī. d. § īhibemꝰ. vbi pꝫ ꝙ etiā legatꝰ n̄ pōt nec ī gnͣe nec ī ſpē dare ptātē recipiēdi reſignatōeꝫ bn̄ficioruꝫ ⁊ illa ſic vacātia ꝯferēdi ſꝫ vicario ſuo pōt. ar. c. fi de of. vi. li. vi. ⁊. c. ex freq̄ntibꝰ. sͣ. de īſti. ita noͣ. ī. d. §. īhibemꝰ. ⁊. c. ſtatutū. de p̄bē. li. vi. ⁊ vid̓ qōnem quā ponūt dn̄i de ro. deci. ccclxxxiiij. vbi querūt nūꝗd ep̄s poſſit dare vicario ſuo ptātē recipien di reſignatōeꝫ certi bn̄ficij ⁊ illud ꝯferēdi ⁊ ꝯclu dūt ꝙ n̄. vt h̓ ⁊ ī. d. §. īhibemꝰ. ⁊ ſic noͣ reſtrictōeꝫ ad. d. c. fi. de of. vi. ⁊ extēſiōem ad. d. §. īhibemꝰ. Io. an̄. h̓ recitat ꝙ cuidā ſcholari ſuo affectāti cō cede̓ ſuo vicario ptātē ꝯferēdi pͥmū bn̄ficiū vaca tuꝝ ꝯſuluit vt ꝑ lr̄as ſuas daret vicario ſuo ptātē gn̄alē ꝯferēdi bn̄ficiū. ſꝫ ꝑ ſecūdas lr̄as īhibe̓ ne ꝓcede̓t ad ẜªᵐ coll̓onē an̄qͣꝫ īſinuaret ſibi pͥmaꝫ coll̓onē ⁊ ſpectaret 3ᵐ rn̄ſū. an̄ vellet hr̄e ratuꝫ. qd̓ ꝯſiliū n̄ ē ẜᵐ aīam. vt dic̄ do. An. ⁊ bn̄. qꝛ eſt ī fraudē hꝰ ꝯſtōis ⁊ credo ꝙ poſſꝫ attētari ꝙ n̄ va leret illa tnͣſlatō ptātis. tn̄ hīto reſpectu ad ſecū das lr̄as īhibitorias n̄ vr̄ delegata ptās gn̓al̓. ⁊ qꝛ vno ꝓhīto cēſent̉ oīa ꝓhīta ꝑ quē ꝑuēit̉ ad il lud. vt h̓ ⁊ ī. l. or̄o. ff. de ſpō. n̄ ob. p̄dc̄is. c. dilectꝰ de iurepa. qd̓ gl. all̓. h̓ ī ꝯͣriū. nā loꝗt̉ h̓ ī legato ⁊ ī facultate reſeruādi bn̄ficiū coll̓onis ſue. ⁊ lꝫ illd̓ ꝯcedat̉ legato. n̄ tn̄ ep̄o. qꝛ legatꝰ hꝫ maiorē ptā tem. de quo dicēdū vt in. d. c. noͣ. Ab. La Ilectus filius era nenſe ꝯciliū de bn̄ficiis vltra ſex men ſes vacātibꝰ ad ep̄atꝰ nō extēdit̉. pͦ petitō. 2º. re pulſio. ibi nos. Nopͦ ex iſto tex. iūcto. c. ij. sͣ. eo. vnū dc̄m noͣ. ⁊ ſꝑ mēti tenēdū. ꝙ ꝯſtō diſponens de dignitatibꝰ mīſtris ⁊ eccl̓iaſticꝭ bn̄ficiis nō ex tēdit̉ ad ep̄atꝰ ⁊ ſuꝑiores dignitates. nā. c. ij. p̄al. diſponebat gnͣalit̓ de oībꝰ p̄dc̄is. ⁊ tn̄ n̄ ꝯp̄hēdit ep̄atꝰ vt hic. Et rō decidēdi pōt eē qꝛ ep̄atꝰ n̄ eſt ſimplex dignitas ſꝫ culmē dignitatū. vt ī. c. pe. de p̄bē. ⁊ vide gl. noͣ. ī. c. ij. e. ti. li. vi. ⁊ puto hͦ ꝓcede̓ ī odioſis dūtaxat. ſecꝰ ī fauorabilibꝰ. qꝛ in eis ap pellatōe dignitatis vēiet oīs dignitas eccl̓iaſtica ad hͦ. c. ij. de iudi. ⁊ regula pͥª ⁊ qd̓ ibi noͣ. de re iu. li. vi. Et ꝑ hͦ dicūt doc. ꝙ ſi diſpēſat̉ cū inhabili vt poſſit ꝓmoueri ad dignitatem nō intelligitur vt poſſit promoueri ad epiſcopatum. quia diſpēſa tiones ſunt odioſe ideo reſtringende in. c. ꝙ dile ctio. de conſang. ⁊ affi. ⁊ in. c. i. ⁊. ij. de filiis p̄ſby. li. vi. Idem ſecundum eos ſi diſpenſatur vt poſ ſit promouere vel exercere eccleſiaſtica ⁊ omnia ſpūalia. nā in generali conceſſione non veniunt De ꝯceſ. p̄bē. ea q̄ quis nō eēt veriſimilit̓ in ſpecie ꝯceſſurꝰ. vt inc. fi. de offi. vica. li. vi. Et que ſpāli noͣ ſūt digna niſi ſpālit̓ exprimāt̉ vidēt̉ obmiſſa. vt in. c. qͣꝫuis. de p̄ben. li. vi. Idē dicūt ſi diſpenſat̉ vt poſſit ꝓ moueri ad ep̄atū vt fiat reſtrictio vt nō extēdat̉ ad archiep̄atū. ad hoc. c. nos ꝯſuetudinē. xij. di. Et idem dicerē ſi fuit diſpenſatū reſpectu archi epiſcopatꝰ vt nō intelligat̉ diſpenſatū in patriar chatu. ⁊ ſic deinceps. vn̄ papa volēs facere gr̄aꝫ vberiorē diſpēſat vt poſſit ꝓmoueri vſqꝫ ad car dinalatū excluſiue. ad cardinalatū aūt cōit̓ nō di ſpenſat. pōt tn̄ ſi vult vt in. c. ꝓpoſuit. sͣ. e. ¶ Noͣ ꝙ. c. ij. sͣ. eo. in§. i. hꝫ locū nedū in collatione. ſed etiā in electiōe. vt ſi canōici vel hn̄teſ ius eligēdi nō eligūt. jͣ. ſex mēſes ptās deuoluit̉ ad ſuꝑioreꝫ Et ſic noͣ duo. pͦ ꝙ ad eligēdū dant̉ ſex mēſes ſic̄ ad ꝯferēdū. ⁊ fit deuolutio ad ſuꝑiorē ꝑ negligē tiā in iure eligēdi ſicut in iure ꝯferēdi. nā in iſto tex. ꝓuidebat̉ ꝑ viā electōis ⁊ papa reprobat re ſpectu ep̄atꝰ tm̄. ⁊ declarat ꝙ ilid̓. c. hꝫ locū in di gnitatibꝰ inferioribus. hodie v̓o hēmꝰ caſū in. c. ne ꝓ defectu. de elec. vbi ſtatuit̉. ꝙ ī eccl̓iis cathe dralibus ⁊ regularibꝰ collegiatꝭ fiat electio. jͣ. treſ menſes al̓s deuoluit̉ ptās ad ꝓximū ſuꝑiorē. ⁊ ſic hodie archiep̄us ſuccedit ꝓpt̓ negligentiam canonicoꝝ in iure eligendi. ſecꝰ in cā delicti. de qͦ dic vt hēt̉ in. c. quāqͣꝫ. de elec. li. vi. ¶ Nō ibi ele git. ꝙ ſuꝑior ad quē deuoluit̉ ptās ꝑ negligētiaꝫ canōicoꝝ pōt ꝓcede̓ ꝑ viā electōis. vn̄ iure deuo luto pōt eligere. ⁊ iure ꝓpͥo metropolitico ꝯfir mare poſſeſſionē ⁊ ſe expedire ꝑ vnicū actū ꝓui dēdo vni de ep̄atū. ⁊ talis ꝓuiſio hꝫ vim electio nis ⁊ ꝯfirmatiōis. de quo tn̄ dic vt plene noͣ. ī. d. c. ne ꝓ defectu. ⁊ ī. c. vt circa. de elec. li. vi ¶ Ultīo noͣ. ibi nō ſolet extendi in eo ꝙ papa fūdat ſe in intellectu illiꝰ. c. ſuꝑ ꝯſuetudine. ꝙ vbi ꝯſtō ē du dū certo mō intellecta nō dēt de nouo alit̓ intel ligi qꝛ minime ſūt mutāda. l. minime. ff. de le. nā ꝯſuetudo ē optīa legū int̓p̄s ī. c. cū dilectꝰ. de cō ſue. ¶ In glo. fi. idē ē in oībus regularibꝰ eccle ſiis ſi ſunt collegiate. nam. c. ne pro defectu. non reſtringit ſe ad abbatiſſas ſꝫ generalit̓ loꝗt̉ de r̄gularibꝰ oībꝰ collegiatꝭ. cū ꝑ mortē p̄latoꝝ eccle ſie remanēt viduate. ⁊ facit ille tex. dum vtit̉ illo v̓bo viduate. ꝙ alij p̄lati inferiores ep̄is dicūtur ſpōſi eccl̓iaꝝ ſuarū. ſed reſtringe ad dignitates de ꝗbꝰ loꝗt̉ ille tex. dū vtit̉ illo v̓. viduate ⁊cͣ. HX tenore miſſio bnſicu Nō valꝫ pro vacaturi. h. d. cōis diuiſio. ſcd̓a ibi nos. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ꝓmiſſio bn̄ficij vacaturi nō ꝯfirmat̉ etiā int̓poſitiōe ſcripture. ⁊ hͦ vltimū potuit eſſe cā dubitādi hic. nā ꝑ alia iura ſatis erat ꝓuiſum ſuꝑ nullitate huiꝰ ꝓmiſſiōis. ſed rō decidēdi fuit qꝛ ſcriptura r̄gularit̉ nō validat actū nullū. dixi regularit̓. qꝛ in ꝗbuſdā caſibꝰ ſecus ꝯtingit. ⁊ vi de glo. ſing. in. c. i. de cenſi. li. vi. q̄ colligit multos caſus in quibꝰ de ſubſtātia actꝰ reꝗͥrit̉ ſcriptura Sed q̄rit̉ nūꝗd talis ꝓmiſſio validet̉ iuramēto Io. an̄. ꝙ nō qꝛ ē ꝯͣ bonos mores. vn̄ ſicut nō va let ꝓmiſſio de futura ſucceſſiōe. nec ꝯfirmat̉ iura mēto. vt le. ⁊ noͣ. in. l. ſtipulatio. hͦ mō cōcepta. de v̓b. ob. ita nec talis ꝓmiſſio. Itē dic̄ ꝙ iuramētū p̄ſtitū ꝯͣ legē emanātē pͥncipalit̓ in fauorē publi cum nō tꝫ. vt in. c. ſi diligēti. de fo. ꝯpe. ⁊ tal̓ ē ꝓui ſio. c. ij. sͣ. eo. ¶ Ultīo ſcias ꝙ doc. h̓ inſtāt in aſ ſignādo diuerſitatē int̓ hͦ. ⁊. c. ſequens. naꝫ ibi tꝫ ꝓmiſſio facta de ꝓuidendo dū facultas ſe obtu lerit. ⁊ dicit hoſti. ꝙ h̓ ſpecifice fuit ꝓmiſſū pͥmuꝫ bn̄ficiū vacatuꝝ. ſꝫ in hͦ nō oꝫ hodie īſtare ꝑ. c. ij. eo. ti. li. vi. vbi ꝓhibet̉ oīs ꝓmiſſio ꝑ quā directe vl̓ indirecte poſſet dari via ad vacatura bn̄ficia ¶ In gl. ij. ibi ꝑiculū aīe noͣ gl. ⁊ de hoc articulo dic vt latius dixi in. c. cum ſuꝑ. sͣ. e. Obligat̉ p̄latꝰ Ccedens apmutit pui Adere cū poterit. h. d. pͥª ꝑs ſcm̄ narrat ſcd̓a approbat. ibi nos. ⁊ hodie ꝓpt̓ abuſiones p̄latoꝝ ꝗ in fraudē ꝯcilij lateranen̄. ꝓmittebant bn̄ficia. cū facultas ſe obtulerit ē correctū hͦ. c. ꝑ. c ij. e. ti. li. vi. nā nullo mō hodie valet ꝓmiſſio ſiue fiat de vacatura ſiue ī gnͣe. cū facultas ſe obtule rit. ¶ Sꝫ q̄ro ꝗd ſi iſti ꝗ ꝓmiſerūt n̄ ẜuauerunt ꝓmiſſionē. dicit hoſti. ꝙ potuiſſet agi ad int̓eſſe inſti. de v̓bo. ob. in fi. nā ẜm canones ex nudo pa cto dat̉actō ī. c. i. de pac ¶ Noͣ vltīo ꝙ ex nuda ꝓ miſſiōe quā facit etiā p̄latꝰ ſubdito ſuo īducitur obligatio de iure canōico. vt ſic poſſet agi ad int̓ eſſe ex nō īplemēto. de quo tn̄ dic vt plene dixi ī c. i. de pac. ¶ Noͣ ꝙ in bn̄ficiis pōt p̄tēdi int̓eſſe extīabile. qd̓ intellige ꝓut noͣt gl. in. c. corā. de of. deleg. nā beneficiū extīari nō pōt tāqͣꝫ ſpūale. ſꝫ extimabitur quātum ſua ītereſt. ꝙ illa promiſſio non habuerit effectum. ¶ Et noͣ ex dicto hoſti. bonum argū. ꝙ etiam de iure canonico quis nō cogitur preciſe ad factum ꝓmiſſum ſed ſuccedit obligatio ad intereſſe. de quo in dicto. c. i. ſed hͦ poſſet dici ꝙ hic nō erat obligatio facti ſed dan di. qꝛ promiſerūt prouidere de beneficio. vnde glo. in. §. ex his. xxiij. q. vi. dicit ꝙ ep̄s dicit dare p̄bendam. nam dare ē accipiētis facere inſti. de accu. §. ſic itaqꝫ. ⁊ ſic videt̉ ꝙ non ſolū ad int̓eſſe ſed etiam ad ꝓuidendum potuiſſent iſti compel li. de materia in. l. vbi. ⁊ in. l. ſtipulationes non diuiduntur. ff. de verb. obliga. ⁊ in. l. ſi quis ab alio. ff. de re iudi. ⁊cͣ. Oſtulaſtisªª capitu lū ⁊ p̄latū vt prelatum poteſtas confe rendi pertinet de vno ad alterum lapſu tēporis non trāſit. ſecus ſi p̄latus int̓ſit vi canonicus. ꝗa tunc de capitulo tranſit ad prelatū niſi dolū cō mittat. ⁊ ē tex. multū allega. ⁊ in prima ponitur conſultatio. in ſecunda reſponſio. ibi ad qd̓. a qͦ vnum caſum excipit. ibi niſi. quem determinat ibi ⁊ ī hͦ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ qn̄ꝫ p̄bēdaꝝ collatō ſpectat ad ep̄m ⁊ capitulū ſimul. qn̄ꝫ ad ſolū capitulū. vt in. c. ex ꝑte. sͣ. eodem. quandoqꝫ ad ſolū epiſco pum. vt in. c. ex frequētibꝰ. de īſti. qn̄ꝫ ad īferiorē De conceſ. p̄ben. 8 p̄latum. vt ī. c. fi. eo. ti. in hͦ ſpectāda eſt ꝯſuetudo cuiuſqꝫ eccl̓ie. ꝗd aūt ſit de iure cōi. dic vt plene dixi ī. c. cū eccl̓ia vulterana. de elec. Noͣ ibi do natio p̄bē. ꝙ p̄bēdarum coll̓o pōt dici donatō. ⁊ pluries repetit̉ h̓ hͦ v̓bū. ⁊ hͦ ꝯtīgit ꝓpt̓ liberalita tem quādā qͣ vtit̉ p̄latꝰ ī p̄eligēdo ꝑſonā. vt dixi l. c. relatū. sͣ. de p̄bē. ⁊ ī. c. pꝰ electōeꝫ. sͣ. e. ¶ Nō ꝙ etiā ī eligēdis canonicis ſeu p̄bēdis ꝯferedis dat̉ tēpꝰ ſemeſtre. ⁊ ſic ꝯciliū lateranen̄. vēdicat ſibi locū etiā ī electiōibꝰ canonicoꝝ. qd̓ noͣ. ¶ Nō h̓ ⁊ tene mēti ꝙ vbi actꝰ explicādꝰ ē ꝑ p̄latū ⁊ capl̓m vnꝰ nō ſupplet negligētiā alteriꝰ. ſi tēpꝰ vtriqꝫ ad actū explicādū ē lapſuꝫ. ⁊ hͦ qn̄ p̄latus debebat īter eē capl̓o vt p̄latus. ſecus ſi vt cano nicꝰ ¶ Exqͣ noͣ ꝙ ꝗs pōt gere̓ vices pluriū ꝑſo naꝝ ⁊ qn̄qꝫ repn̄tare ī collegio certā ꝑſonā puta canonicū. qn̄qꝫ repn̄tare aliā ꝑſonā .ſ. ep̄m. ⁊ alio iure tractat̉ cū repn̄tat vnā ꝑſonā. alio cum repn̄ tat aliā. Et facit hͦ ad. q. quotidianā. nunꝗd id qd̓ donatum eſt ambaſiatoribus cedat eoꝝ lucro. an v̓o mittētium. nā vr̄ ꝙ mittētiū. qꝛ ambaſiato res nō repn̄tāt in actu ambaſiate ꝑſonas pͥuatas ſed ip̄m dn̄m mittētē. vn̄ honorāt̉ tāqͣꝫ dn̄s mit tens. ar. xciij. di. ī. c. fi. ⁊ ar. hic. nā ſi ep̄s ītereſt ca pitulo vt canonicꝰ fit poſtmodum deuolutio ad eū vt ad p̄latū in cāu negligētie. Alij vero tenue rūt ꝯͣriū .ſ. ꝙ donatōes cedāt ambaſiatoribꝰ licꝫ occaſione ambaſiate illa fuerīt eis pn̄tata. ar. op. ī. l. ſociū ꝗ ī. §. i. ff. ꝓ ſo. vbi tex. valde noͣ. ẜᵐ coēm lec. dicit ꝙ ſi danat̉ ſocio occōne ſocietatis. exqͦ tn̄ donat̉ ꝑſone ⁊ nō ſocietati cedit ip̄i ſoli dona tario ⁊ nō ſocietati. ⁊ nimiꝝ qd̓ idē ē ī dāno. naꝫ ſi ſocius ex ſocietate occaſione ſocietatis tm̄ dā nū paſſus ē ſibi īputat̉ ⁊ n̄ ſocietati. vt ē tex. noͣ. ī ea. l. in pͥn. In hac. q. fuerūt opi. varie. vt noͣ. ī. l. ſi v̓o. in. §. itē ꝗcꝗd. ff. ſo. ma. ⁊ ī. l. ꝗ ꝓxīo in. §. ꝓcu rator. ff. de ꝓcu. ⁊ ibi ponuntur due opi. qͣs Cal. dicit hic ꝯiungēdas. vt pͥmo ꝯſideremꝰ an̄ amba ſiatores eēt pͥus noti ⁊ familiares ei ad quem miſſi ſunt. ⁊ tūc cedūt eis. aut erāt ignoti. ⁊ tunc ī ſpiciēda ē qualitas donoꝝ. nā q̄dā p̄ſūptiue ma gis ꝯueniūt mittēti qͣꝫ ip̄is. vtputa ſi daret̉ vnus leo. q̄dā ꝯueniūt potiꝰ ip̄is ambaſiatoribꝰ. puta fi darent̉ eis ꝯgruētes veſtes. ⁊ ẜᵐ hāc qualitatē fiēda ē īterp̄tatō. Bar. tn̄ ī. d. §. itē ꝗcꝗd ſimplici ter tenet ꝙ cedūt̉ ambaſiatoribꝰ ꝑ. d. l. ſociū qui. Sed aduertēdū ꝙ illa lex p̄ſupponit. ꝙ donatō facta ē ip̄i ſocio. vn̄ ſatis mihi placet ꝙ ī cāu du bij ſit aduertēda qͣlitas donoꝝ. ⁊ ad iſtū tex. pōt rn̄deri ꝙ ep̄s intererat h̓ vt canonicꝰ. ſꝫ ambaſia tor lꝫ repn̄tet ꝑſonā dn̄i mittētis. nihilominꝰ cō ſiderari pōt vt ꝑſona pͥuata ī donis ſibi ꝯferen dis. ⁊ hͦ noͣ. ¶ Ultīo noͣ ex iſto tex. ibi cū doloſe ⁊cͣ. ꝙ ex negligētia īferioꝝ nō deuoluit̉ ad ſuꝑio rem ptās. qn̄ ſuꝑior doloſe ꝓcurauit illā negligē tiā. qꝛ n̄ dꝫ dolus ſibi ꝓdeē. nec reportare ꝯmod̓ ex dolo ſuo. vt ī. c. ſedes. de ℟p. Et facit noͣ. iſte tex. ad. q. ꝙ ſi ī certo delicto ꝑ aliquē ꝯmiſſo bo na debēt ad certā ꝑſonā ꝑuenire. ꝙ ſi illa ꝑſona doloſe ꝓcurauit illiꝰ delictū nō dꝫ in cāu delicti ꝯſeꝗ bona. Sic etiā vr̄ dicēdū ī ſil̓i. q. ꝙ ſi ex ſta tuto liceat occide̓ īpune bannitū. ꝙ doloſe ꝓcu rans bānū alteriꝰ vt ip̄m poſſit occide̓ non gau deat p̓uilegio īpunitatis. ⁊ idē vr̄ dicēdū ī ſil̓ibꝰ q. ¶ Sꝫ q̄ro ꝓ declaratōe lr̄e qͣlit̓ ꝯgnoſcet̉ vtꝝ p̄latꝰ īterſit capl̓o tāqͣꝫ canonicꝰ an̄ tāqͣꝫ p̄latus. dic pͦ recurrēdū ad ſtatutū eccl̓ie ſi qd̓ eſt. 2º. ad cōem ꝯſuetudinē ⁊ reputatōeꝫ loci. l. labeo. ff. de ſupel. lega. ⁊ ī. c. ex lr̄is. jͣ. de ſpōſa. ī dubio recur rēdū ad alias ꝯiecturas īferiores. nā ſi ep̄s ī ca pitulo tꝫ pͥmū locū vr̄ ꝙ īterſit vt p̄latꝰ. qꝛ ip̄e eſt caput ⁊ canonici mēbra. vt ī. c. nouit. ⁊. c. qͣꝫto de his q̄ fi. a p̄la. Si v̓o ſedet ī 2º. loco pꝰ eū ꝗ ſolet p̄eſſe ī capl̓o. puta pꝰ archidiaconū p̄poſituꝫ vel canonicū antiꝗorē ẜᵐ varias ꝯſuetudines loco rū. tūc vr̄ ītereſſe vt canonicꝰ. ita dic̄ glo. noͣ. ī. c. a collatōe. de ap. li. vi. quā glo. ſemꝑ tenebis mēti. Ex qͣ īfero ꝙ vbicūqꝫ p̄latꝰ ītereſt in aliqͦ colle gio nō vt p̄latus illiꝰ collegij. ſꝫ vt ſingularis de collegio non dꝫ tenere caput illiꝰ collegij. lꝫ ꝑſo na ſua ſeu dignitas ſit in ſe honorabilior qͣꝫ di gnitas p̄ſidentis in illo collegio. quia nō ſtat ibi tāqͣꝫ cōſtitutus in ſua dignitate. ſed tanqͣꝫ ſingu laris de collegio. debet tamen honorari ratione ſeu dignitatis precellētis. vt ſaltim habeat ibi ſe cundum locum poſt preſidentem. ſicut dicimus in epiſcopo quando eſt in capitulo vt canonicuſ ⁊ ideo videmꝰ in practica. ꝙ ſi epiſcopi ſunt ī ſtu dio vt ſcholares ſtant in vniuerſitate poſt recto rem. licet ip̄i in ſe ſunt honorabiliores qͣꝫ rector. ſed nunc non ſtant vt epiſcopi ſed vt ſcholares. ſed inter ſcholares poſt rectorem debent preho norari. ar. in. c. per tuas. de ma. ⁊ obe. ⁊ quod ibi noͣ. vbi tex. bo. vult. ꝙ inter homines eiuſdem or dinis preferatur ille qui fuit ordinatus a papa lꝫ fuerit poſtea ordinatus. ⁊ ſic poteſt dici in militi bus ſeculi ⁊ huiuſmodi. ¶ Secundo hic quero de ratione diuerſitatis quare hic epiſcopus ſup plet negligentiam capituli quando debeat inter eſſe vt canonicus. ⁊ non ſic quando debuit īter eſſe vt prelatus So. in primo caſu epiſcopus n̄ ſupplet negligentiam propriaꝫ ſed capituli ⁊ ſup plet tanqͣꝫ prelatus ⁊ non tanqͣꝫ canonicus. nam tanqͣꝫ prelatus non fuit negligens. quia non po terat ipſe ſolus vt prelatus actum expedire. cuꝫ vt canonicus habebat intereſſe. ſed vbi debuit intereſſe vt prelatus. tunc fuit negligens tanqͣꝫ prelatus. ideo non ſupplet negligentiam propri am. oportet vt puniatur de negligentia ſua. Ex his infertur ꝙ ſi epiſcopus vt canonicus eligit aliquem in canonicum poteſt ipſi tanquam pre latus illum examinare ⁊ confirmare. niſi ꝯfirma tio pertineat ad ſuperiorem. ⁊ ex hac ratōe ema nauit hodie tex. noͣ. ⁊ ſingularis in dicto. c. a col latione. vbi dicitur. ꝙ ſi contingit appellari a ꝓ uiſione capituli poteſt appellari ad epiſcopum. licet epiſcopus interfuit capitulo vt canonicus. ſecus ſi inter fuit vt prelatus. ad idem in ſimili vi de bonum textum in. l. i. in. §. ſolent. ff. quando appella. ſit. vbi ab ordine decurionū appellatur De ꝯceſ. p̄bē. ad p̄ſidē. lꝫ p̄ſes int̓fuerit in ꝯſilio tāquā vnꝰ de decurionibꝰ. ⁊ hͨ noͣ. qꝛ ſeruiūt ad multas qōnes ¶ In gl. ij. in fine tene fi. glo. qꝛ p̄cedētia inuol uūt intellectuꝫ. dic gͦ ꝙ de iure cōi ep̄us non pōt eē canōicꝰ nec int̓eſſe capitulo vt canōicꝰ. qꝛ iura p̄lati ⁊ capituli ſūt diſtincta. vt patꝫ. jͣ. ex diuerſi tate tituloꝝ. vnde glo. noͣ. in cle. vt hi ꝗ. de eta. et quali. dicit ꝙ īproprie appellatiōe capituli venit p̄latꝰ. ſꝫ iſte tex. loꝗt̉ de ꝯſuetudine qͦrūdā loco rum ẜᵐ quā ꝗcūqꝫ ē ep̄s pōt int̓eſſe in capitulo vt canōicꝰ. ⁊ forte fuit īducta ꝯſuetudo. vt nego cia capitularia honeſtiꝰ ⁊ vtiliꝰ ꝓcederēt ꝓpt̓ ſa piētiā ⁊ prudētiā p̄lati. gͦ hͦ ius ē ānexū ep̄atui ex ꝯſuetudine loci. ⁊ ꝑ hoc tollūt̉ oīa ꝯͣria. sͣ. forma ta in glo. ſꝫ multi doc. maxīe moderni diſputant vtꝝ hͦ caſu p̄latꝰ ſit vere canōicꝰ. an v̓o int̓ſit tāqͣꝫ canōicꝰ. hec gl. ſentit ꝙ ſit canonicꝰ. Hoſti. cōtra Io. Cal. late diſputat hāc opi. hoſti. ſequēdo. et dicit īpoſſibile vt ꝗs ſit canōicꝰ ⁊ ep̄s. qꝛ duo cor relatiua nō poſſūt cade̓ in eodē ſubiecto. nā ſub iectio ⁊ p̄latura ſūt correlatiua. qꝛ vt dixi nō ca dūt in eadē ꝑſona. vt in. c. fi. de īſti. al̓s ſeq̄ret̉ ab ſurdū ꝙ ep̄us poſſet excōicare ſeipſū tāqͣꝫ cano nicū. Itē excōicatꝭ canonicis eēt excōicatꝰ ep̄us ꝯͣ. c. qꝛ ꝑiculoſū. de ſen. excō. li. vi. Io. an. nō cura uit de hac dr̄ia vtꝝ interſit vt canonicꝰ vel vt ſu canōicꝰ. de quo vide ꝑeū in. c. pe. de ap. li. vi. ⁊ in c. vnico. ne ſe. ua. e. li. Sed Io. de lig. dic̄ hoc poſ ſibile vt ꝗs ſit canonicꝰ ⁊ ep̄us. qꝛ nō ſūt correla tiua. cū multi ſint canonici ſine ep̄o. ⁊ nō multū curo in hoc inſtare. qꝛ hoc indagare potiꝰ ē ſubti litatis qͣꝫ vtilitatis. Cōgruētiꝰ ē dicendū ꝙ ſit vt canōicꝰ. ⁊ etiā tenēdo aliā opi. dico. ꝙ ille abſur ditates n̄ ſequūt̉. qꝛ cā īpediēs vt p̄latura ē poti or qͣꝫ cā ꝑmittēs vt canōicus. ⁊ ubi ꝯcurrūt duo ꝯͣria fortius p̄ualꝫ. ſic̄ dicimus in duabus p̄ſūp. fere ꝯͣriis. qꝛ fortior elidit aliā in. c. lr̄as. de p̄ſūp. Querit̉ h̓ etiā de. q. noͣ. qualē vocē hēat ep̄s cuꝫ intereſt. ⁊ dicit hoſti. ꝙ ſi intereſt ut canōicus hꝫ vocē ſicut ꝗlibet canonicus. nec uox ſua p̄ualet licꝫ ſit pōderoſior rōne dignitatis ſue ad hoc. c. dudū. el. i. de e lec. ⁊ noͣ bn̄ hͦ ꝙ licꝫ in pͥma collati one ſit aliꝗs p̄latus. puta ep̄us tāqͣꝫ vnꝰ de colle gio. exᵐ ī vniuerſitate ſcholariū nihilominꝰ vox ſua ē pōderoſior rōne dignitatis vt ī. d. c. dudū. Ex quo noͣ ꝙ nō oīno ē ibi vt ſingularis de col legio. Si v̓o int̓eſt vt ep̄s. tūc hoſti. fuit in mira bili opi. ꝙ tātā vocē hr̄et ip̄e ſolꝰ qͣꝫtū totū capi tulū. ita ꝙ ſi ep̄us hꝫ ſecū ſaltē vnū canonicū p̄ua let ꝗcꝗd ip̄e facit. reſtrīgit tn̄ hoc ad ea q̄ ꝑtinēt ad ep̄m cū ꝯſilio capituli ſeu ꝯſenſu. ſecꝰ ẜm eū in his ꝗ ꝑtinēt ad ep̄m ⁊ capitulū lꝫ ſimul. ⁊ ꝗcꝗd ip̄e dicat cōit̓ tenet̉ oppoſitū. ⁊ dic̄ ꝙ vbi ep̄s dꝫ hr̄e ꝯſenſū vl̓ ꝯſiliū capituli oꝫ ad hoc vt actꝰ te neat ꝙ habuerit ſaltī maiorē ꝑtē capitl̓i. ⁊ fortiꝰ hoc hꝫ locū vbi actꝰ ꝑtinet ſil̓ ad ep̄m ⁊ capitulū ⁊ hͦ ꝓbat̉ ī. c. tua. ⁊. c. ea noſcit̉. jͣ. de hiſ q̄ fi. a p̄la. facit. c. i. ne ſe. va. li. vi. ꝓbat̉ rōne. nō ē capitulum vbi ē minor ꝑs vt in tex. ⁊ glo. in. c. cū int̓ canoni cos de elec. ⁊. c. cū ī eccl̓ia. el. i. e. ti. ſi gͦ ep̄s dꝫ hr̄e ꝯſenſū vel ꝯſiliū capituli vel actꝰ ꝑtinet ſimul ad ep̄m ⁊ capitulū nō pōt dici ꝙ ep̄us habuerit ca pitulū. niſi ſaltī habuerit ſecū maiorē ꝑtē. ⁊ hͦ tꝫ Io. an. in. c. pe. de app. li. vi. ⁊ Fede. de ſenis in ſuis ꝯſi. ⁊ ſequūt̉ moderniores cōit̉ hic. ⁊ hͨ ē ip̄a veritas. Ex quo infert̉. ꝙ ſi ep̄us int̓eſt capitulo vt p̄latus ⁊ canonici ſūt. xx. nō ſufficit ꝙ hēat ſe cū. x. qꝛ nō hr̄et maiorē ꝑtē capituli. ſecꝰ ſi ip̄e int̓ eſſet vt canonicꝰ. qꝛ tūc ip̄e ꝯputat̉ in numero vt canonicꝰ. ⁊ ſic eēt. xi. ⁊ hoc noͣ. ⁊ illd̓ qd̓ dixi ī ep̄o ītellige de quolibꝫ collegio. ¶ In gl. fi. in fi. Io an. ꝯcordādo opi. dicit ꝙ aūt ꝓpt̓ dolū ep̄i cano nici nō elegerūt nec eligere potuerūt eo. qꝛ eos malicioſe excōicauit vel ꝓcurauit eoꝝ abn̄tiam. ⁊ tunc procedat prima opi. vt ius remaneat pe nes capitulū. ⁊ iſte ītellectꝰ eſt clarus. qꝛ īpedito non currit iſtud tēpus. sͣ. eo. quia diuerſitatem. Si vero canonici potuerunt eligere ſed non ele gerunt propter dolum ep̄i. tūc procedat opinio glo. vt ptās nō deuoluat̉ ad ep̄m. nec remaneat penes capitulum. ſed denoluat̉ ad ſuꝑiorem qd̓ puto verū. niſi capitulum ꝓbabiliter excuſet do lum epiſcopi. nam tūc ſaltim hoc tēpus ſibi reſti tueret̉. argu. in. c. ex lr̄is. de in inte. reſti. ⁊. ff. ex qui. ca. ma. ꝑ to. cum hoc caſu doloſus non ſit ſoluendo. ⁊ ſic non poteſt haberi regreſſus conͣ doloſum ad intereſſe. vt in iuribus alle. in glo. h̓ non ſunt alia ⁊cͣ. Um dilecta recca Di vel indirecta ꝓmiſſio facta a patrono de beneficio vacaturo non tenet. vel clarius ſic. Sicut nō pōt patronus ꝓmittere ſe pn̄taturuꝫ aliquē ad beneficiū vacaturum. ita nec dare po teſtatem pn̄tandi āteqͣꝫ beneficiū vacet. pͦ narrat factū qd̓ ſcd̓o irritat ⁊ fieri ꝓhibet. ibi mādamꝰ ¶ Nō pͦ ꝙ mulier in dignitate ꝯſtituta pōt hr̄e iuſpatronatus ⁊ ꝑ ꝯſequēs ius pn̄tandi qd̓ bene noͣ. quid autē in p̓uata ꝑſona. jͣ. ſubiiciam ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ licet in eccl̓ia collegiata patronꝰ non ha beat ius pn̄tandi p̄latū. qꝛ electio debet ꝑtine̓ ad collegiū. vt in. c. nobis. de iurepa. hꝫ tn̄ ptāteꝫ pre ſentandi ad p̄bēdas q̄ ſūt in eadem eccleſia exqͥ eſt patronus etiā p̄bendarum. quod bene nota. Et cōit̉ ꝑ iſtum tex. tenent doc. hoc. nam h̓ erant bn̄ficia in eccl̓ia collegiata. vt patꝫ ibi bn̄ficiis ec cleſiarum. ¶ Ex quo etiā noͣ. ꝙ ꝓprie aliud eſt beneficium ⁊ alid̓ eccl̓ia. lꝫ largo ſūpto vocabu lo bn̄ficium cōp̄hendat etiam omnem dignitatē vt in regula bn̄ficiū de re. iur̄. li. vi. tn̄ ꝓprie ⁊ in ſtricta materia appellatione bn̄ficij intelligit̉ de beneficio ſimplici quod ē in eccleſia non de re ctoria que ē in ip̄a eccl̓ia vt in. c. fi. de p̄bē. vbi ſi mandat̉ ꝓuideri de beneficio non cōp̄henditur eccl̓ia. vide bonam glo. in dicta regula beneficiū ¶ Nō tertio ibi donationes. ꝙ pn̄tatio patro ni poteſt dici donatio. nam hic non loquit̉ de col latione qꝛ illa nō cadit in patronum maxime lai cum. vt in. c. fi. de iurepa. ideo dꝫ ītelligi de pn̄ta tione. ſꝫ dr̄ donatō. qꝛ pn̄tatꝰ ſi eſt idoneus debet Ne ſede vacan. 9 conſequi oīo bn̄ficiū. xvi. q. vii. decernimus. Ultīo noͣ. ꝙ ſicut collator non pōt ꝓmitte̓ bn̄ ficiū uacatuꝝ ita nec dare in ſpecie alicui pote ſtatē cōferēdi anteqͣꝫ uacet ut ī. c. cōſtitutꝰ. ⁊. c. ij. sͣ. eo. ſic ⁊ prōnus nō pōt ꝓmittere pn̄tatōem alicui. nec dare in ſpē alicui ptātē pn̄tādi cū va cabit qꝛ ea rō que ē in collatōe militat in p̄ſēta tōe. nā ſperās ſe pn̄tādū d̓ſideraret mortē ꝓxi mi ⁊ ſi poſſet dari ptās pn̄tādi ꝓcuraret̉ fraus qꝛ daret̉ amico hͨ ptās pn̄tādi ⁊ ſic īdirecte fie ret ꝓmiſſio uacaturi ⁊ hec fuit rō decidēdi hic Dicūt tn̄ docͣ. ⁊ bene ꝙ in genere pōt dari hͨ po teſtas pn̄tādi maxīe ẜꝫ Io. an̄. qn̄ ſb̓eſt cā ut qꝛ prōnus uult ſe abſentare in lōgā ꝑegrinationeꝫ ⁊ maxīe vitat̉ ſuſpitio ubi cōſtituit illū gn̓alem ꝓcuratorē oīuꝫ bonoꝝ ⁊ pōdera bn̄. qꝛ doc. ꝑ illā dictōnē maxīe que abūdat ſentiūt ꝙ prōnꝰ pōtuni dare ptātē pn̄tādi in gnͣe. licet in ep̄o di camꝰ ut ſoli uicario gn̓ali hͦ poſſit ꝯmittere ut dixi in. c. cōſtitutꝭ. sͣ. eo. Sꝫ rō diuerſitatis pōt eē hͨ. qꝛ prōnus maxīe laicus non hꝫ uicariū iō oportet ꝙ poſſit ſibi cōſulere ꝑ cōſtitutōem ſui ꝓcuratoris cū illud officiū ſit ualde neceſſariū hūano uſui. ut in. l. i. ff. de ꝓcu. Sed quero qꝛ tex. hic ſolū ꝓbat de muliere cōſtituta in digni tate ut poſſit habere ius pn̄tādi ꝗd dicēdū ī pͥ uata muliere nō recolo me legiſſe hͦ. ī alio tex. ſed dn̄i de rota in quadā eoꝝ deciſionē ſentiūt ꝙ idē. ⁊ ſatis mihi placet qꝛ iura nō diſtinguūt ſed edificatori dant iuſprōnatꝰ. xvi. q. vii. c. fi liis. ⁊ maſculinū cōp̄hendit in ſe femininū in. l. ſi ita. ff. de le. ii. ⁊ in. c. ſi ꝗs ſuadēte. xvii. q. iiij. iun̄ cto. c. mulieres. d̓ ſen. excōi. ¶ Et format ibi. q. nūꝗd ſi mulier dedit in dotē uillā in qͣ erat iuſ prōnatus vtꝝ maritus poſſit pn̄tare. ⁊ p̄ſuppo ſito ꝙ poſſit ſi vxor pn̄tat alium ꝗs ſit p̄ferēdꝰ ⁊ vr̄ pͦ ꝙ debet p̄ferri pn̄tatus ꝑ maritū qꝛ fru ctus rei dotalis cedit marito ꝓpt̓ onera mr̄imo nialia vt ī. c. ꝑ vr̄as. de do. pꝰ diuor. reſti. ⁊ in. c. ſalubriter. d̓ vſuris. ſed pn̄tatō ē quaſi ꝗdā fru ctꝰ iuris pn̄tādi ut noͣ. Inno. in. c. cōſultatōibꝰ de iurepatro. ⁊ in. c. cuꝫ eccleſia de cā poſ. gͦ ⁊cͣ. ius aūt prōnatus trāſit cū uniuerſitate ut in. c. ex lrīs de iur̄prōna. vn̄ ſicut maritus efficit̉ do minus rei dotalis cōſtante mr̄imonio ut ī. l. do te ancillā. C. de rei uen. ita ⁊ huiꝰ iuris qd̓ trāſit cū uilla ¶ Sꝫ in conͣriū facit qꝛ vxor eſt dn̄a ve ra huiꝰ iuris ⁊ quēadmodū iuſprōnatꝰ ſeu ius pn̄tādi nō tnͣſit cū uniuerſitate in creditorē ut ē tex. in. c. cuꝫ bertoldus. de re iudi. ita nec tnͣſire debet ī maritū ⁊ forte hec opi. uerior ⁊ ſb̓tilior nā ſi diligēter velimus cōſiderare fructꝰ rei do talis cedit marito ꝓpt̓ ꝯmoditatē qꝛ habꝫ ſuꝑ portare onera mr̄imonii ſꝫ ex pn̄tatōe nullum fructū re ip̄a eſtīabilē cōſequit̉ maritus ſed eſt ꝗdā honor gͦ dꝫ remanere penes vxorē. ⁊ hāc opi. ſecutus eſt collector deciſionū dn̄s An. h̓ ſōniauit. ſꝫ hec opi. vr̄ mihi elegātior ⁊ ſacit di ctū Io. an. noͣ. in. d. c. ex eo. de elec. li.. vi. ubi tra ctauit illā pulchrā. q. ꝗd ſi pupillꝰ habꝫ ius pn̄cādi. ⁊ tuto pn̄tat unū. ⁊ ipē pn̄tat aliū forte ido neio. ē. ꝗs ſit p̄ſerēdus ⁊ vr̄ cōcludere ꝙ pn̄ta tus a pupillo ſi eſt maior. vij. annis ⁊ idoneior pn̄tato a tutore qꝛ pupillus eſt dn̄s huius iurꝭ ⁊ quēadmodū pōt conͣhere ſpōſalia ita ⁊ pn̄ta tionē habere. aliud tn̄ ī hoc ultīo vr̄ ſētire e. ꝯſilio. xliii. ¶ Et ex hac deciſione infero ad pri mū q̄ſitū ꝙ ſi pupillus maior ſeptēnio pōt pn̄ta re ergo fortius mulier cū nō poſſit dici actꝰ ui rilis. facit. c. dilecta de exceſſi. p̄la. ⁊ hoc nota bene ⁊cͣ Abbas ¶ Neſede uacāte aliqd innouet̉ ℟ica. ¶ Continuat̉ hec ℟ica ad p̄cedētia hͦ oridi ne. Supͣ uiſū eſt de inſtitutōibus ⁊ collatōibus bn̄ficioꝝ ſꝫ qꝛ poſſet dubitari nūꝗd ſede vacā te capl̓m ſuccedat in ipōꝝ collatōe merito hinc ſūpta occaſione cōpilator poſuit h̓ ℟icā gnͣalē ne ſede uacāte. Et pōdera qꝛ ℟ica loꝗt̉ negati ue. ⁊ ponit rōeꝫ ꝑfectā ⁊ ex ea pōt argui ꝙ nihil pōt innouari ſede uacāte ī p̄iudiciū ip̄ius ſedis niſi iur̄ exp̄ſſe caueat̉. vꝫ enī argumētū a rubro iuxͣ ea q̄ noͣ. sͣ. in ꝓhemio ⁊. C. ſi ob chirogra. pecu. ſuꝑ ℟ica ⁊ in. l. i. e. ti. Ouit xacus eꝰ mū Facāte ſede I fari nō debet. h. d. In prima bonit̉ petitō cū facti narra tōe. In ſcd̓a petitōis repul ſio cū quadā ꝓteſtatōe. ſcd̓a ibi attēdentes. ¶ No. pͦ papā poſſe erige̓ mo naſteriū in eccl̓iaꝫ cathedralē. ac unire duas ca thedras ep̄ales. ut idē ſit ep̄s utriuſqꝫ facit. c. ſi cut unire. de exceſ. p̄la. ⁊. xvi. q. i. c. ⁊ tꝑis qͣlitas Itē ceſſāte unionē pōt ex cā quē ſace̓ ep̄m du aꝝ eccleſiaꝝ ut ē tex. noͣ. in. c. relatio. xxi. q. i. Noͣ. 2º. ꝙ qͣꝫqͣꝫ moͣſteriū erigat̉ in eccleſiaꝫ ca thedralē nihilominꝰ ẜuāda eſt ibi r̄ligio exqͦ re manēt ibi r̄ligioſi. ⁊ tenēt̉ ad elemoſynas ⁊ ho ſpitalitatē tenēdā. Ac qͦ noͣ ꝙ moͣſteria ordināt̉ ad hͦ tria. ¶ Noͣ ꝙ unio ex cā ſcā pōt diſſolui ſi ꝓcedēte tꝑe ē eccleſie unite multum dānoſa. ¶ Noͣ ibi Batonien̄. eccleſie ꝙ noīe eccleſie qnqꝫ cōprehēdit̉ ſolū capitulū ſine ep̄o. nam h̓ deceſſerat ep̄s. ⁊ nihilominꝰ fiebat petitō noīe eccleſie. facit. c. relatū el. ij. de teſta. ⁊. c. cū in ꝑti bus de v̓. ſig. ¶ Noͣ ꝙ petitōi pͥncipū ⁊ p̄latoꝝ nō ē annuēdū cū eꝗtati nō ſouet. Et noͣ. ꝙ rex noīat̉ h̓ an̄ ep̄os. facit ad maͣꝫ. c. ſolite. de maio. ⁊ obe. ¶ Noͣ. in v̓bo attēdētes ꝙ uacāte ſede nō eſt ꝗ tueatur ius epāle. licet ergo capitulum ſuccederet in iuriſdcōibus ut in. c. cū oliꝫ ⁊. c. is qui. de maio. ⁊ obe. nō tamē ſuccedit in ptāte d̓ ducēdi iura ep̄i ī iudiciū etiā deſēdēdo. ¶ Ul timo noͣ in fi. ꝙ uacāte moͣſterio prior clauſtra lis gerit uices abbatis. ⁊ dicit. Hoſti. ꝙ in hoc ſuit indulgentia quia ex prioratus officio non habet tātam ptātē ⁊ ſic tranſeunt coīter doct. Sed uide Zau. in cle. ii. de reſcrip. ⁊ in cle. quia Ne ſede vacan. regulares d̓ ſuplen. negli. prela. ubi dicit ꝙ per morteꝫ abbatis nō expirat officiū prioris clau ſtralis. Et facit iſte tex. ī ar. ſꝫ ego dubito utrū hoc dictum ſit uerū. nā quēadmodū per moͣtē ep̄i expirat officium uicarij ut noͣ. in glo. ī cle ſi. de procura. ita vr̄ ꝙ mortuo abbate expirat officium prioris clauſtralis. diſtinguereꝫ tn̄ ꝙ aut prior fuit electus a toto cōuentu. et tūc nō expirat ar. c. ij. de ſta. regū. ⁊ in hoc caſu poſſet intelligi iſte tex. ⁊ tunc forte nulla eſſet īdulgē tia. aut prior fuit poſitus per ſuperiorem tātū ⁊ tunc per mortem conſtituentis poſſet dici of ficium expirare. ar. ex noͣ. in dicta cle. ſi. ⁊ facit cle. ne in agro. ī. §. abbate. de ſtatu r̄gū. ⁊ qd̓ ibi noͣt. Pau. ubi patet ꝙ abbate ſuſpenſo deuol uitur poteſtas ad capitulum ⁊ vide Inno. ī. c. cum dilectus. de cōſue. in prī. ubi vr̄ idē ſētire dicam latius in. c. fi. jͣ. de ſtatu regū ¶ In gl. ij. in fi. noͣ. hanc glo. ⁊ ſimilem gl. habes ī d̓cre tiſ. xvi. q. i. c. tēporis qͣlitas. hoſti. dicit ꝙ ꝗnqꝫ modis poteſt fieri unio. primo cū eccleſie uni untur quo ad ſpiritualia tātum ſicut cōſueuit fieri in aliquibus moͣſteriis in quibꝰ celebrā tur exequie mortuorū utriuſqꝫ. xº. ſit unio per uiam ſubiectionis cuꝫ una eccleſia ſubiicit̉ alt̓i ⁊ hͦ caſu eccleſia ſubiecta r̄manꝫ ſb̓ iuriſdicttōe illius ſub qͦ primo erat cōſtituta. niſi aliud ſu erit expreſum in ipſa unione ut eſt tex. in. c. qꝛ moͣſteriuꝫ. de reli. do. tercio fit unio quo ad p̄ latum dūtaxat. ut idē ſit prelatus utriuſqꝫ ec cleſie. ⁊ hoc caſu dicit ꝙ in electione fienda debent hec duo collegia ſibi adinuiceꝫ deferr̄ ar. in. c. paſtoralis. de reſcrip. ⁊ ſi n̄ cōueniūt al ternis uicibus eligent ſibi prelatū. ar ī cle. ii. d̓ iurepa. ⁊ ſi non ꝯcordāt ī prima electōe fiēda ſtabit̉ v̓bis vnionis. vt primo noīata hēant pͥ mā electiōeꝫ uel ponāt ſortē. nec ob. c. fi. d̓ ſor tilegi. qꝛ loquitur de electione fiēda. ꝙ nō dēt fieri per ſorteꝫ. ſꝫ h̓ loꝗt̉ de loco tm̄ ubi debet fieri electio. Ego puto ꝙ lꝫ hec poſſint ſer uari. tn̄ nō ſunt de neceſſitate ſꝫ de mero iur̄ d̓ bēt ꝯuenir̄ hec duo corꝑa ad electiōeꝫ cōis p̄ lati. qꝛ qd̓ oēs tangit ab oībus debꝫ approba ri. ut ī. c. ad hec. de offi. archidia. ⁊ bn̄ facit illa cle. ij. nec ob. c. paſtoralis. qꝛ ibi erat īpoſſibile vt īpetrati per vtrāqꝫ partē eſſent iudices. ſꝫ h̓ vtrūqꝫ collegiū d̓ iure hꝫ electionem. ut in. c. i. de elec. fateor tamen ꝙ ſi d̓ facili non poſſunt cōuēir̄ poterūt alt̓nis vicibꝰ eliger̄. vid̓ ſimile ī hac uniuerſitate ſcholariū. nā collegiū iur̄ſta rū ⁊ collegiū artiſtarū ſt̓ unita reſpectu r̄ctoris qꝛ unū ⁊ eūdē rectorē obtinēt. ⁊ in electōne re ctoris oēs ꝯueniūt ſiml̓. ⁊ ita ē dicēdū qn̄ duo collegia uniūt̉ qͦ ad idētitatē p̄lati duntaxat. ſꝫ ſi diſceptaret̉ de loco poſſet ſeruari qd̓ dicit Hoſti. ꝙ ꝑ ſorteꝫ uel alternis uicibus uel ꝑ de lationē ꝯueniāt. Fit deniqꝫ ⁊ quarto unio cuꝫ due eccleſie uniunt̉ ſiml̓. ⁊ tūc ſerua qd̓ dr̄ ī gl ut aduertas vtrū vna vni altera alteri an̄ ābe ſi ml̓. nā primo cāu nihil accedit eccleſie unite. ſꝫ iſta eccleia que unit̉ aſſumit pͥuilegiū eccl̓e cui unit̉. ſꝫ qn̄ ſil̓ uniūt̉. tc̄ cōmunicāt ſibi potiora p̓uilegia. ita ī ſil̓i uoluit Bar. ī. l. i. ff. d̓ le. i. Ul tīo eccl̓a unit̉ alte̓i cū eligit̉ ī cathedralē. qd̓ ſo lus papa face̓ pōt ut ī. c. ꝙ tnͣſlationē d̓ offi. le ga. ⁊ ī. d. c. ſic̄ vnire. ⁊ tc̄ erit idē ep̄s utriuſqꝫ ſi unit̉ eccl̓e cathedrali. Si aūt unit̉ eccleſia īfe rior eccleſie cathedrali. nec exp̄ſſe eligit̉ in ca thedralē. tūc iſta īferior remanet ī ſuo ſtatu. ⁊ ſedes eſt apd̓ pͥmā dūtaxat ad hͦ dictū. c. quia. ¶ In glo. ī v̓bo ſede vacā. noͣ bn̄ hāc glo. ⁊ ut clare ītelligas maͣꝫ elicio tres. q. pͥª nūꝗd bōa eccleſie uacātꝭ cathedralis uel īferioris poſſint alienari 2ª. nūꝗd ualeat ꝯͣctꝰ initꝰ ꝑ capitulū d̓ r̄bꝰ eccleſie uel ep̄atꝰ ſed̓ uacāte. tertia. q. nūꝗd ualeat iudiciū agitatū ꝯͣ eccleſiā uacātē. ¶ Cir ca primū Hugutio ⁊ Ber. glo. fuerūt ī ꝯtraria opi. ut uides in glo. Inno. hic īſtat ⁊ ītricate ī diuerſis gl. ſuis. ſꝫ ī effectu vr̄ uelle ꝙ r̄gularit̓ n̄ pōt fieri alienatio. Fallit ī duobꝰ caſibꝰ pͥmo ſi magna urget neceſſitas. 2º. ſi eccleſia diu eſt uacatura ⁊ nō pōt cōmode ſpectari creatō p̄la ti. ī ꝗbꝰ caſibꝰ dicit Inno. ꝙ dabit̉ curatoͣ bōiſ ⁊ ꝑ illū fiet alienatio. ad hͦ. l. i. ⁊. ii. ff. d̓ cura. bo. dan. Itē poterit dari uiſitator eccleſie uacāti. ⁊ dicit ꝙ archiep̄s eſt uiſitator eccleſie ep̄alis ſuffraganei. ⁊ ep̄s ē uiſitator quo ad eccleſias ſb̓iectas ⁊ cū hac opi. vr̄ hic trāſire domi. An. Ego aūt hec dc̄a nō admitterē indiſtincte. ⁊ vr̄ tex. ī ꝯtrariuꝫ ī. c. fi. de ſupplen. negli. p̄la. li. vi. vbi patꝫ ꝙ archiep̄us n̄ dat uiſitatorē eccleſie ep̄ali uacanti niſi qn̄ capitulū eſt negligens in adminiſtratiōe. und̓ n̄ reperit̉ iure cautū ꝙ ar chiep̄s poſſit interponere auctoritatē ī aliēa tiōe rei ep̄atus uacātis. ⁊ uide bonā glo. ī ꝯͣriū in cle. ii. de re. eccle. non alie. vnde dicerē ſic. ꝙ aut agit̉ d̓ alienatiōe rei ep̄atuſ. aut rei eccleſie īferioris. prīo cāu ſi ſūt bona que ẜuādo ẜuari non poſſunt tūc is qui hꝫ onus ſeruādi ſic̄ ico nomꝰ uel capitulū pōt alienare etiā ſine alteriꝰ auctoritate. ſic̄ dicimus ī tutore ut ī. l. lex q̄ tu tores. C. de admi. tu. ⁊ in. l. tutor qui reperto riū. ff. e. ea uero que ẜuari poſſūt alienari non debēt. neqꝫ poſſūt ſine licētia pape dūtaxat ar. optimū h̓. nā ſi iudiciū cuiꝰ exitus eſt dubiuſ n̄ pōt agitari ꝯͣ eccleſiā uacāteꝫ. fortius n̄ pōt fie ri alienatio que re ip̄a vr̄ dānoſa ip̄i eccleſie. n̄ enī hꝫ eccleſia tūc defenſorē ut h̓ patet. ꝓ hoc facit. c. i. d̓ re. eccle. nō alie. li. vi. nam ſi bona ec cleſie inferioris nō alienant̉ etiā per ep̄ꝫ niſi pͥ us detur curator ſeu adminiſtrator eccleſie ua canti nec bona epiſcopatus niſi prius detur ſi bi uiſitator ſeu adminiſtrator. ſꝫ talē admīſtra torem dare ſoli pape conuenit. ut in. d. c. fi. de ſupplen. negli. prela. facit. c. is cui de elec. li. vi. qnīmo vult ibi tex. ꝙ admīſtrator ſeu viſitator deputatꝰ generaliter ꝑ papā n̄ pōt alienare bo na īmobilia. fortius nō potuit hͦ capitulū etiaꝫ data auctoͣitate archiepiſcopi. vnd̓ crederē ut dixit recurrēdum ad papam ut ip̄e interponat Ne ſede vocante. auctoritatē per ſe uel per aliuꝫ. Si agit̉ de alie niatione rei eccleſie inferioris tunc ſerua quod d̓xi. nā caſus eſt exp̄ſſus in. d. c. i. ut non poſſit fieri per ep̄m. niſi prius deputetur adminiſtra tor per eccleſiā īferiorē qd̓ limita ẜꝫ id qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in cle. ij. de re. eccle. nō alie. ⁊ per hͦ ſit pͥma qō expedita. ¶ In ſcd̓a qōe nūquid valeat ꝯͣ ctus conclude breuiter ꝙ aūt conͣctus eſt initꝰ cū dāno eccleſie ⁊ non valet nec de pn̄ti nec ī fu tuꝝ. aut concernit vtilitatē eccleſie vel eſt dubi um. ⁊ tunc eſt in optione ep̄i. utꝝ uelit illū ꝯͣctū habere ratū. nec eſt in pendēti ut dicit h̓ Hoſti. per illud. c. ſi qua de rebus. xii. q. ij. vbi bonus tex. ⁊ vide circa hͦ qd̓ noͣ. Cal. ī. c. ſi quis p̄ſbyte roꝝ. de reb. eccle. non ali. ⁊ intellige de conͣctu n̄ ꝑmiſſo capitulo. nā tunc cū deficiat ptās in capi tulo debemꝰ dicere ꝙ ex defectu ptātis corruit conͣctus ipō facto. ſed in fauorē eccleſie eſt īdul tū ut ep̄s nouiter creatus poſſit illum conͣctum habere ratū. etiā ſi ſit alienatōis ut eſt tex. mēti tenēdus in dicto. c. ſi qua de rebus. ⁊ in hoc noͣ iſtā glo. ¶ In tertia. q. nūꝗd valeat iudiciū agi tatū ſuꝑ rebus eccleſie vacātibus glo. h̓ dicit ꝙ non ſed dic lacius vt dicet̉ in. c. ſi. jͣ. e. vbi ponit̉ materia ⁊ vide qd̓ dicit īpēmet ī. c. edoceri. sͣ. d̓ reſcriptis. onis Lla deuoti capi tulū ſede vacāte nō cōfert p̄bēdas ſpe ctātes ad collationē p̄lati. vel latius ⁊ clariꝰ ſic Bn̄ficia ſpectātia ad collationē p̄lati dūtaxat n̄ poſſūt cōferri ꝑ capl̓m ſede vacāte. pͦ deciſe nar rat factū 2º. diffinit 3º. ſoluēs obſtaculū ꝓbat d̓ uolutōi locū nō fuiſſe. ſcd̓a ibi eccleſiā. tertia ibi nō obſtante. ¶ N Noͣ pͦ ꝙ collatio ſcā ꝑ nō habē tē ptātē ꝯferēdi nō īprimit iuſtū colorē poſſidē di. ēt ſi fuiſſet ſecuta cōfirmatō pape ī forma cō muni. nā hic fuit ſcā collatio ſeu ꝓuiſio ꝑ papā nō hīta mētōe de poſſeſſione alteriꝰ. tn̄ ī conͣriū poſſꝫ allegari. c. qꝛ diuerſitatē. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ ad iſtū tex. pōt rn̄deri. ꝙ ꝓuiſus ꝑ capl̓m nō poſſide bat. ⁊ de maͣ dic ut plene dixi in. c. cuꝫ nr̄is. ⁊. c. lr̄as. sͣ. ti. ꝓx. pͥmū dictū multū mihi placet. No ſcd̓o ibi cū nuſqͣꝫ inueniāt̉ ꝙ capl̓m nō ſuc cedit ī iure ep̄i. niſi ī caſibus ī iure exp̄ſſis. ⁊ fa cit ꝙ ī caſibus dubijs potius iudicemus ꝯͣ capi tulū ¶ Ultīo noͣ ꝙ vacāte ſede ēt magno tꝑe n̄ pōt capl̓m cōferre bn̄ficia ſpectātia ad collatio nē ep̄i. ē gͦ recurrēdum ad papā ẜꝫ Hoſti. qd̓ ſa tis placet. nā capitulū uel archiep̄s nō ſuccedūt niſi in caūnegligētie uel quādo ep̄s delinꝗt ī cō ferēdo īdigno iuxͣ ea q̄ habēt̉ ī. c. ii. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ in c. cū in cūctis. de elec. gͦ recurrēdū ad papā ꝗ ge neralis ē ordinariꝰ totius orbis. ix. q. iii. cūcta ꝑ mūdū. ⁊ in. c. ii. d̓ p̄bē. li. vi. Sꝫ limita hunc tex. ẜm noͣ. opi. q̄ noͣ. ꝑ Io. an. in. c. qͣꝫqͣꝫ. d̓ elec. li. vi. vbi dicit hͦ ꝓcedere ī bn̄ficiis ad ep̄m ſpectāti bꝰ ꝓp̓o iure. ſecꝰ in bn̄ficiis d̓uolutis ad ep̄ꝫ ꝓ pt̉ negligētiā uel delictū inferioris qꝛ illa poſſūt cōferri ꝑ capl̓ꝫ ſede vacāte qd̓ ſemꝑ noͣ. ⁊ reddi tur ibi rō. nā iſta deuolutio ꝑtinet ad iuriſdcōeꝫ ep̄alē vn̄ rōe iuriſdcōis ep̄alis deſerūt̉ ſꝫ ī iurꝭ. dictione ep̄ali ſuccedit capl̓m. Itē poſſꝫ allega ri alia rō. nā capl̓m nō ſuccedit in collatōe bn̄fi cioꝝ qꝛ collatio ꝯputat̉ int̓ fructus eccl̓ie. vr̄ ēt ꝗdā fructus rōe honorificētie ⁊ qꝛ ibi gr̄a exer cet̉ ut dicit gl. noͣ. in. c. cū olim. de maio. ⁊ obe. ſꝫ hͦ nō pōt dici ī bn̄ficijs deuolutis. nā deuolutio nō fit ad ep̄m fauore ſui ſꝫ fauore bn̄ficii. gͦ nō debet ſpectari nouus ſucceſſor. ⁊ hͦ rō multū vr̄ mihi ſtringere ⁊ magis qͣꝫ pͥma alle. ꝑ Io. an. ⁊ facit bonus tex. cū gl. ī. c. ſtatutū de p̄bē. li. vi. Itē adde aliā bonā limitatōeꝫ. vbicūqꝫ enī ca pitulū nō pōt cōſerre pōt alia bn̄ficia ꝯmēdare donec alit̓ fuerit ꝓuiſū ꝑ ſuꝑiorē ut tenꝫ Io. an. ī. c. vno. ne ſede vacā. li. vi. ⁊ Uincen. h̓ ꝗ tn̄ vr̄ hͦ limitae̓ cū bn̄ficiū hēat onꝰ annexū. alle. c. ſigni ficatū. de p̄bē. Ego dicerē ꝙ is ꝗ hꝫ cuſtodiā ec cleſie vacātꝭ p̄t ponere admīſtratorē nō ſolū re ſpcū oneꝝ ſꝫ ēt reſpcū reꝝ gubernādaꝝ facit. c. bone. d̓ appl̓. ⁊. c. fi. d̓ ſtatu regū. vbi ep̄s dat icō nomū monaſterio vacāti. cui tn̄ de p̄lato ꝓuide re nō pōt ita dico ī ꝓpoīto ī caſibus in ꝗbꝰ cū ſtodia ſpectat ad ep̄m puta qꝛ ad eū ſpectat col latio. poterit capl̓m ponere īconomū ſeu eccl̓iā ꝯmēdare alicui gubernādā donec fuerit ꝓuiſuꝫ d̓ paſtore ⁊ hͦ noͣ. nā capitulū regularit̓ ſuccedit ī oībꝰ q̄ ſūt iuriſdictōis neceſſarie iuxͣ noͣ. ꝑ glo. cle. i. de here. ⁊ ī. c. vnico. d̓ ma. ⁊ obe. li. vi. 3º. limi ta hūc tex. ꝑ. d. c. vnicū. e. ti. li. vi. nā vbi collatio ꝑtinet ad ep̄m ⁊ ad capl̓m ſil̓ capl̓m ſede va. p̄t ꝯferre. ⁊ dic ut ibi latius hēt̉. ¶ Nūꝗd aūt ca pitulū pōt reciꝑe reſignatōeꝫ bn̄ficioꝝ ſpectan tiū ad collatōeꝫ ep̄i ſed̓ vacā. vide plene ꝑ dn̄os d̓ rota d̓ciſionē. ccci. ¶ Sꝫ op. ꝯͣ p̄dcā ⁊ ꝯͣ tex. d̓. c. cū olī. sͣ. alle. ⁊ ī. c. i. d̓ īſti. li. vi. vbi capl̓ꝫ con firmat electōes ⁊ īſtituit pn̄tatos ſede vacā. gl. h̓ inſtat. vera ſolutō ē ꝙ iura uoluerūt dar̄ capi tulo ſed̓ vacāte ptātē cōfirmādi ⁊ īſtituēdi ſꝫ n̄ ꝯferēdi. Rō diuerſitatꝭ qꝛ collatō ē q̄dā donaº. vn̄ collator vtit̉ gr̄a ut h̓ ⁊ ſic ē ꝗdā fructꝰ rōe honorificētie quā exercet p̄latꝰ ī ꝯferēdo. ſꝫ cō firmatio ul̓ īſtitutio nō ē donatio īmo neceſſa ria ⁊ debita ſi electꝰ ⁊ pn̄tatꝰ ē idoneꝰ ut ī. c. p̄ꝰ quā. de elec. ⁊. xvi. q. vij. decernimus vnde con firmatio ⁊ īſtitutio ſūt iuriſdictionis neceſſarie iō capl̓m ſuccedit in iſtis. ſꝫ nō ī cōferēdo quia magis preiudicium fieret epiſcopo ſuturo. naꝫ ſicut non ſuccedit in fructibus epiſcopatus ita nec in iſta honorificētia que eſt quidam fructꝰ iuris conferendi. An autem ſuccedat capitulū in ptāte abſoluēdi excoīcatū ab epiſcopo mor tuo. glo. diſputat ſed hodie eſt deciſum in. d. c. vnico. de maio. ⁊ obe. li. vi. ⁊ dr̄ ꝙ ſic ⁊ uide ple ne de materia ꝙ dixi ī. d. c. cū olī. d̓ maio. ⁊ obe. ubi dedi multas remiſſiones in ꝗbus ſuccedit capl̓m loco ep̄i mortui. A bbas. Onſtitutus creiuci Sed̓ va ciū hītū Seccl̓iaꝫ nō tenet. pͦ narrat factū ſuper De his qͣ ſi. t. p̄la. quo atteſtatiōes fuerunt r̄cepte. 2º. illas repro bat dicēs qͣre ibi nos. ¶ Noͣ ex tex. ibi ſuꝑ li bertate ꝙ pōt agi poſſeſſorio nedū ſuꝑ qͣſi poſ ſeſſiōe eligēdi. ut ī. c. cū eccl̓a. d̓ cauſa poſ. ⁊ pro prie. ſꝫ ſuꝑ libertate eligēdi. vn̄ ſi eccleſia eſt in poſſeſſiōe. ſꝫ nō libere poſſidet. ut qꝛ aliꝰ mo leſtat pōt agi ſuꝑ hac libertate vide tex. ī. c. piſa nis. de reſti. ſpo. ¶ Ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ ſuꝑ iuri bꝰ īcorporalibꝰ pōt agi poſſeſſorio. ¶ Noͣ ꝙ ſede vacāte nedū iudiciū n̄ pōt de nouo īſtitui. ſꝫ etiā īſtitutū ꝯtinuari nō pōt. dꝫ gͦ ſuperſede ri. ⁊ expectari ſb̓ſtitutio pōtificis ⁊ hͦ ꝓcedit n̄ ſolū cū eccleſia ē actrix. ſꝫ etiā ſi eſt rea. ¶ Sꝫ q̄ro nūꝗd hͦ ſit verū īdiſtīcte. Inno. hic excipit caſū. cū teſtes ſint ſenes ⁊ valitudinarii. ſeu cuꝫ timet̉ de eorū abſētia diuturna. tūc enī poſſunt teſtes recipi ſede vacāte iuxͣ ea que habent̉ ī. c. qm̄. ī prī. sͣ. ut lite n̄ cōtꝭ. Hoſti. etiā excipit aliū caſum .ſ. cuꝫ litigat̉ ſuꝑ bonis capl̓i. duntaxat. nā ī illis pōt capl̓m age̓ ⁊ cōueniri nō obſtante vacationē ſedis ad hͦ qd̓ noͣ. ī. c. edoceri. de r̄ſcri ptꝭ. Et noͣ bn̄ hͦ dictū. nā lꝫ alias ī bōis diſtinctiſ nō poſſit age̓ capl̓m ſine ꝯſēſu ep̄i ſi cā ē grauiſ iuxͣ noͣ. in. c. edoceri. ⁊ ī. c. i. de ꝓcura. ⁊ ī. c. cām de iudi. tn̄ ſi ſedes vacat. puto ꝙ cā poterit agi tari exqͦ ꝑtinet ad capl̓m dūtaxat. nec pōt hr̄i ep̄i ꝯſiliū ul̓ conſenſus pro hͦ. c. vnicū. e. ti. li. vi. ⁊ hͦ puto valde limitare noͣ. ī iuribus p̄alle. vid̓ etiā de hac maͣ ꝑ Inno. ī. c. i. sͣ. e. vbi firmat re gulā huiꝰ. c. ꝓcedere ī bōis ep̄atus ⁊ eiꝰ iuribꝰ ſꝫ ī bonis ſeu iuribꝰ īferioris eccl̓e variari. naꝫ prīo vr̄ velle ꝙ capl̓ꝫ poſſit cōſtitue̓ actorē l̓ ſin dicū ad agēdū. ar. ī. l. i. §. ij. ⁊ in. l. ſicuti. ff. ꝙ cu iuſqꝫ vniuer. no. ⁊ ſic n̄ caret eccl̓a legitīo defē ſore. ⁊ ita vr̄ firmae̓ ī. c. cū dilecti d̓ ꝯſue. in pͥn. ſꝫ poſtmodū vr̄ ſētire ꝯͣriū ī. d. c. i. dicens ꝙ vbi bōa ꝑtinēt ad p̄latū tm̄ ul̓ ad p̄latū ⁊ capl̓m. nō pōt capitulū ea bona ī iudiciū deduce̓ qꝛ admī ſtratio ꝑtinet ad p̄latū. ut ī. d. c. edoce̓i. dicit tn̄ ꝙ ſi vacatio eēt diuturna poſſet ꝓuideri ꝑ da tionē curatoris vt ī. l. i. ⁊. ij. ff. de cura. bo. dan. ⁊ dabit̉ viſitator eccleſie vacāti. lxi. diſ. obitū. ⁊ ceſſāte alio viſitatore dicit ꝙ ep̄s ē a iure ui ſitator ī oībꝰ eccleſiis īferioribꝰ ſue dioceſis ⁊ ꝓ hͦ ſc̄it tex. ī. c. fi. de ſuceſ. ab īteſta. vbi ep̄us a git ꝓ eccleſia vicina. fallit hͦ ſecūdū eū ī ꝗbuſdā iuribꝰ q̄ meliꝰ tractāt̉ ſede vacāte vt cū agit̉ d̓ iure eligēdi ut ī. c. cū dilectꝰ. de cōſue. vl̓ d̓ retē tiōe fructuū eccl̓e vacātis. ut ī. c. vnico. ne ſede va. vl̓ de diuiſione p̄bēde ut ī. c. vacāte. d̓ p̄ben. ⁊ ſic d̓ ſi. ¶ Et ex his potes ſic diſtīgue̓ cū q̄ri tur nūꝗd poſſit iudiciū agitari ſede vacāte qd̓ ⁊ ut agit̉ d̓ bonis eccleſie cathedralis. aut d̓ bo ais eccl̓e īferioris. prīo cāu. aut de bonis eccl̓e ⁊ pōt agi. aut de bōis prelati aut cōibꝰ ⁊ agi nō pōt. ⁊ vid̓ circa hoc qd̓ le. ⁊ noͣ. ī cle. fi. d̓ ꝓcura. ⁊ puto ꝙ ſolus papa poſſit dare curatorē huiꝰ modi bonis eccleſie cāthedralis qͦ ad effectuꝫ agēdi. ar. ī. c. is cui. d̓ elec. li. vi. ⁊ ī. c. paſtoralis. de offi. ordi. 2º. cāu aūt eccleſia non ē collegiata aut ſic. pº. cau poterit ep̄us agere ⁊ defēde̓. ma xīe cū vacatio eſt diuturna vt in. d. c. fi. Si v̓o eccleſia eſt collegiata tūc puto ꝯgruētius agi ꝑ capl̓ꝫ auctoritate ep̄i ⁊ hͦ cū nec̄itas vel cū vaca tio eſt diuturna. al̓ debe̓t expectari p̄latꝰ vt. c. ne ꝓ defectu. de elec. ⁊ qꝛ defēſio iuriū pº loco ſpectat ad p̄latū collegij vt ī. d. c. edoceri. fallit ī caſibus ſp̄alibꝰ de ꝗbus. sͣ. dixi. Abbas. ¶ De his q̄ fiūt a p̄lato ſine ꝯſēſu capl̓i. Ru. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedētia hͦ mō. Supra viſū ē de īſtitutōibꝰ ac collatiōibꝰ bn̄ficioruꝫ verū qꝛ dubitari poſſet vtrū ep̄us poſſet īſtituē vl̓ ꝯfer re ſine ꝯſēſu capl̓i. iō ſūpta occaſiōe poſuit cō pilator rubricaꝫ generalē de his q̄ fiūt a p̄latis ſine ꝯſēſu capl̓i. vl̓ poſſimꝰ cōtinuare 2º. mō ad rubricā p̄cedēteꝫ. Supra viſū eſt ꝙ ſede vacā te nihil dēt attētari ꝑ capitulū. ſꝫ quia poterat dubitari nūꝗd ſede r̄pleta poſſit p̄latꝰ diſpone̓ d̓ rebꝰ eccleſie ſin̄ capl̓o. iō ſubijcit̉ hec rubrica Rrita ePi Tauicatio Nō tꝫ rei eccleſiaiaſtice abſqꝫ approba tione capituli. hͦ. d. non diuiditur Noͣ. pº. tres contractus inhibitos prelato abſqꝫ conſenſu ⁊ ſubſcrip tione canonicorū vt dōatio vēditio ⁊ ꝑmutatō Et noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ v̓bū vēditō n̄ ꝯp̄hēdit ī ſe dōatōeꝫ neqꝫ ꝑmutatōeꝫ. In ꝯͣriū ē tex. ī. l. ſtatulib. ff. d̓ ſtatulibe. vbi dr̄ ꝙ v̓bum ēptio ſeu vēditō ꝯp̄hēdit ī ſe omnē ꝯͣctū ꝑ quē tn̄ fertur dn̄iū ad idē tex. ī. l. voluntas. C. de fideicō. In ꝯͣriū ⁊ ꝓ pͥmo dicto facit. l. i. de re. decur. ſine d̓ cre. nō alie. li. x. ⁊ dic ꝙ ubicunqꝫ ſit cōmemo ratio precii verbū vēditō verificat̉ tantū ī ven ditiōe vulgarit̓ ſūpta qn̄ .ſ. interuenit precium vt eſt tex. ī dc̄a. l. i. vn̄ ꝓhibitꝰ vēdere ſine certa ſolennitate ne decipiat̉ in precio pōt dōare ſin̄ aliqͣ ſolennitate vt eſt tex. in dc̄a. l. i. ſꝫ vbi non ſit cōmemoratō precii. tūc verbū vēditō capit̉ largo mō niſi forte eſſemꝰ ī maͣ odioſa. ſꝫ ꝓptꝭ cōeꝫ vſuꝫ loquēdi qui regularit̓ dēt attēdi etiā ꝯͣ ꝓptiū ſignificatū vocabuli. vt ī. l. libroꝝ ī. §. ꝙ tn̄ caſſius de lega. iii. ⁊ in l. labeo. ff. de ſup. lega. ⁊ in. c. ex lr̄is de ſpon. capiet̉ verbū vēdi tio ꝓ ſp̄e diſtincta ab alijs cōtractibꝰ ⁊ ita capi tur hic. ¶ Noͣ 2º. ibi abſqꝫ collaudatōe vnum caſum in qͣ reꝗͥrit̉ cōſenus capl̓i nec ſufficit ꝯſi lium .ſ. cum agit̉ de alienatiōe rei eccl̓aſtice. ad idem. xii. q. ii. in. c. ſine exceptione. ⁊ regularit̓ in quibus caſibus requiritur cōſenſus capl̓i. ⁊ in quibus ſufficit conſilium dicaꝫ in. c. nouit. jͣ. .e. ⁊ per hoc verbum collaudatione dicit Egi dius ꝙ requiritur conſenſus expreſſus ⁊ ve rum dicit. ꝙ vbi agitur de alienatione ꝑpetua requiritur conſenſus expreſſus capituli. n̄ aūt tacitus vt eſt tex. iuncta glo. ī. c. i. de re. eccle. n̄ alie. li. vi. an autem ⁊ quando ſufficit tacitus. dicam latius in. c. ſe. ¶ No ibi ſubſcriptiōe ꝙ De his q̄ fiūt a p̄la. 0 ī alienatiōe rei eccleſiaſtice reꝗrit̉. nedū ꝯſēſuſ canonicoruꝫ. ſꝫ etiā ip̄orū ſb̓ſcriptio ⁊ facit hic Inno. vnā r̄gulā ꝙ nūqͣꝫ reꝗͥrit̉ ſb̓ſcriptio niſi ī cāibꝰ ī iure exp̄ſſis qd̓ noͣ. ⁊ ꝓ hͦ dic̄o adduco rōeꝫ. nā regl̓arit̓ ī qͣlibꝫ diſpoſitiōe ſufficit ꝯſen ſus nec reꝗͥrit̉ ſcriptura. l. pactū. C. de pac. vid̓ glo. ī. c. i. de cēſi. li. vi. gͦ niſi ſpecifice iure cauea tur vt fiat ſubſcriptio noͣ eſt illa necͣia ⁊ hodie ī pluribꝰ lociſ nō ẜuat̉ qd̓ h̓ dr̄ de ſubſcriptione Et ſatis poſſet dubitari nūꝗd ꝯſuetudine poſ ſet tolli. nā eſſet ītrare illā. q. nūꝗd ſolēnitas re quiſita ī alienatiōe rei eccl̓e poſſit tolli cōſuetu dīe. nā pleriqꝫ tenuerūt ꝙ n̄. de hͦ dicet̉ ī. c. nul li. de re. eccle. nō alie. ¶ Noͣ ibi clericorū ꝙ in alienatiōe debēt clerici cōſētire. ⁊ ſe ſb̓ſcribere Sꝫ q̄rit̉ de ꝗbꝰ clericis loquit̉ iſte tex. dic col ligēdo dc̄a doc. ꝙ aūt agit̉ de alienatiōe rei ec cleſie cathedral̓ aut īferioris. prīo cāu ītelligit̉ de canonicis cathedral̓ eccl̓e. n̄ aūt ītelligas de alijs cleric eccl̓e ꝗ n̄ ſūt d̓ capl̓o ad hͦ. c. i. d̓ re. eccle. n̄ alie. li. vi. ⁊ ſufficit ſcd̓ꝫ doc. ꝯſēſus ep̄i ⁊ clericorū abſqꝫ ꝯſēſu pape vl̓ archiep̄i. hͦ ītelli ge niſi p̄latꝰ iurauerit n̄ alienare romano pōti fice īcōſulto ſecꝰ ſi iurauerit n̄ alienare ſin̄ licen tia pape. ⁊ ꝓ hͦ dc̄o vid̓ qd̓ dicā ī. c. fi. de ec. edi. nec reꝗret̉ ꝯſēſus canonicorū abſētiū. ſolū eniꝫ vocāt̉ pn̄tes. x. q. ii. hͦ ius. ⁊ ſic noͣ iſtū caſū in qͦ abſētes n̄ vocāt̉ lꝫ agat̉ de alienatiōe rei vide gl. ī. c. ii. de teſti. li. vi. q̄ pōit ſolū tres caꝰ ī ꝗbus abſētes ſūt vocādi. ſꝫ vide qd̓ dicā ī. c. i. d̓ his q̄ fiūt a ma. ꝑte ca. vbi latiꝰ hͦ attingā. Concluſio gͦ ē ī hoc pº mēbro ꝙ ī alienatiōe rei cathedral̓ ſufficit ꝯſēſus ep̄i ⁊ capl̓i cū ſubſcriptione tātū ip̄orū canonicorū. ⁊ tractatu precedēte. ⁊ d̓ hoc tractatu dicet̉ ī. c. tua. de re. eccle. n̄ alie. 2º. mē bro .ſ. ī bōis eccl̓e īferioris dicit h̓ Inno. ꝙ non reꝗͥrit̉ ſubſcriptio canonicorū eccl̓e cathedral̓ ſꝫ ſufficit ꝯſēſus clericorū eccl̓e īferioris cuius res alienat̉. ⁊ reꝗrit̉ ꝯſēſuſ ⁊ ſb̓ſcriptio ad hoc xii. q. ii. placuit Do. An. dicit alios tene̓ ſuffice̓ hͦ cāu ꝯſiliū canonicorū eccl̓e cathedral̓. ⁊ ſic ſi plicit̓ trāſit. ⁊ dicit ꝙ Inno. hāc opi. tenuit ī. c. nouit. jͣ. e. ⁊ ſic fuit ſibi ꝯͣriꝰ qꝛ hͨ r̄ꝗrit ꝯſēſum. ⁊ ibi ꝯſiliū. ⁊ lōga ē dr̄a īter ꝯſiliū ⁊ cōſēſū vt in c. cū ī veteri. de elec. ⁊ ī. c. cū olī. d̓ arbi. ¶ Sed aduerte vltͣ doc. nā r̄perio Fe. ꝯſilio. cxxxvii. tene̓ ꝙ n̄ reꝗrit̉ hͦ cāu ꝯſēſus vl̓ ꝯſiliū eccl̓e ca thedral̓. ſꝫ ſufficit ꝯſēſus ſeu auctoritas ep̄i. ſꝫ ꝯͣ eū vr̄ tex. ī. d. c. i. d̓. re. eccle. n̄ alie. li. vi ad qd̓ ip̄e ſpecifice n̄ rn̄dit. ⁊ ml̓tū facit. c. cū apoſtoli. ca. jͣ. eo. vbi vr̄ ꝓbari ꝙ etiā ſi eccl̓a inferior ſit collegiata reꝗͥrit̉ ꝯſēſus eccl̓e cathedral̓ exͣ ca ſū ſp̄alē ibi poſitū. vn̄ dicerē ſic ꝙ ſi ep̄s eſt au ctor ī alienatiōe rei eccleſie īferioris. ⁊ tūc r̄qui rit̉ cōſēſus capl̓i ſui. ⁊ ſic pōt generalit̓ ītelligi iſte tex. ⁊ ita loꝗtur tex. ī. d. c. i. ⁊ vide ibi glo. in v̓bo tenues. ſꝫ qn̄ ep̄s n̄ ē aucͣtor ſꝫ rector eccle ſie īferioris. ⁊ tc̄ ſi n̄ hꝫ collegiū ſufficit ꝙ r̄ctor alienet cū auctoritate ep̄i nec ēt exigit̉ d̓cretuꝫ ſi autē hꝫ collegiū reꝗͥritur cōſenſus collegii ⁊ ſubſcriptio cū auctoritate ſoliꝰ ep̄i. hͦ vr̄ ꝓbari xii. q. ii. abbatibꝰ ⁊. c. placuit. ⁊. xvii. q. iiii. ī ven ditionibꝰ. ⁊ vide tex. iūcta cū gl. ī cle. i. d̓ re. ec. nō alie. Et rō diuerſitatꝭ poteſt eſſe qꝛ vt ep̄s ē auctor vr̄ ſolꝰ ⁊ ſingularis ī alienatiōe rerū me rito dꝫ hr̄e ꝯſēſū capl̓i ſui ne ꝑ eū diſſipēt̓ bōa eccl̓e īferioris. ſꝫ ī alio cāu alienatō n̄ procedit ab eo. ſꝫ ab eccl̓a īferiori. qͣre ſufficit auctori tas ſua ſimpl̓r. vtile tn̄ eſſet r̄ꝗre̓ ꝯſiliū capl̓i ſui vt ī. c. nouit. jͣ. e. ¶ Sꝫ qͣro nūꝗd alienatio fa cta ꝑ ſolū ep̄ꝫ ſit oīno irrita ita vt n̄ poſſit rati ficari ꝑ eccl̓aꝫ. Hoſti. ⁊ cōiter doc. dicūt ꝙ capi tulū poterit approbae̓. ⁊ hoc ꝓcedit fauore ec cleſie vn̄ ꝯͣctꝰ claudicat. ſil̓e ī eo ꝗ emit a pupil lo ſine auctoritate tutoris. nam ipſe obligatur pupillo. ſꝫ pupillus ſibi n̄ obligat̉. vt ī. l. iulianꝰ §. ſi quis a pupillo. ff. de ac. em̄. ⁊ noͣ hͨ dc̄a ⁊ iū ge cū noͣ. in. c. i. sͣ. e. ſicut enī pōt p̄latꝰ hr̄e rataꝫ alienationē factā a capl̓o ſede vacāte. xii. q. ii. ſiqua de rebꝰ. ita ⁊ capl̓m pōt hr̄e ratam aliena tionē factā a ſolo p̄lato ⁊. hoc ꝓcedit ī dubio ī alienatiōe tꝑali. ſꝫ ī ꝑpetua ē maius dubiū cuꝫ ibi dēat ꝓcedere tractatꝰ. vt ī. c. tua. jͣ. e. ⁊ ſenſit hoſti. ī. c. iii. jͣ. e. vt nō poſſit hr̄i rata ꝑ capl̓m. ⁊ h̓ ſētit ꝯͣriū. ſꝫ tene pͥmū dictū. nā ī ratificatiōe pōt hr̄i tractꝰ. ⁊ hͦ vt dixi ꝓcedit fauore eccl̓e ar. ī dc̄o. §. ſi ꝗs ⁊ ī. d. c. ſi qua. ¶ Ultīo q̄ritur ꝗd ſi ep̄s n̄ hꝫ capl̓m qꝛ ꝓpter guerras eccleſia ē deſtructa. dicūt doc. ꝙ loco canonicorum hē bit alios clericos honeſtos. ar. lxv. diſ. ſi forte ⁊ in. l. vbi abſūt. ff. de tu. ⁊ cura. da. ab his. uide bonū tex. xvii. q. iiii. ī. c. nullꝰ res. ⁊ noͣ hͦ dictuꝫ ⁊ ē vtile illud ẜuare ī alienatiōe fiēda etiaꝫ per p̄latuꝫ eccl̓e īferioris. ¶ In glo. ii. ī fi. noͣ glo. ꝙ ī alienatiōe rei parue non reꝗrit̉ conſenſus capl̓i. ſꝫ vide doc. in. c. ſe. vbi ſētiūt ꝙ n̄ r̄ꝗritur exp̄ſſus ꝯſenſus. ſꝫ tacitꝰ bn̄ requirit̉ ar. ī. c. ſe. ⁊ eſt bona limitatio. ⁊ fc̄it tex. in. c. ſe. ſecunduꝫ vnum ītellectuꝫ. et vide alios caꝰ leues hic ex ceptos per doctores. ⁊ cetera. Abbas. Ontinebatur pa In li alienatōe quā fc̄it p̄latꝰ taciturnitaſ capl̓i hēt̉ ꝓ ꝯſēſu In pͥª pōit̉ deciſa ꝯſultaº. In 2ª diſtīguēs rn̄ſio. ubi ꝯſultaº. ¶ Noͣ pº ſcd̓ꝫ cō munē ītellectuꝫ. c. ꝙ ꝯceſſio rei eccl̓aſtice fc̄a ꝑ prelatū ad vitā r̄cipiētis tenet ſine ſolēnitatibꝰ requiſitis in alienatione ꝑpetua. nā vt hic patꝫ nō fuit hic requiſitus tractatus nec habitꝰ con ſenſus expreſſus. nec interuenit auctoritas ſu perioriſ ⁊ ſic videtur iſte tex. mirabilis. Cōtra xii. q. ii. §. perpetua. ⁊. c. nulli. de re. eccle. non a lie. nam id qd̓ datur ad vitā alicuiꝰ poteſt di ci perpetuum qͦ ad hoc vt ſeruetur ſolennitas requiſita in alienatione perpetua. ſed vide Fe. conſilio. li. vbi videtur intellige̓ iſtum tex. ī cō ceſſione rei modice. ſecus dicenduꝫ ſi reſē ma gna. tc̄ enim interuenire debent ſolennitates re quiſite in alienatione perpetua. vt in. d. §. per petua iuncta glo. ⁊ vide Io. an. in additi. ſpe. De his q̄ fiūt a prela. in ti. de re. eccle. nō alie. ſuꝑ rubrica. ī fi. vbi idē vr̄ ſētire. ⁊ hoc noͣ. ſcd̓o collige ꝙ abbatiſſa hēt liberā admīſtratōeꝫ ſui moͣſterii ſicut abbas. ⁊ ꝙ ad validitatē ꝯceſſiōis fiēde ꝑ eā dꝫ īt̓uēire conſenſus capl̓i ſui. Ex quo collige ꝙ per abba tiſſam ⁊ moniales non ob. ſexu femineo diſ ponitur res moͣſterii. ¶ Op. ꝯͣ tex. ⁊ vr̄ ꝙ con ceſſio ſecūda ſēꝑ debꝫ p̄iudicare pͥori ſi fuit de uētū ad traditiōeꝫ rei vt ī. l. quotiens. C. de rei vendi. vbi dicit tex. ꝙ ſi primo vendidi reꝫ vni ⁊ non tradidi. 2º. vendidi alteri ⁊ tradidi ꝙ ſe cūdus ē potior. So. h̓ dicit Hoſti. poſt Inno. ꝙ illa lex non habet locum in perſonis eccleſia ſticis qꝛ non debent adhibe̓ fraudem ī ſuis cō tractibus. vt in. c. ꝑ tuas. de dona. ſꝫ laici quaſi naͣliter adinuicem decipiunt. l. in cauſe. la ij. de mino. Item conſenſus ſpiritualis fortior ē qͣꝫ corporalis id̓o difficilius rūpitur. vt in. c. ij. de tranſla. p̄la. ſꝫ hoc dictū quod vr̄ multū ſingu lare ſi eſſet verum non placet communiter mo dernionibus qꝛ diſpoſitio illiuſ legis non r̄pe ritur correcta ꝑ aliquē canonē ideo n̄ dꝫ corri gi ꝑ gl. magr̄orum. Sed poſſet ſaluari illud di ctū ī cōceſſionē rerū ſpūaliū. nam in illis ex ſo la ꝯceſſiōe tnͣſfert̉ ius ī re. ut ē tex. noͣ. ī. c. ſi tibi abſenti. de prebē. li. vi. ⁊ facit. c. fi. de ſpon. duo ⁊ qd̓ dixi poſt Inno. ī. c. īter cetera de preben. Poſſet etiā ſaluari cū eccl̓a vendidit eccl̓ie. ut ex ſola ꝯceſſiōe ſit trāſlatū dn̄iū ī eccleſiā ar. in l. fi. C. de ſa. ſan. eccle. ⁊ ſic nō ꝓderit Zꝯceſſio cū trāſlatiōe. illa tn̄ lex nō loꝗt̉ qn̄ eccleſia ꝯͣxit ꝯͣ eccleſiaꝫ. vn̄ eſſet diſceptādum vtrū p̓uilegiū illiꝰ legis. hēat locū ī diſpoſitiōe eccl̓e aduerſuſ eccleſiā ⁊ ſatis ēt poſſet teneri ꝙ ſic. ⁊ facit noͣ. ꝑ Bar. ī aucͣ. quas actiones. d̓ ſa. ſā. eccleſi. vbi diſputat an pͥuilegiatus vtat̉ pͥuilegio ꝯͣ parit̉ priuilegiatū. ¶ In glo. i. ibi. ar. ꝯͣ. sͣ. c. ꝓxīo. et facit ille tex. ī ꝯͣriū qꝛ ibi ad validitateꝫ ꝯceſſio nis reꝗrit̉. collaudatio capituli ⁊ ſic ꝯſēſus ex preſſus vt ibi dixi. Itē ſubſcriptio cuiꝰ ꝯͣrium īnuit̉ h̓. nā hic ſufficit ſcientia capituli ſine ꝯͣdic tiōe ⁊ glo. optīe ſoluit ⁊ ſolutiōeꝫ eiꝰ ſꝑ noͣ. ut ī cōceſſiōe faciēda īꝑpetuū reꝗrāt̉ ſolēnitateſ a iure reꝗſite ⁊ ſubſcriptio ⁊ conſenſus exp̄ſſus ſecꝰ ī ꝯceſſiōe facta ad tp̄s. ⁊ vide glo. cōſil̓em ī. c. i. de re. eccle. nō alie. li. vi. in verbo ꝑpetuis. Inno. ⁊ Hoſti. pº. ponūt hāc lec. glo demū po nūt aliā dicētes tex. poſſe ꝓcedere ī decīa mo dici valoris al̓. aūt fuiſſet neceſſarius cōſēſus ſuꝑioris. xvij. q. iiij. ī vēditiōibꝰ. qui hic n̄ īter uenit pōdera bn̄ hūc ſcd̓ꝫ ītellectū. Ex qͦ habes primo ꝙ vbi fuerit ꝯceſſio magne rei etiā ad tē pus dꝫ īteruenire cōſenſus capl̓i expreſſus qd̓ voluit Io. an. ī addi. ſpec. vbi. sͣ. ⁊ pōt nitelligi tex. qn̄ fit cōceſſio ad tēpus n̄ modicū puta ad vitā alicuiꝰ. nā tūc eꝗparat̉ ꝑpetue alienatōi qͦ ad ſolēnitatē ẜuādā ut. sͣ. dixi. ¶ Iteꝫ noͣ. ex hͦ ītellectu ꝙ ī ꝯceſſiōe rei modice ad vitā alicuiꝰ n̄ ē neceſſarius cōſenſus ep̄i. ſꝫ ſufficit volūtas p̄lati ⁊ capl̓i ſecꝰ ī cōceſſiōe rei n̄ modice ⁊ fc̄it c. terrulas. xii. q. ii. Limita oīa p̄dc̄a. pº. ꝙ vbi cūqꝫ bōa p̄lati ſūt diſtīcta a bonis capl̓is tunc ſufficit ſola cōceſſio p̄lati uſqꝫ ad vitā ip̄iꝰ p̄lati qꝛ ſolū agit̉ de preiudicio ſuo vt tenet. Fe. con ſilio. liii. vbi latius vide. ⁊ Hoſti. ī ſūma. ī. §. fi. ꝑ doc. ī. c. veniēs. d̓ tnͣſac. ⁊ qd̓ ibi dixi. 2º. limi ta ꝑ tex. iuncta. gl. noͣ. xvi. q. i. poſſeſſiones. ubi colligit̉ ꝙ cā pietatiſ pōt ſolꝰ p̄latꝰ ꝯcede̓ alicui īdigēti vnā poſſeſſionē ad vitā ſuā. ⁊ vide Ar chi. ī. c. i. de re. eccle. n̄ alie. p̄alle. ⁊ hͨ noͣ qꝛ quo tidiana. ¶ In glo. ī verbo poſt multū ibi qd̓ n̄ credo. vult gͦ glo. ꝙ lꝫ ꝯceſſio ſcd̓a ſit facta poſt magnū īteruallū. n̄ tn̄ habet robur ⁊ ſic vult ꝙ ī lr̄a ſuppleat̉ maxīe dū pōderat ꝙ nō poſt ml̓ tū tꝑis ⁊cͣ. ⁊ idem Inno. h̓ qui ad lr̄aꝫ ſupplet maxīe quaſi vellet ꝙ exqͦ prima conceſſio fuit facta ignorāte uel ꝯͣdicēte capl̓o n̄ ꝯualidat̉ ꝑ lapſum magni tꝑis. Hoſti. tenet ꝯͣriū ⁊ colligit ꝑ ar. a ꝯͣrio ꝙ ſi capl̓m a tꝑe ſciētie nō ꝯͣdicit. jͣ. ſex mēſes vr̄ cōſētire ar. c. ii. sͣ. de cōceſ. p̄ben. ⁊ vr̄ Hoſti. ītelligere tex. qn̄ decima cōcedebat̉ ī titulū bn̄ficii. ſꝫ Io. an. dicit dictū Hoſti. nō ꝓ cedere hodie ī electōibꝰ. nā ſi cōtēpti n̄ ꝯͣdicūt jͣ. edictū qd̓ hodie pōit̉ d̓ qͦ ī. c. fi. de elec. li. vi. n̄ poſſunt amplius ꝯͣdice̓. ⁊ ſic non datur hodie ſemeſtre ad ꝯͣdicēdū. ſꝫ dictū Hoſti. poſſet ꝓce dere ſcd̓ꝫ eū ī collatiōe qꝛ ī illis n̄ ponit̉ edictū nt noͣ. ī dc̄o. c. fi. Plura ſūt noͣ. ex dc̄is Hoſtiē. ⁊ Io. an̄. pº. ꝙ cōtemptus ī. actu collatiōis pōt ꝯͣdicere infra ſex menſeſ a tꝑe ſcientie. ⁊ ſic īfra tp̄us ſt datur ad cōferēdū. cōtēptus v̓o ī electō ne debꝫ ꝯͣdicere infra edictū qd̓ pōitur ꝓ cōfir matiōe fiēda al̓ non auditur niſi in caſu. c. fi. ꝗ ma. accu. poſ. ⁊ hec egregie limitant ⁊ dant ītel lectū ad. c. quod ſicut. de elec. vbi dr̄ ſimpl̓r cō tēptū poſſe proſequi iniuriā ſuā ⁊ nō apponit̉ tp̄us. Ego dicerem ꝙ aūt tex. iſte ītelligitur in conceſſione que fit loco collationis bn̄ficii. aut in conceſſione alterius rei alicui facta tāqͣꝫ bn̄ merito. primo cāu ſi prelatus contulit bn̄ficiū pn̄te capl̓o ⁊ nō ꝯͣdicēte vr̄ īcontinenti cōſētire nec dabitur tp̄us ad ꝯͣdicēdū. hoc aꝑtiſſīe vult pͥncipiū huius. c. ⁊ ſic hēs caſū in quo tacēs ha betur ꝓ cōſentiente lꝫ non agatur de re concu piſcibili ſꝫ potiuſ p̄iudicabili. Contrariū nota. per Inno. in. c. in geneſi. de elec. ⁊ ꝑ gl. ī regula is qui tacet. d̓ re. iuris in vi. ⁊. l. filius. §. īuituſ ff. de ꝓcura. ſꝫ dic hoc procede̓ ꝓpter nimiam cōiūctioneꝫ que eſt inter prelatū ⁊ collegiū ad hoc tex. no in. l. ſi ſeruus cōis. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. vbi ſi pater donat filio rem cōem ſibi ⁊ fratri fr̄e pn̄te ⁊ non ꝯͣdicente valet cōceſſio ⁊ eſt noͣ. l. ad confirmationem intellectus huiꝰ c. Itē pōt allegari dictū Inno. in. c. i. de his q̄ fiunt a ma. ꝑte ca. vbi dicit ꝙ exiſtentes in vni uerſitate debent ꝯͣdicere his que aguntur ſi no lunt conſentire al̓s habentur ꝓ conſentientibꝰ ⁊ quo ad peccatum ⁊ quo ad penam ſi aliqua ibi male agerentur. ⁊ probo illud dictū Inno. hac ratione. ꝗſquis de vniuerſitate debet votū De his q̄ ſiūt a p̄la. ſuū expͥmere in conͣcernētibus factū vniuerſita tis ex debito officii ar. in. c. i. de his q̄ fiūt a ma. ꝑte ca. is autē qui tenēt̉ loꝗ ⁊ tacet habet̉ ꝓ cō ſentiēte uel conͣdicēte quatenus tēdit in eius p̄ iudiciū. l. de etate. §. qui tacuit. ff. de interro. ac. ⁊ in. c. ſi poſt p̄ſtitū. de cōfeſ. li. vi. ita dicēdū in ꝓ poſito. Si vero cōceſſio ſit ꝑ p̄latū abſente ca pitulo tūc pōt ſuſtineri dictū Hoſti. ⁊ Io. an. ⁊ in iſto cāu ꝓprie loquūt̉ ut nō habeat̉ capitulū ꝓ cōſentiēte īcōtinēti cū ſcit ⁊ non conͣdicit. Si vero agit̉ de cōceſſione nō in titulū beneficii tō eſt dubiū qꝛ a iure nō p̄figit̉ tēpus ad actū exer cēdū. ⁊. ſic vr̄ ꝙ ꝑpetuo poſſint conͣdicere ſi ca pitulo abſente fuit fcā cōceſſio ⁊ hoc cāu poſſet ſaluari dictū glo. ⁊ Inno. ſed ſi cōceſſio eſſet fa cta pn̄te capitulo dicēdū eſt vt pͦ mēbro. sͣ. ⁊ hͦ noͣ. ¶ In fi. glo. noͣ glo. ꝙ titulus habitus a ſo lo p̄lato nō p̄ſtat cām p̄ſcribēdi ⁊ intellige quā do ſolus prelatus vēdidit ſeu alienauit. ſꝫ glo. conͣriā habes in. c. de quarta. de p̄ſcrip. ſed intel lige iſtā glo. quādo recipiens errauit in iure qꝛ credidit ſolū p̄latū poſſe alienare. naꝫ error iu ris impedit vſucapionē vt le. ⁊ noͣ. in. c. apoſtoli ce. de dona. ⁊ in. l. nūqͣꝫ. ff. de vſuca. illā glo. in tellige quādo errauit in fcō qꝛ credidit capitulū ꝯſēſiſſe ⁊ alias ſolēnitates debitas īterueniſſe ⁊ tene menti has duas ſo. ſic intellectas ⁊cͣ. Ab. UIm uos acra ſiune cō Alienaº. tꝑal̓ ſenſu capl̓i ꝑ ratificationē eius robo ratur. pͦ ponit̉ dictū. 2º. exceptio ibi niſi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ cōceſſio etiā ad tp̄us nō pōt fieri ꝑ prela tū reclamāte capitulo. ⁊ intellige ꝓut dr̄ ī. c. p̄ce den. Noͣ 2º. ibi ratā ꝙ cōſenſus capl̓i pōt inter uenire poſt factū ⁊ validare factū nullū. Sed conͣ hͦ facit. nā in alienatōne debet p̄cedere tra ctatus vt in. c. tua. jͣ. e. ⁊ ī. c. i. de re. eccle. nō alie. li. vi. Itē ſubſcriptio ⁊ exp̄ſſus cōſenſus vt. sͣ. in c. i. ¶ So. dicūt doc. ꝙ. c. pōt intelligi ī cōceſſi on ad tēpus ſcā. nā in alienatōe ꝑpetua nō vr̄ ꝙ hēat locū ratihabitio ꝓpt̓ neceſſitatē p̄ceden tis tractatꝰ ⁊ fuit hoc vltimū dictū Inno. ⁊ ſic videt̉ ſentire conͣ ea que dixi. sͣ. c. i. ſed dic meliꝰ vt ibi dictū fuit. nā fauore eccl̓ie poterit talis cō ceſſio ratificari ẜuatꝭ tūc ſeruādis. ¶ In glo. i. ibi neceſſarius ē ꝯſenſꝰ vniuerſitatis caue quia glo. loquit̉ nimis gn̓alit̓ dū dicit ꝙ in oībus ne gociis eccleſie neceſſarijs ē neceſſarius cōſenſꝰ capl̓i. nā nimis generalit̓ loquit̉ ⁊ ꝯͣ tex. c. ſe. ⁊. c. quāto. vbi ſolū regularit̓ reꝗͥrit̉ cōſiliū capl̓i ⁊ n̄ ꝯſenſus. ⁊ magna ē dr̄ia int̓ cōſiliū ⁊ cōſenſuꝫ vt dixi in. c. i. sͣ. e. vnde in multis caſibus h̓ enume ratis in glo. ſolū reꝗͥrit̉ cōſiliū. vt in eis videre poteris. ⁊ quādo reꝗͥrat̉ cōſenſus dicā in. c. ſe. Sed Goſ. quē approbāt hic doc. ponit vnā re gulā noͣ. ꝙ in cōit̓ tāgētibus ep̄m ⁊ capl̓m reꝗͥri tur cōſenſus capl̓i facit. c. accedētes. de p̄ſcript. ꝙ noͣ. ¶ In glo. fi. ibi. §. tutor. ibi autē auctori tas tutoris nō pōt interuenire ex poſtſcō ad cō ualidādū contractū minoris niſi incontinenti ī tercederet ergo conſenſus capituli non potuit hic interuenire poſt factū ad cōualidādū cōceſ ſionē ep̄i glo. non ſoluit. ſed vide ꝑ Inno. in. c. cū conſuetudinis de cōſue. sͣ. ꝑ Bar. ī. l. ſi quis mihi bona in. §. iuſſū. ff. d̓ acqui. here. ⁊ aliꝗd ꝑ doc. hic. Et conclude ꝙ quādoqꝫ in actu requi ritur iuſſus alicuius ⁊ tunc debet p̄cedere vt in d. §. iuſſū. quādoqꝫ reꝗͥrit̉ auctoritas .i. conſen ſus auctorizabilis ⁊ tūc debet interuenire ī ipō actu ẜm ꝙ verbū ſonat uel modicū āte ſeu īme diate poſt vt ī. d. §. iuſſū ⁊ ī. §. tutor p̄alle. qn̄qꝫ reꝗͥrit̉ licentia ⁊ illa debet p̄cedere vt in. c. licet de regula. qn̄qꝫ cōſiliū ⁊ debet reꝗri ante ⁊ ſpe ctari rn̄ſuꝫ vt in. c. cum in veteri. de elec. qn̄qꝫ re ꝗrit̉ cōſenſus vt in cāu nr̄o ⁊ tunc ſi de ſolenni tate actus reꝗͥrit̉ vt interueniat certo tēpore n̄ pōt interuenire poſt vt ī. c. auditis iuncto. c. qꝛ ꝓpter de elec. aut nō reꝗrit̉ ꝓ ſolēnitate certo tēpore ſed ſimplicit̓ ad actus validitatē ⁊ tunc aut actus tenet ⁊ pōt cōtēptus cōſentire quan docūqꝫ. vnde canoīcus cōtēptus in electōe pōt cōſentire poſt factuꝫ vt in. c. ꝙ ſicut. de elec. aut actus n̄ tenuit. ⁊ tūc pōt interuenire poſt factū ſed tūc validat actū vt ex nūc nō ⁊ ex tūc. ⁊ iſte ē cāus. c. nr̄i. nā cōceſſio ſcā ꝑ p̄latū reclamante capl̓o eſt nulla ſi capl̓m tractu tēporis conſentit valebit conceſſio vt ex nūc nō a tēpore pͥme cō ceſſionis. ⁊ ẜm hͦ intellige noͣ. ꝑ Inn. ī. d. c. cū cō ſuetudinis. vide bonā glo. in regula nō firmat̉ ⁊ in regula ratū de reg. iur. li. vi. ¶ In ea. glo. ibi. Iteꝫ arguo ꝙ ea q̄ ab initio ⁊c̄. hic glo. uſqꝫ ad ſinē ꝓſequit̉ viā brocardicā. ⁊ nō bn̄ expli cat. ſed vide clarius an ⁊ quando ratihabitōne poſſit cōfirmari actus p̄cedēs. ⁊ an̄ hēat locū ī delictis ī. c. cū ꝗs. de ſen. excōi. li. vi. vbi tex. pul cher ⁊ ꝑ glo. in regula ratihabitio ⁊ regl̓a ratuꝫ de reg. iur. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ in. l. i. C. vbi de cri. agi. opor. ⁊. x. q. ij. c. i. ⁊ noͣ dictū Inno. in. c. pruden tiā d̓ offi. delega. ¶ In ea. ibi illuſtris ꝑſona re feras hͦ ſolū ad id qd̓ dicit de ſn̄ia. nā illuſtris ꝑ ſona pōt ꝓnūciare ſn̄iaꝫ ꝑ aliū vt in. c. fi. de re iu di. li. vi. nō aūt referas ad teſtm̄. vt in. l. iubemꝰ. C. d̓ teſta. ⁊ ī. l. qͦtiēs ī. § ſi ꝗs nomē. ff. d̓ hr̄. īſti. Prelatꝰ ſine ꝯſilio capi MLut quu iſtituere vl̓ ōſtituere vl̓ alia negocia eccl̓ie tractare nō debꝫ h. d. cū ſe. ⁊ tres ſūt ꝑtes. ī pͥma pōit̉ exordiū in qͦ rō ⁊ dictū in gnͣe. ī ſcd̓a factū ibi īnotuit. 3º. ꝓ hibꝫ ⁊ caſſat ibi ideoqꝫ. ¶ No̓ ꝙ p̄latꝰ ⁊ canoī ci ſūt vnū corpꝰ. ⁊ ē vnū corpꝰ fictū ⁊ rep̄ſētatū ī ſingul̓ d̓ corꝑe. ⁊ ex hͦ vr̄ arguēdū qḋ ſi diſpoſi tio ē ꝯcepta ꝑ v̓bū ſi ꝗs vl̓ ſi qͣ fecerit vr̄ qd̓ vni uerſitas ꝯp̄hēdat̉ cū ſit qͦddā corpꝰ fictū vt h̓. ⁊ hͦ verū ī nō odioſis. ſed ī his ī ꝗbꝰ ē fiēda ſtri cta īterp̄taº. nō ꝯp̄hēdit̉ vniuerſitas qꝛ nō ē ve rū corpꝰ ſꝫ fictū ⁊ diſpoſitū ī cāu vero nō habꝫ locum in caū ficto in iſtis odioſis. ideo oportꝫ quod ſpecifice fiat mentio de vniuerſitate ſeu de corpore ficto de quo bonus tex. in. c. graue. sͣ. de preben. in v̓. ⁊ hoc ipſum. ⁊ in. l. iii. in. §. hoc i 4 .De his que fiūt a p̄. autē verba. ff. de nego. geſt. ¶ No 2º. ꝙ cano nici dicunt̉ frēs ep̄i ſicut cardinales frēs pape ī c. i. de offi. lega. liº. vi. ⁊ viº. de glo. xcv. diſt. eſto ſubiectus. ⁊ in. c. qͣꝫ graue. de cri. fal. que dicunt̉ ꝙ omēs clerici poſſunt dici fratres ep̄i. ⁊ ꝙ ep̄s eis ſcribēs nō debꝫ appellare eos filios ſed fra tres vel ſocios. ip̄i tamē ſcribētes ep̄o debēt eū honorare ⁊ appellare prēm. ⁊ vide bonū tex. jͣ. de exceſ. p̄la. ī. c. graue. vbi rep̄hendit̉ Archi. ꝗ it ep̄m eē dn̄m ſuum. ſed dic de hoc vt ibi noͣ. ¶ Noͣ. ibi conſilio ⁊cͣ. vnā bonā regulā ꝙ ī negociis eccleſie tenet̉ ep̄s reꝗrere cōſiliū capi tuli. ⁊ noͣ. qd̓ nō dicit cōſenſum quod ē conͣ glo. c. p̄cedentꝭ. ¶ Itē noͣ ꝙ inſtitutōes ⁊ deſtitutio nes ꝑtinēt ad ep̄m. ſed cū cōſilio capl̓i de quo vi ꝙ plene noͣ. in. c. cū eccl̓ia vulterana. de elect. ¶ Ultio noͣ. ꝙ geſta ꝑ ep̄m ſine cōſilio capituli ſunt nulla ⁊ hodie vide pulchꝝ ⁊ ſingularē tex. in. c. ij. de cōſue. li. vi. vbi decidit̉ valere cōſuetu dinē ꝑ quā ep̄s ſolus iuriſdictionalia exercet ⁊ ſimilia ſine copſilio capl̓i. ualet ergo cōſuetudo conͣ iſtū tex. ¶ Quedā tamē ſunt inp̄ſcriptibilia vt noͣ. in cle. ij. de re. eccle. nō alie. In conͣriū ſa cit iſte tex. dū dicit hͦ eē hone ſtati conͣrium. naꝫ nō ualet cōſuetudo conͣ honeſtatē ut in. c. cū de corē de ui. ⁊ hone. cleri. poſſet dici ꝙ ſi ē cōſue tudo ut ſolus p̄latus exerceat ualet ut in. d. iij. ⁊. jͣ. e. ti. c. ea noſcit̉. ſed ſi cōſuetudo hēat ut reꝗ rat cōſiliū alioꝝ canonicis ſpretis tūc forte non ualet conſuetudo ar. hͦ ſed uide ꝙ noͣ. in. d. c. ea noſcitur. ¶ Sed quero nūꝗd indifferēter te neantur reꝗrere p̄lati conſiliū capl̓i ſui. So. ex dcīs doc. poſſumꝰ elicere duos cāus exceptos dicūt̉ enī pͦ ꝙ īſtitutōes in mīoribꝰ bn̄ficiis poſ ſunt fieri ꝑ ep̄m ſolū. Ex hͦ ego elicerē vnū caſū generalē ⁊ poſſet fieri quaſi regula vt mīora ne gocia poſſit p̄latus explicare ſine conſilio capl̓i facit qd̓ noͣ. Inn. in. c. fi. de ma. ⁊ obe. ⁊. l. ii. C. d̓ iura. calū. nā rectores cuiuſqꝫ collegij ex officō iniūcto explicāt h̓ mīora vt in. d. l. ii. ⁊ facit. c. e doceri d̓ reſcrip. 2º. dicūt ꝙ ſi p̄latus vult ꝓcede re conͣ cōſanguineū ſeu amicū collegii pōt ꝓce dere nō reꝗſito cōſilio ne forte illi reuelarēt. qꝛ nemo carnē ſuā odio habuit. xiij. q. ij. nō eſtime mꝰ. Et ex hͦ collegio aliū caſū generalē ꝙ exiſtē te cā rōnabili quā bonꝰ vir arbitrabit̉ nō tenet̉ p̄latus ēt ī arduis reꝗrere cōſiliū capl̓i. ¶ Ulte rius q̄rit̉ in ꝗbꝰ caſibꝰ reꝗrit̉ ꝯſenſus capl̓i cuꝫ multa iura reꝗͥrāt cōſenſū. So. vt colligit̉ ex di ctis doc. h̓ ⁊ Archi. xxiiij. diſ. c. ſi ep̄s. ⁊ Goſ. sͣ. c. ꝓx. ꝙ in alienatōe rei eccl̓ie cathedral̓ reꝗrit̉ cōſenſꝰ nec ſufficit ꝯſiliū ⁊ hͦ ꝓpt̓ grauitatē p̄iudi cii ⁊ qꝛ int̓eſt capl̓i ne eccl̓ia veniat ad deteriorē exitū ⁊ vt pauꝑes ⁊ alij īdigētes poſſint ſuſtēta ri vt in. c. i. sͣ. eo. xij. q. ij. ſine exceptōe. ſecꝰ dicit Inn. in alienatōe rei eccl̓ie īferioris qꝛ tūc ſuffi cit ꝯſiliū cuius ꝯͣriū tenuit ī. c. i. sͣ. e. ſꝫ tu dic latiꝰ vt ibi dixi. 2º. ex rōne huius cāus excepti colli ge aliū caſū ꝙ ī oībꝰ caſibꝰ cōcernētibus p̄iudi ciū eccl̓ie reꝗͥrit̉ cōſenſus capl̓i. 3º. in ſpectātibꝰ ad ep̄m ⁊ capl̓m cōit̓ vt dixi. sͣ. c. ꝓx. Itē in con cernētibꝰ īter eē capl̓i ar. ī. c. ad hͦ de offi. ordi. re gularit̓ gͦ ſuffic̄ ꝯſiliū. ⁊ adde ad p̄d cāqd̓ noͣ. Ol dr. ꝯſilio. ccxxx. vbi ꝯcludit p̄latū ſolū poſſe re ꝗrere bn̄ficiatū abn̄tē ad faciēdū r̄ſidētiā. ⁊ ſpō liare eū ſi nō veīt moītꝰ qꝛ ī hͦ cāu nō reꝗͥrit̉ iu diciū vn̄ ꝓpͥe nō fit citaº. ſꝫ reꝗſitio nec fert̉ ſn̄ia pͥuatīa. ſꝫ potiꝰ ſit ſpoliatō vn̄ ē q̄dā iurꝭ execu tio cū h̓ nō poſſūt eē nō notoria vt dixi ī. c. ex ꝑ te. ⁊. c. ex tue. de cle. n̄ reſi. Gx his colligo hāc re gulā ꝙ ī notorijs nō ē ncc̄e reꝗre̓ ꝯſiliū capl̓i qd̓ noͣ. ¶ In gl. fi. ī fi. idē ꝙ gl. tꝫ Goſ. Hoſti. ꝯͣ. vn̄ dicit īſtitutōes eē irritādas. ⁊ nō irritas ipō iur̄ ſꝫ pͥmū dictū placꝫ Io. an̄. ⁊ vr̄ veriꝰ ꝑ tex. ibi ca rere d̓cernimꝰ. ⁊cͣ. nā pena nullitatꝭ appōit̉ ibi ꝑ v̓bū pn̄tꝭ tꝑis ⁊ ſic n̄ r̄ꝗrit̉ ſn̄ia. vt noͣ. ī. c. ꝗſꝗs. sͣ. d̓ elec. ⁊ dixi plene ī. c. ſi diligēti d̓ fo. ꝯpe. ⁊ facit c. i. de elec. li. vi. Et noͣ. in hͦ glo. iūcto tex. ⁊ vide qd̓ dicā in. c. cū olī de arbi. Fūmatū ē. sͣ. c. ꝓx. Aato dudiē̉ naē pbibꝫ Xp̄cipit ibi abſentiū. ¶ Noͣ pͦ ibi con ceſſionibus ⁊ ꝯfirmationibꝰ ⁊cͣ. qd̓ tā ī collatio nibꝰ qͣꝫ ī electionū cōfirmationibꝰ debet ep̄s re ꝗrere cōſiliū capl̓i. Et noͣ ex hoc ꝙ cōfirmatōe lectionū ſeu libera collaº. ꝑtinet pͥncipalit̓ ad ep̄ꝫ licet dēat habere cōſiliū capl̓i. ꝙ ītellige ī dubio ī bn̄ficiis ⁊ dignitatibus ſitꝭ exͣ eccl̓iaꝫ cathedra lē. ī bn̄ficiis v̓o eccleſie cathedralis dic vt plene noͣ. ī. c. cū eccleſia. de elec. ¶ Noͣ ibi vl̓ ſanioris partis ꝙ ī ſpectātibꝰ ad ep̄m cū cōſilio capl̓i nō ſufficit habere cōſiliū vniꝰ canoīci ſꝫ oportet ꝙ īterueniat totius cōſilium vel maioris ꝑtis. ⁊ fa cit conͣ Hoſti. in. c. poſtulaſtis de cōceſ. preben. licet ip̄e nitatur reſpondere ad iſtum tex. ſꝫ mi nus bene. ¶ No. ibi ſtatuenda quod ſtatutuꝫ epiſcopi ſine cōſenſu capituli non valet ⁊ noͣ. be ne qd̓ in ſtatutis condendis per epiſcopū neceſ ſario non requirit̉ tantum cōſenſus capituli ſꝫ ſufficit conſiliū. Quid autē ſi capitulū non vult p̄ſtare cōſiliū immo diſſenſit. vide Archi. ⁊ Io. an. in. c. i. de conſti. li. vi. vbi cōcludūt ſtatuta va lere ſi per capitulū nil rationabile opponit̉ ⁊ hͦ ē mihi indubitabile quia cuꝫ reꝗͥrat̉ cōſiliū ⁊ n̄ cōſentus ſatiſfactū eſt iuri ex ſola petitōe ⁊ ſpe ctatione reſponſi cū non teneatur conſiliū ſequi vt in. c. cū in veteri. de elec. ⁊ in. c. cum oliꝫ. de ar bi. ⁊ ibi bonus tex. in. fi. ¶ Nō ibi errata corri gas qd̓ etiam corrigere ſubditos non poteſt e piſcopus ſine conſilio capituli. valet tamen con ſuetudo in contrariuꝫ vt in. c. iij. d̓ conſue. li. vi. ¶ Ultimo noͣ. ꝙ ſi nomina canonicorum abſē tium ſcribuntur in inſtrumento tale inſtrumen tum eſt falſum ⁊ faciens ſcribi poteſt puniri de falſo. ¶ Sed cadit hic nota. queſtio vtrum no mina illorum de vniuerſitate debent deſcribi in inſtrumento cōfecto ſuper diſpoſitis ab vniuer ſitate ip̄a ⁊ videtur hic tex. a conͣrio ꝙ ſic. nam ſi abſentium nomina non debent deſcribi ergo nomina preſentiū ſic. ⁊ hāc opi. tenuit hic Pe De his q̄ ſi. a p̄la. Quidā moderniores cōtra. nā ſufficit denoͣre canonicos ꝑ nomē collectiuū. nā paria ſūt expͥ me̓ ꝑ noīa ꝓpͥa. l̓ ꝑ circūlocutiones īdubitataſ ad hoc. §. noīatim inſti. de exhe̓da. li. ⁊ qd̓ dixi in. c. in lateranēſi de prebē. Itē ī multꝭ iuribus vr̄ ꝙ ſn̄ia cōponit̉ ī ꝑſona capl̓i ſeu vniuerſita tis noībus nō expreſſis. ad hoc. c. lꝫ. de ꝓba. ⁊ c. capl̓m ſācte crucis. de reſcriptꝭ. e̓go ſatꝭ ē dice̓ ꝙ ep̄s cū capl̓o ⁊cͣ. Sed aduerte qꝛ ī hoc mul te ſūt variatōes. p̄ſertī cū agitat̉ qō ī ꝯſtitutiōe ſyndici ſeu ꝓcuratoris. Bar. hāc. q. tetigit ī. l. i. de albo ſcri. ff. vbi concludit. ꝙ ſi conſtituitur ſyndicꝰ ad vēdēdū debent expͥmi noīa ſingl̓oꝝ de vniuerſitate. ⁊ vr̄ tex. in. l. fi. C. de vendi. re. ad ci. ꝑti. li. x. nā vr̄ ille tex. velle reꝗre̓ ſubſcrip tionē. ⁊ idē ī. c. i. sͣ. e. vbi bonꝰ tex. Si v̓o cōſti tuit̉ ad alia negocia. tūc dicit ꝙ ī collegijs ma gnis. vt in cōſilio vnius populi nō ē neceſſe ex pͥme̓ noīa. ar. in. c. ſi. de ꝓcura. Sꝫ ſi collegium eſt ꝑuū. puta pͥoris alicuius ciuitatꝭ vel canoni coꝝ ſeu mōachoꝝ. ⁊ tūc exprimūtur noīa. ad hͦ facit iſte tex. Sed Bal. in. l. i. ff. de magi. con ue. dicit quoſdā tene̓ vt ſēꝑ debeāt expͥmi noīa ſingl̓oꝝ. qd̓ vr̄ ſibi tutius. qꝛ cū tabellio ſit ꝗdā teſtis. vt. l. domitius labeo. ff. de teſta. ⁊ fc̄it. c. cū Iohānes. de ſide inſtru. dꝫ noͣriꝰ depone̓ ꝑ v̓ba facti. ⁊ n̄ iuris. nā ſi noͣrius dice̓t capl̓m vel maior ꝑs hͦ fecit potius vr̄ iudex qͣꝫ teſtis. qꝛ ſēſu corporeo n̄ pōt noͣrius comprehendere ꝙ illi pn̄tes faciūt totū capl̓ꝫ vel maiorē partē qꝛ forte aliꝗ ſūt excōicati. vl̓ n̄ ſūt ī ſacris. vel ſunt abſētes a loco vn̄ debēt vocari. ⁊ iō vt apꝑeat an fuerit totū capl̓ꝫ vel maior ꝑs debēt expͥmi noīa eoꝝ qui interſuerūt. ¶ Sꝫ aduerte qꝛ nū qͣꝫ poſſū ꝯcipere caſū. ī quo norius nō hēat ī hͦ gocio depone̓ iudicio ītellectuſ. nā ſi diceret Titiꝰ ⁊ Netrus canonici fecerunt hͦ ⁊cͣ. n̄ ſeꝗt̉ ꝙ capl̓m fecerit. oꝫ gͦ ꝙ ſubmittat illos facere totū vel maiorē ꝑtē capl̓i. ⁊ in hoc deponit iu dicio ītellectus. ⁊ cū alt̓ n̄ poſſit explicare capi tulū niſi iudicio ītellectus p̄ſumēdū ē ꝙ noͣrius diligēter exercuerit officiū ſuū. Unde Fe. de ſenis ꝯſilio. ccvij. dicit ꝙ in inſtr̄o dicitur talis abbas cū talibus ſex monachis faciētibꝰ totuꝫ capl̓m ſic ⁊ ſic fecerūt. ꝙ pͥma frōte p̄ſumēduꝫ ē ibi īt̓ſuiſſe totuꝫ capl̓m. ēt ſi probet̉ ꝙ per an nū an̄ erant ibi plures moͣchi. ⁊ ꝓ hoc facit. c. ſequēs. vbi p̄ſumit̉ pro prelato ꝙ habuerit cō ſenſū capl̓i. aſſerēti gͦ ꝯͣriū incūbit onꝰ probādi vn̄ cōcluderē ꝙ exceptꝭ caſibus a iure expreſẜ. non eſt neceſſe expͥme̓ noīa ſingl̓oꝝ. lꝫ ſit vtile. ⁊ ad iſtū tex. dic̄ ꝙ hic n̄ p̄cipit̉ vt nō expͥmant̉ noīa preſētiū. ſed vt n̄ expͥmāt̉ noīa abn̄tium. ⁊ bn̄ facit illud. c. fi. de procu. ⁊ vide qd̓ noͣt ſpec. in ti. de ſyndico. §. i. ¶ In gl. fi. ibi de crimine falſi tenet̉. intellige hanc glo. ⁊ tex ſcd̓ꝫ ea q̄ le. ⁊ noͣ. maxīe ꝑ Bar. ī. l. ſi ꝗs obrepſerit. ff. d̓ ſal. nā ſi noͣriꝰ n̄ fuit cōſciꝰ falſi. ſꝫ ſcripſit ſecūdum ꝙ partes dicebāt. tūc inſtr̄m n̄ ē falſū. neqꝫ ꝑteſ accuſari pn̄t de falſo. ſꝫ de obreptiōe puniūtur tn̄ pena falſi. vt ibi. nā ſb̓a īſtr̄i fundat̉ ſuꝑ ipſo noͣrio. fc̄it. c. cū Iohānes p̄al. ¶ In ea gl. ibi n̄ oꝫ teſtē ſcire. hoc ītellige. niſi in inſtr̄o dicat̉ ꝙ ī pn̄tia teſtiū ⁊cͣ. ⁊ an̄ ⁊ qn̄ teſtꝭ faciat ſibi p̄iudi ciū l̓ aduocatꝰ. vide qd̓ dixi ī. c. ex lr̄is d̓ tnͣſacͣ. A noſciTNI cōlegiata Si eccl̓ia hꝫ pn̄tatiōeꝫ pn̄tabit p̄latꝰ d̓ ꝯſēſu ca pituli vel maioris partꝭ niſi d̓ ꝯſuetudine vel pͥ uilegio cōpetat ſoli p̄lato. ⁊ pͥª pars factū nar rat. 2ª ꝑs rn̄det. ibi rn̄demꝰ. ¶ Noͣ ibi ī ꝓuin tia tua archiep̄m hr̄e iuriſdictionē ī cōcernēti bus facta ꝓuītie. hoc tn̄ ex toto n̄ pbat̉ hic ſꝫ vide quod dixi in. c. iij. sͣ. de iſti. ¶ Nō ibi aūt ꝑ lr̄as. ꝙ habens ius pōt pn̄tare clericuꝫ ꝑ lit teras. nā ⁊ ꝑ eas ꝯſtituitur ꝓcurator. ut in cle. i. de ꝓcu. clericꝰ tn̄ pn̄tādus dꝫ eſſe pn̄s. qꝛ non dr̄ pn̄tari. niſi exhibeat ſe ſenſibꝰ corporis illiꝰ cui ſit pn̄tatio. de quo vide bonam gl. in cle. du dū. de ſepul. ſuꝑ v̓bo pn̄tare. qd̓ puto veruꝫ. ni i pn̄tandus ſit notꝰ. nā quēadmodū bn̄ficiū pōt ꝯſerri abſenti. vt in. c. accedens. de p̄ben. ⁊ in. c. ſi tibi abſēti. eo. ti. li. vj. ita ⁊ p̄ſētari pōt exquo ſuꝑior hꝫ illius ꝑ̄ſone qͣlitates notaſ. ⁊ hoc noͣ qꝛ ſepe accidit. ¶ Nō ꝙ in p̄ſentatōibus perti nētibus ad collegiū dꝫ p̄latus hr̄e ꝯſēſū capl̓i. ⁊ per hunc tex. dicit glo. ⁊ cōiter ſcribētes ī. c. ſi. de regu. li. vi. ꝙ creatio mōachoꝝ de iure cōi pertinet ſiml̓ ad abbatem ⁊ conuentum. licꝫ ex conſuetudine poſſit competere abbati ſoli. vt ibi. ſed ego non video quomodo hoc ꝓbat̉ ꝑ iſtum tex. nam ſolum hic dicitur. ꝙ ſi preſētatō ſpectat ad collegiū ſolus p̄latus non pn̄tat. ita ꝙ p̄ſupponitur pn̄tationē pertinuiſſe ad colle gium. ſed ꝙ creatio monachorū ſpectat ad col legium non memini legiſſe. īmo in cōtrariū vr̄ tex. ſingularis in maͣ ī. c. nulla. xviij. q. ij. vbi dr̄ ꝙ ea que pertinent ad cultum diuinum. vel ad vtilitates monaſterij diſponuntur per abbatē. ⁊ ſubijcit ibi tex. ꝙ tota poteſtas moͣſterij ē pe nes abbatē. facit qd̓ noͣt Inno. in. c. porrectum de regula. bene facit. c. licet. jͣ. e. ti. vbi r̄ligio us volens exire de monaſterio cauſa artioris r̄gu le petit licentiaꝫ a ſolo prelato. ⁊ facit. c. ſi religi oſus. de elec. li. vj. ¶ Nota ibi vel maioris vel ſanioris partis bonum tex. probantem ꝙ in ꝑ tinentibus ad prelatum ⁊ collegium oportet ꝙ prelatus in explicatione actus habeat ſaltem maiorem vel ſaniorem partem collegij. ¶ Al timo nota ꝙ prelatus etiam regularis pōt pre ſcribere contra capitulum ſuum. vt ipſe exerce at pertinentia ad collegiuꝫ. ſic ⁊ capitulū qn̄qꝫ p̄ſcribit contra prelatum. vt in. c. irrefragabili. §. exceſſus. de offi. ordi. ¶ In glo. i. in fi. ītelli ge quando contradictio ſit ab extraneis ⁊ litte re habent ſigillum auctenticuꝫ. nā tunc ſtandū eſt litteris ſigillatis. ut in. c. tertio loco. de pro ba. ⁊ in clemen. prima de procurato. ſi autem conuentus contradiceret non video ꝙ littere illius prelati faciant fidem. vt dicam. jͣ. ī glo. iij. De his q̄ ſi. a prela ¶ In glo. ii. ī fi. noͣ bn̄ hanc glo. ꝙ ī ꝑtinētibus ad prelatū ⁊ collegiuꝫ ſufficit tacitus cōſenſus collegij. ex qͦ nō agitur de alienatōe ꝑpetua. Et pōdera glo. nā ſufficit ſola ſcīa ꝯuētꝰ ſin̄ ꝯͣdicti on. ⁊ lꝫ Io. an. h̓ dicat capl̓m poſſe ꝯͣdice̓. jͣ. vi. mēſes a tꝑe ſcīe ꝑ ea que fuerūt noͣ. ī. d. c. ij. sͣ. e. An̄ dic illud ꝓcede̓ qn̄ a pͥnº. capl̓ꝫ reclamauit vl̓ ignorauit. ſecꝰ ſi a pͥnº. ſciuit. ⁊ n̄ ꝯͣdixit na vr̄ cōſenſiſſe. vt ibi clare ꝓbat̉. ⁊ hͦ facit ad multa. ¶ In gl. iii. noͣ ſingl̓r hāc gl. q̄ vr̄ ītellige̓ hunc x. ꝙ in dubio in geſtis ſeu gerendis a p̄lato ī terueniat cōſenſus capl̓i. lꝫ poſſit ꝓbari ꝯͣriuꝫ. tex. tn̄ aꝑte hͦ n̄ dicit. nā pōt intelligi. ꝙ ī ſpectā tibꝰ ad collegiū dꝫ p̄latꝰ ꝓcede̓ cū cōſenſu colle gij. ⁊ tc̄ n̄ colligeretur dc̄m glo. ſed multi tenue runt hāc gloſā. ⁊ tenuit Fe. cōſilio. ccvii. ⁊ Cō poſtol̓. ī. c. cuꝫ dilectus. d̓ cōſue. vbi dicit. ꝙ ſi ꝑ tes n̄ referūt qōeꝫ. an cōſenſus capl̓i int̓uenerit p̄ſumit̉ īt̓ueniſſe. ⁊ all̓at hūc tex. ſecꝰ dicit ſi re ferunt qōeꝫ. ¶ Et aduerte qꝛ iſta ē difficillima qō. nā ē q̄rere an ſolēnitas extrīſeca p̄ſumatur nā cōſēſus capl̓i ē ꝗd extrīſecū ad p̄latū. ⁊ iura vidētur velle ꝙ ſolēnitas extrīſeca nō p̄ſumat̉. vt ī. l. ꝗcūqꝫ. §. fi. ff. de publi. vbi dicit tex. ꝙ in ꝯͣctu minoris n̄ p̄ſumitur tutoris auctoritas īt̓ ceſſiſſe niſi ꝓbetur. ad idē tex. ⁊ Bar. ī. l. ſcien dū. ff. de v̓. ob. Inno. ⁊ Egi. quos vr̄ ſequi Io. an. dicunt ꝙ aut fit ꝯͣdictio ante īueſtituram. ⁊ abbas hꝫ ꝓbae̓ ꝯſēſū capl̓i. aut pꝰ īueſtiturā. ⁊ p̄ſumitur cōſēſus. niſi ꝓbetur ꝯͣriū. ⁊ idē dicūt qn̄ oppōitur ꝯͣ ꝓcuratorē cōſtitutū ab abbate. ꝙ n̄ īt̓uenit ꝯſēſus cōuētꝰ. nā an̄ ſn̄iaꝫ dicunt̉ ꝙ onꝰ ꝓbādi īcūbit procuratori ſecꝰ pꝰ ſn̄iaꝫ ⁊ ī hͦ ml̓tū īſtāt. Do. An. diſtīguit latius. aut eī ſcd̓ꝫ eū ī īſtr̄o dr̄ ꝙ cōuētꝰ cōſēſerit. ⁊ tc̄ ſtatur īſtr̄o. niſi ꝓbet̉ ꝯͣrium. vt ī. l. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. de fide īſtru. ⁊ iure aſte fiſcal̓. li. x. ⁊ bonus tex. in. c. 3º. loco. de ꝓba. Si v̓o ī īſtr̄o ſolū ſit mētō de p̄la to. ⁊ ſi n̄ negat̉ ꝯſēſuſ capl̓i p̄ſumit̉ vt dicit Cō poſtol̓. Si v̓o negat̉ aūt ſumꝰ ī actibꝰ in ꝗbꝰ ſuf ficit tacitꝰ ꝯſēſus ⁊ p̄ſumit̉ ar. h̓. ſi v̓o reꝗritur exp̄ſſus. ⁊ tūc dicit ꝙ ī actibus ī ꝗbus ē dare qͣ ſi poſſeſſionē p̄ſumēdū ē ꝓ poſſeſſore. ſi ſtat tā qͣꝫ reꝰ. adducit ī ar. c. cū veniſſet. d̓ īſti. tn̄ ſi ſtat tāqͣꝫ actor n̄ p̄ſumitur pro ꝯſēſu. niſi poſẜio ſit antiqua. facit qd̓ noͣ. in. c. illud. de p̄ſūp. In ali is v̓o actibꝰ dicit ꝙ n̄ p̄ſumitur ꝓ cōſenſu. niſi forte ſc̄ꝫ ſit antiquū. iuxͣ noͣ. in. c. innotuit. de eo ꝗ fur. ordi. re. ꝑ Inno. ſꝫ certe hec dc̄a ſunt ob ſcura. ⁊ nō credo vſqꝫquaqꝫ v̓a. nā vide tex. in ꝯͣriū in. c. i. sͣ. e. vbi reꝗͥritur ſb̓ſcriptio. vt clare ꝓbetur ꝯſenſus. vt dicit glo. in. c. ij. e. ti. ad idē tex noͣ. in. c. i. d̓ re. eccle. nō alie. li. vi. vbi in alie natiōe facta ꝑ p̄latum ⁊ capl̓ꝫ non p̄ſumitur ꝙ tractatus int̓ceſſerit. fortiꝰ gͦ nō dꝫ preſumi ex preſſus cōſenſus. ¶ Itē n̄ facit dr̄aꝫ an̄ ꝯͣdica tur a cōuētu vel ab exneo. vn̄ breuiter dicerē ꝙ aūt cōuētꝰ ꝯͣdicit allegando ꝙ nūqͣꝫ cōſenſerit. ⁊ tūc in dubio puto ꝙ onus ꝓbādi īcūbit p̄la to. vt ſenſerunt doc. antiꝗ. dūmō contradicant. debito tēpore. iuxͣ ea q̄ dixi. in. c. ij. sͣ. e. ⁊ ridi culū eēt dice̓ cōtrariuꝫ. nā ſēꝑ p̄latus dice̓t ca pitulū ꝯſēſiſſe. ⁊ difficillimū eēt ꝓbae̓ ꝯͣriū. ar. c. qm̄ ꝯͣ. de ꝓba. ⁊. vj. q. ij. ſi tm̄. ⁊. c. placuit. Si v̓o ꝯͣdicatur ab exͣneo. ⁊ tūc ſi ante executiōem actus credo ꝙ onus ꝓbādi īcūbit abbati. ēt ſi ſit actus in quo ſufficit tacitus cōſenſus. qꝛ nō dꝫ abbas vagari cum iactura illius cuiꝰ ītereſt nā actus de ſe eſſet nullus ſi nō īt̓ueniſſet con ſenſus. gͦ is cuius int̓eſt pōt īſtare vt doceatur de conſenſu. ar. in. c. cām. de iudi. ⁊ eius qd̓ noͣ. gl. in. c. i. de elec. li. vi. facit. l. p̄tor edixit. ff. de iu reiurā. ſꝫ ſi n̄ opponitur preſumitur conſenſus tacitus. ⁊ ſic pōt intelligi iſte tex. cū glo. ſed vbi reꝗritur conſenſus expreſſus nūqͣꝫ ego preſu merē ꝓ ꝯſenſu. qꝛ eſt ſolennitas extrīſeca que nunqͣꝫ preſumitur. vt ī iuribꝰ preal. al̓ iura fru ſtra reꝗſiuiſſent ſcripturā in ꝗbuſdam caſibus vt in. c. i. sͣ. e. cū ſi. ⁊ ꝑ hͦ obuiatur multis fraudi bus. que in hoc poſſent euenire ⁊cͣ. ¶ Abbas Uꝫ apoſtolica Tenet donatio quā d̓ ſoliꝰ dioceſani cōſēſu fc̄it laicꝰ eccl̓ie de decimis quas ab alia eccleſia hꝫ ī ſeudū ab ātiquo .i. an̄ lateranen̄. cō ciliū. Due ſt̓ ꝑtes p̓ncipales pº. conſultaº. 2º. rn̄ ſio ibi talit̓ rn̄demꝰ. prīa ſb̓diuiditur. nā pº pōit ꝑtiū cōpromiſſū. Evniꝰ ꝑtis allegationem ibi dicti monachi 3º. allegationē alteriꝰ partꝭ. ibi a ꝯͣrio. 4º. cōſultationē arbitrorum. ibi qꝛ. xª pars pͥncipal̓ ſb̓diuiditur. nā pº. rn̄det cōſultatōi. 2º. ſoluit ⁊ corroborat ꝯͣria. ibi aucͣte. 3º. rn̄ſionem corroborat. ibi nā. 4º. ſolutioueꝫ limitat. ibi hoc aūt. ¶ Noͣ. pº. ibi cōpromiſiſſēt ⁊cͣ. ꝙ ſuꝑ decīſ ⁊ ſic ſuꝑ iure ſpirituali poteſt fieri compromiſ ſum in arbitros non tamen laicos ſed in cleri cos. ad hoc. c. contingit. ⁊. c. ꝑ tuas. de arbi. tn̄ſ actio tamē interuenire nō poteſt ſed compoſi tio amicabilis ſic. vt in. c. ij. de tranſac. ¶ Noͣ. ſcd̓o ibi male detēta iuncto. fi. c. ꝙ licet decima fuerit laicis conceſſa in feudū. nihilominus di citur ab eis male detineri. Et eſt ratio. nam d̓ cime debentur clericis ꝓpter officium diuinū. vt in. c. tua. jͣ. de deci. ſed cum laici diuina non exerceant male ⁊ ſine cauſa detinentur ab eis. poſſident tamen ſine peccato poſtqͣꝫ habuerūt titulum ab eccleſia. ſed conceſſio facta fuit pro pter neceſſitatē eo tēpore quo eccl̓ia opprime batur ab īfidelibus. de quo vide noͣ. in. c. qͣꝫuis de deci. ¶ Noͣ. 3º. ibi aucͣte Hieronymi. ꝙ au ctoritas ſanctoꝝ pōt allegari in deciſionibꝰ cā rum. nā Hieronymus non fuit papa. ⁊ ſic non habuit poteſtatē legis cōdēde. ⁊ nihilominus cius auctoritas h̓ allegabatur. nec a papa ſper nitur. ſed ad debitū intellectū cōſertur. ⁊ ſume pro regula ꝙ vbi deficit auctoritas canonū li cite recurrimus ad auctoritates ſanctorum. vi de bonum tex. ⁊ glo. xx. diſ. in. c. i. ⁊. c. fi. vide Innocentium in. c. ne imitaris de conſtitutio. De his q̄ fi. a ma. ꝑte. ¶ No in v̓bo a conͣrio quatuor requiſitaad hͦ ut teneat alienatio rei eccl̓ie. pͦ debet interueīre tractatus inter p̄latū ⁊ capl̓m. 2º. debet interue nire cōſenſus nedū p̄lati ſꝫ ēt capituli. 3º. ꝙ fiat ꝓ vtilitate eccleſie. 4º. reꝗrit̉ ſubſcriptio. ⁊ hͦ vlti mū nō ponit̉ h̓. ſed in. c. ſe. ⁊ in. c. i. sͣ. eo. ¶ Noͣ ꝙ nō eſt ẜuāda tāta ſolēnitas in reuocatōe ſeu acquiſitionē quēadmodū in ip̄a alienatōe facit ad. q. quā tāgā in. c. ſe. ¶ Noͣ hic regulā ꝙ ec cleſiaſtica poſſeſſa a laicis titulo legitio pn̄t cō ferri alteri eccl̓ie qͣꝫ ei ad quā ꝑtinent interueni ente cōſēſu ſoliꝰ ep̄i. ¶ Noͣ ibi indirecte datur intelligi ꝙ ar. a conͣrio ſenſu ē ualidū in iure vn̄ papa hic arguit inducendo ſenſū conͣriū ⁊ pon dera illud verbū indirecte ex qͦ potes colligere ꝙ ſenſus ꝯͣrius ē ſubauditus ⁊ interp̄tatus. nō autē exp̄ſſus. Facit ad. q. ꝙ ſi ſtatuto cauet̉ ut ſtatuta loci debeāt intelligi plane abſqꝫ ſubau ditione ⁊ exͣneo intellectu. ꝙ tūc vacat arg. a ꝯͣ rio ſenſu. de qͦ vide qd̓ noͣ. Bal. in. l. cōuēticulaꝫ C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊ Bar. in. l. oēs populi. ff. de iu ſti. ⁊ iure. vbi format qōem nūꝗd in ſtatuto ha beat locū ar. a conͣrio ſenſu. ⁊ dr̄ ꝙ nō ſi exp̄ſſꝰ reſultat intellectus conͣ ius cōe. qꝛ ſtatutū corri git ius cōe. niſi in cāu exp̄ſſo. ſed Bal. in. d. l. cō uēticulā vr̄ ſentire conͣ. vnde dicit fuiſſe diſputa tū ⁊ determinatū ꝑ Cy. ꝙ ſi ſtatuto caue̓t̉ ꝙ fe mīa ſuccedat patri maſculis nō extātibus. ꝙ ex tantibus maſculis a ꝯͣrio excludit̉ femīa a ſuc ceſſione ⁊ idē dicit tenuiſſe Dy. ꝑ. l. cū int̓. §. int̓ ſoceꝝ. ff. de pac. do. ⁊ reputo in maͣ illaꝫ. l. valde noͣ. in eo ꝙ ꝓbat ꝙ ēt in conͣctibus habeat locū ar. a ꝯͣrio. nā ꝯͣrius ſenſus venit ex tacita mente diſponētiū. ⁊ id quod tacite agit̉ haberi debet ꝓ exp̄ſſo qͦ ad iurꝭ effectū. l. cū ꝗd. ff. ſi cer. pet. facit. c. ex ꝑte. pͦ de ſpō. qd̓ ē bene noͣ. ⁊ de hͦ arg. a conͣrio ſenſu an ⁊ qn̄ ꝓcedat. vide noͣ. ꝑ Io. an. ⁊ alios in. c. publicato. sͣ. de elec. ⁊ ī iuribꝰ. sͣ. all̓. ⁊ vide. c. a nobis. de ſen. excōi. de iſto ꝯͣrio ſē ſu bo. tex. in. c. i. de eta. ⁊ qua. li. vi. ⁊ in glo. ij. ⁊ ī c. ſignificaſti. de fo. ꝯpe. in glo. ¶ Ultīo arguo ꝑ iſtū tex. ꝙ ēt in alienatōne rei eccl̓ie inſerioris qͣꝫqͣꝫ collegiata dꝫ interuenire cōſenſus capitu li eccl̓ie cathedral̓. ⁊ eſt ad hͦ iſte tex. optimꝰ. nā hic nō agebat̉ de alienatōe rei eccleſie cathedra lis ſꝫ ſcī Stephani q̄ erat collegiata inſerior ⁊ nihilominꝰ allegabat̉ illd̓. c. Leonis. xij. q. ii. ſin̄ exceptōe. vbi reꝗrit̉ cōſenſus capl̓i. nec papa h̓ dicit ꝙ illa auctoritas nō hꝫ locū ī alienatōe rei eccl̓ie inferioris. ſꝫ dicit ꝓcedere qn̄ alienat̉ res q̄ poſſidet̉ ab eccleſia. ⁊ ſic exp̄ſſe approbat vt ille canō hēat locū in eccleſiis inferioribus. ſꝫ tu reſtringe vt dixi in. c. i. sͣ. e. ¶ Op. ꝯͣ tex. vr̄ eniꝫ ꝙ cū iſte laicus haberet has decīas in ſeudū. ꝙ n̄ potuit eas tranſire ſine cōſenſu eccleſie ſancti Stephani ad quā ꝑtinebāt. qꝛ nō lꝫ vaſallo alio nare ſeudū irreꝗſito dn̄o. al̓ cadit a iure ſeudi. vt in. c. īꝑialē in. l. ſeu. de ꝓhi. ſeu. alie. ⁊ le. ⁊ noͣ. in. c. que ī eccleſiaꝝ. de cōſti. Doc. vario modo reſpondēt ⁊ iudicio meo non bene ſatiſſit tex. Ego puto tex. poſſe intelligi duobus modis. pͥ ꝙ laicus vaſallus donabat alteri eccleſie etiā in feudū. vnde nō deſinebat ip̄e eſſe vaſallus eccle ſie ſcī Stephani. ſꝫ p̄latus eccl̓ie donatarie effi ciebat̉ ſuus vaſallus. ⁊ hͦ nō eſt ꝓhibitū in iure qꝛ non eſt ꝓprie alienatio. nō enī cōditōem dn̄i facit deteriorē cū acquirat ſibi nouum vaſalluꝫ licet īmediatū. vt noͣ. in. d. c. q̄ in eccleſiaꝝ. ⁊ vide tur exp̄ſſū ī li. feudoꝝ in ti. de capl̓is corradi. c. i. ¶ Sed tūc ob. conͣriū. qͣre hic reꝗrebat̉ cōſē ſus ep̄i. dico ꝙ eſt ſpāle in iſtis ſp̄ualibus. nā vt citius redeāt ad eccl̓iaꝫ fuit ſtatutū vt n̄ poſſint iſti laici vaſalli decīas in alios trāſferre maxime laicos vt in. c. prohibemꝰ. jͣ. de deci. 2º. pōt intel ligi ꝙ vaſallus iſte laicus deſinebat eē vaſallus. ex tnͣſlatōe in aliena eccl̓ia ⁊ hͦ fuit admiſſuꝫ fa uore eccl̓ie vl̓is. vt facilius iſta ſpiritualia arripe rent̉ a manibꝰ laicoꝝ. nā melius ē ⁊ honeſtius ꝙ alia eccl̓ia poſſideat qͣꝫ ꝙ ſtet in manibus lai coꝝ p̄ſertim cū oēs eccl̓ie ſint vna eccl̓ia ⁊ mē bra eccl̓ie vl̓is. xxiiij. q. i. loꝗt̉ ⁊. c. pudēda. ⁊. vij. q. i. nouatianus. ⁊ in. c. i. de ſum. trini. in. §. vna v̓o eſt. ¶ Ultimo hic querit̉ de ꝗbus decimis habet locū. vl̓ loquitur iſte tex. cū loꝗt̉ in fi. ge neraliter. nā videt̉ ob. c. qͣꝫuis. jͣ. de deci. vbi dici tur ꝙ decīe nō poſſūt laicis cōcedi etiā ī feudū So. intellige tex. cōiter de decimis cōceſſis an te illud cōciliū lateranen̄. nā olī vt eccl̓ia haberꝫ auxiliū a xp̄ianis diſpenſatiue cōceſſit vt laicis poſſint decime īfeudari. ſed poſtmodū illd̓ ſuit reuocatū vt deinceps non cōcederet. cōceſſe tn̄ remanſerunt penes vaſallos. vnde etiaꝫ hodie laici ſine peccato poſſident decimas quas habu erūt ab antiquo ante illud conciliū. ſed ſuit ha bitū illud cōciliū ꝓhibitiuū. vt h̓ refert Io. ī cō ſilio. lxxix. de quo tamē recurrendum ad cano nicam martinianā. ⁊ ſuit factum tempore Ale candri tertii qui ut ipſe refert ſuit ſenenſis. ¶ Sed pulcherrimum dubium ⁊ quotidianum. ꝗd ſi nō poteſt probari ꝙ decime fuerunt con ceſſe ante illud conciliū. puta qꝛ ꝓbatōes nō ex tant̉ ꝓpter lōginquitatē tēporis. ſed laicus poſ ſedit tāto tēpore ꝙ de īitio nō ē memoria nūꝗd eccl̓ia poſſit vēdicare iſtas decīas. ⁊ vr̄ ꝙ ſic. qꝛ hꝫ intētōem fundatā de iure cōi. jͣ. de deci. ꝑ to tū. ergo niſi ꝓbet̉ titulus ex aduerſo debꝫ obti nere in. c. ad decīas de reſti. ſpo. li. vi. ⁊ in. c. cum eccl̓ia de cā poſ. ⁊ ꝓprie. nec ob. p̄ſcriptio. qꝛ lai cus nō poteſt p̄ſcribere decimas cū eas poſſide re non poſſit. ut in. c. cāꝫ de preſcrip. ⁊ hāc opi. poſt multa tenuit hic Hoſti. ⁊ Io. mo. ⁊ Arch. in. c. ij. d̓ deci. li. vi. Io. an. tenet conͣriā opi. duo bus tamē concurrētibus. pͦ ꝙ iſte laicus poſſe derit decīas tāto tꝑe tanqͣꝫ vaſallꝰ. ita ꝙ ſit ſa ma ꝙ eas habuerit āte ꝯciliū ⁊ cū hac opi. tnͣſe unt h̓ vt pl̓imū doc̄. ſe. ⁊ ſatꝭ ē opi. eqͣ. qꝛ al̓ ꝓpter difficultatē ꝓbādi. ſępe laicꝰ pͥuaret̉ iure ſuo. ¶ Nōͣ tamen bene ꝙ ſimplex detentio etiam per tempus de cuius initio non exiſtit memoria nō habet vim tituli quo ad laicos. de quo vide De his q̄ ſi. a prela plene per Io. an. in ſil̓i. q. in. c. iij. de p̄ben. li. vi. In glo. in v̓. cleri. noͣ ex glo. ꝙ appellatione cle ri ītelligit̉ quādoqꝫ capitulū dūtaxat eccl̓ia ca thedralis. ſic in ſil̓i appellatōe eccl̓ie ut in. c. cum clerici de v̓. ſigni. ¶ Noͣ ſcd̓o ex gl. ꝙ in aliena tione rei inferioris ep̄s p̄ſtat regularit̓ auctori tatē nō aūt alienat ipē. quod ego ītelligo niſi e piſcopus ꝓ neceſſitate eccleſie vellet rē eccleſie īferioris alienare. ut ꝓbat̉ in. c. i. de re eccle. nō alie. li. vi. ⁊ facit iſte tex. in ar. cū allegat̉ aucto ritas Leonis in iſta alienatōe rei inferioris. In glo. in v̓bo conſenſu ibi reꝗſiſti ſed ut dicit Io. an. ibi etiā probat̉ conͣriū ⁊ ideo hͦ decernē dū eſt ex circūſtantijs. Et noͣ ex iſto tex. ꝙ ī ma teria indifferēti appellatōe ep̄i intelligimus de ſolo ep̄o ex qͦ poteſt argui ꝙ ſi ptās doctorā di ex p̓uilegio dat̉ ep̄o non intelligit̉ ꝙ habeat cō ſenſ uel cōſiliū capl̓i quod noͣ. Nō pōt Uanū Per cgus ſne cōſenſu capituli cōcedere eccl̓ias alijs eccleſijs etiam ſi habeat iuſpatronatus in ec cleſiis conceſſis. cōis diuiſio ſcd̓a ibi alterius. ¶ Nō pͦ ibi ep̄o uel electo ꝙ electus in ep̄m ⁊ confirmatus nō pōt dici ep̄s. qꝛ ſolū aſſumit no mē ep̄i in cōſecratōne ut. sͣ. d̓e auctoritate ⁊ uſu pal. in. c. niſi. ⁊ in. c. ꝙ ſicut. de elec. Et noͣ ꝙ ele ctus ⁊ cōfirmatus appellat̉ electus. nā hic loꝗ tur tex. de cōfirmato qꝛ ſolū electus nō pōt diſ ponere de rebus eccl̓ie etiā de conſenſu capituli vt in. c. noſti. de elec. ⁊ in. c. auaritie. eo. ti. li. vi. Et idē dic hodie in iſtis ꝓuiſis ꝑ papā. nā ꝓui ſio pape habet vim electionis ⁊ ꝓuiſionis. ad hͦ qd̓ noͣ. in. c. cū olī. de cā poſ. ⁊ ꝓpͥe. Ex qͦ noͣ ꝙ ꝓ uiſus ꝑ papā in ep̄atu debet ante cōſecratōem vocari electus. nūꝗd aūt poſſit dici pōtifex. vid̓ glo. in cle. i. de baptiſ. ¶ Noͣ 2º. ibi aſſumat̉ de ip̄a. ꝙ archidiaconus debꝫ eligi de capitulo ec cleſie cathedral̓. ſed Hoſti. ⁊ bn̄ intelligit tex. de cō uetudīe. al̓ poſſet eligi vndecūqꝫ. ad hoc qd̓ noͣ. in. c. cū int̓ canoīcos. de elec. ⁊ noͣ bene hunc tex. ẜm iſtū intellectū ꝙ pōt induci conſuetudo ꝙ archidiaconꝰ eligat̉ ſolū de capl̓o eccleſie ca thedralis facit in ſimili. c. abbate. jͣ. de v̓. ſig. ⁊. c. cū dilectus. de cōſue. vel forte ut dicit Hoſti. h̓ erat cōſuetudo vt archidiaconus deberet eē ca nonicus ⁊ vide latius h̓ ꝑ Hoſti. ¶ Nō ibi ce nobijs. ꝙ monaſteriū pōt appellare cenobiuꝫ ⁊ dr̄ a cenon grece qd̓ ē latīe cōe. qꝛ religioſi ibi ꝯ munit̓ viuūt. vn̄ ẜm etymologiaꝫ vocabuli pōt dici cenobiū oīs locus in quo cōit̓ oēs viuunt. ſic ēt appellat̉ cōuētus. qꝛ ibidē ꝯueniūt. vt ī. c. i. xv. diſ. ¶ Noͣ ibi tractatu. ꝙ ī alienatōe rei ec cleſiaſtice nō reꝗrūt̉ tres tractatꝰ. vt pleriqꝫ ob ẜuāt. ſꝫ ſufficit vnicus ſolēnis ⁊ diligēs. qd̓ h̓ te nēt cōit̓ doc̄. ⁊ vide tex. cū glo. ī. c. i. de re. ecc. nō alie. li. vi. ⁊ de hͦ tractatu ⁊ eius forma vid̓ ī ſpe de loca. §. ſeꝗt̉. v̓. ⁊ ſcias. ¶ Noͣ ꝙ eccleſia dici tur alienari cū cōcedit̉ alteri eccleſie īꝑpetuum nā quaſi capite diminuit̉ cū nō gaudeat ꝓpͥo ra ctore. ſꝫ alteri ſubijcit̉ ⁊ in hac alienatōe ſeu cō ceſſione reꝗrūt̉ ſolēnitates reꝗſite in alienatōe cuiuſqꝫ rei eccleſiaſtice. Noͣ ibi ꝑpetuas. ꝙ con ceſſio eccl̓ie ad tēpus nō ꝑtinet ad alienatōem. ⁊ vr̄ h̓ tex. a conͣrio. ꝙ cōceſſionē tꝑaleꝫ de rebꝰ eccl̓ie pōt ſolus ep̄us facere ⁊ doc. h̓ exp̄ſſe te nēt ꝙ donatōem fructuū taꝑlē pōt ep̄s face̓ ſin̄ cōſenſu capl̓i. nō ob. xii. q. i. c. ep̄s. qꝛ ibi frauda bāt eccl̓iaꝫ. nec ob. c. ea noſcit̉. sͣ. e. qꝛ ibi loquit̉ ī cōceſſionē reꝝ ſpiritualiū. vbi exigit̉ maior ex aminatō. ita dicūt cōit̓ doc. h̓. qd̓ dictū nō ē indi ſtincte veꝝ. nā vr̄ ꝯͣ. c. nouit. ⁊. c. quāto. sͣ. e. vbi e piſcopus ſine cōſenſu capl̓i cōcedit eccl̓ie ad tē pus. ⁊ ideo dic ꝙ iſte tex. ꝓbat ſolū ꝙ cōceſſio nē tēporalē d̓ eccl̓ia pōt facere ſolus p̄latus. ma xime de eccleſia mīori ut dixi in. c. nouit. vn̄ ſi ꝯͣ fert eccl̓iaꝫ in titulū. nō ē neceſſe ẜuare ſolēnita tē reꝗſitā in alienatōe. ſecus ſi eā cōcedit alteri eccleſie in ꝓpͥetatē. ⁊ hͦ ſolū ꝓbat iſte tex. ſꝫ cir ca cōceſſionē fructuū dic melius vt dixi ī. c. ij. sͣ. eo. ad. c. ea noſcit̉. qd̓ vr̄ ꝯͣ. c. nouit. dic ꝙ loꝗtur quādo p̄ſentatō ſeu collatio ꝑtinet ad collegiū tūc ei nō pōt ſolus p̄latus cōcede̓ eccleſiā. ēt ī ti tulū ſine cōſenſu collegij. ſꝫ. c. nouit. loꝗt̉ in col latione bn̄ficioꝝ. q̄ de iure ꝑtinēt ad ep̄ꝫ ¶ Iu gl. in v̓bo tractatu ibi dicat qd̓ ſibi vr̄. noͣ gl. iun cto tex. ꝓ ſignificato huius v̓bi tractatꝰ. nō .n. reꝗͥrit deliberatū cōſenſū. ſꝫ quādā diſcuſſioneꝫ ⁊ indaginē circarē diſponēdam ī futuꝝ. vn̄ tex. ponit tractatū ⁊ cōſenſū vt diuerſa. nā pͦ fit diſ cuſſio vtꝝ magis expediat alienare vnaꝫ rē qͣꝫ alterā. vel vtꝝ poſſit ſubueniri eccl̓ie ſine aliena tōe. ⁊ poſt tractatū ꝑuenit̉ ad ip̄am alienationē in qua p̄ſtat̉ cōſenſus quod noͣ ꝓ ſtatutis puniē tibus faciētes tractatū ſuper aliqua re. dicunt̉ enī tractaſſe licet delictū nō ꝑfecerīt. ¶ In ea. glo. ibi ⁊ hͦ d̓ immobilibus noͣ. glo. uſqꝫ ad fi. ꝙ bona īmobilia ⁊ mobilia p̄cioſa q̄ ẜuari poſſūt eꝗꝑant̉ quo ad ſolēnitatē adhibēdā ad eoꝝ ali enationē. ⁊ vide glo. in. c. i. d̓ re ecc. non ali. li. vi. ⁊ in. c. is cui. d̓ elec. li. vi. Sꝫ exͣ glo. q̄ritur quid ſi alienatio fiat in caſu nō licito. p̄cedit tamē tra ctatus ⁊ cōſēſus capituli ⁊ ẜuatur ſolēnitas. di cit Hoſti. ꝙ alienaº. eſt irrita. pro hͦ tex. ibi irrita erit ⁊cͣ. vnde non ē opus petere reſtitutōeꝫ ī in tegrum. quia ſubuenitur eccleſie ipſo iure. ſecꝰ dicit vbi alienatio tenet. nam tunc ſi eccleſia le ditur opus eſt petere reſtitutionē in integrum ut in. c. i. de ī īteg. reſtitu. Auidā alij voluerunt vt alienatio ſemper teneat. dummodo ſeruetur ſolennitas de qua hic ⁊ in dicto. c. ſine exceptōe xii. q. ij. quaſi velit ut verbum irrita reſeratur ad ſolēnitatem obmiſſam ſed tu tene ꝙ ad hoc vt teneat alienatio rei eccleſie neceſſario requi runtur duo. primo vt ſeruetur ſolennitas de qua hic ⁊ in dicto. c. ſine exceptione. nec eſt o pus ſeruare ſolennitatem introductam a iu re ciuili de qua in auctentica hoc ius porrectuꝫ C. de ſacroſanct. eccle. canonizata. x. qōe. iii. hoc ius porrectum. quia vt notanter dicunt Oc his q̄ fi. a ma. ꝑte. a Inno. ⁊ glo. in. c. i. de re. eccl. n̄ alie. li. vi. nō po tuit ius ciuile adijce̓ ſolēnitatē ad ius canoīcū iō cōcludit̉ ibi ꝙ nō ē neceſſariū decretū iudicꝭ ſufficit gͦ ſolēnitas reꝗſita a canoībus. de qua h̓ ⁊ in. d. c. ſine exceptōne. ⁊ ſi hec ſolēnitas nō ob ẜuat̉ corruit ipō fcō alienatio. ut ē h̓ texͣ. ⁊ in. d. c. i. ⁊ in. d. c. ſine exceptōe. 2º. reꝗͥrit̉ ut fiat ī cāu licito. alias nō tꝫ. tex. ē bo. ī. d. cle. i. de re. eccle. n̄ alie. facit tex. in. d. c. i. ⁊ in. c. q̄ ī eccl̓iaꝝ d̓ cōſti. in ducēdo ꝓut ibi dixi. hēs glo. ordinariā in. c. i. d̓ in īteg. reſti. lꝫ glo. Io. ſenſerit conͣriū in. d. c. ſin̄ exceptōe. ⁊ in ſūma. ſed Cal. tenet pͥmū ī. d. c. i. ⁊ ſequūt̉ cōit̉ ibi doc̄. ⁊ ꝓbat̉ in iuribꝰ p̄alle. Qui aūt ſint cāus liciti in ꝗbꝰ pōt fieri alienaº. vid̓ bo nā glo. xii. q. ij. in ſūma. Si aūt alienatō fit in ca ſu licito puta ꝓdebito eccleſie. ⁊ ẜuat̉ ſolēnitas qꝛ p̄ceſſit tractatus. ſi eccl̓ia enormit̉ ledit̉ ī conͣ ctu pōt pete̓ ī ītegrū reſtitutōeꝫ ut in. c. ad nr̄aꝫ jͣ. d̓ re. eccle. n̄ alie. ⁊ ī. c. i. ⁊. ii. de in īteg. reſtitu. li. vi. ¶ Ultio ſcias ꝙ h̓ cadit noͣ. qō. vtꝝ ſolꝰ p̄la tus poſſit repudiare legatū factū eccl̓ie maxīe de rebus īmobilibus. ⁊ vr̄ ꝙ nō. qꝛ īcōtinēti etiā eccleſie ignorāti fuit acꝗſituꝫ dn̄iuꝫ rei legate. l. cū pater. §. ſurdo. de lega. ij. l. a ticio. ff. de fur. gͦ p̄latus nō pōt alienare qꝛ alienaret rē q̄ſitā ec cleſie. ⁊ de hͦ vr̄ caūs multū noͣ. in ſimili in. l. ma gis. §. fundus. ff. de rebꝰ eoꝝ. vbi dicit tex. ꝙ pu pillus nō pōt repudiare fundū ſibi legatū cū n̄ poſſit alienare rē ſuā. vr̄ gͦ ꝙ ex repudiatōe ſeqͣ tur alienaº. ſed hͦ nō obſtāte ꝯͣriū ꝯſuluit Fe. con ſilio. ix. Mouet̉ pͥncipalit̓ qꝛ dn̄iuꝫ nō ē v̓e ac ꝗſitū eccleſie ante acceptatōeꝫ legati. vn̄ repudi ando potius nō acꝗrit qͣꝫ alienat. ſed ī nō acꝗrē do nō reꝗͥrit̉ ſolēnitas. ꝓ hͦ facit. c. sͣ. ꝓx. vbi ſo lēnitas reꝗͥrit̉ cū alienat̉ res q̄ poſſidet̉ ab ec cleſia ⁊ nō ē par eadēqꝫ rō nō lucra capere ⁊ qͣſi ta ꝑdere. l. ſi ſponſus. in. §. ſi maritꝰ. ff. de dona. int̓ vi. ⁊ vx. ſed ad. §. fundꝰ ꝗ multū vrget̉ ſpeci fice nō rn̄det. ſed tenēdo cōcluſionē ſuā q̄ ſatis pōt ſuſtentari. pōt dici ꝙ loꝗt̉ in pupillo qui nō habuit admīſtratōem reꝝ ſuaꝝ. ſecꝰ ī p̄lato vn̄ quēadmodū tutor tenet̉ ſi potuit acꝗrere pu pillo. ⁊ nō acꝗſiuit. l. ꝗcꝗd. C. arbi. tutē. ita ⁊ p̄la tus. ut ē bo. tex. cū glo. xu. q. iiij. ī. c. ii. ⁊ ꝓ hͦ alle go pͦ glo. xvi. q. vi. in. §. fi. q̄ dicit ꝙ in acꝗrēdis p̄latꝰ pōt facere cōditōeꝫ eccleſie det̓iorē idē di cit Inn. in. c. ii. de dona. ad idē. c. qm̄ d̓ deci. vbi ſolꝰ p̄latus donat decīas noualiū q̄ oriūt̉. jͣ. dio ceſim ſuā exqͦ nō ſūt acꝗſite certe eccl̓ie. ſꝫ ut di xi ſi p̄latus ſine cā repudiauit pōt cōpelli ut ſa tiſfaciat eccl̓ie d̓ ſuo. poſſet tamē ī conͣriū addu ci. l. ꝗ actionē hꝫ. ff. de reg. iur. vbi dicit tex. ꝙ ha bens actionē ad rē vr̄ hr̄e ipſā rē. gͦ ſicut p̄latus nō pōt alienare ſolus rē ita nec ipſā actionē. ſed poteſt reſponderi per. c. p̄cedens fateor tamen us dubius eſt. Abbas. AAſtoralis parrocbo Epiſcopus les eccleſias uel obuentōes ipſaꝝ. etiā ē conſenſu prōni ſine conſenſu capituli ſui mo naſterio cōferre nō pōt. cōis diuiſio ſcd̓a ibi ad quod. ¶ Noͣ pͦ ꝙ diuiſio ꝑrochiaꝝ fuit facta auctoritate Dioniſii pape. vn̄ pͦ ꝑrochie nō erāt diſtincte. ſed ſacerdotes ſil̓ regebāt populū. ⁊ d̓ hac diuiſiōe vide tex. xiij. q. i. c. i. ⁊ ita ī pͥmatīa eccl̓ia erat in ep̄atibus de quo vide qd̓ noͣ. in. c. cū cām. de ꝓba. ⁊ ꝑ Inno. ī. c. cōſtitutꝭ. de appl̓. ⁊ vide tex. ix. di. c. i. ¶ Noͣ. 2º. ⁊ tene mēti tex. ꝙ eccl̓a parrochialis fūdat intētōeꝫ ſuā d̓ iure cōi ſuꝑ omnibus obuentionibus ſpiritualibus cōtingentibus. jͣ. parrochiā ſuā ut pꝫ ibi ſingula riū ꝑrochialiū ꝓuētus ⁊cͣ. Ax qͦ īfert̉ ẜꝫ Hoſti. ⁊ bene ꝙ oēs decime ⁊ oblatōes q̄ fiūt d̓ parro chia cedūt eccl̓ie parrochiali. Ex qͦ inſero ego ꝙ ſi capella eſſꝫ. jͣ. parrochiā alicuius eccleſie ob lationes ibi facte non cedunt capelle. ſꝫ eccleſie par rochiali. adduco tex. ꝑ locū a ſpāli ī. c. ad au diētiā el. i. jͣ. de eccle. edifi. Infert etiā do. An̄. ꝙ ſi fit oblatio imagini depicte in muro alicuius ꝑrochie ꝙ tales oblatōes cedūt eccleſie parro chiali. ⁊ ita noͣ. jͣ. ſuper ℟ica d̓ parro. ⁊ ita ſepe ī ſcō interrogatus rn̄di. ⁊ ut dixi. bene facit tex. ī d. c. ad audiētiā ⁊ quod ibi dicā. nā ſi oblatōes ſcē capelle ſeu altari cedūt eccleſie prochiali ⁊ nō p̄ſoytero capelle fortius oblatōes ſcē imagi ni que ē depicta ī muro p̓uato. nā laicus nō eſt capax hoꝝ iuriū ſp̄ualiū. nec ſiūt domui pͥuate ſed ob reuerētiā dei ad cultū diuinū. Admini ſtrationē aūt hoꝝ ſp̄ualiū hꝫ p̄ſbyt̓ parrochie jͣ. parrochiā ſuā. vt hic ⁊ in. d. c. ad audiētiaꝫ. qd̓ bene no. quia quotidie de ſcō accidit ⁊ per hoc etiā dici poteſt ꝙ ſi celebranti. jͣ. eccleſiā alterius fiunt oblationes. ꝙ tales oblationes cedunt re ctori eccleſie. ⁊ non celebranti pro hoc facit. c. re quiſiſti. jͣ. de teſta. vbi relictum factuꝫ epiſcopo ab extraneo videt̉ factum contemplatione ec cleſie. ita oblationes facte celebranti videntur facte intuitu eccleſie. naꝫ oblationes faciūt par rochiani propter onera ſacramētorum de con ſecra. diſ i. omnis chriſtianus. cuꝫ glo. ⁊ vide qd̓ noͣ. jͣ. d̓ parrochijs. ſuper ℟ica. ¶ Noͣ vlterius ⁊ tene menti iſtum tex. ꝙ epiſcopus cum conſē ſu capituli ſui poteſt imponere penſionem ec cleſie abundanti ſoluendam ad ſuſtentandam vitam religioſorum. ⁊ ſic habes ꝙ nō ſolum pa pa ſed etiam epiſcopus poteſt imponere penſi onem eccleſie. ⁊ intellige quando detracta pen ſione eccleſia poteſt congrue viuere. al̓ autem non habet diſcooperire unū altare vt aliud cō operiatur. vt in. c. cū cauſaꝫ. de p̄ben. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. extirpande. in fi. eo. titu. vbi bonꝰ tex. ¶ In glo. in verbo conſtitutione in fi. conclu ſio ergo glo. eſt licet multum videatur dubitaſ ſe. ꝙ quinquagēſimam ſeu centeſimam poteſt epiſcopus conferre abſque conſenſu capituli ſui. ⁊ intellige in caſu. c. apoſtolice infra de do natio. nam ſi uult monaſterium conſtruere de nouo vel eccleſiam ſecularem facere religio ſam permittitur ei a iure vt poſſit pro dote do nare quinquageſimam partem ſuorū reddituū De his q̄ ſi. a prela Si v̓o eccleſiā an̄ ꝯſtructā vult magnificare ꝓ ſuis ſepulturis. tc̄ pōt donare cēteſimā portio nē. ⁊ hͨ lr̄a facit ꝓ opi. glo. nā exceptio dēt eſſe de regula. ut noͣ. ſuꝑ rubrica d̓ re iu. li. vi. vnde cū papa faciat h̓ r̄gulā ut ep̄s nō poſſit ꝗnqua geſimā donare d̓ rebꝰ eccleſie ſine volūtate ca pituli ſui. ⁊ excipiat dōationē iſtiꝰ quīquageſti me uel cēteſime. gͦ hͨ dōatio pōt fieri ſine cōſēſu ip̄iꝰ capituli. ⁊ hāc opi. tenuit Goſ. hic ⁊ in ſū ma eo. §. fi. ne ꝗs decipiat̉ aucͣte iuris. xxii. q. iii. ꝗ peccat. Et abbas ꝓ ꝯcordia opi. ⁊ iurium d̓ quibꝰ in glo. diſtinguit. ꝙ aūt ep̄s vult de no uo ꝯſtrue̓ eccleſiā. ul̓ eā r̄ſormae̓ moͣſticis r̄gul̓ ⁊ dꝫ hr̄e ꝯſēſū capituli. ꝓ hͦ vr̄ tex. xii. q. ii. in. c. ſi ep̄s. aut eccleſiā iā ꝯſtructā ꝑ ſe vult dotare. ⁊ tc̄ pōt ſine ꝯſēſu capituli. ⁊ ita loquat̉ h̓ ⁊ in c. bone rei. nā hͦ cāu ep̄s eſt obligatꝰ exquo ec cleſiā ꝯſtruxit. ut ī. c. ſic̄. jͣ. de ecc. edi. ⁊ intellige qn̄ ep̄s ꝯſtruxit pͥuſ cū ꝯſēſu capituli. qꝛ tc̄ obli gatio ē orta r̄ſpectu vtriuſqꝫ. hec opi. plꝫ Io. an̄. ⁊ cōit̓ doc. ſe. Et rō huiꝰ diſtinctōis ē. qꝛ in hͦ vltīo caſu alienatō eſt nec̄aaia. iō nō ē neceſſe ẜuare aliā ſolēnitatē. ſꝫ ī prīo cāu aliēatio ē vo lūtaria. cū nō ſit adhuc orta aliqua obligatio. ⁊ ex hͦ collige ꝙ ubi eminet alienatō ex neceſſita te iuris n̄ ē ẜuanda ſolēnitaſ. ſecꝰ ubi eſt volun taria. lꝫ emineat ꝓpt̓ nec̄itatē hoīuꝫ. nā h̓ loqui tur tex. d̓ alienatiōe ꝓpt̓ neceſſitatē religioſoꝝ ſꝫ qꝛ ē voluntaria quo ad ep̄m reꝗͥrit̉ cōſenſus capituli. ¶ Sꝫ dubitat̉ exͣ gl. nūꝗd ep̄ſ poſſit donare iſtā cēteſimā vl̓ ꝗnquageſimā d̓ r̄bꝰ ec cleſie īſerioris. ⁊ maxīe qn̄ vult magnificae̓ ec cleſiā ꝓ ſepulturis ſuiſ. tꝫ hic Inn. ꝙ n̄. qꝛ iura loquūt̉ d̓ redditibus ep̄i. ut ī. d. c. bōe. ⁊. d. c. a poſtolice. Pe. ꝯſuluit ꝯͣriū ī Auiniōe. ut r̄fert abbas ī. q. facti. Sꝫ dicit Egi. ꝙ hͦ vr̄ ſibi exͣne uꝫ iſte tex. optīe fac̄ ꝓ opi. Pe. nā h̓ q̄rebat̉ d̓ alienatiōe rei īſerioris eccl̓ie. ⁊ papa excipit ca ſū donatōiſ ꝗnquageſime. gͦ illā pōt face̓ ſin̄ cō ſēſu capl̓i ſui. ſꝫ qꝛ iura d̓ hac maͣ loquentia ſēꝑ faciūt mētionē d̓ redditibꝰ ep̄i n̄ extēdent̉ iura illa ꝑ hāc gnͣalitatē. ⁊ exceptio h̓ poſita ītelligi tur gn̓alit̓ ut illam donationē d̓ redditibꝰ ſuis poſſit facere ſine conſenſu ſui capituli. ⁊cͣ. Abbas Ad ꝯci T ſi mēbꝰ a ia puiu cialia uocari debent. ⁊ admitti cathe draliū eccleſiaꝝ capl̓a. pͥma ꝑſponit q̄relā. ſcd̓a ꝓuidet ibi uiſuꝫ. ¶ Noͣ prīo ꝙ clerici inferio res neceſſario n̄ vocāt̉ ad ꝯciliū ꝓuītiale. nā h̓ ſtatuit̉ ſp̄ale ī capitulis eccl̓aꝝ cāthedraliū. ꝗn īmo Inno. multū uacillat ī. c. graue d̓ p̄bē. nū ꝗd d̓ nec̄itate iſta capitula ſint vocāda ad ꝯcili uꝫ ꝓuītiale. ſꝫ ego tenui ꝙ ſic. ⁊ allegaui hunc tex. ꝗ optīe ꝓbat. vt pꝫ ꝑ v̓bū debe āt. qd̓ r̄gula rit̓ eſt neceſſatiuū. ut dicit gl. noͣ. ī cle. attenden tes d̓ ſtatu regū. ſꝫ pōdera bn̄ iſtuꝫ tex. qui non pōderat̉ ī hͦ ab aliqͦ ꝙ iſta capitula ſolū admit tunt̉ ad tractatū nō dicit ad iudicāduꝫ uel ad decidēdū. vn̄ puto ꝙ ſoli ep̄i hͦ ꝯcilio ſint iudi ces. īmo dubitatur de ſuffraganeis ut ſint po tius aſſeſſores. ⁊ archiep̄s ſolus iudex. de quo dic. ut noͣt Inno. in. c. graue. ⁊ ibi dixi. ⁊ n̄ ſine mīſterio tex. dicit h̓ ꝙ debent inuitari. nā ſi ne ceſſario ꝯcurrerēt ad diſponēdū nō ſolū īuita rent̉. ſed ꝯpellerētur ad veniendū ſic̄ ꝯpellunt̉ ep̄i. ut ꝓbat̉ in. c. ſi ep̄s. ⁊. c. placuit. xviii. di. ⁊ noͣ iſtam ꝯſiderationē. qꝛ ualet multū ad ꝑſcru tandū. nūꝗd clerici exn̄tes in cōcilio gnaͣli ad mittantur ſolū ad tractatū an admittāt̉ ad d̓ci dendū. ⁊ debeāt ꝯpelli ad veniendū. ¶ Noͣ. ibi ꝓcuratores eoꝝ. ꝙ capl̓a pn̄t ꝯparere ī ꝯcilio ꝑ ꝓcuratores. ⁊ hͦ iō qꝛ d̓ facili n̄ pn̄t ꝑ ſe ꝯpa rere. alij v̓o ꝗ neceſſario debēt int̓eſſe ⁊ n̄ d̓ti nent̉ aliquo īpedimēto. debēt ꝯparere ꝑſōali ⁊ n̄ ꝑ ꝓcuratoreſ. niſi ī caſu neceſſitatꝭ. ut ꝓba tur ī. d. c. ſi ep̄s. ⁊. c. placuit. ⁊ ſic noͣ ꝙ ex cā pōt ꝗs ꝯpare̓ in ꝯcilio ꝑ ꝓcuratorem. ⁊ ꝓbat̉ in. c. ad apl̓ice d̓ re iu. li. vi. At ꝗ debeāt intereſſe in iſto cōcilio ꝓuintiali. ⁊ ꝗ in ſynodo ep̄ali. uide per Inno. ī. d. c. graue. ¶ Noͣ. yltīo vbi maxīe ꝙ ēt in negociis n̄ cōtīgentibꝰ capitula d̓bent admitti ad tractatū ꝯcilii. ⁊ noͣ. ſꝑ gl. fi. h̓. qꝛ po nit tres caſuſ laicꝰ ī ꝗbꝰ admittit̉ ad ꝯcilia gnaͣ lia. Primꝰ caſ ſi ſp̄alit̓ īuitēt̉. ⁊ ſic ītellige gl. c. hadrianꝰ. ⁊ noͣ bn̄ ꝙ ex hͦ pot̄is ſolue̓ ꝯͣriū ml̓ toꝝ uiriū ī ꝗbꝰ legit̉ laicū fuiſſe admiſſū ad cō ciliū. ut intelligat̉ ꝙ ſpecialiter ſuerīt īuitati n̄ d̓ neceſſitate. Scd̓us caſus ſi tractat̉ cā fidei. Tertiꝰ ſi tractat̉ de cā mr̄imoīali. qꝛ mr̄ioniū tāgit eos. Et ex hoc vltīo cāu poſſes elice̓ rl̓aꝫ gnaͣlem. ꝙ vbicūqꝫ ī concilio tractarentur ne gocia tangentia ipſos laicos poterunt laici in tereſſe concilio. Sed aduerte quia Io. an. ml̓ tum reſtringit hoc dictum. dicit enim ꝙ in iſtiſ caſibus exceptis laici admittuntur ut audiant non ut iudicent uel doceant. ar. lxii. diſ. docen dus. Item tenꝫ ꝙ in iſtis caſibus non ſit neceſ ſe uocare laicos. cum poſſint ſtatuta cōcilii eis intimari in predicationibus. ⁊ dicit ꝙ qn̄ tra ctant̉ negocia eccleſie uel correctiones clerico rum debent laici excludi arg. in. c. meſſana de elec. ⁊ in exͣua. bonifacii. viii. nō debet. que ver ba ſemper noͣ. in practica. Et inquantum dicit Io. an̄. ꝙ debent admitti ut audiant. credo ꝙ admittantur ut conſulant. ⁊ ut materiam tra ctent. maxime qn̄ ſunt periti. hoc videtur ꝓba ri. xxxi. q. vi. in. c. ad ſedē. ubi papa vocauit iu riſtas laicos ⁊ canoniſtas ad defenſionē iuriū ſr̄ illo pūcto n̄ tm̄ ut audirēt. ſꝫ ut ꝯſulerēt. ad idē tex. pulcher in. c. ad apl̓ice. de re iudi. li. vi. ubi papa pollicebatur ſe vocaturū ad conciliū reges ⁊ principes ſeculares ⁊ eccleſiaſticas ꝑ ſonas ut cum conſilio concilii diſponeret uo cat ergo laicos ut conſulant. nec pro nunc ulte rius me extēdo. dicetur plenius ī diſputatiōe. ¶ De his q̄ fiūt maiore ꝑte capl̓i. Rubrica. De his q̄ fi. a ma. ꝑte. 1 Continuat̉ ad p̄cedētia hͦ ordine. sͣ viſuꝫ eſt de his que fiūt a p̄lato ⁊ capº. ſed qꝛ q̄dā ꝑtinēt ad capl̓m tm̄. in ꝗbus ꝑagēdis ſepe diſcordāt. ⁊ du bitari pōt ꝗd iurꝭ merito ſubiicit̉ hec ℟ica. Et noͣ. ex hac cōtinuatōe diuerſitatē tituloꝝ. ꝙ ap pellatōe capituli nō ꝓpͥe ꝯp̄hēdit̉ p̄latus. de qͦ vide quod plenius dixi in. c. poſt electioneꝫ. de cōceſ. p̄ben. merito ſeꝗt̉ nigꝝ. Abbas. Um incun ctis. Ordinatio maioris ꝑtꝭ capituli ꝑ conͣdcōeꝫ ⁊ appel latōeꝫ minoris nil rōnabile opponētis īpediri nō debet h. d. vel clarius ſic. In vniuerſitatibꝰ eccl̓iaſticꝭ p̄ualet regularit̉ qd̓ fit a maiore ꝑte. niſi minor ꝑs rōnabilit̓ conͣdicat. ⁊ pͦ ponit factū rep̄henſi bile. 2º. ꝓuidet ꝑ ſtatutuꝫ. ibi quo circa. ¶ Noͣ pͦ ibi pluribus ⁊ ſanioribus. q̄ v̓ba iteꝝ in tex. re petunt̉. ꝙ duo reꝗrūt ad hͦ vt valeat geſtū ī caº. pͦ ꝙ maior ꝑs decreuerit. 4º. ꝙ illa maior ꝑs ſit ſanior .ſ. reſpcū cōſilii ⁊ materie ſb̓iecte. de qͦ vid̓ ꝙ noͣ. in. c. eccleſie. el. ij. §. de elec. ¶ Nōͣ ib̓i fra tribus ꝙ canonici ⁊ oēs collegiati pn̄t dici fra tres. ⁊ olī oēs xp̄iani appellabāt̉ frēs. qꝛ ꝓpter lauacꝝ regn̓atōis .ſ. baptiſmatis oēs habēt vnū pr̄em .ſ. deū. ſunt gͦ frēs in xp̄o. xi. q. iij. ad men ſā. ⁊ uſqꝫ ad tp̄us cōcilij Niceni oēs xp̄iani ap pellabant̉ frēs. uel diſcipuli ab illo cōcilio citra dicti ſunt xp̄iani ut ē tex. cū glo. in. c. ii. xxij. di. ⁊ le. ⁊ noͣ. in actibꝰ apl̓oꝝ. ¶ 3º. no ibi nō taꝫ de rōe qͣꝫ de ꝓpria volūtate ⁊cͣ. ſignificatū hoꝝ v̓ boꝝ cōmitto hͦ ꝓpͥe volūtati. denotāt .n. ꝓpriā volūtatē abſolutā ⁊ liberā nō regulatā rōe. id̓o nō poſſꝫ peti reductio ad arbitriū boni uiri ⁊ fa cit ꝓ ſtatuto ſcholariū. qͦ cauet̉ ꝙ rector ī exa mīe n̄ teneat̉ aliꝗd ſolue̓ collegio. niſi ꝓut ꝓceſ ſerit d̓ ſua ꝓpͥa volūtate. facit tex. ī. l. fideicōmiſ ſa. §. qͣꝫqͣꝫ. d̓ le. iij. ⁊ qd̓ noͣ. bar. ī exͣua. ad repͥmē dā. ¶ Nō ibi obiectū fuerit on̄ſū. ꝙ ad īpediē dā ordinatōꝫ maioris ꝑtꝭ nō ſufficit aliꝗd rōna bile oppone̓ ſꝫ oportꝫ ꝙ obiectū on̄dat̉ ⁊ ꝓbet̉ Et ex hͦ noͣ a ꝯͣrio. ꝙ nō ſemꝑ vꝫ ordinatio maio ris ptꝭ. nā vnꝰ ſolꝰ poſſet rōne motꝰ īpedire or dinatōeꝫ totiꝰ vniuerſitatꝭ. ⁊ appellare p̄t ſi opꝰ ē. ⁊ ꝑ ſuꝑiorē illā ordinatōeꝫ retractari face̓ ad hͦ. xxxi. di. ī. c. nicena. ¶ Noͣ ibi appellatōe re mota. ꝙ ſola appellatio interpoſita ī vniuerſita te ꝑ mīorē ꝑtē nō īpedit ordinatōem maiorꝭ ꝑ̄tꝭ vꝫ tn̄ appellatio in effcū ſi ē rōnabilis. qꝛ ꝓbata rōe appellādi ceſſabit̉ diſpoītū ꝑ maiorē ꝑtē. Noͣ ibi eccleſie ſue ꝯſue. ⁊cͣ. ꝙ canonici ſeu vni uerſitas pn̄t ex cā tolle̓ ꝯſuetudinē eccleſie etiā iuratā. ⁊ ī hͦ tene mēti iſtum tex. ⁊ vide glo. noͣ. in. c. in his. xi. di. ⁊ idem dicit Io. an̄. h̓ in ſtatu to. ut iuramētū quo ſingulares firmāt ſtatuta collegii vrgeat dūtaxat remanentibus ſtatutis ſed eis ſublatis per vniuerſitatē tollit̉ iuramen tū qͣſi iuramētū liget ſingulos ſingulariter conͣ uenientes. ſecus autem ſi contraueniūt collegialiter tollendo ſtatuta. ⁊ hͦ. verbū noͣ ⁊ vide qd̓ plene dixi in. c. dilecto. sͣ. de preben. vide tamen in hoc glo. valde noͣ. in. c. cū non deceat. de elec. li. vi. que dicit ꝙ ſi ſuperior tollit ſtatutū vuiuer ſitatis iuratū non faciendo mentioneꝫ de iura mento. tenent̉ nihilominus illi de vniuerſitate ad obſeruantiā iuramenti. exquo iuramentum eſt tale quod poteſt ſeruare ſine peccato. utpu ta concernens ꝯmodū ſinguloꝝ. ⁊ hͦ ideo. quia in dubio non eſt p̄ſumendū ſuꝑiorē uoluiſſe tol lere iuramētū. ⁊ eſt vnū dictū ſatis mirabile. vt ſtatuto ſublato remaneat iuramētū ei acceſſo riū. ſed vide motiua p̄dicta in glo. ¶ Ulterius noͣ. ex eo. uerbo ẜꝫ cōem intellcūm. ꝙ non valꝫ cōſuetudo capituli etiā iurata diſponēs. ut oēs de capitulo debeant cōcordare. ⁊ ꝙ alit̓ non va leat actus. nā talis cōſuetudo eſt conͣ vtilitates eccleſiaꝝ. cū hoīes ſint faciles ad diſcordiā. viij q. i. nec nouū. vnde ſepe īpediret̉ vtilitas eccle ſie. ſi diſpoſitū a maiori ꝑte nō haberet effectuꝫ Et ex hoc infero. ꝙ in vniuerſitatibꝰ eccleſiaſti cis nō valet ſtatutū nec cōſuetudo. vt due ꝑtes ad minus debeant concordare. ſed ſemꝑ p̄uale̓ debet diſpoſitū a maiori ꝑte dūmō illa ꝑs ſit ſa nior. ꝓ hͦ facit. c. licet. in fi. sͣ. de elec. ⁊ vide tex. ⁊ glo. in. c. ſi cui. e. ti. li. vi. ¶ Noͣ ibi ſꝫ potius ꝑ iuria cēſent̉ vnā regulā in maͣ iuramēti. ꝙ omē iuramētū tendēs conͣ vtilitātē eccleſie nō ligat. ſed potius cenſet̉ ꝑiurium. ⁊ ſacit ꝓ his recto ribus ſecularibus ꝗ iurāt ẜuare ſtatuta ciuitatꝭ in ꝗbus ſunt aliqua conͣ vtilitatē eccleſiaſticā. ⁊ vide bonū tex. in. c. i. de iur̄iur. li. vi. Et facit iſte tex. ꝙ iuramētū p̄lati tendens in dānuꝫ eccleſie non ligat. ēt ſ. per aliū poſſet cōſuli eccleſie. d̓ qͦ vide quod dixi in. c. cū veniſſent. d̓e inſti. ⁊ facit c. peruenit. de iur̄iurā. ¶ Noͣ in fi. lr̄e. ꝙ teme re iurās peccat mortalit̓. ⁊ debet inde agere pe nitentiam. de qua penitentia vide tex. cum glo. xxij. q. iiij. in. c. qui ſacramenta. ⁊ vide de effectu huius iuramenti temerarij quod notat glo. in c. florentinum. lxxxvi. diſtin. ¶ In glo. in ver bo rationabiliter. ibi ſed maior pars eſt illa. ⁊ videtur glo. velle ꝙ ſanior pars ſit maior. quod eſt contra iſtum tex. qui requirit maiorem ⁊ ſa niorem partem. ut in. c. quia propter d̓ elec. dic ergo ꝙ licet minor ꝑs poſſit ex ratione impedi re decretum maioris partis non tamen poteſt aliquid diſponere nomine totius vniuerſitatis niſi maior ꝑs eſſet priuata ꝓpter delictū ſuum. qꝛ tunc ptās totius vniuerſitatis reſidet in non delinquentibus. ut in c. bone. ⁊ in. c. cum nobis eo. titu. cum ſi. ⁊. c. gratum. de poſtula. prelato. ¶ In glo. in verbo oſtenſum ibi coram ſuperi ore. nota bene glo. ꝙ minor pars contradicēs non tenetur probare coram maiori parte ratio nem ſue contradictionis. quod expreſſe vo lunt doc. tum quia maior pars non eſt iudex. tum quia ē ſuſpecta minori parti ꝯͣdicēti. adea tur ergo ſuꝑior ipīus corꝑis ſeu vniuerſitatis uel eligant̉ arbitri. ar. c. ſcd̓o requiris. de appel. De his q̄ ſi. a ma. ꝑ. c. Et cadit hic qō hic tacta per doc. nūquid conͣ dicens teneat̉ appellare. vel nūꝗd nolēs ꝯſenti regeſtis ꝑ maiorē ꝑtē teneat̉ conͣdicere. Inno. multa dicit. ⁊ in effcū ponit regulā. ꝙ nō tenet̉ quis appellarę. ſed ſatis eſt conͣdicere. ſiue tra ctet̉ d̓ p̄iudicio ſuo. ſiue tercij. uel ip̄iꝰ vniuerſi tatis. nā cū uniuerſitas ꝓcedit exͣiudicialit̓. nō tn̄ſeunt huiuſmodi geſta in rē iudicatā. vnde p̄t quis ex ꝯͣdictōe ſola ꝓſequi corā ſuꝑiorē. ut ge ſtum minus rōnabilit̓ per maiorē ꝑtē retracte tur. ar. c. cōcertatōi. de appella. li. vi. ¶ Aduer tēdū tamē ꝙ ſi ꝗs nō uult cōſentire debet exp̄ſ ſe conͣdicere. alias inuoluit̉ pena ⁊ peccato. ſic̄ exp̄ſſe conſentientes ẜꝫ Inno. qd̓ eſt ſingl̓r no. Ex hoc tn̄ habes ꝙ ēt in male geſtis tacens in vniuerſitate habet̉ ꝓ conſentiēte. cū ex officio ſuo teneat̉ conſulere. ad hoc. l. d̓ etate. §. qui ta cuit. ff. de interro. ac. ⁊ uide qd̓ dixi in. c. ii. sͣ. ti. ꝓx. ſuꝑ vl. glo. pōt tamē minor ꝑs appellare ſi uult. ⁊ appellatio oꝑabit̉ multos effcūs. de qui bus plene dixi in. c. bone. sͣ. de appellatio. ⁊ ini ceteros oꝑabit̉ ꝙ inferior a iudice ad quē ē ap pellatū non poterit de illo negocio cognoſcere ar. in. c. ut noſtꝝ de appella. Excipit Inno. vnū caſū in quo tenet̉ nolēs conſentire appellare .ſ. qn̄ eligit̉ per vniuerſitatē ad offm̄ publicū au ctoritate ⁊ vtilitate. al̓ habet̉ ꝓ conſentiēte ſi ē ſuppoſitus illi vniuerſitati. ut in. l. noīatōes ⁊ in l. hi qui. C. de appella. ⁊ vide rōem diuerſitatis plene ꝑ Ay. in. d. l. hi qui. ¶ In glo. in v̓bo cō ſtitutū noͣ. ex hac glo. iuncto tex. ꝙ capl̓m pōt ſine p̄lato facere ſtatutū. intellige ut ſaluet̉ glo. quādo ꝑ ſtatutū non mutat̉ ſtatus eccleſie. ſed cōcernit dūtaxat facta ip̄ius capl̓i alias nō vꝫ ſtatutū ſine conſenſu p̄lati. vide tex. ⁊ ibi plene ꝑ Inno. in. c. conſuetudinis. de ꝯſue. ⁊ uide bo nā glo. in. c. ij. de v̓. ſig. li. vi. ⁊ dic̄ ꝙ etiā vniuerſi tas inferior nō pōt facere ſtatutū in arduis ſine cōſenſu ep̄i ꝓpter cōiūctionē q̄ eſt int̓ ep̄m ⁊ ec cleſiā inferiorē. ita noͣ. uoluit Inno. ī. c. reꝗſiſti in fi. de teſta. ⁊ in. c. cū acceſſiſſent de cōſti. ¶ Noͣ 2º. ꝙ in editione ſtatuti fiēdi ꝑ vniuerſita tē oēs de vniuerſitate debēt eē pn̄tes. ita ꝑ ali quos ſolet allegari iſta glo. ⁊ moderat̉ ẜꝫ hunc intellectū a pleriſqꝫ. quia iure nō ꝓbat̉ iſta ſpe cialitas. cū abn̄tes nō ſint uocādi. ut no. glo. ī. c. ij. de teſti. li. vi. q̄ ponit tres cāus ſpāles in ꝗbꝰ abn̄tes ſunt uocādi. Sed noͣ ꝙ iſta glo. nō loꝗ tur ita gn̓alit̓ ſicut ſolet allegari. ſed reſtrīgit ſe qn̄ ſtatutū concernit p̄iudiciū abſentiū ⁊ in hoc bene noͣ. glo. ꝙ in p̄iudiciū abſentiū non poſſūt pn̄tes aliꝗd ſtatuere. licet due ꝑtes ſint pn̄tes ad hͦ. c. cū oēs. de cōſti. pōt tamē ſaluari pͥmꝰ ge neralis intellectus glo. qn̄ ſtatutū cōcernit ne gocia multū ardua. nā quēadmodū vocant̉ in illis tribus caībus exceptꝭ ꝓpt̓ grauitatē p̄iudi cij ita dicēdū in oībus caībus ꝯſimilibꝰ ⁊ graui oribꝰ. nā cū illi tres excepti caūs nō ſint odioſi ſꝫ fauorabiles. debēt extēdi ex idētitate rōis ꝓ hͦ uide tex. noͣ. ī. c. cū dilecta de ꝯfir. uti. ubi caſꝰ exceptꝰ a regula extēdit̉ ad aliū cāuꝫ hn̄tē idē titatē rōis. ⁊ idē uoluit glo. no. iurꝭ. ciuilis in. l. i. C. de ꝯdi. inde. ⁊ hͦ ſꝑ ē noͣ. ꝓ extēſione illiꝰ glo c. ij. ut facias regulā noͣ. ꝙ ī caſibꝰ ml̓tū arduis debēt uocari abn̄tes. qd̓ ſentit Inno. in. c. ii. de no. ope. nū. ⁊ do. an. h̓. Sed noͣ illū tex. ⁊ illam glo. ꝗ nō ſolet ad hͦ allegari. ¶ 3º. noͣ ex hac gl. ꝙ regularit̓ in negocijs vniuerſitatis ad minus debēt eē pn̄tes due ꝑtes. Circa qd̓ inſtāt h̓ doc. nā aliꝗ antiꝗ reꝗrūt ſolū maiorē ꝑtē ꝑ iſtuꝫ tex. ⁊ ꝑ. l. qd̓ maior. ff. ad municipa. Sꝫ Io. an. in heret glo. ⁊ dicit ꝙ nō vocādi nō cōputāt̉ ī nu mero duaꝝ ꝑtiū. de quo uide gl. in cle. qd̓ circa de elec. dic clarius ⁊ latiꝰ ꝙ ad ualiditatē actus ad minꝰ due ꝑtes vocādoꝝ debēt eē pn̄tes. ita ītell̓i dꝫ. l. nulli. ⁊. l. plane. ff. qd̓ cuiꝰ qͣꝫ vni. no. ⁊ ex illis duabꝰ ꝑtibꝰ oportet neceſſario maiorē ꝑtē ꝯſētire. ita intellige iſtū tex. ⁊. d. l. qd̓ maior Ex qͦ noͣ nō eē neceſſe ad validitatē actꝰ ꝙ ma ior ꝑs oīuꝫ d̓ vniuerſitate ꝯſentiat. ſꝫ ſuffic̄ ma ior ꝑs hoꝝ ꝗ ſunt in vniuerſitate. dūmō pn̄tes cōſtituāt duas ꝑtes. nā due ꝑtes repn̄tāt totaꝫ vniuerſitatē ut in dcīs iuribꝰ ⁊ in. l. iij. C. de de cre. ab ordi. fa. Dico tn̄ ꝙ ſi aliꝗs de vniuerſita te fuerit ꝯtēptꝰ. pōt ꝓſequēdo ꝯtēptū ſace̓ actū retractari. qꝛ plꝰ obeſt ꝯtēptus vnius qͣꝫ ꝯͣdictō multoꝝ. in. c. ꝙ ſicut ⁊. c. bone. de elec. ⁊ vide cir ca hoc qd̓ dixi plene in. c. cū nobis. ⁊ in. c. ī cauẜ de elec. Ii glo. fi. ibi reſtringēda ſūt. ad hͦ vide tex. in. c. i. de iur̄iur. li. vi. ¶ Et in fi. glo. noͣ ꝙ te mere iurātes ſūt ꝑiuri. ſꝫ dic ꝙ īproprie ſūt ꝑiu ri vn̄ ꝓpt̓ hͦ nō pͥuāt̉ bn̄ficiis ⁊ uide de his vbi sͣ. remiſi. Canonicus nō UIeſtull merdicitecele iā. ſꝫ hͦ facere debꝫ ep̄s cū capl̓o. h. d. ⁊ ſcd̓ā ꝑs ibi fraternitati. ¶ Noͣ. pͦ ibi ex cano nicis etiā minimis. ꝙ canonicoꝝ ꝗdā dicūt̉ mi nimi. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝗdā maiores ſeu maximi. ⁊ pn̄t di ci minimi reſpectu defectꝰ ſciētie. uel reſpcū di gnitatis. uel reſpcū ordinis. ſeu tꝑis receptōis ⁊ hͦ facit ꝓ noͣ. in. c. eccl̓ia el. ij. sͣ. d̓ elec. nā lꝫ oēs ſint canonici. tn̄ ex p̄dictꝭ vox vnius ē potētio. ⁊ pōderoſior. ut ī. c. dudū el. i. de elec. ¶ Nota 2º. ꝙ particulares canoīci ⁊ ēt totū capl̓ꝫ n̄ pn̄t ſine ep̄o ſubiicere eccleſiā interdicto. nec ēt īdu cere ceſſatōeꝫ a diuīs. niſi aliud habeat cōſuetu do reſpcū capituli. ut ī. c. ſi canoīci de offi. ordi. lib. vi. ⁊ in. c. irrefragabili. in. §. exceſſus. sͣ. e. tit. nā capitulū ex eo ꝙ nō habet iuriſdcōeꝫ ī ſingu lares canoīcos licite pōt illā p̄ſcribere. ut. in. d. §. exceſſus. ⁊ vide no. dictū Inno. ī. c. i. d̓ maio. ⁊ obe. vbi dicit ꝙ licet antiquior canoīcus hēat ꝯgregare capitulū. tn̄ nō pōt mulctare nō ueniē tes. lꝫ reddat eos ꝯtumaces reſpcū uocis dād̓. qd̓ noͣ. tota ergo iuriſdictio ē ī ep̄o. explicat̉ tn̄ cū capitulo qn̄qꝫ habito ꝯſilio qn̄qꝫ ꝯſenſu. iuxͣ ea q̄ dixi in. c. nouit. sͣ. ti. ꝓx. ideꝫ dicimus ī car dinalibus. ut iuriſdictio ſit penes papam. ſed cardinales dicūt̉ aſſiſtere pape ⁊ coadiutores Oc his q̄ fi. a ma. ꝑte ca. 1 in officio. nec ardua explicat papa ſine cardinali bus. ꝓ qͦ vide tex. in. c. per venerabilē. qui fi. ſint le. ⁊ in. c. fundamēta. de elec. li. vi. vide Io. mo. ī c. ſuꝑ eo. de here. li. vi. ⁊ qd̓ noͣt Archi. pꝰ Lau. xv. q. i. ſunt quidā. vbi ponit mirabile dictum ꝙ papa nō pōt ꝯcedere legē vniuerſalem ſine car dinalibꝰ ſuꝑ ſtatu orbis. ſed vide qd̓ plene dixi in iuribꝰ p̄alle. ¶ Nō ibi cū peccata ſuos aucto res ⁊cͣ. nam quotidie allegat̉ ⁊ in effectu pōit re gulam. ꝙ ꝓ delicto vniꝰ nō dꝫ regulariter alius puniri. de quo tn̄ vide glo. noͣ. i. q. iiij. in ſumma ⁊. xxiiij. q. iij. in ſumma. ¶ ltīo noͣ aliā regulā in fine lr̄e. ꝙ delictū nō ē ſeueriꝰ iudicandum qͣꝫ expoſcat criminis qualitas. dic ꝙ nec etiā remiſ ſius. xxiiij. q. i. nō afferamꝰ. ⁊ bonꝰ tex. in. l. reſpi ciēdū. ff. de penis. ¶ Ulteriꝰ pōt noͣri ꝙ ſuꝑior nō dꝫ pati vt geſtū a nō ſuo iudice obſeruet̉ per ſb̓ditos ſuos. ad hͦ qd̓ lę. ⁊ noͣ. maxīe ꝑ Inno. ī. c oli. el. iij. de reſti. ſpō. ¶ In gl. i. ibi. i. tue iuriſdi ctioni ſb̓iectam glo. hanc expoſitionem forte fa cit metu contrarii. qꝛ eccleſia nō dicit̉ eē ī dn̄io alicuiꝰ: quēadmodū cetere res ſacre vel religio ſe. l. in tm̄. ff. de re iu. ⁊ sͣ. de p̄bē. c. rō. ⁊ iſtud pro nomen tuū denotat dn̄iū. viij. di. quo iure. ⁊ in. l. quītꝰ. ff. de au. ⁊ ar. le. voluit gͦ glo. ꝙ eccleſia nō dicit̉ eē p̄lati licet ſit ſb̓iecti iuriſdictioni prelati ſed dic ꝙ licet expoſitō glo. procedat capiendo ſtricte illud ꝓnomē tuū. tn̄ large pōt p̄latꝰ dice̓ eccl̓iam eē ſuaꝫ rōe iuris qd̓ hꝫ ī ea. vt ē tex. ī. c. ſi tibi abn̄ti. de p̄bē. li. vi. fac̄. l ꝗ tabernas. de ꝯͣhē. em. fac̄ qd̓ noͣ. Inn. ī. c. exaīata. de iudi. noͣ tn̄ glo. ꝓ pͦ mō loquēdi. tn̄ ſuſtinet̉ libellus. ⁊ quelibet ſcriptura in qua p̄latus aſſerit eccl̓iam eē ſuam. ¶ In eadē glo. ibi hꝫ ius ep̄ale. vult gͦ glo. ꝙ ca nonicꝰ pōt qn̄qꝫ hr̄e ius ep̄ale in eccl̓ia ſed non declarat ſeip̄am. Phi. intelligit qn̄ canonicꝰ hꝫ eccl̓iam ꝑrochialē ānexā p̄bēde. tūc enī cū hēat prochianos ſb̓ditos. pōt ex cā eccl̓iaꝫ ſb̓iice̓ īter dicto. nā hͦ ꝑtinet ad curā. alle. c. dudum. el. ij. de elec. ⁊ ita cū hͦ dicto tranſeūt doc. Sed nō credo ꝙ ꝓpͥe capiēdo īterdictū p̄ſbyter ꝑrochialis poſ ſit ſb̓iice̓ eccl̓iam īterdicto. qꝛ hͦ eſt iuriſdictiōis ⁊ lꝫ rector eccl̓ie hēat iuriſdictōem ī foro pnīe n̄ tn̄ in foro ꝯtētioſo. ſed forte gl. vult ſequi opini. qͦrūdam ꝗ tenuerūt in. c. ſi ſacerdos. de offi. or. ꝙ rector ꝑrochie pōt excōicare prochianos ⁊ ſic pari rōne interdicere eccl̓iam. Ego nō puto ali qd̓ iſtoꝝ dictoꝝ verū. ⁊ vide qd̓ dixi in. d. c. ſi ſa cerdos. ⁊ plene in repetitōe. c. ſiꝗs ꝯͣ clericuꝫ. de fo. ꝯpe. credo tn̄ ꝙ ex cā pōt ceſſare a diuinis pu ta ſi ꝑrochianꝰ non vellet ſibi ſolue̓ decimas ſeu oblatiōes alias debitas. vide qd̓ noͣ. de conſecra. di .i. oīs xp̄ianus. ⁊. c. exꝑte. de reſti. ſpo ¶ 2º. pōt glo. ītelligi ꝙ canonicus pōt habere ius ep̄ale .ſ. rōne p̄ſcriptionis. dicit tn̄ Inno. ꝙ licet conſue tudo vel p̄ſcriptio poſſit dare canonico iuriſdi ctionē. ⁊ ꝑ ꝯſequēs ptātē īterdicēdi eccleſiaꝫ. vt in. c. cū ꝯtīgat. de fo. ꝯpe. nō tn̄ pōt ſine iuriſdictō ne dare ptātē canonico īterdicēdi eccl̓iam ꝗa cū ſine iuriſdictōe nō habeat ſb̓ditos irratōnabile eēt ꝙ poſſet eccl̓iam ſb̓iice̓ īterdicto qd̓ noͣ. quia idē eſt dicēdū in ptāte excōicandi. vt ſine iuriſdi ctione nō poſſit p̄ſcribi ptās excōicandi. vel ſine aliqua p̄rogatiua in alios. ſed hn̄s dignitatē vel p̄rogatiuā in aliquos. vt eſt capl̓ꝫ archidiaconꝰ vel p̄poſitus bn̄ pōt p̄ſcribe̓ ptātē excōicandi. vt noͣ. ī. d. c. cū ꝯtīgat. ⁊ vide Io. an. in. c. auaricie. d̓ elec. li. vi. ī nouella. Et in fi. gl. aduerte qꝛ gl. vr̄ ſi bi ꝯͣdice̓. nā ī pͥª ꝑte ſentit ꝙ ꝓ delicto vniꝰ poſſit eccl̓ia ſb̓iici īt̓dicto. ſꝫ ī 2ª parte ſentit ꝯͣriū niſi de linquēs ſit dn̄s terre. ⁊ credo ꝙ glo. voluit h̓ ꝯͣdi cere opi. Lau. qui tenuit pͥmam partem. ⁊ qͣꝫqͣꝫ doc. trāſeant. tn̄ iſte tex. pōt adduci ꝓ ⁊ contra. riā qͣtenꝰ lr̄a īprobat īterdictum poſitum ſine cō ſenſu ep̄i ⁊ capituli. vr̄ approbare ꝙ ſi īterueniſ ſet ꝯſenſus iſtoꝝ īterdictū tenuiſſet lꝫ ꝓ delicto vniꝰ tm̄. Sed in. v̓. ſꝫ ⁊ ſiꝗs. ſentit ꝯͣrium dū dic̄ peccata debe̓ tene̓ ſuos auctores. puto ꝙ ꝓ gra ui delicto. de qͦ nō pōt leuit̓ hr̄i ſatiſfactio pōt ec cleſia ſb̓iici īterdicto vt ſuꝑior inducatur ad iu ſticiam faciendā. ad hͦ. c. ex parte. el. i. de verbo. ſigni. ⁊. c. dilectus. de appel. ⁊. c. ſi canonici preal. honeſtius tamen eſſet potius ceſſare a diuinis qͣꝫ ponere interdictum. ſed pro leui cauſa vl̓ qn̄ pōt haberi alia via ſatiſfactio. procedat vltimum dictum glo. ¶ In glo. in verbo delinquens. ibi. in pena ſpirituali. hoc non eſt indiſtincte verum ſed proceditur quo ad penam eternam. de qua intelligitur illa auctoritas euangelica. filius non portabit iniquitatem patris ⁊cͣ. ⁊ idem in excom municatione. nam non fertur niſi propter contu maciam propriā. quia excōicatio ſeparata a deo vnde niſi quis ſeperat ſe a deo ꝓpter ꝓpriū pec catum nō pōt ſeparari ab alio etiam a papa. vt in c. cum eterni. de re iudi. li. vi. ⁊ ī. c. a nobis. de ſē. ex. ſed interdicto licet ſit pena ſpūalis qn̄qꝫ pu nitur vnꝰ ꝓ alio. vt in. c. nō ē. de ſpon. Et eſt ratio qꝛ illa pena non afficit animā. ſed tantum priuat corpus. de quo vide glo. quam ſuperius alle. Hic etiā doc. q̄runt nūquid ep̄s teneatur ſerua re interdictum latum ab habente al̓s ptātem ⁊ in effectu. dicit ꝙ ſic. ſi eſt ſpāle .i. reſpectu certe eccleſie. ꝓ hoc tex. in. c. dilectus. de appel. ⁊ vide hͦ latius ꝑ Io. an. in gnͣali. ſecus ꝓpt̓. c. ꝙ nōnull̓ de p̓ui. vbi ponit̉ ſpeciale p̓uilegium ep̄orum re ſpectu interdicti gn̓alis. ⁊ de gnͣali īterdicto ītel ligit I. an. in. c. fi. de ſen. ex. li. vi. quod noͣ ⁊ dic plenius vt ibi nota. X ore ſeden. raino Cōis tio eccl̓ie ꝑ ꝯͣdictōeꝫ ⁊ appellatōeꝫ eiꝰ cuiꝰ n̄ īt̓eſt īpediri n̄ dꝫ. h. d. qͦ ad ti. in pͥma parte ponit̉ ſcm̄. in 2º. deciſio. ibi quia vero. ¶ Nota pͥmo ibi pater eiuſdem. ꝙ pater pōt ꝓ filio impe trare lr̄as ad bn̄ficiū etiam ſine mandato. ⁊ ideꝫ dic in qͦlibet extraneo vt in gl. noͣ. c. ad aures. ⁊. c. nōnulli. de reſcrip. ſic dicimus ꝙ pater habens ius patronatꝰ ī eccl̓ia pōt p̄ſentare filium alias idoneū. vt dicit gl. noͣ. q̄ cōiter tenetur. ⁊ ibi per Inno. in. c. qꝛ clerici. de iurepatro. ¶ Secundo De his q̄ fi. a ma. ꝑ. ca. nota ibi ſpacium mēſis ꝙ ex mandato pape pōt tēpus ad eligenduꝫ p̄fixum artari ⁊ poteſtaſ re ſtringi ad electōem vnius tm̄. vn̄ pōt papa ꝙ nō valet efficere ꝯſuetudo. nā nō pōt induci cōſue tudo vt electores eligāt certum. qꝛ tollit̉ libertaſ eligendi. vt in. c. cum terra. de elec. ⁊ tn̄ mādatuꝫ pape valet nec minus dicit̉ elec. ¶ Tertio noͣ. ꝓ ꝯſuetudine q̄ ſeruat̉ in īueſtitura bn̄ficij. pōt eniꝫ fieri ꝑ īmiſſionem anuli. ⁊ forte ob hoc ema nauit ꝯſuetudo. vt in doctoratu detur anulus no uello doctori in ſignū .ſ. inueſtiture ſciētie. ⁊ ſolꝫ allegari in ſermonibus. hic tamen nō fuit datus anulꝰ ſed miſſus. forte enim erat tunc ꝯſuetudo. vt mitteret̉ ꝓ inueſtiendo ¶ Quarto noͣ ibi re uerentiā exhibuit ⁊ tene mēti ſemꝑ iſtū tex. qꝛ ē valde ſingularis. ꝙ ſi p̄tendēs habere ius ī ali qua dignitate vel officio exhibet reuerētiā intru ſo tāqͣꝫ legittime ꝯſtituto in illa dignitate vel offi cio videt̉ tacite renūciare iuri ſuo. ⁊ iō cauti ꝓcu ratores in libello ⁊ alijs ſcripturis nūquā dicūt illū eē p̄latū. ſed ꝙ aſſerit ſe p̄laiū. ¶ Ultīo noͣ. ꝙ nō valet eius appellatio cuiꝰ nō int̓eſt. ꝯcor. c. cū inter. de elec. ⁊. ij. q. vi. non ſolēt. ¶ In gl. ſuꝑ v̓bo ⁊ ſi mandatū ibi nō efficiat̉ poſſeſſor. dic ꝙ h̓ nō int̓uenit īueſtitura. vt patet in lr̄a. ⁊ an qn̄ ſi ne actu corꝑali acquirat̉ poſſeſſio. ibi dixi. ⁊ in. c. aucͣte. de inſti. ⁊ ꝑ Io. an. ī. c. trāſmiſſam. de elec. Et in fi. glo. aduerte. qꝛ hic ē fortior caſus qͣꝫ ī. c. dilectus. qꝛ papa dedit hic executorē. vn̄ de maͣ dic vt in. c. ſi ſoli. ⁊. c. ſi capitulo. de ꝯceſſ. p̄bē. li. vi ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ p̄poſitura fuiſſet affecta ꝓ iſto bn̄ficio. nihilominꝰ renūciauit ip̄e iuri ſuo exhi bendo reuerētiā aduerſario tāqͣꝫ p̄poſite ¶ In glo. pe. ibi herenniꝰ. §. vltīo. glo. ꝓ ꝯͣriis allegat illā. l. ⁊. c. dilecto. de p̄ben. que parū faciūt. nā in. l berēnius. ſolū dr̄ ꝙ ꝑceptio ſalarij nō facit queꝫ decurionē. ſed electio legitima. ſed dic ꝙ reuerē tia exhibita intruſo nō facit illū p̄latum. ſed pon derat̉ quo ad excludēdū iſtū bn̄ficiatū. c. dilecto etiā nō ob. qꝛ nō poterat exp̄ſſe ibi ep̄s ꝯſentire vt duo haberent vnā p̄bēdā ita nec tacite ¶ In) ea. glo. ibi licet exp̄ſſe non vale̓t. nō mirabilē gl. ꝙ pōt quis tacite renūciare bn̄ficio ſuo ſine licē tia ſuꝑioris. nō aūt exp̄ſſe. ſed hoc dcm̄ ſalua re uerētia glo. nō eſt verū. qꝛ regularit̓ plus oꝑat̉ conſenſus exp̄ſſus qͣꝫ tacituſ. cū ille ſit fortior. vt in regula is qui tacet. li. vi. ⁊ noͣ. in. c. dilecti. de fo ꝯpe. ⁊ ꝓh̓ qd̓ notāt doc. ī. c. de ml̓ta. d̓ p̄bē. vbi di cūt ꝙ licet tacite inducat̉ renūciatio pͥmi bn̄ficij ꝑ acceptationē ſcd̓i tn̄ ſuꝑior pͥmi pōt reuocare illū ad pͥmū bn̄ficiū. qꝛ nō potuit ſine ꝯſenſu ſuo dimittere beneficiū. ad iſtū tex. dicūt ꝗdā ꝙ loꝗ tur de iure ad rem cui pōt renūciari ſine ꝯſenſu ſuperioris. Hec ſo. ē vera in ſe ⁊ ꝓbat̉ in cle. gͣtie. de reſcrip. ſed nō ē bōa ad iſtū tex. qꝛ tex. h̓ dicit ꝙ etiā ſi fuiſſet īueſtitus ⁊ ſic habuiſſet ius in re tn̄ illi iuri renūciauit exhibendo illi reuerētiam. Et ideo pōt ſolui ꝯͣriū alit̓. ꝙ quēadmodū ſuffic̓ tacitus conſenſus renunciantis vt hic. quod eſt noͣ. ita ſufficit tacitus ꝯſenſus ſuꝑioriſ in acceptā do renūciationē. vn̄ exquo ſuꝑior nō cōtradixit videt̉ tacite acceptaſſe. ⁊ ſic pōt intelligi iſte tex. ⁊ in hoc pōit dcm̄ noͣ. iſte tex. ⁊ limitat illd̓. c. ad monet ⁊. c. ꝙ in dubiis. de renū. ¶ Sed. conͣ tex op. nā ꝑ electionē ⁊ ꝯfirmationē ad ep̄atū nō va cauit p̄poſitura. vt in. c. cum in cūctis. de elec. gͦ alio reſpectu nō valuit electio. So. dicit hoſti. ꝙ forte ille electꝰ r̄nūciauit p̄poſiture tm̄. nūꝗd aūt ſufficiat eius ꝯienſus ſine renūciatiōe. dicit ꝙ ſi cōſentit collatori valet. qꝛ videt̉ tacite renūciare ⁊ ſic pōt intelligi ẜm eū. c. beneficiū. de regula. li. vi. ſed ſi ꝯſentit ſolū electoribus nō valet electō qꝛ n̄ pōt renūciare beneficio in manibuſ electoꝝ dūtaxat. ſed reꝗͥrit̉ ꝯſenſus ſuꝑioris. qui hēt cō firmare. vt in. d. c. admonet. Ego dicerē quo ad caſū huiꝰ. c. ſufficere ꝙ fiat in manibus electorū qꝛ in fauorē electi dūtaxat ē introductū vt nō va cent beneficia ſua an̄ ꝯſecrationē. vt in. c. cū ī cū ctis. de elec. huic aūt fauori pōt renūciari. ar. in c. ad apoſtolicā. de regula. HXparte Prclaꝰꝰcūma iori parte ca Ppituli ꝯtradicēte minori ſtatuere pōt. ꝙ ad neceſſariā reꝑationē fabrice ꝗlibet canoni cus ꝯferre teneat̉. h. d. cōis diuiſio. ſcd̓a ibi ſtatui mus. ¶ Nō pͦ ibi tractatū. ꝙ ad eſſe tractatꝰ ne ceſſario nō ꝯcurrit ꝯſenſus deliberatꝰ. ⁊ facit ꝓ his que dixi in. c. tua. sͣ. ti. i. hic enī ep̄s ⁊ canōici habuerūt tractatū de hac re. nō tn̄ aliquid deli berauerūt. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ ad opus piū pōt ep̄us cum maiori ꝑte capituli obligare certam ꝑtē red dituū canonicorū. licet pars minor ꝯͣdicat. Et fa cit tex. iſte in ar. vt ep̄us ⁊ maior ꝑs capituli poſ ſint ſtatuere vt ꝗſqꝫ debeat ꝯferre ad ſubuētōeꝫ ſcholaris pauꝑis docilis exn̄tis in ſtudio. facit etiā in ar. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. de magi. ¶ Tertio noͣ ibi maioris ⁊ ſanioris ⁊cͣ. ꝙ nō ſufficit ad validi tatē ſtatuti ꝙ ep̄us hēat ſecū aliquos ex canoni cis. ſed dꝫ ad minꝰ ſecū hr̄e maiorē ꝑtē ⁊ ſaniorē ¶ Noͣ qͣrto tex. valde noͣ. ⁊ quaſi ſingulareꝫ in maͣ ſua ꝙ ſuꝑ redditibꝰ ꝑtinētibꝰ ad canonicos vt ad ſingulos valet ſtatutuꝫ a maiori parte. Cōtra hoc op. de. l. ꝑ fūdū. ff. de. ſerui. ruſti. pre. Itē de regula in re cōi. de re. iur. li. vi. vbi patet ꝙ in re etiā cōi pluribus vt ſingulis vnꝰ ſolꝰ pōt īpedire diſpoſitiōem maioris ꝑtis circa ip̄am rē. nā vt dr̄ in. l. ꝑ fūdū. ſi tu ⁊ ego hēmꝰ fūdū cōem nō potes ꝯſtituere alicui ẜuitutē in fūdo niſi ego ꝯſentiā. nec ſufficit maior ꝑs ſi plures eſſemꝰ dn̄i fortius ergo in caſu huiꝰ. c. non debuit ſufficere maior ꝑs. cū redditus canonicoꝝ eēnt ſeꝑati. et quilibet ſingularit̓ cognoſceret fructꝰ ſuos. So mētu ꝯͣrij vt arbitror dixit Uincē. ꝙ hͦ ꝓceſſit ex approbatōe pape. al̓s ꝓcede̓t ꝯͣriū. ſꝫ ẜᵐ hāc opi. Uin. de nihilo ẜuiret hodie hͨ decre. vn̄ fruſtra fuiſſet poſita in hoc volumīe. ꝯͣ id qd̓ hēt̉. sͣ. in ꝓ hemio. In hoc Inno. dat aliam ſolū. valde noͣ. dicenſ contrariū ꝓcedere qn̄ redditus ꝑtinerēt Ut eccle. bn̄fi. ad ſingulos iure ꝓpͥo. ſed h̓ ꝑtinebāt iure eccl̓ie nā redditꝰ canonici ſunt eccleſie. lꝫ deputentur ſingulariter ꝓ eoꝝ ſuſtentatione. Et ex hͦ dicto habes plura noͣ. pͦ ꝙ regula cōis qua cauetur ꝙ diſpoſitū a minori ꝑte vniuerſitatꝭ dꝫ preualere. habet locum nō ſolū qn̄ maior pars diſponit de bonis collegij. vt ī. c. i. sͣ. eo. ti. ſed etiam cū diſpo nit de bonis ſpectantibus ad ſingulos iure tam̄ collegij. iſte tn̄ tex. loquit̉ cū decretū fit ꝓ opere pio ⁊ neceſſario. vn̄ crederē ꝙ ſi hoc vltimo cāu vellet maior ꝑs diſpone̓ ceſſante neceſſitate vel vtilitate collegij ſeu pia ⁊ neceſſaria cā ꝙ maior pars non poſſet diſpone̓ in p̄iudicium minoris partis. ꝓ quo vide glo. nō. in. c. cū omnes. de cō ſti. in glo. i. in fi. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in regula ꝙ oēs tāgit. li. vi. in mercū. vn̄ dicerem ꝙ maior ꝑs co legij nō poſſet facere gratiā alicui contradicēte minori ꝑte de redditibꝰ ꝗ ꝓueniūt ad ſingulos licet iure collegij. ⁊ optime facit iſte tex. dū fun dat ſe ſuꝑ cā pia ⁊ neceſſaria qd̓ bn̄ noͣ. qꝛ multi trāſeūt ſimplicit̓ cū regula gnͣali. qd̓ maior pars facit. ſed illa regula vt p̄dixi habet locum in cāu p̄dicto. ¶ Secundo noͣ. ex dictis Inn. ꝙ maior ꝑs vniuerſitatis non poteſt obligare bona ſpe ctantia ad minorē partē etiam ꝓ opere pio ⁊ ne ceſſario. ex quo bona illa ꝑtinēt ad illos iure ꝓ prio ⁊ nō iure collegij. Ratio manifeſta eſt quia maior ꝑs collegij nō hꝫ iuriſdictionē in minoreꝫ partē. ⁊ iō nō pōt ꝑ ſtatutū ſuū obligare ꝑſonas minoris partis vel eoꝝ pr̄ioniū. vide Inno. qui hoc apertiꝰ voluit in. c. ex parte. sͣ. de ꝯſue. ⁊ glo. iuris ciuilis in. l. ij. C. q̄ ſit lon. ꝯſue. Aliud eſt qn̄ maior pars diſponit ſuꝑ bonis collegij. quia cuꝫ maior ꝑs cenſeat̉ tota vniuerſitas. vt. sͣ. videtur diſpoſuiſſe de rebus ꝓpͥiis. cū bona collegij ſint ꝓpͥa ip̄iꝰ corporis ficti. ⁊ nō ſinguloꝝ de collegio xii. q. ij. ꝗ manumittit̉. dicēdū tamen ꝙ vbi obli gata eēt vniuerſitas. ⁊ nō habet vnde ſatiſfaciat de bonis cōibꝰ. ꝙ tūc poſſit ſingulis īponere col lectā. ⁊ ad hoc poſſunt cogi ꝑ ſuꝑiorē. vt habeāt vnde ſoluāt. ſic ītellige glo. in. l. i. ff. ꝙ cniuſqꝫ vni uerſi. no. ⁊ de mō īponēdi collectā ſingulis. vtrū debet imponi ẜm quātitatē patrimonij. an̄ ꝓ ca pite .i. vt ꝗſqͣꝫ equaliter cōtribuat non habito re ſpectu ad vires pr̄ ionij. vide qd̓ noͣt Inno. in. c. graue. de ſen. ex. latiꝰ ꝑ Bar. in. l. iij. §. actor. ff. de re iudi. dn̄s An. referēdo pͥus p̄alle. dicti Inno dicit ꝙ maior pars potuit hͦ diſpone̓ inuita mīo ri parte. qꝛ ad vſuꝫ deſtinatū diſponebat ſeu de putabat illas portiones ſinguloꝝ reddituuꝫ. nā cū bona canonicoꝝ ſint deſtinata ad fabricaꝫ ec cleſie in defectū non fuit neceſſe vt concurreret cōſenſus ſinguloꝝ. ꝓ hͦ facit tex. in. l. ſabinus. ff. cōi. di. ⁊ quod noͣt glo. in. c. cum omnes. de ꝯſti. Aduerte qꝛ hͦ dictū nimis reſtrīgit hunc tex. nā ſequeret̉ ꝙ ad aliū vſū piū nō ꝓcederet diſpoſi tio maioris ꝑtis ſuꝑ iuribꝰ ſeu redditibꝰ ſpectan tibus ad ſingulos iure collegij. Itē ꝯͣ hoc dictuꝫ facit qꝛ debuiſſet ſuffice̓ diſpoſitio ſoliꝰ epiſcopi Itē ꝯͣria loquūt̉ iure cōi. ſed nos h̓ loquimur in redditibus ſingularibus. ⁊ ītelligerē iſtuꝫ tex. ꝙ canonici vltra cōmoditatē eoꝝ nō poſſunt con ferre ad fabricā niſi ꝑce viuēdo. nā ſi aliquid ſuꝑ eſt vltra eoꝝ cōmoditatē. credo ꝙ ſolus epiſco pus poſſit eos ꝯpellere ad deputādū ſuꝑflua ad fabricā neceſſariā. ꝑ. c. de his. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de eccle edi. ⁊ ꝑ doc. ī. c. i. eo. ti. ⁊ vide Io. an. ī. c. ſi ꝓpt̓ tua debita. de reſcrip. li. vi. ⁊. tex. xvi. q. i. ſi monachuſ qꝛ in obligatōe iuris nō eſt neceſſe hr̄e cōſenſuꝫ obligātis. qꝛ in neceſſitatibus nemo liberalis ex iſtit. vt in. l. in re legata. ff. de adimen. lega. ¶ Ut eccleſiaſtica bn̄ficia ſine diminutione cō ferantur. ℟ica ¶ Supra uiſuꝫ de collationibꝰ bn̄ficioꝝ fiēdis tam a p̄lato cū ꝯſenſu capl̓i qͣꝫ ab ipſo capl̓o tātū verūtn̄ qꝛ bn̄ficia ip̄a debēt ꝯferri ſine diminutō ne merito ſb̓iicit̉ iſta ℟ica. T noſtrū Rubꝝ ſufficit ꝓ ſummaº vel ſumma ſic ẜm abba. Occulta collatō beneficij licet ſit ſuſpecta. valet dū modo talis legitime facta ꝓbet̉. h. d. ⁊ ē caſus noͣ. nō tn̄ fac̄ ad ti. nec oēs in diſtīcte hoc tenent. ſed maior ꝑs ꝯcludit cū hoc ſummario. vt. jͣ. dicet̉. Diuidit̉ in quatuor ꝑtes. pͦ aſſignat papa cām ſue rn̄ſionis. ſecundo ibi cū enī ꝓce ſſus. pape excuſatio. ⁊ ad obiecta rn̄ſio. Tertio archiep̄i īcōuincibilis rep̄henſio. ibi om nibꝰ. Quarto caute ⁊ neceſſarie īſtructionis pro uiſio. ibi credimꝰ. ⁊ pone caſum in terminis. vt ī glo. i. ¶ Nō pͦ ex pͥncipio ꝙ iudiciū hominis de bet ad ſui iuſticiā eē ꝯforme iudicio diuino. vnd̓ etiā papa nō pōt diſpone̓ id qd̓ deꝰ nō diſpone ret. ⁊ ꝓ hoc vide tex. in. c. a nobis. ij. jͣ. de ſen. ex. ¶ Secūdo noͣ regulā ꝙ ſine accuſatore ꝗs non oēbet damnari. vnde Io. xviij. c. mulier quis te accuſat ⁊cͣ. ¶ Tertio noͣ ꝙ depoſitiones teſtiuꝫ nō valēt ſi tela iudicij non preceſſit. ¶ Noͣ quar to ꝙ actore nō ꝓbāte reꝰ nō ꝯpellit̉ aliquid ꝓba re ⁊ ſic fac̄ ꝙ etiā iurare nō teneat̉. ¶ No quīto in eo ꝙ papa excuſat ꝙ ignominia iudicis eſt nō ſeruare debitū ordinē ꝓceſſus iudicialis. Et fac̄ hec lr̄a in ar. ꝙ iudex nō poſſit eſſe teſtis coram iudice ad quem ſi dubitatur de rectitudine ꝓceſ ſus. qꝛ ſemꝑ deponeret ꝓ ordine obſeruato vt euitaret verecūdiam ſuā. ¶ Nō ſexto in v̓. por ro. ꝙ collatō bn̄ficii occulta eſt ſuſpecta. exqͦ cla re infert̉ ꝙ nō ē nulla. al̓s fruſtra h̓ papa mādaſ ſet ꝓbari ꝙ mō canonico ⁊cͣ. qꝛ cū teſtes faterēt̉ ꝙ collaº. eēt occulta potuiſſꝫ papa īmediate ꝯſer alteri ſi collatio nō tenuiſſet ꝓpt̓ clādeſtinationē re ¶ Nō ſeptīo ꝙ vbi collatō ē ſcā palā p̄ſumit̉ ꝓ idoneitate ꝑſone. ⁊ aſſerenti ꝯͣriuꝫ incūbit onꝰ ꝓbandi. ¶ Nō octauo bo. tex. ꝙ lapſo tꝑe pre fixo ad ꝯferēdū bn̄ficiū pōt is ad quē fit d̓uolu k Ut eccle. bene. īmediate ꝯferre. nec tenet̉ ꝯꝗrere pͥmū collato rē ⁊ ꝯputat̉ tēpꝰ a die vacationis bn̄ficij. ¶ Noͣ nono ibi cām ⁊ occaſionē dr̄aꝫ int̓ hec duo. alid̓ ergo cā aliud occaſio. Et aduerte qꝛ occaſio ali quādo capit̉ in malā ꝑtē .ſ. ꝓ excuſatiōe friuola vt ꝓbat̉ in. c. ſolite. de ma. ⁊ obe. qn̄qꝫ capit̉ ī bo nā ꝑtē vt hic. ⁊ credo ꝙ capiat̉ hic ꝓ cā īpu ſiua ⁊ cā capiat̉ ꝓ cā finali. qꝛ papa nō allegaſſet ꝯͣſe. ¶ Noͣ. x. ibi nō tn̄ ex plenitudine ptātis ⁊cͣ. ꝙ plenitudo ptātis pape ē ſupra debitū officij pa palis. ⁊ videtur in hoc iſta lr̄a mirabiliſ. ſed pōt intelligi de debito officio .ſ. legibꝰ humanis ordi nato. ⁊ dr̄ debitū. qꝛ iuſtū ⁊ honeſtū ē pͥncipi ſer uare legē ſuā. vt. l. digna vox C. de legi. ⁊. c. iuſtū ix. di. ſed ex plenitudine ptātis nō tenet̉ illas le ges ſeruare. qꝛ pͥnceps ē ſolutus legibus ſuis ⁊ etiā p̄deceſſorū. vt in. c. īnotuit. de elec. ⁊. c. ſigni ficaſti. eo. ti. ⁊. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſ. p̄bē. ⁊. l. p̓nceps ff. de legi. ¶ Et noͣ papā hr̄e plenitudinē ptātis ſi plenitudinē ergo nullꝰ ſupra eū. ad hoc. c. lꝫ. in fi. sͣ. de elec. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ꝓpoſuit. p̄alle. et c. ſignificaſti. ¶ Noͣ xi. ex v̓bo oībus. ꝙ rn̄denſ cōtraria ē ſuſpectus de falſitate. ¶ No xij. ꝙ p̄latus peccat cōferēdo bn̄ficia ex affectiōe car nali .ſ. rōe ꝯſanguinitatis vel amicitie. ¶ Nota xiij. regulā pͥncipalē huiꝰ tex. ꝙ ꝯferēs bn̄ficium nō dꝫ ſibi retinere redditus. nec aliquā portōeꝫ ex redditibus ⁊ ſi facit pactū de hoc cum eo cui beneficiū ꝯfert ꝯmittit ſimoniā. ¶ Noͣ xiiij. ibi pro cā iuſta ⁊ neceſſaria tex. noͣ. ⁊ quotidie alle. ꝙ ep̄s pōt ꝓ cā iuſta ⁊ neceſſaria ſtatuere vt red ditus beneficij vacātꝭ. deputēt̉ ad certū ⁊ lau dabilē vſū. ita ꝙ ſtatutū p̄iudicabit ad tēpꝰ noui ter inſtituēdo. ꝓ hoc facit. c. pe. jͣ. de v̓b. ſig. ⁊. c. ſi ꝓpt̓ tua debita. de reſcrip. li. vi. an aūt poſſit reti nere fructꝰ ꝓ debitꝭ. ſuis. dicā cū gl. fi. ¶ In gl. ſuꝑ v̓. ſine accuſatore noͣ. ex glo. regulā ⁊ plures caſus exceptos ⁊ vide quaſi ꝯſimilē gl. in decre. ij. q. i. de manifeſta. alios ponit Spe. in ti. de in ꝗſitiōe. §. qn̄ aūt. in prin. ⁊ de maͣ ꝑ Bar. in. l. ij. §. ſi publico. ff. de adul. vbi ſatꝭ elegāt̉ tractat̉. an ⁊ qn̄ iudex poſſit ꝓcede̓ ex officio ſine accuſato re. ego dixi plene tā reſpectu iuris ciuilis qͣꝫ re ſpectu iuris canonici in. c. qualit̓ ⁊ qn̄ el ij. jͣ. de accꝭ. vbi vide oīno qꝛ pleniſſime ſcripſi ī iſta maͣ ¶ In glo. ſuꝑ v̓. actore nō ꝓbāte. in fi. noͣ glo. ⁊ maxīe noͣ pͥmū caſū exceptū ꝗ ꝓbat̉ hic in lr̄a. ꝙ rōe p̄ſūptiōis īminētis ꝯͣ reū trāſfūdit̉ in eū onꝰ ꝓbādi na in caſu nr̄o erat p̄ſūptio ꝯͣ archiep̄m ex multꝭ. orta. vt dr̄ in lr̄a. iō habuit neceſſe ꝓba re ꝙ cācellaria ꝯtuliſſet ꝑſone idonee mō cano nico ⁊ tꝑe ꝯpetēti. ceſſante v̓o p̄ſūptiōe īpugnā ti collatiōem incūbit onus ꝓbandi. ⁊ vide gl. cō ſil̓eꝫ ī. c. actor. all. īgl. Et dic regulā iſtā ꝓcedere etiā ſi reus vltro ſb̓ijt onus ꝓbādi. nā ſi actor nō ꝓbat dꝫ abſolui etiā ſi ip̄e deficiat in ꝓbādo. qꝛ nō ꝑdit pͥuilegiū rei. lꝫ aſſūpſerit in ſe onus ꝓba di. nō enī pōt ferri ſnīa ꝓ actore ꝗ nihil ꝓbauit vt in. l. circa. ff. de ꝓba. Et ſi dice̓s ꝗd ꝓdeſt reo ꝓ bare ītētionē ſuā. exquo venit abſoluēdꝰ actore n̄ ꝓbāte. rn̄deo ꝙ ꝓdeſt vt ꝓ reo ꝓnūciet̉. vn̄ nō ſolū abſoluet̉. ſed etiam ꝓnūciabit̉ dominiū ꝑti uere ad eū vbi agebat̉ realiter. ⁊ ſic de ſi. Item vt clarius oſtendat īnocētiā ſuā. ⁊ nō hāc limita tōnē ad illā regulā. ¶ In glo. in v̓bo occulte. ibi tn̄ ſi ille ⁊cͣ. noͣ glo. ⁊ tenebis eā menti. ꝙ lꝫ electō clādeſtine facta ſit nulla. vt in. c. qꝛ ꝓpter. de elec. ſecus tn̄ ē in collatiōe. Archi. tn̄ in. c. ſi tibi abn̄ti de p̄ben. li. vi. videt̉ tene̓ conͣrium .ſ. ꝙ collatio ſu nulla. ⁊ dicit Inno. hoc tenere hic. ſed vt dic̄ Io an. hic ⁊ bene hoc nō dicit Inno. ſed ſolū dicit. ꝙ ſi occulta collatio nō pōt eē ſine magna negli gentia ꝓuiſi dꝫ ſibi auferri bn̄ficiū. quaſi ſentiat ꝙ ꝓpt̓ negligētiā ip̄ius in nō gerendo ſe ꝓ recto re ⁊ nō officiando eccl̓iam poſſet pͥuari. ſed nec iſtud dictū placet doc. hic qꝛ iure nō ꝓbat̉. iō tal̓ pena non eſt īponenda. facit de peni. di. i. pene. ⁊ qd̓ noͣ. glo. in. c. fi. jͣ. de iurepa. facit. c. ex ꝑte. sͣ. de cle. non reſi. vbi ex nō reſidētia non p̓uat̉ ꝗs niſi precedat admonitio. ⁊ credo ꝙ hic ſit caſus pro vtroqꝫ dicto. nā in v̓. porro. dr̄ ꝙ iſta collatio ſeu donatio occulta non carebit ſuſpitione. ⁊ ſic non erat nulla. nam cū teſteſ archiep̄i dixiſſent ꝙ ep̄s voluit collationē eē ſecretā. ſi clādeſtinitas ſuffe ciſſet ad nullitatē actus. papa īmediate ꝓnūciaſ ſet collationē nullā. nec oportuiſſet ꝓcede̓ ad vti teriora vt fecit. Itē. ſi ſuffeciſſꝫ ad caſſationē ip̄iꝰ caſſaſſet īmediate. exquo teſtes depoſuerūt de clādeſtinitate. ſed ex eo ꝙ papa mādat. vt ꝓbet archiep̄s ꝙ tꝑe ꝯpetēti ꝯtulit ⁊cͣ. videt̉ velle ſuſti nere collationē. al̓s fruſtra admitterēt̓ ꝓbatōes quarū nullꝰ ſequeret̉ effectus. vt in. c. cū cōtingat de offi. dele. ⁊ credo ꝙ inqͣꝫtū glo. facit dr̄am int̓ collationē ⁊ electionē. ꝙ ꝓcedat dcm̄ gl. in electi on in qua eſt ſeruanda forma. c. qꝛ ꝓpter. non aūt in alijs. qꝛ cū publicatio ſit de forma illiꝰ. c. nō dicemꝰ aliā collationē corruere. vbi nō ſubeſt de fectus forme. Illd̓ enim. c. qꝛ ꝓpter tm̄ ꝓcedit ī eccl̓iis cathedralibus ⁊ regularibꝰ collegiatꝭ. nō aūt in alijs. vn̄ ſufficiūt in illis ſimplices ꝯſenſus canonicoꝝ. nec debemꝰ inducere penā nullitatis exquo non eſt ius expreſſum. nec extende̓ ꝯſti tutionē penalē. nā penalis ē illa cōſtitutio. inqͣꝫtū inducit penā retractatiōis. iuxta noͣ. ꝑ glo. in. c. decet. de īmu. eccle. li. vi. ⁊ pleniꝰ dixi. an̄ ⁊ qn̄ re tractatio actus ſit pena. in. c. ꝯgnoſcētes. de ꝯſti. ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo carnalitatis. ibi ſimoniā cō mittere. noͣ. glo. ꝙ conferens beneficiuꝫ ſpiritua le ꝯſanguineo vel amico al̓s nō ꝯceſſurus ceſſā te ꝯſāguinitate vl̓ amicitia ꝯmittit ſimoniā. Tu dic ⁊ pleniꝰ noͣ in. c. tuā. de eta. ⁊ quali .i. q. i. ſi ꝗs neqꝫ. ⁊. c ſūt nōnulli. ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo ꝯſtituat ī fi. noͣ. ſuꝑ hāc gl. ꝙ ep̄s cū capitl̓o ſuo pōt ſtatu endo retine̓ ad tp̄s fructꝰ bn̄ficioꝝ vacātiū ī ſua dioceſi ꝓ exone̓atōe ſuoꝝ d̓bitoꝝ ⁊ ītellige d̓ d̓bi tis ꝯͣctis noīe eccl̓ie. nā ſi ꝯͣxiſſꝫ p̓uato noīe n̄ tēt̉ eccl̓ia. vt ī. c. i. d̓ ſol. ⁊ opi. hꝰ gl. tꝫ etꝭ Iin. ꝗ ml̓tū late ꝓſcꝗt̉ h̓ iſtū articl̓ū. ponēdo latā ptātē ep̄oꝝ c̓ca bn̄ficia ſb̓iecta. nā ex cā illa vnit ⁊ diuidit. vt ī. c. ſic̄ vnir̄. d̓ exceſ. p̄la ⁊. c. ad audiētiā. d̓ ec. edi. De rebus eccle. n̄ alie 3 ⁊. c. vacāte. sͣ. de p̄bē. Item ſuppͥmit dignitatē. vt noͣ. in. c. cū acceſſiſſent. de ꝯſti. rē vniꝰ eccl̓ie do nat alteri. vt ī. c. i. de re. ec. nō ali. li. vi. noͣ. in. c. con ſtitutus. jͣ. de reli. domi. ſic poterit fructꝰ bn̄ficij vacātis ſeruare ex cā ꝓ vtilitatē ip̄iꝰ eccl̓ie vel ꝓ vſibꝰ ſuis exqͦ indiget. ⁊ vr̄ Inno. velle ꝙ hanc alienationē ⁊ ſimilē pōt ep̄s face̓ etiam ſi bn̄ficiū ſit de iurepatronatꝰ laicoꝝ. ar. x. q. i. nouerit. ⁊. c. regēda. fatet̉ tn̄ ꝙ de honeſtate debet in aliena tione reꝗrere ꝯſenſuꝫ patronoꝝ. patroni tamen poterūt ex cā ꝯͣdicere. vt. xvj. q. vij. filiis vel ne potibꝰ. Et noͣ hͦ vltimū dcm̄ ꝙ in alienatōe eccl̓ie pr̄onate de honeſtate ⁊ nō de neceſſitate reꝗrit̉ ꝯſenſus pr̄onoꝝ. ⁊ ſatis placet ꝑ dcm̄. c. nouerīt ſed qꝛ patronꝰ pōt ꝯͣdice̓ vbi ſine iuſta cā fieret alienatio. vt ī. d. c. filiis. vtile ē ad litigia euitāda hr̄e ꝯſenſuꝫ ipſoꝝ pr̄onoꝝ ſꝫ qͦ ad p̓ncipale dcm̄ gl. ⁊ Inn. aduerte qꝛ vr̄ obſtare ml̓tū. cle. ii. d̓ re. eccle. nō alie. vbi dr̄ ep̄m non poſſe vnire menſe ſue vel capl̓o aliquā eccl̓iaꝫ. lꝫ poſſit vnire ſingu laribꝰ p̄bēdis. vt. ī. c. expoſuiſti. de p̄bē. Ratō qꝛ vniēdo mēſe ſue vl̓ capl̓o auctorizaret ī fcō ꝓpͥo qd̓ nō lꝫ. vt ī. l. i. ⁊. l. pupillꝰ. ff. de aucto. tu. ⁊ lꝫ Io an. aꝑte nō firmet hāc opi. ꝯͣriā tn̄ vr̄ magis ī iſtā ꝑtē īclinare. ⁊ clariꝰ hāc opi. ꝯͣriā ſentit. ī. c. ſi ꝓpt̓ tua debita. de reſcrip. li. vi. nec ob. ſi dicat̉ cle. p̄ alle. loꝗ ī ꝑpetua ꝯceſſiōe. h̓ vero ad tp̄s. qꝛ du plex ē cā ꝓhibitiōis. vna ꝑpetue alienatōis. alte ra ne auctorizet ī fcō ꝓpͥo. vn̄ ī ꝯceſſiōe tēporali lꝫ ceſſet pͥª cā nō ceſſat 2ª. ſuffic̄ gͦ alterā cāꝫ ſb̓eē vt īſti. de nup. §. affinitatis. ⁊ ſi diceremꝰ ꝯͣrium poſſet ep̄s face̓ fraudē. qꝛ renouaret ꝯceſſionē ī finē ꝗnquēnij. ⁊ ſic īdirecte face̓t eā ꝑpetuā. ⁊ ſa tis mihi placet hͦ dcm̄ ꝯͣriū. ſꝫ difficile eſt rn̄dere ad iſtū tex. pōt tn̄ ītelligi qn̄ ep̄s ꝯſtituit hͦ non ꝓ vtilitate ſue mēſe vel capl̓i. ſꝫ ꝓ vtilitate eccl̓ie ca thedralis. puta ſi fabrica eccl̓ie cathedralis non ſuffic̄ nec canonici cū ep̄o ſunt potētes ad reſtau ratōeꝫ fabrice potuerit tūc ꝯſtitue̓ cum capl̓o vt fructꝰ bn̄ficioꝝ vacātiū cedāt fabrice ad certuꝫ tp̄s. ⁊ hͦ voluit Ib. an̄. ī. d. c. ſi ꝓpt̓. ⁊ bene fac̄. d. c. i. de re. eccle. nō alie. li. vi. Cōtra hͦ tamē facit iſte tex. vbi ep̄s reſeruauit vſibꝰ ſuis. ſed pōt dici ꝙ papa. in. v̓. ſi v̓o nō refert ſe ad factū illiꝰ ep̄i ſed dat regulā gnͣalē an̄ ⁊ qn̄ poſſit ep̄s retine̓ fructꝰ eccl̓ie vacantis. ⁊ dic̄ ꝙ ꝓ iuſta ⁊ neceſſaria cā hͨ pōt. ſꝫ nō ē iuſta vt retineat ꝓ vtilitate ꝓpͥa ne au ctorizet ī fcōſuo. nec ob. c. pe. de v̓. ſig. qd̓ gl. alle ꝓ ſe. nā ibi ep̄s īpetrauit hͦ pͥuilegiū a papa. gͦ ꝑ ſe nō poterat. qꝛ fruſtra p̄cibus īpetrat̉ ⁊cͣ. C. de theſau. l. i. li. x. ⁊ noͣ. ī. c. i. sͣ. de reſcrip. ⁊ licꝫ cā ī ſe ſit iuſta. tn̄ ob. qd̓ dixi ne auctorizet ī fcō ꝓpͥo. ſꝫ multū me mouet ī ꝯͣriū. d. l. pupillꝰ. §. pe. vbi dicit multū ſingularit̓ tutorē poſſe eme̓ rē pupilli ip̄o auctore dūmō hͦ faciat palā vel īterpone̓ tertiaꝫ ꝑſonā ad emēduꝫ ⁊ ip̄e p̄ſtaret auctoritatem. ⁊ vtrūqꝫ modū approbat ibi Bar. qd̓ vr̄ ꝯͣ dictaꝫ cle. fi. ⁊ dicta Io. an. ſꝫ poſſꝫ dici ꝙ illa cle. ꝓcedit in collatōe ſeu donatōe gratuita. nā ibi ē ſemper ſuſpitio. ſꝫ ī ꝯͣctu nō gratuito vt vēditō q̄ palam explicat̉ ceſſat ſuſpitio ꝯͣ tutorē. ⁊ ꝓ hͦ facit. l. i. ⁊ d. l. pupillus. ī pͥn. vbi patet ꝙ pupillꝰ nō pōt ob ligari tutori ipſo auctore. qꝛ vt dixi factū eſt gra tuitū. ⁊ ex illa. l. potes caꝑe bonā limitatōem ad dictā cle. ii. vt p̄latꝰ poſſit eme̓ noīe ꝓpͥo rē eccl̓ie inferioris ⁊ auctorizare in facto proprio. ¶ De rebus eccleſie alienandis vel non ℟ica. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedentia hͦ ordine. ſupra viſuꝫ ē de rebꝰ ſpiritualibus clericoꝝ .ſ. de prebēdis ⁊ bn̄ficiis. merito reſtat videre de rebus tempora libus eorūdem quas qꝛ īterdum clerici alienant ⁊ dubitari pōt nūꝗd teneat alienatio merito ſb̓ ijcit̉ hec ℟ica. de rebꝰ ec. nō alie. vel ſic. Supra viſuꝫ ē de collatōe p̄bēdaꝝ ⁊ bn̄ficioꝝ. ſed qꝛ p̄ bendati ⁊ bn̄ficiati interdū alienant bona prebē darum ⁊ bn̄ficiorum. ⁊ iō ſubiicit̉ hec ℟ica. On licet Meue eſt ⁊ ꝑ alia v̓ba pōt ſic ſūmari. Nō pōt p̄latus res vniꝰ eccl̓ie alteri dare nec inuiceꝫ res illas cōmutare ſine amboꝝ ꝯſenſu. h. d. Nota pͥmo ꝙ licet ep̄s habeat plenam ptātem ī eccleſiis ſibi ſubiectis. x. q. i. ꝑ to. nō tamē pōt ꝓ libito rem eccleſie ſibi ſb̓iecte alienare etiam do nādo alteri eccleſie ſubiecte. ⁊ hͦ indubio ſine cā quid autem ſi cauſa ſb̓ſit dicam cum gl. i. ¶ Nō ibi vel abbatem. ꝙ abbas poteſt īterponere au ctoritatem alienationi rei eccleſie ſibi ſb̓iecte. ⁊ ī tellige quādo abbas habꝫ in illa eccleſia ius ep̄a le. vt qꝛ eccleſia eſt ſibi pleno iure ſubiecta. nam tunc omnia iura ep̄alia que ſunt iuriſdictionis poteſt vt epiſcopus exercere. vide gl. nota. ī cle. i. eo. ti. ⁊ per Inn. in. c. ij. de tranſac. ⁊ quod dixi in. c. ſignificaſti. de fo. cōpe. al̓s autem non poteſt prelatus īferior ep̄o auctorizare in facto aliena tionis. eſt enim hoc ius epiſcopale. xii. q. ij. placu it. ⁊. c. abbatibus. xvij. q. iiij. in venditionibus. ⁊ ſic collige ꝙ iſta iura epiſcopalia ſunt queſibilia per inferiorem prelatum. pro hoc. c. i. de capel. mo. li. vi. ⁊. c. cum olim. ⁊. c. auditis. de preſcrip. ¶ Ultīo noͣ ꝙ eccl̓ie nō pn̄t res ſuas ad īuicem ꝯmutare ſine licētia ſuꝑioris. nec ſuꝑior ſine licē tia ipſaꝝ eccl̓iaꝝ. ⁊ arguit Uin. canonicos n̄ poſ ſe ꝯmutare domos ſibi aſſignatas vt canonicis ſine licentia ſuperioris. de quo tamen dic vt lati us dicam. ī. c. q̄ſitū. de re. ꝑmu. ¶ In gl. i. ibi ex cā tn̄ poſſet. no. bn̄ glo. ⁊ cōiter tenet̉ hic prima opi. vn̄ dicūt In. ⁊ Ho. ꝙ ſi iuſta eſt cā. vt quia ep̄s edificauit nouā eccl̓iaꝫ. pōt dare iura matri cis eccl̓ie illi eccl̓ie nouit̓ edificate. quatenꝰ aſſi gnet ſibi certā ꝑtē ꝑrochie ipſius. de quo in. c. ad audientiaꝫ. alle. in glo. ⁊ vide tex. exp̄ſſum in. d. c. i. eo. ti. li. vi. vbi ep̄s cū capitulo decimas vnius cccl̓ie ꝯtulit archidiaconatui īdigēti. ⁊ illa dona tio fuit reuocata non ex defectu poteſtatis. ſed De rebꝰ eccle. nō alie. quia non preceſſit tractatus nec fuit datus de fenſor eccleſie cum vacaret. nec conſtabat de neceſſaria cauſa. ſi ergo ſubſit cauſa ⁊ ſeruat̉ ſo lēnitas debita. de qͣ xij. q. ij. ſine exceptiōe. ⁊ in. d. c. i. tenebit donatio. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inno. sͣ. c. ꝓx. ⁊ glo. in. c. ꝯſtitutꝰ. de reli. do. ⁊ nimirū. nā eccle ſie ꝑticulares ſūt mēbra vniꝰ eccleſie vniuerſalis xxiiij. q. i. loꝗtur. vnde dēnt ad inuicē ſibi ſb̓ueni re ſicut mēbra vniꝰ corporis. nā ⁊ ſi laicis indigē tbus tenēt̉̓ clerici ſb̓uenire de bōis eccleſie qͣteꝰ illiꝰ facultates ſuppetant. xvi q. i. c. fi. lxxxvij. di. di. c. i. ⁊ vide tex. nota. in. c. videntes. xij. q. i. for tius tenēt̉ ſb̓uenire eccleſiis indigētibꝰ ⁊ intelli ge qn̄ aliꝗd ſuꝑeſt vltͣ neceſſaria. qꝛ ē pͦ ſb̓ueniē dū mīſtris ꝓpͥis ⁊ neceſſariis vſibꝰ ip̄ius eccleſie ¶ī. c. paſtōal̓. sͣ d̓ hiſ q̄ fi. a p̄la. ⁊. c. d̓ hiſ. d̓ ec. edi. Principes ſecu UIi res hreores eccuie donare non poſſūt ⁊ qui ab eis r̄cipiūt excommunicant̉ ⁊ perdunt omnia que ab eccle ſia al̓s legitime optinebant. h. d. ẜm vnum intelle ctum qui ſatis placet. ¶ Nō pͥmo ꝙ pͥncipes ſe culares nō habēt iuriſdictiōem nec poteſtatem in rebus tēporalibus eccleſiarum. ⁊ ſic licet ha beant iuriſdictionē in rebus tēporalibus poſſeſ ſis a laiciſ. vt. l. bn̄ a zenone. C. de quadri. p̄ſcrip ⁊. c. quo iure. viij. di. in rebꝰ tamen eccleſiaſticis cenſetur pͥuata ꝑſona. ad hoc. x. q. i. c. nouerint. ⁊ xvi. q. i. c. ſimiliter. hoc intellige veruꝫ niſi eēnt bona feudalia que hn̄t originē a laico. naꝫ tunc laicus ⁊ imꝑator debent recognoſci in ſuꝑiores rōne feudi. vt in. c. verum. sͣ. de fo. ꝯpe. ſic intelli ge tex. ⁊ Inn. in. c. ſolite. de ma. ⁊ obe. vbi dicit̉ ꝙ in tēꝑalibus debent clerici imꝑatori obedire. ¶ Secūdo noͣ ibi egētium ſubſtātiam iūcto pͥn cipio. ꝙ bona eccleſiaꝝ ſūt deputata pͥncipaliter ꝓ indigētibus non ſolū clericis ſed etiam laicis xi. q. i. vidētes. tamē clerici dēnt pͥncipalit̓ miui ſtrare all. c. paſtoralis. de his q̄ fiūt a p̄la. ¶ Noͣ tertio ibi rapiūt ꝙ inuadēs rem alterius ⁊ titulo aꝑte inualido dr̄ illam rē raꝑe qꝛ ꝓ nō dato ha betur qd̓ ab illo dat̉ qui de iure dare non pōt. c. ꝙ aūt. de iurepa. ⁊. c. qd̓ daibertū .i. q. vij. ⁊ vide qd̓ noͣ. xij. q. ij. c. non liceat pape. ¶ Noͣ iiij. ibi ir rita habeāt̉ q̄ obtinent ſcd̓m intellectum. qui vr̄ placere multis doc. ꝙ oīa habita ab his qui ob tinēt res eccl̓ie a prīcipibus ſecularibus. lꝫ al̓s ti tulo legitimo dēnt redire ad eccl̓iam. cum in pe nam eoꝝ caſſet̉ hic talis titulus. Scd̓m v̓o aliuꝫ intellectum qui placꝫ Inno. dꝫ ītelligi tex. de hiſ q̄ obtinē̓t̉ nūc ab ipſis p̓ncipibꝰ. ſꝫ prima lec. ē noͣ ⁊ facit finis. c. ⁊. c. ij. de fo. ꝯpe. ¶ Ultimo noͣ. ꝙ ledēs vnā eccl̓iaꝫ videtur lede̓ oēs. qꝛ oēſ eccl̓ie ꝑticulares ſūt mēbra eccl̓ie vniuerſalis. vn̄ ſicut dicimus in ſimili ꝙ qui aurē hominis tetigit to tum tetigiſſe videt̉. de peni. di. i. vulgariſ. ita ⁊ tā gens vnā eccl̓iam ꝑticularē q̄ eſt mēbrum eccl̓ie vl̓is videt̉ lede̓ eccl̓iam vniuerſalē. iō priuat̉ tal̓ cōione eccleſie vniuerſalis. In glo. ſuꝑ v̓bo irri ta. in fi. noͣ. glo. ⁊ idē noͣt gl. in c. q̄cūqꝫ. xij. q. ij. ⁊ aduerte qꝛ illa. l. bn̄ a zenone. pōt adduci in ꝯͣriū duobus modiſ. nā primo ibi diſponit̉. ꝙ ſi imꝑa tor donauit rē alterius donatio ē firma. nec agi pōt ꝯͣ donatarium ſed ꝯtra fiſcū ad extimatiōeꝫ Itē ſi nō agit̉ ꝯͣ fiſcū. jͣ. quadriēniū non pōt āpliꝰ agi. ⁊ ſic inducit̉ p̄ſcriptio qͣdriēnialis in rebus īmobilibus. ⁊ ſic eſt multū ſpālis in p̄rogatiuaꝫ imꝑatoris. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſi imꝑator donauit rem eccleſie vel aliquis rex qui habꝫ iura imꝑatoris ꝙ teneat talis donatio. lꝫ pōt agi ꝯͣ fiſcū ad exti mationē. ſed glo. dicit ⁊ bn̄ ꝙ illa lex non ꝓcedit ẜm canones. ⁊ dic ẜm canones .i. in p̄iudiciū ec cleſiarū qd̓ ſatis placꝫ. qꝛ imꝑator nō potuit legē ꝯcede̓ in p̄iudiciū eccleſiarū ⁊ reꝝ ſibi nō ſb̓iecia rū. vt in. c. cū in eccleſiarū. de ꝯſti. ⁊ in. c. apoſtoli ce. jͣ. de deci. Sed aduerte qꝛ int̓ laicos illa lex ꝓ cedit qn̄ imꝑator donauit ignorāter rem alteriꝰ ſecus ſi ſcienter. nam tunc non valeret donatio cū tūc imꝑator nō poſſit ſine cā aliquē pͥuare ſuo iure. vt in cle. paſtora is. de re iudi. noͣ. in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. ⁊. l. p̄cibꝰ. C. de p̄ci. imꝑa. offe. Itē ſpāle ē in pͥncipe. vt ſi rē cōem cum priuato. poſſit tūc de illa ī totū diſpone̓ ⁊ ſatiſface̓ pͥuato de extimatiōe. ergo ſecus vbi nō dat̉ illa cōitas ⁊ ſic dicit glo. noͣ in. l. ij. C. de cōi re. alie. ⁊ in. l. i. C. de alie. re. fiſca. cū pri. li. x. ⁊ noͣ illas gl. ꝓ intel lectu illius. l. bn̄ a zenone. vide tn̄ noͣ. pͥuilegium pͥncipis ī rebꝰ eccleſie ī. c. i. jͣ. de re. ꝑmu. vbi dicet̉ Onſenſus ceneqder Rector ec eccleſie rē duple extimatīatiōis ſer uos ecclēſie manumitte̓ pōt. ip̄e tn̄ manumiſſuſ ⁊ eiꝰ poſteri erūt ſb̓ pr̄ocinio eccleſie. h. d. ⁊ lꝫ ſic cōit̓ ſūmet̉. nō tn̄ plꝫ id qd̓ dicit̉ de extimatiōe. vt. jͣ. dicā cū gl. pͦ ponit dcm̄ cū qͣdā det̓mīatōe ibi ita ¶ Noͣ pͦ ibi totius capituli iūcta ſupͣſcriptiōe. ꝙ ꝯciliū gn̓ale pōt appellari capitulū. ⁊ ſic noͣ ꝙ q̄li bet vniuerſitas pōt dici capitulū. ⁊ de intellectu multiplici huiꝰ v̓bi capitulū. vide ꝑ doc. in. c. capi tulū. de reſcrip ¶ Nō ſcd̓o ibi diffiniuit. ꝙ ꝯciliū gn̓ale pōt diffinire ⁊ ꝯſtōnē ede̓. ex quo infero ꝙ cōſtitutio edita in cōcilio gn̓ali neceſſario nō ꝯcipitur in ꝑſonā pape ſꝫ potius in ꝑſonam con cilij. ⁊ vide tex. cōcor. in. c. i. jͣ. de ſpō. ⁊ multa alia iura poſſunt ad hͦ alle. ſed dico iudicio meo ī. d. c. i. de ſpon. An ⁊ qn̄ cōſtitutio edita in concilio debeat edi ſub nomine pape. an vero ſub no mine totius cōcilij. ⁊ ex his iuribus arguo ꝙ cō ciliuꝫ gn̓ale habeat iuriſdictionē ⁊ nō ſolꝰ papa nā ſi concilium nō haberet iuriſdictionē nō p̄ſſꝫ diffinire nec ſtatuere. l. fi. ff. de iuriſ. om. iu. ⁊. c. ij de ꝯſti li. vi. ¶ Noͣ tertio ꝙ p̄latus acquirens bona eccleſie pōt liberius diſponere de rebꝰ ip̄iꝰ eccleſie qͣꝫ alius p̄latus qui nihil acquiſiuit. hic eniꝫ datur facultas manumittēdi aliquos ex ſer nis eccleſie. Eſt tn̄ in hoc duplex intellectus. nā Inno. intellexit de acquiſitis per p̄latos intuitu tamē eccleſie Hoſti. ⁊ quidā alij intellexerūt de acquiſitis intuitu perſone vt ex induſtria ſua. ⁊ eſt maxima differentia inter iſtos ītellectus. nā De rebus eccle. n̄ alie 3 ſi acquiſiuit intuitu eccleſie non poterit diſpone̓ ſeu manumittere ẜm ītellectū Hoſti. ſecus ẜᵐ in tellectū Inno. mihi placet ꝙ ſi fuit induſtrioſus in acꝗrendo licet ex bonis eccl̓ie acquiſiuerit. ni hilominus in p̄miū hēbit pͥuilegiū huius. c. ſꝫ in tellectus Hoſti. vr̄ magis congrue̓ canoni antiqͦ xij. q. ij. ep̄s ꝗ mācipiū. ¶ Noͣ quarto ꝙ libertꝰ eccl̓ie ⁊ oēs ſui poſteri tenet̉ ſeruire eccl̓ie. non tn̄ tāqͣꝫ ſerui. ¶ Et noͣ ibi vtilitates iniunctas ꝙ p̄lati eccl̓iaꝝ poſſunt exigere a ſb̓ditis in tempo ralibus ſeruitia cōſueta preſtari dn̄is tꝑalibus In glo. i. in fi. ibi benemeritos. poſſet ex hoc ⁊. c ſi quos alle. in glo. noͣ. ꝙ prelatus licite remune rat de bonis eccleſie eis qui exhibuerunt ſe ob ſequiales eccleſie. ad quod. c. cū redēptor. ⁊. c. ꝗ cūqꝫ. xij. q. ij. Et ī fi. gl. noͣ gl. ꝙ in hac manumiſſi on reꝗrit̉ ꝯſenſus ſuꝑioris. qd̓ ꝓcedit ẜᵐ Inno ⁊ Hoſti. tā in manumiſſiōe. de qua tex. loꝗt̉ qͣꝫ d̓ illa de qͣ gl .ſ. de ẜuis bn̄meritis. Exqͦ infert̉ ꝙ rē etiam mobilem nō pōt prelatus alienare ſine cō ſenſu ſuꝑioris. ⁊ dic ꝙ requirit̉ ſolēnitas requiſi ta in rebꝰ immobilibꝰ. qd̓ intellige vt noͣt glo. ī c. tua. de his q̄ fi. a prela. in verbo tractatuꝫ. ¶ In gl. ij. ibi. epiſcopꝰ ꝗ mācipiū. ſed aduerte lꝫ doc. ſimplicit̓ trāſeant cū glo. nā illud. c. loꝗtur qn̄ p̄ latus vult manumitte̓ nō retēto pr̄imonio apud eccleſiā. nā tūc qꝛ eccl̓ia ꝑdit dn̄iū ẜui ⁊ iuſpatro natus in liberto. iō fuit ſtatutū vt eccl̓ie daretur res duple eſtimatōis. ſꝫ tex. nr̄ loquit̉ qn̄ manu miſſus cum ſobole ſua dꝫ eē in patrocinio eccl̓ie ⁊ ſic nō vr̄ ꝙ hoc caſu debeat dari res duple eſti matiōis. ſuffice̓ enī dꝫ ꝙ tm̄ det. facit. c. ſequens a ꝯͣrio. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. i. jͣ. de re. ꝑmu. ¶ In gl. pe. ī fi. ⁊ noͣ ꝯcluſionē gl. q̄ ponit vnam ſpālitatē in po ſteritate ſeu ſobole libertoꝝ eccl̓ie. ⁊ vide pleniꝰ ꝑ glo. in. c. liberti. ⁊ ī. c. de libert̓. xii. q. ii. aliā ſpāli tatē collige ſuꝑ gl. ſe. In gl. fi. ī fi. vult ergo hͨ gl. libertum nō teneri eccleſie ad preſtāduꝫ operas obſeꝗales eccl̓ie niſi fuerīt retēte tꝑe manumiſſi onis. hoc ꝓcedit in liberto laicoꝝ ⁊ de multipli ci oꝑe libertoꝝ. vide qd̓ noͣ. ī. l. ſi n̄ ſortem. §. liber tus. ff. de cōdi. inde. ſed in libertis eccleſie videt̉ ſpāle vt debeāt p̄ſtare oꝑas iuxta poſſibilitateꝫ de qͦ vide tex. cū glo. in. c. libertus. xii. q. ii. poſſet addi ⁊ tertiū ſpāle. nam facilius rediguntur ad ẜuitutē liberti eccl̓ie qͣꝫ p̓uate ꝑſone. vt colligit̉ ex iuribus ſuꝑius alle. ⁊ in decretis vbi vide. ¶Piſco Pl nodans eccuie Si p̄latus nil d̓ ẜuū eccl̓ie manumittit. n̄ tenꝫ manumiſ ſio. h. d. pͦ ponit̉ ꝓhibitio. 2º. rō. 3º. reuocatio. 2º ibi imperium. 3ª. ibi tales. ¶ Nō pͥmo ibi nihil ex ꝓpͥo ⁊cͣ. ꝙ ep̄s licite poſſidet ꝓpͥum nec tenet̉ illud ꝯferre eccleſie ſi non vult. ad idem. c.sͣ. ꝓxi mum. ⁊. c. ep̄s ꝗ mancipium. xii. q. ii. ¶ 2º. noͣ ꝙ ſucceſſor in dignitate pōt reuocare male aliena ta ꝑ p̄dece ſſorē. Et noͣ ibi abſqꝫ alia oppoſitione ꝙ ꝯͣ p̄latū reuocātē male alienata non pōt aliꝗd opponi. ⁊ ſic vr̄ ꝙ non obſtat exceptio defectus dn̄ij. ⁊ ſufficit ꝓbare illā rē fuiſſe ī bonis eccleſie ⁊ male alienatā ꝑ p̄latū ⁊ ī practica eēt pulchruꝫ dictū valde. nā difficillimū ē ꝓbare dn̄iū. vt in. c. ſepe. de reſti. ſpo. ⁊ vide tex. pulchꝝ in. l. iubemꝰ la. ii. C. de ſa. ſanc. ec. qui vult ꝙ nullū penitus iuſ acꝗrat̉ ei qui vltra modos a iure approbatos recipit rem eccleſie. ¶ Noͣ 3º. ibi ad ius eccleſie reuocabit. ꝙ indebite alienatum lꝫ dn̄iū nō tnͣſi uerit nihilominus dr̄ reuocari ad ius eccleſie. Et ſic facit ad. q. quā ponit h̓ Inno. papa ꝯmiſit cuidā delegato. vt ea q̄ reperiret alienata de bo nis talis eccl̓ie deberet ī ius ⁊ ꝓpͥetatē eccl̓ie re uocare. nūꝗd talis delegatus habe̓t iuriſdictio nē ſuꝑ rebꝰ inuaſis ⁊ in alijs male detētis. ⁊ in ꝗ bus poſſeſſio tm̄ tnͣſiuit in alios. ⁊ vr̄ pͦ ꝙ nō. ꝗa nō dr̄ ꝗd alienatū niſi qn̄ tnͣſiuit dn̄ium. l. i. C. de fun. do. ⁊ in. l. alienatiōis v̓bo. de verbo. ſig. Con trarium finaliter ꝯcludit hic Inno. ⁊ doc. cōiter nā duplex ius habemꝰ ī re nr̄a. videlicet ius ꝓpͥ etatis ⁊ poſſeſſionis. vn̄ licet n̄ ſit facta alienatio qͦ ad ꝓpͥetatem ē tn̄ alienata poſſeſſio. Itē largo mō res dr̄ alienata cū recedit a libera facultate dn̄i iuxͣ illud pſalmiſte. alienati ſunt peccatores. Itē v̓bū alienatio nō ſemꝑ ſtat ſtricto mō. vt ptꝫ in. c. nulli. jͣ. eo. Et reſcripta debēt latiſſime īterp̄ tari. l. ſolemꝰ. ff. de iudi. ⁊. c. cū eccl̓ia. de cā poſ. ⁊ ꝓpͥe. ita dicit hic Inno. ⁊ noͣ. ꝑpetuo hͦ vltimum dictum. quia videt̉ exͣneum ꝙ reſcripta ad lites ſint latiſſime īterp̄tāda cū p̄iudicent iuriſdictiōi ordinarie. ⁊ vr̄ ꝯͣ. c. ſedes. d̓ reſcrip. ⁊. c. ad hͦ. eo. ti. ⁊ iura alle. ꝑ Inno. nō loquūt̉ de reſcrip. ſꝫ di cūt ſolū ꝙ in iudicio ſeu in libello ē fiēda largiſſi ma īterpretatio. qꝛ oīa veniunt in iudicium. Sꝫ ſi vis ſaluare hoc dictum Inno. poſſꝫ dici ꝙ vbi agitur de vi cōprehenſiua reſcripti ꝓcedet dcm̄ ſuū. qꝛ reſcriptū ē modici p̄iudicij cū cōcedatur tm̄ exercitiū actionis ꝯpetētis coraꝫ delegato. ⁊ hͦ niſi ꝯmittat̉ aliqua fraus. ⁊ hͦ cāu loꝗt̉. c. ſedeſ ſed ſi agit̉ de vi extēſiua. tūc ſecus nā dꝫ ſtrictiſſi me īterpretari. vt in. c. fi. ⁊. c. Rodolſus. d̓ reſcri ptis. AAlli oeoēe h oppont ale Res eccl̓ie alienari nō natōis ꝓhibitō. 2º. ꝗd ſit alienatio. 3º. pe ne impofitio. 2ª ibi. alienatꝭ. 3ª ibi vnde. ¶ Ni regulam negatiuam in alienatione rei eccleſiaſti ce. regulariter ergo bona eccleſie nō poſſunt ali enari. fallit in quibuſdam caſibus. de quibus vi de glo. xij. q. ij. in ſumma. ¶ Noͣ ſecundo ꝙ ſer uus ruſticus cōputatur inter bona immobilia. ⁊ dicit̉ ruſticꝰ ille qui eſt deputatus predio. nam vr̄ īherere p̄dio. ꝙ cū ſit res īmobilis cōicat naͣꝫ ſuā ẜuo deputato ad eius culturā. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. in aucͣ. eo. ti. §. ij. ⁊ in. l. iij. ff. de diuer. ⁊ tēp. p̄ſcrip. Nō ibi ſpāles hypothecē. ꝙ p̄latꝰ n̄ pōt ſpāliter obligare rē ſuā eccl̓ie. in gn̄e vero pōt obligare etiam ſine licentia ep̄i. vt h̓ a ꝯͣrio. ⁊ tenent doc̄. ꝙ noͣ. Ex hoc potes dicere ꝙ prelatus contrahen do pōt gn̄aliter pro obſeruantia contractus ob ligare bona eccl̓ie ſine licentia ep̄i. ⁊ in hoc tene menti iſtum tex. a cōtrario. ¶ Nota ꝙ verbum De rebꝰ eccle. nō alie. alic̄ationis in maͣ eccl̓iaſtica capitur largiſſime vn̄ comp̄hēdit contractuꝫ ꝑ quē tn̄ſfert̉ vtile do minū tm̄. Et noͣ ꝙ ꝑpetua ēphiteoſis ē r̄gularit̓ ꝓhibita in rebus eccl̓ie. ⁊ dicit̉ ꝑpetua etiam ſi tit ad xxx. annos. de quo vide bonum tex. x. q. ij. hoc ius. v̓. ꝑpetua. ⁊ in aucͣ. ꝑpetua. C. d̓ ſa. ſan. ecc. ⁊ vide ꝑ Spe. in ti. d̓ loca. §. nūc aliqua. In glo. i. in fi. hͨ glo. excipit a r̄gula poſita in tex. caſū vtilitatis eccl̓ie. dūmō ẜuet̉ forma aucͣ hͦ iuſ por rectum canonizata. x. q. ij. hoc ius. ¶ Aduerte ad duo. pͦ inqͣꝫtū glo. excipit vnum caſū dūtaxat melius tn̄ exciꝑet quatuor. qꝛ quatuor ſūt caſuſ pͥncipales ad quos omnes alij ſūt r̄ducibiles. in ꝗbus res eccl̓ie licite alienāt̉. pͥmus ē neceſſitatꝭ vt ſi debita vrgēt eccleſiā nec pōt de fructibus ſatiſface̓. Icd̓us caſus vtilitatis. nā pōt alienare rem vt hēat aliā meliorē. vt in. c. vt ſuꝑ. §. i. jͣ. eo. ⁊ in dcā aucͣ. hoc ius. ⁊ ibi ꝓbant̉ iſti duo caꝰ. Ter tius ē pietatis cā ꝓ redimēdis captiuis. d̓ quo dic vt le. ⁊ noͣ. xij. q. ij. aurū. ⁊. c. ſanctoꝝ. ⁊. c. ſicut Quartus caꝰ ē īcōmoditatis cā. vt qꝛ res alienā da ē magis dānoſa eccl̓ie qͣꝫ vtilis. facit xij. q. ij. terrulaſ. ⁊ plene de maͣ ꝑ gl. ea. cā ⁊. q. in ſumma ¶ Ad ſcd̓m inqͣꝫtū glo. dicit obſeruādū fore ſo lēnitatē aucͣ. hoc ius porrectū. dicit Goſ. ꝙ diffi cile ē ſeruare illā ſolēnitatē ẜm ꝯſuetudinē ītro ductā. ⁊ ẜm aliquos refert Inn. ſatis eſſe ẜuare ꝯſuetudinē illiꝰ eccleſie d̓ cuiꝰ rei alienatōe agit̉ hoc tn̄ nō placꝫ Hoſti. nā dicit eē ꝯtra. c. i. jͣ. eo. ti. li. vi. Io. an. dicit ſe crede̓. ꝙ ꝯſuetudo nō poſſit adimere ſolēnitatē. c. ſine exceptiōe. xij. q. ij. ꝓ hͦ dcm̄. c. cum cām. de re iudi. ⁊. c. i. de cōſue. Sꝫ bn̄ pōt adime̓ ſolēnitatem introductam ꝑ aucͣ. hoc ius porrectum. ⁊ in hoc poſſet ꝓcede̓ pͥma opi. Item dicit ꝙ ꝯſuetudo pōt augere ſolēnitatē in troductā ꝑ d. c. ſine exceptiōe. adducit noͣ. ī. c. qd̓ ſuꝑ his. de ꝯſan. ⁊ affi. ⁊ cum hac opi. Io. an. trā ſeūt cōit̓ h̓ ſcribētes. Et nō iſtū tex. ꝙ ꝯſuetudo nō valet cōtra ſolēnitatē. c. ſine exceptione. ⁊ qꝛ loquitur indiſtincte poteſt inferri ꝙ ſubſcriptio eorum qui ſūt d̓ collegio non pōt tolli ꝑ ꝯſuetu dinē. qꝛ ponit in dicto. c. ſine exceptione. Idem dum dicit d̓ ſolēnitate aucͣ. hoc ius. dic meliꝰ ꝙ non ē neceſſaria conſuetudo ad illā tollēdam. qꝛ ius ciuile non potuit introduce̓ ſolēnitatē in alie natione rei eccleſiaſtice. qꝛ ꝓuiſū ē ꝑ ius canoni cum. ita vult Inno. in. c. i. jͣ. e. li. vi. ⁊ Io. an̄. ſeꝗt̉ ibi in nouella. iō ꝯcludo ꝙ ſi ꝯſuetudo cōtraria c. ſine exceptiōe ſit grauoſa eccl̓ie nō tenet. vt in c. i. de ꝯſue. ⁊. in. d. c. cū cām. ſufficit ergo ſolēnita tem illā obſeruare. debꝫ ergo p̄cedere tractatuſ Itē dꝫ int̓uenire auctoritas ſuꝑioris ꝯſenſus ca pituli ⁊ ſubſcriptio clericoꝝ. ⁊ vide qd̓ latiꝰ dixi ī c. i. de hiſ q̄ fi. a p̄la. nec reꝗrit̉ decretū iudicꝭ. ſꝫ ſufficit cāe cognitio. ſꝫ ſi nō int̓ueniret cauſe co gnitio nō tene̓t alienatio. nam ad hͦ requirit̉ tra ctatus. ita v̓o dicit Inno. in. c. vnico. sͣ. ti. ꝓx. in fi ⁊ vide Fe. ꝯſilio. ccxxxvij. nō tn̄ de neceſſitate reꝗͥrit̉ vt p̄mittat̉ cāe cognitio. vtꝝ expediat alie nare magiſ vnā reꝫ qͣꝫ aliā. ita noͣ. dicit ip̄e ꝯſilio ccxliij. ſatis enim ē ꝙ ſubeſt cā alienandi ⁊ ꝙ ſuꝑ legitimitate cāe preceſſit cognitio ⁊ ſic ẜuata for ma. c. ſine exceptōe. vl̓ alia ſolēnitate īducta ꝑ cō ſuetudinē mō p̄dicto. ⁊ cōcludo ꝙ niſi alienatio fiat ſeruata illa forma ⁊ in caſu a iure ꝯceſſo eſt nulla. de defectu forme ē clarū. nā illa ſꝑ inducit nullitatē actus. qꝛ forma dat eē rei. ꝓbatur in. c. tua. de his q̄ fi. a p̄la. ⁊. d. c. ſine exceptione. de de fectu caſu liciti ꝓbat̉ hic. nam ꝓhibet̉ alienatio rei eccl̓ie a iure. ergo alienatio ē nulla ſi nō fit in caſu ꝯceſſo. l. nō dubiū. C. de legi. ⁊ ī regula ea q̄ ꝯͣ ius. de re. iur̄. li. vi. Item ꝓbat̉ exp̄ſſe in cle. i. e. ti. ⁊ ī. c. q̄ in eccl̓iaꝝ. de ꝯſti. ⁊ vide qd̓ plene dixi in. c. i. de in inte. reſti. li. vi. vbi bona glo. ⁊ Cal. hͦ tꝫ. lꝫ aliud ſenſerit glo. xij. q. ij. in ſūma. ⁊. c. ſine exceptione. ibi enī volūt tenere alienationē ſer uata forma. lꝫ non fiat in caſu licito ſed pͥᵐ dcm̄ veriꝰ ¶ In glo. ij. ibi q̄ ſeruando ẜuari n̄ poſſint noͣ. gl. ꝙ ſolus p̄latus alienat bona mobilia q̄ cō mode ẜuari nō pn̄t. vt ſūt veſtes q̄ qͦtidie magis veteraſcūt. Itē fructuſ ⁊ ſimilia. eā v̓o q̄ ꝯmode ẜuari pn̄t. nō alienāt̉ ſine ſolēnitate. nā res īmo bilis ⁊ mobilis p̄cioſa eꝗꝑant̉ quo ad difficulta tē alienatiōis. l. lex q̄. C. de admi. tu. glo in. c. tua. de his q̄ fi. a p̄la. ¶ Sed ē dubium de actione. nūquid in alienatione ſeu iuriū ceſſione debent ẜuari ſolēnitates. ⁊ ē q̄re̓ nūquid computēt̓ int̓ mobilia vel īmobilia. ⁊ pōt ſic ꝯcludi ꝙ ẜm ꝓpͥū ſignificatū vocabuli actio ſeu noīa debitoꝝ non ſūt mobilia nec īmobilia. ſꝫ faciūt tertiā ſpēm de ꝑſe. nā mobiliū ⁊ īmobiliū appellatio cadit ī his q̄ certo loco ꝯcludūt̉. nā īmobile dr̄ illd̓ qd̓ non pōt a loco moueri. mobile vero qd̓ ẜm naͣm ſuā aptum eſt moueri. vt leg. ⁊ noͣ. in. l. mouentiū. ff. de v̓bo. ſig. Actiones ergo cum ſint quid in cor porale non concludūtur certo loco. ⁊ ſic nō pn̄t dici mobilia vel immobilia. ideo iuriſconſultus ponit actꝭ. ſeu nomina debitorum vt tertiam ſpe ciem. probatur in. l. a diuo pio. §. in venditōne. ff. de re iudi. ⁊ ideo in teſtīs appellatione bonorū mobilium vel īmobilium non veniunt nomina debitorum. quia debemus capere verba propͥe l. ꝙ hered̓. ff. de condi. ⁊ demon. vnde conſuluit Ol. ꝙ ſi pͥncepſreliquit bona ſua mobilia diſtri buenda in pios vſus nunquā veniunt pene ad hūc non exacte. tamē vbi oꝫ neceſſario vt actōeſ trahāt̉ ad bona mobilia vel īmobilia. vtputa qꝛ diſpoſitio volens comp̄hendere totū pr̄imoniū illius hominis. fecit mētionē dūtaxat de mobili bus ⁊ īmobilibuſ. hoc enī caſu iſta tertia ſpēs aſ ſumit naturā alieriꝰ extremorum. ⁊ ē ſeruanda opi. glo. in aucͣ. eo. ti. §. i. que dicit ꝙ ſi actiones dantur ad res mobiles computant̉ inter mobi bilia. ſi ad res īmobiles computantur int̓ immo bilia. ⁊ hoc in effectu vult Bar. in. l. pr̄ pupillus ff. de admi. tu. et ex his poteſt inferri. nunquid prelatus ſolus poſſit cedere actionem ꝯpetētem eccleſie ſeu illā vendere. Quid autem in ſeruitu tibus ſeu alijs iuribus incorporalibus q̄ non pn̄t proprie dici mobilia vel immobilia. ſicut dixi in De rebus eccīe. nō alie. 9 actionibꝰ. vide gl. ī. c. ij. eo. ti. li. vi. q̄ dicit ꝙ cōpu tātur īter immobilia. ⁊ ꝓ hͦ facit tex. in cle. exiuit de paradiſo. §. cūqꝫ ānui redditus. de v̓bo. ſig. q̄ dic̄ ꝙ ānui redditus cōputātur īt̓ immobilia. ſꝫ tu diſtīgue ꝓut. sͣ. dixi ī actōe. nā puto ꝙ vbi ne ceſſario n̄ cōprehēduntur ſb̓ appellatiōe mobili um vl̓ immobiliū. ꝙ n̄ veniūt appellatiōe mobili um vl̓ immobilium. ſꝫ vbi oportet ꝙ includātur vt qꝛ de toto pr̄imonio diſponit̉. tūc ẜua qd̓ ꝓxi me dcm̄ eſt. De pecunia etiam dubitatur nūꝗd cōputet̉ īter ea q̄ ẜuādo ẜuari nō poſſunt. ⁊ dicē dū ꝙ n̄. quia pecunia retenta nil operatur. c. ei ci ens. lxxxviij. di. ⁊ noͣ. ī. l. i. §. fuit q̄ſitum. ff. ad tre bel. facit tex. ī. l. cum plures. ī fi. ff. de admi. tu. nā ſolus tutor pōt immo dꝫ collocare pecuniam pu pilli .ſ. emēdo vl̓ mercādo. quod n̄ poſſꝫ ſi cōpu tarētur īter ea q̄ ẜuando ẜuari nō poſſūt. vt. d. l. lex qua tutores. Ex qͦ infero ſolum p̄latum poſſe diſpone̓ de pecunia eccl̓ie ſic̄ de fructibus. vt in cle. i. eo. ti. ⁊ hec noͣ. ī glo. ſuꝑ v̓bo hypotheca ī fi. glo. ī decretꝭ. lxxx. di. c. i. dixit ꝙ nō ē dr̄ia niſi in noīe int̓ pignꝰ ⁊ hypothecā. ⁊ ita dicit tex. ī. l. res §. īter pignꝰ. de pig. glo. tn̄ ibi variat. ⁊ vide glo. plene in. §. īter pignus. alle. in glo. ¶ In glo. pe. ibi largiſſime accipitur. noͣglo. ꝓ ſtatutis ⁊ alijs diſpoſitionibus faciētibus mētiōem de alienatō ne. nā ī maͣ odioſa capiemꝰ ſtricte. ⁊ ſic ſolum ve nit ꝯͣctꝰ ꝑ quē tn̄ſfert̉ dn̄ium. Sed in maͣ larga ⁊ fauorabili capiemꝰ largiſſime ꝓut h̓ capit̉. ⁊ idē vr̄ dicēdū ī teſtō ⁊ pacto. de qͦ tn̄ dic vt le. ⁊ noͣ. ī l. fi. C. de re. alie. nō alie. Et vtꝝ ꝓhibitꝰ alienare alienū. poſſit locare ad magnū tp̄s dic ꝙ nō. vt ē tex. cum glo. in cle. i. eo. ti. ⁊ dic vt ibi. ¶ In glo. fi. ibi iubemꝰ. noͣ glo. nam ſentit ꝙ papa h̓ ꝯmina tur penā illius. l. nā ibi īperator recipiētē res ec cleſie nō debito mō multiplicit̓ punit ⁊ p̓uat pre cio. ⁊ īponit penā etiam noͣriis ſcribētibꝰ īſtr̄m ⁊ multis alijs ꝑſonis ⁊ placet Ho. vt ītelligat de illa. l. neqꝫ placet ſibi vt tex. ītelligat̉ de aliqͦ cano ne. ⁊ diſpoſitō illius. l. q̄ erat localis fuit ꝓrogata ꝑ īperatorē ſucceſſorē ad omnes eccleſias ⁊ alia loca pia. vt in aucͣ. eo. ti. §. quia vero leonis. ⁊ ha betur aucͣ. illa canonizata. x. q. ij. hͦ ius porrectuꝫ Et noͣ ſemꝑ hͦ dcm̄ ꝙ ī ſolēnitate obſeruanda in alienatione rei eꝗperant̉ eccl̓ie ⁊ alia pia. naꝫ vt dic̄ Hoſti. papa voluit approbare illas ꝯſtitutio nes ⁊ leges. ꝓ hͦ dc̄o vide ī ſimili. qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. ij. de ī īte. reſti. li. vi. vbi dic̄ ꝙ quēadmodum eccl̓ia reſtituit̉ ī ītegꝝ rōe leſiōis. ita ⁊ alia loca pia. ita dicamꝰ ī cāu nr̄o. nā a iure iſta reꝑiūtur eꝗperata. hͦ ꝓbat̉ in. c. requiſiſti. §. ſecus autē. de teſta. fac̄. c. de ſenodochis. jͣ. de reli. domi. cum. c. ſe. ⁊ tene hͦ ſemꝑ mēti. dicit tn̄ Io. an̄. ꝙ non eēt peccatū tene̓ ꝙ tex. iſte etiā ītelligat̉. de. c. mone mus. alle. ī glo. dic̄ tn̄ ꝙ pͥmū dictum eſt ſolēnius quia ſecundum nullam vtilitatem importat I quis clene ſcā non tenet a Alienatio de rebꝰ ec ienatores niſi rē reſtituāt excōicant̉ ⁊ ꝗlibet clericꝰ pōt ꝯͣdice̓ ⁊ rē cū fructibus repe tere. h. d. ⁊ ē tex. noͣ. ⁊ quotidie allegat̉. ſecunda ibi ꝙ ſi. 3ª ibi. ſed etiā. ¶ Nō pͦ ꝙ non ſolum ali enatores ſed etiā ſb̓ſcribētes ſe indebite aliena tioni rei eccl̓iaſtice grauiter peccant. ⁊ vide bo. tex. in. l. iubemus. la. ij. C. de ſa. ſanc. eccle. ¶ 2º. nota vnū modū cohercendi emptoreꝫ ſeu dona torem rei eccleſiaſtice in caſu a iure non ꝯceſſo. nā pōt ꝯpelli ꝑ excōicatōnem ſeu anathema ad reſtitutionem. ⁊ anathema eſt excōicatio cū ſolē nitate. de qͣ. xi. q. iij. debēt. de ſignificato ſeu ethi mologia huiꝰ v̓bi. dic vt noͣ. in. c. cū nō ab homīe sͣ. de iudi. ¶ Tertio ꝙ excōicatio percutit ani mam. ⁊ vide tex. cū glo. in. c. audi deniqꝫ. x. q. iij. nam excōmunicatus dicitur tradi ſathane. quia per eam habet diabolus maiorem poteſtatem ſuper excōmunicato. ⁊ dicit Inno. hic ꝙ nō ſolū excōicatō priuat cōione hominū ⁊ ſacramētorū ſed etiā ꝑ eam deꝰ ſeparat animā a gr̄a ⁊ cuſto dia ſua. ⁊ noͣ iſtū tex. ꝓ limitatione glo. xxiiij. q. i quodcūqꝫ. q̄ dicit ꝙ excōicatō paꝝ vel nihil oꝑa tur qͦ ad eccleſiam triūphantem. ⁊ vide ꝑ Hoſti. in. c. ita quorūdam. de iude. vbi dixi limitando multipliciter illam glo. ¶ Quarto noͣ ibi aliena toꝝ. ꝙ p̄latus male alienans rem eccleſie pōt illā repete̓. ¶ Ouīto noͣ ibi qͣꝫuis ab initio ⁊cͣ. ꝙ alie natio rei eccl̓ie eſt ip̄o iure nulla. ⁊ cum tex. non facit mētionē de defectu forme. poteſt argui ꝙ ſi alienatio fit in caſu nō cōceſſo ē ip̄o iure nulla. ⁊ hoc ꝓbat quaſi apertiſſime iſte tex. nā hic obſer nabatur forma iuramēti. ar. eius qd̓ dicit̉ de ſb̓ ſcriptione. ⁊ ſic facit iſte tex. ꝓ his que dixi in. c. prece. ¶ Sexto noͣ ꝙ ꝯͣctus nullus poteſt de no uo annullari. ⁊ refertur hec annullatio ſeu caſſa tio ad factum vt ceſſetur quatenus de facto pro ceſſit. ⁊ ſic pōt ſaluari libellus a ꝯͣrietate ſi p̄latꝰ ī libello dixit ꝯͣctum nullū ⁊ petiit illū caſſari. facit c. accedens. el. i. sͣ. vt lite nō ꝯtꝭ. cum glo. ſua. Ultimo noͣ caſum in quo clericus agit ꝓ eccleſia ſine mādato .ſ. repetendo bona male alienata. ⁊ no ꝙ recipiens īdebite nō facit fructus ſuos. ſꝫ tenet̉ eos reſtitue̓. ad hͦ. d. l. iubemus. vbi dicit̉ ꝙ nil pōt repetere. vn̄ perdit omnem melioritatem quā ibi fecit. ⁊ vide ī. d. aucͣ. hͦ ius porrectū. ⁊ vid̓ xii. q. ii. nō liceat. ¶ In gl. ſuper verbo ſb̓ſcripſit noͣ glo. ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. īter dilectos. de fi de inſtru. ⁊. c. ex lr̄is. de tranſac. ¶ In gl. ſuper v̓bo iratus. in fi. noͣ glo. ꝓ ītellectu alioꝝ iuriū ⁊ ſcripturaꝝ. in ꝗbꝰ ſepe dr̄ ꝙ deus attēdit̉ furore vel penitentiam agit vel ꝗd ſimile. ⁊ vide bonaꝫ gl. ī. c. ꝯmutabilis. hic alle. q̄ diſputat ⁊ ponit ve ritatē an̄ deꝰ mutet opinionē ſuā. ⁊ vide illā gl. In glo. ſuꝑ v̓. alienator. in fi. dic melius. ꝙ iura mentum tendēs ꝯͣ vtilitatē eccl̓iaſticaꝫ nullo mō ligat iurantem. nam potius eſt ꝑiuriū qͣꝫ iuramē tū etiā ſi ꝑ aliū poſſit indēnitati eccl̓ie cōſuli. vt ē tex. apertꝰ in. c. i. sͣ. de his q̄ fi. a ma. ꝑte ca. ⁊ per uenit de iureiurā. nā iuramentum non vinculat iuranteꝫ ad iniquitatem. vt in. c. quanto. de iure iurā. immo quod plus eſt non ligat adminiſtra torem eccleſie quo minus non poſſet petere De rebꝰ ecc. nō alie. reſtōnē in integrū. de quo vide bonā glo. in. c. i. de in integrū reſti. li. vi. ⁊ ad. c. cum veniſſent. de quo glo. op. dic vt ibi latius dicā. nā iuramētuꝫ p̄iudicat quatenus ꝯcernebat honorem ⁊ p̄iudi cium p̄lati. ¶ In glo. in v̓bo eccleſiaſticis. ibi ⁊ prochianis. no. glo. ⁊ intelligit Lau. ⁊ cōiter doc ſequūt̉. vt ꝓcedat etiā in prochianis laicis. non enī accuſant hoc caſu clericū ſeu p̄latū ſꝫ r̄petūt male alienata. ⁊ hoc ſatis mihi placꝫ. nā. int̓eſt ꝑ rochianoꝝ ne eccl̓ia deducat̉ ad īopiā. nā tenēt̉ in defectū eccleſie ad refectionē ip̄ius de ꝓprio pr̄imonio. vt noͣ. in. c. i. ⁊. c. de his. jͣ. de ecc. edi. et in fi. glo. Phi. quē ſequūt̉ cōit̓ doc. tenet qͣꝫ libet ꝑſonā eccleſiaſticā admittēdam. nā tex. iſte loꝗt̉ gnͣalit̓ qd̓ placꝫ. vt patet ibi ī tex. ꝗbuſcūqꝫ eccle ſiaſticis ꝑſonis ⁊cͣ. vt in. c. cū nō liceat. xij. q. ij. nō tn̄ agēt iſti exͣnei inuitis clericis eccleſie. qd̓ intel ligo ſi ip̄i volūt agere. nam eis negligētibꝰ admit terent̉ extranei. verſatur enim in hac alienatiōe illicita ius publicū .i. diſ. ius publicum. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inno. in. c. cum oliꝫ. de teſti. vbi de hoc. In glo. fi. ibi alter liberat̉. hoc intellige verū re ſpectu intereſſe ⁊ ſic loquūt̉ iura alle. in glo. non autē reſpectu pene. al̓s delictū alterius remane̓t īpunitū qd̓ non dꝫ eē. vt in. c. monemꝰ. xij. q. ij. ſi ergo eccleſia recuꝑauit rē ab ēptore. pōt nihilo minꝰ agere ꝯͣ p̄latū male alienātē nō adintereſſe ſed vt puniat̉ de delicto ſuo. ⁊ ē pēa depoſitiōis vt. d. c. monemꝰ. q̄ pena nō euitat̉ ꝑ ſatiſfactiōem eccleſie. de quo plene vide ꝑ glo. in. c. ꝙ ſicut. de elec. in fi. ¶ In ea. glo. ibi cū ꝯueniat̉ ex delicto noͣ glo. ⁊ ſentit a cōtrario. ꝙ ſi emptor vel poſſeſ ſor eccleſie eſſet in bona fide ꝙ tūc poſſit petere ceſſionē actiōis qd̓ exp̄ſſius tenēt doc. hic qui et dicūt ꝙ lꝫ eccleſia nō teneat̉ cedere in t̓miniſ. gl. tn̄ dicit ſi ceſſerit valet ceſſio. ¶ In ea. gl. ibi re petat quaſi velit dicere glo. ꝙ p̄latus agit in re petitione noīe eccl̓ie que nō tenet̉ de euictione ⁊ habes hic caſū in quo audit̉ ꝗs allegās turpi tudinē ſuā agēdo noīe alteriꝰ. de quo dic vt dixi in. d. c. cum ſuꝑ. de ꝯceſſ. p̄ben. ⁊ vide hic ꝑ Cal. ¶ In ea. glo. ibi ⁊ ſi nihil hꝫ p̄latus. aduerte nā videt̉ hic glo. velle ꝙ emptor recuperat p̄cium a p̄lato male alienante. in hoc varie ſūt opi. de ꝗbꝰ hic ꝑ doc. ⁊ in. c. ad audiētiā. jͣ. e. ⁊ ꝑ doc. legiſtas in. l. iubemus. ⁊ plene in aucͣ. qui res. C. de ſa. ſanc. eccle. ⁊ maxime ꝑ Cy. ⁊ Bal. ⁊ ꝑ Io. de lig in cle. i. eo. ti. ſatis placet ꝙ ſi emptor fuit in mala fide nō agat ad p̄ciū etiam ꝯͣ p̄latum ꝑ tex. l. iu iubemꝰ. p̄alle. nā ibi in penā ꝑdit preciū ⁊ omnē vtilitatē ⁊ applicat̉ eccl̓ie. niſi ꝓſpexe̓it ſibi ī ꝯͣctu de euictiōe. qꝛ tunc agit cōtra male alienantē. l. ſi fundū. C. de euic. noͣ. glo. in. d. c. ad audiētiā. jͣ. eo ⁊. l. quēadmodū. C. de agri. ⁊ cenſi. li. xi. in ſimili qōne. ſi v̓o fuit in bona fide repetit p̄ciuꝫ a male alienāte nō aūt ab eccl̓ia ſed in defectū. puta qꝛ p̄latus non eſt ſoluendo agit contra eccleſiaꝫ. qͣ tenus eſt effecta locupletior ex illo p̄cio. ar. c. i. jͣ. de depoſito. qd̓ ſenſerūt Cy. ⁊ Bal. in aucͣ. p̄alle ⁊ hanc opi. ſenſit Io. an. in. d. c. ad audientiaꝫ. vt diſtinguamus inter emptorē bonefidei ⁊ malefi dei. ⁊ glo. in. c. vulterane. xij. q. ij. Terra eccle O aures ſienonferur dari pōt in emphiteoſim ei cuiꝰ ſtudio reducit̉ ad culturā. hoc dicit ⁊ ponit caſum lr̄a lem Io. an. in eo qui confiſus de p̄lato nulla int̓ ueniente ſcriptura recipit ſiluā ab eccl̓ia reducē dam ad culturā. ⁊ ꝙ ea reducta cōcederet̉ ſibi in emphiteoſim. poſtqͣꝫ prelatus dubitauit ex qͥ res nūc erat culta. an poſſit dari in emphiteoſiꝫ ⁊ rn̄detur vt in littera. ¶ Nō primo vnuꝫ caſū in quo res eccl̓ie licite ꝯcedūtur in emphiteoſiꝫ ſ. quāddo ſūt ſteriles. ꝗd aūt ſi eēt p̄cioſe ⁊ cul te. dic vt plene noͣ. ꝑ Spe. in ti. de loca. §. nūc aliqͣ v̓. vij. ꝑ Io. an. ⁊ Archi. in. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. dixi ple ne in. c. in pn̄tia. de ꝓba. ¶ Scd̓o noͣ prelatū ob ligari naturaliter ex ſimplici conſenſu. de quo in c. quicunqꝫ ſuffragio. xij. q. ij. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ꝯtractus de rebus eccl̓ie non eſt validꝰ ſaltim in effectu ſi potuiſſet habere ab alijs maiorē vtilita tem. debꝫ enim prelatꝰ cōtrahe̓ cum illo cuꝫ quo maiorem vtilitatē habere pn̄t. ¶ In glo. fi. in fi. noͣ glo. ⁊ vide bonū tex. ⁊ ibi noͣ. in. c. cum dilecti de emp. ⁊ ven. ¶ Sed extra glo. querit̉ nūquid iſte terre potuiſſent dari alij in emphiteoſim. dic ꝙ nō niſi in caſu al̓s ꝯceſſo. ⁊ ſeruata ſolēnitate iuris qꝛ non ſūt amplius ſilue ſed terre arabileſ ſed extirpantibus ⁊ ſuis heredibus poſſūt ꝯce di ꝓpt̓ ꝓmiſſionē eis factā ⁊ labores ⁊ ſumptus quibus fraudari non debēt. Qui iurauit n̄ ILPE alienare ca q̄ ſūt de mēſa ea de ꝗbus dubitat̉ an̄ ſint de mēſa alienari non dēnt h. d. vel ſic. Iurās nō alienare bona eccl̓ie. nō pōt alienare ea q̄ ſūt de mēſa. vel ea de quibꝰ dubitatur an ſint de mēſa hoc dicit vſqꝫ ad. §. poſſeſſiones. ⁊ ille. §. hͦ dicit Poſſeſſiones eccl̓ie minus vtiles ꝓ vtilioribus de ꝯſenſu capituli pōt ep̄us ꝑmutare vl̓ alienare hͦ dicit duo ſūt dicta. 2ᵐ in. §. poſſeſſiōes. ¶ Noͣ pͦ ar. ex tex. ꝙ quedā bona eccl̓ie dicūt̉ de mēſa quedā vero nō. q̄ aūt ſūt illa dicā. jͣ. latiꝰ. ¶ Se cūdo noͣ vnū caſū licitū in quo res eccl̓ie poſſunt alienari .ſ. ꝓ alijs vtilioribꝰ ⁊ noͣ ꝙ tex. dicit alie nādi ſeu ꝯmutandi ⁊cͣ nāͣ ex hac lr̄a infero ꝙ ſi p̄latus nō reꝑit bonū cābiū. pōt rē vēde̓ ⁊ p̄ciuꝫ ꝯuerte̓ in rē vtiliorē. nō ergo eſt neceſſe vt ꝗdaꝫ arbitrāt̉ vt fiat cābiū ſeu ꝑmutatō. ſꝫ directe pōt fieri vēditō. nā p̄ciū ſuccedit loco rei. dꝫ tn̄ poſt modū ꝯuerti in res vtiliores. ¶ 3º. noͣ ibi ꝯcilio ⁊ aſſēſu. ꝙ in aliēatiōe rei eccl̓ie cathedral̓ n̄ ſuf ficit ꝯſiliū capitl̓i. ſꝫ reꝗͥrit̉ ēt ꝯſēſus. vide ꝙ pl̓e dixi ī. d. c. i. sͣ. d̓ his q̄ fiūt a p̄la. ¶ In glo. i. in fi. noͣ glo. ꝙ ſuꝑ decimis futuris nō admittit̉ com poſitio. ſed ſuper p̄teritis ſic. quid autē ſi obliga tus ad decīas p̄teritas nō habeat vn̄ ſatiſfaciat niſi vendat totū pr̄imoniū. nūꝗd teneatur vēde̓ De rebus eccle. nō alie. 3 ⁊ in egeſtate viuere. vide glo. xvi. q. vij. ꝗcūqꝫ q̄ ꝯcludit ꝙ ſic. ſed eccl̓ia dꝫ ſibi miſereri. ⁊ vide ꝓ dicta gl. tex. in. c. oēs. ea. cā. ⁊. q. ⁊ ad maͣm vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ex multiplici. ⁊ in. c. cuꝫ homines jͣ. de deci. ¶ In gl. in v̓bo ſacramēti. ibi īmedia te ſb̓eſt. hodie ẜuat̉ de ꝯſuetudine ꝙ ꝗlibet p̄la tus ꝓmotus ꝑ papā ſeu eius mandato conſecra tus iurat ſibi non alienare eo incōſulto. de quo iuramēto ⁊ eius effectu nota. in. c. fi. d̓ eccle. edi. ⁊ dicā aliꝗd. jͣ. ¶ In. glo. ſuꝑ v̓bo intelligantur. q̄rit qͣꝫtū tp̄s reꝗͥritur ad hͦ vt bona dicantur de mēſa. gl. reꝗrit qͣꝫtitatē tēporis ad hͦ vt bona di cant̉ de mēſa. ⁊ nō īſtādo in v̓bis gl. colligendo dicta Inno. ac latius ⁊ clariꝰ ꝓſequēdo dic ſic. cū q̄rit̉ q̄ bona dicūt̉ de mēſa eccleſie vel prelati q̄dā enī ſunt bona in ꝗbꝰ eccl̓ia hꝫ ſolū directuꝫ dn̄iū. vtile v̓o ꝑtinet ad aliū. exemplū ī feudalibꝰ ac ēphiteoticis. ⁊ iſta nō dicūt̉ de mēſa cum vtili tas ꝑtineat ad aliū. de qͦ vide bo. glo. in cle. i. de exceſ. prela. ſuꝑ v̓bo ad mēſam. q̄ optime expli cat qn̄ etiā eccleſia dicat̉ de mēſa p̄lati. ⁊ tenebiſ illā gl. mēti. Sꝫ aduertēdū ꝙ iſta bona qn̄qꝫ re deūt ad eccl̓iam pleno iure. puta qꝛ finitum eſt tēpus ꝯceſſiōis vel ꝓpt̓ defectū he̓dū vaſalli vel ēphiteote vel ꝓpt̓ delictuꝫ eoꝝ. vt in. c. potuit. de loca. ⁊ in. c. ij. jͣ. de feudis. ¶ Et dubitatur nunc vtꝝ applicēt̉ menſe vt ſic nō poſſint iteꝝ cōcedi quēadmodū nec alia bona menſe. ⁊ dicendum ē ꝙ ſi p̄latus applicauit ea menſe ⁊ hͦ ꝯſtat. ⁊ tunc nō poſſit āpliꝰ ꝯcēdi niſi in caſibus iure exp̄ſſis. Indubio v̓o debemꝰ ꝯſiderare qͣꝫto tꝑe prelatꝰ tenuit illa bona ad manus ſuas. ⁊ in hͦ cāu poſſꝫ ſaluari ꝯſideratō gl. ⁊ ſume noͣ. dictum Archi. ī c. i. xxxii. q. viij. vbi dicit ꝙ ſi prelatus tenuit per annum vr̄ applicaſſe illa bona mēſe. exqͦ nō con ſtat de ꝯͣrio ꝑ cōiecturās. ar. illiꝰ. c. al̓s aūt ſi n̄ ha buit animū applicādi menſe pōt ꝯcede̓ de nouo alteri nō obſtāte iuramēto de nō alienādo. quia iuramētū nō extēdit̉ ad bona q̄ nō ſunt de men ſa. ꝓ hͦ tex. in. c. ij. de feu. ⁊ h̓ vbi cōſiderat̉ an iſta bona eſſent de mēſa vel non q̄ p̄latus habuit ad manus ſuas. ⁊ tacite īnuit ꝙ ſi nō eſſent de mēſa iuramētū de nō alienādo nō obligaret. Et eſt rō ẜm Inno. qꝛ ab īitio vr̄ ordinatum vt illa bona ꝯcederent̉ in feuduꝫ vel ēphiteoſim. vn̄ nil noui facit nūc p̄latus iteꝝ cōcedēdo. ⁊ ꝑ hͦ eleganter ſentit Fede. ꝯſilio. clxxiiij. ꝙ in hac ſecunda con ceſſione nō requiritur ꝯſenſus ſuꝑioris. qd̓ ē val de noͣ. ⁊ facit. c. potuit. prealle. vbi ſolus prelatꝰ pōt parce̓ ēphiteote ip̄m n̄ expellendo propter pēſionē n̄ ſolutā. eodē mō pōt ꝯcede̓ alteri. Ego crederē ꝙ vbi pͥma cā conceſſionis duraret de p̄ ſenti habeant locum p̄dicta. ſed vbi ceſſaret illa pͥma cā cōceſſionis. tunc putarē ꝙ eoip̄o ꝙ rede unt ad eccleſiam efficiunt̉ de mēſa ⁊ aſſumunt ſi bi naturā ⁊ qualitatē aliaꝝ rerū eccl̓ie. Exemplū res inculta fuit tradita in ēphiteoſim hͦ reſpectu vt reduceret̉ ad cultur ā alias eccleſia n̄ ꝯceſſiſſet tractu tēporis illa res optīe culta reuerſa ē ad ec cleſiā ex aliqͣ cā allegataꝝ. n̄ video ꝙ iteruꝫ licite poſſit cōcedi ſine ſolēnitate debita ⁊ ſine cā. nam ceſſat cā pͥme ꝯceſſiōis. ⁊ militat nunc ar. a rōne ceſſante. vt in. c. ceſſante. de appel. ⁊ ceſſat ratio Inno. ſed vbi cā ꝑſeueraret ꝓcederet pͥmū dcm̄ Exēplū eccleſia hēbat caſtꝝ. qd̓ forte ꝓpt̓ cuſto diā ⁊ alia eſt magis dānoſū qͣꝫ vtile. deliberauit ſemel cū ſolēnitate debita dare in feudum ſi tra ctu tꝑis redeat ad eccl̓iaꝫ. pōt eccleſia iterū alij d̓ nouo cōcēdere ſine ſolēnitate nō obſtante iura mēto de nō alienādo. quia iſta non eſt noua alie natio. ſed q̄dā executio ordinatōis antique. fac̄ c. ꝯſuluit. jͣ. de iudeis. ⁊. c. recolētes. de ſtatu regu Et noͣ hāc limitatōem q̄ n̄ ſolet a doctoribꝰ tra di. ſed mihi vr̄ veriſſima ⁊ rōnabilis. Quedam vero ſunt bona quorum ꝓpͥetas ⁊ vtilitas ꝑtinet ad eccl̓iaꝫ. ⁊ lōgiſſimis tēporibꝰ fuerūt in bonis eccl̓ie ⁊ iſta indubio dicūt̉ de mēſa qꝛ deſeruiūt neceſſitatibꝰ mēſe ⁊ vtilitatibꝰ eccleſie ⁊ aliorum īdigētium. xij. q. i. vidētes. ⁊ ad iſta bona īdubie extēdit̉ iuramētū de nō alienando. ¶ Quedaꝫ ſunt bona nouiter acꝗſita eccleſie puta ex dona tiōe. ⁊ de iſtis dubitat̉ an ſint de mēſa. Inno. ſen tit ꝙ ſic. ⁊ mihi ſatis placet exqͦ enī ſunt data ec cleſie ad vtilitatē ip̄iꝰ. gͦ debēt dici de menſa. nec apparet rō quare alia bona ⁊ nō iſta dicantur d̓ mēſa. ſed potius dicēdum ꝯͣrium ne vna ⁊ eadeꝫ res diuerſo iure cenſeatur. de deci. c. cū ī dioceſi ⁊ fac̄. c. recolētes. xii. q. ii. ⁊ ſic habes clare q̄ bo na dicāt̉ de mēſa ⁊ ad q̄ bona extēdit̉ iuramētū de nō alienādo. ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo ſiue nō. noͣ. glo. ꝙ indubio poſſeſſiones q̄ deſeruiunt vtilita tibꝰ eccl̓ie ⁊ reperiūt̉ ī manibꝰ p̄lati pͥma fronte p̄ſumūtur de mēſa. gͦ ꝯͣriū dicēti incūbit onus ꝓ bandi. ſed ītellige iſtā glo. ẜᵐ p̄dc̄a ⁊ ẜᵐ p̄alle. di ctū Archi. ¶ In gl. ī v̓bo aſſenſu. in fi. vide qd̓ dixi in. c. ii. de his q̄ fi. a prela. vbi doc. ſentiunt ꝙ licet in iſtis rebus modicis non requiratur ꝯſen ſus capituli exp̄ſſus dꝫ tamen interuenire ſaltiꝫ tacitus. ⁊ ſic limita iſtā gl. ¶ Sed op. ꝯͣgl. ⁊ ꝯtra tex. nā ex quo iurauit iſte archiep̄s nō alienare nō vr̄ ꝙ etiā vtilitas cauſa poſſit alienationē ali quā facere. iuxta noͣ. in. c. fi. de eccle. edi. ⁊ in. c. ii. jͣ. de ſen. ex. ¶ So. Inno. intelligit ꝙ de ſpeciali conceſſione vel gr̄a iſte archiepiſcopus aliena uit. ⁊ pro hoc tex. in fi. ibi cōcedimꝰ facultatem. Goſ. vero exponit tex. concedimus .i. conceſſum eſſe oſtēdimus. ſimile. xiij. di. nerui teſticuloruꝫ ⁊ ſic ſentit ꝯͣrium intellectum. Ego dicereꝫ ꝙ aut res eſt modica ſeu modice vtilitatis. ⁊ tūc nō in cluditur ſub iuramento de non alienando. quia non eſt veriſimile ꝙ ſuperior voluerit iſtum. illa quare in iſtis modicis. cum iſta modica ſunt ex cepta ab omni ſolēnitate iuris diſpoſitionis. vt in. c. terrulas. xii. q. ij. iuramentuꝫ ergo ſimplicit̓ preſtitum debet intelligi ẜm materiam ſubiectā ad hoc quod noͣ. Inno. in. c. per tuas. de arbi. Item iuramētum eſt ſtricti iuris. ideo debet re ſtringi ar. c. pe. de iurꝭ. iurꝭ. ⁊ hͦ noͣbis ſemper. nā reperio Fede. idem ſenſiſſe ꝯſilio ſuo. cciiij. nā hodie p̄lati cōit̓ iurāt n̄ alienare incōſulto papa De rebꝰ ecc. nō alie. ⁊ ſic dꝫ intelligi iſte tex. vt non obſtante iuramē to poterit iſte hāc alienationē face̓. ⁊ ſic ꝓcedit expoſitio. Goſ. Aut res ē n̄ modica. ⁊ tūc diſtin gue formā iurādi. aut iurauit nō alienare ſimpl̓r aut nō alienare incōſulto papa. aut non alienare ſine licētia ſuꝑioris. Si vero iurauit ſimplicit̓ et tūc puto ꝙ in caſu vtilitatis eccl̓ie poterit aliena re. nā video ꝙ in caſu neceſſitatis eccleſie hoc iu ramētuꝫ nō aſtringit. vt in. c. fi. de eccle. edi. ergo nec in caſu vtilitatis. qꝛ neceſſitas ⁊ vtilitas equi parāt̉ a iure. vt noͣ. xij. q. ij. in ſūma. ⁊ noͣ. Inno. ī c. cū oēs. de ꝯſti. Refert̉ ergo illd̓ iuramētum ad alienationē illicitā. vt ſic mētu iuramēti p̄latꝰ ab ſtineat faciliꝰ ab alienatiōe illicita. ⁊ ꝓ hoc fac̄ qd̓ p̄dixi. nā regularit̓ a iure ꝓhibet̉ alienatio. vt in c. ſi quis. ⁊ in. c. nulli. sͣ. eo. ⁊ iuramētū ē ſtricti iu ris. debꝫ ergo intelligi ẜm iuris diſpoſitionē. vt nō alienet .ſ. illicite ꝓut iura diſponūt. ⁊ ſic ſcd̓o mō intelligerē tex. iſtū ītell̓ēdo ꝙ poſſeſſiōes iſte erant minꝰ vtiles ꝯꝑatiōe aliarū. Si vero fuerit iuratū ẜm ſcd̓am formā. tunc tene opi. Inno. ꝙ de gr̄a fuit hoc iſti ꝯceſſū. nā non pōt fieri alie natio etꝭ licita incōſulto papa. hoc enī īportāt illa v̓ba. vt colligit̉ ī. c. vltīo. jͣ. de īmu. eccle. Itē neceſ ſe ē vt verba intelligāt̉ de alienatiōe al̓ licita. nā incōſulto papa nō faceret illicitā. ⁊ ita volūt cōit̓ doc. in. d. c. fi. Si vero fuerit iuratū ẜm tertiā for mā .ſ. non alienare ſine lnīa ⁊cͣ. idē dicendū. vt. sͣ. ꝓxīe dixi. nā nō pōt intelligi de alienatiōe illici ta. qꝛ illa nō fit etiā cū lnīa ſuꝑioriſ ⁊ de ſignifica to huiꝰ v̓bi lnīa ē vt debeat peti. pͦ etiā in caſu lici to. qͣſi ſuꝑior reſeruet in ſe cognitiōem. vtruꝫ caꝰ ſit licitus. ꝓ hoc tex. in fi. in. c. lꝫ. de regula. ⁊ hoc bn̄ noͣ. qꝛ nō declarat̉ ꝑalios. ⁊ ſic intellige ẜm hāc diſtinctiōem ea q̄ dixi in. c. i. sͣ. de hiſ q̄ fiūt a p̄la. ⁊ noͣ ꝑ doc. in. d. c. fi. jͣ. de eccle. edi. ¶ Sed q̄ ritur de. q. noͣ. nūquid p̄latus poſſit cōſanguineo ſuo ꝯcedere rē eccl̓ie in emphiteoſim. vel ſecuꝫ ꝯtrahere alienatiōem rei eccl̓iaſtice. tex. vr̄ noͣ. ī aucͣ. quibuſcūqꝫ modis. C. de ſa. ſanc. ecc. vbi dr̄ ꝙ ꝗbuſcūqꝫ modis alienatio rei eccl̓iaſtice facta ꝑmittat̉. nō tn̄ licꝫ iconomo vl̓ eius ꝯſanguineis rē eccl̓ie acciꝑe. ⁊ faciūt ibi legiſte feſtum de illo tex. adducētes ꝙ vbi admīſtratori ꝑmittit̉ alie natio. nō pōt illā facere in ꝑſonā ꝯſanguinei qꝛ ē ſuſpitio leſiōis ꝓpt̓ ꝯſanguinitatē. ⁊ ē illa aucͣ. ca nonizata. x. q. ij. h̓ vſus p̄ſtatio in v̓ſi. qubuſcūqꝫ modis. tn̄ doc. ibi ⁊ maxīe. Bal. ⁊ Bar. dicūt ꝙ rē ſolitā ꝯcēdi in emphiteoſim ſeu in feudū pōt p̄latus ꝯcedere ſuo conſanguineo. qꝛ ceſſat hoc caſu p̄ſūptio fraudis ⁊ leſionis. cū aꝑta ſit via hꝰ alienatiōis. niſi ẜm Ral. vellet ꝯcedere ꝯſangui neo potētiſſimo. ſentit etiā Bar. poſt Ia. ꝙ mo dicā rē pōt ꝯſanguineo ꝯcedere. ⁊ ſic tranſeūt le giſte cōit̓ ibi. Sed reꝑio Fre. de ſenis ꝯſilio p̄al. vbi vr̄ ſentire ꝯͣrium. Format enī iſtā. q. nūꝗd p̄ latus qui iurauit nō alienare ſine licētia ſuꝑioriſ poſſit ꝯſanguineo ſuo ꝯcedere in emphiteoſim rem valoris vnius floreni cū dimidio ⁊ reddit̉ quinqꝫ ſolidoꝝ. nā expediebat ꝓpter vicinitateꝫ ꝯſanguineo hr̄e illā peciolā t̓re. ⁊ det̓mīat finali ter ꝙ ſic. qꝛ nō obſtat iuramētū in iſtis minimis vt. sͣ. dixi. nec ob. ꝯſanguinitas. qꝛ rōne fraudis fuit iuducta illa ꝓhibitio. ſed hic p̄ſupponit̉ om neꝫ fraudē ceſſare. Itē aucͣ. illa ꝗbuſcūqꝫ modis loquit̉ in alio caſu ẜm eū ⁊ non dicit in quo. vn̄ nō placꝫ hec rn̄ſio. qꝛ tex. ibi dicit ꝗbuſcūqꝫ mo dis ⁊cͣ. dat aliā ſo. ꝙ ſolēnitas aucͣ. nō vſqꝫ quaqꝫ ſeruat̉ in alienatione rei eccl̓iaſtice. vt noͣ. in. c. i. eo. ti. li. vi. ⁊ noͣ hoc dictū. facit ad id qd̓ dixi in. c. nulli. sͣ. eo. Itē ceſſante fraude melius ē cōtrahe̓ cū ꝯſāguīeis qͣꝫ cū exͣneiſ. nā pͥꝰ dēmꝰ ſb̓uēire ꝯſā guineis qͣꝫ exͣneis. lxxxvi. di. n̄ ſatis. facit qd̓ noͣ. gl. xxxi. di. c. oīno. ⁊. c. i. sͣ. de coha. cle. Sed ꝯtra hͦ facit. qꝛ n̄ ē illa ſolēnitas ſꝫ ꝓhibitio certaꝝ ꝑſo narū ꝓpter leſionē eccl̓ie euitādā. ſed hoc nō ob ſtante puto dcm̄ legiſtarū non ꝓcedere in p̄lato eccl̓ie. nā reꝑio tex. valde ſingularē xij. q. ij. in. c. ſi ꝗs qualibet iūcto. §. p̄ce. vbi dr̄ ꝙ rector cuiuſ cūqꝫ eccl̓ie pōt vnā rem de eccl̓ia auferre. dūmō de ſuo tātūdē eccl̓ie ꝯferat ⁊ ſic habꝫ pͥuilegium vt res eccl̓ie poſſit alienare ſine vtilitate eccl̓ie. ſatis eſt enī ꝙ eccleſia nō deteriorat̉. ſimile pͥuile giū hꝫ p̓nceps. vt in. c. i. jͣ. de re. ꝑmu. ẜm vnū ītel lectū. ⁊ vr̄ tex. in. d. c. ſi quis īnue̓. ꝙ etiā in fauo re ꝯꝫſanguineoꝝ pōt p̄latꝰ hoc face̓. vt etꝭ ibi ſen tit Aarchi. ⁊ facit qd̓ noͣ. archi. x. q. ij. p̄carie. vbi dicit ꝙ ſicut exͣneis ita ꝯſanguineis pōt p̄latꝰ bn̄ ficia eccl̓iaſtica ꝯcede̓. facit qd̓ dixi in. c. dilecto. sͣ. de p̄ben. ⁊ ad aucͣ. ꝗbuſcūqꝫ modis. dico ꝙ lo ꝗtur in iconomo qui nō hꝫ p̓uilegium ſicut p̄la tus. nec tm̄ iuris in bonis eccleſie. iuxͣ noͣ. ꝑ glo. v. q. iij. c. fi. Item iconomus ē magis ſuſpectus qͣꝫ p̄latus. qꝛ p̄latus ē ꝓprius ſponſus eccl̓ie. non ſic iconomꝰ ⁊ ꝑ hoc ꝯcluderē ꝙ p̄latꝰ pōt ꝯͣhere cū ꝯſanguineis de rebus eccl̓ie ſicut cū exͣneis. lꝫ iconomꝰ nō poſſit niſi vt p̄dixi. ⁊ noͣ ctiā iſta. qꝛ non declarātur per doc. D audientiam ¶ Canonicus prelatum eccl̓ie ꝑpetuo lo care non poteſt. hoc dicit cōmunis diuiſio. ſcd̓a ihi ideoqꝫ. ¶ Noͣ primo ꝙ canonicuſ nō poteſt in ꝑpetuum locare p̄dium p̄bende ſue. iſte eniꝫ tex. intelligi poteſt in prediis aſſignatis canoni cis pro prebendis. nam prebende ſūt eccl̓ie ⁊ ex cauſa bona eccleſie fuerunt diuiſe in prebendas vide tex. xij. q. i. §. fi. ⁊. c. ſe. quinīmo dicendum ē ꝙ vltra tempus vite ſue non poteſt canonicus locare prebendam ſuam. vnde ſi locauit ad cer tum tēpus ⁊ moritur an̄ locatōem finitā expirat locatio. niſi interueniat auctoritas ſuperioris. vt dixi in. c. fi. ne pre. vi. ſuas. ⁊ ꝓbatur in ſim li l. ſi domus. ff. loca. vbi locatio facta ep̄r̄ vſu fru ctuarium expirat eo mortuo. ¶ Sęcūdo noͣ bo nū arg. ꝙ locatio in ꝑpetuum largo modo dicit̉ alienatio. vn̄ ꝓhibitꝰ alienare nō pōt ī ꝑpetuū lo care. ꝓ hͦ gl. ī cle. i. e. ti. lꝫ alid̓ dixerit. Accur. in. l. codicill̓. §. inſtitutō. ff. de lega. ij. iſte tex. ml̓tū bn̄ ꝓbat hͦ arguēdo ex ſituatōe ℟ice. nā ſi iſta locaº. De rebus eccle. nō alie. 3 in ꝑpetuū nō cenſent̉ alienatio nō poneretur hͦ c. ſb̓ iſto ti. ſed in ti. de locato. ita in ſimili arguit glo. in. c. ſi ſuꝑ gr̄a. de offi. dele. li. vi. ⁊ in. c. bone de ꝯfir. vti. ⁊. c. tibi qui de reſcrip. li. vi. ⁊ noͣ hunc modū arguēdi. Itē fac̄. c. nulli. sͣ. eo. vbi ꝑpetua ēphit eoẜ largo mō dr̄ alienatio. gͦ ⁊ perpetua lo catio. ar. īſti. locati. §. adeo. nā ex ꝯͣctu locationis ad maximū tp̄s tn̄ſfert̉ dn̄ium vtile. ſicut in ꝯͣctu emphiteotico. noͣ. in. c. ꝓpter. de loca. ¶ Itē nō cp̄m poſſe reuocare res eccleſie male alienatas etiā p̄cio nō oblato. Et noͣ ꝙͣ conceſſio facta in ꝑ petuū vel ad maximū tp̄s ſine ſolēnitate debita nō debet ſeruari etiam in vita p̄lati male alienan tis. ne ſaltim d̓ facto p̄iudicet̉ eccl̓ie. fac̄. c. ꝑuenit sͣ. de arbi. vbi bo. tex. ¶ In glo. fi. noͣ hāc glo. ⁊ idē ſentit Inno. ⁊ Io. in. c. vulterrane. xij. q. ij. lꝫ aliud ſenſerit in. §. qui vero. alle. in glo. ſed Io. an. ſequit̉ iſtā glo. Tu vide qd̓ latius dixi in. c. ſi ꝗs. sͣ. eo. ⁊ ibi dedi plures remiſſiones. Et nota cautelā ex glo. vt ꝯͣhens cuꝫ p̄lato ſemꝑ ſtipulet̉ de euictōe. vt ſaltē re euicta hēat regreſſuꝫ ꝯtra p̄latū. Et in fi. glo. dic ꝙ in illo. §. fi. nō erat omni nō emptor malefidei poſſeſſor. ⁊ dic plenius vt ibi legitur ⁊ nota. Sreue ē nec Oſſeſſiōesjν. breenus ſummari. ¶ No pͦ regulā ꝙ poſſeſſio nes ſpectātes ad mēſam p̄lati vel capl̓i prelatus alienare nō pōt. ītellige niſi in caſibꝰ a iure exp̄ſ ſis. de quibꝰ dixi in. c. nulli. sͣ. eo. ¶ Et noͣ a ꝯͣrio ꝙ poſſeſſiones q̄ nō ſunt de menſa pn̄t ꝑ p̄latum alienari. qd̓ ītellige. vt dixi in. c. vt ſuꝑ. sͣ. eo. Sed q̄rit̉ nūquid ep̄s poſſit donare vel vēdere rē mē ſe ſue capitulo ſuo. ⁊ ꝗd eꝯͣ. Et vr̄ pͥmo ꝙ nō. ꝗa aut ep̄s aut capitulū auctorizaret in facto ꝓprio cōtra cle. eo. ti. Hoſti. ⁊ Io. an pꝰ eū ponunt. q. ī c. nouit. sͣ. de his q̄ fi. a p̄la. ⁊ concludit ibi Hoſti. ꝙ ſic. quia non eſt ꝓprie alienatio cum non exeat dn̄ium eccl̓ie. ar. in. l. volūtas. C. de fideicō. ⁊ eoꝝ q̄ le. ⁊ no. in. c. cū apl̓ica. sͣ. de his que fi. a prela. glo. in dicta. cle. ij. recitat opi. ⁊ aperte nō probat ſed Frede. approbat ꝯſilio. cvi. ⁊ Io. an. in regu la qui tacet. li. vi. in mercu. dicit tamen ibi Iohā an. ꝙ ab eccl̓ia inferiori non poſſet epiſcopꝰ eme̓ qꝛ ibi haberet auctorizare. xii. q. ij. placuit. ⁊. c. abbatibus. ⁊ in facto ꝓpͥo auctorizare nō pōt. vt in. d. cle. ij. Sed ego dubito an hoc dictum ſit ve rū ꝑ. l. pupillus. §. pe. ff. de aucto. tu. vbi dr̄ ꝙ tu tor pōt palā eme̓ a pupillo. qꝛ ceſſat oīs ſuſpicio ⁊ ſi ꝗs vellet eē magis cautus. poſſet face̓ vt ep̄s pͥus gn̓aliter īterponat decretum ꝓnūciando rē ipſius eccleſie poſſe alienari. ⁊ dare licentiam ali enādi. poſtea v̓o poterit ipſe palam ſicut quilibꝫ alius eme̓. in hͦ tn̄ ē cogitādum. ¶ In glo. i. ibi tertiaꝝ .i. tertiā partē de rebus ꝑrochialis eccl̓ie olī debitā ep̄o. hodie v̓o ep̄s nō capit iſtaꝫ tertiā de quo dic. vt habet̉. x. q. iij. c. i. ⁊. ij. ⁊ dicam plene ꝙ gn̄aliter ep̄s poſſit pete̓ ab eccleſiis inferiori bus. vt in. c. requiſiſti. jͣ. de teſta. ¶ In gl. ij. in fi. ⁊ inducitur iſte tex. cum glo. ad. q. nunꝗd ſi man datur ꝓuideri clerico ſeculari de bn̄ficio eccl̓ia ſtico. poſſit ſibi ꝓuideri de bn̄ficio ſolito guber nari ꝑ regulares. dicēdum ē ꝙ nō. quia mādatū pape dꝫ intelligi ſalua ꝯſuetudine eccl̓ie. quam ī dubio papa nō vr̄ velle violare. vt ī. c. fi. de ꝯſue. li. vi. ⁊ in. c. cum ī eccl̓ia. de p̄ben. eo. li. ⁊ vide ad iſtā. q. c. cū de bn̄ficio. e. ti. ⁊ li. Itē īducebāt doc. hic tex. ad. q. nunꝗd ſuꝑior ad quē eſt deuoluta ptās ꝓuidendi ꝓpter negligentiam p̄lati regula ris poſſit eccleſiis regularibus ꝓuidere de ſe cularibꝰ. ⁊ hodie hec queſtio eſt deciſa. in cle. ꝗa regulares. de ſupplen. neg. p̄la. vbi decidit̉ ꝙ nō ⁊ ē ille tex. noͣ. ꝙ ſuccedēs in locū negligentis de beat ꝓuidere illis ꝑſonis quibꝰ tenebat̉ ꝓuidere ipſe negligens. ⁊ hͦ pōt allegari gn̓alit̓. vt ptās nō ſit maior penes eū ꝗ ſucceſſit. qͣꝫ penes primum qui neglexit ⁊ facit ad multa ⁊cͣ. Le gix duobꝰ ¶ NOITAnōis. ẜm lec. breuiorem. h. d. in ſumma. Reſtituitur A eccleſia ꝯͣ alienationeꝫ ꝑ quā enormiter fuit leſa h. d. pͦ ponit̉ petitio. ſcd̓o cāe ꝯmiſſio. ibi qͦ circa ¶ Noͣ pͦ ẜᵐ lec. quam p̄miſi ꝙ eccleſia in petitio ne reſtitutionis ī integꝝ ſuꝑ rebus eccleſiaſticis pōt hr̄e recurſuꝫ ad iudicē eccleſiaſticū etiam ꝯͣ laicū. ⁊ ſic eſt iſte caſus in quo actor nō ſeꝗt̉ forū rei. īmo trahit reū ad foꝝ ſuū. ⁊ vide Inno. in. c. cū ſit gn̓ale. de fo. ꝯpe. vbi ſingulariter vult ꝙ in qͣlibet petitione reſti. in integꝝ pōt eccleſia habe̓ recurſū ad iudicē eccl̓iaſticū. ⁊ idē dicit vbicūqꝫ eccl̓ia iuuat̉ aliquo pͥuilegio. ⁊ maxime hͦ ꝓcedit ea attēta rōe. qꝛ p̄ſupponit̉ q̄dā decepº. ſaltem re ipſa. vn̄ largo mō pōt dici quoddaꝫ ſacrilegium qd̓ ꝑtinet ad foꝝ eccl̓ie. vt. d. c. cum ſit generale. ⁊ facit ad maͣm. c. i. sͣ. de in inte. reſti. vbi bene etiaꝫ ꝓbat̉. ⁊ tene mēti hoc dictum in practica. ¶ 2º. noͣ ꝙ ꝓpt̓ vrgens debitū cui nō valet eccleſia de fructibus ſatiſfacere pōt fieri alienatio eccl̓iaſti ce rei. ⁊ noͣ ꝙ etiā in feudū occaſione debiti poſ ſunt concedi res eccleſie. hodie v̓o oēs prelati cōiter iurāt nō infeudare de nouo romano pon tifice inconſulto. c. ii. jͣ. de feudiſ. ¶ Tertio noͣ ꝙ data reſtitutiōe in integꝝ nō dꝫ laicꝰ ꝗ cōtraxit cū eccleſia fraudari de ſumptibꝰ ⁊ laboribus qͦs fecit in re in qͣ ꝯcedit̉ reſtitutō. ſed rōe ſūptus ⁊ laboꝝ poſſunt dimitti fructus quos aliꝰ tenetur reſtitue̓. vt. l. ꝙ ſi minor. §. reſtitutio. ff. de mino. ⁊ ꝑ illū tex. dicēdū eēt ꝙ ſi iſte laicus nō expoſuit labores. puta in extripādo terras incultas. vel n̄ feciſſet ſumptus pro fructibus colligendis tunc debuiſſet oēs fructus cū re reſtitue̓. nam alias n̄ eſſet reſtitutio in integꝝ/ qꝛ perderet fructꝰ me dio tempore perceptos. vt in dicto. §. reſtitutio. ⁊ de hoc. jͣ. aliqua dicam cum glo. fi. ¶ In glo. ī fi. ⁊ hoc vltimum probatur in. c. i. ⁊. ii. de in inte grum reſtitutio. li. vi. ⁊ in cle. vnica. eo. ti. ¶ Et nota ex glo. ꝙ duo dicuntur multi. quod facit ꝓ ſtatuto. vide tex. ī. c. xp̄ianū. xxxiiij. di. vbi colligi tur ꝙ licet duo dicātur multi non tamen plures Hoſti. dicit ſe habere noticiā huius facti. d̓ quo De rebꝰ ecc. nō alie. in tex. nā lapſū erat nedū quadriēniū ſꝫ decēniū a tꝑe ꝯͣctus. ⁊ dicit ꝙ eccl̓ia fuit hic audita iure cōi et nō reſtōnis bn̄ficio. qꝛ ꝯͣctus erat nullꝰ ex defectu ſolēnitatis qꝛ nō int̓uenerat ꝯſenſus dio ceſani. hec lec. ſatis eſt v̓a in ſe. ⁊ vide glo. in cle. i. e. ti. q̄ vult p̄latū etiā eccl̓ie collegiate non poſſe etiā locare ad tēpꝰ nō modicū ſine ꝯſenſu ſuꝑio ris. ⁊ facit qꝛ. c. nulli. sͣ. eo. dicit eſſe alienationem vbi trāſfert̉ vtile dn̄iuꝫ. ſꝫ p̄latus inferior nō pōt alienare ſine ꝯſenſu ſuꝑioris xvij. q. iiij. in vēditi onibus. xij. q. ij. abbatibus. ſed nō ꝯgruit hec lec huic tex. vbi papa fundat ſe ſuꝑ enormi diſpen dio. nam ſi cōtractus non tenuiſſet. mandaſſet pure illam villam reſtituendaꝫ monaſterio. Itē ẜm lec. Hoſti. qͣſi de nihilo ſeruiret iſte tex. vnde pōt tene̓ aliā lec. ꝙ hic fuit petitū bn̄ficiū reſtōis ⁊cͣ. ſic ꝙ al̓s ꝯͣctus valebat. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ qua driēiū eēt elapſū ꝙ etꝭ hͦ p̄ſuppoſito ex certꝭcau ſis etiā audit̉ eccl̓ia poſt illud tēpꝰ puta ꝓpt̓ gra uiſſimū p̄iudiciū. vel qn̄ vixit ille p̄latus ꝗ male alienauit vel quid ſimile. de hoc ē tex. noͣ. iuncta glo. in. d. c. i. de in inte. reſti. li. vi. ⁊ tene menti illū tex. cum glo. Noͣ tn̄ ex lec. hoſti. ꝙ qn̄ eccl̓ia pe tit vnā rem ſibi reſtitui rōne nullitatis ꝯͣctꝰ pōt hr̄e recurſum etiā ꝯͣ laicū ad iudicē eccl̓aſticum ¶ In glo. ſuꝑ v̓bo enorme ibi exquo cōſenſus capituli ⁊cͣ. melius diceret exquo ſolēnitates de bite int̓uenerūt ⁊ alienatio fuit facta in caſu lici to. nā his duobus ꝯcurrētibꝰ tenet ꝯͣctus. licꝫ ec cleſia ſit leſa. ⁊ noͣ hāc glo. qꝛ aꝑte ſentit ꝙ ad ua liditatē alienatiōis nō ſufficit ꝙ ſolēnitas fuerit ſeruata. ſed oportet ꝙ in caſu licito fuerit facta. ⁊ vide qd̓ plene dixi in. c. nulli. sͣ. eo. ¶ In glo. fi. ibi itē. qꝛ bona fide ꝑcipit. melior ē rō p̄cedenſ ſ. ꝙ ꝓ laboribus ⁊ ſūptibꝰ quos paſſus ē habuit iſte fructus. nā iſta rō glo. non ꝓcedit. nā reſtitu tio in ītegrum reducit omnia in ſtatum priſtinū. nec habet̉ reſpectus ad bonā fidē. vt patet in. d. §. reſtitutō. ⁊ in hac maͣ ſic ꝯcluderē. aut ꝯͣctꝰ te nuit aūt nō. Primo caſu reſciſſo cōtractu ꝑ re ſtitutionē in integrum etiam fructus debēt reſti tui. ſed ſatiſfaciēdum ē conͣhēti de ſūptibꝰ ⁊ labo boribus quos ꝓtulit. vn̄ credo ꝙ eccl̓ia potuiſſꝫ hic pete̓ oēs fructꝰ ⁊ ſatiſface̓ iſti de ſūptibꝰ ⁊ la boribus. ſed papa vt quidā dicūt fecit iſtā ꝓuiſi onē. de qua in tex. ex officio ſuo vt euitaret̉ ma gnus circuitus. hoc etiā ſentit glo. in ſe. q. vbi di cit ꝙ iſte laicus potuiſſet pete̓ mercedeꝫ laboris ſi voluiſſet reſtitue̓ fructus. finge eniꝫ ꝙ laicus iſte expēderit mille. ⁊ nō recepit ex fructibꝰ niſi cētum. iniquū eſſet dice̓ ꝙ fructibꝰ dēat eē cōtē tus. nā ſicut eccl̓ia reſtituit̉ in ſtatū priſtinuꝫ. ita ⁊ ſecū ꝯͣhētes. ⁊ noͣ. ꝙ hēt̉ reſpectus etiā ad labo borē ꝓpriū. puta qꝛ erat ruſticꝰ ⁊ ꝑſonalit̓ extir pauit t̓ras. ¶ Scd̓o caſu vbi conͣctus nō tenuit aūt ꝯͣhēs errauit in iure. ⁊ tūc dico ꝙ tenet̉ reſti tue̓ oēs fructus qꝛ error iuris non excuſat. etiaꝫ in ꝑceptiōe fructuum qn̄ ius aꝑte reſiſtit. vt. l. iu bemus. la. ij. C. de ſa. ſanc. ecc. l. quēadmodum. C. d̓ agri. ⁊ cēſi. li. xi. noͣ. Rar. in. l. ſed ⁊ ſi. §. ſcire. ff. de pe. hr̄. ſecus vbi poſſide̓t iure non reſiſtēte nec aſſiſtēte. nā tc̄ error iuris excuſat quo ad re ſtitutionē fructuū. d. §. ſcire. ⁊ hoc caſu intellige Dy in regula poſſeſſor. de re. iuris li. vi. Si autē errabit in facto qꝛ credebat ſolēnitates int̓ueniſ ſe. tūc lucratur fructus ex bona fide. ⁊ hoc caſu ꝓcedit glo. qd̓ tn̄ intellige ẜm maͣm quā dixi in. c grauis. de reſti. ſpo. UIm laicis neo o ſeu Alienatio lis vel alijs rebus eecleſie non tenēt. etiam ſi ꝑ ꝯſtōnē laicoꝝ approbēt̉. h. d. vl̓ aliter ⁊ ſic. Alienatō rei eccl̓iaſtice facta ſinelegitimo ec cleſiaſticarū ꝑſonarū aſſēſu non tenet. ſꝫ appro betur ꝑ ꝯſtōnē laicorum. hoc dicit cōis diuiſio. ſcd̓a ibi volētes. ¶ Primo noͣ. ibi refrigeſcere charitatē. ꝙ ſtatuta emanātia contra libertatem eccl̓iaſticā ſeu cōtra iura eccl̓ie ꝓcedūt ex remiſ ſione charitatis. nā ſi haberēt charitatē ad eccle ſiam. talia ſtatuta non cōderēt. ⁊ hodie iſti tales ſūt excōicati ip̄o facto. de quo vide qd̓ legit̉ in. c. nouerit. ⁊. c. grauē. de ſen. excō. ⁊ in. aucͣ. caſſa. C. de ſa. ſanc. ecc. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ ſtatuta ꝯͣ pͥuilegia tributa eccleſie ꝑ principes eccl̓iaſticos vel ſecu lares dicūt̉ eē ꝯͣ libertatē eccl̓iaſticā. de quo in di ctis iuribus. ¶ Tertio noͣ ꝙ ꝯſtitutio edita ſuꝑ iuriſdictiōe aliena potius dr̄ deſtitutio. qꝛ nō ſta tuit ſed deſtituit. ⁊ facit pͥma frōte ꝯͣ opi. Bar. in l. cūctos populos. C. de ſū. tri. vbi vult ꝙ ſtatutū laicorū gn̓alit̓ loquēs dꝫ ſeruari etiā quo ad cle ricos. exquo non ē conͣ libertatē eccl̓iaſticā. nam tex. iſte facit in oppoſitum. qꝛ ſtatutum cōmēſu rat̉ a iuriſidctiōe ſtatuētꝭ. ſꝫ c̓ca clericos nulla iu riſdictio tribuit̉ laicis gͦ illorū ſtatutū nō porrigi tur ad clericos. ⁊ melius ꝓbat̉ in. c. eccl̓ia ſancte Marie. d̓ conſti. ẜm caſū quē poſuit ibi glo. ẜm quē ē caſus ad lr̄am ꝯͣ Bar. ¶ Quarto noͣ ꝙ lai ci nō pn̄t diſpone̓ etiā ſuꝑ rebus tꝑalibꝰ eccl̓iaꝝ ſicut ergo ꝑſone clericoꝝ ſūt exēpte a iuriſdictō ne laicoꝝ. ita ⁊ eoꝝ bona. ¶ Quinto noͣ. ibi et etꝭ de mortuariis. ꝙ laici non poſſunt ſtatuere ſu per mortuariis. qꝛ iſta ſunt annexa iuri ſpūali et ſic ſuꝑ ſpūalibus mere. nec ſuꝑ ānexis laici di ſponere poſſunt. nam de annexis idem eſt iudi cium. vt in. c. trāſlato. de ꝯſti. ⁊. c. quāto. de iudi. ⁊ de mortuariis ponūt exēplū doc. qn̄ laici ſtatuūt ne vltra certam qͣꝫtitatē offerat̉. vl̓ vt non valeāt relicta ſine ſolēnitate legali cōtra. c. cū eſſes. ⁊. c. relatum. de teſta. Et facit noͣnt̓ hec lr̄a ad. q. nun ꝗd valeant ſtatuta laicoꝝ vt vltra certos cereos non deferant̉ cū funere. vel ꝙ filij dūtaxat de beant veſtiri de nigro. ⁊ ꝙ certus ⁊ determīatꝰ numerus clericoꝝ dūtaxat īterſit exequiis ⁊ ꝗd ſimile. ⁊ videt̉ primo ꝙ non ꝑ iſtū tex. dum gn̓a liter ꝓhibēt ſtatuta laicoꝝ ſuꝑ mortuariis. nam iſta vidēt̉ ānexa iuri ſpūali. In ꝯͣriū fac̄. qꝛ pōpe exeꝗaꝝ ſūt potiꝰ ꝯſolatōnes viuorū qͣꝫ ſuffragia mortuoruꝫ. nec eccl̓ia approbat. vt in. c. anime de fūctoꝝ. ⁊ in. c. quā p̄poſteꝝ. xiij. q. ij. dicerē ꝙ c̄ca De precarijs. 3 concernētia cultū diuinū ⁊ refrigeriuꝫ aīe defun cti. nō valeāt ſtatuta laicoꝝ. qꝛ illa ꝓpͥe ſūt ānexa iur ſpūali. ⁊ ita gn̓al̓r ītelligo iſtū tex. Sed circa iꝯcernētia pōpas mūdanas valeāt ſtatuta ⁊ cre do ſpecifice ꝙ valeat ſtatutū illud de pannis ni gris paſſim nō vtēdis. qꝛ de mortuis nō eſt mul tum dolēdū ẜᵐ fidē xp̄ianā. tn̄ ꝓpt̓ ſpem future vite. tū vt viui acꝗeſcāt diſpoſitōi diuine vt dicit tex. in. d. c. quā p̄poſteꝝ. ¶ In glo. ij. in fi. dic ꝙ illud. c. non facit in ꝯͣrium. na ſolū ꝓhibet laicos diſponere de rebus eccleſie. ſed p̓uilegia ipſis re bus dotalibus bn̄ poſſunt ꝯferri puta qͦ ad tꝑa lia pone exēplū in. c. auditis. de p̄ſcrip. ⁊ tractāt hic doc. nūꝗd feudū laici poſſit donari eccleſie. ⁊ cōcluſio ē ꝙ ſic. dūmodo feudū habeat tale onꝰ ānexū qd̓ honeſte poſſit explicari ꝑ eccl̓aꝫ. al̓ ſe cuſ. d̓ hͦ latiꝰ tractat̉ ī. c. ī pn̄tia. d̓ ꝓba. ⁊ dic vt ibi. ¶ De precariis ℟ica. ¶ Supra viſuꝫ ē de ꝯͣctibꝰ ꝑ qͦs tnͣſfert̉ dn̄iū. re ſtabat merito vide̓ d̓ ꝯͣctibꝰ ꝑ qͦs tnͣſfert̉ vtilitas eri dutaxat. vel ſic. Quia p̄carie ſunt q̄dam ſpēs alienationis. iō pꝰ ti. p̄cedentem ſb̓iicit̉ h̓ titulus Recarle ec potent Breue eſt l preuiꝰ ſūmari. Noͣ pͦ ꝙ de rebꝰ eccl̓iaſticis poſſūt fieri p̄carie. ⁊ concedtres eccleſie. ¶ Secundo nota ꝙ p̄carie ſic ad preces quorundā poſſunt in feminino genere differt a precario neutri ge neris. nam precario neutri generis nō ꝯceditur ad tempꝰ deferminatū. nec etiam pactū obligat ꝯcedentē quo minus ad libitum reuocari poſſit vt in. c. fi. jͣ. eo. ⁊. l. cum precario. ff. eo. ſed p̄caria femini generis conceditur ad certum tempꝰ ẜm ꝙ ꝑtes ꝯueniunt. nec pōt ante tempus ꝯuentuꝫ reuocari. vt h̓ ⁊ clarius in. c. fi. j. eo. ⁊ iſte ꝯͣctus p̄ carie eſt incognitus iure ciuili. nam ius ciuile ſo lū fac̄ mētionē de p̄cario ⁊ non de precaria. ⁊ po teſt multis modis p̄caria conſtitui vt ſtatim dice tur cum glo. ¶ Tertio nota ibi antiquā ꝯſuetu dinem ꝙ renouatio precarie ſeu precariaruꝫ po tius procedit ex cōſuetudine loci qͣꝫ iuris diſpo ſitione. nam ẜm ius non eſt neceſſe renouare. vt videtur tex. x. q. ij. precarie. vnde intelligit h̓ ab bas vt renouatio fiat vbi hͦ habet conſuetudo. Hoſti. intelligit tex. de generali conſuetudine or bis approbata per canonē. quaſi velit dicere ꝙ hodie ꝑ totū orbē dꝫ fieri iſta renouatio. iſta tn̄ lr̄a vr̄ ſe reſtringe̓ ad conſuetudinem. ⁊ ſic ad lo cum vbi conſuetudo viget. ⁊ noͣ ꝙ ꝯͣctus cēſetur initus ẜm conſuetudinem loci. qd̓ meliꝰ ꝓbat̉ in l. ꝙ ſi nolit. §. qui aſſidua. ff. de edil̓. edic. vn̄ noͣnt̓ dicit Bar. in. l. nemo eſt qui neſciat. ff. de duobuſ reis. ꝙ ſi in ſtudio eſt ꝯſuetudo ꝙ doctor poſſit ex cā legere ꝑ ſb̓ſtitutum. licet hͦ nō fuerit dedu ctum in ꝯͣctu. nihilominus potuit ſb̓ſtitue̓. qꝛ qd̓ hꝫ conſuetudo vr̄ appoſitū in ꝯͣctu quod noͣ. ꝗa facit ad multa. ¶ In glo. i. in fi. hec glo. pͦ ꝓſeꝗ tur quid ſit p̄cariū in neutro gnͣe. ⁊ ꝓſeque̓ maͣꝫ eiꝰ. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. vl. j. e. 2º. ꝓſeꝗt̉ ꝗd ſit precaria in feminino gn̓e. ⁊ ponit p̄carie ſeu p̄cariaꝝ tres ſpēs. nā qn̄qꝫ capit̉ ꝓ ꝯͣctu inito ad p̄ces aliqͦruꝫ vſqꝫ ad quīquēniū. hͦ tn̄ nō vr̄ ſimpl̓r bn̄ dictum nā nō ē ſb̓ſtātia vt fiat ad ꝗnquēniū. nā pōt in ꝑ petuū vel̓ ad vitā accipiētis vel ad aliud tempꝰ magnū vel modicū fieri. ſed renouatio fit de ꝗn quēnio ī ꝗnquēniū. vt clare innuit iſte tex. dum dicit renouētur. nam ſi nō fierēt niſi vſqꝫ ad ꝗn quēniū. eēt opꝰ noua cōceſſiōe ⁊ nō reuocatiōe fit aūt renouatio ne lōgitudīe tēporis pereat me moria ꝯͣctꝰ. xii. q. ii. lōginꝗtate. dic ergo clariꝰ qͣꝫ dicat glo. ꝙ p̄caria ſeu p̄carie ī plurali numero nō differūt. vt nōt glo. fi. in. c. fi. jͣ. eo. ⁊ ſentiunt cōi ter hͦ doc. p̄ter Ho. ſed pͥmuꝫ veriꝰ nec differunt p̄carie multū ab alijs ꝯͣctibꝰ iure ciuili inuentis ob hͦ forte ius ciuile nō fecit mētōeꝫ de ꝯͣctu iſto Qn̄qꝫ enī p̄caria n̄ fit oīno gratis. ſed ad certuꝫ tēpus ẜᵐ ꝙ int̓ ꝑtes extitit cōuētum. ⁊ dat̉ aliꝗd annuatī. ⁊ ponit exēplū abbas qn̄ laicus ſuꝑ ſo lo eccl̓ie fac̄ aliqd̓ edificiū lignoꝝ vel aliqd̓ ſil̓ie ⁊ in recōpēſatiōem ſoluit eccl̓ie decimā annuatī ⁊ iſte ꝯͣctꝰ ē ſil̓is ēphiteotico. ſed differt tm̄ ī tem pore renouationis. Itē fit vel dr̄ p̄caria. qn̄ mo uet̉ eccl̓ia pͥncipaliter ad p̄ces alteriꝰ. ſed vt dixi alio reſpectu ⁊ quo ad ſb̓ſtantiā eiꝰ pōt dici ꝯͣctꝰ ēphiteoticꝰ exqͦ fit ī ꝑpetuū vel ad magnū tēpꝰ qn̄qꝫ fit p̄caria. vt habetur. x. q. ij. precarie ⁊ eſt tex. ille noͣ. cuius natura eſt vt dans proprietatē certā eccleſie. poſſit capere ab eccleſia triplū vtē do tēpore vite ſue. ⁊ ſi vult vti in vita re quā tra dit eccleſie. tunc capit ab eccleſia ſolū duplum. ⁊ tūc p̄caria ē q̄dā p̄ſtatio vſufructus in recōpēſa tionē ꝓprietatis que datur eccleſie. Quādoqꝫ ⁊ tertio de rebus eccleſie fit precaria omnino gr̄a tis. vt qn̄ datur laico vel clerico bene merito aliqͣ poſſeſſio eccleſie vtēdo in vita ſua. vt in. c. clerici xvi. q. iij. ⁊ in. c. poſſeſſiones ea. cauſa. q. i. ⁊ tūc ē donatio vſufructus. ⁊ differt ab vſufructu in tē pore renouationis. ¶ Item dr̄ p̄caria quia do natur ad p̄ces dūtaxat alterius vt colligitur ex ethimologia vocabuli. ⁊ ſicut vides paꝝ differt iſte ꝯͣctus in ſb̓ſtātia ab alijs ſupra dictis. ⁊ vide ad hͦ bonam glo. in. d. c. precaria. ¶ In glo. fi. in fi. ⁊ huic ꝯͣrio ſtat Hoſti. ⁊ cōiter doc. nam hec re nouatio eſt introducta in fauorem eccleſie. ne lō ginquitate tēporis accipiēs vel eius heres dicat rem eſſe propriam ⁊ non eccleſie. vnde ſicut nō petens inueſtiturā a nouo domino cadit a iure ſuo. ita ⁊ iſte qui non petit renouationem elapſo quinquēnio. vt in. c. longīquitate. ⁊ quod ibi noͣ. alle. in glo. Reuocat E Precarils faccenor pcariā per p̄deceſſorē irrationabiliter factam. h. d. primo premittit factum. ſecundo ꝓ uidet ibi precipimus. ¶ Primo nota ꝙ contra ctus irrationabiliter factꝰ ꝑ p̄latum nō obligat ſucceſſoreꝫ. quinimmo ſucceſſor pōt ⁊ dꝫ ꝯuēire De precariis. ¶ Scd̓o noͣ ar. ꝓ ⁊ ꝯͣ. an rector eccl̓e poſſit cō tractū initū noīe eccl̓ie vallare pene appoſitione ⁊ videt̉ iſte tex. magis innucͣ ꝙ ſic. dūmō cōtra ctus fuerit rōnabilis. ⁊ ꝓ hoc facit tex. in. c. dile cti. in fi. sͣ. de arbi. qd̓ eſt noͣ. ꝓ admīſtratoribꝰ vl̓ ābaſiatoribus datis ſimpl̓r ad pacē ꝯponēdā. vt lꝫ nō hēant exp̄ſſū mādatū ad penā īponēdā. ni hilominꝰ poterūt apponere penā ⁊ obligare ꝯſt tuentē ꝓ obẜuantia eius qd̓ gerūt ꝓ quo bn̄ fac̄. tex. in. l. bene a zenone. C. de qͣdrien̄. p̄ſcri. ⁊ in. l. ſi ꝓcurator. ff. de iure fiſ. nā in iure nō dat̉ ſpecifi ca ptās p̄lato apponēdi penā in cōtractu. nihilo minꝰ eā apponere pōt ⁊ obligare ſe ⁊ ſucceſſōes ſuos. qd̓ bene noͣ. ⁊ adde qd̓ dixi in. c. nulli. sͣ. ti. ꝓx. vbi dixi ꝙ rector. eccleſie pōt ſine cōſenſu ſu perioris gn̓alit̓ obligare bona eccl̓ie ꝓ obẜuātia alicuiꝰ conͣctꝰ. nā ibi ſolū ꝓhibet̉ ſpālis hypothe ca. ¶ In gl. ij. noͣ. pͦ ex hac glo. iuncto tex. ꝙ vbi ꝯͣctus nō tꝫ tollit̉ appoſitio pene. hoc reſtringe qn̄ cōtractus ē cōtra ius. al̓ aūt ſi p̄ter ius tenet appoſitio. lꝫ cōtractus ſit nullꝰ. ad qd̓. c. dilecti. ⁊ c. ꝑ tuas. de arbi. de quo vide pleniꝰ ꝑ glo. in re gula acceſſoriū. li. vi. ⁊ ꝑ Accur. in. l. pacta. q̄ conͣ C. de pac. in fi. ⁊ vide bonū tex. cū glo. in. c. ſigni ficātibꝰ. sͣ. de offi. dele. ¶ Scd̓o noͣ ex glo. ꝙ pe ne adiectio facta ī conͣctu ꝑ p̄latū. tenet ⁊ obligat eccl̓iam ⁊ ſucceſſorē ſi ꝯͣctus ē rōnabilis ¶ Sed ꝯͣ hoc opp. glo de. l. ſi ꝓcurator. vbi tex. noͣ. dicit ꝙ ſi ꝓcurator ceſaris vēdidit rē fiſcalē ⁊ ꝓ euicti on ꝓmiſit duplū vel triplū. nō tenet̉ imꝑator re euicta niſi ad ſimplū. ⁊ ſic videt̉ ꝙ pena appoſita ꝑ admīſtratorē eccl̓ie q̄ eꝗꝑatur fiſco. nō debet obligare eccl̓iam. Sed cōit̓ ſol. vt noͣ. hic ⁊ in. d. l. ꝙ illud ꝓcedit in pena appoſita p̄ter naͣm ꝯͣctus ſecus enī qn̄ ꝓ obſeruātia ꝯͣctus pena ꝓmittit̉. et ꝓ hoc dicta. l. bn̄ a zenone. q̄ faciūt mētōeꝫ de ob ligatiōe euictiōis vel alia. Et noͣ vnū noͣbile dcm̄ Bar. ꝗ ꝑ illū tex. arguit ꝙ p̄latus eccl̓ie non pōt hr̄e fidē de p̄cio rei vēdite. nā ibi in fiſco ponit̉ ſingulare pͥuilegiū. vt reſ eius nō efficiat̉ empto ris. niſi ſoluto p̄cio. ⁊ glo. ex hoc ibi arguit ꝙ nō pōt ꝓcurator hr̄e fidē de p̄cio. idē ergo dicēduꝫ de eccl̓ia q̄ eꝗꝑatur fiſco. iuxͣ noͣ. in. c. i. de in inte reſti. ⁊. c. fi. de iudi. ſecus in ꝯfeſſiōe. vt ſi p̄latus ꝯfitet̉ habuiſſe p̄ciū ꝑ tex. in. l. ij. C. de qͣdrien̄. p̄ ſcrip. ⁊ hoc noͣ. ꝓ p̄latis eccl̓iarū. Recarium agper Breue ſic ſūmari. Conceſſio p̄carij extinguit̉ volūtate cōcedētis. aut ei ſuccedētis. p̄carie aūt ꝯceſſio nō. ſcd̓a pars ibi porro. ¶ Noͣ pͦ ꝙ de naͣ p̄carij ē vt duret ad volūtatē ꝯcedētis. nec valet pactū in ꝯͣrium appoſitū ꝑ tex. ibi na inuito dn̄o ⁊cͣ. ẜm vnū intellectū. ⁊ clarius hēt̉ in. l. cū p̄cario ff. eo. Ex quo ſumit̉ ar. ꝙ pactū appoſitū cōtra naturā cōtractꝰ nō valet/ ꝑ hoc arguit glo. noͣ. in c. ij de ꝯſue. li. vi. ꝙ ꝯſuetudo conͣ naͣm ꝯtractus non valet ſicut nec pactum. ideo non pōt induci ꝯſuetudo vt appelletur de vicario ep̄i ad ep̄m. qꝛ cenſet̉ eadē ꝑſona. ⁊ de natura appellatiōis eſt vt fiat de minori ad maiorem. ij. q. vi. anterio rū. qd̓ noͣ. hoc tn̄ alibi limitat̉ ſingularit̓. niſi ꝓpt̓ pactum appoſitū poſſit trāſire in naturā alteriuſ cōtractus in. l. vbi ita donat̉. ff. de dona. cā mortꝭ nam de natura donationis cauſa mortis eſt vt poſſit reuocari. vt noͣ. in. c. fi. de dona. ſi aūt appo nitur pactum vt nō poſſit reuocari trāſit in dōa tionē int̓ viuos. vt in. d. l. vbi. ¶ Noͣ ꝙ ꝑ mortē illius cui fuit ꝯceſſū precariū extinguit̉ ip̄o facto precariū. exquo infertur ꝙ ꝯceſſio precarie ſim plicit̓ facta cenſet̉ ꝑſonalis. ideo extinguit̉ cum ꝑſona ⁊ non tranſit in heredem. vt in regula pri uilegiū ꝑſonale. de reg. iur. li. vi. ¶ Noͣ ꝙ lꝫ p̄ca rium reuocet̉ ad libitū ꝯcedentis. non tn̄ reuo catur ꝑ mortē ip̄ius. exquo notabilit̉ collige ꝙ vbi actus validitas dependet a volūtate alteriꝰ non reuocat̉ ꝑ ipſius mortem. nam p̄ſumit̉ quis durare in eadē volūtate in qua decedit. c. maio res. de baptiſ. Ax quo infero ꝙ licet prior clau ſtralis poſſit reuocari de monaſterio ad libituꝫ abbatꝭ. vt in. c. cū ad monaſterium. de ſta. reg. nō tn̄ reuocat̉ ꝑ mortē ip̄ius abbatis. ꝓ hoc. c. i. ī fi. ne ſede va. sͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi dixi. ſecꝰ vbi ꝗſ ꝯceſſiſſet vſqꝫ ad beneplacitū ſuū. nā tūc ꝑ mortē reuocat̉ ip̄o facto. nā bn̄placitū expirat ꝑ mortē. tex. ē noͣ. in. c. ſi gratioſe. de reſcrip. li. vi. hāc tamē materiā ꝓſeque̓. vt noͣ. Bar. in. l. cēteſimis. ff. de v̓bo. ob. ⁊ ibi noͣ. declarat̉ multū intellectus. c. ſi gr̄oſe. Noͣ. regulā gene ralē. ꝙ nō licet rem alienā īui to dn̄o poſſidere. ⁊ ꝑ illud verbum poſſidere noͣ ꝙ habēs reꝫ p̄cario dicit̉ poſſidere ſed intellige vt in glo. ¶ Nota vltīo apertā differentiā inter p̄carium neutri generis ⁊ p̄cariū in femino gn̓e nā p̄cariū nō pōt reuocari ad libitū ꝯcedētis. nā eſt quidā cōtractus vel donatio vſufructus vel remuneratio ꝓprietatis collate vel quaſi emphi theoticꝰ. ꝓut diuerſe ſūt ſpēs p̄carie. ꝓut dixi ī c. i. sͣ. eo. vnde conͣctus a principio ſunt volūtarij ex poſtfacto ſūt neceſſitatꝭ. vt hic ⁊ in. c. ſe. ⁊. l. ſic̄ C. de ac. ⁊ obl. ¶ Sed op. conͣ tex. in eo ꝙ dicit ꝙ ſi ꝯcedens p̄cariū alienauit rem ꝯceſſam. pōt emptor reuocare ꝯceſſionē. qꝛ non licet īuito do mino rē poſſidere. innuit ergo tex. ꝙ emptor ſit effectus dn̄s re exiſtente penes eū qui rogauit. ſed contra hoc facit ꝙ ex ſola venditōne nō trāſ fert̉ dominiū. ſed reꝗrit̉ traditio legitima. l. tra ditionibus. C. de pac. noͣ. in regula qui prior eſt tēpore. de re. iur. li. vi. ergo emptor nō eſt effectꝰ dominꝰ. ⁊ ſic rō tex. nō ꝓcedit. So. Io. an. poſt Hoſti. ꝙ forte venditor cōſtituit ſe poſſidere no mine emptoris. nā ꝑ titulū ꝯſtituti trāſfert̉ dn̄iuꝫ l. quedā mulier. ff. de rei ven. ⁊ bo. tex. in. l. certe. ff. de p̄ca. facit. l. quod meo. ff. de acqui. poſſ. vel forte fuit tranſlata poſſeſſio altero de modis ꝗ notantur in. c. ij. de conſue. ¶ Nota bene ex pͥ ma ſolu. ꝙ conſtituens ſe poſſidere nomine alte rius trāſfert poſſeſſionem in illum. non ſolum quando per ſe poſſidebat. ſed etiam cū poſſidꝫ per aliū. puta per colonū vel per eū ꝗ rogauit vt haberet p̄cariū. ¶ In glo. ibi nō reuocat̉ intem peſtiue glo. nō ponit ſpēalē drīam int̓ p̄cariuꝫ ⁊ cōmodatū. vn̄ dic vt plene ꝑ Cy. in. l. ij. C. de cō mo. ꝑ Bar. in. l. in ꝯmodato. §. ſicut. ff. ꝯmo. ⁊ Io. an. jͣ. e. c. ſe. ⁊ breuit̓ dic ꝙ ī ꝯmodato vſus dꝫ eē certꝰ ⁊ tp̄s ſaltim tacite. vn̄ nō ē ꝯmodatū vbi alteꝝ iſtoꝝ deficit ſꝫ p̄cariū. ſi gͦ rogaſti vt p̄ ſtarē tibi librū vt faceres trāſcribi illud eſt ꝯmo datū. qꝛ hēs vſuꝫ certū ⁊ tp̄s tacite appoſitū. nā intell̓r in qͣꝫtū pōt ꝯmode trāſcribi. ar. in. l. int̓ dū. ⁊. l. ꝯtinuꝰ. de. v̓. ob. ⁊ ex hͦ potes inſtrui in actōe vl̓ libello formādo. nā in reuocatōe debe te fundare ſuꝑ ꝯmodato an ſuꝑ p̄cario ⁊ an ꝯce dēs pōt ad libitū reuocare. nā ꝯmodatū nō re uocat̉ an̄ vſū ꝯpletū. vt in. c. ſe. ⁊ in iſto tex. ſꝫ p̄ cariū ſic. ⁊ iō eſt nec̄e cognoſce̓ an̄ p̄cariū ſit vel ꝯmodatū. ſꝫ difficile eſt iudicio meo vider̄ rōeꝫ diuerſitatꝭ. qͣre p̄cariū reuocat̉ ad libitū ꝯcedētꝭ. ⁊ nō ꝯmodatū. Bar. in illa. l. in ꝯmodato. ⁊ ſen ſerūt aliꝗ doc. h̓ dic̄ ꝙ qꝛ p̄cariū n̄ fit ad cͣtū vſū ſi nō poſſet reuocari ad libitū ꝓpͥetas eēt inutil penes dn̄ꝫ ſꝫ ꝯmodatū fit ad certū vſuꝫ ⁊ ad cer tū tp̄s. poſt gͦ vſum ꝯpletū pōt dn̄s reuocare. ⁊ redit vtilitas ad ꝓpͥetatē. ſꝫ hͨ rō iudicio meo po teſt cauillari. nā p̄cariū qn̄qꝫ ꝯcedit̉ ad certū tē pus. vt in. l. in rebꝰ. in fi. ff. eo. ⁊ nihilominꝰ pōt dn̄s reuocare an̄ tp̄s ꝯuentū vt h̓ ẜm vnā lect. ⁊ in. d. l. cū p̄cario. ecce gͦ ꝙ in hͦ caſu ceſſat rō bar ⁊ alioꝝ qꝛ ꝓpͥetas nō eſt inutilis apud dn̄m cuꝫ poſſit reuocari poſt tp̄s cōuentū. ¶ Itē facit in ꝯͣriū qd̓ noͣt Bar. in. l. ſi penā. ff. de. v̓. ob. vbi di cit ꝙ mutuū factū ſine tꝑis p̄finitōe nō pōt incō tinēti reuocari. ar. c. ſe. ſꝫ dꝫ expectari ꝑ aliqd̓ in teruallū arbitrio iudicis moderādū. Sic pōt di ci in p̄cario. nā lꝫ ſit ꝯceſſuꝫ ſine certo vſu vl̓ cer to tꝑe nihilominꝰ pōt differri cōceſſio bn̄ficij ad certū tp̄s iudicis arbitrio moderādū. nō gͦ vr̄ ꝙ rō Bar. ⁊ alioꝝ necͣio cōcludat rōem diuerſita tis inter p̄cariū ⁊ ꝯmodatū ⁊ male video rōem vrgentē ſꝫ pōt ſuperficialiter dici ꝙ de naͣ ꝯmo dati eſt vt fiat ad certū vſuꝫ. vn̄ videt̉ ꝙ nimiuꝫ fraudet̉ is ꝗ accepit ꝯmodatū ſi an̄ vſuꝫ cōpletū poſſit reuocari qꝛ ſic bn̄ficium poſſet retorq̄ri in maximū p̄iudiciū. Pone exempluꝫ cōmodaſti equum vt irem ad ſanctū Iacobū. feci multa p̄ paramenta q̄ ſunt mihi inutilia reucato cōmo dato. ſꝫ ſecus in p̄cario qꝛ regl̓arit̓ nō datur ad certū vſum vel ſi dat̉ nō eſt certū tp̄s appoſituꝫ tacitū vel exp̄ſſuꝫ qꝛ al̓s eēt ꝯmodatū. vn̄ hͦ ca ſu nō tractat̉ de tacito p̄iudicio tuo. iō vr̄ hͨ libe ralitas depēdere a mera facultate ꝯcedētꝭ. nā ſi nō ꝯcedit̉ ad certū vſuꝫ nō irrogat p̄iudicium ſi ad certū vſū ⁊ tp̄s nō eſt appoſitū ſaltim tacite. tūc ꝯcludit rō Bar. nā ſi nō poſſꝫ reuocari ꝓpͥe tas eēt inutilis penes me. Et pōt dici attingēdo aliā ſolutōeꝫ clariorem ꝙ cōmodatū ꝓpͥe fit ad certū ⁊ p̄finitiuū vſuꝫ ⁊ oīs vſus certꝰ ⁊ p̄finitꝰ hꝫ in ſe tacite tp̄s annexū vtputa ꝯceſſi tibi libꝝ vt corrigeres vnā glo. ⁊ ꝓpt̓ hͦ vt arbitror iura canonica ⁊ ciuilia tractātia de cōmodato nō fe cerūt mētōeꝫ de tꝑe. vt in. c. ſe. ⁊. l. ij. C. cōmo. ſꝫ ſolūmō dicūt ꝙ an̄ vſuꝫ cōpletū nō pōt reuocari ideo dico ꝙ ſuꝑflue Io. an. Bar. ⁊ Cy. volen tes addere ad glo. dicūt ꝙ nō ſolū vſus ſꝫ tp̄s ta citꝰ vl̓ exp̄ſſus diſtinguūt cōmodata a p̄cario. ſꝫ vt dixi hͨ additio nō eſt necͣia. ⁊ ideo glo. in. l. in cōmodato. §. ſicut. ff. ꝯmo. non ſine miniſterio dixit ꝙ ꝯmodatū nō eſt ſine p̄finitōe certi vſus ⁊ ſic loꝗtur de vſu p̄finito ⁊ certo ꝗ ſemꝑ habet annexū tempus tacite. eodē mō ſine ſuppletōe pōt intelligi glo. c. ſe. q̄ dicit ꝙ cōmodatū eſt ali cuiꝰ rei ad aliquē ſpēalē vſuꝫ ⁊cͣ. qͣſi dicat nō ſuf ficere ꝙ vſus ſit gnͣalis ⁊ īdefinitꝰ puta ꝯcedo ti bi librū vt ſtudeas. nō enī hͨ cōceſſio hꝫ vſuꝫ p̄fi nitū ⁊ ſpēalē. qꝛ poſſes vti toto tꝑe vite tue. Et hͨ eſt rō qꝛ cōmodū nō pōt reuocari an̄ vſuꝫ ſuum cōpletū. qꝛ ſemꝑ deciꝑet̉ ex bn̄ficio ꝗ cōmodatū recipit. pone cōceſſi tibi librū ad trāſcribendum poſtqͣꝫ feciſti trāſcribi medietatē volo reuocare certe ſi admittit̉ reuocatio. beneficiū erit dāno ſum tibi. qꝛ fruſtra feciſſes illam impēſam. cum medietas libri ſit tibi inutilis ⁊ forte nō poſſes alio tꝑe hr̄e eūdem ſcriptorē. ⁊ idē dic in ſi. Sꝫ in p̄cario hͨ rō nō militat. qꝛ nō fit ad certū vſuꝫ prefinitū ꝙ al̓s eſſet ꝯmodatū ideo etiā licet do mino reuocare rē ſuā ad placitū. qꝛ non decipit te in aliqͦ. Et ſi diceres qn̄ p̄carium cōcedit̉ ad certū tp̄s pōt reuocari ante tp̄s. ℟ndeo p̄ſuppo nendo ꝙ precariū poſſit ad tēpus cōcedi vt aꝑ tiſſime ꝓbat tex. in. d. l. in rebus. in fi. ff. e. ſꝫ nō obſtāte tꝑis adiectōe pōt dn̄s reuocare ea rōne quā reddit iuriſcōſultꝰ in. d. l. l. cuꝫ p̄cario. tex. tn̄ videt̉ h̓ ꝙ nō lꝫ inuito dn̄o rem alienā poſſide re nec ꝯuētio in ꝯͣriū eſt honeſta iō reijcit̉. nā in re ſua quilibet eſt ltīmꝰ moderator ⁊ arbiter. c. de his. jͣ. de ſepul. l. in re mādata. C. mā. nec po teſt ꝗs p̄figere legē a qͣ nō lꝫ recedere. l. ſi ꝗs. in pͥn. ff. de lega. iij. nec pōt ille ꝯq̄ri de violatōe bn̄ ficij. qꝛ exqͦ p̄cariū nō fuit factū ad certū vſum nō eſt honeſtū vt ſine cā me inuito poſſideas rē meā. putarē tn̄ ꝙ ſi cōcedēs velit ſine cā reuoca re p̄cariū illud cū maxīo dāno alteriꝰ. obſtarꝫ ſi bi exceptio doli. qꝛ nō pōt negari ꝗn p̄cariū ſit bn̄ficiū. eſt enī beniuola actio ⁊cͣ. vn̄ nō debꝫ do loſe verſari in bn̄ficio cōceſſo. ſicut dicimꝰ in eo ꝗ inuitauit viatorē ⁊ ipſum detinuit ſed poſtmo dū penituit. nā pōt agi cōtra eū actōne de dolo. qꝛ cū dāno alterius penituit de beneficio vt noͣt Io. an. sͣ. in ꝓhemio. ⁊ ſic pōt ſaluari opi. Bar. in. d. l. ſi penā. ⁊ applicari ad terminos noſtros nec ob. iura generaliter dicētia precarium poſſe reuocari ad libitum concedentis. qꝛ debent in telligi ſane ⁊ ſine captione alterius cum aliquo temporis interuallo. ar. in. l. qd̓. dicimus. ⁊ in. l. ratum. ff. de ſolū. In gl̓. pe. in fi. no aliā drīam inter cōmodatū ⁊ precarium. nā in precario ve nit ſolum dolus ⁊ lata culpa que equiparat̉ do lo ſed nō venit leuis ac leuiſſima culpa. ſecus in cōmodato qd̓ fit gr̄a recipientꝭ tm̄. nā ibi vēit le uiſſima culpa. vt ī. c. ſe. Rō diuerſitatꝭ reddit̉ ī. l q̄ſitū. §. illud. ff. e. ⁊ ī. l. ꝯͣctꝰ. d̓ re. iu. nā p̄carium ſemꝑ pēdet a mera liberalitate. ꝗa dn̄s pōt r̄uo care qn̄qꝫ. ſꝫ cōmodatū nō pōt reuocari āte vſū cōpletū iō magis grauat̉ cōmodatariꝰ ad cuſto diā qͣꝫ ille ꝗ rogauit vt poſſideret p̄cario. ¶ De cōmodato. Rubrica. ¶ Supra viſum eſt de ꝯͣctu ꝗ ſit gr̄a recipiētis tn̄ merito ſubijcit̉ ℟ica de ꝯͣctu ſibi ſil̓i. naꝫ cōit̓ cōmodatū ſit gr̄a recipiētis tm̄ lꝫ qn̄qꝫ fiat gr̄a ꝯcedentꝭ vel vtriuſqꝫ vt dicet̉ cū glo. i. aliter pōt ꝯtinuari ſꝫ nō curo ꝗa non eſt vtile. Im gratia Pōt ſic ſūmari. Cōmodataiꝰ gr̄a ſui tenet̉ ēt d̓ leuiſſima cul pa n̄ d̓ cāu niſi ī tribꝰ caſibus h̓ poſitꝭ. hͦ pͦ Cōmodatū āte vſuꝫ cōpletū n̄ reuocat̉ hoc 2º. ⁊ hꝫ duo dc̄a 2ᵐ ibi ꝯͣ. pͥmū ſubdiuidit̉. nā pͦ pōit vnū dc̄m. 2º. aliud a qͦ tres cāus excipit ibi lꝫ. 2ᵐ ſb̓diuidit̉. nā pͦ dictū. 2º. ponit rōem ibi cū nō decipi. ⁊ ē. c. grego. Noͣ ex pͥncipio ꝙ gr̄a qn̄qꝫ recipit̉ ſeu ſumit̉ ꝓ cōtēplatiōe ſeu ītuitu ⁊ ita ſumit̉ ī iſto tex. dū di cit cū gr̄a ſui ⁊cͣ .i. ꝯtēplatiōe ſui. Quandoqꝫ gr̄a ſumit̉ ꝓ conceſſione alicuiꝰ bn̄ficij ſeu iuris ad obtinēdū beneficium. c. gratia. de reſcrip. li. vi. ī cle. gratie. eo. ti. Quandoqꝫ ſumit̉ ꝓ dono ſpiri tus ſancti .i. q. i. gr̄a. At ẜm theologos duplex ē gratia .ſ. gr̄a gratis data. ⁊ gr̄a gratū faciēs. gr̄a gratis data ē illa que ꝓcedit ex mera gratitudi ne .i. liberalitate dei que p̄parat hominē ad faci endū ea ꝑ que peruenitur ad gratiā gratum fa cientē. vn̄ ẜmo ſcīe ⁊ ẜmo ſapiētie ſunt gr̄e gratꝭ date. charitas vero eſt gratia gratum faciēs. ꝗa per ea facimꝰ ea que ſunt deo accepta ⁊ ſic faci unt nos deo gratos. de quo 2º. ſnīarum di. iij. ſic ītellige glo. in cle. i. de magiſ. ¶ Nota 2º. ibi de leuiſſima ⁊cͣ. ꝙ dictio ēt de natura ſua īplicat. nā hic includit latā ⁊ leuem culpam. ad idem. c cum oēs. de conſti. ¶ Nota 3º. vnā regulam in maͣ cōtractuū. nā vbi cōtractus fit gr̄a vniꝰ tm̄ venit culpa etiā leuiſſima. vn̄ non eſt ſpēale qd̓ hic dicitur in cōmodato. l. contractus. ff. de re. iu. ⁊ quod ibi noͣ. fallit in p̄cario vt dixi ī. c. p̄ce. Nota aliā regulā ꝙ caſus fortuitus regularit̓ n̄ imputatur ſed res perit domino etiam in cōtra ctu qui fit gratia alterius tm̄. ¶ Nota tres ca ſus in quibus caſus fortuitus imputatur cōmo datario. primus ſi culpa preceſſit vtputa cōmo daui tibi equum vt ires ad certum locum et tu iuiſti ad alium locum ⁊ incidiſti in latrones. cer te imputatur tibi ⁊ non domino vt hic. ⁊ in. l. ſi vt certo. ff. e ¶ Secūdus cāus vbi pactū īterceſ ſit vt cōmodatariꝰ teneat̉ de cāu. Et ex hoc noͣ generalit̓ ꝙ valet pactū appoſitū cōtra accidēta lia ꝯͣctus ⁊ ꝙ pactū in hͦ vincit legē. vt in. l. i. §. ſi cōueniat. ff. depoſi. ⁊ in regula ꝯͣctus ex cōuē tione. li. vi. ſecꝰ vbi pactū eēt ꝯͣ ſubſtātialia ꝯͣctꝰ vt dixi in. c. p̄ce. ⁊ ad maͣm vide qd̓ noͣ. ī. l. pacta conuēta. ff. de ꝯͣhen. emp. Tertius cāus quan do preceſſit mora vtputa nō reſtituiſti cōmoda tū tēpore debito ꝑdidiſti poſtea ꝑ caſum fortui tum. certe īputet̉ tibi. ¶ Nō ibi poſt vſum com pletū ꝙ cōmodatū fit ad certum ⁊ det̓minatum vſum nec fit hic mentio de tēpore. facit ad id qd̓ dixi in. c. p̄ce. ¶ Nōͣ ibi bn̄ficio ꝙ cōmodatū ē bn̄ficiū. ꝯfert gͦ tibi bn̄ficium qui rem ſuam tibi cōmodat. nam beneficium eſt quedam actio be niuola gaudiū tribuēs capiēti. vt ī. c. i. ex ꝗ. ca. feu. amit. in libro feudoꝝ. ⁊ ſic capitur hic bn̄fi cium largo modo ¶ Ultīo noͣ illud generale ꝙ beneficia nō ſunt retorquēda in diſpendium. Sed pͦ hic q̄ritur ꝗd ſi cōmodatarius nō potu it ſine culpa ſua re cōmodata vti infra tempꝰ ta cite p̄fixum nūꝗd inuito domino poſſit vti alio tēpore. ⁊ videtur ꝙ ſic. ꝗa caſus fortuitꝰ n̄ debꝫ ſibi imputari vt hic. ꝯͣriuꝫ tenet Bar. ī. l. ī cōmo dato. §. ſicut. ff. e. nā dn̄s certat de dāno vitādo ne careat re ſua tāto tēpore. cōmodatariꝰ v̓o de lucro captādo debet ſibi caſus potius īputai qͣꝫ dn̄o. ad hͦ. l. ſi vno. §. itē cū ꝗs. ff. locati. nec ob. iſte tex. quia loquitur de caſu perimēte rem cō modatā. nā res regulariter perijt dn̄o. ¶ Sꝫ ꝯͣ hoc oppo. de. c. ſignificante. jͣ. de pig. vbi patꝫ ꝙ debitor remiſit mutuum ꝑ diligentem nūcium ⁊ tamē caſus fortuitus imputatur mittenti vel de bitori quia tenetur de alia pecunia ſatiſface̓. So contrariuꝫ loquitur in mutuo. nos v̓o loꝗmur ī cōmodato. ⁊ eadē eſt ratio decidendi ī vtroqꝫ nā pecunia remiſſa creditori non efficitur eiꝰ an te tͣditionē ſed remanet in dominio debitōis. iō caſus imputatur domino. perit eīm res debito ris ⁊ nō creditoris. nā debitor ē obligatꝰ ī gene̓ ⁊ genus ꝑire nō poteſt. l. īcendium. C. ſi cer. pe. ⁊ in. l. ī rōne. ad. l. fal. res v̓o cōmodata remanꝫ in dn̄io cōmodātꝭ iō perit dn̄o ⁊ nō cōmodataio vt hic. ⁊ in. l. argentum. ff. e ¶ In glo. i. ibi ad aliquē ſpēalem vſum. Io. an. ſupplet ad certuꝫ tēpus tacitum vl̓ exp̄ſſum. ⁊ idē Cy. in. l. ij. C. e ⁊ Bar. ī. l. in cōmodato. §. ſic̄. ff. eo. ſꝫ dic meliꝰ vt dixi ī. c. p̄ce. nā vſus ſpēalis ſemꝑ habet vſuꝫ ānexū ⁊ nō ſine miniſterio. glo. ī diffinitiōe fec̄ mētionē de tēpore ad ſubſtātiā cōmodati. In ea. glo. ibi p̄cariū .n. conceditur ſine p̄finitiōe ⁊cͣ noͣ hāc ꝑticulā glo. nā per illā dictionem qn̄qꝫ ī fero ꝙ nō eſt de ſb̓a p̄carij vt fiat ſine p̄finitiōe certi vſus. pōt gͦ ꝯcedi ad certū vſum. ſꝫ tūc qūo diſcernet̉ a cōmodato. dic ꝙ ꝑ verbū p̄cario pu ta quia dixi cōmodo tibi librū tranſcribēdū pre cario. nā vbi nō apparet de mēte non eſt a v̓bis recedendū. l. nō alit̓. ff. de lega. iij. ⁊ in. c. fi. de v̓. ſig. ſenſit Cy. lꝫ nō aꝑte in. l. ij. C. eo. ꝓbo clari us vbicūqꝫ apponit̉ pactū ꝯͣ naturā ꝯͣctus tunc De cōmodato. ſi eſt poſſibile facit trāſire illū ꝯͣctū in aliā ſpē vt in. l. vbi ita donat̉. ff. de do. cā mor. ⁊ dixi in. c. p̄ ce. ſꝫ illa adiectio ꝙ p̄cario ꝯcedit̉ eſt ꝯͣ naͣm cō modati. gͦ facit trāſire in p̄cariū qꝛ nō repugnat p̄cario vt dixi ꝙ fiat ad certū vſuꝫ. nec ob. ſi fuit dc̄m ꝯmodo. qꝛ v̓bū ꝯmodo pōt referri ad p̄ca riū. nā ad ꝯmodū recipiētꝭ ꝯſtituit̉ p̄cariū nec eſt curādū de v̓bis exp̄ſſis in ꝯͣctu. ſꝫ potiꝰ recurren dū ad ſb̓alia materie ſb̓iecte vt ē tex. ī. l. ſi vno. ff. loca. Et in fi. glo. an aūt pupillꝰ obliget̉ ex ꝯmo dato. ita vt ꝯͣ eū poſſit vtilit̓ agi dic ꝙ ſic qͣtenꝰ ē effectꝰ locupletior. de qͦ dic vt legi. ⁊ noͣ. in. l. ſed mihi. ff. e. ⁊ ſemꝑ tene iſtā glo. quā noͣ. ¶ In gl ij. ibi p̄ſtat dolū ⁊ latā culpā immo ⁊ leuē. exqͦ ꝯͣctꝰ fit gr̄a vtriuſqꝫ. vt noͣ glo. in. §. int̓dū. alleg. in glo. ꝑ. l. in rebꝰ. e. ti. hͦ etiā tꝫ glo. inſti. ꝗ. mo. re ꝯͣhi. obli. §. itē is cui. dic gͦ ꝙ in ꝯmodato rl̓a riter ⁊ in alio ꝯͣctu ꝗ fit gr̄a recipiētꝭ tm̄ tenet̉ re cipiēs de dolo lata leui ⁊ leuiſſima. vt h̓. In ꝯͣctu v̓o ꝗ fit gr̄a vtriuſqꝫ qꝛ nō recipit tm̄ bn̄ficiū nō tenet̉ de leuiſſima. Si v̓o fit gr̄a ꝯmodātꝭ tm̄ tūc ſolū tenet̉ de dolo ⁊ lata culpa q̄ eꝗparat̉ dolo qꝛ nō eſt ſibi bn̄ficiū iō nō aſtringit̉ tm̄ ad cuſto diā. ⁊ idē eſt in depoſito. vt in. l. qd̓ nerua. ⁊. l. i. ff. depoſi. ⁊ noͣ. jͣ. ti. ꝓx. c. ij. Sꝫ ꝓ intellectu ter mīoꝝ q̄rit̉ ꝗd ſit culpa in gn̓e. ⁊ quot ſunt ſpēs culpe. ⁊ ꝗd ſit q̄libet culpa de ꝑ ſe. Io. an. aliꝗd h̓ poſuit ſꝫ lōge pleniꝰ ⁊ ſb̓tiliꝰ poſuit Bar. in. d̓ l. qd̓ nerua. vbi videre poteris ad plenū de maͣ. Sꝫ breuit̓ ꝓ intellc̄ū glo. dicēdū ꝙ culpa in gn̓e eſt deuiatio ab eo qd̓ bonū eſt ⁊ ꝑ hominū dili gētiā ꝓuideri poterat ⁊ hͦ vltimū addit̉ ad drīaꝫ caſus fortuiti ꝗ n̄ pōt p̄uideri vt in. c. Ioh̓es. de homi. Ad 2ᵐ glo. cōiter ponūt tres ſpēs culpe. vt lata leuis ⁊ leuiſſima. Bar. vero facit quartā qn̄qꝫ dicit. enī ꝙ eſt culpa latiſſima latior lata le uis ⁊ leuiſſima. ⁊ culpā latiſſimā appellat doluꝫ veꝝ latiorē dolū p̄ſumptū. nā is ꝗ eſt in dolo eſt in culpa. qd̓ dicit notādū ꝓ his ꝗ ꝓmittūt ſerua re aliquē indēnem de culpa alicuiꝰ famuli. ſi enī famulꝰ ꝯmiſit furtū ⁊ receſſit tenet̉ ꝓmiſſor. qꝛ lꝫ doloſe ꝯmiſit furtū. nihilominꝰ ex culpa ꝓceſſit facit. c. ſacro. de ſen. excō. dū dicit cū nō ſit leuis culpa ⁊cͣ. ⁊ loꝗtur etiā qn̄ iudex doloſe excōica uit aliquē ſine monitōe. ¶ Ue̓nio ad tertiuꝫ .ſ. q̄ ſit ſpēs culpe de ꝑ ſe quo ad primū .ſ. culpaꝫ la tiſſimam dicit ꝙ diffinit̉ vt dolus verus. eſt enī dolus machinatio ſeu circūuentio ad decipien dū ſeu fallendū aliū manifeſte adhibita. ita diffi nit iuriſcōſultus in. l. i. ff. de dolo. vide glo. in re gula ſciēti. li. vi. Culpa latior eſt fallax circūuen tio ad decipiendū aliquē p̄ſumptiue adhibita. ⁊ lꝫ dolus non poſſit ꝓbari niſi ꝑ cōiecturas vt ha betur in glo. c. ij. de renū. li. vi. ⁊ in. l. dolū. C. de dolo. tn̄ qn̄ ſigna ſunt manifeſta dicimus doluꝫ veruꝫ. qn̄ nō patēt dicimꝰ dolū p̄ſumptū. Lata vero culpa multipliciter diffinit̉ ſed Bar. diffi nit ꝙ eſt deuiatio incircūſpecta ab ea diligētia. quā hn̄t cōiter hoīes illiꝰ ꝯditōis ⁊ ꝓfeſſiōis vn̄ dicimꝰ vulgarit̓ ꝙ ignorare illd̓ qd̓ cōiter hoīes ſciūt eſt lata culpa. ad hͦ. l. lata culpa. ff. de. v̓. ſig ⁊ dicit in diffinitōe p̄dicta incircūſpecta vt diffe rat a dolo. qꝛ ſi ſerioſe deuiaret ab illa diligētia eſſet in dolo. ſꝫ h̓ ponit̉ deuiatio incircūſpecta ideſt inconſiderata. qꝛ nō conſiderauit id quod cōiter hoīes ſue ꝓfeſſionis ⁊ ꝯditionis conſide raſſent. puta cōmodaui tibi librū quē tu inconſi derate dimiſiſti in banco an̄ domuꝫ ⁊ inde fuit ſb̓tractus. nā certe fuiſti in lata culpa qꝛ cōiter hoīes tue cōditōis nō feciſſent. Leuis vero cul pa eſt deuiatio incircūſpecta ab ea diligētia quā hn̄t hoīes diligētes. nō dico cōiter ſꝫ diligētes vt differat a lata culpa. Leuiſſima culpa eſt deui atio incircūſpecta ab ea diligētia quā hn̄t cōiter diligētiores ⁊ diligētiſſimi hoīes. vn̄ ſi diligētiſ ſimꝰ ſciuiſſet p̄cauere. ⁊ tu nō p̄cauiſti es in cul pa leuiſſima. ⁊ hͨ ſufficiūt ꝓ intellectu termīoruꝫ iudex gͦ circūſpiciēs habebit arbitrari ex circū ſtātijs ⁊ ꝯiecturis ī qͣ culpa tu fuiſti ⁊ qn̄ diligēſ vel diligētiſſimus ſciuiſſet p̄cauere ⁊ in eo ꝙ gl̓. dicit cōmodatū qn̄qꝫ fieri gratia cōmodātꝭ tm̄. Pone exemplū in eo ꝗ ſpōte ſua cōmodauit a liqua ornamēta vt ob honorē ſuū veniret orna tior ad aliqd̓ feſtū. In qͣꝫtū dic̄ de ꝯmo dato qd̓ fit gr̄a vtriuſqꝫ. pone exēplū qn̄ inuitaſti amicū cōem ⁊ ob honorem tuū ⁊ meū cōmodaui tibi vaſa argētea vel ꝗd ſil̓e. ⁊ diſtinctio glo. in ꝯmo dato ꝓcedit regl̓arit̓ in alijs ꝯͣctibꝰ vt le. ⁊ noͣ. in l. p̄alle. ¶ In ea. glo. ibi caſus v̓o fortuitꝰ ⁊ ſpēa liꝰ pōt caſus fortuitꝰ diffiniri ſic. eſt inopināte rei euētꝰ cui p̄uideri nō pōt. vbi gͦ diligentiſſimꝰ preuidiſſet non eſt caſus fortuitꝰ. vt in. d. c. Io hānes. pone exemplū domꝰ minabat̉ ruinā de mū corruit ⁊ interfecit equuꝫ tibi cōmodatum. certe nō pōt dici caſus fortuitꝰ. qꝛ diligētiſſimꝰ reparaſſet domū vel ibi nō habitaſſet. ſi aūt do mꝰ nō mīabat̉ ruinā ſꝫ impetu tēpeſtatis valid̓ corruit nō eſt tibi imputādū. ¶ Et iſta faciūt ad qōeꝫ. nūꝗd furtū ꝯputet̉ int̓ caſus fortuitos. gl̓. iuris ciuilis reꝑiunt̉ ꝯͣrie ſꝫ cōiter tenet̉ ꝙ aut ꝑ violētiā fuit res tibi ſb̓tracta. ⁊ eſt caſus fortuitꝰ intell̓e in bono ſenſu qn̄ nō fuiſti in aliqͣ culpa puta qꝛ nō trāſibas ꝑ loca ꝑiculoſa. ar. in. l. nō ē veriſie. ff. qd̓ me. cā. ſi aūt ꝯmittit̉ furtū clādeſti ne ⁊ tūc ſi ab ea ꝑſona a qͣ etiā diligētiſſimꝰ nō p̄ cauiſſet. puta ab vxore vl̓ filio ⁊ eſt caſus fortui tꝰ. ſecꝰ aūt ſi ab ea ꝑſona qͣ diligētiſſimꝰ p̄cauiſ ſet puta a famulo ad hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. q̄ fortui tis. C. de pig. ac. ¶ In ea. ibi ꝑ nō idoneā ꝑſo nā. aduerte qꝛ ad conſiderandū idonēitatē per ſone cū qͣ mittit̉ ſeu remittitur cōmodatuꝫ debe mus cōſiderare qͣlitatē rei deſtinate. ⁊ tp̄s ⁊ lo ca ⁊ ꝯſil̓es circūſtātias. ¶ Itē ꝯſiderare debes vtꝝ famulꝰ ſit deſtinatꝰ a cōmodāte. an v̓o ele ctus a cōmodatario. ⁊ de his ⁊ ſil̓ibꝰ ꝑ Bar. in l. eū qui. ff. eo. ⁊ noͣ. in. c. ſignificāte. de pigno. In ea. glo. ibi enumerentur ſpēaliter noͣ bene glo. vult enim ꝙ etiaꝫ in cōtractibus nō teneat̉ l 2 ꝗs ex gn̓ali pacto. ſꝫ oꝫ ꝙ cāus fortuiti ſpēaliter enumerent̉ de qͦ ſūt opi. vt noͣ. in. §. q̄ſitū. all̓. in glo. ⁊ h̓ ꝑ Io. an. nā alij tenēt ꝯͣriū dicētes ꝙ. §. q̄ſitū loꝗt̉ ī iudiº. puta qn̄ aliꝗs ꝓmiſit ſe ſiſte̓ ī iu dicio ſb̓ certa pena ⁊ voluit ꝙ cāus fortuitꝰ ſibi īputet̉. vn̄ ſecꝰ dicūt ī ꝯͣctibꝰ ꝗa ī eis iura loquū tur īdiſtīcte vt h̓. ⁊. l. i. §. ſi ꝯueniat. ff. depoſi. cōi ter tenet̉ 3ª opi. quā tenꝫh̓ Accur. ⁊ ſeꝗt̉ h̓ Io an. ꝙ aut nullus cāus fuit exp̄ſſus ⁊ nō valꝫ ge neral̓ obligaº. eadē rōe qͣ in iudicijs ne ꝗs ſb̓ in volucro v̓boꝝ renūciaret ei iuri cui nō eēt ī ſp̄e renūciaturꝰ. ar. in. c. fi. de offi. vica. li. vi. ⁊ ſatꝭ mi hi placꝫ hͦ. ꝗa ille tex. nō fundat ſe ī iudiº. ſꝫ iuriſ ꝯſultꝰ fuit īterrogatꝰ d̓ fc̄o ī illo cāu tc̄ ꝯtīgenti. Itē ī iudicijs qͣſi ꝯͣhit̉. l. iij. ff. de peculio. Si v̓o aliꝗ cāus fortuiti ſpēalit̓ fuerunt enumerati ⁊ ſe cuta fuit clauſula gn̓al̓ puta ⁊ de oībꝰ alijs ⁊cͣ. tc̄ tenet̉ ēt ī nō exp̄ſſis. optīe fac̄. c. ꝗ ad agēdū. de ꝓcura. li. vi. vbi pꝫ ꝙ cāus reꝗͥrētes ſpēale man datū veniūt exp̄ſſis aliꝗbꝰ ⁊ ſecuta clauſula gn̓a li. Bar. ī dicto. §. q̄ſitum. videt̉ velle ꝙ ſub illa clauſula generali veniūt caſus conſimiles exp̄ſ ſis nō autē maiores qd̓ ſatis placet. ꝗa in odioẜ clauſula generalis non cōprehendit maiora ex preſſis. vt eſt tex. in cle. nō pōt. de ꝓcura. ſecus ī nō odioſis. vt in ꝯſtitutiōe ꝓcuratoris ī qua ex p̄ſſis aliꝗbus reꝗͥrentibus ſpēale mādatū ⁊ ſub iecta clauſula gn̄ali veniūt maiōes cāus exp̄ſſis vt noͣt Inno. ī. c. ſedes. de reſcrip. niſi eēt caſus odioſus ⁊ penalis ipſi domino qd̓ declara ſecū dum tex. ⁊ glo. ī dicta cle. non poteſt. Nūꝗd āt renūciatio generalis firmet̉ iuramēto vel ſaltiꝫ iuramētū ſit obligatoriū. Io. an. dicit ꝙ non. qꝛ renūciatio generalis non valet ex defectu ꝯſen ſus. ꝗa nō videt̉ ꝙ ille ſenſit de caſibus nō exp̄ſ ſis ſꝫ iuramētū non obligat vltra conſenſū. ſac̄. c pe. ⁊. c. ꝗntauallis. ⁊. c. veniēs. de iureiurā. ⁊ eſt bonū dictū. ⁊ noͣ. Sꝫ ego credo ꝙ ſaltē in foro pn̄iali obligabitur ſaltem ẜm ꝯſenſum ſuū. ar. eo rū q̄ noͣ. ī. c. tua. de ſpō. ¶ In ea. glo. ibi eo mō ꝑitura. noͣ bn̄ glo. quā ſequuntur h̓ cōiter doc. ⁊ facit ꝓ ea rō quā ponit glo. ij. jͣ. ti. ꝓxīo. c. bōa fi des. ꝗa forte nō perijſſꝫ apud dn̄m. ꝗa diſtraxiſ ſet āte caſum fortuitū. vn̄ imputatur tibi ſi fuiſti ī mora. Et in fi. glo. qͣlit̓ āt eſtimabit̉ iſtud ītereē ſi valor rei eſt variatus in tēpore. vide qd̓ notat Io. an. hic ⁊ pleniꝰ ꝑ Bar. ī. l. ſꝫ mihi. §. in hac actione. ff. e. ¶ In glo. in v̓bo poſt vſū ibi igͦrās tn̄ excuſat̉ ⁊cͣ. ſecꝰ dicūt doc̄. ī locato. tenetur eīꝫ locator ad ītereſſe ēt ſi ignorāter locauit vas vi tioſum. ī. l. ſꝫ ⁊ he. §. i. ff. locati. ⁊ idē in uēditiōe vn̄ ſi vēdidiſti vas vitioſum ītellige vitio occul to teneris ad ītereſſe non ſolū reſpectu p̄cij ſꝫ ēt reſpectu dāni inde ſecuti. vt eſt tex. in. l. tenet̉. § ſed ſi vas. ff. de ac. emp. licet tex. videatur ī ꝯͣriū in. l. iulianus. ff. e. ſꝫ dic ꝓut noͣ. in. d. l. tenet̉ Ultīo pōt h̓ q̄ri nūꝗd ſit dare alium caſum in qͦ ꝗs teneatur de caſu fortuito. Io. an. h̓ ponit vi de latius glo. ⁊ Bar. ī. l. ſi vt certo. §. nūc viden dū. ff. eo. ⁊ multū valet iſta queſtio hodie ꝓ iſtis ꝗ locant equos. nā ꝗdā voluerunt ꝙ ſi res ꝯce dit̉ eſtimata tranſit etiā caſus fortuitus in ꝯmo datariū. Si v̓o eſt talis contractus in qͦ non ve niebat niſi leuis culpa vt in locato tūc eſtimatio facit vt teneatur conductor de leuiſſima culpa. ꝓ quo facit tex. in dicto. §. nūc vidēdū. ꝓ hͦ fac̄ tex. in. l. cum dolus. §. damna. ff. pro ſocio. ⁊ hanc opi. qͦ ad ꝓpoſitū nr̄m tenet Bar. poſt gl̓. in dicto. §. nunc vidēdū. Io. an. hic diſtīguit ꝙ in ꝯͣctibus de quorū naͣ eſt vt tranſeat eoꝝ dn̄i um ſcū vt eſtimatio operetur vēditionē ⁊ tc̄ trā ſit periculum caſus fortuiti. ꝓ hͦ tex. in. l. qͦtiens. C. de iure do. ⁊ bo. tex. in. l. plerūqꝫ. ff. e. exēplū in fundo eſtimato dato in dotem. In ꝯͣctibꝰ ve ro in ꝗbus eoꝝ natura eſtimatio non facit vēdi tionem vt in cōmodato ⁊ locato nō facit eſtima tio recipientē magis teneri qͣꝫ expoſcat naͣ ꝯtra ctus. ſꝫ oꝑabitur tunc eſtimatio vt ſciatur veruꝫ p̄ciū rei ī caſu quo res perderet̉ vl̓ det̓ioraret̉. ⁊ plus placet hͨ opi. mihi qͣꝫ Bar. ⁊ Accur. mul tum me vrget ad hāc ſnīam id quod dixi in gl. p̄cedēti. nā pactū generale non obligat ad cāus fortuitos licet exp̄ſſe dixerit ꝙ volebat teneri d̓ caſibus fortuitis. ꝗa nō videtur cogitaſſe oēs ca ſus. quia cū ſub inuolucro ⁊ generalitate v̓borū ꝗs decipiatur. fortius ergo quādo eſtimatio rei fuit ſimpliciter facta. ſatis eſt enim ꝙ eſtimaº. po tuit operari effectum p̄dictum .ſ. releuādi domi nū ab onere ꝓbādi veꝝ p̄ciū. 2º. moueor ꝑ regu lam generalē ꝯtra eū fit īterp̄tatio ꝗ potuit legē aꝑtius dicere. vt in regula contra eum. de re. iu li. vi. ⁊ in. l. ꝗcꝗd aſtringende. d̓ verb. obli. ſoluꝫ reſtat reſpōdere ad tex. §. nūc vidēdum. ꝗ loꝗt̉ in cōmodato ad quē nō reſpondit Io. an. Sed ego dico ꝙ loꝗtur qn̄ recipiēs exp̄ſſe ꝓmiſit ſe p̄ſtaturū eſtimationeꝫ. ⁊ ita aperte loquitur ille §. in fine. ſecus āt qn̄ eſtimatio fuit ſimplicit̓ fc̄a idē dicas qn̄ recipiēs ꝓmiſit alternatiue rem vl̓ eſtimationē per dictam. l. plerūqꝫ. ff. de iure do. ⁊ hec noͣ in practica. ¶ De depoſito. ℟ica. ¶ Supra viſum eſt de cōtractu qui fit gr̄a reci piētis. merito nunc ſubijcitur de contractu ꝗ fit gr̄a concedētis. vel ſic. Supra viſum eſt de com modato ⁊ nūc ſubijcit̉ de depoſito. Ex depoſi Kauls toſcō apo pl̓icū eccl̓ie n̄ obligat̉ eccl̓ia ni Iſi ī eiꝰ vtilitatē ſit v̓ſum. pͥmo deciſa narraº. 2º. eccl̓e abſoluº. 3º. deponētꝭ iſtrucº. 4º. iudicis p̄ceptum. ꝗnto depoſitiōis perſuaſio. 2ª ibi cum igit̉. 3ª ibi qͦ circa. qͣrta ibi naͣ. ꝗnta ibi ſi autē ¶ Noͣ pͦ ꝙ vtēs depoſito ꝯͣ volūtatem deponētis ſeu depoſitū denegās cōmittit furtū ⁊ ꝯdēnatꝰ efficitur infamis. pͥmum ꝓbat̉ h̓. 2ᵐ ꝓbat̉ in. l. ꝗ depoſitū. C. e. nā idem eſt in pignore qꝛ eo vtēs ꝯͣ volūtatē dn̄i cōmittit furtū. ⁊ ad hͦ pauci ⁊ mi nus bn̄ aīaduertūt. l. ſi pignore. ff. de fur. ⁊ ſi ex volūtate dn̄i pacto p̄cedēte tꝑe mutui eo vtitur nō ꝯmittit furtū ſꝫ vſurā ſi cōmoditas quā ꝑ̄ci pit ex vſu pignoris eſt eſtimabilis. jͣ. de vſu. c. i. ⁊. c. cū cōtra. de pigno. vide ꝑ cal. in. c. nauigāti. jͣ. de vſur. vbi int̓ cetera pōit. q. noͣ. nūꝗd doctor ex mutuo qd̓ fac̄ ſcholari ꝯmittit vſurā ſi ꝯtēpla tōe mutui intrat ſecū al̓s nō intraturus. ⁊ ꝯclu dit ꝙ ſic ſi ex tali introitu aliquā vtilitatē eſtima bilē ꝑcipit doctor. puta qꝛ ꝓpter augmētatōem famē augmētat̉ ſibi ſalariū vel lucra aliūde ꝑci pit. ⁊ idē dico in ꝯſil̓ibꝰ. q. ſic intell̓e glo. iurꝭ ci uilis in. l. ij. ff. de calū. ⁊ in. l. i. ff. de of. p̄fec. vrb. Nō 2º. ꝙ depoſitū licite fieri pōt apud eccl̓iaꝫ ⁊ noͣ bn̄ hūc tex. hēs enī h̓ caſuꝫ ſatꝭ noͣ. ꝙ eccl̓ia te net̉ ex depoſito apud eā facto. ¶ ꝯͣ. noͣ ꝙ ex cō tractu inito cū ꝑticulari de eccleſia puta canoni co vel capellano nō tenet̉ eccl̓ia niſi qͣtenꝰ verſuꝫ eſt in vtilitatē ipſiꝰ ⁊ in hͦ in vltīo nō iſtum tex. a ꝯͣrio ꝙ ex facto ꝑticl̓aris ꝑſone pōt cōueniri ec cleſia qͣtenꝰ vtilitas ipſiꝰ ꝯcernit eccleſiā. ¶ Nō ibi loculos hn̄s ꝙ qn̄qꝫ ꝯtinēs ponit̉ ꝓ ꝯtento. ⁊ iō ſenſus lr̄e eſt ꝙ ille ꝗ expectauit depoſituꝫ erat ſoluēdo. nā dr̄ loculos a ꝑuo loco apto ad cuſtodiēdū pecūiā. ⁊ ſil̓eꝫ tex. habes. xij. q. i. ha bebat. ¶ Noͣ ꝙ vbi libellus necͣio nō concludit ꝯtra reū dꝫ incōtinenti ꝑ iudicem reijci. ad hͦ qd̓ noͣ. Inno. in. c. i. de of. vica. ⁊. xi. q. i. xp̄ianus. ¶ Nō vlteriꝰ ꝙ in cā ciuili habēte delictū annexū pōt etiā clericꝰ carcerari ⁊ etiā torture ſubijci ⁊ in vinculis alligari. dicit tn̄ h̓ abbas ꝙ h̓ iſte era infamatus ꝓ hͦ tex. ibi vt audiuimꝰ. vn̄ dicit ꝙ nūqͣꝫ reperit ꝙ clericus ſit torquēdꝰ niſi infama tus ⁊ eſt noͣ. ⁊ ſingulare verbū. ſꝫ ego dubito nū ꝗd ſit veꝝ. nā iſte tex. hoc nō ꝓbat. naͣm lꝫ pa pa audierit nō ſeꝗtur ꝙ propter hoc ſit infamis vn̄ puto quēadmodū cōtra laicū ſufficit vnꝰ bo nus teſtis ad torturā vt eſt glo. noͣ. in. l. iij. C. ad legē iul̓. maieſ. ita ⁊ ꝯtra clericū nec eſt veruꝫ ꝙ infamia ſemꝑ ſufficiat ad torturaꝫ. ſed debet di ſtingui vt noͣt Bar. in. l de minore. §. tormēta. ff. de qōibus. vn̄ plus operat̉ quādoqꝫ vnus teſtꝭ de veritate qͣꝫ fama. facit qd̓ dixi in. c. veniens. de teſti. el. i. ⁊ regl̓arit̓ an̄ ⁊ qn̄ clericꝰ torq̄ri pōt dic vt noͣ. in regl̓a cū in ꝯtēplatōe. de re. iuris. Itē noͣ ꝙ clericꝰ carcerari pōt nō ſolū cū agitur de crimīe crimīaliter. vt in. c. ſi clericus. de ſen. cxcō. li. vi. ſꝫ cū de crimīe ciuilit̓. ¶ Et facit ad q̄ ſtionē. ꝗdam clericus geſſit adminiſtratōeꝫ cu iuſdā laici ⁊ male reddit rōeꝫ nunꝗd pōt carce rari donec ſatiſfecerit ⁊ videt̉ pͦ ꝙ ſic. ar. h̓ ⁊ in. c. i. jͣ. ne cle. vel mona. Cōtrariū tꝫ h̓ Hoſtiē. dicit enī ꝙ nō auderet hͦ facere ſine expreſſa licentia pape. q̄ in caſu noſtro interuenit quaſi velit di cere ꝙ etiā in caſu hꝰ. c. non potuiſſet iſte clericꝰ carcerari. niſi int̓ueniſſet auctoritas pape. Ego nō ſto huic dicto ſimplicit̓ ſꝫ dicereꝫ aut recuſat ſatiſface̓ vel dubitat̉ de fuga. ⁊ pōt detineri qꝛ pͥ uilegiū tributū clerico ꝑ canonē ſi ꝗs ſuadente. xvij. q. iiij. ſolū operat̉ propter temerariā manu um iniectōeꝫ in clericū vt pꝫ ex tenore ip̄iꝰ. non aūt qn̄ fit ꝑ iudicē ex iuſta cā. ⁊ vide circa hͦ que dixi in. c. cū nō ab hoīe. de iudi. Aut eſt impo tēs ad ſatiſfaciēdū ⁊ nō debet carcerari nec ex cōicari nec ad cedēdū bonis cōpelli. ar. c. odo ardꝰ. de ſolu. ⁊ vide q̄ dicā ibi. ⁊. c. ij. de pigno. ⁊ cū hac diſtinctōe intell̓e dictū Io. an. in. d. c. ſi clericus. ¶ Ultimo ꝯͣ iſtuꝫ tex. in fi. facit tex. in l. in ſumma. ff. de cōdi. inde. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. ſuꝑ eo de trāſac. nā exqͦ liq̄bat eccleſiā nō teneri ad re ſtitutōem depoſiti nō debuit valere trāſactio tā quā ſuper re cauilloſa. nam trāſactio debꝫ fieri de re dubia ⁊ lite incerta. vt in prealleg. iuribus noͣ. Inno. in hͦ multū inſtat ⁊ inter cetera ponit duas ſo. pͥma ꝙ cōpoſitio ſumebat h̓ vigorē ex ſpēali ꝑmiſſione pape. al̓s nō poſſet prelatus re nunciare exceptioni cōpetenti eccleſie nec trāſi gere euidenter in dānum eccleſie. ad hͦ. l. preſes C. de trāſac. ⁊. l. cōtra iuris regulas. ff. de pac. ⁊ noͣ bene hoc dictū ex qͦ puto inferenduꝫ p̄latuꝫ non poſſe cedere liti ⁊ cauſe. exquo nō ſb̓eſt cau ſa euidēs. nec etiam puto ſufficere cām euiden tem. niſi interueniat ſolēnitas debita ſi actio cō petebat ad rem immobilem iuxta ea q̄ dixi in. c nulli. de re. eccle. nō alie. 2ª ſo. ꝙ ep̄s dicebat eo cleſiam cōſenſiſſe depoſito vel pecuniam cōuer ſam in vtilitatem ipſius. licet de preſenti nō cō ſtaret. vnde propter dubiū litis euentus tolera tur hic compoſitio ⁊ vtraqꝫ ſo. bona. ¶ In gl̓. i. in fi. inducitur iſte tex. cum glo. ad. q. nunꝗd contrahens cum eccleſia teneatur ꝓbare pecu niam verſam in vtilitatem ip̄iꝰ ad hͦ vt efficacit̉ poſſit actōem exercere ꝯͣ eccl̓iaꝫ. ⁊ pͦ dicit Inno ꝙ ſpēale eſt in ꝯͣctibus qui fiunt gratia concedē tis tm̄. vt in depoſito ⁊cͣ. Item ſpeciale eſt in cā mutui. vt aucͣ. hoc ius porrectum alle. in glo. al̓s nō eſt nec̄e ꝓbare v̓ſuꝫ. poſtmodū dicit ꝙ ſoluꝫ mō eſt ſpeciale in cauſa mutui. in alijs v̓o ꝯͣctibꝰ initis cū eccleſia hͦ nō eſt neceſſe. qꝛ nō reperitur iure cautū niſi in mutuo. ſi gͦ venderē eccl̓ie vel emo ab eccl̓ia vel cōmodatū ꝯcedo potero age re ꝯͣ eccleſiā. licꝫ nō ꝓbē verſuꝫ in vtilitatē ip̄iꝰ ⁊ eſt noͣ. dictū ⁊ qͦtidie alleg. Ratio ſpēalitatis iu mutuo eſt. qꝛ p̄lati ſunt ꝓmpti ad recipiēdū mu tuū ⁊ feneratores ꝓmptiores ad mutuādū. vn̄ ſi indifferent̉ teneret̉ eccl̓ia tūc de facili bona ec cleſie alienarent̉. fuit gͦ merito his caſibꝰ obuiā dū. nam ⁊ ideꝫ videt̉ diſpoſitū in ciuitate in. l. ci uitas. ff. ſi cer. pe. ⁊ vr̄ h̓ Inno. ẜm vnā opi. ele gantiſſime hoc dictū reſtringere. dicit gͦ ꝙ etꝭ. in mutuo nō eſt neceſſe ꝓbare verſuꝫ niſi qn̄ ꝓ ſa tiſfactōe oꝫ ꝑuenire ad diſtractōeꝫ reꝝ immobi liū. qͣſi ſecꝰ ſi poſſet ſatiſface̓ de fructibꝰ. ꝓ hoc adducit tex. x. q. ij. in. c. hoc ius porrectū. in. v̓. his creditor. vbi apponit̉ dictio hic quaſi verſū l 3 debꝫ ꝓbari ꝑ creditorē ī illo cāu vbi oꝫ diſtrahe̓ bona īmobilia ꝓ ſatiſfactiōe vl̓ mobilia p̄cioſa ⁊ vt dixi ē dc̄m ſingulare ⁊ ī corpore vn̄ ſumit̉ il la aucͣ. canōizata ꝑ Grati. nō ē illa dictio h̓ ſalteꝫ ī oībꝰ libris vl̓ cōiter ⁊ pōt allegari vna rō ꝓ hͦ dc̄o Inno. nā p̄latꝰ hꝫ liberam admīſtratōꝫ fru ctuū. vt ī. c. cū nobis. d̓ elec. ⁊ ī. c. is cui. eo. ti. li. vi. vn̄ quēadmodū pōt fructꝰ diſtrahe̓ d̓ nouo ꝯͣ hēdo ita dꝫ poſſe ip̄os diſtrahe̓ ꝓ ꝯͣctibꝰ initis. Itē ī fructibꝰ agit̉ de p̄iudiº. ip̄ius. ꝗa ex eis vi uere debꝫ. hāc tn̄ maͣꝫ ī qͣ varie ſunt opi. īter ca noniſtas ⁊ legiſtas late expediā ī. c. ꝙ ꝗbuſdaꝫ. de fideiuſ. vbi meliꝰ cadit. ⁊ ad iſtū tex. dic ꝙ iō erat neceſſe ꝓbare v̓ſū. ꝗa pecunia nō fuit ꝯmē data eccl̓ie ſꝫ ꝑticulari. ſecꝰ gͦ a ꝯͣrio ſenſu ſi fuiſ ſet cōmēdata eccl̓ie. ⁊ de hͦ aliꝗd. jͣ. dicā. ¶ In glo. ij. noͣ finē glo. ꝙ depoſitū dr̄ factū apd̓ eccle ſiam qn̄ fit in pn̄tia p̄lati ⁊ capl̓i. nā p̄latus ⁊ ca pitulū repn̄tāt eccleſiā. ī. c. reꝗſiſti. de teſta. iūcto c. ſcirē. vij. q. i. Sꝫ Io. an. diſtinguit an depoſi tum ſit factū apud ſacriſtā deputatum ad cuſto diam vaſoꝝ eccl̓ie an apud deputatū ad cuſto diā depoſitoꝝ. nā in ꝗbuſdaꝫ eccl̓ijs deputatur vnꝰ ſpēal̓r ad cuſtodiā depoſitoꝝ quēadmodū ē vide̓ ī noͣbili hoſpitali ſancte Marie hꝰ ciuita tis Senenſis. nā multi tranſeuntes ⁊ peregrini multa ēt p̄cioſa deponūt ⁊ fideliſſime ēt pꝰ mul tum tēpꝰ fit reſtitutio qͣſi ex hac diſtīctiōe ſentit Io. an. ꝙ ſi depoſitū fit apud cuſtodē uaſoꝝ nō dr̄ factū eccleſie ſꝫ oꝫ ꝙ interueniat preſentia p̄ lati ⁊ capl̓i. vt in glo. ſꝫ in alio cāu non reꝗͥrit̉ eo rum pn̄tia. ſatꝭ eſt ꝙ a principio illum deputauit ad depoſita recipiēda. ⁊ noͣ bn̄ qꝛ ſentit Io. an. ⁊ ēt glo. eccleſiā obligari ex tali ꝯͣctu inito gr̄a d̓ ponētis tm̄. ſed Inno. dic̄ ꝙ cum fiat in p̄ſentia p̄lati ⁊ capl̓i non tenet̉ etiā eccleſia niſi aliquod lucrū eccl̓ia inde ſubſtineat. allegat. l. licet. in. §. ſi filius. ff. de peculio. ⁊ nihil vltra dicit ⁊ miror ꝙ doc. nō pōderāt hͦ dictū qd̓ mihi videt̉ ſatis noͣndū. nā qn̄ eccl̓ia recipit aliqd̓ lucrū poteſt di ci ꝯͣctus initꝰ gr̄a vtriuſqꝫ merito eccl̓ia obligai debet ſicut ⁊ in alijs ꝯͣctibꝰ. ſed quādo fit gr̄a d̓ ponētis tm̄ tunc nō occurrit mihi ratio qͣre ec cleſia debꝫ teneri ſaltē cū ſit ſemꝑ ꝑueniēduꝫ ad diſtractionē reꝝ īmobiliū vl̓ mobiliū p̄cioſaruꝫ ex ꝯͣctu p̄lati ⁊ capl̓i nō initi ad vtilitatē eccl̓ie ꝯͣ c. ſine exceptiōe. xij. q. ij. ⁊ rōnem. l. p̄ſes. C. de tranſac. Ad iſtū tex. pōt rn̄deri ꝙ nō eccl̓ia ſed canonici h̓ cōpellabant̉ ⁊ poterāt cōpelli ex red ditibꝰ eoꝝ. ar. in fi. lr̄e. ⁊ regulariter an ⁊ qn̄ ex delicto p̄lati ⁊ capl̓i teneatur eccleſia. dico plēiſ ſime in. c. i. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊ noͣ hoc ꝗa doc. ſimpli citer tranſeunt cū prima ꝯcluſione. OOna fides Pªᵐo di cit ad quid tenet̉ depoſitariꝰ. 2º. qūo repetat̉ d̓po fitū. 2ᵐ dc̄m ibi ſane. nō pōt alit̓ ſūmari ꝓpt̓ mul titudīeꝫ dc̄oꝝ. ¶ Nō pͦ ꝙ ſi depoſitariꝰ dic̄ ꝑdi diſſe res depoſitas rebꝰ ſuis ſaluis exn̄tibꝰ p̄ſu mit̉ ī dolo. ⁊ idē videt̉ dicēdū ſi ꝓbat ꝑditōeꝫ d̓ poſiti oꝫ gͦ ꝙ ꝓbet cāuꝫ fortuitū vl̓ ꝑ alias p̄ſūpti ones l̓ ꝯiecturas excludat dolū p̄ſūptū īminēte īcēdio. depoſitariꝰ nō valēs ẜuare res ſuas d̓po ſitas p̄elegit ſaluare res ſuas q̄ erāt p̄cioſiores. nā nō tenet̉ res depoſitas viliores p̄ferre ſuis p̄ cioſioribꝰ maxīe cū teneat̉ magis ſe dilige̓ qͣꝫ ali um. xxiij. q. v. ſi nō lꝫ. ⁊. c. nō ſatꝭ. lxxxvi. di. hͦ .n. cāu vel ſil̓i nō p̄ſumit̉ dolus. ¶ Sꝫ dubiū ē ꝗd ſi res depoſite erāt p̄cioſiores ⁊ nō valēs ſubue nire vtriſqꝫ p̄elegit ſuas viliores. dicūt ꝗdaꝫ ꝙ p̄ſumit̉ dolus qd̓ ego crede̓ nō poſſū. nā vt pre dixi pͦ ꝗs tenet̉ ſb̓uenire ſibi ⁊ demū ꝓximo. vn̄ ſic̄ dicimꝰ reſpectu peccati ꝙ nō tenet̉ ꝗs īcurre̓ peccatū ēt veniale vt ꝓximꝰ euitet maiꝰ peccatū mortale. ꝗa nō tenet̉ aīam ſuā īpēde̓ ꝯmodis ali enis. vt plene diſputat glo. xiiij. di. ī ſūma. ſeu in c. ꝙ ait loth ita nō tenet̉ pati interitū rei ſue vt ſaluet res p̄cioſiores ꝓximi. ī hͦ tn̄ puto nō poſ ſe dari certā doctrinā. ex varijs nāqꝫ ꝯiecturis iudex p̄ſumit dolū abeſſe vel adeē. Quid eīm ſi ſaluauit res viliſſimas ⁊ dimiſit res depoſitas valde p̄cioſas. ex qͣlitate gͦ ꝑſonaꝝ ⁊ reꝝ iudex p̄ſumet dolū ꝗ nō pōt niſi ex ꝯiecturis ꝑbari. l. dolū. C. de dolo. ⁊ ī. c. ij. de renū. li. vi. ¶ Nota eº. in v̓bo de culpa ꝙ culpa regularit̓ n̄ īputat̉ d̓ poſitario. nā cū fiat depoſitū gr̄a deponētis tm̄ nō debet depoſitarius accurate artari ad cuſto diam rei ſolum enim tenet̉ de dolo. Itē de lata culpa q̄ eſt dolus p̄ſumptꝰ. vt ī. l. qd̓ nerua. ff. e. ⁊ in. l. magna negligentia. ff. de v̓bo. ſig. vbi bo nus tex. Fallit ī ꝗbuſdā caſibus. primo cū d̓po ſitarius obtulit ſe depoſito tunc tenet̉ de culpa leui ⁊ leuiſſima cū videatur depoſituꝫ factū gr̄a depoſitarij. ad hͦ. l. ſi ꝗs. ff. ſi cer. pe. lꝫ ꝗdā volu erūt hͦ caſu venire ēt caſuꝫ fortuitū vt ſētit gl. i. l. i. §. ſepe. ff. eo. ꝑ predictā. l. ſi ꝗs. ſꝫ cōiter tenet̉ oppoſitum vt ſentit hic glo. ij. ⁊ latius Bar. ī. d. l. ꝙ nerua. Secūdus cāus cū depoſitariꝰ aliꝗd recepit ꝓ cuſtodia hͦ tn̄ cāu cōiter tenet̉ vt veni at leuis ⁊ nō leuiſſima culpa. ꝗa ꝯtractus iſte fit gr̄a vtriuſqꝫ. ad hͦ. l. ꝯͣctus. ⁊ ibi noͣ. ff. de re. iu. ⁊ facit quod dixi ī cōmodato ī. c. i. sͣ. ti. ꝓxīo. vēit gͦ culpa in depoſito ſicut in cōmodato. ¶ Noͣ ī v̓bo pacto ꝙ cāus fortuitꝰ nō īputat̉ depoſitaio niſi p̄ceſſerit mora in reſtituēdo depoſitum vel culpa vel pactum. ⁊ ſic noͣ ꝙ per pactum ꝗs r̄nū ciat accidentalibus ꝯͣctus. ¶ Nō ex 2ª ꝑte ꝙ ꝯͣ ctus depēdens a volūtate vniꝰ dūtaxat pōt diſ ſolui qn̄cūqꝫ. vn̄ nō imitatur depoſitū naturam alioꝝ ꝯͣctuum qui a pͥncipio regularit̓ volūtarij ſūt expoſtfacto neceſſitatꝭ. c. potuit. de loca. l. ſic̄. C. de ac. ⁊ ob. ¶ Noͣ 2º. regulā ⁊ caſuꝫ exceptū nā regulariter admittit̉ ꝯpēſatio fac̄ ī d̓poſito et fuit hͨ pͥuilegiū īductum ne in fraudē allegaret̉ ꝯpēſatio cā differēdi r̄ſtitutōeꝫ depoſiti ⁊ ſic cō īctꝰ d̓poſiti q̄ ml̓tū īnitit̉ bone fidei r̄dūdarꝫ ī ꝑ fidiā. ¶ In gl. i. ibi qꝛ n̄ mīorē diligētiā cautē h̓ loꝗt̉ gl. ẜꝫ doc. ⁊ bn̄. n̄ .n. dic̄ ꝙ tātā diligētiaꝫ dꝫ adhibere in depoſitis quātā in ſuis. ſꝫ nō mīo rem. nā qn̄qꝫ tenet̉ adhibere maiorē diligētiā ī depoſitis. vn̄ ſi in rebus ſuis eſt diligēs vel dili gētiſſimꝰ. tc̄ ſufficit ꝙ tātā diligētiā adhibeat in depoſitis. ſi v̓o in re ſua eſt minꝰ diligēs dꝫ hr̄e maiorē diligētiā in depoſitꝭ. nā in rebus ꝓpͥis ne gligētia eſt culpāda. in alienis vero eſt arcēda ⁊ puniēda. l. ſi ꝯſtāte. §. ſi maritꝰ. ff. ſo. ma. ⁊ diſtī gue iſtā glo. dū dicit ꝙ p̄ſumptio iſta de qͣ in pͥn cipio ſufficit ad ꝯdēnatōem ẜm ea que dixi in pͦ noͣ. ¶ Sꝫ h̓ q̄ro de qōe necͣia ad intellectū mēſi depoſitariꝰ vel ꝯmodatariꝰ allegat rē ꝑdidiſſe. vtrū teneat̉ hͦ ꝓbare ⁊ qͣliter ꝓbet cū qn̄qꝫ interi tus rei accidit clādeſtine. de hac. q. ꝑ Cy. in. l. ſi creditor. C. de pig. ac. pleniꝰ ꝑ Bar. in. l. ſi ꝗs ex argētarijs. in §. nā ⁊. ff. de eden. ⁊ ꝯcluſio eſt ꝙ aut nō pōt ꝓbare rem ꝑueniſſe ad iſtū. ⁊ tunc ſtatur dicto ſuo ſaltē cū iuramēto. ad hͦ. l. pretor ff. eo. aut ꝓbatur rem ꝑueniſſe ad iſtū ⁊ tūc aut tenebat̉ exhibere rē ex officio iudicis ⁊ ſtat̉ iu ramēto ſuo ꝙ illā rem nō poſſidet. l. fi. C. de fi. inſtru. qd̓ tn̄ limita ẜm glo. noͣ. in. l. nō ignorabit. C. ad exhiben. Si vero tenebatur exhibere iu re actōis vt in cōmodato depoſito ⁊ ſimilibus ⁊ tunc tenetur dicens perdidiſſe hoc ꝓbare. al̓s cōdēnabitur. vt in dicta. l. ſi creditor. ⁊ vide bo num tex. cū glo. inſti. qui. mo. re cōtrahi. ob. in fi. Qualiter autem probabit conclude ꝙ quidā ſunt caſus apertiſſimi vt incendiū vis hoſtiū tē peſtas. ⁊ tūc tenet̉ aꝑte ꝓbare vt in iuribus pre alle. Quidam ſunt caſus occulti. vt latrocinium de nocte commiſſum vel diſrobatio in campis. ⁊ tunc ſufficit probare per coniecturas habito reſpectu ad qualitatem perſone ⁊ temporis ⁊ ſi miliuꝫ. vtputa inuenit quis hoſtium ſtatōis ſue apertum ⁊ fractum vbi erant res depoſite. vl̓ in trauit locū periculoſum equeſter redit pedeſter ⁊ dicit per latrones ſe fuiſſe diſrobatum. ⁊ ſic di cendum in ſi. pro hoc bo. tex. in. l. non omnes. §. a barbaris. ff. de re mili. Quid autem ſi pro betur amiſſio rei. ſed ex aduerſo allegatur do lus vel culpa cui incumbit onus probandi. con cluſio eſt Bar. ꝙ quidam ſunt caſus qui de fa cili non accidunt ſine culpa. vt incendiū in do mo propria vel furtum. in iſtis eſt neceſſe pro bare caſum fortuitū. qꝛpͥma fronte preſumit̉ cō tra allegantem. Quidam ſunt caſus qui vt plu rimū accidunt ſine culpa vt vis hoſtiū. in iſtis p̄ ſumit̉ culpa abeſſe. ⁊ ideo allegāti incūbit onus ꝓbandi ¶ In glo. fi. ibi infra duos mēſes. Alij v̓o dixerūt hͦ eſſe arbitrariū cū iura aꝑte nō p̄fi gāt terminū ⁊ ille. §. ꝗ ꝯpēſatōeꝫ alle. in glo. loꝗ tur in fiſco. Cy. in. l. fi. C. e. ſic diſtīguit ꝙ aut cō ſtat de debito actoris ꝑ ꝯfeſſionē rei volētꝭ ꝯpen ſare. aut ꝑ ꝓbatōeꝫ ip̄iꝰ actoris. pͦ caſu dꝫ admit ti exceptio ꝯpēſatōis. lꝫ ita de facili nō poſſet liꝗ dari debitū cōpēſandū. nā cū actor releuetur in vno .ſ. ꝓpt̓ ꝯfeſſionē rei patiēter ferat. ſi gͣuatur in alio dicta. l. fi. ⁊. l. eū ꝗ. ff. de iur̄iurā. Scd̓o caſu qn̄ ꝯſtat ꝑꝓbatōes actoris. aut debituꝫ pōt liꝗdari incōtinenti ⁊ admittit̉ exceptio ꝯpenſa tōis. aut nō pōt incōtinēti. ⁊ tūc ſi cōpēſatio peti tur in ea re in qua nō cōpetit actio vt qꝛ eſt debi tū naͣle tm̄. ⁊ tūc admittit̉. ne res pereat. nā ml̓ta ſunt ſpēalia qn̄ timet̉ d̓ īteritu rei. vt in. l. i. ff. de ferijs. ⁊ in. c. fi. eo. ti. Si v̓o ꝯpetit actio ꝓ illo de bito nō admittit̉ exceptio ꝯpēſatōis. exqͦ incōti nēti liquere nō pōt. ſꝫ Bar. in. d. §. ꝗ cōpēſatio nem dat regl̓am ꝙ infra illud tp̄s dꝫ liꝗdari de bitū cōpēſandū qd̓ dat̉ ꝯdēnato ꝓ executōe ſen tentie. ⁊ ſic intelligit illū tex. nā duo mēſes dant̉ ꝯpēſandi ꝯͣ fiſcū ad liꝗdandū debitū ſuū. qꝛ in fra duos mēſes dꝫ ſnīa mādari executōni. de qͦ dicēdū vt in. l. in fraudē. ff. de iure fiſci. ¶ In re bus v̓o pͥuatoꝝ in actōe ꝑſonali dabunt̉ qͣtuor mēſes ad liꝗdādū debitū. qꝛ qͣdrimeſtre tp̄s da tur regulariter ꝯdēnato in actione ꝑſonali. vt in c. qd̓ ad cōſultatōem. de re iudi. ⁊ in. l. ij. ⁊. iij. ff. eo. nam ille qui cōpenſat dicit̉ ſoluere. l. ampli ff. rem ra. ha. ⁊ eſt hec opi. ſatis exquiſita. ſꝫ cre derem eam limitandā ẜm pͥmū mēbrum diſtin ctōis Cy. nam ſi cōſtat ꝑ ſolam ꝯfeſſionē rei. tūc nō datur tempus ad ſoluendū niſi decem dieꝝ. vt noͣ. in. l. ſi debitor. ff. de iudi. ⁊ in. c. dudū. el. ij. de elec. duruꝫ eſſet dicere ꝙ infra deceꝫ dies deberet reus ꝓbare dubitum ſuum. Et noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ exceptio compēſatōis eſt ꝓpo nenda ab homine. non ergo fit cōpenſatio ipſo iure niſi quo ad euitandam penam debentꝭ ſol uere vel curſum vſurarum. vt eſt tex. noͣ. iuncta glo. in. l. ſi cōſtat. C. eo. ⁊ per hoc ſoluitur ibi noͣ q. per doc. pone ꝙ emphiteota non ſoluit cano nem per biennium. dominus dicit euꝫ cecidiſſe a iure ſuo. ille allegat ꝙ dominus tenebatur ſi bi in tanta vel maiori quantitate. queritur nun ꝗd incidat in penam. ⁊ dicitur ꝙ non. qd̓ noͣ. In eadem glo. ibi in pecunia ⁊ pondere. dic cla rius ꝙ compenſatio admittitur in omnibꝰ ſaltē que in ſuo gn̄e recipiunt ſunctionē .i. ꝙ vna res ex toto poteſt fungi vice alterius. ⁊ iſta cōit̓ con ſiſtūt in pōdere ⁊ numero ⁊ mēſura. In his v̓o q̄ in ſe nō recipiūt functōeꝫ ceſſat ꝯpēſatio. exē plū ſi tu teneris mihi in ꝗnqͣginta. ⁊ ego tibi in eqͦ. nō admittit̉ ꝯpēſatio qꝛ ſatꝭ plus pōt eē inter eſſe ⁊ affectio quā hēo ad equū. qͣꝫ illa quā hēo ad pecuniā. ſecꝰ aūt eſt qn̄ nullū poſſuꝫ p̄tēde̓ in ter eē. vtputa tu mutuaſti mihi pecuniā ⁊ ego ti bi vl̓ ꝗd ſil̓e. eſt aūt ꝯpēſatio debiti ⁊ crediti int̓ ſe ꝯtributio. An aūt in ꝯmodato hēat locū exce ptio ꝯpēſatōis. ⁊ vr̄ ꝙ n̄. ꝑ. l. p̄textu. C. ꝯmo. ſed ꝯͣriū cōit̉ ibi tenet̉ ꝓ qͦ iſte tex. ꝗ ponit ſpēalitatē in depoſito. gͦ ſecꝰ ī ꝯmodato. qꝛ exceptō firmat regl̓aꝫ in alijs xxxij. q. vij. dn̄s. ⁊ vide ibi bonā diſtinctōeꝫ ꝑ Cy. vtꝝ admittat̉ indirecta ꝯpēſa tio. vbi n̄ hꝫ locū directa. vtputa ſi res tua ꝑue nit ad me poſſuꝫ illā retinere ꝓ debito meo do nec mihi ſatiſfeceris. ⁊ vide ibi plene ⁊ in. l. ſi n̄ ſortē. in. §. ſi cētū. ff. de ꝯdi. īde. In fi. glo. intell̓e l 4 De emp. ⁊ ven. hͦ ꝓcede̓ ī penis ꝯcernētibꝰ vtilitatē ꝑtiū. ſecꝰ ſi ꝯcernerēt vtilitatē publicā vl̓ fiſci. ꝗa qd̓libꝫ d̓li ctū eſt puniendū. l. ij. §. ſi publico. ff. de adult. et ꝑ Inno. in. c. penul. ⁊ vltīo. e. ti. Abbas. ¶ De emptione ⁊ vēditiōe. ℟ica. ¶ Supͣ viſū ē de ꝯͣctibꝰ ī ꝗbꝰ rei ꝯmoditas l̓ ſim plex cuſtodīa ī aliū tnſfert̉. reſtat merito vide̓ d̓ alijs ꝯͣctibꝰ in ꝗbꝰ tnifert̉ dn̄ium ⁊ et poſſeſſio ſi vēditor erat dn̄s vl̓ vſucapiēdi ꝯditio ſi aliꝰ erat dn̄s iō ſb̓ijcit̉ rubrica de emptōe ⁊ vēditōe. ⁊ vn̄ habuerūt ortū iſti ꝯͣctꝰ emptōis ⁊ vēditōis noͣt tex. in. l. i. de ꝯͣhen. emptiōe. LacUIt c pō neca Cogitur Iriꝰ vēdat̉ tͣnſeūtibꝰ qͣꝫ in mer cato vēdētur. ¶ Nō pͦ ꝙ cle rici maxīe curati debent eſſe Aſ hoſpitales .i. elēoſynarij ⁊ re ciꝑe ꝑegrinos tͣnſeūtes ītellige iuxͣ facultatē bn̄ ficij. nā pͦ debēt ꝓuide̓ ſibi ⁊ neceſſitatibꝰ eccl̓ie c. paſtoral̓. d̓ his q̄ fi. a p̄la. ⁊. c. i. ⁊. c. de his. d̓ ec cle. edi. ¶ Noͣ 2º. ꝙ nō dꝫ ꝗs vēde̓ carnes plus qͣꝫ valeāt. ⁊ fac̄ hͦ in ar. ꝙ eccl̓ia ſi vult vēde̓ rem ſuam ⁊ reꝑit aliꝗd plus qͣꝫ valeat cōit̓ nō debet illud vltͣ reciꝑe. ⁊ hͦ tenꝫ gl. noͣ. x. q. ij. hoc ius. et ſeꝗtur Hoſti. h̓. ſꝫ Lau. ꝯͣ. ſꝫ pͥmū dc̄m mihi pla cet vbi ex ignorātia ꝗs vult p̄ſtare vltra debitū valorē. nā eccleſia nō debet adhibe̓ fraudē in ꝯͣ ctu. vt in. c. ꝑ tuas. de dona. ſecꝰ videt̉ ſi ſciēs ve rū p̄ciū offert aliꝗd vltͣ. nā tūc nulla eſt deceptō ar. regule ſcienti. de re. iu. li. vi. ⁊ ſic reducas ad ꝯcordiā has opi. ꝯͣrias. vide Cal. in. c. nauigāti. de vſurꝭ. vbi dicit peccare ꝯͣhentem ꝗ aliū d̓cipit ī p̄cio lꝫ citra dimidiā iuſti p̄cij. hīc forte dic̄ ca non difficile eē inter ementē ⁊ vēdentē nō inter uenire peccatum. de pe. di. v. qͣlitas. lxxxviij. di. eijciēs. ⁊ hec noͣ ¶ Noͣ 3º. ꝙ tātū valet res qͣꝫtū cōiter vēdi pōt. de qͦ in. l. p̄cia reꝝ. ff. ad. l. fal. et sͣ. de teſti. c. cū cām. el. ij. Itē noͣ ⁊ tene menti ꝙ exponēs victualia venalia ꝯpellit̉ vēde̓ ꝓ iuſto p̄cio. fac̄. l. i. C. de eꝑi. aud. ⁊. ff. de offi. p̄fec. vr. l. i. §. cura carnis. ¶ Itē noͣ caſum noͣ. ⁊ gnͣaleꝫ ī qͦ ep̄s hꝫ iuriſdictōeꝫ in laicos videlicꝫ vbi v̓ ſat̉ cā pietatꝭ. nā cāꝑia eſt vt ꝑegrini ⁊ iͣnſeūtes humanit̉ tetent̓. ¶ Sꝫ opp. ꝯͣ hͦ ⁊ ꝯͣ tex. ⁊ videt̉ ꝙ nec ep̄s nec iudex ſecularis poſſit quē cōpel lere ad vēdēdū rē ſuā nec ad imponēdū p̄cium rei. vt ī. l. īuitū. ⁊ ī. l. dudū. d̓ ꝯͣhen. emp. īmo nec iudeis īfligi pōt h̓ onꝰ. vt. l. nemo exterꝰ. C. d̓ iu deis. So. varie circa hͦ hic ſcribūt doc. ⁊ ī. d. l. i. C. de ep̄i. audi. ⁊ ꝑ Bar. ī. l. ānonā. ff. d̓ exͣor. cri Sꝫ ponēdo v̓iorem opi. ⁊ cōiorē diſtīgue ſic. ꝙ aut ꝗs expoſuit rē ſuā venalē aūt nō. pͦ cāu ī hiſ q̄ ſūt neceſſaria ad vitā hōis pōt ſuꝑior ſtatuere iuſtū p̄ciū. nā ītereſt ſuꝑioris ꝓuide̓ neceſſitati bꝰ ſb̓iectoꝝ ⁊ reipublice ⁊ ī iſtis dꝫ intelligi iſte tex. ⁊ iura ſil̓ia. Ax qͦ īfert Bar. ī. d. l. i. ꝙ cū vita hoīs nō poſſit duci ſine veſtimētꝭ ⁊ ſine hoſpitio qd̓ ēt ī domibꝰ aptꝭ ad locādum ⁊ ī pānis poſſit ſtatui certū p̄ciū ⁊ ita iā dudū actū fuit Padue ī domibꝰ ꝯducēdis ꝑ ſcholares. nā q̄libꝫ domꝰ apta fuit deſcripta ī certo loco ⁊ eſtimata pēſio ānalis. ī alijs v̓o q̄ ſūt neceſſaria ad vitā homīs hn̄t locū ꝯͣria vt nō cōpellant̉ vende̓ certo p̄cio ſꝫ ꝗſqꝫ in re ſua ſit moderator ⁊ arbiter. vt in. l. ī re mādata. C. mā. ⁊ in. d. c. dudū. facit. c. de his de ſepul. 2º. cāu pͥncipali .ſ. cū ꝗs rē ſuā non ex ponit venalē. aut nulla ſb̓eſt neceſſitas ⁊ non cō pellit̉ ꝗs vēde̓. vt ī. d. l. īuitū. aut ſb̓eſt neceſſitas ⁊ pn̄t exuberātes cōpelli ad vēdēdū iuſto p̄cio ea q̄ ſūt neceſſaria ad vitā hōis ⁊ ſic ẜuat̉ tꝑe ca riſtie. ꝓbat̉ rōe. nā tꝑe neceſſitatꝭ oīa victualia d̓ bēt eſſe cōia. vn̄ excuſat̉ ꝗs a furto ſi neceſſitate maxīa īminēte capit alienū. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. ſi ꝗs ꝓpt̓ neceſſitatē. de furtꝭ. de ꝯſecͣ. di. v. diſcipl̓os. ⁊ vide tex. noͣ. cū glo. ī. c. ſic̄. xlvij. di. vbi cōclu dit̉ ꝙ lꝫ īdigētibꝰ nō cōpetat actio ꝯͣ diuites ad vicrualia cōicāda pn̄t tn̄ īplorare officiū ſuꝑioꝝ vt eos cōpellāt. nā cū peccet nō largiēdo fortiꝰ peccat vēde̓ nolēdo. ⁊ hͨ diligent̓ noͣ. ¶ In gl. i. noͣ glo. iūcto tex. ī ea alle. ꝙ pōt ꝗs ꝯpelli per ex cōicatōeꝫ vt ſit hoſpital̓ .i. caritatiuus ⁊ ęlemo ſynariꝰ ⁊ ad recipiēdū ꝑegrīos ī domo. Inno. videt̉ ſentire ꝯͣriū niſi peccatū ſit notoriū ⁊ ml̓tū lēte ī hͦ tͣnſeūt doc. Ego diſtīguerē ꝙ aut loꝗt̉ ī clerico bn̄ficiato aūt in laico. pͦ cāu pōt ꝯpelli et fieri cōpulſio vt iuxͣ facultates ſit caritatiuus ⁊ tal̓r nō faciēs peccat. ꝗa ad opꝰ pietatꝭ ſunt pͥnci palit̓ īſtituta bn̄ficia. xij. q. i. vidētes. ⁊. xvi. q. i. c. fi. ⁊ in. c. de monachis. de p̄ben. 2º. caſu cum q̄ri tur de laicis dico ꝙ vbi eſt maxīa neceſſitas ex ꝑte ꝓximi laicus peccat ſibi non ſubueniendo. ⁊ ſic poſſet cōpelli ad ſubuentionē per excōicati onem. lxxxvi. di. paſce. lxxxiij. di. in. c. i. ⁊. ij. et hoc cāu elemoſyna eſt in p̄cepto dicto. c. ſicut. ⁊ noͣ. in. c. inter opera. de ſpon. al̓s autem vbi non vrget talis neceſſitas ceſſat cōpulſio ⁊ elemoſy na eſt de genere bonoꝝ ⁊cͣ. non autem in prece pto. vt in iuribus allega. sͣ. ¶ In glo. ij. in fi. vl̓ ẜm Hoſt. loquitur iſte tex. ẜm antiqua tempora ẜm ꝙ omnes cauſe laicorū poterant deferri ad eccleſiam. c. ꝑ venerabilē. ꝗ fi. ſint le. ⁊ noͣ. ī. c. no uit. de iudi. ſꝫ Hoſti. tꝫ ꝙ ēt hodie ep̄s hꝫ ī hͦ iu riſdictionē nec valꝫ ꝯſuetudo in ꝯͣriū tanqͣꝫ īpe diēs correctionē peccati. ⁊ dicit Abbas magr̄m ſuū conſuluiſſe in facto per iſtum tex. ꝙ ep̄s po terat punire illos qui cōmiſcent farinā fabaruꝫ cere venali vel aliquā aliā indebitam mixturaꝫ. ⁊ hoc credo veriſſimum non ſolum ratiōe huiꝰ c. ſed quia de quolibet crimine notorio vbi de p̄ henditur negligentia iudicis ſecularis iudex ec cleſiaſticus hꝫ iuriſdictionē ī laicos ⁊ maxīe qꝛ ſ tali crimīe notorio ꝯp̄hēdit̉ negligētia iudicis ſe cularis. vt in dicto. c. nouit. de iudi. ⁊ quod ibi dixi ⁊ plus dico vltra doc. hic ꝙ nedū reſpectu De emptꝭ. ⁊ ven. 17 trāſeūtiū ⁊ peregrinoꝝ hꝫ ep̄s iuriſdictōeꝫ in ea ſu hꝰ. c. ſꝫ etiā reſpectu habitātiū in loco. nā v̓ſat̉ in hͦ cā pia vt pauꝑes nō vexent̉. nec ꝯpellantur emere neceſſaria vltra debitū. ⁊ hͦ vr̄ approbari etiā ꝑ ius ciuile vt eſt tex. ẜm vnā lec. quaꝫ ſeꝗt̉ ibi Bal. in. l. vna. C. de ep̄i. audi. qd̓ noͣ qͣre con cludo ꝙ ep̄s nō poterit ꝯpeſce̓ iſtos ꝗ exponunt venalia victualia vt nō vendāt vltra iuſtū p̄ciuꝫ ⁊ fraudatores compellere. ¶¶ T mēſur e. nenluras ⁊ Fraudans pōdera xxx. diebꝰ in pane ⁊ aqͣ penite re dꝫ. Nō pͦ penitētiā imponēdā in foro anime fraudāti pōdera ⁊ iuſtas mēſuras. ⁊ eſt iſte vnꝰ de. xlvi. canonibꝰ penitētialibꝰ. nā xlvi. vl̓ qͣtuor ſunt canones imponētes certā penā in foro aīe qͦs vide collectos ꝑ Hoſti. in ſum. in ti. de peni. nō tn̄ ſacerdos tenet̉ p̄ciſe penitētiā canonis im ponere. ſꝫ pōt eā ex cā mutare ⁊ diminuere. naꝫ oēs penitētie hodie ſunt arbitrarie. vt in. c. deꝰ ꝗ. de peni. ⁊ remiſ. ⁊ in. c. mēſurā. de pe. di. i. ſed nō dꝫ ſacerdos de facili recedere a penitentia ꝑ canonē det̓mīata. vt noͣ. in iuribꝰ p̄alle. ⁊ ſic limi ta ⁊ reſtringe dictū Io. an. h̓ ꝗ vr̄ velle ꝙ hodie iſti canones de nihilo ſeruiāt. qd̓ nō eſt veꝝ vt h̓ doc. dicūt. vide glo. in. c. ſunt plures. de pe. di. iij. ¶ In glo. ij. in fi. Noͣ glo. ꝙ ꝓ eodē peccato ꝗs punit̉ dupl̓r vt in foro aīe ⁊ iudiciali. penitē tia gͦ in foro aīe impoſita nō impedit penitētiam imponēdā in foro iudiciali nec ecōtra. ⁊ noͣ bene qꝛ facit ad ea q̄ dixi in. c. de his. de accuſa. ꝓ hͦ facit diuerſus finis. nā in foro aīe imponit̉ peni tētia qꝛ leſit deū. in foro iudiciali imponit̉ pena qꝛ leſit rē publicā. vr̄ tn̄ ꝙ ſi ſufficiēter fuerit pu nitꝰ in iudicio nō dꝫ ampliꝰ puniri in foro aīe ꝑ tex. in. c. qͣꝫuis. xxiij. q. v. vbi dr̄ ꝙ ſi ſufficienter fuerit ꝗs punitꝰ ꝑ iudicē puta decapitatꝰ nō pu niet̉ ampliꝰ ꝓ illo delicto. ſꝫ vide ad maͣꝫ q̄ dixi in. c. de his. sͣ. alle. ¶ Noͣ ꝙ fraudās pōdera vl̓ mēſuras punit̉ pena. l. cornel̓. de fal. ⁊ pena illiꝰ legis eſt bonoꝝ publicatio cū deportatōe. l. i. ff. de fal. Sꝫ aduerte qꝛ tex. in. l. pe. ff. eo. nō impo nit tātā penā fraudāti mēſuras ⁊ pōdera. ⁊ dic ꝙ pōt puniri in duplū. Item relegari in inſulaꝫ ⁊ aliā penā vr̄ ponere in. l. annonaꝫ. ff. de exͣor. cri. nā iuriſlator ibi aliā vr̄ imponere fraudanti mēſuras ⁊ aliā fraudāti pōdera. ſꝫ n̄ video bo. rōeꝫ diuerſitatꝭ. ſꝫ credo poſſe dici ꝙ cū iura va rie hͨ crimīa puniūt pōt iudex imponere quā pe nā vult de exp̄ſſis in iure. ar. in. l. qͦtiēs. ff. de ac. ⁊ obli. ⁊ in. c. qm̄. in fi. vt lite nō ꝯtēſ. pōt etiā ex cā illā penā mitigare etiā ſi ſit pena ſtatuti muni cipalis. l. ꝗd gͦ. §. pena grauior. ff. de his qui noͣ. infa. ⁊ ibi per Bar. quod noͣ. c Im dile Ctl. cēdit̓mi Cuꝫ res ſiꝰ dimidia iuſti p̄cij ī arbitrio ēptoris eſt vtꝝ rē reſtituat recuperato p̄cio vl̓ iuſtū p̄ci um ſuppleat. vel alit̓ ⁊ ſic. Tenet vēditio lꝫ ven ditor ſit deceptꝰ vltra dimidiā iuſti precij. pōt tn̄ venditor agere vt reſtituat̉ res vel iuſtum pre ciū ſuppleat̉ ⁊ ſi alteꝝ p̄ciſe petit ſuccūbit hͦ. d. pͦ ponit factū 2º. diffinit. 2ª ibi qꝛ vero. ¶ No pͦ cō tractū venditōis rei eccl̓ie nō eſſe ip̄o iure nullū ex deceptōe etiā magna vel enormi int̓ueniēte precio vt h̓ aperte ꝓbat̉. ¶ 2º. no vnum remedi um competēs vnicuiqꝫ neduꝫ eccl̓ie ſꝫ priuato ꝯͣctus reſciſſiuū .ſ. qn̄ quis decipit̉ in p̄cio vltra dimidiā iuſti p̄cij. qd̓ ꝓcedit tā ex ꝑte emptoris qͣꝫ vēditoris. In emptore pone exemplū vale bat res decem ⁊ emit vltra xx. In vēditorē ex emplū. cū res valeret decem vēdidit ꝓ quatuor nā iuſtum p̄cium ſunt decem. dimidia pars eſt quinqꝫ. ⁊ iſte reperit̉ deceptꝰ vltra dimidiam qꝛ vēdidit ꝓ quatuor. Si vero deceptio nō eſſꝫ vl tra dimidiā puta qꝛ vendidit ꝓ quinqꝫ rē valen tem decem nō cōpetit remediū reſcindendi cō tractū. qꝛ vſqꝫ ad dimidiā iura tolerāt deceptōꝫ l. in cauſe. ff. de mino. l. ij. C. de reſcin. vendi. Noͣ 3º. ꝙ ineptitudo libelli pōt opponi etiā poſt ſentētiā ⁊ in hoc vr̄ iſte tex. noͣ. qd̓ intelligo qn̄ talis eſt ineptitudo libelli. q̄ non ꝯcludit ius agē di nec ſuper eo ſentētia recte firmari pōt. ſecus aūt qn̄ libellus eſſet ineptus ex nimia gn̄alitate ad hoc qd̓ leg. ⁊ noͣ. in. c. abbate ſane. de re iudi. li. vi. ¶ Nō ꝙ in cā appellatōis vel iudicio nul litatis ſuperior iudex nō reformat ſententiā in ferioris. ſꝫ ſimpl̓r eam ꝓnunciat nullā ꝯſtito de nullitate. hic enī papa aditus ꝑ viā appellatōis vl̓ nullitatꝭ ſimpl̓r pronūciauit ſnīaꝫ nullā nec re formauit illā dando emptori arbitriū ſupplēdi iuſtū p̄ciuꝫ vel rē reſtituere. qd̓ videt̉ ꝯtra q̄ dixi in. c. cū Iohannes. de fide inſtru. ⁊ ꝑ Bar. in. l. ſi expreſſim. ff. de appel. ſed dic iſtū tex. procede re qn̄ proceſſus ex toto eſt nullus. ſicut h̓ erat ꝓ pter ineptitudineꝫ libelli dū petebat̉ alteꝝ p̄ciſe ex duobꝰ alternatiue obligatis. ſecꝰ vbi ꝓceſſus va luiſſet ⁊ ſnīa fuiſſet tm̄ nulla ul̓ iniuſta. qd̓ bn̄ noͣ. Exqͦ īfero ꝙ ſi iſti actores petijſſēt rē reſtitui vel iuſtū p̄cium ſuppleri. ⁊ iudex cōdēnaſſet p̄ci ſe ad reſtitutōem rei. ſuperior in iudicio appel latōis vel nullitatis reformaſſet ſentētiā dando emptori facultatē ꝓut petebat̉ in libello. ¶ In gl̓ i. in fi. ſed qͣre papa nō pronūciauit contractum nullū ex defectu ꝯſenſus capituli. So. non fuit ad hͦ actū nec fuit hoc probatum ſed ſimpl̓r in li bello allegatuꝫ. ⁊ per hoc declaratur glo. q̄ eſt in verbo reddēda. ¶ In glo. in v̓bo qōeꝫ in fi. ſꝫ q̄rit̉ quid poterant petere canonici de nouo. So. poterāt petere reſtitutōeꝫ in integꝝ p̄textu enormis leſionis. vt in. c. ad nr̄aꝫ. de re. eccle. n̄ alie. ⁊ puto ꝙ lꝫ ꝯpetat remediū de iure cōi qn̄ int̓uenit deceptio vltra dimidiā iuſti p̄cij nihilo minꝰ poterit eccl̓ia vl̓ mīor pete̓ reſtitutōꝫ in in tegꝝ. nec ob. ꝙ ſi dicat̉ ꝙ vbi ꝯpetit ordīariū re mediū ceſſat exͣordinariū. l. in cauſe. ff. de mīo. qꝛ illud procedit niſi pinguius ſuccurratur per remediuꝫ extraordinariū iuxͣ noͣ. in. c. ex parte. De emp. ⁊ vend. sͣ. d̓ reſcrip. ⁊ ī. c. i. de ī integ. reſti. li. vi. ī hͦ āt cau pīguiꝰ ſb̓uenit̉ ꝑ remediū reſtitutiōis ꝗa reſcin deret̉ ſimplicit̓ ꝯͣctꝰ. Itē ſatꝭ ē ꝓbare enormē leſi onē abſqꝫ eo ꝙ ꝓbaret̉ decepº. vltͣ dimidiā iuſti p̄cij. Itē pn̄t canōici age̓ de dolo ſi dolus īterue nit. Itē allegare nullitatē ex d̓fectu forme. hos gͦ ⁊ ſil̓es modos agēdi recitat iſte tex. in fi. In glo. fi. ī fi. ibi n̄ valet ꝯͣctꝰ. noͣ bn̄ glo. ī eo ꝙ pōit dr̄iam int̓ ꝯͣctū bone fidei ⁊ ſtricti iuris. vt ſi do lus dedit cām ꝯͣctui bone fidei ſit ip̄o iure ꝯͣctꝰ nullus. ſecꝰ ſi dedit cām ꝯͣctui ſtricti iuris. ⁊ ꝗ di cant̉ cōtractꝰ bone fidei ⁊ ſtricti iuris ⁊ qͣre ſic dicant̉ cū in qͦlibꝫ ꝯͣctu reꝗͥrat̉ bona fides vide bonā glo. in. c. cū venerabil̓. de excep. Sꝫ Ne. de bel. ꝑtica tenet ꝯͣriū reprobādo glo. iurꝭ ciuil̓ q̄ tenet idē qd̓ iſta. ī. l. ij. C. de reſcin. ven. ⁊ in. l. eleganter. ff. de dolo. dicit .n. ꝙ dolus nūqͣꝫ an nullat ꝯͣctū ipſo facto ſiue ſit bone fidei ſiue ſtri cti iuris mouet̉ īter cetera. ꝗa exqͦ ꝯͣctus habet ſb̓alia ſua puta ꝯſenſum ꝯͣhentium ⁊ p̄ciū debet tene̓. l. dolū. C. de īuti. ſtipu. ⁊. l. ſi ꝗs cū alit̓. ff. d̓ verb. ob. nec ē verū dice̓ ꝙ dolus hͦ cāu īpediat ꝯſenſum. quia ſi hͦ eēt verū nō vale̓t ꝯtractꝰ etiā ſtricti iuris cuiꝰ ꝯͣriū eſt exp̄ſſum in iuribꝰ p̄alt̓ nā dolus nō īteruenit h̓ in cōtractu ſꝫ in cā ꝯͣctꝰ ꝗa p̄tēdit vēdere lꝫ fuerit deceptꝰ in cā ꝓpt̓ quā fuit īductꝰ ad vēdēdū. ad idē allegatur. l. metꝰ. §. volenti. ff. qd̓ me. cā. vbi tenet ꝯͣctus initꝰ per metuꝫ licet veniat reſcindēdus ꝑ actionē quod metus cauſa. vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. abbas. qd̓ metꝰ cā. Itē hec dr̄ia ẜm eum iure non ꝓbatur. ⁊ cū hac opi. Pe. tranſiuit Io. an̄. h̓. Sꝫ Bar. in. d̓ l. elegant̓ ſuſtinet glo. ⁊ mouet̉ multꝭ motiuis in ter cetera adducit ꝙ dolus dans cām ꝯͣctui ma numiſſiōis reddit illū ꝯͣctū ipſo iure nullū. vt in illa. l. elegāter. ſi gͦ ꝯtractum ita fauorabilt ānul lat multo fortius ꝯͣctū minus fauorabilē. nō ob. d. l. metū. quia ibi nō fuit ꝗs ita deceptꝰ in ꝯͣctu nec in cā ꝯͣctꝰ ſed volēs euitare mētū rē vēdidit nā coacta voluntas volūtas eſt. xv. q. i. merito. ſed in cāu noſtro dolus excluſit ꝯſenſum ī cau ſa contractus. ꝗa agebat iſte vēdere ex illa cau ſa q̄ erat falſa. Et ſi dices qͣre nō ſic ānullat ꝯtra ctū ſtricti iuris. ℟ndet̉ ꝗa ꝯͣctus ſtricti iuris iu dicat̉ ſtricte. ꝯtractꝰ v̓o bone fidei iudicatur ẜm maximā eꝗtatē ⁊ multa veniūt de ꝗbus exp̄ſſe nō fuit actū. vt noͣ. in. d. c. cuꝫ venerabil̓. ⁊ hanc opi. tene. Sed excipe cāum qn̄ dolus īteruenit in ſpūalibus. nā talis dolus non ānullat actum neqꝫ pōt excipi qn̄ fuit īductꝰ ad bonū ꝗa non pōt ꝓpͥe dici dolus. exēplum dolo te induxi ad ītrandū religionē tenet ingreſſus ad hͦ qd̓ legit ⁊ noͣ. ī. c. cū dilectus. qd̓ metꝰ cā. Itē vide noͣ. gl ff. de ritu nup. l. a diuo. q̄ vult ēt hāc regulā falle re in mr̄imonio. vt ſi dolo te īduxi ad mr̄imoni um ꝯͣhendū qd̓ pōt eē rōne p̄dicta fauore ſpiri tualiū. Itē cape aliā limitationē lꝫ contractꝰ rōe doli ſit nullus tn̄ d̓ceptus pōt ſi vult ſtare illi cō tractui ne dolus ꝓſit doloſo. nā nullitas cauſat̉ in fauorem dolum paſſi ⁊ non īferentꝭ quia iura ſubueniūt deceptis ⁊ nō decipiētibus. c. cū vni uerſoꝝ. de reꝝ ꝑmū. qd̓ intellige niſi cōtractꝰ ſit a lege ꝓhibitꝰ. vt in. d. l. a diuo. vbi glo. noͣ. ¶ Sꝫ opp. ꝯͣ tex. exͣ glo. ⁊ videt̉ ꝙ iſta ſnīa debuit tenere ꝑ. l. miles. §. decē. de re iudi vbi pꝫ ꝙ cō tra dn̄m ſerui ꝗ dānum intulit poſſuꝫ agere ⁊ p̄ ciſe pete̓ reſtitutionem dāni ⁊ ſic poteſt dn̄s ſim plicit̓ ꝯdēnari ſꝫ dn̄s hꝫ poteſtatē reſartiēdi dā num vl̓ dādi ẜuū ꝓ noxa .i. ꝓ dāno. ita dicemꝰ ī ꝓpoſito lꝫ ſimplicit̓ petat̉ reſtituº. rei vendite dꝫ nihilominꝰ tene̓ libellus ⁊ ſnīa īde lata. ſꝫ actor hꝫ facultatē ſupplēdi iuſtū p̄ciū ſi vult gͦ iſta ſnīa nō debuit ꝓnūciari nulla. So. ꝯͣriū ꝓcederet et cōcluderet ſi teneremꝰ opi. qͦrūdā ꝗ tenuerunt rē reſtitui ſolū eē in obligatōe ⁊ ſuppletiōe iuſti p̄cij ī facultate. ſed ꝯͣriū ē veꝝ vt ſatis colligitur hic. ⁊ in. d. l. ij. vtrūqꝫ .n. eſt in obligatione alter natiue tn̄ iō non potuit alterū ex alternatiuis p̄ ciſe peti nec ad alterū fiet cōdēnatio qd̓ eſſet pe tere plus cauſa. vt in. c. vno. de plus peti. ſꝫ ī. d. l. miles. reſartio dāni erat ſolū in obligatiōe. tra ditio v̓o ſerui ꝓ noxa erat in facultate iō potuit alterū preciſe pete̓. ⁊ hāc opi. tꝫ Io. an. hic ⁊ cōi ter doc. noſtri Ex quo īfertur noͣbile dictum ꝙ ēt re vendita ꝑempta pōt agi vt ſuppleat̉ iuſtuꝫ p̄cium quod non eſſet ſi ſuppletio precij eſſꝫ ī fa cultate ⁊ nō in obligatōe. ꝓ hoc fac̄ ꝗa quando duo alternatiue ſūt in obligatione vno ꝑempto remanet aliud ī obligatiōe. l. plerūqꝫ. ff. de iure do. ⁊. l. ſtichum. ff. de v̓bo. ob. Et ex hoc poſſet ſequi vnū ſatis abſurdū ꝙ ſi res vēdita adhuc exiſtens penes venditorē periret cāu cū pereat emptori ⁊ nō vēditori iuxͣ ea q̄ habentur in. l. ne ceſſarie. ff. de peri. ⁊ commo. rei ven. qd̓ pōt agi ad ſupplemētū iuſti p̄cij exqͦ vtrūqꝫ eſt in obli gatione alternatiue qd̓ bene noͣ. Eruenitꝰ bona vnde vxor Si vir hēat alia poſſit ſibi conſulere ⁊ conſentiēte vxo re re ꝓpter nuptias donatam vxori vendiderit emptorē ꝗ ſpacio. xxx. ānoꝝ rē poſſedit non po teſt vxor inquietare ſuꝑ ea maxīe ſi p̄cium fuit ꝯuerſum ī cōmunē vſum viri ⁊ vxoris. h. d. ſecū dum ītellectū quē. jͣ. tenebo. ⁊ eſt cāus noͣbilis li mitās ius ciuile. ſꝫ ẜm Io. an. nō oportꝫ adijce̓ maxīe ſꝫ oīa illa tria neceſſario reꝗruntur. cōis diuiſio. 2ª ibi ꝗa igit̉. ¶ Nota primo ꝙ res do nata vxori a viro ꝓpterꝭ nuptias non poteſt alie nari per maritum etiam conſentiente vxore. vt ī aucͣ. ſiue a me. C. ad vell̓. niſi duobus interueni entibus. primo ꝙ vxor conſentiat poſt biēnium ſecunda vice. Item ꝙ tm̄ ſit in viri facultatibus vt indēnitati vxoris poſſit conſuli ⁊ requirit̉ vt facultas ſit ī bonis mariti nō ſolū tꝑe ꝯͣctus vt ꝗ dā dixerūt ſꝫ ēt tēpore qͦ vxor agit ſeu age̓ pōt. vt̓ noͣ. in. d. aucͣ. ſiue a me. ⁊ hic cōmuniter ꝑ doc to. alle. non eēt ſufficienter cōſultum vxori. ⁊ hͨ fuit dubitādi rō. quia nō interuenit 2ꝰ cōſenſus De emptꝭ. ⁊ ven. hic poſt biēniū. ⁊ iō eſt difficile videte rōeꝫ deci dēdi in ꝯriū de qͣ dicet̉ cū glo. ¶ No 2º. ibi in ti. iuſto ꝙ in p̄ſcriptōe. xx. annoꝝ. allegat̉ titulus. ⁊ dicit Goſ. hͦ nō eſſe neceſſariū de iure ciuili. vt C. de p̄ſcrip. xxx. vel xl. annoꝝ. qͣſi ꝑ totū. ſꝫ qꝛ cā erat h̓ in foro eccl̓iaſtico. iō h̓ fuit allegatꝰ titu lus. hͨ rō n̄ ē indiſtincte vera. qꝛ etiā de iure cano nico nō reꝗrit̉ titulꝰ niſi qn̄ p̄ſcriptio eſt ꝯͣ ius. vt in. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. qͦ caſu puto idē eſſe de iur̄ ciuili. nā poſſeſſio ꝯͣ ius p̄ſumit̉ eſſe īiuſta. ⁊ poſ ſeſſor p̄ſumit̉ in mala fide. l. quēad modū. C. de agri. ⁊ cen. li. xi. ⁊ ſic nō hꝫ locū p̄ſcriptio. x. an noꝝ. nec eſt aliqͣ drīa in p̄ſcriptōe. inter ius ca nonicū ⁊ ciuile niſi in p̄ſcriptōe cū mala fide. q̄ nō currit ẜm canonicū. ⁊ in hͦ ſtat̉ iuri canonico c. fi. de p̄ſcrip. ¶ In glo. hͨ glo. facit fortit̉ ꝯͣ tex. videt̉ ꝙ ea q̄ allegant in tex. ꝓ ꝑte emptricꝭ. nō hn̄t excludere vxorē. nō enī obſtat pͥma allega tio ꝙ vxor ꝯſenſerit alienatōi. qꝛ talis ꝯſenſus n̄ ꝓdeſt vt eſt tex. in aucͣ. ſiue a me. C. ad vell̓. ⁊ a pertiꝰ in corꝑe vn̄ ſumit̉. in aucͣ. vt īmobilia an̄ nup. dona. colla. v. niſi poſt biēniū a tꝑe pͥmi cō ſenſus iteꝝ mulier ꝯſentiat. ⁊ ſit tm̄ in bōis viri vnde poſſit vxori cōſuli loco illiꝰ rei alienate. ſꝫ h̓ nō apparet 2ᵐ ꝯſenſuꝫ int̓ueniſſe. ōª allegatio nō ꝓdeſt videlꝫ ꝙ fluxerat tp̄s. xxx. annoꝝ. qꝛ ꝯſtāte mr̄ionio nō currit p̄ſcriptio in rebꝰ dotali bus. cū mulier agere nō poſſit niſi poſt ſolutum mr̄ioniū vel poſtqͣꝫ incipit vir male vti rebꝰ ſuiſ l. in rebꝰ. C de iur̄ do. 3ª allegatio ꝙ ī ꝯmunes vſus fuerit p̄ciū ꝯuerſuꝫ nō ꝯcludit ſaltim ꝓ ea ꝑte q̄ fuit verſa in vtilitatē mariti. cū etiā nō ſuf ficiāt iſte allegatōes ſeꝑate nō debēt ſufficer̄ ſil̓ vnite. qꝛ ex ſeꝑatis ⁊ diuerſis ſpēbus nō cōclu dūt. ſicut dicimꝰ in ſil̓i. ꝙ ꝓbatōes minꝰ potētes q̄ ſunt diuerſi ſpēi nō ꝯiūgunt̉ ad faciēdū vnam ꝓbatōeꝫ plenā. vt noͣ. in. c. fi. de iur̄iur̄. ⁊ dixi in c. cū cām. de ꝓba. ⁊ ꝑ Bar. in. l. admonēdi. ff. d̓ iur̄iu. hinc dicimꝰ ꝙ duo imꝑfecta nō faciūt vnū ꝑfectū. xxiij. di. qͦrūdā. Glo. ponit duas ſo. ⁊ ꝑ ꝯn̄s duas lec. ad tex. pͥma ꝙ vxor nō debebat h̓ lucrari donatōeꝫ ꝓpter nuptias ſꝫ erat locus di ſpoſitōi iuris cōis vt ſoluto mr̄ionio donatio re diret ad heredes mariti. ſicut ⁊ dos ad he̓des vxoris. c. i. ⁊. ij. de dote poſt diuor. reſti. ⁊ ſic nō intererat mulieris nūc agere ꝓ re donata ꝓpter nuptias. hͨ ſo. nō habet ſcrupulū. ſꝫ nō cōuenit lr̄e fruſtra enī allegarent̉ rationes h̓ poſite. Sꝫ abbas cui placet hͦ lec. nōt ex tex. iudicem poſſe moueri ad decidendū ex rōe nō allegata ꝑ ꝑteꝫ qͣſi velit dicere ꝙ papa nō fuit motꝰ pͥncipaliter propt̓ allegatōeꝫ de qͣ in tex. ſed ꝓpt̓ rōem quaꝫ dixi. Nōͣ hͨ dictū ⁊ lꝫ ſit verū in ſe nō tn̄ iudicio meo ꝯgruit lr̄e in eo ꝙ papa in decidēdo habu it reſpectū ad ꝯtenta in tex. vt pꝫ ibi ſi vera ſunt q̄ premiſimꝰ. ¶ 2ª ſo. glo. eſt ꝙ vxor ex ſpeciali pacto debeat lucrari donatōem ⁊ ponderat̉ cur ſus tanti tꝑis nō ad preſcriptōem cōplendaꝫ ſꝫ ad preſumendū ꝯſenſuꝫ mulieris 2º. int̓ueniſſe poſt biēniū ex mora tanti tꝑis. ⁊ hͦ dictū qd̓ cōi ter nō ſolet reprobari eſt valde ſingulare ⁊ miro mō limitat p̄alleg. aucͣ. ſiue a me. ⁊ facit gn̄aliter vt ex curſu magni tꝑis p̄ſumatur ſolēnitas ex trinſeca ⁊ in hͦ eſt ſemꝑ menti tenenda hec glo. ¶ Sꝫ circa hāc ſolutōeꝫ multū dubio vltra ali os cū enī ꝯſtānte mr̄ionio nō poſſit agere muli er. vt. sͣ. dixi ⁊. jͣ. clarius ⁊ ſic ꝯͣdictio ſua nō pro deſt. gͦ patiētia nō operat̉ tacitū ꝯſenſuꝫ. nā eiꝰ eſt nolle cuiꝰ eſt velle. ſed vxor ꝯſtante mr̄ionio nō pōt ꝯͣdicere qꝛ nō pōt agere gͦ tacendo non videt̉ acꝗeſcere. Hoſti. h̓ nitit̉ ꝓbare ꝙ q̄libet ra tio hic alle. de per ſe ſufficiat. ſed ꝓcedat cū ſuꝑ pletōe ⁊ diuinatōne ⁊ extorſionē lr̄e. ideo dicta ſua cōiter in hͦ nō recipiūtur. Io. an. forte habē do reſpectū ad tex. prealle. ibi ſi vera ſunt ⁊cͣ. di cit poſſe dici ꝙ iſte tex. ponit caſuꝫ ſpēalē cōcur rētibus oībus iſtis tribus de ꝗbus in tex. ſimile qd̓ noͣ ẜm eū. sͣ. de offi. dele. c. ꝯſultatōibus. ⁊ ſic aucͣ. ſiue a me. reciperet hāc nouā limitationem iſtis tribus ꝯcurrentibꝰ. ſed certe hoc dictū non placet qꝛ papa nō intendit h̓ induce̓ ius nouum qd̓ pꝫ ex eo qꝛ rn̄dit ad ꝯſultatōeꝫ. vt noͣ. in glo. c. ꝯſultatōi. de tēpo. ordi. ⁊ in. c. ex tua. de fi. p̄ſb̓. nec inter laicos ad diminutōem iuris mulieris papa de facili induxiſſet ius nouum. dn̄s An. h̓ dicit ꝙ curſus tanti tꝑis pōt h̓ ponderari dupli citer. pͦ ad preſumendū ẜm ꝯſenſuꝫ vt dicit glo. 2º ad cōplendum preſcriptōem. lꝫ enī p̄ſcriptio ẜm eū nō currat in rebus dotalibus cōſtāte ma trimonio. ſecus in rebꝰ donatis ꝓpter nuptias qꝛ illaꝝ reꝝ etꝭ ꝯſtāte mr̄ionio vxor ē dn̄a. ⁊ ſi hͦ dc̄m eēt verū putareꝫ valde ſingulare. ſꝫ no cre do ꝙ ꝓcedat. ¶ Sed ꝯͣ hanc rationem facit pͦ. qꝛ preſcriptio ſaltem de iure canonico ẜm ꝙ hic tractabat̉ iſta cā nō currit cū mala fide. c. fi. de p̄ ſcrip. ſed iſta emptrix ſciebat iſtam domum eſſe donatam vxori propter nuptias. qd̓ pꝫ ex eo qꝛ allegabat mulierē conſenſiſſe. ergo non poterat preſcriptio procedere cū eſſet ꝯͣ ius cū nō int̓ue niſſet ſcd̓s ꝯſenſus mulieris ⁊ ꝗ ꝯͣ iura mercat̉ bonā fidē nō p̄ſumit̉ hr̄e vt in rl̓a ꝗ ꝯͣ. lib. vi. ¶ Itē ꝯͣ dc̄m dn̄i An. reperio glo. noͣ. ad lr̄am in aucͣ. vt immobilia. an̄ nup. dona. ꝯͣcte. colla. v. in v̓. in rē. q̄ aꝑte vult ꝙ etiā ſuꝑ rebꝰ donatis ꝓpt̓ nuptias nō agit mulier niſi ſoluto mr̄imonio vl̓ a tꝑe qͦ maritus incipit vergere ad inopiā. ſicut dicimꝰ in rebus dotabilibꝰ. ⁊ qͣꝫ qͣꝫ illa glo. aꝑto iure nō ꝓbat̉. Ego tn̄ ꝓbo per rōem donatio q̄ fit vxori a viro nō operatur vt vxor ea re ſibi do nata debeat vti frui quēadmodum maritus vti tur re dotali. nam ex contrario maritus non hꝫ p̓uilegiū in fructibꝰ rei dotalis lucrādis propter onera mr̄imonij. qꝛ vxor hēret tātūdē de boniſ mariti cū fiat cōiter donatio in tanta quātitate quāta eſt dos. ita dicit glo. ſing. in aucͣ. de non eligend. ſecundo nub. in verbo percepit. quam ſemper nota. quia credo ꝙ non ſit textus qui hͦ dicat. operatur ergo illa. donatio principaliter De emp. ⁊ vend. vt cautius ſit ꝯſultū vxori ſuꝑ rebꝰ dotalibꝰ. nā lꝫ oīa bona mariti ſint tacite obligata vxoi ꝓ do te. iſta tn̄ ſic donata ſpēaliꝰ ⁊ ſtrictiꝰ. vn̄ ī aliena tiōe alteriꝰ rei mariti ſuffic̄ vnicꝰ ꝯſenſus mulie ris. l. ēt. C. ad vell̓. ſꝫ ī iſtis rebꝰ donatꝭ reꝗͥritur xꝰ ꝯſenſus mulie̓iſ poſt biēniū. vt ī. d. aucͣ. ſiue a me. cū gͦ ꝯſtāte mr̄imonio vxor n̄ poſſit vti ⁊ frui rebꝰ ſic donatꝭ gͦ nec ꝓ ill̓ age̓ pōt ſic̄ nec ꝓ rebꝰ dotalibꝰ. cū gͦ iudicent̉ ī hͦ a pari res donate ꝓpt̓ nuptias ⁊ res dotales debemꝰ dice̓ p̄ſcriptiōꝫ n̄ curre̓ ꝯſtāte mr̄imonio parit̓ in vtriſqꝫ qd̓ ē aꝑ te ꝯͣ dc̄m do. An. ⁊ pondera. ꝗa glo. iſta hͦ ſentit dū dic̄ p̄ſcriptōeꝫ nō ꝓdeſſe ꝯſtāte mr̄imōio. ex ꝗbꝰ oībꝰ videt̉ ꝙ ītellectꝰ hꝰ. c. ſit difficillimꝰ ꝓ pt̓ iura ꝯͣria. ſꝫ ꝓ nūc poſſumꝰ dice̓ ꝙ p̄ſumat̉ ta citꝰ ꝯſenſus ex curſu tāti tēporis n̄ ſolū ꝯſtante mr̄imonio ſꝫ eo diſſoluto qd̓ tn̄ in v̓itate ex toto n̄ ꝓcedit. ꝗa lr̄a aꝑte dic̄ ꝙ illud tēpꝰ. xxx. anno rū fluxerat ꝯſtāte mr̄imonio. ſꝫ pͥma lec. glo. poſ ſet teneri abſqꝫ ſcrupulo ⁊ cogita. ꝗa 2ª lec. glo nō pōt ex alio ſuſtineri. nā tex. ī aucͣ. vt īmobilia p̄all̓. reqͥrit 2ᵐ ꝯſenſū poſt biēniū vt mulier īte rim potuerit mature cogitare ⁊ ſic cautior vēire ad 2ᵐ ꝯſenſum. q̄ ꝗdē rō oīno ceſſat muliere ta cente. Itē vbi agit̉ de re oneroſa tacens nō ha betur ꝓ ꝯſentiente īmo ꝓ ꝯͣdicente. l. filiuſfa. § īuitus. ff. de ꝓcura. ⁊ noͣ. ꝑ Inno. ī c. ī geneſi. d̓ elec. ꝑ glo. in regula is qui tacet. li. vi. Fictus D nōſtram cpcora verꝰ ē creditor cogit̉ reſtitue̓ rē ī v̓ita te pigͦratā ſꝫ ficte vēditā ſi ſatiſfactū ē ſibi d̓ ſorte fructibꝰ ꝯputatꝭ ita cōit̓ ſūmat̉. ſꝫ hͨ ſūmatio ē de īdubio iō ſūmo iuxͣ lr̄am noͣbiliꝰ ſic. Si ī vēditi on apponit̉ pactū de recuꝑanda re poſt certuꝫ tēpꝰ modico ꝯſtituto p̄cio p̄ſumit̉ pignꝰ ⁊ n̄ ven ditio. ⁊ ē caſus ſingularis. pͥma ꝑs narrat factū. 2ª dat iudicē. ibi ꝗa igit̉. ¶ Noͣ primo ibi ne ꝑ canonem. iūcto fi. ibi ꝑ penā ī lateranēſi cōcilio ⁊cͣ. ꝙ ꝯſtitutio penalis hꝫ locū nō ſolū ꝯͣ directe veniētē ꝯͣ iuris diſpoſitionē ſꝫ ēt ꝯtra ficte ⁊ īdi recte venientē. vn̄ pena ſtatuta ꝯͣ vſurarios ꝓce dit ꝯͣ fictos emptores ꝗ ī v̓itate ſūt vſurarij. facit l. non dubiū. C. de legi. ⁊ regl̓a fi. de re. iu. li. vi. vbi dr̄ ꝙ is cōmittit ī legē ꝗ v̓ba legis āplectenſ ꝯͣ legis nitit̉ volūtatē. At ex hͦ ⁊ multꝭ alijs ꝯſului pridie in noͣbili articulo ⁊ nouo an teſtm̄ iſtoruꝫ ꝗ vēdūt rem carius ꝓpter ſolutionē p̄cij dilatā ſit ipſo iure nullū per diſpoſitionē. c. qͣꝫ qͣꝫ. d̓ vſu li. vi. preſupponēdo ꝙ hͦ ſit publicū ⁊ indubita tū. vtputa ꝗa eaſdē merces precio īcontinēti ſo luto vendit ꝓ certo p̄cio. ſed cū vēdit̉ ad credē tiam eaſdem merces vēdit pro maiori p̄cio ⁊ cō ſului ꝙ teſtamentum eſſet nullū. quia tales ſunt vſurarij. vt eſt tex. in. c. nauiganti. de vſuris. et publici ſunt exquo hoc publice exercēt vt patet ī libris eorūdem quod bn̄ noͣ. ¶ Noͣ 2º. ar. opti mū ꝙ pactū de retro vēdēdo cū modicitate p̄cij faciūt preſumi ꝯͣctum feneratitiū. iſte tamen tex. ex toto hͦ nō ꝓbat ſꝫ optime facit in ar. infra ta mē dicā latius an hͦ ſit verū. ¶ No ꝙ īſtrumen tū nō iudicat̉ ab eo qd̓ eſt ſcriptuꝫ ſꝫ ab eo qd̓ ē actū īter ꝑtes. nā plus valꝫ qd̓ in v̓itate agit̉ qͣꝫ qd̓ diſſimulate ſcribit̉. C. plus vale̓ qd̓ agitur ꝑ totuꝫ. ⁊. jͣ. qui. fi. ſint legi. per tuas. ⁊ vide d̓ hoc ꝯͣctu ſimulato glo. ſingu. in. l. iij. C. plus vale̓ qd̓ agitur. q̄ dicit ꝙ nō firmatur iuramēto nec obli gat iurantē ad obẜuationem ꝗa ſimulate videt̉ appoſitum. ¶ Ultimo nota ꝙ heres debitoris pōt allegare ꝯͣctū factū ꝑ defunctū eē feneratitiū ⁊ ꝓbare ꝑ p̄ſumptiōes licet defunctus tacuerit in vita. Et noͣ ꝙ dr̄ pate̓ id de quo ꝯſtat ꝑ p̄ſūpti ones. ꝓ hoc bo. tex. in. l. lꝫ. ff. de lega. i. vbi dicit ꝙ poteſt dici euidēs ⁊ fac̄ ad ſtatuta. ¶ In glo in v̓bo patet ibi p̄ſumit̉. nō ex hac glo. iūcto tex ꝙ vſurarius ꝯuincit̉ ꝑ ſolas p̄ſumptiōes vrgen tes. ⁊ vide ad idem bonū tex. in. c. cū in dioceſi. jͣ. de vſuris. ſꝫ ex glo. hac ⁊ ſe. non colligitur cla re ex ꝗbus papa colligit hic p̄ſumptionem ꝯtra illum contractum in forma emptiōis ſcriptum. ⁊ doc. hic ſparſim ⁊ vario modo loquūtur ⁊ ali quid ponitur in. c. illo vos. jͣ. de pigno. ⁊ ꝗa maͣ qͦtidiana ē expediā ītellectū hꝰ. c. ⁊. c. illo vos ⁊ qͦrūdam alioꝝ iurium enumerando ꝗnqꝫ caus. ¶ Primus caſus eſt cū venditio fit iuſto p̄cio ⁊ ſolum apponitur pactum de retro uendēdo qͦ caſu dic contractum non p̄ſumi vſurarium nec pignoratitiuꝫ ⁊ emptor lucratur fructus donec retro vendatur nec computabitur in reſtitutiōe fructus in ſortē. vt eſt tex. in. l. ij. C. de pac. īter emp. ⁊ ven. ⁊ ꝙ procedat illa lex de iure canoni co aꝑte vult iſta glo. ⁊ clarius archidi. xiiij. q. iij in. c. pleriqꝫ. ⁊ facit iſte tex. qui non ſolum pōdo rat pactum de retro uēdēdo ſed ꝙ non licebat recuꝑare qn̄cūqꝫ. Itē hic interuenerat modici tas p̄cij vt. jͣ. clarius dica. illud ergo ſolū nō ſuf ficit ad p̄ſumendum contractum feneratitiuꝫ. ſꝫ li ꝯͣhentes aliud egerīt tenētur de eo ſatiſfacere ¶ Scd̓s caſus magis dubitabilis eſt qn̄ inter uenit pactum de retro uēdendo ꝓ modico p̄cio nūꝗd ex iſtis duobꝰ debet p̄ſumi contractus fe neratitius ⁊ iſte caſus eſt magis dubitabil̓. Dy pꝰ Ia. de are. in. l. iij. C. plus valere quod agit̉. tꝫ ꝙ nō ēt ſi ꝯcurrat tertiū ꝙ emptor ſit vſurari us ⁊ nitit̉ reſponde̓ ad iſtū. c. ⁊. c. illo vos. ſꝫ reſ ponſum nō placꝫ Io. an. ī. d. c. illo vos. nec alit̓ declarat. ſꝫ iſta glo. iūcta glo. ſe. videt̉ velle ꝙ hͨ duo ſufficiāt. ⁊ aꝑtius tꝫ glo. quā ſemꝑ noͣ. in. c. ꝯq̄ſtus. de vſuris. ⁊ archidi. ī. d. c. pleriqꝫ. ſentit do. An. ī. d. c. illo vos. hͦ tn̄ exp̄ſſe nō ꝓbat̉ iure. ꝗa in hoc. c. fuit preſumptio magis vrgens. ꝗa fuit appoſitum pactum de retro uēdēdo a ſeptē nio vſqꝫ ad nouēnium ⁊ ſic non licebat recupa re rē vēditā qn̄cunqꝫ ſed volebat interim lucra ri fructus cā vſure. dictū tn̄ in ſe videtur verū. ⁊ noͣ. ꝗa ex modicitate precij preſumitur qualitas contractus. vt eſt glo. noͣ. in. l. i. ff. de ſuꝑficiebꝰ. ⁊ per Bar. in. l. cōteꝫ. §. ꝗ maxima. de publica. Pe emptꝭ. ⁊ ven. ⁊ facit tex. in. l. cū hi. §. modus. ff. de trāſac. nā nemo p̄ſumit̉ iactare ſuū. c. ſuꝑ hͦ de renū. ⁊ in. l. cū de īdebito. ff. de ꝓb. puto tn̄ ꝙ nō ſufficiat q̄li iniuſticia p̄cij. ſꝫ dꝫ eē p̄ciū valde tenue reſpectu valoris rei duplici reſpectu. pͦ qꝛ ꝯͣhentes ſolent ſe deciꝑe in p̄cio. 2º. qꝛ res minꝰ valet ꝓpter illd̓ onus vēdendi in venditōe appoſitū. ar. in. l. fun di ꝑtē. ff. de ꝯͣhen. emp. ⁊ maxīe hͦ ꝓcederet ſi emptor eſſet vſurarius ⁊ noͣ hūc caſuꝫ. qꝛ qͦtidie accidit ⁊ habes noͣbiles auctoritates. ¶ Tertiꝰ caſus eſt qn̄ fit pactū de retro vēdēdo certo ter mino elapſo ꝓ modico p̄cio. ⁊ talis ꝯͣctus p̄ſu mit̉ feneratitiꝰ. ⁊ iſte eſt ꝓpͥe caſus hꝰ. c. nā pre ſumptio eſt ꝙ interim voluerit emptor lucrari fructꝰ ¶ Quartꝰ caſus qn̄ fuit appoſitū pactuꝫ de retro vēdēdo in cariori p̄cio ⁊ ꝙ fructꝰ cōpu tarent̉ in ſortē. ⁊ ille ꝯͣctus p̄ſumit̉ feneratitiꝰ. ⁊ iſte eſt ꝓprie caſus. c. illo nos. ⁊ orit̉ hͨͦ p̄ſumptio ex pacto appoſito ꝯͣ naͣm ꝯͣctꝰ. nā ſi erat vera vē ditio debebat emptor lucrari fructꝰ. illud enim pactū ꝯgruit magis natura ꝯͣctꝰ pignoratitij. ⁊ il lud qd̓ voluit vltra pͥmū p̄ciū p̄ſumit̉ extortum cā vſure. ¶ Quintꝰ ⁊ vltimꝰ caſus eſt qn̄ ꝗs pe tebat mutuū offerēdo reꝝ ſuaꝝ hypothecā ⁊ a lit̓ dic̄ nolo mutuare ſꝫ emere. ⁊ ſic ſecutꝰ fuit cō tractus emptionis. quo caſu dicit Hoſti. ꝙ ex hͦ ſolo noſtri vſurarij moderni cōuincunt̉. Sꝫ vr̄ velle Hoſti. ex illis v̓bis ꝙ oꝫ ꝙ emptor ſit vſu rariꝰ. al̓s aūt ego nō video vt illa pͥma reꝗſitio ꝑ ſe ſufficiat. naꝫ ſepe quis vellet recipere mutu um ⁊ non reperit mutuantē. ſed facilius reperit emptorem rei quā vult obligare. ſꝫ poſſet ꝓce dere illud dictū qn̄ venditio fuit ſecuta ꝓ illa pe cunia. quā petebat mutuo. nam tūc modicitas precij cū p̄ſumpta volūtate que colligit̉ ex pͥma reꝗſitōe preſumitur ꝙ cōtractus ſit vere pigno raticius qd̓ in dubio procederet qn̄ cuꝫ hoc fuit appoſitū pactū de retro vendendo ⁊ ꝑ hͨ habes multa iura declarata ⁊ rn̄ſionē ad ꝯͣria formata in ſequenti glo. nā ſola modicitas p̄cij nō eſt ſuſ ficiens. ar. doli. ſed oportet ꝙ cōcurrāt alie pre ſumptiones de quibus. sͣ. Um cauſa.n c. cuꝫo Sūma vt lecti. sͣ. e. ⁊ eſt ꝑs. c. cū cā. sͣ. de teſti. Nō p̄caſum in qͦ ꝓcedit libellus incertus ⁊ ali natiuus. nā ſufficit in libello ꝓponere ꝙ res va lebat lōge plus. ⁊ ꝙ vēditor fuit deceptꝰ vltra di midiā iuſti p̄cij. nec eſt opus aliter det̓mīare de ceptōem ⁊ ſatis eſt cōcludere alternatiue vt pe to rem reſtitui vel iuſtū preciū ſuppleri ⁊ hͦ ideo qꝛ incertitudo nō reddit rem dubiā. ſꝫ habet̉ ꝓ certo in caſu iſto al̓s aūt regl̓arit̓ nō ꝓcedit libe lus alt̓natiuus vt noͣ. in. c. cōſtitutꝰ. de in integ. reſti. ⁊ de libello formādo in hac maͣ ⁊ de mō ꝓ bādi certū valorē rei vide ꝑ Bar. in. l. ij. ff. de re ſcin. ven. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. cū cām. p̄alle. ¶ 2º. noͣ ꝙ ſufficit qͣꝫtūcūqꝫ modica deceptio vltra dimidiā iuſti p̄cij ad hͦ vt contractus veniat emendādus quare aūt requiratur deceptio vltra dimidiam dic ꝙ ex eo qꝛ vbi vicium eſt potentius qͣꝫ ratio fauens ꝯͣctui actus denominat̉ a potentiori ar. in. l. querit̉. ff. de ſta. ho. vnde cōtractus iſte vr̄ vicioſus extante deceptōe. ſed vbi rō fauens cō tractui eſt potentior qꝛ preciū eſt maius qͣꝫ dece ptio vel ſaltim equales. tūc cōtractus ſuſtinet̉. Sꝫ oppo. ꝯͣ tex. nā quiſqꝫ preſumit̉ ſcire valorē ſue rei. l. ſi ꝗs. C. de contrahen. emptꝭ. gͦ venden do pro minori p̄cio videt̉ voluiſſe donare id qd̓ erat plus. ar. in. l. cāpanus. ff. de ope. li. ⁊ in. c. fi. jͣ. de ſolū. gͦ talis ꝯͣctus nō debet reſcindi p̄textu deceptionis per tex. l. cū donationis. ff. de ꝯͣhē. emptꝭ. vbi dicit̉ ꝙ ſi donatōis cā quis vendidit pro modico precio non auditur volens venire cōtra volūtatē. So. conclude vt colligitur ⁊ noͣ in. d. l. ij. ⁊. l. ſi quis cū aliter. de v̓. ob. per Bar. Aut vero quis ſciebat valorē rei. ⁊ vendidit ꝓ minori p̄cio ⁊ nō audit̉ volēs ꝯtrauenire. Aut ignorabat vel ſumus in dubio ⁊ auditur eo ipſo ꝙ eſt deceptus vltra dimidiā. nec ob. ꝙ ius pre ſumat eū ſcire. qꝛ illa preſumptio ꝙ quis nō pre ſumit̉ iactare ſuū. ⁊ ꝙ in dubio nō eſt preſumen dū donatio cōfundit illā primā preſumptōeꝫ. ⁊ p̄ſumitur ꝙ ignoranter fecit. nam fortior p̄ſum ptio elidit minꝰ fortē. vt in. c. lr̄as. de p̄ſump. ⁊ lꝫ iſte vēditor fuit in cl̓pa ignorādo p̄ciū rei ſue emptor tn̄ ita enormiter eū decipiēdo p̄ſumit̉ in dolo fuiſſe vel ſaltim int̓uenit dolus re ipſa ⁊ do lus ex propoſito ⁊ re ipſa in hͦ equiparant̉ vt in d. l. ſi quis cū aliter. dolus aūt prepoderat culpe ff. ad. l. acquil. l. item ſi obſtetrix. ſed ſi venditor dixiſſet in contractu ſe donare qd̓ plus valebat tūc videt̉ ꝙ nō poſſet ꝯͣuenire per. d. l. cū dona tōis. qd̓ tn̄ nō plꝫ. Bar. in. d. l. ij. ⁊. l. ſi ꝗs cū alit̓ arbitratur tn̄ ꝙ illa verba generalia debēt reſtrī gi ad modicam qͣꝫtitatē per. l. hec adiectio. ff. de ver. ob. niſi fiat mentio ꝙ donabat qd̓ plus vale bat ſiue in parua ſiue in magna quātitate ⁊cͣ. qd̓ ſatꝭ placet. ⁊ ex hͦ ſume cautelā in venditionē fiē da vt venditor adijciat illa verba in fi. ꝯͣctꝰ .ſ. do no. quod eſt plus ſiue ſit magnū ſiue ꝑuū ¶ 2º. op. ⁊ videt̉ ſufficcͣ minor deceptio citra dimidiā iuſti p̄cij. ar. in. l. ſi libertꝰ. ff. de ope. lib. nā ſi ar bitrato ꝗ ē ꝯpoſitor int̓ ꝑtes ledit nimiū aliā ꝑte pōt peti r̄ductō ad arbitriū bōi viri. vt ī. c. veniēſ ⁊. c. ꝗntauallis. d̓ iur̄iū. ⁊ in. l. ſi ſocietatē. §. arbi troꝝ. ff. pro ſocio. So. lex illa loquit̉ in deceptio ne quā quis paſſus eſt ꝑ imprudētiā alteriꝰ. ſed h̓ qn̄ ꝑ īprudētiā ſuā. iō minꝰ ē iſti ſb̓ueniētiā. ſꝫ Bar. ſb̓ dubio forte in. d. §. arbitroꝝ. dicit ꝙ fi ꝓ curator hēbat gn̄ale mādatū ad vēdēdū. ⁊ fuit deceptꝰ in ſeptīa ꝑte totiꝰ. audiet̉ dn̄s volēs ꝯͣue nire. ſi ꝓcurator nō eſt ſoluendo. ⁊ eſſet ſingula re dictum. ſi contineret in ſe veritatem. Sed du bito an ſit veꝝ naͣm ꝓcurator repn̄tat ꝑſonā dn̄i imputādū eſt dn̄o ſi tl̓eꝫ negligētē elegit. ⁊ ꝓ hͦ bonꝰ tex. in. l. cū mādato. in fi. ff. de mīo. nā ibi ē ſpēale in mīori vt audiat̉ per bn̄ficiū reſtitutōis De emp. ⁊ vend. ī integrū ꝓpt̓ negligētiā ꝓcuratōis ſi ꝓcurator nō ē ſoluēdo gͦ ſecus ī maiōͣi. aliud āt ē ī arbitͣto re. nā ille eligit̉ tanqͣꝫ bonꝰ vir iō ſi fac̄ ꝯͣriū pōt peti reductio ad arbitriū boni viri. ⁊ vide aliaꝫ ſingularē limitationē Bar. in. l. i. C. d̓ p̄dijs cu ria. li. x. vbi dic̄ ꝙ ſi in ꝯͣctu īteruenit decretū iu dicis n̄ audit̉ ꝑs p̄textu leſiōis qͣſi decretū iudi cis excludat oēm p̄ſūptionē fraudis. ſꝫ n̄ puto hͦ verū. ꝗa lꝫ ſit p̄ſūptio ꝙ n̄ īteruenit d̓cepº. nō tn̄ eſt ſufficiēs ad repellēdū ꝓbationē ī ꝯͣriū. nā vi demus ī mīore ꝗ vēdit cū decreto iudicis ⁊ au ctoritate tutoris ꝙ auditur petēs bn̄ficiū reſtitu tiōis. vt in. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. magis puto. §. pe. ff. d̓ re. eoꝝ. ad idē. c. i. de re. eccle. non alie. li. vi. ¶ In glo. i. ⁊ tene opi. glo. nā ẜm aliā opi. nō eēt repe rire caſum deceptiōis ī vēditore. nā ſi res valet decē oportet ꝙ daret̉ ꝓ nihilo vel ꝓ minus qd̓ nō eēt poſſibile. nā emptio eſſet ſine p̄cio. īſtitu. eo. §. p̄cium. ¶ In glo. fi. ibi ſecūs eſt ī trāſacti on. ⁊ hͦ tenēt Uin. Tan. ⁊ Io. ⁊ aliqui legiſte ī l. lutius. ff. ad trebel. ſꝫ gl. hic ⁊ Bar. in. l. ij. p̄al. ⁊ ī. l. ſi quis cū alit̓ tenēt ꝯͣrium. dicūt tamē ꝙ in ꝯſiderāda deceptiōe vltra dimidiā iuſti p̄cij nō debemꝰ ꝯſiderare verū valorē rei petite ſicut fit in alijs ꝯͣctibꝰ ſꝫ dubiū euētū litis. ita reſpondēt ad. l. lutius. Bar. tn̄ ī. d. l. ij. ſecutꝰ fuit hāc opi. glo. dicēs ꝙ in actu liberatorio vt eſt tranſactio nō habet locū remediū huius. c. ⁊. l. ij. ar. in. l. ſi inter. ff. de pac. Itē quia non dicitur leſus is ꝙ remittit contractum incertum in conditōis euē tum. nā forte iſte ſuccubuiſſet. ſed mihi plus pla cet prima opi. nā ſatis eſt hunc eſſe deceptuꝫ vlt dimidiā habito reſpectu ad dubiū euētum litis Itē is qui eſt ita enormiter deceptꝰ n̄ videt̉ ha buiſſe animū deliberādi. ar. ī. l. tres fratres. ff. d̓ pac. Itē ex ꝑte rei ꝯuēti n̄ ꝓcede̓t opi. Bar. oa reꝰ d̓ceptꝰ nō liberat actorē ſꝫ ab eo liberat̉. Sꝫ ē dubiū an̄ hēat locū diſpoſitio hꝰ. c. ī alijs ꝯͣcti bꝰ. Io. an. ī. c. cū dilecti. sͣ. eo. fac̄ ſolū ibi mētio nem de ꝑmutatiōe ⁊ de locatiōe. ⁊ dic̄ ꝙ ideꝫ eſt in eis ꝗa nō multū diſtāt a venditiōe. ſꝫ Bal. ⁊ Bar. in. l. ij. tenēt gn̓aliter idē eſſe in oībꝰ alijs ꝯͣctibꝰ bone fidei. nā verbum vēditio largo mō ſumēdo comprehendit omnem ꝯͣctum per quē tranſfertur dn̄ium. l. ſtatulib. ff. de ſta. li. ideꝫ di cunt eſſe in ꝯͣctu emphiteotico. ⁊ vide ibi quid ī ꝯͣctibus ſtricti iuris. ¶ In ea. glo. ibi agat̉ ꝯdi tione ex eo ꝯͣctu. ⁊ hāc opi. 2ªᵐ ſequitur glo. in o. l. ij. C. de reſcin. ven. ⁊ ſequit̉ Bal. ⁊ Bar. te nēdo primā opi. ꝙ agat̉ officio iudicis non pro cedit dictum glo. vt debeat agi. jͣ. quadrienniuꝫ quia illud tempus cōpetit dūtaxat cū petit̉ reſti tutio in integrū. ⁊ ſic ꝓ officio extraordinario. ſed ſecus eſt qn̄ īploratur officiū loco actionis. nā cū habeāt viā paratā a iure cōi durat tāto tē pore ſic̄ actio ꝑſonalis in cuiꝰ loco ſuccedit ⁊ ſic durabit ꝑ. xxx. ānos. ad hͦ. l. ſicut. C. de p̄ſcriptꝭ. xxx. an. facit quod noͣ. in. c. ij. de offi. iudi. ſiue gͦ competat officiū iudicis ſiue conditio ex lege ſi ue actio ex eo contractu poterit agere deceptus vſqꝫ ad. xxx. annos. Et noͣ bene referendo glo. ad tex. ꝙ lꝫ regularit̓ ꝯͣ eccl̓iaꝫ nō currit p̄ſcripº. niſi. xl. annorum. vt in. c. de quarta. de preſcrip. tn̄ in iſtis actiōibꝰ ꝑſonalibus nō datur tm̄ tem pus. ſed finiūt vitā ẜm diſpōnē iuris ciuilis a qͦ cū limitatione illa īuēta ſunt. ⁊ idē dicit de alijs actionibus qͣrū aliq̄ claudūtur ſemeſtri vel āno vel biēnio vt in actione quāto minoris ⁊ in redi bitoria ⁊ in actione de dolo ⁊ in actionibus p̄to rijs ⁊ ſi. ⁊ hͨ noͣ ꝓ limitatiōe fere totius ti. de pre ſcrip. ¶ ¶ In ea. glo. ibi ſed quid dicēs. no hanc ꝑticulā vſqꝫ ad fi. quia quotidie eſt in practica. ⁊ vult glo. in effectu ꝙ in minori iuramētū d̓ nō ꝯͣueniendo operatur ſolum reſpectu bn̄ficij eta tis. quia nō pot̓it petere reſtitutionē ī ītegruꝫ. ſꝫ nō excludit minorē a bn̄ficio iſtius. c. qd̓ cōpe tit cuilibꝫ maiori ꝗa iuramētum ſolū repn̄tat eū maiorē. ⁊ hanc opi. tꝫ Hoſti. ī. c. cū ꝯtīgat. de iu reiu. Sꝫ Pe. de pel. bartica. vt noͣ. in. d. l. ij. te nuit minorē excludi ab omni bn̄ficio. ꝗa exquo ꝯfuſe ⁊ generali ẜmone iurauit fecit ſibi p̄iudici um reſpectu cuiuſlibet bn̄ficij. nā ꝗ totū dic̄ ni hil excludit. xix. di. ſi romanoꝝ. Io. an. h̓ refert ſerioſe cōſiliū Dy. qui de facto ꝯſuluit minoreꝫ nō excludi ēt a bn̄fiº. etatis niſi pͥus fuerit certio ratus de bn̄ficio ſibi a iure cōpetēti mouetur in ter cetera. quia iuri qd̓ ignorat nemo renūciare p̄ſumitur. ad hͦ. l. legitima. ff. de peti. here. ⁊ mi nor p̄ſumit̉ ignorare ius. l. cū de īdebito. ff. d̓ ꝓ ba. noͣ. i. q. iiij. §. nōdū. Idē dic̄ ꝙ videmꝰ ī mu liere renūciante bn̄ficio velleiani. naꝫ niſi fuerit certiorata nō p̄iudicat ſibi renunciatio. vt eſt gl. noͣ. ī. l. fi. §. pe. ff. ad vell̓. Concludit gͦ tā ī mulie re qͣꝫ in minore ꝙ iuramentū non oꝑatur exclu ſionem beneficij eoꝝ ſꝫ ꝑinde eſt ac ſi ꝯtraxiſſet ſine iuramēto. ⁊ cum hac opi. Dy. tranſit h̓ Io. an. ⁊ reperio Fed. ꝯſilio. cclxxxxix. idē ꝯſuluiſ ſe ⁊ plus dic̄ ꝙ ēt ſi in īſtr̄o dicat̉ ꝙ mīor fuit cer tioratus a notario nō ꝑ hͦ īſtr̄m facit fidē d̓ certi oratiōe ꝗa credit̉ notario in his q̄ geſta ſunt co rā eo ſꝫ nō facta a ſe. vt in. l. oībus. C. d̓ teſti. qd̓ dc̄m valde noͣ. vide tn̄ qd̓ noͣt Inno. ī. c. qm̄. de ꝓba. nā pͣctica cōis ē in ꝯͣriū. ꝗa ſemꝑ noͣriꝰ atte ſtat̉ de certioratōe fc̄a a ſe. hāc opi. p̄miſſaꝫ ſen tit Cy. ī. d. l. ij. §. iij. ſꝫ Bar. in. d. l. ij. ⁊ clarius ī l. ſciendum. ff. de v̓bo. ob. tꝫ ꝯͣrium vt nō reqͥrat̉ aliqua certioratio. quia ſaltem ſcit in gene̓ ius ſi bi cōpete̓ ꝯͣueniēdi al̓s nō iuraſſet ⁊ dicit ſe ita conſuluiſſe ⁊ ꝙ multi canoniſte tūc idē ſenſerūt ⁊ vide archi. ī. c. ij. de pac. li. vi. vbi idē tꝫ. ⁊ fac̄ il le tex. ꝗ nullā mētionē fac̄ de certioratōe. ad idē aucͣ. ſacr̄a puberū. C. ſi aduer. ven. idē videt̉ ſē tire collecta ī. c. i. de pac. Uominus Anto. dicit ꝙ in dubio p̄ſumēda eſt certioratio. quia nō eſt veriſimile aliquē venire ad actum iuramenti ſi ne certioratione. ſed vbi conſtaret eam non in terceſſiſſe tenet illam opinionem Cy. quia igno rās nō cōſentit.. ⁊ pro hac opi. facit dictum Io. an. in. c. vno. de cōmo. mihi plꝰ plꝫ opi. ꝯͣria. naꝫ vt dic̄ archidi. iura ī nulla ꝑte reꝗrūt hāc certio rē. ⁊ ſatis eſt ꝙ in gn̓e voluit a ſe abdicare oēm facultatē ꝯueniēdi. Itē iuramētū eſt d̓ iure diui nō ⁊ innitit̉ iuri naͣli. cꝰ ignorātia neminē excu ſat. xxxviij. di. ſi ea. ⁊. l. ij. C. d̓ in ius vo. ſi tamē mīor eēt enormit̉ leſus poſſet pete̓ abſolutōeꝫ iu ramēti. ar. opti. in. c. cū ꝯtingat de iur̄iur̄. ⁊ in. ij. de pac. li. vi. ⁊ idē refert dn̄s An. in. d. c. cū ꝯtin gat ſe cōſuluiſſe. Itē ẜm eū ſi int̓uenirēt v̓ba ma gis ſpecificāt. qꝛ dixit minor ſe velle donare qd̓ plus valet etiā in qͣꝫtitate magna qꝛ in mīori p̄ ſumit̉ deceptio ar. ī. l. ſi ꝗs cū ſciret. ff. ꝓ emp. ⁊ idē crederē dicēdū ī maiore vt poſſit pete̓ abſo lutōeꝫ a iuramēto rōe enormiſſime leſiōis intel ligēdo ꝙ nō donauerit qd̓ plꝰ volebat qꝛ nō p̄ſu mit̉ cōſenſiſſe in tāta deceptōe. Itē iuramētū vr̄ illicitum ex ꝑte recipiētꝭ. cū int̓uenerit ex ꝑte ſua dolꝰ ex ꝓpoſito vel re ip̄a qͦ caſu ꝯpetit abſoltio a iuramēto. iuxͣ noͣ in. c. i. ⁊. c. debitores. de iure iurā. ⁊ hͨ noͣ qꝛ qͦtidiana ⁊cͣ. Euicta re Iuendito2. tenet̓ ven ditor de euictōe niſi in caſibꝰ h̓ exp̄ſſis vel alit̓ ⁊ ſic ponit tres caſus in ꝗbꝰ re euicta nō tenet̉ venditor emptori de euictōe ⁊ eſt Gre. No pͦ ibi poſt īſtitutū inſtrumētū ꝙ denūciatio necͣio nō eſt fiēda vēditori in pͥmordio iudicij. ſꝫ eſt ꝙ fiat poſt inſtitutū iudiciū ⁊ ſic poſt litem ꝯtꝭ. de hͦ. jͣ. latiꝰ dicā cū glo. ¶ Noͣ 2º. ꝗd dꝫ em ptor denūciare vēditori. nō enī ſufficit ſimpl̓r ſi bi intimare litē inceptā ꝯͣ eū. ſꝫ vt veniat ad de fendēdū eū. ¶ Noͣ 3º. ꝙ iura ciuilia loquētia de euictōe ſeruant̉ in foro eccl̓iaſtico. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſi eccl̓ia emerit ⁊ nō denūciauerit vēditori non hꝫ regreſſuꝫ de euictōe. ¶ Ultīo noͣ rl̓am h̓ poſitā cū tribꝰ caſibꝰ exceptꝭ. Regl̓a eſt vt emptor hēat regreſſuꝫ de euictōe ꝯͣ vēditorē. qꝛ tenebat̉ ven ditorē tͣdere cū effectu. l. ex empto. ff. de ac. em Ratio pͥme exceptōis eſt qꝛ vēditor ſciuiſſet me lius rem vēditā defendere cū magis ſit certus ⁊ inſtructus de iure ſuo. vn̄ p̄ſumit̉ ꝙ emptor per didit cām nō ꝓpter malū ius ſꝫ ꝓpter ignoran tiā iuris cōpetentis venditori. nam emptor pōt vti iure venditoris. l. emptor. C. de euic. Rō 2 exceptionis eſt qꝛ data cōtumacia emptoris ſen tētia videt̉ lata ꝯͣ eū nō ꝓpter defectū iuris ſed ꝓpter negligentiā ſuam ⁊ delictū. ideo imputar̄ ſibi dꝫ nō vēditori. Ratio tertie exceptionis eſt qꝛ iniuria facta emptori reputat̉ ꝗdaꝫ caſus for tuitus. qui non imputatur venditori. immo ſta tim poſt factā emptōem res vēdita perit empto ri. l. neceſſario. ff. de peri. ⁊ cōmo. rei ven. Sed dubiū eſtꝗd ſi ſnīa fuit lata ꝑ iniuriam iudicis ſine culpa emptoris. doc. inſtant. ſed dic ꝙ ideꝫ ad hͦ. l. ſi ꝑ imprudentiā. ff. de euictꝭ. nā vt ibi pa tet imprudentia ſeu error iudicis nocet empto ri. gͦ ⁊ iniuria ſine culpa ipſius emptoris ⁊ hͦ tꝫ Bar. in. l. exceptōem. ff. de fideiuſſo. ſecus dicit in ſententia lata contra fideiuſſorē per iniuriam iudicis ſine culpa fideiuſſoris. Ratio diuerſita tis qꝛ in cauſa euictōis res pertinet pͥncipaliter ad emptorem. vt in. d. l. neceſſario. merito om ne periculuꝫ imputatur ſibi emptori. ſed in alio caſu negociū pertinet principaliter ad dn̄m ⁊ n̄ ad fideiuſſorem ideo iniuria illata ſine culpa fi deiuſſoris imputatur dn̄o ⁊ non fideiuſſori. ſe cus ſi culpa ſua qd̓ noͣ. ¶ Sed dubiū eſt quid ſi emptor expellatur de facto ita ꝙ non in iudiciū ſed exͣ iudicium perdit rem. nunquid habet re greſſum de euictione ⁊ dic ꝙ non vt eſt tex. in. l. fi. C. de euic. ſed hodie dubitat̉ ꝓpter verba q̄ apponit notarius ꝙ venditor ſe obligat ad de fendendū de iure ⁊ de facto. ⁊ credo ꝙ idē vt in telligat̉ de facto .ſ. ſi lis mouetur de facto ⁊ non de iure nō aūt dꝫ intelligi de violentia exͣiudicia li. qꝛ illa nō venit ẜm naturam contͣctus. de quo dic vt noͣ. in. d. l. fi. ⁊ per Bar. in. l. ſtipulatio iſta ff. de v̓. ob ¶ Sed eſt dubiū noͣbile nunquid cle ricus venditor teneatur defendere rem vendi tam laico in foro ſeculari. ⁊ vide glo. noͣ. in. c. cle ricū nullus. xi. q. i. que bn̄ intellecta tꝫ ꝙ ſic. pro batur rōe. iudicium eſt inſtitutuꝫ contra empto rem tanqͣꝫ poſſeſſorē. ſed vēditor venit ſolū ad aſſiſtēdū emptori ⁊ defendēdū eū. vt in. l. i. C. vbi in rē actio. vn̄ iudiciū inſtitutū ꝯͣ emptorē n̄ trāſfert̉ in vēditorē. vt. l. vēditor. ff. de iudi. nō gͦ dr̄ hͦ caſu clericꝰ cōueniri corā ſeculari. qꝛ ſolum p̄ſtat auctoritatē ⁊ defenſionem ip̄i emptori. ⁊ hͦ voluit glo. in. d. c. clericū. ſecꝰ dic vbi laicꝰ poſſeſ ſor noīe clerici noīat clericū in iudicio. ꝗt tūc cle ricus declinat iudiciū ſeculare ⁊ aduocat eū ad forū ſuū. qꝛ hͦ caſu verus eſt reus dn̄s. ⁊ iudiciū eſt inſtituendū ꝯͣ eū. ad hͦ qd̓ leg. ⁊ noͣ. in. c. qm̄ in. §. ꝙ ſi ſuper rebꝰ vt lite nō ꝯtꝭ. ⁊ vide ſpe. in ti de ẜo decreto in. §. reſtat. v̓. ꝗd ſi dn̄s eſt clericꝰ. ¶ In glo. i. ibi debet ei denūciare. ſed dubium eſt nunꝗd tenet̉ denūciare venditori ſciēti litem motā eſſe ⁊ glo. in. l. emptor. C. de euic. dixit tu tū vt fiat ſꝫ ſpe. e. ti. in fi. dic̄ hͦ eē neceſſariū. Io an. aꝑte nō eligit ſꝫ repetit dc̄a Dy. in rl̓a euꝫ ꝗ li. vi. vbi vide. ſꝫ tu tene noͣbilē theoricā Bar. in l. denūciaſſe. ff. de adul. vbi dicit ꝙ qn̄qꝫ denūci atio. reqͥrit̉ ad ſimplicē ſcīam hn̄dam. ⁊ tūc non oꝫ ꝙ fiat ſciēti. ⁊ hꝫ locū regl̓a eū ꝗ certus. ⁊. l. i. ff. de ac. emp. qn̄qꝫ fit denūciatio ad aliꝗd faciē dū. ⁊ tūc nō ſufficit ſola ſcīa. vt. d. l. denūciaſſe. In ꝓpoſito aūt cū denūciatio iſta fiat nō ſolum ad ſimplicē ſcīam ſꝫ vt vēditor veniat ad defen dēdū ēptorē necͣio reꝗͥrit̉ denūciatio. nam forte ēptor ꝯfiſus de ſua prudētia nō curat vocare vē ditorē. nec tenet̉ vēditor ire. ⁊ hͨ noͣ ꝓ alijs iuri bꝰ q̄ reꝗrūt denūciatōeꝫ ⁊ tene mēti iſtā theori cam que eſt qͦtidiana. ¶ Exͣ glo. q̄rit̉ nūꝗd do nator teneatur de euictōe ſi res fuit euicta a do natario de quo vide quod legitur ⁊ nota. in. l. ij. C. de euic. ⁊ in. l. ariſto. ff. de donatꝭ. Et con cluſio Cy. ⁊ alioꝝ eſt hec ꝙ aut donator ſolēni ꝓmiſſiōe ꝓmiſit de euictōe ⁊ tenet̉. tex. ē ī. d. l. ij. aut nō ꝓmiſit ⁊ tc̄ donatio īcepit a ꝓmiſſione vt ꝗa pͦ ꝓmiſit ⁊ poſtea donauit. aut īcepit a tͣditio ne .i. ꝗa ſimul donauit ⁊ ꝓmiſit. pͦ cāu olim n̄ te nebat̉ niſi ꝓmiſſio fuiſſꝫ ſolēnis puta ſtipulatōe īterueniēte. ſꝫ hodie ſecꝰ ꝑ. l. ſi ꝗs argētuꝫ. ff. de dona. 2º. cāu .ſ. cū īcepit donaº. a tͣditōe aut vult age̓ ad ꝑticulare ītereē puta ad ſūptꝰ factos oc caſiōe illiꝰ donatiōis ⁊ diſtīgue vtꝝ donator fu erit ī dolo vl̓ no. nā pͦ cāu tenet̉ 2º. nō. vt ī. dc̄a. l. ariſto. ad totale v̓o ītereē rei donate age̓ n̄ pōt. vt. d. l. ij. ¶ Ultio h̓ q̄rit̉ nūꝗd vēditor tenet̉ fa ce̓ expēſas oēs ī lite mota ꝯͣ ēptorē. ⁊ nūꝗd poſ ſit ex poſtfacto emptor repete̓ expēſas a vēdito re. ⁊ ꝗd ſi nō ſuccubuit ſꝫ obtinuit. d̓ hac. q. le. et noͣ. ī. l. i. C. de euic. ⁊ ī. l. vēditōes. ff. d̓ uer. ob. et vtrobiqꝫ ꝑ Bar. plene ꝗ non obſtante deciſiōe gloſaꝝ ꝯcludit oēs expēſas fiēdas ꝑ vēditorem ⁊ ꝙ pōt emptor ſi eas fec̄ repetere poſt factuꝫ ſi ue obtinuerit ī cauſa ſiue ſuccubuerit q̄ ſnīa mi hi placꝫ cū tenet̉ vēditor defēdere ēptorē. ſi gͦ n̄ defendit tenet̉ ob rē nō defenſam. l. cū q̄rit̉. ff. iu di. ſol. ⁊ hͦ ītellige qn̄ emptor denūciauit vēditōi vt eū defendat al̓s īputat̉. nā hoc caſu non agit de euictōe ēt reſpectu rei pͥncipalis vt hic. fortiꝰ nec reſpectu ſumptus. Abbas. ¶ De locato ⁊ conducto. ℟ica. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedenª hoc ordīe sͣ viſum eſt ⁊cͣ. ſed ꝗa locatō habꝫ magnā ſil̓itudīem ⁊ vici nitatē cū vēditōe adeo ꝙ ī ꝗbuſdā caſibꝰ ꝓba bilit̉ dubitat̉ an̄ ſit locatō vl̓ emptō. vt. l. i. ff. eo. merito poſt rubricā p̄cedētē ſb̓ijcit̉ iſta. ⁊ modū dare diſcernēdi ꝯͣctū locatiōis a vēditōe vide ꝑ Bar. ī. l. eo. ī. §. ꝗ maxīos. de publica. ⁊ in. l. cū ī plures. ff. locati. X reſcripto Excōicati ſūt magr̄i ⁊ ſchola res bononiē. ꝗ āte tēpꝰ cōdu ctiōis ꝯducūt hoſpitia aliorū magr̄oꝝ vl̓ ſcholariū ſine eo rū ꝯſenſu. ⁊ pͦ ponit̉ deciſa relaº. legati. 2º. ꝯſtituº. quā ꝯfirmat ibi ꝯſtitutōeꝫ. 3º. publicari mandat ibi ſtatuētes. ¶ Noͣ pͦ ex iſto tex. ꝙ legatus po teſt iuſta cā ⁊ ꝓ bono pacis ede̓ ſtatuta. jͣ. limi tes ſue legatōnis p̄ter iuris cōis diſpōneꝫ qd̓ ꝗ dē ſtatutū ēt durat pꝰ legationē finitā. ad hͦ. c. fi. d̓ offi. le. vbi bonꝰ tex. ¶ Noͣ 2º. ibi firmatū ⁊cͣ. ꝙ ſucceſſor qn̄qꝫ ꝯfirmat ꝯſtitutōes ⁊ geſta p̄de ceſſoris. nō ē tn̄ ꝓpͥe ꝯfirmatio vt dic̄ Hoſt. ⁊ bn̄ ꝗa ꝯfirmare ē ſuꝑioris. ſed par ī pare̓ nō hꝫ īpe rium. vt ī. c. īnotuit. de elec. nā ē potiꝰ q̄dā ratifi catio ⁊ īnouati ¶ Et ex hͦ ⁊ ex tex. collige ar. ꝙ ſucceſſor poteſt reuocare ſtatutum p̄deceſſoris al̓s fruſtra pōderaret̉ iſta ꝯfirmatio. ⁊ ꝓ hͦ ratō quā dixi. ꝗa par ī parē ⁊cͣ. ¶ Nd̓ ibi magr̄oꝝ ⁊cͣ ꝙ appellatōe magr̄orum veniunt omnes docto res cuiuſcūqꝫ qualitatis ⁊ eſt cōis vſus loquen di vltͣmontanoꝝ ac Romāi pontifices quēlibet doctorē ī ſuis lr̄is appellāt magiſtrū. vide tamē glo. ij. in cle. de magi. q̄ dicit ꝙ apud italiā obti nuit vſus vt ꝓmoti ī iure appellentur doctores ī alijs v̓o facultatibus vocātur magr̄i. oēs tn̄ ꝗ p̄ſunt exercitio alicuiꝰ diſcipline pn̄t ẜm ethimo logiā vocabuli appellari magr̄i. vt ī. l. ꝗbus pre cipua. ff. d̓ verb. ſigni. dr̄ etiā a magiſtrando ſic̄ doctor a docēdo. vide tex. sͣ. in proemio huiꝰ cō pilatiōis vbi papa omnes appellat doctōes. for te habuit reſpectum ad cōmunem vſum bonon̄ quibus ſcribit. ⁊ faciūt hͨ ad ſtatuta faciētia mē tionē de magiſtris vel doctoribus vt nō veniāt ſcholares. ¶ Et noͣ ex eiſdē v̓bis ꝙ appellatōe ſcholarium nō veniūt magiſtri. in larga tamē ſi gnificatiōe aliud eſt dicendū. nā pn̄t dici ſchola res inqͣꝫtum frequētant ſcholas ⁊ vacāt exerci tio ſcholaſtico ⁊ de hac vide per modernos sͣ. ī proemio. ¶ Noͣ ibi vel inꝗlini. ꝙ vbi cōſtitutio penalis edit̉ in fauorē vniꝰ nō incidit contrafa ciens in penā ſi ille de cuius fauore agitur ꝯſen ſit. ⁊ facit tex. iſte in ar. illius. q. ꝙ ſi ep̄s precipit ſub excōicatiōe debitori vt ſoluat creditori īfra certū tēpꝰ vt nō incidat in excōicationem debi tor ſi non ſoluat creditore prorogante terminuꝫ de quo vide qd̓ noͣ. in. c. p̄terea. el. ij. d̓ appell̓. ¶ Nota ī v̓bo ſtatuentes bonum ar. ꝙ ſcholares p̄ſumūtur ignorare cōſtitutiones legatorum et ep̄orum cū non habeant ibi domicilium ⁊ p̓nci paliter vacent ſtudio. ¶ In glo. ij. in fi. Hoſti. tenuit opi Lau. dic̄ tn̄ de meretrice ꝙ inuoluit̉ ī excōicationē ſi cōmunicat ſcholari hͦ crimīe dā nato. iuxta. c. ſi concubine. jͣ. de ſen. excō. ⁊ ītelli ge quādo cōicat non habitādo ſecū dūtaxat. ſꝫ ī delicto iſto puta cōducēdo hoſpitium alterius ſcholaris ꝓ eo. ſed Io. ⁊ Goſ. ſequūtur opi. cō trariā quā ponit ⁊ ſeꝗt̉ Ber. ⁊ hec opi. videtur v̓ior. ꝗa cū ꝯſtitutio ꝯtineat penā ip̄o iure v̓ba n̄ debēt extēdi ꝯͣ ꝓpͥum ſignificatum vocabuli im mo potiꝰ reſtringi ⁊ maxīe quia eſt ꝯtra ꝯmunē vſum loquēdi vt ſcriptores ⁊ alij veniāt appel latione ſcholariū. ad hͦ. c. ſtatutum. ⁊. c. ſi cōpro miſſarius. de elec. li. vi. ⁊ facit quod dicā ī ſequē ti. q. ¶ Noͣ tn̄ glo. in alio ꝙ exn̄tes ī ſtudio cū ſcholaribus gaudēt eode̓ priuilegio. ⁊ ſic videt̉ ꝙ bn̄ficiū conceſſum ſcholaribus extendat̉ ac morātes in ſtudio cum eis. quia largo ſumpto vocabulo pn̄t dici ſcholares. de quo vide quod noͣ. in aucͣ. habita. C. ne fi. pro pa. ¶ Sed h̓ que rit Io. an. nunquid diſpoſitio hꝰ tex. hēat locuꝫ in alijs ſtudijs. recitat Inno. ⁊ Hoſti. ⁊ alios fu iſſe varios. Hoſti. tenuit ꝙ ſic exquo papa hāc conſtitutionem localem approbauit ⁊ confirma uit. nam omnia noſtra facimus ⁊cͣ. vt in. c. ſi apo ſtolice. de preben. li. vi. ⁊ maxime hodie cum ſit redacta ad ius cōe. ar. c. fi. de clādeſti. deſpon. Sed Inno. ⁊ alij tenuerunt contrarium quod plꝫ Io. an. nā lꝫ maͣ hꝰ ꝯſtitutōis ſit fauorabilis vt euitēt̉ ſcādala. ⁊ pax ſeruet̉ īter ſtudentes. tn̄ inqͣꝫtū īponit penaꝫ eſt odioſa. ⁊ ſic reſtringēda pondera hāc rōnem Io. an. nā ſentit aꝑte ꝙ ꝯſti tutio q̄ emanauit pͥncipalit̓ in fauorē ſi ꝯtinet pe naꝫ dꝫ reſtrīgi cꝰ ꝯͣrium ipſe tenet aꝑte in. c. ſciāt ⁊ in. c. fi. de elec. li. vi. ⁊ ꝓ illis glo. fac̄ tex. ⁊ cōis theorica ibi legiſtaꝝ in. l. ꝗ exceptōeꝫ. ff. de ꝯdi. inde. vbi noͣ. ꝙ ſi cōſtitutio partim ē fauorabilis ⁊ partim odioſa dꝫ attēdi ⁊ iudicari ẜm prīcipa lē ītētionē diſponētꝭ. vt ſi ītēdebat p̄be̓ fauorem ſit fauorabilis. ſi odiū ſit odioſa. ſꝫ poteſt dici ꝙ qͣtenus cōtinet fauorem dꝫ extēdi. qͣtenꝰ cōtinet odiū debet reſtrīgi. ⁊ fuit opi. Bar. in diuerẜ lo cis vbi tractat hāc materiā. ¶ In gl. in v̓bo ſub excōicatōe. ibi late ſentētie. gl. forte habuit r̄ſpe ctuꝫ ad v̓ba ꝯſtitōis legati. vbi auteꝫ ſimpliciter apponerent̉ illa v̓ba. p̄cipimus ſb̓ excōicatione ꝯͣfacientes nō ſunt eo facto excōicati. ſed veniūt excōicādi. eſt enī quedā cōminatio niſi aliud ap pareat ex cōiecturis. ⁊ ita cōcludit glo. noͣ. que cōit̓ tenet̉ in. c. vnico. de ſagit. ⁊ in. c. ſic̄. el. ij. d̓ ſi mo. ⁊ in. c. ij. d̓ ma. ꝯͣcͣ. ꝯͣ int̓. eccle. ¶ In ea. gl. ib ſed quare. noͣ glo. vſqꝫ ad fi. ex qͣ pͥmo collige ꝙ vniuerſitas ſcholariū dicit̉ eccleſiaſtica vel ſecu laris ẜm qͣlitatem maioris ꝑtis ſuppoſitoruꝫ. nā ſi ſcholares ꝓ maiori ꝑte ſūt clerici iudicat̉ eccle ſiaſtica ⁊ eſt ſb̓ iuriſdictōe iudicis eccleſiaſtici. ſi ꝓ maiori ꝑte ſūt laici ſubſūt iuriſdictiōi iudicꝭ. la ici. ar. in. c. qd̓ in dubijs. jͣ. d̓ ꝯſe. eccle. vl̓ alta. ⁊ hͦ idē voluit Bar. in. l. fi. ff. de colle. illi. ⁊ pondera glo. relatam ad tex. qꝛ vr̄ velle ꝙ ſinguli iudicēt̉ ẜm diſpōnem ip̄ius corporis vniuerſitatis. nam iſta cōſtitutio cōcernit ſingulos ⁊ non vniuerſita tem. ⁊ tamē vult glo. ꝙ oēs ⁊ ſingl̓i etiā laici cōp̄ hendant̉. exquo ꝓ maiori ꝑte ſunt clerici. quod eſt dictuꝫ ſingulare ſi eſt verū. ¶ 2º. ex glo. colli ge ꝙ pena appoſita in vno ex correlatiuis nō ex tēdit̉ ad reliquū. naꝫ locator ⁊ ꝯductor ſūt core latiua. ⁊ tamē vult gl. ꝙ pena appoſita cōducto ribus nō extēdit̉ ad locatores. ſed quidā tenue rūt oppoſitū ꝑ hanc rōnem. nam Bar. voluit in duplici loco cōtrariū. vt in. l. fi. ff. de accep. ⁊ in. l. vlti. C. d̓ īdic. vidui. Sꝫ cōtra illud dictū Bar. ⁊ ꝓ iſta glo. vide aliā gl. noͣ. iūcto tex. in cle. vnica de ꝯſāg. ⁊ affi. vbi appōit penā ꝯͣhenti matrimo niū cū moniali. ⁊ eadem pena replicatur in ipſa moniali qͣſi pena appoſita in maſculo nō extēda tur ad ipſam feminam ꝯͣhentē. ⁊ vide ibi glo. in v̓bo contrahētes. ſed ꝯclude ꝙ aūt non eſt eadē ratio in altero ex correlatiuis ⁊ non debet pena extēdi vt pꝫ ex noͣ. in. c. ſuꝑ eo. d̓ vſur. nam pena apponit̉ dāti ad vſurā. que ītelligit̉ r̄petita in ac cipiēte. qꝛ nō ē eadē rō. vt ibi noͣ. ſic voluit Bar. in. d. l. vlti. d̓ indic. vidui. lꝫ ſimpl̓r fuit locutus in l. fi. de acceptila. vn̄ ad caſum noſtrū dice̓m ꝙ nō ē eadē rō in locatore q̄ ē in ꝯductore. ꝗa ſchola res inter ſe humaniꝰ debēt ſe hr̄e. ⁊ certāt ip̄i de lucro captādo. ⁊ qn̄qꝫ ꝯducūt an̄ tp̄s hoſpitium in alteriꝰ odiū. ſed locator certat de dāno vitan do. qꝛ vult locare reꝫ ſuā in tꝑe legitimo. nec fac̄ in odiū nec ita aſtrictꝰ ſic̄ ſcholares int̓ ſe ſic ītel ligo opi. illoꝝ ꝗ voluerūt dice̓ iſtā decre. extēdi ad locatores ꝓpt̓ theoricā Bar. Aut ē eadē rō vtputa vt frumentū nō extͣhat̉ d̓ ciuitate īponit̉ pena vendēti frumētū foren̄. nūꝗd pena ītelliga tur in emptōe repetita. ⁊ ē dubiū ſatꝭ ꝓbabile ſꝫ crederē ꝙ extēdat̉ diſpō ſtatuti. ſꝫ nō pena ſicut in ſil̓i dixit ſingl̓arit̓ Io. an. in. c. diſpēdia d̓ ℟p. li. vi. vbi dic̄ ꝙ ex idētitate rōnis dꝫ extēdi conſti tutio. ſed nō pena ꝯſtitutōis. ⁊ ſic ꝯͣfaciēs īuolui tur peccato. ſꝫ nō pena ꝯſtitutōis. ⁊ fac̄ d̓ pe. diſ. i. pene. vbi tex. dicit ꝙ pena nō dꝫ excede̓ caſū ꝓ priū. dixit tn̄ Hoſt. ꝙ locatores īcidūt in excōica tionem ex alio reſpectu ꝙ cōicant criminoſo in crimine dānato. vt in dicto. c. ſi cōcubine. ſꝫ hoc dictum Hoſti. nō vſqꝫ qͣqꝫ eſt verum. naꝫ cōicās in ip̄o actu ꝑ queꝫ ꝗs īcurrit in excōicationē nō īuoluit̉ in excōicatōe. qꝛ adhuc aliꝰ nō ē excōica tꝰ. ſꝫ oꝫ ꝙ actꝰ pͥꝰ ꝑficiat̉. ⁊ tūc cōicās illi in crimi ne dānato īuoluit̉ eadem excōicatōe. ⁊ ſic debet intelligi. c. ſi concubine. ita communiter tenetur in. c. contingit de ſen. ex. ⁊ ꝑ Io. an. in r̄gl̓a cui li cet de reg. iu. li. vi. in mercu. vide gl. in. d. cle. i. in v̓bo mōialis. ſꝫ poſſꝫ ſaluari dictū Hoſt. qn̄ loca tor ꝑuenit ad actū locatōis. qꝛ excōicatio h̓ infli git̉ ꝓ ſolo ꝯͣctu de ꝯducēdo. vt patet. ibi hoſpitē cōuenire. qꝛ exponitur .i. cuꝫ ipſo tractare de cō ducēdo. ¶ In gl. fi. in fi. de hͦ vide qd̓ dixi in. c. ij. de ꝯſti. ⁊ pōt teneri qd̓. sͣ. dixi in quodā notabi li reſpectu ipſorum ſcholarium. ¶ Sed oppo. ⁊ vr̄ ꝙ hec cōſtitutio ſit multū damnoſa. vt debe at quis expectare cōductam finitam. cum forte ꝯductor nō reperit hoſpitiū nec locator ad loca dum Io. an. ꝓpt̓ hāc abſurditatem dicit tex. de bere intelligi d̓ tꝑe ꝯductōis fiēde. nō autē cōdu ctionis iā facte hn̄s r̄ſpectū ad ſtatuta quorūdā locorū ꝗbꝰ cauetur. vt in certo tꝑe puta ꝑ duos mēſes ante finē ꝯductōis domus locet̉. ⁊ inqui linꝰ dꝫ pande̓ animū ſuum. ſed hoc mihi nō plꝫ qꝛ cōſtitutio generalis nō dꝫ reſtrīgi ꝓpt̓ cōſti tutionē municipalem q̄ eſt tꝑalis. Item fruſtra exigeret̉ hic cōſenſuſ inꝗlini. nec ob. abſurditas quia locator poteſt alteri qͣꝫ ſcholari locar̄. Itē pōt hēre cōſenſū inquilini. ſed credo ꝙ ſuꝑ hͦ. c. emanauit illud ſtatutum quod eſt bonon̄ de cō ducēdis domibꝰ in certo tꝑe. ⁊cͣ. ¶ TſTa ſocarepnt pueꝰ deci Perſone eccleſiaſtice maꝝ his cū ꝗbꝰ ꝯditio eccl̓ie fit melior ſtatuto dioceſani ꝯͣrio nō obſtāte. ⁊ eadeꝫ rōne de alijs rebuſ eccleſie. pͥmo ponit̉ deciſio ⁊ mōa choꝝ q̄rela 2º ꝓuidet cū determīatōe. ibi dioce ſanorum. ¶ Nota primo ex tex. iūcta glo. pri ma ꝙ ep̄s nō pōt face̓ ſtatutū in preiudiciū iuris inferiorū eccleſiarū. qd̓ bene nota. qd̓ ītellige cā maxima nō vrgēte. ad hoc qd̓ noͣ. in. c. i. conſtitu tus. de reli. do. ⁊ in. c. de re. eccle. nō alie. li. vi. ¶ No 2º. ꝙ res ꝯceditur ad firmam cum concedi tur ad annum cenſuꝫ ſeu locatur. ⁊ eſt vulgare anglicoꝝ. ¶ Nō ꝙ fructus decimarum poſſūt locari ſeu concedi ad annuuꝫ cenſum etiā laicis ¶ Noͣ. ibi libere ꝙ bn̄ficiatus pōt locare reddi tus eccleſie ſue ſine licentia ſuperioris. credo ꝙ ꝑ illud v̓bum libere. ꝙ non valeat ſtatutum ep̄i in ꝯͣrium. nam de ſignificatōe hꝰ v̓bi libe̓ ē vt nō exigatur conſenſus alterius. vt noͣ. in. c. de ml̓ta de p̄bē. ⁊ in. c. lꝫ ep̄s. e. ti. li. vi. ⁊ ītellige d̓ locatōe facta ad nō magnum tēpus. puta ꝓ noueꝫ ānis ad hoc vide tex. cum glo. in cle. i. de re. ec. n̄ alie. No vltimo ar. ꝙ ꝓhibita alienatione vr̄ ꝓhi bita locatio ad maximum tp̄s. ſed Accur. aliud ſentit in. l. codicillos. §. inſtituto. ff. d̓ lega. ij. ſꝫ vi debo glo. in. d. cle. i. ¶ Sꝫ ꝯtra hoc op. ⁊ ꝯͣ tex. nā ep̄us hꝫ ptāteꝫ condēdi ſtatuta in dioceſi ſua vt ī. c. ij. de ꝯſti. li. vi. plene noͣ. ꝑ Io. an. in. c. fi. de offi. archi. ergo iſtud ſtatutū dꝫ vale̓. glo .i. tacite ſentit ꝯͣrium. ſed clarius Inno. ſoluēdo dicit. ꝙ in ſpectantibus ad iuriſdictionē ſuam pōt ep̄s face̓ ſtatutū. qꝛ nemini fac̄ īiuriaꝫ. ſed quatenus vult tange̓ iura alioꝝ in eoꝝ p̄iudiciū nō poteſt ⁊ ita noͣbiliter loꝗtur iſte tex. ſꝫ oꝫ ꝙ illi de quoꝝ p̄iudicio agit̉ ꝯſentiāt ẜꝫ eū vl̓ ſaltem ſint p̄ſēteſ dicit Io. an̄. ꝙ ex his v̓bis Inn. ſentit taciturni tatem habendā ꝓ cōſenſu. quod tamē non vr̄ ꝓ cede̓ in re oneroſa. vt noͣ. Inno. in. c. in geneſi. de elec. ⁊ ſic ſētit Io. an̄. ꝙ ī cāu iſtiꝰ. c. taciturnitas iſtoꝝ inferioꝝ nō debet hr̄i ꝓ cōſenſu. Sed ſal uādo Inn. dico ꝙ exquo iſti vocant̉ vt conſen tiant vel cōtradicant ⁊ tacent habentur ꝓ conſē tientibus. iuxͣ noͣ. dictū Inno. in. c. i. de his q̄ fiūt a ma. ꝑ. ca. ⁊ fac̄. l. de etate. §. ꝗ tacuit. ff. d̓ īterro. ac. ⁊. c. ſi pꝰ p̄ſtitū. d̓ ꝯfeſ. li. vi. ⁊ vide Inn. in. d. c. fi. de offi. lega. vbi in legato dicit idem quod in ep̄o h̓ ⁊ ſeꝗtur Fede. cōſi. xvi. Ib MRo Pter mecrane ꝯdu Propter ſterili ctoꝝ ſn̄ culpa ſua ꝯtīgēti r̄mittit̉ pēſio I rata niſi poſſit cum vbertate p̄cedentis vel ſe quētis tꝑis compenſari. hͦ pͦ vſqꝫ ad. §. verū vbi ponūt̉ quatuor caſus in ꝗbus īꝗlinus poteſt an̄ tp̄s cōductōiſ finite licite expelli. ⁊ duo ſūt dicta q̄ patēt in tex. ¶ Nota pͥmo ꝙ ſterilitas ꝯtīgēs ſine culpa coloni īducit in ꝯͣctu locatōis r̄miſſio nē pēſionis ꝓ rata. ſecꝰ inꝯͣctu vēditōis. nā vēdi tōe ꝑfecta ꝑiculum rei vendite ꝑtinet ſolum ad emptorē nec eſt fienda aliqua remiſſio. etiam ſi nūqͣꝫ poſſeſſio fuiſſꝫ tradita emptori. exquo nō deficit ꝑ venditorem quo minus eam fuiſſet ap prehēſus. vt. l. neceſſario. ff. de peri. ⁊ cō. rei ven. Item aliud in ꝯͣctu emphiteoticario. qꝛ ẜm cōeꝫ ſētētiam nō ſit ibi remiſſio ꝓpter ſterilitatem. vt noͣ. jͣ. c. ꝓxi. vbi dicam. ¶ Noͣ 2º. ꝙ vbertas pre cedentis vel ſb̓ſequentis āni cōpenſat̉ cuꝫ ſterili tate. vt ſic nulla remiſſio fiat. vt vr̄ tex. īnue̓ ꝙ cū libertate interpellati āni nō ſit fienda compēſatō qd̓ tenuerūt ꝗdaꝫ. ſed cōiter oppoſitū tenet̉. ſatꝭ enim eſt ꝙ durante cōductōe ante vel poſtea ꝯtī gat vbertas. qꝛ eadē rō ē ī vtroqꝫ. ⁊ ꝓ hͦ. l. ſi vno. ff. eo. ti. ¶ Noͣꝫº. ar. ex tex. ꝙ penſio eſt ſoluen da in ꝯͣctu locatōis in fine tꝑis hoc colligit̉ ml̓tū caute ex tex. in eo ꝙ dicit. do remiſſionē fiendaꝫ ꝓpter ſterilitatem. nam ſterilitas pꝫ in fine āni. ⁊ tex. loꝗt̉ de remiſſione ⁊ nō reſtitutōe. vn̄ ſi pen ſio fuiſſet in pͥncipio ſoluta dixiſſꝫ texͣ. ꝙ ē fiēda r̄ſtitutio ꝓ rata. d̓ quo latiꝰ. jͣ. dicā. ¶ 4º colligi tur aliud ar. ꝙ ꝓpt̓ vbertatē fructuū nō tenetur colonꝰ ſolue̓ maiorem penſioneꝫ ſeu mercedem nam ſi tenet̉ augmētare nō fieret cōpenſatio cū ſterilitate precedēti. ſed maior ſolutio iure vber tatꝭ. ⁊ de hoc etiā. jͣ. dicam. ¶ Noͣ in. §. verum. ꝙ īꝗlinꝰ dr̄ cōductor rei vrbane. colonus vero rei ruſtice. Itē noͣ ꝙ ex cā neceſſaria ſuꝑueniēti pōt dn̄s ln̄iare īꝗlinū an̄ tp̄s cōductōis finite. ¶ Et noͣ duo exēpla hꝰ neceſſitatꝭ. pͥmo quādo domꝰ īdiget refectōe. 2º qn̄ ip̄e dn̄s vult in ea habitare ex neceſſitate ſuꝑueniēti. ⁊ ītelligit̉ qn̄ ſue neceſ ſitati alit̓ ꝓuideri nō pōt. vt noͣ. in. l. edem. C. eo. Item ꝓbat iſte tex. in v̓bo ſi neceſſitas. nam nō diceret̉ dn̄s neceſſitatus ſi aliter cōmode poſſet ſibi ꝓuideri. naꝫ neceſſitas nō ſb̓ijcit̉ legi. vt in. c qͣꝫto. de cōſue. Et ex hoc noͣ ſingularit̓ cōtractuꝫ diſſolui ꝓpter neceſſitatē ſeu cāꝫ ſuꝑuenientē al tero ēt īuito. qd̓ ē ꝯͣ r̄gl̓aꝫ traditā in. l. ſic̄. C. de ac ⁊ obli. vbi dr̄ ꝙ ꝯͣctꝰ a pͥncipio eſt volūtarius ex pꝰ facto ē neceſſitatꝭ. quid autē eꝯͣ nūquid poſſit īqlinus ex cā dimitte̓ domū inuito domino. Io an. ꝙ ſic. ad hoc. l. i. ff. de migran. ⁊ vide glo. que hoc tenet in. l. ſi in lege. ff. loca. Sed eſt dubium nūꝗd ꝓpter peſtē ſuꝑuenientē poſſit īꝗlinus di mittere domuꝫ cōductā. ⁊ certe ſic facit iſte tex. nam ſi ꝓpter neceſſitatem ſuꝑuenientem poteſt dn̄s expellere inꝗlinum. ita ⁊ inꝗlinus domū di mittere. nam magna neceſſitas vr̄ timor mortis ad hoc. l. de etate. ff. ad trebelli. vbi voluit Bar. ꝙ ē licita cā nō cōparēdi in iudicio. ⁊ ꝑ cōſequēſ ſe abſentādi. ⁊ optime facit tex. in. l. habitatores ff. e. in practica tn̄ vix pōt obtineri tamē qd̓ dixi ē ſatꝭ rationabile. ¶ Noͣ. ibi nō imminebat. ꝙ neceſſitas excuſat qn̄ nō īminebat tꝑe locatōis ⁊ facit iſte tex. ꝙ cōtͣhēs cum homine parū diui te vl̓ ꝗ labit̉ in facultatibꝰ ſeu male vtit̉ ſb̓a ſua nō pōt poſtmodū facere capi eum tāqͣꝫ ſuſpectū de fuga cum conditio illius eſſet ſibi ſatis nota tꝑe cōtractus. ad hoc. l. ait pretor. §. ſi debitoreꝫ ⁊ qd̓ ibi le. ⁊ noͣ. ff. d̓ his q̄ in frau. credi. ⁊. l. credi tor. ff. de p̓ui. credi. ¶ No vltimo ꝙ ex nō ſolu tione pēſionis nō pōt īꝗlinus expelli niſi deſtite rit a ſolutōe ꝑ biennium. ꝯͣ qd̓ vr̄ tex. in. d. l. edē vbi a ꝯͣrio colligit̉ ꝙ ſi nō ſoluit penſionem pōt expelli. ¶ Sed conclude aut locatio fuit facta ad longum tempus aūt ad modicum. primo ca ſu. aut cōſtituta fuit vna penſio ꝓ toto tempore ⁊ pōt expelli ſi nō ſoluit in tꝑe cōuēto. quia ſi nō ſeruat. l. cōtractꝰ. nō ē ſeruāda fides. ar. in. l. iuli anꝰ. §. offerri. ff. d̓ ac. em. ⁊ vē. ⁊ ꝓcedit hͦ caū tex in. d. l. edem. aut ē pēſio cōſtituta ſingulis annis ⁊ hꝫ locum iſte tex. qd̓ ꝓcedit etiam ſi fuit actuꝫ inter cōtrahētes. vt nō poſſit expelli durāte tꝑe nam dꝫ intelligi eo ſoluēte penſionē. vt eſt tex. in l. q̄ro. §. inter locatorem. ff. eo. ex quo collige. ꝙ in hoc caū nō ē dr̄ia īter ius ciuile ⁊ ius canōicū nā ẜm vtrūqꝫ ius reꝗritur biēniuꝫ. ſecus in ꝯͣctu emphiteotico. vt dice̓t̉ ī. c. ſe. 2º membro pͥncipa li qn̄ locatio fuit facta ad modicum tempus nō eſt neceſſe expectare biēnium ſed ſi nō ſoluit pē ſionem tempore debito pōt expelli etiam ꝓpria aucͣte dn̄i. arg. in. d. l. edem. Et rō diuerſitatis eſt inter hūc caſum ⁊ precedentem. quia hͦ caſu nō habet inꝗlinus ius immo nec poſſeſſionē. vnde ſi expellit̉ nō competit ſibi aliquod interdictum cōtra dn̄ꝫ. ad hoc. l. colonꝰ. ff. de vi ⁊ vi ar. ſꝫ ī p̄ cedēti caſu colonus poſſidet. ⁊ hꝫ pīguiꝰ ius ad hoc. l. ij. ff. ſi ager vecti. iō nō pōt ſic repēte expel li ſꝫ expectatur ꝑ bienniuꝫ pōt tamen dn̄s agere actione locati ad recipiendum penſioneꝫ tēpore debito ¶ Ingl. i. ibi. vt fructuſ ēt ſeminis. hͨ opi nio eſt nimis rigida. vn̄ cōiter nō tenet̉. vt neceſ ſario exigat̉ tāta ſterilitas vt fructꝰ ſemīs n̄ po tuerit recolligi. ⁊ iudicio meo aꝑte cōfundit̉ per iſtum tex. nam hoc caſu nō fieret remiſio penſio nis pro rata ſed in totum exquo nihil recolligit nam verbum ꝓ rata denotat particulare dānuꝫ ⁊ nō cōſūptōeꝫ in totum. ¶ Secunda opi. extͣ gl. eſt vt ſtetur opi. vulgari quādo dicat̉ magna ſterilitas. arg. in. l. cum delanionis. §. aſinam. ff. de fū. īſtruc. ⁊ ex his q̄ noͣ. in. c. ex lr̄iſ. de ſpon. ⁊ ſatꝭ pōt hec opi. ſuſtētari. exquo lex nō determi nat. Tertia opi. ꝙ ſi vltra dimidiam iuſti pre cij leſus eſt cōductor fit remiſſio pro rata. hanc opi. tenuit Cy. in. l. licet. C. eod. ⁊ expreſſius ibi Bar. nam cum ſit ꝯtractꝰ bone fidei bona fides non patitur cōductorē debere ſine culpa ſuſtine̓ tātū dānum. ſed Bar. in. l. ſi merces in. §. vis ma ior. poſuit aliam opi dicens tūc eſſe magnaꝫ ſteri litateꝫ ob quaꝫ eſt facienda remiſſio qn̄ deductꝭ ſūptibꝰ nihil ꝑcipit colonus. mouetur hac conſi deratione. conductor vr̄ tacite emere fructus fu turos ſub quadam conditione ſi naſcētur. ſꝫ em̄ ptor fructuum futuroꝝ non tenetur ad preciū ſi fructꝰ nō naſcunt̉. l. ſi debitor. ff. de ꝯͣhen. emp. gͦ nec iſte cōductor. nec dr̄ fructus niſi qd̓ ſuꝑeſt d̓ ductis expēſis. l. fructꝰ. ſo. ma. ſed certe hec opi. mihi nō plꝫ ⁊ aꝑte vr̄ cōfūdi ꝑ iſtū tex. duꝫ dicit ꝙ ꝓ rata damni ē fienda r̄miſſio. ſꝫ ſi p̄ter ſūptꝰ nihil colligit. non poteſt hr̄i conſideratio ad ra tam damni. Item ſi equiꝑaretur venditioni. ⁊ vi deat̉ facta locatio ſub certa conditione nihil de beret ſolui ſi nihil recolligit̉ arg. in. d. l. ſi debitor cꝰ ꝯͣrium innuit iſte tex. dum dicit ꝓ rata. ⁊ ideo alia opi. Bar. eſt melior quā poſuit in. d. l. licet. ⁊ Io. an. vr̄ velle fouere illam opi. dum ponit exē plū in eo ꝗ ꝓ tribꝰ ſextarijs terre erat ſolitꝰ r̄col ligere. xv. ⁊ ſoluebat dn̄o tres aureos. ſi colligit tm̄ decem ſoluat duos aureos. ſed ſi āno ſequē ti recolligit triginta ſit compenſatio. ⁊ hoc mihi placet vt magnuꝫ incommodū dicatur. quando vix recolligit tertiam partē ſoliti ¶ In ea. glo. ibi ⁊ nō de partiario. ⁊ eſt rō. qꝛ colonꝰ partiariꝰ ꝗ dr̄ mediariꝰ eſt qͣſi ſociꝰ lucri. vnde lucra ⁊ dā na ſūt eis cōia. ⁊ ita aꝑte dicit tex. in. §. viſ maior vn̄ ſcias ꝙ qn̄qꝫ colonus colit ꝑe piendo certaꝫ quotam puta tertiam partem vel medietatem ⁊ iſte ꝓprie nō dicit̉ ꝯductor. ſed potiꝰ accedit ad maͣm ſocietatis. vnd̓ iura loquentia de ſocietate diſſoluenda habēt locum in iſto. ita notat Bar. in. d. §. vis maior. qd̓ eſt bn̄ notandū. vt ꝑ mortē alterius diſſoluat̉ hec ſocietas nec trāſit in here dē. l. iiij. ⁊ in. l. nemo pōt. ff. ꝓ ſoci. Qn̄qꝫ colonꝰ colit certa mercede cōſtituta in pecūia ⁊ iſte ꝓpͥe dr̄ cōductor ⁊ contrahitur vera locatio. l. ſi mer ces. ff. eo. ⁊ hꝫ locum iſte tex. Qn̄qꝫ colit merce de cōſtituta nō in pecunia ſed in alia ſpecie puta pro modio frumenti ⁊ porprie non cōtarhitur h̓ locatio ſꝫ ē ꝗdā ꝯͣctꝰ īnoīatꝰ. vn̄ nō ē locatio ꝓ prie niſi īteruēiat pecūia numerata. ſꝫ ē qͣſi locaº ita noͣ. voluit glo. in. l. ſi olei. C. e. ⁊ vr̄ tex. in. l. i. § ſi ꝗs. ff. depo. ⁊ aꝑte tenuit Bar. in. d. §. vis ma ior. ſꝫ quo ad caſum nr̄m iudicabit̉ vt locatio ꝓ pter vicinitatē ⁊ ſil̓itudinem. ⁊ hoc noͣ. voluit gl. iſta dum dicit dando certos corbes qd̓ bene noͣ. ¶ Et ex hoc infero ad aliud dictum noͣ. ꝙ ī maͣ ſtricta appellatione locatōis non veniat iſte con tractꝰ quia debemus v̓ba ꝓprie caꝑe. l. iij. §. hec verba. ff. de neg. ge. ⁊ in. c. in noſtra. de iureiu. Ingl. in v̓bo ꝑuerſe in fi. hoc ꝓcedit ẜᵐ Io. an. ⁊ bn̄ quādo ꝑuerſe v̓ſatur damnum dando. vt ſi tenet porcoſ in ſolario vel aliter dānificet domū nam tūc ageret ad damnum. ſed r̄miſſio fit ꝓ re ſiduo tꝑis. ſed ſi ꝑuerſe ſe haberet in domo ſine damno puta tenēdo ꝓſtibuluꝫ vel ludū vl̓ exer cendo vſuram. tūc pōt repelli nō r̄miſſa ſibi pen ſione ꝓ rata. qꝛ dn̄s nō dꝫ ſentire hoc damnum ex culpa inꝗlini alias nō qꝛ nō pōt expellere an̄ tempus ar. h̓ ⁊ qd̓ dixi. sͣ. ⁊ noͣ. Spe. ē. ti. §. pꝰ qͣꝫ v̓. ſed nūꝗd. ¶ In glo. in v̓bo canonem. ibi vel ēt minꝰ hoc nō ꝓcedit. qꝛ ſi cōductio ē facta ad nō lōgum tempꝰ pōt expelli nō expectato bien nio. vt. sͣ. dixi. ⁊ longū tempꝰ dr̄. x. annoꝝ ⁊ non minꝰ. vt noͣ. in cle. i. d̓ re. ec. nō alie. ⁊ in. l. d̓ ꝗbꝰ. ff. de legi. ¶ Sꝫ q̄rit̉ quo tꝑe ē ſoluēda penſio ꝓ re locata. cōiter dr̄ h̓ ⁊ in. l. edē prealle. vbi bona glo. ꝙ aut fuit cōuentum de tꝑe ⁊ ſtanduꝫ eſt cō uentōi. aut nihil fuit dictum. ⁊ cōſideratur mos ⁊ cōſuetudo loci ſeu lex municipal̓. ar. in. l. ij. C. de iur̄ emphi. ſi v̓o nō apparet de conſuetudine fit ſolutio in fine anni. ar. hic. ⁊ in. l. in ſtipulatio nibus. ff. de reg. iur. ¶ Sed dubium eſt quid in alio cōtractu vbi quis obligauit ſe ad certum ꝗd faciendū ꝓ certa mercede. nūꝗd ſolutio mer cedis ſit differenda in fine. exquo nihil aꝑte fuit conuentum de quo hic ꝑ Inno. ⁊ clarius ꝑ glo. ⁊ Bar. in. d. l. edem. ⁊ cōclude ꝙ īſpicienda ē cā qͣre donatur merces. nam ſi donatur ꝓ ſūptibꝰ dꝫ fieri ſolutio in pͥncipio. qꝛ vr̄ hoc tacite actum ſi auteꝫ ſoluitur ꝓ labore ſeu ꝓ remuneratione debet cōſiderari qualitas perſone. nam ſi obliga uit ſe pro mille edificare palacium vel campani le vel quid ſimile. tunc veriſimile eſt ꝙ ſēſerit vt ſucceſſiue habeat certam partem pecunie. ſi nō m 2 poſſet aliter commode ſuſtentare ſe vbi autem ceſſaret hec ꝯſideratio vel ſil̓is ē fiēda ſolutio in fine. ar. in. d. l. ſēꝑ in ſtipulatōibꝰ. ⁊ vide ad maͣm qd̓ noͣ. Bar. in. l. i. ff. de var. ⁊ exͣor. cog. Sꝫ q̄ro nūꝗd debeat augmētari penſio ꝓpt̓ vbertatem ſicut fit remiſſio ⁊ diminutio ꝓpt̓ ſterilitateꝫ cō clude ex noͣ. hic. ⁊ in. d. §. vis maior. ꝙ aut vber tas cōtingit quia fructus multuꝫ valent vltra ſo litū. ⁊ nō debet fieri augmentatio nec diminutio ꝓpter vtilitatem precij. qꝛ ꝯͣctꝰ recipit ſb̓aꝫ ſuam ⁊ cōditio tacita eſt purificata collectiſ fructibus Aut vbertas cōtingit ꝓpter īduſtriam coloni. ⁊ nō debet augmētari ne ſua diligētia ſibi ſit dāno ſa. ar. in. l. fi. C. de alluuio. Aut contīgit propter bonitatem rei ⁊ etiam nō fit augmētatio qꝛ dn̄s locauit bonitateꝫ rei meliori p̄cio qͦ potuit. Aut cōtingit caſu fortuito puta locaui molendinū ex quo cōductor ſolebat ꝑciꝑe ꝗnqͣgīta nūc autem qꝛ alia molendina ſūt ruinata vel ꝗd ſil̓e recipit centū hoc caſu fienda eſt augmētatio pēſioniſ ꝓ rata. nam ſicut ꝓpter caſum fortuitū ꝯtingenteꝫ ſit r̄miſſio vt h̓ ita dꝫ fieri augmētatio ꝓpt̓ vber tatē cōtingentē caſu fortuito. qꝛ ꝯͣriorū eadē eſt diſpoſitio. xxxij. diſ. hoſpitiolū. l. i. ff. de his qui ſūt ſui vel vel alie. iur̄. Emphiteota eccleſie O Euliꝰ nelioratōeo ſuas ve dere nō pōt niſi ẜuatꝭ his d̓ ꝗbꝰ h̓. ⁊ ſi ꝯͣ fecerit vel canonē ꝑ bienniuꝫ nō ſoluerit nec mo ram poſtea celerit̓ purgauauerit iuſte pōt expel li. ⁊ pͥmo ponit r̄ꝗſita. vt ius emphiteoticū poſſit vēdi. 2º ꝯͣfaciētes punit. ibi emphiteota 3º. ſoluit obſtaculum. ibi nō obſtāte. ¶ Noͣ primo multa requiſita ad hoc vt emphiteota poſſit vēde̓ ius ſibi cōpetens ⁊ meliorationes ſuas. nam primo reꝗͥrit̉ dominꝰ emphiteota ſi velit eme̓. 2º. vt de nunciet precium ſibi ab alijs oblatum. 3º. ꝙ illud ſit verum precium nō autem fictū. ⁊ ſimulatum. vt in. l. fi. C. e. quarto ꝙ ſi nō dixerit ſe velle eme re expectet̉ per ſpaciuꝫ duorum menſiū. 5º. ꝙ vē dat ꝑſonis nō ꝓhibitꝭ. bº. ꝙ nō vendat rem ip̄am ſed dn̄iuꝫ vtile ſibi cōpetēs ⁊ melioratōes quas fecit in illa re. ſeptimo reꝗrit̉ ꝙ priꝰ nō ceciderit a iure ſuo puta differendo ſolutōeꝫ vltra biēniū Et ex his dictꝭ. ⁊ ex tex. noͣ. arg. ꝙ ſine ꝯſenſu dn̄i pōt emphiteota ius ſuū expone̓ venale. naꝫ ſi pͥꝰ qͣꝫ reꝗͥrat dn̄ꝫ nō poſſet expone̓ venale nō vale̓t ſibi denūciare p̄ciū qd̓ ab alijs offert̉. ¶ Nota ꝙ ſi dat̉ alicui terminꝰ ad declarandū volūtateꝫ ſuā ſi an̄ elapſū terminū exp̄ſſe declarat ceſſat p̄ fixio termini. ad hͦ. c. ab eo. de app. li. vi. ⁊ hͦ quia ceſſat rō p̄fixionis termini. ex qͦ īfert̉ ꝙ ceſſante cā termini ceſſat ip̄e t̓minꝰ. ad hoc. l. fi. ff. ad legē fal. Item noͣ ꝙ ius emphiteoticuꝫ ꝓhibet̉ vēdi ꝗbuſdā ꝑſonis. nō tn̄ iure eſt expreſſū q̄ ſunt ille ꝑſone ſed attendit̉ ius mūicipale vel pactum ap poſitū in ip̄o ꝯͣctu. vt īnuit tex. in. l. fi. p̄alle. ⁊ dic vt. jͣ. dicet̉ cum glo. ¶ Item noͣꝙ vbi dies im ponit̉ ad aliꝗd faciendū. nō ē opus iterpellatōe ad moraꝫ cōtrahēdaꝫ ſed lapſus termini ꝯſtituit illum in mora. qꝛ dies ſtatuta īterpellat ꝓ homīe cōcordat. l. magnam. C. de ꝯͣhen. ⁊ ꝯmit. ſtipu. ⁊ ad hoc allegat̉ quottidie iſte tex. ¶ Noͣ ꝙ mo ra pōt purgari etiā in diſpōne penali. ſed poſſet dici ꝙ hic pena nō ꝯmittit̉ ip̄o facto. ſed relinꝗt̉ volūtati dn̄i vtruꝫ velit ex hoc expellere emphi teotam. non autem ex non ſolutione diſſoluitur emphiteoſis ipſo facto. vt patet. ibi iuſte potuiſ ſet expelli. qd̓ ſentit h̓ Inno. vbi autem quis inci deret in penam ipſo facto. nam poſſet regl̓r ſibi ꝯſulere etiā celerit̓. ꝓ hoc vide bonum tex. in. c. lꝫ. de ſuꝑ. negli. p̄la. vbi pꝫ ꝙ ſi hn̄s collationem beneficij nō ꝯfert īfra ſemeſtre nō poteſt poſtea ꝯferre etiam ſi incōtinēti vellet ꝓuidere qꝛ ius ē alteri queſituꝫ. ⁊ de hac maͣ an̄ ⁊ qn̄ mora poſſit purgari vid̓ qd̓ noͣ. in r̄gl̓a mora. d̓ reg. iur̄. in vi. plene ꝑ legiſtas in. l. inſulam. ff. de ver. oblig. In glo. i. in fi. noͣ. primo ex glo. ꝙ decretalis dꝫ tractare maͣꝫ competētem rubro al̓s nō eſſet cō grue ſituata. 2º. noͣ ex glo. ꝙ in ꝯͣctu emphiteoti co dꝫ aliquid dari in pͥncipio. dicūt tamen cōiter doc. hoc nō eſſe neceſſarium. ad hoc qd̓ habet̉ ī aucͣ. de alie. emphi. circa prin. ⁊ ꝑ Cy. ⁊ alios in. l. i. C. de iur. emphi. ¶ Extra glo. aſſignantur multe alie dr̄ie īter ꝯͣctum iſtum. ⁊ ꝯͣctum locati onis ſeu emptionis ⁊ venditōis quas vide ī ſpe. e. ti. §. nūc aliqua poſt pͥncipium. ⁊ ibi tractat̉. vn̄ habuit origineꝫ ille ꝯͣctus ⁊ naturam illius ⁊ po nit ibi Specu. vltra centū ⁊ ſexaginta qōnes de maͣ hꝰ ꝯͣctus. ⁊ inter ceteras dr̄ias dicunt aliqui ꝙ in iſto ꝯͣctu requiritur ſcriptura. ꝑ. l. i. C. de iu. emphi. quod ſentit ibi glo. ⁊ exp̄ſſe h̓ Io. and. ſed Bar. ibi oicit hoc nō eſſe neceſſarium. quia cōſuetudo habet oppoſitum. hoc etiā ſequit̉ h̓ dn̄s An. ⁊ vide caſus in ꝗbus requirit̉ ſcriptu ra in glo. noͣ. in. c. i. de cēſi. li. vi. Et ē ꝓprie emphi teoſis cōtractus per quem tranſfertur dn̄ium in emphiteotam retento dn̄io directo apud ipſum dn̄m ⁊ aliquid ſoluit̉ ſingulis annis ip̄i dn̄o. l. i. ffſi ager vecti. ⁊ eſt emphiteoſis nomen grecum ⁊ latine ideꝫ eſt quod melioratio. ⁊ ſic dr̄ emphi teota recipit rem meliorandam. hīc dr̄ in tex. eū vēde̓ poſſe melioratōes ſuas ⁊ ius emphiteoti cū ſibi ꝯpetens. ¶ In glo in v̓bo alijs vendere in fi. noͣ gl. nā Uincē. ⁊ ꝗdā tenuerūt cōtrarium ſed Cy. in. d. l. fi. ⁊ Io. an. h̓ ſequūt̉ hāc vltimaꝫ opi. glo. ⁊ mouet̉ Io. an. hac rōne nam vēditor habet ſoluꝫ ad precium affectionem. vnde ſatis eſt ſibi ꝙ p̄cium cōſequatur a dn̄o. ⁊ iō cuꝫ nullū ītereſſe poſſit pretendere. ar. in. l. nummis. ff. de in litem iuran. voluit ius vt potius vendat dn̄o qͣꝫ extraneo. ſed in donatione donator habuit reſpectum ad perſonam. nam forte vult donare vni ꝓpt̓ merita ſua vl̓ vt illuꝫ ſibi obliget que rō ceſſat in dn̄o ꝙ non habet illam affectionem ſed Bar. in. d. l. fi. tenuit contrarium. dicit enim ꝙ lꝫ emphiteota fiſci ſeu reipublice poſſit donare nō tn̄ emphiteota priuati. quia fiſcꝰ pōt ius ſuū pe tere a quacūqꝫ ꝑſona. ⁊ ſic loꝗt̉. l. p̄alle. in glo. ſꝫ priuata ꝑſona n̄ poſſet pete̓ pēſionē a donatario cū nō ꝯͣxerit cum eo. ſed hꝫ neceſſe age̓ rei vēdi catōe. Aduerte qꝛ tenēdo hāc opi. Bar. poſſet dici ꝙ emphiteota eccleſie poſſet alij donare. qꝛ eccleſia comparatur fiſco in priuilegijs ſuis iuxͣ noͣ. in. c. i. de in inte. reſti. ⁊ in. l. fi. C. de ſa. ſanc. ec. ſed poſſet attentari gn̓aliter ꝙ opi. huiꝰ glo. ſit verior ſaltim quādo ſit cuꝫ ꝯſenſu dn̄i ſeu cū do nat̉ ſaluo iure dn̄i. nam res trāſit cū one ſuo ad hoc. l. vectigalis. ff. de pigno. ⁊. c. ex lr̄is. jͣ. d̓ pig. ⁊ vide de maͣ ꝑ Spe. in. d. §. nūc aliqͣ. v̓. cvij. vbi refert opi. ꝙ emphiteota eccl̓ie nō pōt alteri do nare qꝛ n̄ pōt alienare rē eccl̓ie ſine ſolēnitate ſꝫ hͨ opi. r̄probat̉ h̓ ꝑ Io. an̄. qꝛ nō alienat hoc caū ius eccl̓ie. ſed ius competens emphiteote. ⁊ ad duco ꝓ pͥma ꝯcluſione hāc rōnem vbicūqꝫ ꝓhi betur vēditio facta ꝯmemoratiōe precij nō ītelli git̉ d̓ alia ſpē alienatōis. vt ꝓbat̉ in. l. fi. C. d̓ p̄di. curia. li. x. ſꝫ in tex. iſto. ⁊ in. l. fi. eo. ti. fit ꝯmemo ratio precij ergo dꝫ intelligi de vēditōe ſtricte ſū pta. ⁊ ꝑ hͦ īfertur ꝙ poſſit alteri legare vel cū alia re ꝑmutare. ¶ In glo. in v̓bo ꝓhibent̉ in fi. noͣ glo. ꝙ eccleſia cenſet̉ prohibita ab emptione rei emphiteoticarie priuati quaſi ſit lōge potentio. qͣꝫ ſit priuata ꝑſona. vnde deterioraret̉ conditio dn̄i ſi fieret alienatio in eccl̓iaꝫ. ⁊ dicunt ꝗdā ꝙ ſi res emphiteoticaria pͥuati donat̉ vel legat̉ eccl̓e ſolum dꝫ inde reciꝑe preciū ⁊ noͣ tenere cum pre iudicio dn̄i. ⁊ ꝓ hac rōe dicit Hoſti. ꝙ eccleſia de beret excipere ꝑſonas ſeculares a conſecutione ſue emphiteoſis. ſicut ꝑſone ſeculares excipiunt eccl̓am. tn̄ in hoc nō ꝑſeuerat. ſed cōclude ꝙ ille ꝑſone cēſent̉ ꝓhibite ex ꝗbus conditio dn̄i poſ ſet deteriorari. vt qꝛ ſūt longe potētiores illo cū qͦ eccl̓ia ꝯͣxit vel pauꝑiores longe. ⁊ ſic ēt femina cēſet̉ ꝓhibita. ⁊ vide qd̓ hēt̉. C. loca. l. curiales ⁊. l. milites. ⁊ in. x. colla. de feu. alie. vbi vide. In glo in v̓bo biēnium. noͣ bn̄ glo. qꝛ hec clauſu la rato manēte pacto frequētat̉ hodie ī ml̓tꝭ cō tractibꝰ. ⁊ ſolū operatur reſpectu ẜuātꝭ ꝯtractuꝫ nō .n. pōt ſe fundare ex cōtractu ꝗ venit ꝯͣ illū ar. in r̄gl̓a ex eo. d̓ reg. iu. li. vi. ⁊ idē qd̓ iſta gl tenēt Cy. ⁊ glo. in. d. l. ij. ⁊ cōiter ſequūt̉ doc. ⁊ ſic ītelli ge noͣ. in. c. dilecti. de arbi. ¶ In glo. in v̓bo ce leri in fi. Inn. dic̄ ꝙ celerit̓ dicit̉ ſatiſface̓ ſi exac tus in iudicio vel extra ſoluit ſine p̄fixiōe termī ⁊ ml̓to celerius ſi nullam expectat īterpellatōeꝫ ſꝫ ſpōte ſoluit. Hoſti. ꝯſuluit vt nō expectet̉ r̄ꝗſi tio ⁊ mihi ml̓tum plꝫ opi. huiꝰ gl. naꝫ alia verba poſita in tex. ibi ſibi cōſulere ſtuduiſſet denotāt vt ſine aliqua requiſitōe ipſemet ſibi celeriter cō ſulat. ⁊ iō bonus iudex arbitrabit̉ quādo dicit̉ celeriter ſibi ꝓuidiſſe poſt biēnium dr̄ enī modi cū tempus vt dr̄ in gl. ⁊ vide in. l. ſi ita ꝗs. §. ſi ia ctura. ff. de v̓bo. obli. vbi tex. dic̄ ſtatī. ⁊ ibi dr̄ cōi ter iudicꝭ arbitrio reliꝗt̉. ⁊ vid̓ qꝛ ille eſt optimꝰ tex. in maͣ. ¶ In̓ glo. in v̓bo potuiſſet. ibi ſine au ctoritate iudicꝭ. iunge h̓ finē glo. vbi dicit ꝙ licet. dn̄s poſſit ꝓpria aucͣte expellere emphiteotam eo caſu quo nō ſoluit ꝑ biēniuꝫ. nō tn̄ hoc poteſt ſi vendidit eo irreꝗſito tūc etiam dꝫ adiri iudex ⁊ ꝓ hoc facit qꝛ ex ſola venditōe nō vr̄ emphite ota īcidere in penaꝫ. ſed ſecuta traditōe ẜꝫ quoſ dam. ⁊ ideo cum nō poſſet rem tradere nō poſ ſet expelli ꝓpria aucͣte dn̄i. ⁊ ſi in alium tranſtu lit nō dꝫ expellere exͣneum aucͣte ꝓpria. ar. in. l. ī ſingulis. ff. de re. iur̄. ⁊ in. l. colonꝰ. ff. d̓ vi ⁊ vi ar. ⁊ ita loquit̉ Accur. ſicut iſta gl. in. d. l. fi. ſed Cy. poſt Accur. ibi dicit hoc eſſe verum in emphite ota. ſed in colono poſſet admitti. quia colonus nō hꝫ ius in re merito pōt expelli ꝓpria aucͣte ſi non ſoluit debito tꝑe. vt in. c. p̄cedēti ſꝫ emphite ota hꝫ ius in re. vt. l. i. ff. ſi ager vecti. ⁊ h̓ ideo nō dꝫ ꝓpria aucͣte expelli. facit qd̓ in ſil̓i noͣ. in. l. cre ditores. C. de pig. hec opi. ē tutior maxime ꝓpt̓ ſcādala q̄ inde ſeꝗ poſſent nūꝗd hoc caſu ēphi teota ꝑdit meliorationes ſuas. dicas ꝙ ſic. x. q. ij hoc ius. v̓ſi. ꝗ rem. ⁊ in. l. ij. C. eo. ¶ In ea. glo. ibi ⁊ ſi vnus ſacerdos. noͣ glo. ſingl̓arit̓ in eo. ꝙ ī nuit ꝙ reſpectu locatōis ſeu aliēatōis vel alteriꝰ cōtractus tantā ptātē hꝫ rector capelle ſolꝰ qͣꝫtā hꝫ prelatuſ eccl̓ie collegiate cū collegio. ſed quo ad principalem. q. huiꝰ glo. cōclude latiꝰ capien do noͣ. hic. ⁊ in. d. l. fi. ꝙ aūt dn̄s primo expulit. ⁊ poſtea petit penſionem preteriti temporis. ⁊ po teſt quia tenetur emphiteota ſoluere pro prete rito tꝑe. vt in. §. qui rem. Aut prius recepit pen ſionem ⁊ lpoſtea vult expellere. ⁊ tunc ſi recepit penſionem pro tempore poſt moram contractā nō pōt expellere. quia vr̄ renunciaſſe iuri ſuo ꝑ actū cōtrariū. ar. in. c. ſolicitudinem. de ap. Aut recipit penſionem ꝓ preterito tempore. ⁊ ſi cum ꝓteſtatione vt ſaluum ſit ius ſuum in expellēdo ⁊ poteſt expellere quia nulla cōtrarietas hic re ſultat cuꝫ poſſit vtrūqꝫ hoc facere vt etiam dixi Aut nō fuit ꝓteſtatus ſed ſimpliciter recipit pē ſionem preteriti temporis. ⁊ h̓ ſūt opi. ꝗdā tenu erūt ꝙ nō poſſit expelle̓ quaſi voluerit dn̄s pati illum moram ſuam purgari. vt dicit iſta glo. et idem tenet Cy. in. d. l. ij. Alij ꝯͣ quia non eſt iſte actus ꝯͣrius intentioni ſue. ⁊ hanc opi. credo v̓i orem de ſubtilitate iuris. qꝛ in dubio non p̄ſumi tur quis velle r̄nūciare iuri ſuo. vt in. c. ſuꝑ hoc de renū. ⁊. l. cum de īdebito. ff. de ꝓba. exquo gͦ receptio pēſionis neceſſario nō infert dn̄ꝫ volu iſſe approbare ēphiteotā nō debemus p̄ſumere hͦ in p̄iudiciuꝫ domini. ſic in ſimili dicit glo. ſi tra do tibi pecuniam dicendo tolle nō p̄ſumit̉ ſipl̓r donatio ſed potius mutuū vel depoſituꝫ niſi al ud ſuaſerit qualitas ꝑſone. ut dicit glo. ſingu. in l. cum ꝗd. ff. ſi cer. pe. ita in ꝓpoſito non debet p̄ ſumi ꝙ dominus voluerit approbare emphiteo tā ſed potius capere pecuniam ſibi debitaꝫ. ⁊ fa cit qd̓ in ſil̓i hētur in. c. cum. M. de ꝯſti. ⁊ quod noͣ. glo. īſti. ſi qͣdrū. pau. fe. di. in fi. ⁊ Inn. in. c. fi. de collu. dete. ⁊ reſpectu eccl̓ie nō vr̄ gl. veꝝ dice̓ quia nō vr̄ in hͦ dr̄ia inter eccleſiam ⁊ priuatum vn̄ ſolus p̄latus in hoc pōt p̄iudicare eccleſie qꝛ nō tractamus hic d̓ alienādo. ſed d̓ nō acquiren do. naꝫ vt ſupradixi emphiteota non cadit ip̄o facto a iure ſuo ſed pōt repelli. vnde ſi prelatus m 3 recipit penſionē ꝓ futuro tempore nō dr̄ aliena re ſed eccleſie nō acꝗre̓. ⁊ in nō acꝗrēdo ſolꝰ p̄la tus pōt cōditionē eccl̓ie deteriorē face̓. vide bo. glo. xv. q. i. §. vltimo. ſentit Inn. in. c. ij. de dona. ⁊ in. c. qm̄. de deci. ¶ In ea. glo. ibi clade vel caſ mate ꝑierit ⁊cͣ. noͣ glo. vſqꝫ ad finem. clades pro prie eſt peſtis vel interemptio ꝑ gladiuꝫ. ſed hic ponit̉ ꝓ quadaꝫ īteremptōe. caſmate v̓o ponit̉ ꝓ terremotū ſeu fractione. Ex iſta gl. hēs duas concluſiones. nō primam ꝙ ꝓpter damnum rei emphitcoticarie nō liberatur emphiteota a pen ſione nec a parte penſionis. niſi tota res perierit arg. in. l. i. C. eo. hec opi. eſt communior. licet ali qui tenuerūt primam partem gl. Et eſt ratio ꝗa emphiteota ſoluit penſionem in recognitionem dn̄ij directi qd̓ r̄māſit penes dn̄ꝫ. ideo qͣꝫdiu du rat ſubſtātia ſemꝑ ſubeſt cauſa ſoluendi penſio nem. licet Bart. in dicta. l. i. dicit hoc intelligere qn̄ emphiteota potuit tantum recolligere ꝙ po teſt ſoluere penſionem. ſed hoc dictum nullo iu re ꝓbat̉ nec puto verum. nam ẜm hoc nō eſſet dr̄ia īter emphiteotā ⁊ colonuꝫ. ⁊ vide in ſpe. in d. §. nūc aliqua. v̓. cxvij. ¶ Secunda cōcluſio ē ꝙ ꝓpter ſterilitatem cōtingentē in fructibꝰ qͣꝫtū cūqꝫ maxima nō fit r̄miſſio emphiteote ꝓpt̓ dā nū. lꝫ aliud ſit in colono. vt in. c. sͣ. ꝓx. ſed emphi teota ſoluit in recognitionem dn̄ij. vt. sͣ. dixi. Et ratio diuerſitatis. qꝛ colonus vr̄ cōduxiſſe ſb̓ qͣ dam tacita cōditiōe fructuū futurorū ⁊ ideo de ficiētibꝰ fructibꝰ fit remiſſio ꝓ rata. vt latiꝰ dixi sͣ. c. ꝓxi. ſed emphiteota ſoluit in recognitioneꝫ dn̄ij. vt. sͣ. dixi. ⁊ ꝓpter hoc emphiteota ſolet lō ge minus ſolue̓ qͣꝫ colonus. x. q. ij. hoc ius. vnde ad vtrāqꝫ cōcluſionē ſolent dari verſus. Si res perit tota liberabitur emphiteota. Sꝫ ſi ꝓ ꝑte nulla liberabit̉ arte. ⁊ faciunt hec ad. q. noͣbilem ⁊ quotidianam. fūdus datus in emphiteoſim n̄ pōt tolli ꝓpter guerrā. nunꝗd teneat̉ emphiteo ta ſolue̓ hoc tempore penſionem. cōmunis opi. legiſtarum in. d. l. i. eſt ꝙ non. quia ius equiparat fundum inundatum eſſe vel captum ab hoſtibꝰ vt in. l. cuꝫ domus. ff. de bo. aucͣ. iudi. poſſ. ſed fū dus inundatus eſt deperditus. l. iij. ff. de acqui. poſſ. ergo ⁊ captus ab hoſtibus. Contrariuꝫ in q. facta conſuluit dn̄s meus Cardinalis padue ⁊ idem poſtea totum collegium paduanum prī cipaliter motum ꝑ. l. i. in fi. C. e. reꝗrit .n. vt ſb̓ſtā tia ipſius rei penitus ledatur qd̓ nō cōtingit qn̄ nō pōt coli ꝓpter timorem hoſtium. nam reꝑiet eo tempore emptoreꝫ. ⁊ ſic in recognitionē dn̄ij dꝫ ſolue̓ canonē maxīe cum guerra ſit tempora lis. ⁊ hanc opi. puto veriorem niſi fundus eēt ex toto captus ab hoſtibus nec eſſet ſpes de r̄cuꝑa tione. ⁊ hoc caſu arbitror poſſe ꝓcede̓ opi. ꝯͣriā ⁊ hoc noͣ. Abbas ¶ De rerum ꝑmutatione ℟ica. ¶ Supra viſum ē de emptōe ⁊ vēditōe. Item de quodam ꝯͣctu emptioni vicino. vt de locato. merito ſubicijt alium ꝯͣctum emptioni ꝓximum vt eſt ꝑmutatio. ⁊ eſt hoc nomen ꝑmutatōis ml̓ tum gn̓ale. nā ꝯuēit oībꝰ rebꝰ q̄ inter hominum manus verſantur. ⁊ ꝓpter hoc nō habet nomē ſpeciale ſꝫ remanſit in ſuo genere. quia plura ſūt negocia ſeu res qͣꝫ vocabula. l. natura. ff. de pre ſcrip. ver. Iprincepsᵐᵐ ceps pōt rem eccl̓ie īmobileꝫ ꝑ ꝑmutatō nem acquirere data re meliori vel equali. ⁊ in hoc ꝙ dicit equali eſt caſus notabi lis. primo queſtio. ſecundo ſolutio. ibi liceat. ¶ Noͣ primo vnum caſum noͣ. ẜm communem in tellectum in quo fit permutatio cum eccleſia ceſ ſante neceſſitate vel vtilitate ipſius. ſatis enī ē ꝙ eccleſia non deterioratur. ⁊ hoc eſt inductū in fa uorem principis. ⁊ intelligunt docto. de principe imperatore qui eccleſiam muniuit multis priuile gijs ideo non fuit magnum hanc compenſatio nem ei retribuere. vide glo. in cle. vnica de bap. q̄ tractat quis ꝓprie dicatur princeps. ¶ Nō 2º. ꝙ imperator nō poteſt diſponere de rebꝰ ec cleſie etiā temporalibus. vnde permutationē cō trahere non poteſt ſine voluntate eccleſie ¶ In gl. in v̓bo rationabilis. ibi vtilitas eccleſiaꝝ. vult glo. ꝙ ſine vtilitate eccleſie non debet fieri hec ꝑ mutatio. ſed doc. communiter cōtra. īmo videt̉ glo. cōtra tex. qui nō requirit vtilitatē eccl̓ie ſed fundat̉ ſuper fauore principis. ⁊ ſolum requirit equalitatem rei cum qua fit permutatio rei. Et ad tex. qui requirit rationabilitatem cauſe In detur ꝙ poteſt intelligi de cauſa ex qua mouet̉ princeps ad permutandū puta ꝙ eccleſia habet predium ꝓpe palacium principis quod eſt ſibi neceſſarium ad palacium amplianduꝫ vel quid ſimile. ⁊ plus dicunt hic doc. ꝙ ſi prelatus non vult conſentire huic ꝑmutationi poteſt compel li ꝑ ſuperiorem. arg. c. nullus. de iurepatro. Ad uerte quia ſimile priuilegium habet quilibet re ctor cuiuſlibet eccleſie ꝙ poteſt permutare data cū eccl̓ia equalitate ipſiꝰ rei. vt eſt caſuſ noͣ. xij. q. ij. in. c. ſi ꝗs qualibet. cum. §. precedenti. regulari ter autē ꝓcedit dictū glo. ¶ In glo. fi. in fi. vel pragmatica ſanctio ponit̉ hic ꝓ quadam ānota tōe ſeu ſignificatōe quaꝫ facit princeps ſuꝑ ꝑmu tatōe. ⁊ reꝗritur hoc non ad ſb̓am ꝑmutationis ſed potius ad excuſationem eccl̓ie ſi diceretur ſi bi ꝙ diſtraxit rem ecceſiaſticam. Abbas. T commutatō nes. ¶ Breue ē ⁊ pōt ſic ſūmari quo ad mentē. Permutatio reꝝ eccl̓iaſticaꝝ facta in caſu nō cōceſſo ſeu non ſeruata ſolennitate iuris eſt reuocanda ꝑ ſucceſſoreꝫ. ¶ Noͣ. ibi īcōſulte facte ꝙ ꝑmutatio facta cōſulte nō pōt reuocari per ſucceſſoreꝫ. idem in quolibꝫ alio ꝯtractu ini to ſuꝑ rebꝰ eccl̓ie. c. ij. sͣ. d̓ preca. Et dr̄ ꝑmutatio facta īcōſulte q̄ nō fuit facta in caſu licito. ⁊ ꝗ ſūt caſus liciti noͣ. xij. q. ij. in ſumma. ⁊ habuiſtis du os caſus. sͣ. c. ꝓx. idem ſi nō ſeruatur ſolennitas iuris. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ in. c. i. de re. ecle. nō alie. li. vi. Breue ē. ⁊ tolle AnciPla gac. pſimario d̓ autem ſequit̉ h̓. ⁊ in. c. ſe. ē eiꝰ expo ſitio. ⁊ dic ſic. Mancipia eccl̓ie nō debent ꝑmū tari niſi ad libertatem vel niſi ſint fugitiua hoc. d. cum ſequenti. ¶ Nō primo ꝙ licituꝫ eſt eccle ſie poſſidere ſeruos. nam tex. ille intelligitur de mancipijs xp̄ianis nō autem ſarracenis ẜᵐ Uin Et forte fuit motus Uin. ea rōne de qua in fine lr̄e. tex. tamē iſte loꝗtur īdiſtincte. ad idē. xij. q. ij cum redēptor. ⁊. c. eccl̓iaſticis. ¶ Nō 2º. ꝙ ẜuuſ eccleſie dicit̉ homo eccleſiaſticꝰ. ⁊ vide. xij. q. ij. eccleſiarum ſeruos. ¶ Item noͣ ꝙ deputatꝰ ſer uitio eccleſie nō dr̄ deputatꝰ ad humanos vſus ſed diuinos. ¶ Ultimo noͣ vnum caſum in quo ꝑmittitur alienatio ſeruorum eccleſie. quādo .ſ. alienātur vt cōſequātur libertatē. de quo dic vt in. c. ep̄m qui mācipium. xij. q. ij. ⁊ vt dixi in. c. iij. de re. eccle. nō alie. ¶ In gl. fi. in fi. ⁊ dic ī pͥncipe .ſ. in papa. nam de eo ioꝗtur. c. eccleſiaſticis. alle. in glo. ⁊ vltima ſo. cōmuniter tenetur. ex qua ha bes p̄latū citra papam nō poſſe donare ſeruū ec cleſie etiā ex cauſa r̄mūeratōis alicꝰ ſeruitij. licet ſecus ſit in alijs mobilibus. c. ceterum. de dona. Inno. dicit hoc. c. loq d̓ honeſtate ⁊ nō de neceſ ſitate qd̓ nō vr̄ ꝓcedere ꝑ. c. ſequens. vbi dicit̉ hͦ eē īiuſtum ⁊ impiū. ergo nō ſolum eſt hoc hone ſtum ſed neceſſarium. Niuſti nſucoc. vx Breue ē ⁊ ſūma Nō pͦ ꝙ collatū eccl̓ie dr̄ ꝯſecratū deo ⁊ ſanctis eius. Et noͣ ꝙ in dubio donatum eccl̓ie p̄ſumit̉ donatū ꝓ remedio aīe. ⁊ oīs donatio fa cta eccleſie dr̄ cā pia p̄ſumptīe. ad hͦ. c. reꝗſiſti. de teſta. ¶ Noͣ. ibi tantūmō ꝑmitti. ꝯͣ opi. Inn. de qua in. c. p̄cedēti. nā eccl̓ia nō ꝑmittit ẜuoſ eccl̓ia rum diſtrahi niſi ſint fugitiui. ¶ Noͣ. ibi diſtra hi ꝙ nō ſolū ꝑmutari ſꝫ etiā vendi nō debent ni ſi eripiātur in libertatē. vt in. c. p̄cedēti ¶ No ꝙ elemoſyna vnius qn̄qꝫ occaſionalit̓ ē peccatū al teriꝰ. ⁊ hͦ v̓ificat̉ quottidie in diripiētibꝰ bona ec cleſiaſtica. nam largitores illaꝝ rerū fecerūt illaꝫ elemoſynā. ſꝫ ſubtrahētes cōmittūt peccatū. Noͣ. ibi ⁊ ē abſurdum ꝙ vꝫ ar. ab abſurdo. licet auctoritas nō allegetur. c. ex ore. de p̓uil. ¶ Ul timo noͣ in fi. ꝙ honorabiliꝰ ē eē ſb̓ eccl̓ia ⁊ ei ẜui re qͣꝫ ſb̓eſſe tꝑali dn̄o. ꝗa in primo caſu ſeruitur deo cui ſrruire regnare eſt facit. liiij. diſ. multos. ¶ In glo. i. ibi dum eſt in fuga ⁊cͣ. ⁊ eſt rō quaꝫ ponit glo. in. c. fugitiui. xij. q. ij. nam fuga ē q̄daꝫ ſpēs libertatꝭ. l. ꝙ ſi nolit. ff. de edi. edic. ⁊ in. l. ꝗd ſi fugitiuus. eo. ti. iō ſb̓ conditōe pōt vendi ſi fue rit reuerſus. dicit tn̄ Hoſt. ꝙ forte ſpāle in ſeruo eccleſie vt nō obſtate ꝙ ſit in fuga pōt vendi. ar. h̓. ⁊ in. d. c. fugitiui. pͥma tn̄ opi. plus plꝫ. nec ꝑ v̓ba generalia recedamꝰ a termīs iuris. Et noͣ gl. in eo ꝙ dicit ꝙ ſi venditur ſeruus fugitiuꝰ debet patefieri vicium emptori ne poſtea ſiat redibitio Et ꝓ intellectu terminoꝝ. ⁊ glo. ſcias ꝙ ſi vendi tur animal ſeu alia res patiēs defectuꝫ latentem competūt emptori due actiones. vna q̄ appellat̉ redibitoria de qua in glo. ⁊ iſta competit quādo emptor nō fuiſſet empturꝰ ſi ſciuiſſet illud viciuꝫ vel defectum. ⁊ per hanc actionē ex toto recedit̉ a ꝯͣctu. vn̄ fit redibitio quaſi redditio qꝛ res ⁊ p̄ cium redeūt in priorē ſtatum. l. redibere. ff. d̓ edi li. edic. ad idem. l. ſi heres. ff. de excep. rei iudica. Alia actio appellat̉ qͣꝫto minoris. ⁊ iſta compe tit emptori empturo. licet ſciuiſſet vicium. ſꝫ dat̉ vt fiat reſtitutio ꝑtis precij qͣꝫto minꝰ fuiſſet em̄ pturus ſi vicium ſciuiſſet. ⁊ iſta actio cōpetit īfra annum vtile. alia actio cōpetit īfra ſemeſtre. l. ij. .C. de edi. acti. ⁊ dicūt̉ iſte actōes edilicie. qꝛ fue rūt edite ab edilibꝰ .i. ab illis officialibꝰ romaniſ ꝗ erāt ſuꝑ rebꝰ edilibꝰ. ⁊ ſtatuebāt ne reſ morbo ſe vēderent̉. ⁊ finalit̓ ediderūt illas duas actōes ¶ Sed q̄ro de. q. noͣ. pone ꝙ vēditor emptori equi dixit ꝙ vendebat equū cuꝫ ſuis ſuꝑoſſis et magnis ſuis vicijs. nec volebat de aliqua teneri fc̄a vēditōe infra modicū tp̄s reꝑit̉ ꝙ equus do lebat in ſpatula quē dolorē nō oſtēdebat tꝑe vē ditōis qꝛerat calefactus an teneat̉. ⁊ vr̄ ꝙ non exquo pactum fuit appoſitū vt nō teneret̉ de ali quo vicio. ar. c. i. de ꝯmo. Cōtrariū ſētit Spe. ⁊ clariꝰ Io. an̄. ſētit ibi in addi. in ti. d̓ emp. ⁊ vēdi. §. nūc vidēdū. v̓. ꝗd ſi vēditor ꝑ tex. ⁊ noͣ. ī. l. tene tur in fi. ⁊ ī. l. q̄ro. ff. d̓ ac. emp. Et ē rō qꝛ vēditor vr̄ fuiſſe ī dolo n̄ expͥmēdo illud viciū ī ſpāli. nā ī gn̓ali ẜmōe n̄ p̄ſūit̉ ꝗs velle r̄nūciare ei iuri cui ī ſpe nō renunciaſſet. ar. in. l. ſꝫ ⁊ ſi ꝗs. §. q̄ſitū. ff. ſi ꝗs cautio. ⁊ in r̄gl̓a in gnͣali. d̓ re. iur̄. li. vi. ⁊ noͣ. in c. vnico de ꝯmo. Sil̓is qō ponit̉ ꝑ Io. an. in eo dē. §. v̓. ꝗd ſi vēditor. vbi dic̄ ꝙ ēt ſi vēditor exp̄ſ ſit viciū latēs. tn̄ exp̄ſſit alia vicia q̄ equus nō pa ciebat̉ vel ſb̓iūgit clauſulaꝫ generalē. puta equꝰ dolebat in ſpatula qn̄ nō erat calefactus. puta di xi vēdo tibi equū ꝓ calcitroſo ⁊ dolēte in ſpatu la ⁊ patiēte oē viciū. nihilominꝰ cōcludūt ꝙ pre dicte actōes ꝯpetūt cōtra vēditorē. qꝛ p̄ſūptio ē ꝙ malicioſe hͦ diceret īmiſcendo cū alijs errori bus quos equꝰ nō paciebat̉ tūc tꝑis. vn̄ emptor veriſil̓r potuit ꝯſiderare ꝙ non dolebat in ſpatu la quemadmodum ⁊ alia vicia expreſſa nō pati ebatur. ad hoc iura ⁊ rationes. sͣ. alle. debꝫ ergo vēditor pateface̓ vicium ſpālitatis. ita ꝙ nō trāſe at ſub inuolucro v̓boꝝ qd̓ noͣ. qꝛ practicat̉ quot tidie. ⁊ vide aliam. q. Io. an. e. ti. §. ſciēdū. v̓. ſed noͣ. vbi dicit pꝰ alios ꝙ ſi equus vēditus morit̉ vltra triduum ⁊ reꝑit̉ hr̄e cor marcidū ꝙ preſu mēdum eſt illū morbum habuiſſe tꝑe venditōis ⁊ hoc preſumit̉ ꝓpt̓ breuitatem temporis. ar. in l. ſi venditori. ff. de p̓uile. cre. vide glo. in ſil̓i in. c. ſi qͣ femina. l. diſ. ⁊ in. c. ij. de cle. ꝑcuſſ. ⁊. l. i. C. de emē. ſer. ꝗd̓am tn̄ ꝯͣ qꝛ īteritu ſpēi dꝫ liberari vē ditor ſꝫ nō ꝓcedit qꝛ emptor debebat reſtituere m 4 equū dato vicio. iō ſi perit in manibꝰ ſuis libera tur īteritu ſpēi. ar. in. l. qd̓ te. ff. ſi cer. pe. ⁊ pōt pe te̓ p̄ciū quēadmodū potuiſſꝫ detecto morbo an̄ mortem. ¶ Nō ex hoc ꝙ actio redibitoria ꝯpe tt etiā poſt īter itū rei in manibꝰ ēptoris exqͦ mo rit̉ ex primo morbo latēti vere vl̓ p̄ſūptīe. ⁊ ideꝫ noͣ. Cy. in. l. i. C. de edi. ac. qn̄ morbꝰ naſcit̉ poſt emptōneꝫ in breui tꝑe vt ꝓpter breuitateꝫ tꝑis p̄ ſumat̉ morbꝰ antiquꝰ. vn̄ ſecꝰ eēt vbi morbꝰ eēt nouus. l. iij. C. e. ti. ⁊ gnͣalit̓ cū q̄rit̉ qualit̓ ſit agē duꝫ cū res vēdita reperitur morboſa ſeu vicio ſa diſtīgue poſt Cy. in. d. l. i. Aut enim morbus erat notus tam emptori qͣꝫ vēditori ⁊ nō cōpetit aliquod remediuꝫ. quia ſcienti nō fit īiuria neqꝫ dolus. l. i. §. ſi ītelligat̉. ff. de edi. edic. ⁊ in. l. paci ſci. ff. de pac. ⁊ ī r̄gl̓a ſciēti. li. vi. Aut vterqꝫ igno rauit. ⁊ cōpetit actio qͣꝫto mīoris p̄cij. nō autem ad totū dānū. vt in. d. l. tenet̉. vl̓ etiā r̄dibitoria ſi nullo mō emiſſet patefacto vicio. d̓. l. ſi is. Aut ſciebat alter tm̄. ⁊ ſi emptor ſibi eſt īputandū rōe p̄dicta. ſi venditor tenetur ad oē intereē qd̓ inde paſſus ē emptor nō ſolum ad precium. vt. l. iulia nus. in prī. ff. de ac. emp. niſi īteruēiſſet pactuꝫ ꝙ nō teneret̉. d. l. paciſci. qd̓ ītellige ẜꝫ predictas li mitatōes. Ultimo ſcias ꝙ viciū dr̄ patēs qn̄ qui libet aſpiciens potuiſſet ꝑpēde̓. Sed dubiū eſt ꝗd ſi emptor fuit minꝰ diligēs ⁊ nō bene proſpe xit noͣ. Cy. ꝙ nihilominus tenetur venditor. ꝗa licet emptor ſit in quadam negligentia tamen vē ditor in dolo qui non dixit ⁊ dolus preponde rat culpe. l. item ſi obſtetrix. ff. ad. l. acꝗ. ¶¶ ¶Meſitum poroprece Prebende mutari non poſſunt. epiſcopuſ tamen poteſt de loco ad locum permutare per ſonas. primo queſtio. ſecundo ſolutio. ibi gene ralit̓. ⁊ ibi duo dicta. 2ᵐ. ibi ſi auteꝫ. ¶ Noͣ pͥmo regulam ꝙ bn̄ficia eccl̓iaſtica q̄ poſſidentur in ti tulū nō poſſunt ꝑmutari ex ſola aucͣte ipſoꝝ poſ ſidētium ēt ſi ſint p̄bende ſimplices. ¶ 2º. noͣ ꝙ ſimonia cōmittitur nedum in pure ſpūalibꝰ. ſꝫ in ānexis. facit. c. p̄terea. de trāſac. ¶ 3º. noͣ vnuꝫ ca ſum reſeruatum ſoli ep̄o .ſ. īterponendi aucͣtem ꝑmutatiōi bn̄ficiorum. nulli enim inferiori citra ep̄m hoc competit. quod voluit hic Hoſt. ⁊ com muniter ſequētes. ⁊ idem glo. in cle. vnica eo. ti. ⁊ ꝓbatur h̓ in tex. in eo ꝙ gn̓aliter ꝓhibetur bn̄ ficioꝝ ꝑmutatio. ⁊ ſoli ep̄o datur facultas ꝑmu tādi ꝑſonas de bn̄ficio ad beneficiū idem tamē ītelligas de īferiori prelato hn̄te ius ep̄ale in bn̄ ficijs ꝑmutādis. nam talis exercet oīa iura ep̄a lia que ſūt iuriſdictōis. vt noͣ. glo. in. c. i. de re. ec. nō alie. Inno. in. c. ij. de trāſac. dixi in. c. ſignifica ſti. de fo. compe. ¶ Ultimo noͣ. ibi minus ſunt vtiles ꝙ permutatio fit aliqn̄ ex maiori vtilitate vn̄ licet ꝗlibet bn̄ficiatus ſit vtilis beneficio ſuo tn̄ ſi eſt vtilior in alio pōt ex hoc fieri ꝑmutatio ⁊ clarius probatur in fi. dum dicit vtilius exer cere ⁊cͣ. nam ponderandum eſt verbum vtilius nam cum ſit comparatiuum preſupponit ſuum poſitiuum .ſ. ꝙ vtiliter prius ſe exercebat licꝫ vti lius ſperetur ſe exercituruꝫ fore. ad hoc. l. ſi autē ff. de v̓. obli. ¶ Et hec adducūtur ad. q. nūquid permutatio beneficioruꝫ ſit permiſſa ex expedi entia ꝑſonarum duntaxat. an v̓o ex ſola neceſſi tate eccleſie. tex. iſte pōt adduci ꝓ ⁊ ꝯͣ. pͥmo in eo ꝙ ꝑmittit ex cā neceſſaria. 2º. in fine in eo ꝙ pon derat maiorē vtilitatem. ſed cōiter ꝯcludit̉ ꝙ cā neceſſaria vl̓ vtilitas ip̄iꝰ eccl̓ie ē cā ſufficiēs. vt h̓ ⁊ noͣ. in. c. niſi cum prideꝫ. de renū. ⁊ vij. q. i. ſcias ⁊. c. ep̄s de loco. expedientia autem perſonaruꝫ etiam ſufficit. ſed communiter conſideratur in minoribus bn̄ficijs. ſed in maioribus etiam ob hanc cauſam ſepe fiat. vt in. c. ad ſupplicationem de renū. ⁊. lxxiiij. diſ. quorūdā. pone exemplum rector vnius beneficij nō poteſt multuꝫ ꝓficere ibi. quia aer illiꝰ loci nō eſt ſibi ſanus vel nō tute viuit ꝓpter inimicitias p̄uatas. certe licite ꝑmu tat cuꝫ alio ꝗ vtiliter in hͦ bn̄ficio reſidere poteſt vt in iuribꝰ p̄al. ¶ Sꝫ q̄rit̉ nūꝗd ep̄s pōt ꝑmu tare ēt bn̄ficiato īuito. Io. an. pōit h̓ vnum ſoluꝫ. v̓bū in quo ſentit ꝙ n̄. nā ſuꝑ v̓bo ꝑſonas ſupplꝫ volentes tn̄ nihil allegat. Sꝫ ꝯͣ eū facit iſte tex. inqͣꝫtum dat ep̄o facultatē trāſferēdi ꝑſonas de loco ad locū ⁊ nullā mētōem fac̄ de cōſēſu ꝑtiuꝫ ad idem noͣbile dictū Inn. in. c. niſi. de renū. vbi dicit ꝙ ſi ſcandalū īminet eccleſie ꝓpt̓ ꝑſecutōeꝫ p̄lati. pōt talis p̄latꝰ licite priuari ꝑ ſuꝑiorē lꝫ ip̄e nō ſit in culpa huiꝰ ꝑſecutōis ⁊ ſcādali. ſꝫ ꝓpt̓ bo nū publicū tolerāda ē tal̓ pͥuatio dato tn̄ illi bo no cābio. ⁊ trāſit ibi Io. an. cū illo dicto. ⁊ vide latiꝰ hic ꝑ Fede. in tractatu ꝑmutatōis. q. xxv. ⁊ ibi cōcludit hͦ poſſe fieri ex cā neceſſaria qd̓ ſatꝭ plꝫ ſi al̓r nō pōt eccl̓ie ꝯſuli ſaltē ꝑ datōneꝫ coad iutorꝭ ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. doc. in. c. fi. d̓ poſtu. p̄. ſi tn̄ poſ ſet ꝓuideri ꝑ datōeꝫ coadiutorꝭ. nō puto ꝙ īuitꝰ poſſit trāſferri. ſic̄ dicimꝰ de īfirmo ꝗ nō pͥuatur lꝫ ſit īpotēs ad admīſtrādū. ſed datur ſibicoad iutor. sͣ. de cle. egro. ꝑ to. ¶ Sed dubiuꝫ eſt ꝗd ſi collatio bn̄ficiorum ꝑmutandoruꝫ ſpectat ad aliūqꝫ ad ep̄m. So. dic̄ Io. an̄. ꝙ tūc ep̄s ꝑmu tahit cum cōſenſu illorum. vn̄ aucͣtas ꝑmutatio ni adhibenda ꝑtinet ad ep̄m. ſꝫ hn̄tes eligere vel ꝯferre debēt ꝯſētire. nā cū in ꝑmutatōe īteruēiat r̄nūciatō iuxͣ ea q̄ hēntur ⁊ noͣntur in. c. vnico. jͣ. e ti. li. vi. ⁊ in. c. ſi ꝓpter. de reſcrip. e. li. ergo opor tet neceſſario ꝙ conſentiant illi qui habent elige̓ vel conferre vide glo. in dicta cle. vnica. Quid autem ſi nolunt ꝯſentire ⁊ permutatio ē neceſſa ria eccl̓ie vide veder. in dicto tractatu. q. xxiiij. vbi cōcludit ꝙ poterūt inutiles priuari ⁊ per no uam electionem ſeu collationem prouidebitur de dignis velint nolint eligentes vel habentes conferre beneficia. ¶ Sed quero nunquid ip̄i beneficiati poſſint tractare inter ſe de pernitati on fienda. Hoſtien̄. cum quo tranſit hic Ioā. andree videtur ſentire ꝙ nō. dicit tamen ꝙ per mutatio debꝫ compleri ſeu procedere ex aucto ritate epiſcopi. ſed dat remediuꝫ habēti cāꝫ per mutandi vt conferat ſe ad ep̄m ⁊ narrat caſum ꝑmutationis ſupplicādo ut dignet̉ ſibi ꝓuider̄ ī aliquo loco poſſet ēt ẜm euꝫ dicere meū benefi ciuꝫ cōpeteret bn̄ tali ꝑſone ⁊ ſuū mihi. nō autē debet de hoc tractare cū alio beneficiato. Et ad verte quia hec opi. eſt multū ꝑiculoſa. nā pauci ſūt quin prius adinuicē n̄ habeāt tractatum. ⁊ ꝓ opi. Hoſti. vide glo. ordinariā ī. c. cuꝫ vniuerſo rum. jͣ. e. ſꝫ contrariū ſentit ibi Io. an. poſt Goſ. ⁊ clarius in. c. vnico. jͣ. e. ti. li. vi. et. glo. ī dicta cle. vnica. e. ti. ⁊ facit ibi tex. in v̓bo volētibus. ⁊ in di cto. c. vnico. ⁊ hec opi. vr̄ v̓ior ut poſſint haber̄ tractatum non autē cōcludere ꝑmutationē ſec ſe ſupponere diſpoſitioni ſuꝑioris ⁊ vide hic Inno. ꝗ ſentit ꝙ p̄bende eiuſd̓ eccleſie ⁊ eiuſdē qͣlit atꝭ pn̄t ꝑmutari ſine aucͣte ſuꝑiorꝭ qd̓ non vr̄ placere Hoſti. nec Io. de lig. jͣ. e. c. fi. nā lꝫ p̄bēda ꝯſiſtat in ſpūalitate qꝛ ihe̓t canōie nō dꝫ ꝑmuta ri ſine licētia ſuperioris. ⁊ hec opi. vr̄ verior per iſtū tex. ꝗ gnͣaliter ꝓhibet ꝑmutatiōeꝫ p̄bēdaꝝ. ¶ Dqueſtiones. ce ſie iure ꝓprietatꝭ pn̄t adinuicē ꝑmuta ri ⁊ poſſeſſiones eaꝝ ꝑmutari pn̄t. ⁊ ꝓ minꝰ va lētibus p̄ciū ſuppleri. cōis diuiſio. 2ª ibi rn̄det̉. ¶ Nō prīo ꝙ n̄ ſolū pn̄t ꝑmutari bn̄ficia q̄ poſ ſidētur ī titulū vt in. c. p̄cedēti. ſꝫ ēt ea q̄ habent̉ iure ꝓprietatꝭ ut hic ⁊. c. cum venerabilis. de ex cep. ⁊ dicit hic Hoſti. ⁊ eſt cōe dictū doc. ꝙ qua lecūqꝫ. ⁊ quātūcūqꝫ ius habeat ꝗs ī eccleſia pōt illud cū alio iure ꝑmutare. nā eadē debet eſſe rō de toto ad ꝑtē que eſt de parte ad totū ut ī. c. pa ſtoral̓. §. idē cū totū. de. offi. dele. l. q̄ de tota. ff. d̓ rei. vēdi. qd̓ noͣ. Et ex hoc pn̄t ſume̓ vnā ꝯcluſio nē generalē ꝙ bn̄ficia ⁊ iura que habentur in eiſ qͣliacūqꝫ ſint poſſint cū aucͣte ſuꝑioris ꝑmutari. Noͣ vlterius ꝙ nedū unū p̄diū eccleſie cuꝫ alio pōt ꝑmutari. ſꝫ ēt ōes poſſeſſiones eccl̓ie ſimul ⁊ ſemel. ¶ Tertio noͣꝙͣ ꝑmutatio eccleſiarum q̄ fit iure ꝓprietatꝭ nō fundat̉ in ꝑſonis rectoꝝ ſeu vicarioꝝ illaꝝ eccleſiaꝝ. ſꝫ in perſonis illoꝝ ꝗ habēt illias eccleſias ſibi ſubiectas qꝛ ius eorū ꝑmutat̉ ⁊ non ius vicarioꝝ. ¶ Itē noͣ. ꝙ eccl̓ia pinguior nō pōt ꝑmutari cū eccl̓ia tenui vl̓ miꝰ pīgui īterueniēte peccunia ſimpliciter ex alia parte qꝛ videretur pecūia data ꝓ redditibꝰ ſpi ritualibꝰ vl̓ ꝓ re ſpūali optinēda ſed eo caſu dꝫ ẜuari cautela quam tradit iſte tex. ut pecunia ſuppleat̉ nō ꝓpter redditꝰ ſpūales ſed propter ampliores redditus temporales alteriꝰ eccleſie Ultimo noͣ ꝙ tales cōtractꝰ nō dēnt ad īuicē cō miſceri qd̓ pōt ītelligi dupl̓r. pͥmo ꝙ ꝯtractꝰ ſim ſeꝑati quo ad animū ⁊ quo ad v̓ba ut ꝑ ſe ꝑmu tētur eccleſie ſine poſſeſſionibꝰ. ⁊ ꝑ ſe poſſeſſiōeſ ſine eccleſijs addita certa qͣꝫtitate pecunie ut vt niat̉ ad eqͣlitatē permutationis. ⁊ iſte ītellectus eſt tutior. 2ꝰ ītellectus ꝙ cōtractus ſint ſeparati quo ad animū ut pecunia detur nō ī cōpēſatio neꝫ rerū ſpūaliū ſꝫ tꝑaliū. At ex his īfert̉ ad vti lem. q. nūquid dicat̉ ꝑmutatio qn̄ ex vna ꝑte in teruenit ſpes. ex alia īteruenit ſpes cū certa qͣꝫti tate pecunie. nā vr̄ pͥmo ꝙ nō ſit ꝑmutatio ſꝫ po tius emptio. exquo īteruenit p̄ciū cōſiſtēs ī qͣꝫti tate. l. i. ff. e. ⁊. l. i d̓ ꝯͣhen. emp. In cōtrarium facit qꝛ ex vtraqꝫ ꝑte īteruenit ſpēs. ergo ē ꝑmutatio ut ī. d. l. i. ff. de reꝝ ꝑmu. ⁊ in. l. i. ff. de ꝯͣhen. ēp. iſte tex. eſt multū noͣ. in maͣ. ⁊ facit ut dicat̉ ꝑmu tatio. tū qꝛ tex. exp̄ſſe appellat iſtaꝫ permutatio onem. lꝫ ex alia ꝑte interuenit ſp̄es cū quātitate tū qꝛ iſtud. c. eſt poſitū ſub ℟ica de rerū permu. ergo magis participat de ꝑmutatione qͣꝫ d̓ emp tione. ſiml̓em modū argumentādi ponit glo. ī. c. potuit. sͣ. ti. ꝓxīo. Uarij in hac. q. varia dixerūt. ſꝫ cōcludēdo dic prīo īſpiciēdū animū ꝯͣhētiū. ſi enī prīcipaliter ītendūt ꝑmutare erit ꝑmutatio. lꝫ pecunia acceſſoria accedat ut ꝑueniat̉ ad rei equalitateꝫ. ⁊ ita iſte tex. dꝫ ītelligi. facit. l. ſemꝑ ī ſtipulationibꝰ. de re iu. ⁊ hāc opi. tenuit Io. an. hic ⁊ Bar ī. l. ariſto. ff. de dona. vbi ad hoc alle gat iſtū tex. Si autē nō apꝑet de anīo ꝯͣhentiuꝫ r̄curre ad ꝯiecturas. ſi enī precium maius ſit qͣꝫ res data preſumēdū eſt ꝙ ſit emptio. ſi autē res ſit maioris precij qͣꝫ ſit pecūia erit ꝑmutatio ar. c. qd̓ in dubijs. de cōſecra. eccle. vl̓ altarꝭ. facit re gula īſpicimus in obſcuris. li. vi. Facit ad. q. pa pa cōmiſit cuidā abbbati ut poſſit vendere de poſſeſſionibꝰ monaſterij vſqꝫ ad certā qͣꝫtitatē pecunie abbas vēdit recepta certa pecunia ⁊ cer ta pecia terre dicebat̉ ꝙ nihil egerat qꝛ iſta erat ꝑmutatio exquo recepit certā peciā terre ⁊ ipſe nō habuit pt̄ateꝫ ꝑmutādi ſꝫ vēdēdi. Cōtrariuꝫ ē dicēdū ꝑ ſupradicta qꝛ īteruētio ſp̄ei que acceſ ſorie venit non alterat naͣm vēditionis ſicut īter uētio pecunie nō alterat naͣm acceſſorie ꝑmutati onis. facit etiā ꝓ ſtatutꝭ q̄ exigūt gabellā ꝓ ꝯtra ctu emptionis. ¶ In glo. ij. ibi auctoritaſ ſuꝑio ris aduerte quia alio reſpectu īteruenit aucͣtas ſuperioris qn̄ ꝑmutātur bn̄ficia poſſeſſa iure ꝓ prietatis qͣꝫ qn̄ ſunt poſſeſſa alia uia .ſ. in tituluꝫ. nam in primo caſu auctoritas exigitur ꝓpter a lienationē iuris eccleſie que īteruenit in ꝑ̄muta tione. nam regulariter iura eccleſie nō alienātur ſine auctoritate ſuperioris ut in. c. nulli. de re. ec cleſie n̄ alie. ⁊ in. c. ſine exceptione. xij. q. ij. In 2º. caſu interuenit auctoritas quia beneficiū nō po teſt obtineri ſine titulo regula prima de re. iu. li. vi. Itē ut purget̉ omne viciū ſimonie qd̓ preſu mi poſſet. c. queſitū. sͣ. e. ⁊. c. niſi. de prebē. dico ta mē ꝙ in primo caſu poſſunt ꝑtes paciſci de per mutatione eccleſiaruꝫ ⁊ reꝗͥrit̉ ꝯſenſus ſuꝑioris dūtaxat ī expletione actus. ⁊ iō iſte tex. nō facit m̄tiōeꝫ d̓ cōſēſu ep̄i ſic̄ ī. c. p̄cedēti. ſꝫ dūtaxat de uolūtate uolētiū ꝑmutare. ex quo colligit̉ dr̄ia ī ter caſū hꝰ. c. ⁊ p̄cedētꝭ. qd̓ noͣ. ¶ In gl. fi. ibi ac ceſſorie ad villas noͣ. bn̄ gl. ꝙ iura ſpūalia habita ī aliqua vniuerſitate tꝑaliut ī villa trauſeūt acceſ ſorie cū ipſa uninerſitate tꝑali. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſi vēdo villam tranſfero ius ſpirituale quod habeo in villa. Sed contrarium tenuit Innocentius ī. c. ex litteris. de iurepatrona. vbi dixit ꝙ licet ius patronatꝰ tranſeat cum vniuerſitate tꝑali qꝛ nō eſt puꝝ ſp̄uale ſꝫ ꝑticipat de tꝑalitate ut noͣ. glo. in. c. pie mētꝭ. xvi. q. vij. ius tn̄ mere ſpūale ut ec cleſia vel ius decimādi nō traſit cū villa. etiam ſi diceret̉ dono tibi villā ⁊ oīa iura q̄ habeo ī ea qꝛ he generalitates debēt r̄ferri ad ꝯſilia ⁊ qꝛ ſpūa lia tāqͣꝫ digniora nō accedūt tꝑalibꝰ. ſꝫ eꝯͣ. Ho ſti. hic diſtinguit ꝙ aūt alienatio fit ī ꝑſonā eccle ſiaſticā ⁊ ꝓcedit iſta glo. aut in ſecularē. ⁊ proce dit opi. Inno. ſed iſta diſtinctio nō ſatiſfacit mo tiuis ſuꝑius all̓a. Si v̓o ſpūalia nō trāſeūt qꝛ tā qͣꝫ digniora nō accedūt tꝑalibus. Eadē ratio eſt qn̄ alienatio fit in ꝑſonaꝫ eccleſiaſticā. ſed dic de hoc ut plenius dicitur in. d. c. ex litteris. NIm olim ua ꝑdunt Beneficia I ea ꝓpria ꝑmutāt auctoritate in prīa ꝑte narrat ꝓceſſuꝫ ī ⁊ª diffinit ibi cū igit̉. Noͣ. pͥ mo ꝙ dignitates diuerſe ſp̄ei ſeu qͣlitatis pn̄t ad inuicē ꝑmutari dū tn̄ ꝑmutatio expleatur ex di ſpoſitōe ſuꝑioris. ⁊ cape ī hac maͣ hāc ꝯcluſionē ꝙ omnes dignitates atqꝫ bn̄ficia mīora pn̄t ad īuicē ꝑmutari. dū tn̄ ſuꝑioris īterueniat ꝯſēſus ar. h̓ ⁊ ī. c. q̄ſitū. sͣ. e. ⁊ ī cle. vnica eo. ti. ⁊ in. c. i. jͣ. e. li. vi. et ī. c. ſcias. ⁊. c. ep̄s d̓ loco. vij. q. i. unde ep̄i pn̄t ꝑmutare ep̄atū ſꝫ r̄quirit̉ ꝯſēſus pape. quia ſine ꝯſēſu pape nō pōt ep̄s aliquo mō dimittere ep̄atū. c. īter corꝑalia. d̓ trāſlatōe p̄la. ⁊ ī. c. lꝫ. d̓ rc gula. abbates v̓o ⁊ alij p̄lati īferiores ꝑmutāt cū auctoritate ſuꝑioris īmediate. Idē dicēdū in religioſis habētibꝰ bn̄ficia manualia. nā anteqͣꝫ pͥuent̉ hn̄t ius in bn̄ficijs et pn̄t eſſe ꝑpetui ſi nō r̄mouent̉ iuxͣ noͣ. ī cle. ⁊ ſi p̓ncipaliſ. d̓. ℟p. ⁊ hāc ꝯcluſionē Fe. ī. tractatu permutatōis. ¶ Sed dubitat̉ d̓ bn̄ficijs cōmēdatꝭ nūꝗd poſſint ad in uicē ꝑmutari. ⁊ maxīe v̓tit̉ dubiū qn̄ cōmēda eſt tꝑalis vt ī caſu. c. nemo. d̓ elec. li. vi. Fe. ī. d. trac tatu ꝯcludit ꝙ ſic qꝛ cōmēdatarij hn̄t titulū cano nicū ī. bn̄ficijs cōmēdatꝭ ut noͣ. glo. in. d. c. nemo. ¶ Sed dubito an hoc dictū ſit veꝝ qꝛ ſolū ha bētes ius ī bn̄ficijs pn̄t ꝑmutare. vn̄. c. i. ⁊ cle. vni ca e. ti. dicūt clericos poſſe bn̄ficia ſua ꝑmutar̄. ⁊ noͣ illud v̓bū ſua. cōmēdatarij autē nō pn̄t dicer̄ illa bn̄ficia eſſe ſua. facit. l. vnica. ff. d̓ re ꝑmu. que dicit ꝑmutationē nō ꝯtrahi ſi ex vna ꝑte dat̉ res aliena. qō ē ſatis dubia ſꝫ cōcludere ꝙ īterueniē te aucͣte illius qui cōmēdauit poterit fieri ꝑmu tatio ſecꝰ puto cū aucͣte alteriꝰ. ¶ Itē dubitat d̓ expectātibus aucͣte apoſtolica. nūꝗd pn̄t iura ſua ad inuicē ꝑmutare ꝯclude ꝙ nō qꝛ gratie ſūt ꝑſonales ⁊ nō excedūt caſū exp̄ſſū. ⁊ ꝑ ꝯſequēs nec ꝑſoue cui ꝯceditur ut ī. c. cui non. dep̄bē. li. vi. Itē faciūt dicta iura qͥ ꝑmittūt bn̄ficia ꝑmuta ri ſꝫ iſti expectātes nō dicūtur habere adhuc bn̄ ficia lꝫ habeāt ius ad bn̄ficia ꝯſequēda. Ultimo hīc q̄ro qͣre fuerūt iſti pͥuati bn̄ficijs eoruꝫ ex di ctis Io. an. pōt intelligi duplex intellectus. pri mus ꝙ ideo qꝛ tactauerūt d̓ ꝑmutatione ipſoꝝ bn̄ficioꝝ. ⁊ ſic tex. ibi dū dicit ꝯmutaſſent poſſet exponi .i. d̓ cōmutādo tractaſſent. uel ſecūdū eū pōt 2º. intelligi ꝓprie ꝙ cōmutauerunt illa bene ficia ſicut cōmutaſſēt illas res ꝓphanas ſine au ctoritate alicuius ſuꝑioris. iſte 2ꝰ ītellectus doc. eſt clariſſimꝰ. ⁊ rō decidēdi ⁊ p̓uandi fuit ābitio ⁊ uocatio q̄ interuenit in ꝑmutatione. nā uterqꝫ īgeſſit ſe ſpōte bn̄ficio alterius ſꝫ nō uidet̉ īdiſ tincte verus iſte intellectus ut aliꝗ ſint ita ſupini ⁊ ignorātes ꝙ credunt poſſe ꝑmutare dignita tes ⁊ bn̄ficia ꝓpria auctoritate. ⁊ maxime facit qꝛ ſi hoc fuiſſet veꝝ non poterat eſſe nō notoriū ar. c. quanto. d̓ trānſla. p̄la. vn̄ poſſet intelligi iſte tex. ꝙ iſti inter ſe tractarūt ⁊ ꝯcluſerūt cōtractū ꝑmutationis certis pactiſ appoſitis vt fieri ſolet ⁊ poſtmodū ꝯtulerūt ſe ad ſuꝑiorē. ſꝫ non ꝓfuit auctoritas ſuꝑioris. ꝓpter viciuꝫ p̄cedens. nam pactio in talibus inducit ſimoniā ⁊ maxime vici um ambitionis ut in. d. c. queſitū. ⁊ ex hoc datur tertius intellectus noͣ. ⁊ ſingu. ꝓ hoc ītellectu fa cit iſta lr̄a dū iſte. b. ꝓponeret prepoſituraꝫ ſine cōditione qualibet reſignaſſet. ⁊ ꝙ poſt reſigna tionem illius magiſtri fuerat aſſecutus archidi aconatū. ſꝫ fuit cōuictus d̓ cōtrario ꝙ īmo p̄ſta uerat cōſenſū ꝑmutationi. ⁊ pondera verbū cō ſenſuꝫ qͣi dicat ꝙ primo cōcluſit ꝑmutationē cū illo magiſtro. ⁊ poſtmodū reſignaſſet ſꝫ illa reſi gnatio fuit facta cū pactōe p̄cedēti ⁊ ſic ſimonia ca. ⁊ cū hoc limita primā lec. non tn̄ ſufficit ſoluſ tractatꝰ ut dixi in. d. c. queſitum. ſed ſi ultra tra ctatum ꝑuenerunt ad conſenſū tūc hꝫ locuꝫ qd̓ h̓ dr̄ ⁊ hͨ lec. vr̄ magis v̓iſimil̓. In gl. fi. ibi aliq̄ ſūt ī ꝓnūciādo n̄ tn̄ neceſſario. nā ī ciuili nō ē neceſ ſe ferre ſnīaꝫ. lꝫ poſſit ferri qꝛ cōfeſſus in iur̄ ꝓ cōdēnato hēt̉. l. i. C. de cōfeſ. ⁊ uid̓ qd̓ noͣ. ī. c. fi. e. ti. ſꝫ in cācriminali reqͥrit̉ ſn̄ia. l. ſi cōfeſ. ff. d̓ cū ſto. reorū. de quo tn̄ dic ut noͣ. in iuribus p̄al. In fi. gl. vl̓ dic ꝙ v̓a ratio ꝓhibitōis ē hec bene ficia eccleſiaſtica non pn̄t haberi ſine canonica ī ſtitutione ut in regula prima de re. iu. li. vi. q̄ ī ꝑ mutatione auctoritate ꝓpria facta non interuēit Item noͣ. quedā ambitio et īgeſtio qꝛ unus īge rit ſe ī beneficio alteriꝰ cōtra. c. fi. de inſti. ⁊ de e lec. qͣliter. ⁊. c. ꝑ veſtras. d̓ iurepatro. ¶ Noͣ. vl timo gl. in eo ꝙ dicit ꝙ clerici equiꝑant̉ uſurari is. vide glo. in. c. preſenti. de offi. ordi. li. vi. et ple ne ꝑ Iohā. de lig. ī. cle. gratie. d̓ ℟p̄. ⁊ ꝑ Archi. in. c. ſtatutum. eo. ti. li. vi. ⁊ plene dixi ī repetitiōe c. cum eſſes. de teſta. ¶ Abbas. Am uniuerſo rū. dicit Io. an̄. ꝙ gratiā cōtinet ⁊ pōt ſūmari ẜꝫ euꝫ ī ea ꝑte q̄ cōtinet ius hoc mō. Cle rici ꝑ ſe ſua bn̄ficia nō ꝑmutāt. uel dic latiꝰ ⁊ ſic. Si ꝑmutatio beneficioruꝫ cōpleta una ꝑte. ⁊ ꝑ alterā ſtat quo minus impleat̉ r̄ſtituit̉ ꝑs ad ſu um beneficium. ⁊ ſecundum hoc continet ius. in prima parte pape narratio. in ſecunda gratio ſa prouiſio ibi cum igit̉. ¶ Nota ibi tractare ce piſſent ar. pro ⁊ cōtra. nūquid tractatus permu tationis beneficiorum poſſit fieri inter ipſos bn̄ficiatos anteqͣꝫ adeāt ſuꝑiorē. ⁊ pͦ facit littera De re. ꝑmuta. ꝙ nō. nā papa voluit iſtis dare veniam q̄ venia p̄ ſupponit culpam ut ī. c. nerui. xiij. di. In ꝯͣriū fa ciūt qꝛ papa hic nō dānat tractatū ſꝫ dic̄ ꝙ non pn̄t ꝑ ſe ꝑmutare. ergo tacite īnuit ꝙ tractar̄ poſ ſunt. tractatus enī nō cōcludit deliberatū cōſēſū c. tua de his que fi. a p̄la. ⁊ melius ī. c. fi. de his que fi. ma. ꝑte ca. ⁊ hoc ultimū vr̄ uerius. et noͣ hāc lr̄am ſic intellectā. ⁊ uide q̄ dixi in. c. q̄ſitum sͣ. eo. Et noͣ alid̓ arg. ex littera ꝙ clerici dicūt̉ ꝑ mutare qn̄ inter ſe deliberāt de ꝑmutādo. lꝫ po ſtea uadāt ad ſuꝑiorē. nā hic p̄benda fuit r̄ſigna ta. ⁊ poſtea collata cōſanguineo. ꝑmutant enī qͣꝫ um ī eis eſt. ⁊ in hoc fuit data uenia iſti clerico ¶ Ultimo noͣ. indulgēdū ſimplicitati ruſticorū ⁊ ꝙ deciꝑiētibus non eſt ſubueniendū ſꝫ decep tis ſic. ¶ Opͥ. ꝯͣ lr̄am exquo enim illa prebenda uacabat licite fuit collata conſanguineo illius. er go poſtea non licuit illā ſibi auferi ut ī regula fac tū legitīe. d̓ re. iu. li. vi. So. dicit Inno. ⁊ alij pꝰ euꝫ ꝙ hec reuūciatio non tenuit qꝛ ſimoniace fa cta .ſ. ut conferat̉ conſanguineo alterius. nec etiā tenuit collatio uel quia ſimoniaca ar. jͣ. eo. c. fi. et i. q. i. ordinationes. uel qꝛ ſuperior ſi erat inſcius illius pacti nō intendebat iſti ius cōfe̓re. Itē in odiū deceptoris ne reportaret cōmoduꝫ de ſuo dolo papa uoluit iſtū ad p̄bendam ſuaꝫ reſtitui. ¶ Nō ex predictis ⁊ tene menti ꝙ r̄nūciatio fa cta ſimoniace nō tenet. ⁊ dr̄ ſimoniaca qn̄ ſit pr cipaliter ea ītentōe ⁊ pacto ut cōferat̉ cōſangui neo ſuo cōſanguīeo paciſcētis ſecū vide tex. cū glo. in. c. ex ꝑte el. i. sͣ. d̓ offi. dele. ⁊ ī. d. c. ordinati ones. ¶ Noͣ ꝙ collatio ſimoniace facta eſt nul la. ⁊ ſic pōt impetrari beneficiū tāqͣꝫ uacās. In glo. i. noͣ. glo. qꝛ neſcio alibi ꝙ tractatus ꝑmutan di eſt ꝓhibitus īter beneficiatos. Goſ. tenet ꝯͣri uꝫ ⁊ hoc puto verū per ea que. sͣ. dixi. ⁊ iſte tex. potius eſt in ꝯͣriū quia papa non dānat hic trac tatū ſꝫ cōſenſum deliberatū ī permutando. In glo. ij. noͣ. glo. iuncto tex. ꝙ poteſt fieri ꝑmutatio bn̄ficiorū ex ſola expedientia ⁊ utilitate perſo narū. nam. c. ad qōes. sͣ. e. qd̓ vr̄ hoc probare nō loquit̉ ī beneficijs poſſeſſis ī titulū ſꝫ iure ꝓprie tatis. hoc autē. c. loquit̉ in titul̓ bn̄ficiorū. ⁊ vide qd̓ dixi ī. d. c. queſitū. ¶ In glo. ī verbo ſimplici tati in fi. ⁊ ſic uult hec glo. ꝙ hoc. c. in hac reſtitu tione contineat gr̄am cū d̓ ſtricto iure debuiſſet iſte pͥuari ut ī. d. c. precedenti. ⁊ idē Inno. ⁊ Io. an. ⁊ huic gr̄e cāꝫ dedit ne alius r̄portaret cōmo dū d̓ ſua malicia. ⁊ qꝛ ſinplicitate ductus renūcia uit ꝗdā uolunt dicere ꝙ debeat intelligi ꝙ cōti reat ius qꝛ ꝑmutatio nō pōt dici ex parte unius tm̄. hic autē alter nō reſignauit ⁊ permutatio fu it incōpleta. ⁊ ſic ſumꝰ extra caſuꝫ. c. precedentis ſꝫ ī ꝯͣriū facit delictū ſimonie ⁊ ambitionis quod ille cōmiſit ī reſignando bn̄ficiū ſuū ut conferat cōſanguineo alterius. Itē cōſenſus p̄ſtitus ī per mutatōe fiēda ꝓductus ad actū reſiguationis. ⁊ ob hͦ papa dixit ueniā ſimplicitati r̄ddendam nā ſi legitime omnia fuiſſent acta de iure potuiſ ſet iſte redire ad ſuū bn̄ficiū exquo aliꝰ volebat renūciare. ⁊ uide qd̓ noͣt. Fre. cōſilio. xli. vbi for mat qōeꝫ de eo ꝗ reſignauit ī manibꝰ ſuperioris ex cā ꝑmutationis fienda cuꝫ tertio. ꝗ quidē ter tius noluit poſtea reſignare uel morte p̄uentus ē ⁊ ꝯcludit hūc reſtituendū de iure ad bn̄ficiū ſu um non tn̄ redibit ſine noua prouiſione qꝛ bene ficiū vere uacauit ex hac reſignatione ut noͣ. in. c ſi ꝓpt̓. d̓ ℟p. li. vi. ⁊ in. c. vnico. jͣ. e. ti. li. vi. cōtine ret ergo ius ſi nulluꝫ preceſſiſſet pactum in paci ſcendo ⁊ reſignando. Abbas. Spūale cū tꝑali iIIA ęmutari nō pōt in prima facti naratio in ſecūda diffini tionis cōmiſſio ubi quo circa. ¶ No primo ex tex. nr̄o pl̓a. ⁊ prīo ibi tunc ī vngaria. cōmorātē ꝓ lr̄is apl̓icis q̄ impetrātur a r̄ſidētibꝰ in ſtudio ⁊ d̓cre. c. nō nulli d̓ ℟p̄. p̄ceſſit iſtam ut pꝫ qꝛ iſta fuit Gregorij noni auctoris hꝰ compilationis ⁊ illa fuit p̄deceſſoris ſic colligit Io. an. hic ſꝫ non declarat ſe ad quā vtilitatem hoc colligit. ſed dic ꝙ Io. an. voluit hic ſingulariter ꝙ vbi cōmiſſio fit per papam alicui expreſſo nomine ſue digni tatis faciendo mentionem ꝙ reſidet in alio loco tunc poteſt commiſſarius cognoſcere in loco reſidētie quēadmōꝫ cōtingit hic ī eo ꝗ cognouit ī Ungaria ſecꝰ vbi nō fieret mētio de reſidētia qꝛ tunc cōmiſſio vr̄ facta in loco dignitatꝭ exp̄ſſe. nec exͣ illam dioceſim poſſet cognoſce̓ de illa cā ut in. c. ſtatutū. §. in nullo. d̓ ℟p. li. vi. pone exē pluꝫ ep̄s groſſetanus r̄ſidet Senis cōmittitur ſibi cā non facta mētione de reſidētia nō poterit cognoſceͣ exͣ dioceſiꝫ groſſotanēẜ. qꝛ ī dubio nō vr̄ de putatus exͣ locū ſue dioceſis l̓ ſue dignita tis. ſecus ſi fecit mētionem de ſua reſidētia ⁊ noͣ ꝑpetuo qꝛ neſcio alibi ¶Nō ſecūdo ꝙ arbitriū vr̄ ꝗdā ꝯtractus ut ī aucͣ. ut diffe. iudicū vn̄ quē admōꝫ nō pōt per uiam ꝯtractꝰ dari tꝑale pro ſp̄uali. ita nec per uiaꝫ arbitrij vt hic. vn̄ papa ap pellat hic ꝑmutationem licet hoc proceſſiſſet ex diſpoſitōe arbitrorū. ¶ Ultimo noͣ ꝙ arbitriuꝫ cōtinēs in ſe viciuꝫ ſimonie ipſo iure eſt nullū. ⁊ pōdera ꝙ omne qd̓ ꝓcedit ex eo ul̓ ob id eſt irri tū ⁊ dictio ex eo denoͣt cāꝫ ꝓpīquā īmediatā di ctio v̓o ob id denoͣt cāꝫ mediatā ⁊ r̄motā qd̓ noͣ ꝓ ſtatutꝭ. ⁊ vide ī. l. liberorū. ff. d̓ v̓bo. fig. ⁊ ibi ꝑ Bar ¶ In glo. fi. in fi. noͣ. glo. ⁊ rō decidēdi eſt ꝙ ius decimādi eſt ſpūale. iō non recipit eſtima tionē. ⁊ pꝯſequens n̄ pōt cōmutari cū tꝑali. Itē d̓us r̄ẜuauit ſibi decimas ī ſignū vl̓is dn̄ij. c. tuā d̓ deci. nō pōt ergo laicus l̓ alius ſe eximere ab hac recognitione. dixit tn̄ Bar. brixien̄. in domi nicali. q. xlix. ꝙ ad tp̄s puta decēniū vale̓t iſtd̓ pactū ēt. ſi res tradita eccleſie caſmate ꝑiret. ſed tn̄ dic ꝙ tolerat̉ pactuꝫ qꝛ vr̄ initū potius ſuper fructibus qͣꝫ ſuper iure decimādi. nam videmꝰ ꝙ pro fructibus preteritis pōt dari aliquid tem porale. c. cum ſuper. de re eccle. nō alie. hinc ē ēt ꝙ locari poſſunt. c. ueſtra. de loca. quia fructus ſunt quid temporale. ſed qn̄ fit pactum in perpe tuū tunc vr̄ initum ſuper iure decimandi qd̓ eſt ſpūale. iō fieri non pōt vt hic ⁊ in. c. oēs decime xvi. q. vij. Et facit qd̓ dixi ſi res data ꝓ decimis perit caſmate ad. q. ꝗdam nō multuꝫ abundans alicui loco pio certū fūdū dedit cū pacto vt ale ret̉ a loco pio toto tꝑe vite ſue. demū fundꝰ ꝑit caſmate. nūꝗd debeat hr̄e alimēta. ⁊ dic ꝙ ſic qꝛ ꝓprietas tranſiuit in locū piū ⁊ ſic damnū ceſſit ſibi ⁊ nō alteri. ⁊ expreſſe hoc cōcludit Cy. ī. l. ij. C. de iure emphi. ¶ De feudis ℟ca. ¶ Supra viſum eſt de quibuſdam cōtractibꝰ bꝰ reꝝ dn̄ia tnͣſferūt̉. ſꝫ qꝛ ꝑ īfeudatōeꝫ franſ fert̉ vtile in vaſallū directo remanēte apud dn̄ꝫ. ⁊ ſic eſt ſpēs cuiuſdā alienatōis. idcirco poſt ru bricas p̄cedētes ſubijcitur iſta ⁊cͣ. Nſinuatione s Si dn̄s a vaſallo recipit feudū in pignꝰ abſtinēdo ab eiꝰ ẜuitio 3I nō tenet̉ ꝯputare fructꝰ ī ſorteꝫ h. d. ẜꝫ cōeꝫ ītellectū ⁊ ē caſus ſingl̓arꝭ ꝗ alibi ali bi n̄ legit̉. pͦ dc̄ꝫ. 2º. limitatō. ibi ita videlicꝫ ¶ No primo ꝙ pignus pōt cōſiſtere in re propria eius cuius dominium vtile ad alium pertinet ⁊ cōſti tuetur ius pignoris reſpectu illius vtilis domi nij quod nō eſt proprium ipſius dn̄i ſed vaſalli. ¶ Noͣ2º ꝙ eccl̓ia pōt cōtrahere pignus ſeu in ire cōtractum pignoris cōpreſtando eius pecu niā qd̓ ꝗdā aſſerūt ſi hoc redundat in vtilitatem eccleſie qͣi ceſſante vtilitate nō debet hūc conͣctū inire. ar. xij. q. ij. ſine exceptōe qd̓ n̄ admitto vbi debitū cōtrahit̉ ꝓpter neceſſitatem debitorꝭ ꝗa fortius eccleſie quā laici tenetur ſubuenire indi gētibus. ar. xij. q. ij. ī. c. ſicut omnino. ⁊. xvi. q. i. ī c. fi. ⁊ in euāgelio mutuū dātes nil īde ſperanteſ ⁊ ī. c. cōſuluit. jͣ. de vſuris. ¶ 3º noͣ ibi tibi ⁊ ecele ſie tue ꝙ vaſallꝰ eccleſie cathedralis tenet̉ ad fi delitatem ⁊ ad ẜuitium non ſolum eccleſie ſꝫ ip̄i prelato. facit. c. cum tibi. de verbo. ſig. ¶ Et noͣ. ꝙ eccleſia poteſt dici prelati ⁊ hoc ratione iuris quod habꝫ in ea vt pꝫ ibi eccleſie tue. ad idē. c. ſi tibi abſenti. de p̄ben. li. vi. nō eſt ergo prelatꝰ ſim ex procurator. ⁊ vide bonam glo. v. q. iij. c. fi. ¶ Ultimo noͣ ibi a ẜuitio ꝙ vaſallus debet do mino ẜuitiū rōne feudi. ⁊ quale ſit iſtud ẜuitiuꝫ. dic pͦ inſpiciendū qd̓ fuit cōuētum in conceſſiōe feudi. 2º. recurre ad bonum tex. xxij. q. v. in. c. de forma. cū ibi noͣ. An aūt poſſit vaſallus renūcia re feudo ⁊ ſe liberare ab hoc ẜuitio. conclude ꝙ nō inuito dn̄o. ar. optimuꝫ. in. l. imꝑator. ī. §. i. de lega. ij. ⁊ in. l. ſicut. C. de ac. ⁊ obli. facit. c. de p̄ca rijs. sͣ. p̄ca. nā iſti cōtractus fiūt gratia vtriuſqꝫ. iō nō pn̄t diſſolui niſi vtriuſqꝫ interueniēte cōſē ſu. ⁊ ita alias fuit de facto determinatū. idē dic ī ꝯtractu emphiteotico ſeu liuellario cōſil̓i rōne. ¶ In glo. ij. ibi vt res illa citiꝰ ꝑueniat ad eccle ſiā ſentit gl. ꝑ hec v̓ba ꝙ ſpāle īducit̉ ꝑ iſtuꝫ tex. ī fauorē eccl̓ie ⁊ ſic non ꝓcede̓t in laico recipiēte feudū in pignꝰ a vaſallo. hāc lec. ſenſerūt alij exͣ glo. vt ponit hic Abbas dicētes ꝙ in odiuꝫ feu doꝝ que cōſtituunt̉ gratꝭ ex rebꝰ eccleſie ſeu cū modico ſeruitio fuit ad hoc inductū vt ſic citiuſ ip̄a bona feudalia r̄dirēt ad eccleſiā. ſed hec lec. nō eſt bona nec tuta quia ſi feuduꝫ fuit legitime conceſſū nō dꝫ cōmitti prauitaſ vſurarꝝ vt eccle ſia citius recuꝑet illa bona. nam ꝓ vita alterius nō eſt vſura cōmittēda. vt. in. c. ſuꝑ eo. de vſuris ergo multo minus ꝓ recuꝑandis bonis legitīe cōceſſit. Alij intelligūt ⁊ eſt 2ª lec. in ruſticis qui colūt poſſeſſeſſiōes eccleſie īpenſo tāto ẜuitio ꝙ fructus in nullo vel paꝝ excedūt ſꝫ hec lec. diui nat ⁊ maxīe quia tex. iſte facit mētionē de ẜuitio nec diſtinguit quale ſit. ¶ Tertia lec ꝙ ꝓcedit qn̄ hoc fuit ꝯuētū inter eos a pͥncipio q̄ etiaꝫ nō ē bona qꝛ non valet ꝯuētio vt vſura ſoluat̉ in. c. debitores. de iureiurā. ¶ Quarta lec. ẜꝫ Phi. ꝙ in fauorē eccleſie fuit hoc introductū qd̓ non placet duplici rōe. pͦ qꝛ tex. dicit declaramꝰ ⁊ ſic nō ponit ius nouū. Itē quia fortius eccleſia ab ſtinere dꝫ a ꝯͣctu vſuraꝝ qͣꝫ alij maxīe ꝓpter bo num exemplum. ¶ Quintā lec. ponit Hoſti. in telligēdo gn̓aliter ꝙ hoc ꝓcedit ex naͣ feudi. nā cū dn̄iuꝫ directe remāſit penes dn̄ꝫ ſi vtile reuer titur ad eū ex volūtate vaſalli pignorantis ꝯſoli dat̉ ip̄m dn̄iuꝫ vtile cū ip̄a ꝓprietate. vn̄ non dr̄ ꝑcipere fructus ex aliena re ſꝫ ex ꝓpria. nam va ſallus īterim liberat̉ ab obligatōe qua domino tenetur. diſſoluitur ergo īterim ſeu ſuſpēdit̉ ob ligatō inter eos ꝯͣcta. Et rō hec facit vt idem ſit in laico ⁊ hec lec. eſt cōior. nam alie aūt diuinant aut impropriant tex. ſic etiā diuinat alia lec. quā ſenſerūt quidā ꝑ. c. i. de vſuris. in fi. dicētes ꝙ lo ꝗtur ī feudo iniuſte detento. ſꝫ vt dixi ex littera hoc colligi nō pōt licet lec. in ſe ſit vera per illud c. i. ¶ In fi. glo. hoc intellige domino cōtradi cēte. nā ẜm Hoſti. ſi dn̄s recipit interim ẜuitium tacite vr̄ renūciare huic iuri niſi ꝓteſtet̉. ar. l. ij. C. de iure do. impe. ⁊ in. c. cū. M. de conſti. X Parte ſag inabꝰ non Ponit tres ca obſtāte iuramēto de nō infeudando poteſt epiſcopus antiquum feudum ad eccleſiā reuerſū nouo vaſallo concedere ⁊ eſt caſus noͣ bilis interp̄tans iuramentū de non alienādo. cō munis diuiſio. 2ª ibi in primo. ¶ Nota primo ꝙ per mortem vaſalli feudum reuertitur ad do minum quod intellige qn̄ feudū fuit perſonale vel qn̄ fuit cōceſſum ſibi ⁊ filijs ⁊ morit̉ nō reli ctis filijs maſculis. nā femine niſi exp̄ſſe ſit dictū nō ſuccedit in feudum. vt. x. col. de ſucceſ. feu. c. i ¶ Noͣ 2º ⁊ tene mēti ꝙ iuramētū preſtitum a pręlato de nō alienando Romano pontifice in ꝯſulto refertur dumtaxat ad res que ſūt de mē ſa eccleſie .i. ad eas res qͣꝝ dn̄iū directū ⁊ vtile ē penes eccl̓iā. nō aūt ab bōa feudataria vl̓ ēphite oticaria. nā ſi iſta bona reuertuūt̉ ad eccl̓iaꝫ pōt p̄latꝰ de nouo alicui ꝯcede̓ nō obſtāte iuramēto de non alienādo qꝛ non videt̉ noua alienatō ex quo a principio fuit ſancitum vt illa bona darē tur in ēphiteoſim vel ī feuduꝫ ⁊ tota die allegat̉ iſte tex. vide quod dixi in. c. vt ſuꝑ. de re. eccl. nō alie. ⁊ hoc iuramētum cōiter hodie p̄ſtāt epiſco pi ⁊ abbates Romano pōtifici. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. fi. de eccle. edi. ¶ Noͣ 3º ꝙ vaſallo alienante feu duꝫ redit feuduꝫ ipſo facto ad dn̄m. cadit ergo vaſallus ipſo facto a iure ſuo. vn̄ nō reꝗͥrit̉ alia ſnīa pro hoc tex. ibi dum ꝑmittit ep̄o alteri illud feudū ꝯcedere ſine noua p̓uatōe qd̓ clariꝰ ſētiūt doc. hic. ¶ Itē noͣ ꝙ priuato vaſallo ꝓpt̓ delic tū ſuū nō īhabilitat filiū vel cōſāguineū ſuuꝫ ad illud feudū ꝯſequēdū. ⁊ facit iſte tex. optīe ī ar. ꝙ delictū pr̄is nocet filio ī feudo ꝑdēdo. vn̄ hic eſt opus ī filio noua cōceſſiōe. ſꝫ de hoc. jͣ. latius dicā. ¶ Noͣ vltīo caſum ī quo lꝫ cede̓ iura ſua potētiori. nam eccl̓ia nō valēs ꝑ ſe recuꝑare feu duꝫ a manibus potentū pōt ꝯcede̓ alt̓i potētiori vt ipſe recuꝑet ⁊ ip̄e hēat ī feudū. Et īducit̉ hoc ad. q. nūꝗd de rebꝰ nō ſeudalibus ſic inuaſis ab aliquo vt ꝑ p̄latū recuꝑari nō poſſint eccl̓ia poſ ſit cōcede̓ in feudū maxīe ſi iurauit nō alienare. Io. an. cōſuluit ꝙ nō. nam ſi diceretur oppoſitū de facili poſſet cōmitti fraus qꝛ prelatus volens cōſāguineo vel amico reꝫ in feudū cōcede̓ ꝑmit teret reꝫ illā īuadi ab aliquo potēti vt ſic poſtea occaſione ſumpta poſſit īfeudare vt illā recuꝑet ⁊ fraudibꝰ via aꝑienda nō eſt. c. quāto. d̓ diuor. cedit ergo qō. iij. huiꝰ. c. ī rebus feudalibꝰ tm̄ ¶ In glo. i. in fi. noͣ glo. in eo ꝙ dic̄ feudū poſſe dari in doteꝫ ī vita feudatarij. ⁊ vide circa hͦ noͣ. ī. c. q̄ in eccl̓iaꝝ. de cōſti. ⁊ īqͣꝫtū glo. dicit genera liter feudum alienari nō poſſe. dic̄ Hoſti hͦ veꝝ in feudo tꝑali. ſecus ī feudo ꝑpetuo qꝛ illud po teſt alienari ⁊ ꝓ mortuario eccleſie donari. c. fi. de re. eccle. nō alie. vide ꝑ eum ī ſūma. de īmuni. eccle. §. īqͣꝫtū. v̓. ſꝫ nec. ⁊ noͣ hoc dictū qꝛ non re perio ab aliquo hic reprobatum. ¶ In glo. ij. ibi ꝑdit feudū dicit Io. an. ⁊ bn̄ ꝙ ſolum perdit illā ꝑtem quā alienat. lꝫ alienauerit maiorē ꝑteꝫ feudi. x. coll̓. de ꝓhi. feu. alie. §. imꝑialē. ⁊ ī ti. de vaſal. ꝗ ꝯͣ cōſti. lota. c. i. ⁊ noͣt gl. īqͣꝫtū dic̄ ꝙ non pōt vaſallus feudū pignori dare. fac̄ ꝓ hoc quia res que ꝓhibet̉ alienari nō pōt regl̓arit̓ pigno rari. l. fi. C. de rebus alie. nō alie. plene ꝑ Bar. ī l. in quoꝝ. ff. de pigno. qꝛ ꝑ cōſtitutōem pignorꝭ de facili ꝑuenit̉ ad diſtractōem rei. l. ij. C. de iur̄ do. īpe. ideo ꝓhibita alienatōe ꝓhibet̉ pignus ſicut ꝓhibito mr̄imonio ꝓhibentur ſponſalia ꝑ q̄ ꝑuenit̉ ad mr̄imoniū. l. or̄o. ff. de ſpon. ¶ In gl. in v̓bo cōſortē ibi iure accreſcēdi pōdera gl. vult gͦ glo. ꝙ in iure feudali hēat locū ius accre ſcendi vt ſi feudū parit̓ cōcedit̉ duobꝰ ſi ius ex tinguitur aliquo caſu in ꝑſonā vniꝰ nō reuertat̉ ad dn̄ꝫ ſꝫ accreſcat alteri ſocio. eadē rōe ſi hͦ eēt veꝝ idē diceremꝰ in iure emphiteotico. ſꝫ hͦ cōit̓ nō tenet̉ niſi fuiſſet exp̄ſſum ī cōceſſiōe feudi. vt ī. d. x. col. c. i. v̓. ꝗd etiā. ⁊ vide ꝑ Bar. ff. de ver bo. ob. in. l. ſi mihi. vbi gnͣaliter tractat an̄ ⁊ quā do ī cōtractibꝰ hēat locū ius accreſcēdi ⁊ regl̓a eſt ꝙ nō hꝫ locū vt ibi. ⁊ in ſpe. d̓ loca. §. nunc ali qua. v̓. nono. ⁊ ad iſtū tex. dico ꝙ potius facit in oppoſitum. nam hic nō querebat̉ vtꝝ dn̄s debe ret inueſtire cōſortem ſꝫ vtꝝ poſſꝫ quia delictū vnius videbat̉ nocere reliquo. ſed ꝯͣriuꝫ hic de cidit̉. vn̄ pōdera ꝙ in ſolutōe huiꝰ. q. tex. nō ſac̄ mētōeꝫ de cōſorte. ſed ſolum dicit ꝙ pōt īueſtire filiū vel cōſanguineū alienantꝭ. ¶ In gl. fi. in fi. de hac. q. nunꝗd ob delictum pr̄is filius perdat feudū ſi tale fuit delictū ꝓpt̓ qd̓ pr̄ ꝑdiderat feu dū. Dicit Goſ. ſtādū cōſuetudinibꝰ locoꝝ ⁊ cō ſtitutōibꝰ feudoꝝ. Dy. in regl̓a nō dꝫ. de re. iur̄. li. vi. dic̄ ꝙ aut feudum paternū primo hꝫ origi nem in ꝑſonam patris ⁊ filius priuat̉ iure feudi aūt ē a genere vlteriori ⁊ tūc ſecꝰ. ⁊ cuꝫ hac opi. tranſit hic Io. an. ⁊ do. An. vide plene ꝑ Bar. in. l. eum. ff. de interdic. ⁊ rele. ⁊ in. l. iuriſiurādi. §. ſi liberi. ff. de oper. liber. vbi in effectu ſic diſtī guit. ꝙ aut pat̓ cōmiſit delictuꝫ ꝓpter qd̓ directe venit priuādus feudo vt qꝛ alienauit feudū vel cōmiſit delictum cōtra tenorē iuramēti. ⁊ tūc no cet filio. etiā ſi ꝓceſſit a genere vlteriori. ar. ī. l. i. ff. ſi ꝗs aliū teſta. ꝓhi. ⁊ ī. l. cū rō naturalis. ff. de bo. ꝓſcrip. vbi patet ꝙ delictum vnius nocet oī bus ꝓximioribus qui ſunt inferioris gradus. vn̄ ſi ꝗs īterfecit cōſanguineū cui dꝫ ſuccede̓ ab inteſtato fiſcus occupat hereditateꝫ. nec veniūt alij cōſanguinei ꝗ ſunt inferiores in gradu vt in dicta. l. cum rō. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Si autē nō eſt tale delictum ꝓpt̓ qd̓ dn̄s directe pͥuet̉ feudo. ſed ꝑ quādam cōſequentiam puta quia eſt damnatus ob aliqd̓ maleficiū ita ꝙ bona veniūt publicāda ⁊ tunc ꝓcedit diſtinctio Dy. nam ſi feudum eſt paternum nocet filio. ſecus ſi eſt a genere vlt̓iori ⁊ ꝓ hͦ optīe fac̄ tex. ī. d. l. cum rō. ff. de interdic. et rele. ⁊ noͣ qꝛ eadē qō pōt formari in iurepr̄onatꝰ nūquid publicatis omnibus bonis perdant filij iuſpatronatus qd̓ deſcendit a ſuis antiquioribꝰ vide glo. noͣ. xvi. q. vij. filijs vel nepotibus que tractat nūquid iudex ſecularis poſſit priuar̄ lai cū iurepr̄onatus eccl̓ie ⁊ nūꝗd veniat cū vniuer ſali publicatōe bonoꝝ. vide etiā bonaꝫ glo. in. c. ſatꝭ ꝑuerſum. lvi. di. q̄ dic̄ ꝙ lꝫ pr̄ cōmiſerit crimē leſe maieſtatis exquo filij efficiuntur infames. l. ꝗſquis. C. ad. l. iul. ma. ⁊. vi. q. i. ſi quis cum mili tibꝰ. filij tamē clerici nō incidūt in īfamiā ⁊ ꝑ cō ſequēs nō debēt perdere bona. qd̓ noͣ. ¶ Ultīo hic quero de qōe quotidiana. pone vaſallus ali enauit feudum irrequiſito domino ſed apponit clauſulam ſaluo iure domini. nunquid ſit locus huic. c. vt nihilominus perdat feudum. de hoc per Bal. x. coll̓. que ſit cauſa beneficij amit. c. i. vbi concludit ꝙ ſic quia factum ſubſequens eſt contrarium proteſtationi. c. ea te. de iureinran. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ſecus dicit ſi adieciſſet hec verba ꝙ aliter vel alio modo alienare non intēdit. qd̓ noͣ. operantur ergo hec verba ꝙ dn̄o cōtradicente non videatur facta alienatio. Et ex omnibus p̄ dictis in glo. infertur ad. q. nūꝗd liber feudorū ſit approbatꝰ. quā qōeꝫ ml̓tum late proſequitur De pignoribus. hic Io. an. ⁊ procedit qō in cōſtitutōnibus non editis ab Imperatore. nam ibi ſunt quedam cō ſtitutōes. d̓ quibus clare pꝫ ꝙ emanarūt ab Im peratoribꝰ. ⁊ ꝙ nō ſit approbatꝰ pꝫ qꝛ nō legitur ꝙ Imperator illaſ ꝯſtitutōes edide̓it vel ꝙ mā dauerit in volumine interſeri ſicut dicimus de li bro decreti. vt noͣ. in. c. ij. de ℟p. In ꝯtrariuꝫ fa cit qꝛ ille cōſtitutōes allegantur ꝑ gl. vtriuſqꝫ iu ris legūtur in ſtudijs ſolēniſſimis ⁊ continēt ī ſe rationē. ⁊ lex eſt ꝗcꝗd ī ratione cōſiſtit .i. di. con ſuetudo. ⁊ nihil allegat Io. an. ſed prolixe all̓at ꝓ ⁊ cōtra. tenerē hāc ꝑtem vltimā ꝑ noͣ. ꝑ Bar. in. l. i. ff. ſi cer. pe. vbi tractat an̄ libri Galieni et Hipocratꝭ ſint approbati. ⁊ cōcludit ꝙ ſic ex qͦ leguntur cōit̓ ī ſtudijs. ⁊ ab oliꝫ eoꝝ dcā fuerūt recepta. ſic dicā in cōſtitutōibus feudoꝝ. ¶ De pignoribus ⁊ alis cautionibus ℟ca. ¶ Supra viſum eſt de quibuſdā ſpēbus alie nationis. videndum reſtat de obligatōibus rea libus ō ſubijcitur rubrica d̓ pignoribꝰ. Aduer te qꝛ rubrica dic̄ ī plurali ⁊ alijs cautōibus quia multiplex eſt cautio vltra pignoratitiam. quedā ſimplex vt nuda promiſſio. quedaꝫ iuratoria vt promiſſio cū iuramēto. quēdā fideiuſſoria ⁊ de his ⁊ ſimilibus in. c. ꝑ tuas. de dote pꝰ diuor. re ſti. ⁊ c. fi. jͣ. eo. appellatōe tn̄ cautōis ī dubio ītel ligimus de nuda ⁊ ſimplici. l. ſancimus. C. de v̓. ſigni. Illusᵏes eccre pignorari n̄ dēnt niſi ex nec̄itate ⁊ rōnabli cā. h. d. vel ſic. Uaſa eccl̓ie ⁊ alia deputata ad cultū diuinū niſi ex iuſtiſſima nec̄itate pigͦrari nō debēt. h. d. Noͣ pͥ ibi p̄ſb̓r. ꝙ appellatōne p̄ſb̓ri veniūt qn̄qꝫ clerici inferioris ordinis. c. ij. de coha. cle. nam hec pro hibitio non ſolū cōcernit ſacerdotes ſed omnes clericos habentes admīſtratōeꝫ eccleſie. ¶ Nō 2º ꝙ vaſa ſacra eccleſie poſſūt pignorari ex ma xima neceſſitate nedum ergo cōflata vendi pn̄t vt. x. q. ij. hoc ius. ſed etiam ītegra pignorari eti am laico vt probatur a contrario ſenſu. ¶ In glo. i. ibi non bene dicuntur libri. hoc veꝝ exce pto miſſali qd̓ bene dicitur vt patet in ponfifica li ¶ In fi. gl. vr̄ glo. velle ꝙ nō ſit dr̄ia inter reſ de quibus in tex. ⁊ alias res eccleſie. ſꝫ pōt dici ꝙ dr̄ia eſt in hoc quia ſine ſtricta neceſſitate nō debent iſte res pignorari cū ſint d̓putate ad cul tum diuinum. ſed alie res poſſunt obligari ⁊ vē di ex ſola vtilitate. vt. xij. q. ij. ſine exceptōe. vide tex. optimū. ī. c. nulli. de re. ec. nō alie. vbi colligi tur a contrario ꝙ bona eccleſie poſſūt generalit̓ obligari ꝓ obſeruantia alicuius ꝯͣctus etiam ſi ne licētia ep̄i. ⁊ credo ꝙ ī generali obligatōe bo noꝝ nō veniūt iſta de ꝗbus in tex. ar. optimum in. l. i. C. que res pigno. obli. poſ. vbi pꝫ ꝙ in ge nerali obligatōe bonoꝝ nō veniūt ea que ſpālit̓ ꝗs nō fuiſſet obligaturus. ſpāleꝫ v̓o obligatōeꝫ de rebus eccleſie nō pōt p̄ſbyter facere ſine ſolē nitate reꝗſita in alienatōe vt ibi ꝓbat̉ qd̓ noͣ. ex quo infero ꝙ etiā rem mobilem p̄cioſā non pōt ſacerdos pignorare ſeu p̄latuſ ſine ſolēnitate re ꝗſita in alienatōe vt ibi ꝓbat̉ qd̓ noͣ. ⁊ ꝓ hoc fa cit qꝛ res ꝓhibita alienari non pōt pignorari ꝗa de facili ꝑuenit̉ ad diſtractōeꝫ d̓bitore differēte ſolutōem. vt ī. l. ij. §. cū rē. ff. que res pigno. obli. poſ. ⁊ ꝑ Bar. ī. l. quoꝝ. ff. de pigno. ¶ In glo. ij. ibi ſi parrochiani illiꝰ eccl̓ie caperent̉. ¶ Noͣ glo. ꝙ ꝓ redimendis parrochianis captis ab īfi delibus pōt eccl̓ia vēde̓ bona ſua etiā ſacra. ⁊ in telligo qn̄ alio mō nō pn̄t redimi. quid autem ſi detinentur in carceribus aucͣte iudicis nec valēt ſoluere cōdēnatōeꝫ. nūquid habeat locum dcm̄ glo. vide qd̓ noͣ. glo. in. c. ſicut oīo alle. in glo. et ī. c. auꝝ. ea. cā ⁊. q. ⁊ cū eadē reſtrictōe intelligas ſequēs dcm̄ gl. vt ꝓ alēdis pauperibꝰ pn̄t diſtra hi ⁊ aliēari res eccl̓ie qn̄ al̓r ſuſtētari n̄ pn̄t itaqꝫ fame ꝑirent niſi eccl̓ia eis ſb̓ueniret tali mō ſicut ſepe ꝯtingit tꝑe guerre. ſi v̓o nō ē tāta neceſſitas nō tenet̉ eccl̓ia nec hoſpitale ſubuenire vltra qͣꝫ face̓ pn̄t de redditibꝰ ꝓpͥijs. vn̄ tot ſūt recipiēdi in hoſpitali quot viue̓ pn̄t ex redditibus. vt le. ⁊ noͣ. in cle. qꝛ ꝯtīgit. d̓ reli. domi. facit. xij. q. i. in. c. vidētes. ¶ In fi. gͦl. ſctit gl. ꝙ de iure ciuili iſta nō pn̄t pignorari. ſecꝰ de iure canonico qd̓ n̄ plꝫ Hoſti. qꝛ ēt de iure ciuili pn̄t vēdi ex neceſſitate vrgēti. dcā aucͣ. hͦ ius. vl̓ ſolue formaliꝰ ꝙ nō pn̄t iſta pignorari vt ius pignoꝝ cōſtituat̉ ī eis ſicut ī rebus ꝓphanis. ⁊ ſic ꝓcedūt iura ciuilia ſꝫ vt detineant̉ donec ſatiſfiat de d̓bito pn̄t pignora ri. ⁊ ita loꝗt̉ iſte tex. ⁊ ſic noͣ. intell̓it gl. ī. d. aucͣ. hͦ ius. x. q. ij. iſtum tex. Atoꝝ paneſummari. Liber Breue ⁊ pōt ꝑ alia ver hō nō pōt pignorari. vel ſic. Liber hō debito detineri nō dꝫ ēt ſi nō hꝫ vn̄ ſatiſfaciat. ¶ Nopͦ ꝙ ī libe̓o hoīe nō pōt ꝯſtitui ius pigͦrꝭ ⁊ ſi ꝗs de fcō reciꝑet hoīeꝫ ī pignꝰ ꝑdit debituꝫ ⁊ alimētoꝝ qͣꝫtitatē tenet̉ ſolue̓ ac ēt relegat̉ in aucͣ. vt nulli iudi. ī. §. qꝛ. ¶ Noͣ 2º a ꝯͣrio ſēſu ꝙ ſi debitor hꝫ ī facultatibꝰ vn̄ poſſit ſolue̓ nō dꝫ ī carcerari ſꝫ dꝫ iudex executōeꝫ face̓ ī bonis ſu is. ꝓ hͦ nāͣ videmꝰ ꝙ ꝓ debito nō extēdit̉ manuſ pͦ ad bona īmobilia. ſꝫ pͦ ad mobilia. 2º. ad īmo bilia. 3º. ad nomina debitoꝝ. vt. l. a diuo pio. ff. d̓ re iudi. gͦ multo fortius nō debent pͥus extendi manꝰ ad capturā ꝑſone ꝓ hͦ tex. bo. cū gl. ī. l. iij. §. tutores. ff. de ſuſpec. tuto. ⁊ ibi ꝑ Bar. lꝫ ſtatu ta municipalia ī ml̓tis locis aliter ꝓuideāt ⁊ ma xime v̓ſat̉ dubiū. nūꝗd debitor poſſit ſe obliga re ad carce̓s renūciādo bn̄ficō ceſſiōis. de qͦ vi de ꝑ Spe. ī ti. de renū. ⁊ ꝯclu. §. i. v̓. itē ē bn̄ficiū vbi tꝫ ꝙ nō lꝫ alij ꝯͣ. ſꝫ pͥmā ꝑtē ſeꝗt̉ Bar. ī. l. alia §. elegant̓. ff. ſo. ma. nā hͦ pactū vr̄ ꝯͣ bonos mo res ⁊ inducere quandam ſeruitutem. Ex quo poſſet inferri ꝙ etiam iuramentum non obliga ret hoc caſu. arg. in regula non eſt obligatoriuꝫ libro ſexto licet in caſu iuramenti. Federicus contrarium tenuit conſilio. lviij. motus per illa iura generalia de iureiurā. c. cuꝫ contingat. ⁊. c. debitores. ⁊. c. ij. de pac. li. vi. niſi pauꝑtas eſſet euidēs tꝑe ꝯtractus ẜm eū. ſꝫ prima ꝑs vr̄ v̓ior ⁊ equior. de quo tn̄ dicendū vt noͣ. ī. d. c. cū cōtin gat. ⁊ tꝫ Spe. ī. d. loco ſcriptorē ſuſpectū de fu ga ꝗ obligauit ſe ad ſcribendū certū libꝝ poſſe capi ⁊ ī cōpedibus ſeu carce̓ recludi. ⁊ ſic cogat̉ iſte ꝑfice̓ qd̓ ꝓmiſit. ⁊ ītellige ꝙ hoc ꝓcedat etiaꝫ ſi nō renūciaſſet bn̄ficio ceſſionis qͣi videat̉ elcā iduſtria ꝑſone vt nō ſuccedat obligatō ad inter eſſe. idē tꝫ Cy. ī. l. i. C. qui bo. cede̓ poſ. ⁊ glo. iu ris ciuilis dicit hoc tenendū in fauorem publice vtilitatꝭ in. l. ſtipulatō. §. ſin aūt. ff. de no. oꝑ. nun. ſꝫ Bar. aliud ſenſit in. d. l. ſtipulatio. vt ſuccedat obligatio ad ītereſſe ꝑ iura gn̓alia q̄ volunt ꝙ in obligationibus fcī ſuccedat obligatio ad īter eē qꝛ ē quedā ſpēs ẜuitutꝭ ꝙ hō liber p̄ciſe cōpellat̉ ad factū. l. ſi ꝗs ab alio. ff. de re iudi. ⁊ ī. l. ſtipula tōes nō diuidunt̉. ff. de v̓bo. ob. ⁊ ibi pleniſſime noͣ. an̄ ⁊ qn̄ ꝗs poſſet p̄ciſe cōpelli ad factū. ⁊ di cit Cy. ī. d. l. i. mirādū fuit ꝙ pͥmus ſcriptor non cācellauit illā glo. q̄ erat cōtra ſcriptores. ¶ In glo. i. ibi. l. vltima. vbi dr̄ ꝙ ſi captus ab hoſtibꝰ redimit̉ cogit̉ ꝑ ꝗnquēniū ẜuire aut p̄ciū ſolue̓ ⁊ īterim tāqͣꝫ pro pignore detinet̉ ⁊ interim rele gari pōt. vt. ī. l. ſenatꝰ. §. vltīo. alle. in glo. ⁊ eſt ca ſus noͣ. ī quo liber hō relegatur. ¶ In fi. gl. cuꝫ hac reſtrictōe glo. ītellige tex. vt nō detineat̉ hō liber ꝓ debito ſꝫ cedit bonis. Et gnͣalit̓ cuꝫ q̄rit̉ an hō liber capi poſſit ⁊ carcerari. aliquoſ caſus ponit hic Io. an̄. ſꝫ tu diſtingue poſt Bar. ī. l. cū eo. ff. ad. l. iul̓. pe. aliquibus additꝭ ꝙ aūt querit̉ nūꝗd poſſit capi a priuato aūt aucͣte iudicis. pri mo caſu regulariter capi nō pōt. l. non eſt ſingu lis. ff. de re. iur. fallit ſi ſuus debitor fuge̓t ⁊ non hēret ī illo loco vn̄ poſſet ſibi ſatiſface̓. vt in. l. ait p̄tor. §. ſi debitorē. ff. de his q̄ in frau. credi. ⁊ ibi ēt noͣ. ⁊ voluit Io. an. hic ⁊ an idē ꝓcedat in cle rico debitore vt ſic poſſit capi ſine metu excōica tōis. dic vt dixi in. c. cū nō ab hoīe. de iudi. ſcd̓o fallit ī crimīe. nā dep̄hēſum in crimīe poſſum ca pere nō vt detineā niſi ꝑ ſpaciū a lege p̄finitū. ſꝫ vt ducā ad iudiceꝫ. de quo in. l. nullus. C. de iu de. ⁊ in. l. vnica. C. de rap. vir. ⁊ in. l. ſi ꝗs in ſerui tute. ff. de furtꝭ. aliꝗ tn̄ reſtringūt ad crimīa ī ꝗbꝰ veīt īponēda pena corporalis quod ſatꝭ ē equū 2º. mēbro principali dic ꝙ ꝓ crimīe p̄t iudex re gularit̓ facere quē capi. etiā ſi ſit clericus in. c. vt fame. de ſen. excō. ⁊ in. c. ſi clericꝰ. eo. ti. li. vi. noͣ. ī l. pleriqꝫ. ff. de in ius vo. ꝓ debito v̓o dic ꝙ aut eſt debituꝫ fiſcale ⁊ pōt face̓ aliquem capi. vt. d. l. cū eo. nō tn̄ vt detineat̉ in carcere niſi ꝑſeueret ī cōtumacia. l. nemo. C. de exac. tribu. li. x. Pro debito v̓o p̓uato ſubdiſtingue. aut ꝗs ꝓmiſit ſe ſiſtere in iudicio ⁊ ita fuit a pͥncipio ſꝫ poſtea de ſiſtit ⁊ pōt capi. l. conſentaneum. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. qūo ⁊ qn̄ iudex. dico ī. c. ꝓut de do. ⁊ contu. aut nūqͣꝫ cōꝑauit in iudicio. ⁊ tūc iudex nō cogit̉ eū caꝑe. ſed ſi vult poteſt ⁊ debꝫ euꝫ citare realiter nō vt retrudat eū in carcerem ſꝫ vt cōpareat co ram eo. nō tn̄ dꝫ eum extrahere ꝑ vim de domo qꝛ in cauſa ciuili non debet quis de domo capi. qꝛ domꝰ ꝓpria debet vnicuiqꝫ eſſe tutiſſimū re fugium. vt in dicta. l. pleriqꝫ. ⁊. l. nemo. ff. de reg. iur. Cōclude ergo ꝙ regularit̓ pro debito ciuili non debet quis capi et carcerari niſi prius cōdē netur ⁊ noluit cedere bonis. vt in. l. i. C. qui bo. ce. poſ. ⁊ puto ꝙ licet quis ſit cōdemnatus pro debito non debet iudex eum īcōtinēti inuīcl̓are ſꝫ primo executōeꝫ ī bonis face̓. vt in. d. l. a diuo pio. Fallit qn̄ eſt ſuſpectus de fuga. ⁊ dubitatur vtrum bona ſua ſint ſufficientia. vt legitur ⁊ noͣ. in dicto. §. tutores. fallit etiam quando nonduꝫ venit dies ſolutōis ⁊ debitor eſt ſuſpectus de fu ga tūc poteſt carcerare vt faciat tutuꝫ creditorē puta preſtando fideiuſſores. vel pignora. qd̓ vo luit hic Io. an. ⁊ facit tex. in. l. ſi fideiuſſor. ff. qui ſatiſda. co. ⁊ in. l. in bone fidei. ff. de iudi. ⁊ intelli ge qn̄ ſuſpitio fuge accidit pꝰ cōtractū debituꝫ. Secus ſi erat tꝑe contractus. naꝫ tunc de ſe cō q̄rat̉. vt noͣ. ꝑ Bar. in. d. §. ſi debitores. ⁊ dixi in c. ꝓpter. sͣ. de locato. X preſentium Si rector eccl̓ie ꝓ fcō ꝓpͥo rē eccl̓ie obligauit cogit̉ eiꝰ hr̄s rē redimere ⁊ eccl̓ie r̄ſti tuere. pͦ factū. 2º. dat iudices. ibi vn̄. ¶ Nota p̄ ꝙ clericus ſecularis licite tenet eccleſiam ⁊ patri monium. ⁊ in patrimonium ſuccedit eius filius intellige legitimus. de quo in. c. i. de ſucceſ. ab in teſta. ¶ Noͣ 2º r̄ctorē eccl̓ie nō poſſe pignorare bona eccleſie ꝓ vtilitate ꝓpria. ¶ Noͣ 3º ꝙ here des clerici compelluntur reddere eccleſiam oliꝫ defuncti indēneꝫ. ⁊ ſic tenetur heres ꝓ mala ad mīſtratōe rectoris. vide glo. noͣ. xvi. q. iij. placuit el. ij. q̄ dicit ꝙ ſi rector ob negligentiaꝫ ſuam pa ſus eſt rem eccleſie preſcribi tenet̉ de ꝓprio pr̄i monio ſatiſfacere eccleſie qd̓ ſingulariter noͣ. nā per iſtum tex. dico ꝙ heres ſuus pōt cōpelli ad ſatiſfaciēdū. idē dic vbi potuit aliꝗd acꝗrere ec cleſie ⁊ neglexit. vide tex. bo. cū glo. xij. q. iiij. c. i. ad inſtar tutoris qui ī hͦ tenet̉. vt. l. quicꝗd. C. arbitrium tutele. ¶ Sꝫ ꝯͣ p̄dicta ⁊ ꝯͣ tex. oppo. nā ſacerdos de redditibuſ eccleſie debet viuere c. cū ẜm apoſtolū. de p̄ben. ⁊ dcm̄ Inno. ī. c. ep̄s de p̄ben. vbi dicit ꝙ bn̄ficiatus hn̄s pr̄imonium nō tenet̉ viuere d̓ patrimonio. ſed poteſt cū bo na conſcientia viuere de bonis eccleſie. Et idem Iohānes de lig. in cle. gratie. de reſcrip. cum er go ſacerdos gratia illiꝰ pignorauerit hec bona pro ſua neceſſitate non debꝫ compelli heres ad redimendum ſed ſucceſſor in beneficio. Solū. Iohan. an. metu huius contrarij vt arbitror di cit tex. iſtū intelligendum quando debitum ꝯtra xit non pro ſua ſuſtentatione ſed pro neceſſitate patrimonij ſui conſeruandi puta ꝙ domus ſua propria minabatur ruinam. vel vinea ſua erat in culta ⁊ cuꝫ hoc dicto tranſeunt communit̉ doc. Et ex hoc potes noͣre ſingl̓arit̓ ꝙ ſi beneficiatus de pignoribus. tꝑe infirmitatis ſue ꝯͣxit multa debita ꝓ ſua ne ceſſitate corꝑali tenet̉ ſucceſſor ī bn̄ficio illa d̓bi ta ſoluere. ⁊ ſic extendo. c. i. d̓ ſolū. vbi dicit tex. ꝙ ſucceſſor ī bn̄ficō tenet̉ debita p̄deceſſoriſ ſol uere ꝓ nec̄itate eccl̓ie ꝯͣcta. idē dic ꝑ ſupͣdcā ſi ꝓ neceſſitate ꝓprie ꝑſone. ¶ Scd̓o noͣ ex hͦ dicto ſeu ex tex. ſic intellecto ꝙ res eccleſie pn̄t pigno rari vel obligari ꝓ ſuſtentatōe rectoris. Sꝫ ad uerte qꝛ Io. an. ſētit vnū āplianº dc̄ꝫ ſuū ad tex. ꝙ lꝫ bn̄ficiatus habeat patrimonialia tn̄ debita cōtracta ꝓ ſua ſuſtentatōe incūbunt eccl̓ie ⁊ nō heredi qd̓ dubito an ſit v̓ꝫ. ⁊ ideo dico ſic. aut ec cleſia erat impotens ad ſuſtentādū rectorē. aut potens. pͦ caſu ſi impotentia fuit a principio tꝑe quo acceptauit eccleſiam dico in dubio ꝙ debi ta incūbunt ſibi ⁊ heredi ⁊ non eccleſie qꝛ eſt qd̓ ſibi īputet̉ qͣre acceptauit eccleſiā minꝰ potēteꝫ nā hoc caſu tenet̉ viue̓ ex induſtria. ⁊ ſic fortiuſ ex pr̄imonio. nō aūt vende̓ bona eccleſie vel pi gnorare ſeu obligare. tex. eſt noͣbilis cū glo. xxi. q. i. c. i. facit. c. clericus victū. xci. di. ſi v̓o eccleſia ex poſt facto facta eſt īpotens. adhuc dicerē idē vt nō debeant bona eccleſie vendi vel pignorari ꝓ ſuſtentatiōe ſacerdotis. ſꝫ debꝫ age̓ ſacerdos ꝯͣ parrochianos vt p̄ſtent ſibi necͣria. exquo eis ſeruit ī diuinis. ⁊ eſt cā licita ſb̓trahēdi parrochi anis diuina. vide bo. glo. de cōſecra. di. i. c. omīs xp̄ianus. 2º caſu qn̄ eccleſia eſt potens. ⁊ tūc fa teor ꝙ ſi ſacerdos non hꝫ ad pn̄s vn̄ ſe ſuſtentet ⁊ ꝯͣhat debita ſub ſpe ſoluendi de fructibus ꝑci piendis. ſꝫ morte p̄uentus non poteſt hͦ face̓. tūc ſatis equū ē vt ſucceſſor teneat̉. ⁊ hoc caſu ꝓce dit dcm̄ Io. an̄. ⁊ hec noͣ qꝛ nō ſunt diſcuſſa per alios. ¶ In glo. i. in fi. ex glo. collige tres ſolu tōes ⁊ q̄libꝫ bona ſꝫ vltima noͣbilior ⁊ p̄t ꝓcede̓ in quolibꝫ pͥuato. ſi res ſua eo ignorāte pignora ret̉. nā pōt vēdicare rem ſuā a creditore etiā nō ſoluto debito qꝛ ſine ipſius ꝯſenſu ius pignoris nō potuit cōſtitui in aliena re. C. ſi alie. res pig. da. ſit qͣi ꝑ totū. ff. de pigno. ac. qͣi ꝑ totuꝫ. ⁊ vide glo. de p̄ſump. c. nōne. ⁊ qd̓ ibi dixi. Sꝫ exͣ glo. dant̉ due ſo. ⁊ pͦ dixit Goſ. ꝙ tal̓ creditor igno rabat has res eſſe eccleſie. all̓at. l. ⁊ liberi. ff. de ꝯͣ hē. emp. cum duabus ſequētibꝰ. ⁊ ꝓpt̓ hoc vide tur velle ꝙ ignorantia creditoris faciat vt ius pi gnoris cōſtituat̉ in aliena re in p̄iudiciuꝫ dn̄i qd̓ nō eſt veꝝ vt in iuribus p̄al. ⁊ in. l. in ciuile. C. de furtꝭ. nā ibi pꝫ ꝙ dn̄s pōt vēdicare rē ſuā vēditā a fure p̄cio nō oblato. nec ob. l. ⁊ liberi. quia ibi ponderat̉ ignorantia ad effectū agēdi de euicti on ꝯͣ vēdetē reꝫ ſacram ſeu alienam nō vt hēat ius retētōis ꝯͣ dn̄m. 2º ſoluit Inno. ꝙ res fue rūt pignorate noīe eccleſie ⁊ ẜuata ſolēnitate de bita ſꝫ nō ꝯſtabat pecuniā ꝯuerſā in vtilitatē dn̄i Et ex hoc vr̄ velle Inno. ꝙ creditor hēat hoc caſu ius retētōis donec ſibi fuerit ſatiſfactuꝫ. lꝫ non hēat actōeꝫ ꝯͣ eccl̓iaꝫ. Sꝫ ꝯͣ hoc facit qꝛ te nendo opi. vt ſit neceſſe probare v̓ſum iuxta ea q̄ dicā in. c. ꝙ ꝗbuſdā. jͣ. ti. ꝓx. ſicut non cōpetit actio ꝯͣ eccl̓iam. ita nec ius retinēdi rē eccl̓ie. d̓ hͦ pleniſſime dicā in dicto. c. ꝙ ꝗbuſdā. tene gͦ ſolu tōes glo. que ſunt tutiores. ¶ In glo. fi. noͣ duo ex hac glo. pͦ ꝙ p̄latus eccleſie comꝑatur curato ri. alibi dr̄ ꝙ ꝓcuratori. vt. jͣ. de dona. c. ij. ſed dic ꝙ ꝓprie nō comꝑatur curatori nec procuratori quia hꝫ longe pinguius ius in rebus eccleſie qͣꝫ ꝓcurator in rebus dn̄i vel curator in rebus pu pilli. Item curatio vel ꝓcuratio eſt onus ſꝫ p̄la tura eſt honor et dignitas. de quo vide glo. noͣ. v. q. iij. in. c. fi. ſed ꝓcedit dcā equiꝑatio quo ad īpotentiā diſtrahendi bona eccleſie. ¶ 2º noͣ ex glo. ꝙ heres p̄lati tenet̉ ex facto p̄lati ſicut hr̄s curatoris qui tenet̉ ex dolo ⁊ lata culpa curato ris. ex leui v̓o nō tenet̉. vt in. l. fi. C. de fideiuſ. et here. cura. ⁊ hoc voluit etiā Inno. hic. ip̄e tamē p̄latus tenet̉ facilius. de quo vide glo. sͣ. de offi. archi. in. c. ea que. in. v̓. reatu. Tlo los emntrēcopa Si vſurari I cto ꝙ pꝰ tp̄s reſtituat vēditori r̄cipien. aliꝗd vltra ſortē fructibꝰ tn̄ ī ea cōputatis iudi at̄ ꝯͣctꝰ feneraticiꝰ. cōis diuiſio. 4º ibi rn̄demꝰ. ¶ Noͣ pͦ ibi ſciētie donū ꝙ ſcīa eſt donum dei. Idem v̓bū tex. in. c. qual̓r ⁊ qn̄. de elec. vide pul chrum tex. Hiero. xvi. q. i. reuertimi. ¶ Noͣ 2º ꝙ reſolutō ꝯͣctꝰ pōt cōferri ī vtilitatē emptoris. lꝫ ergo ſubſtātialia ꝯͣctus nō poſſint ab initio cō ferri in volūtatē alterius ꝯͣhentiū. vt. in. l. hec uē ditio. ff. de ꝯͣhen. emp. reſolutio tn̄ pōt cōferri in ꝑſonā emptoris vt hic ⁊ in. l. ꝙ ſi nolit. in fi. ff. de edi. edic. ⁊ in ꝑſonā vēditoris. vt ī. c. ad nr̄aꝫ. de ꝑ. ⁊ vēdi. ⁊ in. l. ij. C. de pac. cōuen. inter emp. ¶ Noͣ ꝫº. ꝙ venditō q̄ venit reſoluenda ī euētū cōditōis adiecte pōt dici pura. eſt .n. pura de pn̄ ti ad dr̄iam vēditōis ꝯditōnal̓. ¶ No qͣrto ꝙ ī cognoſcendo ſpeciem alicuius ꝯͣctus magis de bent attendi pacta appoſita ī eo qͣꝫ nuda verba ipſius cōtractus. vnde licet hic verba innuerent ꝯͣctū eſſe vēditōis ⁊ emptōis. tn̄ ꝓpter pacta ap poſita conuenientia magis pignori iudicatur cō tractus pignoratitius. quod nota. ad idem tex. in. l. ſi vnus. ff. locati. ¶ No̓ta quīto ꝙ facultas allegandi cōtractum ſimulatum tranſit in hr̄dē licet defunctus tacuerit tempore vite ſue. ad idē c. ad noſtram. de empti. ⁊ vendi. ¶ Nota ſexto preſumendum cōtra aliquē ex eo ꝙ facere ꝯſue uit ⁊ ꝙ facilius p̄ſumitur contractum ſimulatuꝫ cōtra vſurarium qͣꝫ cōtra alium. Item ꝙ ex cō iecturis ⁊ nudis preſumptionibus iudicatur cō tra vſurarium. vide tex. cum glo. in. c. cum in di oceſi. de vſuris. ¶ Sed hic quero de notabili q. multum quotidiana. quidam vſurarius emit quādam rem prout dicebatur in inſtr̄o ⁊ imme diate illam locauit venditori ita ꝙ venditor re manſit in poſſeſſiōe rei vēdite ꝯſtituta c̄ta pēſio ne ipſi emptori nunquid ex hoc debeat preſumi cōtractus vſurarius. Ia. de are. diſputauit ⁊ nō ſoluit quia queſtio pēdebat de facto. dominus Pe. de ancha. tenebat cōtractum eſſe vſurariū per. l. ſicut. §. ſuperuacuum. ff. quibus mo. pig. vl̓ hypo. ſol. Sꝫ aduerte latiꝰ. nā ſiue talis cō tractus fiat ab vſurario ſiue nō p̄ſumit̉ ſimulatꝰ in p̄iudiciuꝫ tertij creditoris exquo venditor re manſit in poſſeſſione rei vēdite. ſed ille ꝗ vendi dit nō pōt ex illo ſolo dicere contractuꝫ ſimula tum. vt le. ⁊ noͣ. in. d. §. ſuꝑuacuū. Iteꝫ vt dic̄ ibi Bar. ſi ꝓbaret̉ ſolutio pēſionis nō iudicaret̉ ſi mulatꝰ etiā in fauorē tertij. ſꝫ in caſu nr̄o vbi cō currūt illa duo ꝙ emptor erat vſurariꝰ ⁊ ꝙ ven ditor ſb̓ velamīe locatōis remāſit in poſſeſſione rei vendite ſatꝭ eſt p̄ſumendū cōtractū eſſe fene raticiū vn̄ illa penſio videt̉ cōſtituta ꝓ mercede pecunie. naꝫ de facili p̄ſumendū eſt cōtra vſura rios ꝗ īiunt tales ꝯͣctꝰ ficticios ⁊ ſimulatoſ maxi me ſi interuēiſſet iuramentū. nam vt dicunt h̓ do ctores iuramētum receptū ab vſurario facit ma gnaꝫ p̄ſūptionē cōtra eum ar. c. ſuꝑ hoc. de renū ſed vbi emptor eſt vſurariꝰ diſtīgue vt. sͣ. dixi. ⁊ hͦ noͣ. ¶ In gl. ī v̓bo frc̄s ꝑcepti. aduerte qꝛ iſta gl. hic exp̄ſſe dicit ꝙ emptor in caſu huiꝰ. c. facie ebat fructus ſuos nec tenebat̉ reſtituere ſi cōtra ctꝰ n̄ fuiſſet ſimulatꝰ. vn̄ illud pactū de computā do fructꝰ in ſortē erat cōtra naturā cōtractꝰ em̄ ptōis. ſed glo. penl̓. tenꝫ ꝯͣriū dicēs ꝙ ex natura cōtractꝰ emptor tenet̉ reſtitue̓ fructꝰ in cā reſo lutōis cōtractꝰ. Io. an. ꝓ cōcordia dicit ꝙ qn̄qꝫ apponit̉ pactū de reſoluēda vēditōe ſi alius em̄ ptor attulerit meliorē cōditōneꝫ. ⁊ tūc exiſtente ꝯditōe tenet̉ emptor reſtitue̓ fructꝰ. etiā medio tēpore ꝑceptos. ⁊ hoc caſu debet ītelligi gl. penl̓ qn̄qꝫ apponit̉ pactū de reſoluēda vēditōe ſi vē ditō diſplicebit vēditori. ⁊ tuuc emptor nō tenet̉ reſtitue̓ fructus medio tempore ꝑceptos. ⁊ hͦ ca ſu loꝗtur glo. ⁊ iura allegata in gl. Ratio diuer ſitatis ẜm eum. quia primo caſu conditio fuit ap poſita in fauorem vēditoris. nec erat in optione ſua ſolue̓ ꝯtractū. ſꝫ ī ſcd̓o caſu eſt ꝙ ſibi īputet̉ quia prius non diſplicuit. Sed aduerte ꝗa licet hec dicta ſint vera in ſe. nō tn̄ conueniūt ad tex. noſtrū. ⁊ meo iudicio nec gl. nec doctores pōde rarūt tex. hic enī vēditio nō veniebat reſoluēda ad placitū venditoris īmo emptoris. ⁊ ſic ſumuſ extra iura allegata in gl. nam facio magnaꝫ vim in fructibꝰ reſtituēdis vtrū facultas reſoluendi cōtractū conferat̉ in voluntate vēditoris an em̄ ptoris. nam in primo caſu fructus nō ſubiacent reſtitutioni ſed eos lucrat̉ emptor per rationeꝫ predictā. ⁊ de hoc eſt caſus aꝑtus in. d. l. ij. Sed ſcd̓o caſu dico ꝙ fructus veniūt reſtituēdi ꝑ. l. ꝙ ſi nolit. ī fine ꝯiuncta. l. cū autē. §. penl̓. ff. de edi. edic. ⁊ tamē eadem ratio eſt in emptore. eſt eniꝫ quid ſibi imputetur quare prius nō dixit empti onem ſibi diſplicere. Et per hoc infero cōtra cō mune dictum doc. ꝙ pactum hic appoſitum de fructibus cōputandis ī ſortem nō fuit cōtra na turam cōtractus emptionis. īmo ẜm eius natu rā. ſꝫ papa ꝯiunxit illā p̄ſumptōeꝫ vt deberꝫ vltͣ p̄ciū aliꝗd ſolui cū illo pacto de fructibus com putandis in ſortem. vnde pactum de computan dis fructibus d̓ per ſe nō ſufficeret ad preſumē dum cōtractum eſſe feneraticium. licet aliud ſen ſerit dn̄s Anto. lꝫ forte aliud poſſet dici in caſu dicte. l. ij. qꝛ ibi ex naͣ ꝯͣctꝰ fructꝰ efficiunt̉ empto ris. Et qͣꝫqͣꝫ aliꝗ velint addere tertiū .ſ. ꝙ ēptor erat vſurariꝰ exponēdo dictōneꝫ p̄ſertī ꝓ tm̄ cō mūit̉ tn̄ tenet̉ oppoſitū qꝛ de natura huiꝰ dictio nis p̄ſertī ē vt exponat̉ ꝓ maxīe. vt in. c. quoniā vt li. nō cōteſt. ſed difficile eſt iudicare ꝯͣctuꝫ eſſe feneraticiū ex eo ſolo ꝙ aliquid debebat p̄ſtare vltra preciuꝫ. Abbas. Mlier agit LIIIETIS ꝓdote ꝯtra quēlibet detinentē bona mariti. h. d. in prima cōſultatio. in ſecūda reſponſio. ibi māda mus. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ ꝓpter maleficiū mariti nō debet vxor capi nec dote priuari. etiam vt ſatiſfi at leſio ꝑ marituꝫ. ad hͦ. C. ne vxor ꝓ mari. quaſi ꝑ totum. Fallit in caſu. l. ſcire. C. qui. mo. pig. ta cite cōtrahit̉ vꝫ in vxore primipilarij. naꝫ etiam dos mulieris poteſt capi exquo maritꝰ deliquit in officio illo primipilatus. ¶ Nota ſecundo ꝙ hypotheca competens in boniſ alicuius tranſit cum tranſlatione bonorum in tertiuꝫ. etiam ſi il la bona vendant̉ ex iudicis mandato. ¶ Nota tertio practicam formandi libelluꝫ ꝓ dote ex ꝑ te mulieris cum agit ꝓ ſua dote cōtra poſſiden tem bona mariti ſibi pro dote tacite obligata. nā poteſt formare libellum alternatiuum videlicet petēdo illa bona ſibi tradi tanqͣꝫ obligata vel ꝙ poſſeſſor debeat ſibi ſatiſfacere ꝓ dote. ⁊ credo ꝙ ſufficiat petere primuꝫ tantum exquo agit hy pothecaria actione ſꝫ ſecundū non eſt in obliga tione. ſed in facultate poſſeſſoris quia quilibet tertius poſſeſſor conuentus ab eo qui habet hy pothecariam poteſt illum excludere offerendo ſibi debitum ſuum. l. qui pignori. ff. qui. mo. pig. vel hypothe. ſol. vnde ad exuberantem cautelā voluit iſte ī libello deducere illam partem alter natiue que erat in facultate. Et ex hoc. ⁊ ex tex. infero ꝙ quando vnum eſt in obligatione aliud in facultate ſoluendi non viciatur libellus ſi am bo deducuntur alternatiue in libello vt videtur hic tex. bonus iudicio meo. ¶ Noͣ quarto. ibi ex officio ꝙ licet certa actō competat actori que clare colligitur ex narratis ī libello nihilominꝰ non viciatur libellus ſi in concluſione petit ex iu dicis officio ſibi ſubueniri. ⁊ debet tunc intelligi officio iudicis mercenario .i. actioni debite deẜ uienti. ¶ Nota quinto vlterius ꝙ cōſtante ma trimonio poteſt mulier agere ad reſtitutionem dotis exquo vir incipit male vti ſubſtantia ſua ⁊ dicitur male vti ⁊ male verſari exquo exulat a patria propter maleficium proprium. ⁊ maxime cum peruenitur ad diſtractionem bonorum. fa cit. c. per veſtras. de do. poſt diuor. r̄ſtitu. ⁊ vide tur tex. notabilis in. l. vbi. C. de iur. do. ꝙ nō ſo lum dotem ſed etiam donationeꝫ propter nupti as poſſit petere licet ſint opini. ⁊ multum facit il le tex. iuncta glo. ſuper verbo ad ſuſtentationeꝫ nam videtur ꝙ bona dotalia. ⁊ donatio propter de pignoribus nuptias dēant p̄cipue d̓ſeruire oneribꝰ mr̄imōij de quo remitto ad noͣ. in. l. ſi conſtante. ff. ſo. ma. in dicto. c. per veſtras. ¶ Noͣ ibi tacite obliga ta. ꝙ omnia bona mariti tacite obligātur vxori legis beneficio pro dote reſtituenda. an autem idem ſit quo ad donationeꝫ propter nuptias vl̓ quo ad bona parafrenalia dicam. jͣ. cum glo. Ultimo nota mirabilem modum ſentētiandi in actione hypothecaria. naꝫ condemnatur hic ter tius poſſeſſor ad reſtitutionem debiti quatenus poſſidet de bonis debitorꝭ principalis quod vi detur iure ſuſtentari non poſſe. quia vt ſupra di xi rem reſtitui eſt tantuꝫ in obligatōe. ergo non poterat condemnari ad reſtitutioneꝫ dotis. ſed ſolum ad reſtitutionem bonorum. ſed poteſt di ci ꝙ papa hic habuit reſpectum ad libellum mu lieris continentem id quod erat in obligatione ⁊ in facultate. ⁊ debet intelligi ſententia large .ſ. vt ſatiſ faciat de dote dimittendo bona vel ſoluē do debitum. Ex quo nota ꝙ verba ſententie de bent multum late intelligi vt ipſa ſententia ſalue tur ſicut dicimꝰ in libello. vt legi. et nota. in. c. cō ſtitutus. de reli. domi. facit. c. abbate. de ver. ſig. ⁊. l. ꝯtinuꝰ. de ver. obli. ⁊. l. ſi quis intētione. ff. de iudi. ¶ In glo. iij. in fi. hec gl. in effectu attingit duo. primum nunquid mulier preferatur in do te conſequenda creditoribus mariti anterioridꝰ in obligatione. ſecundo nūquid idem ſit quo ad donationē propter nuptias ſibi factaꝫ a marito reſpectu pͥmi concludit ꝙ prefert̉ pͥoribꝰ hn̄tibꝰ actionem perſonalem vel hypothecam tacitam .i. beneficio legis inductam. anterioribus auteꝫ habentibus expreſſam non prefertur. ⁊ hec fuit opi. Bul. quam etiam ſequitur Accur. in. l. aſſi duis. C. qui po. in pig. ha. ⁊ Dy. in. §. actionum inſti. de acti. ⁊ Inno. hic Contrariam opi. tenet Mar. vt noͣ. in dicta. l. aſſiduis. quam ſequūtur Ia. de are. Petrus Guil. de ſuza. ⁊ Cy. Bar. autem dicit ꝙ cōſuetudo eſt pro opi. glo. ⁊ malū eſſet ſententiare contrarium. arg. in. l. minime. ff. de legi. ⁊ licet multa allegentur pro ⁊ contra ta men contra opi. huius glo. multum facit dicta. l. aſſiduis. que loquitur indiſtincte preferēdo mu lierem omnibus creditoribus anterioribus ha bentibus hypothecam. ergo debet intelligi ge neraliter ſiue habeant expreſſam ſiue tacitaꝫ qꝛ qui totuꝫ dicit nihil excludit. xix. diſ. ſi romano rum. Item eſt aliud multū forte ar̄. ſi vinco vin centē te. ergo debeo vīcere te in. c. auctōitate de conceſſ. p̄ben. li. vi. ⁊ facit. c. dilectus. de offi. leg. ſed is qui mutuauit pro refectione rei prefertur anterioribus habentibus expreſſam. vt. l. inter dum. ff. qui po. in pig. ha. ⁊ iſte vincitur a mulie re quia mulier prefertur ſibi vt in aucͣ. ſignata ſu per dicta. l. aſſiduis. ergo mulier debet vincere ⁊ preferri omnibus creditoribus habentibꝰ ex preſſam hypothecam. Pro contraria opi. quā fauet iſta glo. facit eꝗꝑatio fiſci ⁊ mulieris vt dr̄ in ea. ſecundo quia lex non defert vni beneficiū cum diminutione iuris alterius. l. ij. §. ſi quis a principe. ff. ne quid in lo. pub. ⁊ bonus tex. in. c. ex tenore. de fo. compe. vbi dicitur ꝙ licet vidu is ſimus in iuſtitia debitores. non tamen alijs fa cere debemus iniuſtitiam. ſed intelligendo. l. illā aſſiduis generaliter diminueretur ius habentiū hypothecam anteriorem expreſſaꝫ. ⁊ ſi diceres idē eſſe in tacita. reſpondetur ꝙ tacita inducitur a lege. vnde potuit lex reſtringendo priuilegiuꝫ ſuum preferre priuilegiū mulieriſ. ſecus in exp̄ſ ſa que habetur facto ipſius cōtrahentiū. ⁊ quic quid ſit paſſus ſatis dubium eſt. ⁊ doctores vari ant ſententiam. ⁊ multum facit iudicio meo tex. in dicta. l. vbi. dum ſpecifice facit mentionem de poſterioribus creditoribus. ſed ſeruareꝫ in pra ctica primo illam opi. pro qua eſt loci conſuetu do. vt. l. ſi de interpretatione. ff. de legi. ⁊ in. c. cuꝫ dilectus. de conſue. nam conſuetudo interpreta tur legem dubiam. ſed ceſſante conſuetudine fa uerem mulieribus. quia in facto dubio potior ē cauſa dotis. vt in. c. fi. de re iud. ⁊ noͣ. in. c. ex litte ris. de probatio. Quo ad ſecunduꝫ. ſcꝫ reſpectu donationis conclude poſt Inno. hic ꝙ aūt mu lier debet lucrari donationem propter nuptias ⁊ eo reſpectu agit pro donatione. ⁊ tunc licet bo na mariti ſint tacite hypothecata pro illa donati on vt eſt tex. in dicta. l. vbi. prealleg. non tamen habet vxor priuilegium vt preferatur anteriori bus creditoribus. quia hoc non eſt iure cautum nec donatio propter nuptias eſt ita fauorabilis ſicut dos. quia dos eſt quaſi patrimonium muli eris. l. iij. ff. de mino. ⁊ ſi remaneret indotata fie ret preiudicium reipublice. per ea que leguntur ⁊ noͣ. in. l. i. ff. ſolu. matri. que ratio ceſſat in dona tione. Aut mulier agit ad donationeꝫ non vt eā lucretur ſed tāqͣꝫ ſibi ſpecialiter obligatam pro dote. ⁊ tunc habet priuilegium dotis. quia hoc caſu agit potius pro dote qͣꝫ pro donatione. ¶ In glo. penultima. ibi parafrenalia. ⁊ dic ꝑafre ęnalia .i. bona que mulier habet preter dotem. et dicitur a para quod eſt iuxta. ⁊ frena quod eſt dos quaſi iuxta doteꝫ. nam ſepe mulier habꝫ ali qua bona vltra dotem ⁊ in his glo. querit vtrū bona mariti ſint obligata vxori. ⁊ reperitur hec glo. varia. nam aliqui libri habent ꝙ non. aliqui ꝙ ſic. ⁊ vtraqꝫ littera poteſt eſſe vera per diſtīcti onem. Aut enim maritus habet adminiſtratio nem illorum bonorum. ⁊ tacite ſunt obligata. vt l. fi. hic alle. Aut vxor retinet illa bona penes ſe ⁊ ceſſat illa obligatio. ¶ Secūdo principaliter noͣ ex gl. ꝙ bona prelati ſūt tacite obligata eccle ſie pro mala adminiſtratione. ⁊ ſic poteſt agere ſie contra tertium poſſeſſorem ſicut agit hic mu lier pro dote. ⁊ non tradas obliuioni hanc glo. nam licet non habeamus tex. expreſſum tamen militat ar. a paritate rationis. nam eccleſia equi paratur minori. vt in. c. i. de ininte. reſti. ergo ſic̄ bona tutoris tacite ſunt obligata pupillo. vt in iuribus preallegatis in glo. ⁊ in. l. fi. C. de legi. tu te. ita et bona prelati eccleſie. Item videmus in fiſco ꝙ bona conductorum vectigalium ſunt ta cite obligata fiſco. l. ſemper. §. diuꝰ. de iu. īmu. c. ergo ⁊ bona prelati qui quaſi contrahit cum ec cleſia acceptādo prelaturaꝫ. vt in. c. niſi. de renū. ſed inquantū glo. dicit ꝙ ob iſtū reſpectuꝫ bona clericoꝝ gaudēt eodē priuilegio cuꝫ bonis eccle ſie nō bene dicit. qꝛ ſequeret̉ ꝙ bona eorum qui nō habēt beneficia nō gauderent illo priuilegio qd̓ eſt falſum. cū iura loquātur indiſtīcte. c. ſi cle ricꝰ laicū. de fo. cōpe. nec eſt verū indiſtīcte ꝙ bo na clericoꝝ gaudeāt in oībus priuilegio eccleſia rū. īmo vt alias dixi fiēda ē regula in oppoſituꝫ ꝙ ſolū in illis caſibus gaudēt priuilegio eccleſia rū ꝗ ſūt expreſſi. vide ad hoc bonā glo. xvi. q. iij. c. i. ⁊ in. c. quanqͣꝫ. de cenſi. li. vi. Ab Si cre percepit ex pignore ꝙ ſatiſfactum eſt ſorti. debet pignꝰ reſtitui debitori. pͦ ponit̉ ſc̄ꝫ. 2º. diffiniº. ibi nos. ¶ Noͣ. ibi quondā pr̄ tuꝰ ꝓ comūi vſu lo quēdi quādo denomīatur pater alicuiꝰ qui iam defūctus eſt. ⁊ fit q̄ſtio. ꝗd ſi in īſtr̄o dicitur ticiꝰ filiꝰ ſēpronij ⁊ ſempronius eſt mortuꝰ. nūꝗd va let inſtrumentū. cū nō ſit appoſita dictō quondā vel ſimilis q̄ habet tollere illā qualitatē de p̄ſen ti ⁊ ponere in p̄terito. Spe. in ti. de inſtru. edi. § reſtat. ad finē tenet inſtrumētuꝫ nō viciari. ⁊ idē Io. an. hic. qd̓ noͣ. fac̄ qd̓ noͣ. Inno. in. c. frat̓nitatꝭ de hereti. Quid autem ſi pater viuit. ⁊ apponit̉ dictio quondam. dic ꝙ etiam nō viciatur inſtr̄m quia hec dictō ⁊ dictō olī etiā deſignat ēt tēpꝰ p̄ ſens ⁊ tēpꝰ futurū. vt noͣ. in. c. cū olī. de offi. dele. ⁊ dic vt ibi. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ creditor pōt rem ſibi pignorataꝫ alteri pignorare. vt habetur clarius C. ſi pig. pigno. da. ſit. per totum. idem̄ eſt in he rede creditoris. vt hic. ¶ Tercio nota ꝙ reſo luto iure actoris reſoluitur ipſo facto ius ſucceſ ſoris. concordat. l. vectigali. ff. de pignori. ⁊ colli gitur hoc ex tex. qꝛ ſi fructꝰ percepi a primo cre ditore extīguūt debitū prīcipale vna cū fructibꝰ ꝑceptis a ſecundo tenetur ſecundus reſtituere rem pignoratam. licet ſuū integrū debitū nō per cepit ſatis eſt ꝙ debituꝫ principale ſit ſublatum nō tamen poteſt primus creditor in maiori quā titate pignus obligare qͣꝫ ſibi obligatū fuerit Nota ꝙ creditor licite vēdit fructus quos per cipit a re pignorata ſi precium accedit in ſolutio nem ſortis ⁊ nota ꝙ hoc caſu fit cōpenſatio ipſo iure. ¶ Ultimo nota hic tex. optimum ꝙ debi tor pōt agere contra creditorem pro pignore. lꝫ ſecū nō cōtraxit. ¶ Sed cōra hoc fortiter op nam actio perſonalis que oritur ex mutuo non trāſit cōtra ſingulareꝫ ſucceſſorem. cū gͦ debitor nō contrahit cuꝫ ſecundo. non videtur ꝙ poſſit agere contra eum. ſed potius contra primū. ⁊ pͥ mus cōtra ſecundum. vt videtur tex. in. l. petēti. ff. de pig. acti. ⁊ credo ꝙ ob hoc doc. hic variant in cōiecturando actionem intētatā cōtra iſtū cre ditorem. naꝫ aliqui dicunt ꝙ agit rei vendicatōe que cōpetit domino contra quēlibet poſſeſſorē ſed certe hoc nou colligitur ex littera. nec appa ret ꝙ ſe probauerit dominum. quod eſt neceſſa rium agenti rei vendicatione. Alij dicunt ꝙ fuit actum iudicis officio. vt ſentit Hoſtiē. poteſt ad duci bonus tex. in. l. ij. C. ſi pig. pigno. datum ſit Alij ꝙ egit pignoratitia actione. ſed non placet. Inno. quia actio perſonalis non tranſit in terti um. ſed ego aliter dicerem. dico eniꝫ ꝙ vbi inter uenit pignus oritur duplex actio. naꝫ poteſt cre ditor agere hypothecaria. que eſt actio realis. Iteꝫ agere perſonali. pro hoc. l. creditor qui nō idoneum pignus. ff. ſi cer. peta. ita dico ex parte debitoris. nam pignoatitia actio licet perſonaliſ nihilominuſ eſt ſcripta ī rem. ideo pignoratitia ſaltem vtilis poteſt competere contra creditorē argu. eorum que notantur in. c. ex parte. b. de fo comꝑe. ſic nos dicimus in ſecūdo creditore qui agit vtili contra primuꝫ debitorem cum quo nō contraxit. vt. l. i. C. ſi pig. pigno. da. ſit. Cōclude ergo ꝙ aūt datur vtilis pignoratitia. aut officio iudicꝭ. ¶ Sed queſtio eſt notabilis in materia vtrum ſecūdus creditor poſſit pignorare pignꝰ tertio ⁊ ſic in infinitum. vide ſpec. eo. ti. §. v̓ſi. ſed cum pignus. vbi dicit ꝙ non poteſt pignorare vl tra tertiam vicem. vt infinitas euitet̉. argu. c. cuꝫ in multis. de reſcrip. li. vi. nota bene hoc dictum quia ſimgulariter limitat totum titulū. C. ſi pig. pig. da. ſit. ¶ Eſt ⁊ aliud dubium quid ſi pigno raui tibi rem ⁊ tu pignoraſti petro ⁊ petrꝰ pino rauit vel vēdidit alteri qui forte abſentauit ſe cū re. quod remedium dabitur primo debitori ad cōſequendum pignus exquo res non poteſt ha beri. ⁊ ille qui vēdidit nō eſt preſens. vide Spe. in dic. loco v̓ſi. ſed querit̉. vbi noͣ. dicit ꝙ poteſt agi contra primum. ſed primus liberatur ceden do actionem contra ſecundum. quia cum legiti me pignorauit rem alteri liberatur. exquo ipſe deſinit ſine dolo poſſidere. ⁊ idem dic in ſecūdo reſpectu tertij quod bene nota. ¶ In glo. i. in fi ne noͣ gl. ſingularem maxime pro limitatione eo rum que notantur in. c. grauis. d̓ reſti. ſpol. vult enim hec gl. ⁊ bene ꝙ creditor tenetur ad fructꝰ non ſoluꝫ quos percepit de re pignorata. ſꝫ etiā eos qui potuerunt percipi. ⁊ ex negligentia ſua non fuerunt percepti. Hoſtien̄. in ſumma. eo. ti. §. quando efficaciter. v̓ſi. ſed nunquid. videtur ſentire oppoſitum. vt ſolum teneatur ad perce ptos. ⁊ licet Io. an. ſimpliciter tranſeat hic tamē in. c. i. ⁊. ij. jͣ. de vſur. tenet cuꝫ iſta gl. ⁊ pro eo eſt caſus in. l. iij. C. de pig. ac. Et ad materiam glo adde conformē queſtionem quam ponit Spe. eo. ti. §. i. v̓ſi. quid ſi obligaſti mihi. vbi dic̄ pigno raſti domum quam ego inhabitaui. an ego tene ar ad penſiones quas tu percepiſſes. an ad eas quas ego ſoluiſſem ſi fuiſſem conducturus. ⁊ in clinat in partem vt ſolum tenear ad illas quas ego preſtitiſſem. per. l. in ſumma. §. in frumento. ff. de de condic. inde. ſed ſua diſtīctio mihi ex to to non placet per dictum huius glo. ⁊ per dictā l. ij. vnde diſtingue ꝙ aūt ſimpliciter domuſ fuit de pignoribus pignorata. ⁊ tunc tenetur ad penſionem que cō muniter potuiſſet percipi a quocūqꝫ alio. aut fu it actum vt inhabitaret domū. ⁊ tunc forte pro cederet dictum Specu. quod tamen in hoc ca ſu eſt ſatis durum ꝑ predicta. nec ob. ille. §. in fru mento. qꝛ loquit̉ qn̄ īdebite ꝑ errorē hītatō fuit tradita. nam tunc non obligatur recipiens niſi ī quantum effectus eſt locupletior. vt ibi notabili ter probatur. quod nota pro ſimilibus queſtio nibus. ſed in caſu noſtro loquitur in contractu qui ſit gratia vtriuſqꝫ in quo tenetur creditor p̄ ſtare diligentiaꝫ in fructibus ſeu redditibus re colligēdis in rebus pignoratitijs. ⁊ hͨ nota quia faciunt ad multa. ¶ In gl. fi. intellige finem gl. quando res cōmodata effecta ē deterior ex cul pa commodatarij. ſecꝰ ſine culpa ſua. quia vide tur dominus conſenſiſſe exquo ad certum vſuꝫ cōmodauit. l. ſi mihi. alle. in glo. idem dicenduꝫ in re locata. ⁊ fortius. ſed in re pignorata aliud dicendum. quia nō poteſt ſine culpa mea ex vſu effici deterior. nam committo furtum vtendo re pignorata. l. ſi pignori. ff. d̓ fur. niſi v̓iſimiliter cre derem dominum permiſſuruꝫ. vt noͣ. in. c. dudū. de elec. ⁊ inſti. de obli. q̄ ex delic. naſ. in. §. placuit Ignificantē ſ pacio Si is ꝗ 7 gis cōmiſſorie pignorauit rem ſuam ⁊ iurauit non contrauenire. iuſte impeditus in fra diem ſtatutum nō redimit. poſt diem redime re pote̓it. ⁊ primo ponitur querela. ſecundo da tio iudicum. ibi cum igitur. Et pro intellectu ſci as ꝙ pactum legis cōmiſſorie fuit inuentum ad diſſoluendum contractum emptionis ⁊ venditi onis. ⁊ pone exemplum prout dicitur in glo. ij. ¶ Nota primo ꝙ iudex ecclceſiaſticus poteſt adiri inter laicos. quos ad hoc vt fructꝰ ſeu red ditus rei pignorate reſtituantur vel in ſorteꝫ cō putentur. idem vt interpretetur iuramentum an ligauerit iurantem vel ne. Ratio primi eſt quia nolle reſtituere fructus vel redditus eſt vſura. vt in. c. i. ⁊. ij. jͣ. de vſur. ⁊ ratione vſure eccleſiaſti cus eſt iudex competens. de vſur. per totum. Ratio ſecundi eſt clara per. c. venerabilem. de elec. ⁊. c. nouit. de iudi. nam iudex ſecularis non poteſt interpretari iuramentum dubiuꝫ. vt in iu ribus preallegatis. licet poſſit compellere ad ob ſeruantiam liciti iuramenti. c. licet. de iureiuran. li. vi. vbi bonus tex. ¶ Noͣ ſecundo ꝙ impoſſi bilitas vel iuſtum impedimentum impedit com miſſionem pene ⁊ tranſgreſſionem iuramēti nō ergo incidit in periurium qui iuramentum non obſeruat quando non poteſt. quod bene nota pro iſtis qui iurant aliquid facere vel ſoluere ⁊ ex neceſſitate adimplere non poſſunt. nam deuſ non vult quem obligari ad impoſſibile. Ratio rationis eſt quia non eſt peccatum niſi ſit volun tarium. xvi. q. i. in prin. ſed vbi impoſſibilitas ceſ ſat ibi ceſſat voluntas. ⁊ facit hec littera ⁊ predi cta in argu. optimum ꝙ iudex precepit ſb̓ pena pena excommunicationis ſubdito vt aliquid ſa ciat. ſi ex neceſſitate adimplere non poteſt. vt nō incidat in excōmunicationem. nam in dubio nō preſumendum ꝙ iudex voluerit illum obligare ad impoſſibile. quidam tamen dicūt aliud in ex communicatione. uide Inno. in. c. p. ⁊. g. de off. delega. ⁊ gl. ī. c. ij. sͣ. d̓ teſti. cogen. ⁊ ibi tetigi. ¶ Nō tertio vnam bonam regulam ex tex ꝙ iura mentum preſtitum in caſu a lege prohibito obli gat iurantem ſi prohibitō legis emanauit in odi um alicuius ⁊ in fauorem iurātis. Ratio quia poteſt iuramentum ſeruari ſine peccato iurantꝭ iſtud enim iuramentum de quo hic obligat iurā teꝫ. vt ſatis colligitur ex tex. ⁊ expreſſe tenet In no. ſed non credo ꝙ firmet contractum. quia pa pa hic ſimpliciter damnat factum de per ſe. ⁊ iu ramentum interpretatur de per ſe. ſꝫ de materia r̄mitto ad plene noͣta ī. c. cū cōtingat. de iureiur. ⁊ per Bar. in. l. ſi quis pro eo. ff. de fideiuſ. Item nota ꝙ detentio in carceribus excuſat ca ptum a pene commiſſione in eo ꝙ non adim pleuit quod facere tenebat̉. ¶ Ultimo nota ꝙ penſiones domus pignorate debent computari in ſortem. ⁊ cum tex. hic non aperiat intelligo in diſtincte ſiue creditor inhabitauerit domuꝫ ſiue alius. circa quod vide quod dixi in. c. preceden ti. ¶ In glo. in verbo commiſſorie. in fi. hic ſūt duo videnda pro declaratione tex. ⁊ glo. primo an ⁊ quando pactum legis cōmiſſorie reprobet̉ in pignoribus. ſecundo quare admittitur in con tractu emptionis. ⁊ reprobatur in contractu pi gnoris. Quo ad primuꝫ diſtingue poſt Bar. in l. quanuis. ff. de ſolu. ⁊ habetur per Cy. in. l. fi. C. de pac. pig. ⁊ aliquid per Io. an. hic. aut eniꝫ ſit pactum ſorte non ſoluta infra certum tempuſ res pignorata vendatur. ſeu vēdita ſit iuſto pre cio. ⁊ valet pactum quia non decipitur hic debi tor in precio. ſed bonꝰ vir .ſ. iudex arbitrabitur iuſtum precium ad hoc. l. fi. C. de iure dotiuꝫ. Aut fuit dictum vt res pignorata eſſet vendi ta vel data in ſolutione pro debito. ⁊ aut inconti nenti fuit appoſituꝫ hoc pactum vel ex interual lo. ſi incontinenti non valet pactum cum credito re. vt hic. ⁊ per totum titulum. C. de pac. pigno. ſed cum fideiuſſore vel extraneo valet pactum. l. fi. ff. de contrahen. emp. ¶ Si v̓ero interuēit pactum ex interuallo valet quo ad retentionem non quo ad actionem. l. ij. C. de pac. pigno. ẜm vnam lecturam que communiter tenetur. quia non videtur neceſſitate ductus hoc pactum face re. Au fuit dictum vt nō ſoluto precio res eēt empta vel ꝙ daretur in ſolutum. ſed non fuit ad iectum pro debito. ⁊ valet. ⁊ debet intelligi vt ha beatur iuſto precio. vt eſt argu. in. l. ſi in fraudeꝫ ff. eo. ⁊ idem vbicunqꝫ mutarent̉ v̓ba. debmꝰ .n. habere reſpectuꝫ potius ad effectuꝫ. nam hic in teruenit pactum non vt res eſſet empta vel data in ſolutum. ſed non vt moleſtaret creditorem ſu per re pignorata. ⁊ tamen non valuit. quia in ef fectu idem cōtinebat quod vēditio. ⁊ hoc quo ad primū. ¶ Quo ad ſecundū quare reprobat̉ de pignoribus. ⁊1 in pignoribus. due rationes cōmuniter reddun tur. primo quia obligatio pignoris ſolet fieri ꝓ minori longe quātitate qͣꝫ res valeat. vnde ſi va leret illud pactum multum deciperet̉ debitor. ꝗ cupiditate habendi mutuū de facili iniret omne pactum. vnde voluit lex in hoc proſpicere vtili tatibus ſubiectorū. que ratio ceſſat in contractu emptionis. nam cōmuniter res venditur pro iu ſto precio. nam ſi contractus diſſoluitur non de cipiuntur contrahentes. alia ratio eſt nam ſi va leret hoc pactum creditor vix aūt nunqͣꝫ mutua ret ſine iſto pacto. quod profecto continet in ſe crimen vſurarum. quia mutuans non debet po nere ſpem in lucro conſequendo. c. conſuluit. jͣ. de vſur. ſed in tali pacto creditor haberet ſpem conſequendi illud lucrum. quia haberet rem ela pſo termino ꝓ iniuſto precio. ⁊ hec eſt bona ⁊ eſ ficax ratio. ⁊ verſatur in predictis odium credi torum ſalus animarum. ⁊ fauor ſubiectorum. q̄ omnia ceſſant in contractu emptionis ⁊ per hec eſt clarus intellectus huiꝰ. c. quod nota. ¶ Inʳ in verbo certum. noͣ glo. iuncto tex. ꝙ malicia nū cij non nocet domino mittenti. ſed in contrariū facit iſte tex. alio reſpectu. nam pecunia appor tata per nuncium perijt mittenti. naꝫ tenetur de nouo ſoluere debitum. vt in fi. c. Sed in contra ium facit. l. argumentum. ff. cōmo. vbi dicitur ꝙ ſi argentum mihi cōmodatum remiſi per nunci um qui reputatur fidelis. perit domino ⁊ nō re mittenti. Solū. quandoqꝫ ſpecies debita remit titur per nuncium qui reputabatur fidelis. quā doqꝫ quantitas. primo caſu periculum pertinet ad dominum ⁊ non ad remittentem. quia caſus fortuitus imputatur domino exquo culpa non preceſſit. vt in. c. vnico de cōmo. ſecūdo caſu per tinet periculum ad mittentem. ratio quia eoip̄o ꝙ mutuat mihi pecuniam dominium tranſit in me. l. ij. ff. ſi cer. pet. vnde ſi perdatur anteqͣꝫ per ueniat ad manꝰ creditoris perit ipſi debitori. ꝗ adhuc eſt dominus. ⁊ ita loquitur iſte tex. vnde pōtes facere regulam ꝙ periculum interitus rei pertinet ſemper ad dominū. ideo ſi creditor mi ſiſſet nuncium ad recipiendum pecuniaꝫ mutu atam periculum pertinet ad ipſuꝫ. ⁊ eſſemus exͣ caſum huius. c. quia incontinenti ꝙ tradidi nun cio tuo ad hoc deſtinato dominium pecunie ꝑti net ad te. arg. in. l. quod mihi donatum. ff. d̓ do na. ⁊ de iſto nuncio vide glo. in. c. p̄ſb̓ri. lxxxxv. diſ. plenius ꝑ Bar. in. l. eum qui. ff. cōmo. ⁊ hoc fuit de mente doc. hic. ſed infidelitas nūcij excu ſat hic mittenteꝫ ratione iuramenti vt non inci deret periurium vel penam. Et in fine glo. dic ꝙ in contrarijs fuit quis in culpa in mittendo nun cium non idoneum. ſed iſte tex. loquitur quādo nuncius communiter reputabatur idoneus ¶ Sed extra glo. queritur nunquid debitor tene atur ire ad domum creditoris pro debito ſoluē do. an ecōtra creditor ad domuꝫ debitoris. In no. per iſtum tex. arguit ꝙ debitor tenetur ire vſ mittere ad domuꝫ creditoris. nam hic pondera tur ꝙ detentus debitor nō potuit infra terminū ſatiſfacere. ⁊ ꝙ miſit nuncium ad creditorem. ſꝫ tu vide latius gl. ⁊ Bar. in. l. item. ff. de conſti. pe cun. ⁊ diſtingue poſt eum. aut ſolutio debet fieri reſpectu alicuius rei ꝓ aliqͣ re. aut non. primo caſu ſi creditor ⁊ debitor ſunt eiuſdeꝫ fori debꝫ idem debitor ire ad domuꝫ creditoris. ſed ſi ſūt diuerſi fori non tenetur ire ad domum credito ris. ſed ſatis eſt ꝙ dicat in domo ſua paratus ſū ſatiſfacere ſi quis eſſet qui reciperet. ⁊ hoc nota biliter voluit tex. cum glo. in dicta. l. item. ¶ Ex infertur ꝙ ſi emphitheota non eſt de foro domi ni non tenetur pro canone ſoluendo perquirere dominum. ſecus vbi eſſent eiuſdem fori. ſic intel lige. c. potuit. de loca. arg. l. ij. C. de iur. emphi. ⁊ nota quia eſt optima glo. ad illa iura que dicunt ſimpliciter penaꝫ committi ex non ſolutōe. Si vero ſolutio eſt fienda non reſpectu alicuius rei ⁊ tunc ſi reſpicit commodum perſone debet adi re ipſum creditorem. l. ꝙ autem. ff. de oper. liber Si vero reſpicit commodum burſale. aut volo mihi ex ſolutōe aliquid acquirere. ⁊ tunc debeo ire ad domum creditoris. bonus tex. in. l. cum ꝗ dam. de condi. inſertis. C. ſi enim alicui relinqui tur libertas ſi ſoluerit heredi cētum. tenetur ire ſi vult conſequi libertatem ad domum here dis. aut volo vitare moram vel penam. ⁊ diſtin gue vt ſupra in primo membro. aut ſunt eiuſdeꝫ fori. aut volo purgare moraꝫ cōmiſſam ⁊ debeo adire ipſum creditorem. pro. l. penultima. ff. de condic. indebi. ⁊ dicta. l. cum quidam. ⁊ aduerte quia in caſibus in quibus dixi ꝙ tenetur adire domum alterius. intelligas ꝙ debet querere cre ditorem apud vicinos ⁊ notos ⁊ in locis in qui bus eſt ſolitus conuerſari. non autem tenetur q̄ rere per loca clandeſtina. ij. q. vi. biduum. quod voluit Bar. in dicta. l. item illa. NIm conſtet mnec Per ad ſecundam partem rubrice. ⁊ hoc di cit. Uſufructuarius cauet ꝙ fruatur rebus im mobilibus ſalua ipſarum ſubſtantia ⁊ pecuniam ⁊ eſtimationem mobilium que conſumitur vſu finito vſufructu reſtituat. primo queſtio. ſecun do mandatum. ibi mādamus. ſecunda pars cō tinet duo dicta. ſecundū ibi pecuniaꝫ. ¶ Nota primo ꝙ in bonis alicuius poteſt vnus ſuccede re in proprietate ⁊ alius in vſufructu. ¶ Nota ſecundo ꝙ vſufructus finitur morte vſufructu arij. ⁊ tenetur vſufructuarius reſtituere illa bo na in morte proprietario. ¶ Ex hoc infertur ad queſtionem. nunquid per ingreſſum religionis extinguitur vſufructus. cuꝫ fingatur ingrediēs mortuus ciuiliter. xvi. q. i. placuit. el. ij. quidam tenuerunt ꝙ ſic. ſed communiter tenetur oppo ſitum. vt monaſterium habeat vſufructum in vi ta ingredientis. de quo vide gl. xix. q. vltima. ſi qua mulier. de quo per doc. in preſentia de ꝓba facit quod notatur in. l. deo nobis. C. de. ep̄i. et cle. ⁊ aucͣ ingreſſi. C. de ſac. ſanc. eccle. ⁊. d. aucͣ .ſ. de pignoribus qua. eo. ti. ¶ Nota tertio qualem cautionem tenetur preſtare vſufructuariꝰ. ⁊ dic plenius qͣꝫ tex. vt colligitur ibi ex. l. i. ff. quemad. vſufruc. ca ⁊ vt colligitur hic ex glo. in verbo immobilibus debet enim cauere dupliciter. primo ꝙ vtetur re bus que vſu non conſumuntur arbitrio boni vi ri ſalua rerum ſubſtantia .i. ſicut quilibet bonus vir vtitur ⁊ fruitur re propria. ſecundo ꝙ finito vſufructu debet reſtituere ꝓprietario id quod ſupereſt. in rebus vero que vſu conſumūt̉ debꝫ preſtare cautionem de eis exhibendis in eadeꝫ qualitate vel ſi vult conſūmere ꝙ preſtabit eſti mationem illorum bonorum. Et aduerte quia iudicio meo auctor fuit hic diminutꝰ. de qͦ mul tum miror in perſona Gregorij noni qui fuit ſb̓ tiliſſimus legiſta. nam ſolum complectitur bona immobilia que vſu nō conſumūtur. ⁊ bona mo bilia que vſu ꝯſumunt̉. nihil autem dicit de bo is mobilibus que vſu nō conſumūtur ſed minu unt̉ vt vegētes ſerui ⁊ ſimilia que ex vſu veterei cunt ⁊ minuūtur. non autem ipſo facto cōſumūt̉ quēadmodum conſumitur pecunia vinum fru mentum oleū ⁊ ſi. Federi. de ſenis dubitauit de iſta tertia ſpecie bonorū. ⁊ vt refert cōſilio. xlvi. conſuluit dominum Io. palliacenſem ciuem ſe nenſē. ſꝫ ex rn̄ſiōe ſua vix p̄t colligi certū rn̄ſuꝫ de quo non minus miror. Ego dicereꝫ ſaluo me liori iudicio de hoc qͣſi eſſe caſum in. d. l. i. ff. vſu fruc. quemadmo. ca. ſi recte ponderetur littera in princ. nam ibi dicitur ꝙ vſufructuarius debet cauere de vtendo ⁊ fruendo ⁊cͣ. ⁊ de reſtituēdo quod ſupererit finito vſufructu. ⁊ ſubijcitur in tex. ꝙ illa ſtipulatio habebit locuꝫ tam in rebus mobilibus qͣꝫ ſoli .i. īmobilibus. vnde coniungē do verbum mobilibus cum qualitate cautionis precedentis. quia promittit reſtituere quod ſuꝑ erit finito vſufructu. ſatis colligitur ꝙ idem iu dicium eſt de rebus immobilibꝰ. ⁊ de mobilibꝰ que vſu non conſumuntur ſed minuuntur. vnde iſte tex. in fine facit ſpecialem mentionem de pe cunia. quia vſu illa conſūmitur. ⁊ pro hoc facit. l. i. ff. de vſufruc. ea. re. que vſu conſumūt̉. vbi iſte due qualitates bonorū ponūtur vt diuerſa .ſ. bo na que vſu conumuntur. ⁊ bona que vſu minu untur. vnde iura que volunt vt excōmūicatio p̄ ſtetur. loquuntur in rebus que vſu cōſumuntur vt hic. ⁊ in. l. ſit ibi oleuꝫ. ff. de vſufruc. ea. re. que vſu conſu. ergo non debent extendi ad bona q̄ vſu non conſumuntur. nam eſſet magnum preiu dicium ipſi vſufructuario. Ad ideꝫ adduco bo num ſimile. nam ſi cōmodantur res que vſu mi nuūtur. damnum petinet ad dominuꝫ ⁊ non ad cōmodatarium. vt. l. eum qui. ff. cōmo. Fortius hoc dicendum in vſufructuario qui naturaliter poſſidet. vt damnum inde cōtingens ſine culpa ſua cedat proprietario ⁊ non ſibi. ⁊ hoc bene no ta. ¶ In glo. in verbo idoneam in fi. ſed contra hoc facit. nam falcidia cōtinet fauorem heredis ⁊ tamen poteſt remitti a teſtatore. vt in aucͣ. ſꝫ cū teſtator. C. ad. l. falcid. Cy. tractans hūc articl̓m poſt Pe. in. l. i. allegata in gl. concludit ꝙ cautio preſtanda in rebus que vſu conſumuntur poteſt remitti a teſtatore. ſed preſtanda in rebus īmo bilibꝰ ſeu que vſu non conſumūtur non poteſt remitti a teſtatore. ⁊ in iſtis rebus intellige iſtaꝫ glo. Ratio diuerſitatis eſt quia in rebꝰ que vſu non conſumuntur ſi valeret remiſſio cautionis daretur materia delinquendi. quia non curaret vti vt bonus vir. ſed in alijs ceſſat iſta ratio cum teneatur ſolum reſtituere meram eſtimationem ⁊ ſic continet merum fauorem teſtatoris. ⁊ pro prietarij ⁊ eſt diſtinctio ſatis equa. ¶ In glo. in v̓ſi. fruatur. nota bene hanc gl. ꝙ clerici in fructi bus beneficiorum comparantur vſuarijs ⁊ non vſufructuarijs. nam vſufructuarius poteſt ad li bituꝫ diſponere de fructibꝰ ⁊ poteſt de eis dona reteſtari ⁊ ſimilia facere. ſed vſuarius habet ſo lum id quod probabili ratione conſumitur. ad idem quod iſta gl. tenet gl. in. c. cū olim. de rer. ꝑ mu. in. c. fi. de pec. cleri. ⁊. c. quia nos de teſta. ⁊. c. res. xij. q. i. glo. tamen in. c. duo ſunt genera. ea. cauſa. ⁊. qōne dicit ꝙ clerici ſunt domini fructu um. ſed intellige ꝙ ſunt domini in bene admini ſtrando ⁊ diſpenſando. nam etiam probabiliter donare poſſunt etiam ſi ſūt prelati regulares. vt eſt tex. in. c. ceterum. de don. ſed non debent diſ ſipare vel improbabiliter diſpenſare. glo. tamen quam allegat totus mundus diſtinxit prout ha betur in. c. preſenti. de offi. or. li. vi. dic vt ibi. ſed ego pleniſſime dixi in repeti. c. cum eſſes d̓ teſta. vbi tetigi hunc articuluꝫ ⁊ multos alios ad maͣꝫ ⁊ aliqui tāgunt in. c. peruenit. jͣ. ti proxi. ¶ In glo. in verbo immobilibus. ibi cum certuꝫ eſt ꝓ prietatem redire ⁊cͣ. pone exemplum legatus eſt pure vſufructus. proprietas auteꝫ ad certum di em hoc caſu nō eſt preſtanda cautio. vt in. §. pla ne. allegato in glo. ¶ In glo. in verbo pecuniaſ in fi. ſupple ⁊ non minima. nam maxima capitis diminutio eſt cum perdit quis ciuitatem ⁊ liber tatem. media cum perdit quis ciuitateꝫ ⁊ non li bertatem. puta quia eſt deportatus. minima eſt cum mutat ſtatum quia tranſit in poteſtatem al terius. non tn̄ perdit nec ciuitatem nec libertatē de quo dicendū. vt inſti. de capi. dimi. ¶ In gl. fi. gl. iſta non firmat pedem ſed ſoluꝫ recitat opi contrarias. ⁊ opi. primam tenuit Pe. ſecundaꝫ vero tenuit Accur. in. l. vſufructus. C. de vſu fruc. Alij dicunt ꝙ vſufructus debet ſequeſtrari argu. in. l. litibus. C. de agri. ⁊ cenſi. li. xi. Hoſtiē. dicit ꝙ prima opi. eſt communior. ſed ſecūda iu ſtior. ⁊ poſſet teneri media via ẜm eum vt admit tatur cautio iuratoria. ſed ſi non vtetur ſicut bo nus vir abdicabitur ab eo vſufructus. Bar. in dicta. l. vſufructus. dicit ꝙ aut vſufructuariuſ eſt ſuſpectus. ⁊ non ſufficit iuratoria. aut non eſt ſu ſpectus ⁊ admittitur. ⁊ hec diſtinctō mihi placet habet enim maximam equitatem. ar. in. l. ſi fide iuſſor. ff. ſi quis cautio. ⁊ in. c. per veſtras. jͣ. d̓ do pꝰ diuor. reſti. vbi bonꝰ tex. in ſimili. ⁊ in aucͣ. ge neraliter. C. de ep̄i. ⁊ cleri. ¶ Sed extra gl. q̄ro de fideiuſſoribus. 22 de queſtione quotidiana. pone ꝙ vſufructuariꝰ non cauit a principio ſed recipit fructus. nunꝗd fecit illos ſuos an teneatur illos reſtituere tāqͣꝫ indebite perceptos. glo. iuris ciuilis reperiunt̉ contrarie. naꝫ in. l. ſi cuius. ff. de vſufruc. tenet ꝙ nō facit fructꝰ ſuos. ſed in. l. vxori. ff. de vſufruc. lega. tenet contrarium. Doc. in dicta. l. vſufructꝰ ⁊ hic cōmuniter diſtinguūt. ꝙ aut bona fide r̄ce pit fructꝰ. puta quia non fuit exacta cautio. nec malicioſe diſtulit preſtare. ⁊ tunc habet locū gl. in. l. vxori. Aut exactus nō preſtitit cautionem vl̓ fuit mala fide. qꝛ malicioſe nō p̄ſtitit cautionē cum ſciret ſe obligatum. ⁊ procedit glo. in. l. ſi cu ius. pro hoc facit. l. ſꝫ ⁊ ſi. in. §. ſcire. ff. de peti. he re. vbi errans in iure facit fructꝰ ſuos. ⁊ hec diſtī ctio eſt ſatis equa. Abbas. ¶ De Fideiuſſoribus. Rica. ¶ Supra viſum eſt de rebꝰ q̄ ꝓ debitis pigno ri obligant̉. reſtat videre de fideiuſſoribꝰ ꝗ pro alienis debitis ītercedūt. Et eſt aduertendū ꝙ h̓ ſolū ponit̉ in ℟ica de fideiuſſoribꝰ. ſꝫ in. ff. ⁊. C. ⁊ aucͣ. ponit̉ etiā de mandatoribꝰ. mandator au tē interuēit a principio. fideiuſſor pōt accede̓ an̄ factū ⁊ poſt vt hic. ⁊ in. d. aucͣ. iteꝫ ſcias ꝙ fide iuſſor pōt accede̓ obligatōi ſiue ſit naturalis tā tuꝫ ſiue ciuilis tantū ſiue ciuilis ⁊ naturalis. vt ff. e. l. i. An autē in caſu crimīali poſſit īteruenire fideiuſſor. dic̄ ꝙ ſic vbi crimē n̄ ē ita magnū ꝙ n̄ venit īponēda pēa corporal̓. al̓s ſecꝰ. ſic ītell̓e. c. ſi clericos. d̓ ſē. ex. li. vi. ⁊ tex. ī. l. diuꝰ. iūcta. l. ſi ꝗſ ff. de cuſto. ⁊ exhi. reo. ⁊ vide bonū tex. in. c. cuꝫ homo. xxiij. q. v. vbi tractat̉ ꝗd ſi reꝰ fuit fideiuſ ſoribꝰ traditꝰ poſtea fugaꝫ cepit. nūꝗd fideiuſſo res debeāt decapitari p̄ſuppoſito ꝙ reꝰ cōuictꝰ veniret decapitādꝰ. ⁊ de hac maͣ dic vt notat Cy in. l. ad ꝯmētarienſē. C. de cuſt. ⁊ exhi. re. ⁊ Bar in. d. l. ſi ꝗs reum. ⁊ ꝯcluſio eſt ꝙ nō. quia nō pōt quis ex cōtractu ad capitalem penā ſe obligare. ꝗa nemo ē dn̄s mēbroꝝ ſuoꝝ. xxiij. q. v. in. c. ſi n̄ licet. ⁊ in. l. liber homo. ff. ad. l. acꝗ. ſed diſtī guit̉ vtrū fideiuſſores fuerīt in dolo. ⁊ tunc pena erit arbitraria. ſi extra dolum puniēt̉ pena pectnia ria ad quā obligauerūt ſe. ⁊ ſi nō fuit exp̄ſſa quā titas iudex arbitrabit̉. de maͣ dic vt in locꝭ p̄alle. Lericus. nōpe Breue ē ē breuiꝰ ſūmari. ꝓ ītellectu huiꝰ. c pͦ oppōit̉ cōtra pͥmaꝫ ꝑtem de. c. ſequēti. ⁊. c. cōſtitutꝰ. vbi clericꝰ obligat̉ ex fideiuſſiōe. Dat gl. duaſ ſolutōes. pͥ ꝙ tex. iſte ꝓhibet frequētiaꝫ dūtaxat. vn̄ dictio in ponit̉ hic augmētatiue ſeu frequētatīe. ⁊ ē ſen ſus inẜuiēs id eſt valde ſeruiēs. ſil̓e in. l. gallꝰ. §. ille caſus indifficilis. ff. de libe. ⁊ poſt. nā ibi po nit̉ indifficil̓ .i. vale difficile. Qn̄qꝫ dictio in ſtat pͥuatiue. vt in. c. ad noſtrā. de cōſue. ⁊ hͦ nota pro ſignificato huiꝰ dictionis qn̄ cōpōit̉ cum alia di ctione. Secūda ſolū. eſt ꝙ clericꝰ nō debꝫ fide iubere. ſi tamē ꝯͣrium fecerit obligat̉. vt in cōtra rijs. ⁊ hec ſolutio ē bona in ſe. dicit tn̄ Hoſtiē. ꝙ ſolū tenet̉ de patrimōio vel de redditibꝰ bn̄ficij ſui quos facit ſuos qͣſi in p̄iudiciū eccl̓ie nō valꝫ fideiuſſio. de qͦ latiꝰ dicā in. c. ſeq. Tertio ſoluūt alij ꝙ nō debet ꝓ laico ſꝫ ꝓ clerico ſic̄ in cōtrari is. hoc dictū mihi nō placet. īdiſtīcte bn̄ crederē ꝙ vbi laicꝰ magna neceſſitate ducit̉ pōt licite cle ricꝰ fideiube̓ ꝓ eo qꝛ eſt magnū pietatꝭ opus ſb̓ uenire ꝓximo indigēti. ⁊ hoc maxime ꝑtinet ad clericos ꝗ magꝭ ſūt obligati ad ſb̓ueniendū indi gētibꝰ. xvi. q. i. c. qm̄ ꝗcꝗd. ⁊. xij. q. i. c. vidētes. Itē vid̓ ⁊ tene mēti noͣ. dc̄ꝫ Inn. ī. c. vnico d̓ ob. ad rōci. ⁊ ſeꝗt̉ Arch. ī. c. ꝑuenit. lxxx. diſ. vbi dic̄ ꝙ iura dicētia clericū nō d̓be̓ ſuſciꝑe aliquā pro curatōeꝫ vel aduocatōeꝫ vel ſimilia puta fideiuſ ſionē debꝫ ītelligi qn̄ clericꝰ gn̓alit̓ vult hoc offi ciuꝫ aſſumere. ſecꝰ ſi vnū negociū vult exercere ita dicendū in proppſito. nō arbitrarer peccatū ſed potiꝰ meritū ſi clericꝰ quādoqꝫ fideiuberet ꝓ laico indigente. ſꝫ nō debet ſe indifferēter im miſcere huiuſmodi fideiuſſionibꝰ ſicut forte fa ciebant quidaꝫ ꝗ dederūt cauſam huic ꝯſtitutōi ¶ Item ſcias ꝙ licet clericus ſit idoneus fide iuſſor in contractu nō tamē eſt idoneus de iudi cio ſiſti. quia debet eſſe fideiuſſor eiuſdē fori cu ius ē pͥncipalis vl̓ renūciare foro ſuo. vt in. l. i. ff. ſi quis in ius voca. quod clericus nō poteſt. c. ſi gnificaſti. de fo. cōpe. ideo dicit Barto. in. l. ij. ff. eo. titu. ꝙ obligatus ad dandum fideiuſſorem de iudicio ſiſti non releuatur dando clericuꝫ ra tione predicta ¶ Quarto principaliter alij intel ligunt hunc tex. quando clericus alterius eccle ſie collegiate vult fideiuber̄ vltra ſummaꝫ com muni prouidentia cōſtitutaꝫ prout habetur in. c ꝙ quibuſdam. jͣ. eo. ⁊ quelibet lectura poteſt ſa uari cum diſtinctionibus precedentibꝰ. ¶ Se cundo principaliter quero vnde debet abijci cle ricus contrafaciendo cum tex. hic ſimpliciter di cat abijciatur. tres dantur intellectus. Primus ꝙ dꝫ abijci clericꝰ ab eccleſia. Secūdus ꝙ a cle ro. ⁊ hoc precedente trina monitione ẜm Hoſt. Tertius ꝙ debet abijci ⁊ repelli a fideiuſſione id eſt ꝙ non debet recipi in fideiuſſoreꝫ. Ex hoc vltimo intellectu arbitror poſſe colligi hanc pra cticam ꝙ ſi obligatus ex contractu ad dandum fideiuſſorem vel ex ſtatuto producat clericum poſſit aduerſarius licite recuſare ⁊ non recipere clericum in fideiuſſorem quod nota. PEruentt ncas ſeruare ſi Cōpellitur cle deiuſſorem indēnꝫ ē per aſſignatōeꝫ reddituuꝫ ſuorum. ⁊ ſi intelligeretur tex. de red ditibꝰ beneficiorum. vt eſt communis docto. in tellectus. eſſet hic caſus notabilis ⁊ valde ſingu ris probans ꝙ ex redditibus beneficiorum po teſt ſatiſfieri creditoribus clericorum. de quo. jͣ. dicam latius. in prima impetrantis conqueſtio. in ſecunda cauſe cōmiſſio. ibi ne igitur. ¶ Noͣ de pignoribus primo clericum licite fideiubere pro clerico. naꝫ hic papa dic̄ ꝙ ille fideiuſſor debebat ex hoc cō ſequi premium non damnum. ergo actum meri torium exercet fideiuſſor etiam ſi eſt clericus. ſꝫ in laicis dic vt dixi in. c. precedenti. ¶ Secūdo nota ꝙ fideiuſſor qui ſoluit pro debitore princi pali poteſt agere contra principalem ſine ceſſio ne actionuꝫ fienda a creditore. vt ſibi ſatiſfaciat de pecunia ſoluta ⁊ de omnibus damnis ⁊ inter eſſe que ratione fideiuſſionis pertulit. ¶ Ter tio nota ꝙ primo agendum eſt contra debitorē vt ſatiſfaciat de bonis ſuis. non autem debet in continenti detrudi in carceribus. ⁊ maxime hoc procedit in clerico. qui vt vides hic non carcera tur pro debito etiam ſi non poteſt ſatiſfacere in continenti. ſed ſui redditus aſſignantur credito ri detinendos per eum vſqꝫ ad ſactiſfactionem. Et noͣ ex hoc vltimo. ⁊ ex tex. bonaꝫ pͣcticā ꝓce dēdi cōtra clericos debitores vt redditꝰ aſſignē tur creditori. vide ad predicta qd̓ dixi in. c. ij. de pig. ¶ Ultimo noͣ ꝙ qn̄ pͥncipalit̓ nō agit̉ ad pu niendū delictū ꝑiurij nō dꝫ clericꝰ ꝓ eo deponi vel priuari beneficio ſed pena exͣordinaria affici vt ſuſpendēdo ab officio vl̓ beneficio vl̓ quid ſi mile. ſecus dic vbi principaliter ageretur de trāſ greſſione iuramēti. quia tūc debet clericꝰ ꝯuictꝰ priuari beneficio. c. querelā. de iureiurā. ⁊ vide qd̓ ibi dixi. ¶ In glo. pͥma infi. ꝓ declaratione glo. ⁊ materie ſcias ꝙ tria ſūt beneficia ſeu priui legia fideiuſſoris. primū eſt bn̄ficiū diuiſiōis. qꝛ ſi plures fideiuſſerūt nō īſolidū diuidit̉ debituꝫ inter eos ſi oēs ſunt p̄ſētes ⁊ ſoluēdo. ⁊ hͦ poſtu lāt ante litꝭ ꝯt. vt. ff. de fideiuſ. īter fideiuſſores. ⁊ ī. l. ſi dubitat. ⁊ iſtud ē bn̄ficiū diui Hadriani. de quo gl. facit mentiomē. ⁊ hētur in effectu inſti. e. §. ſꝫ ſi plures. ſecūdū bn̄ficiū ē ꝙ preſente debito re pͥncipali ⁊ īdiſcuſſo nō ꝯueniat̉ fideiuſſor. vt in aucͣ. pn̄te. alle. in gl. ⁊ vide gl. in corpore vnde ſumit̉. in aucͣ. de fideiuſ. q̄ vult ꝙ ēt ſi fideiuſſor in fideiubēdo ꝯſtituit ſe pͥncipalē pagatorē ſeu d̓ bitorē. ꝓut hodie pleriqꝫ faciūt. ſuccedit nihilo minꝰ bn̄ficiū illiꝰ. aucͣ. niſi illo bn̄ficio r̄nunciauit tertium bn̄ficiū eſt cedēdaꝝ actionum. pōt enim petere a creditore vt cedat ſibi actiones ſuas. ⁊ aliter denegabit ſibi ſolutionē debiti. vt. l. mode ſtinꝰ. ff. de ſoluti. ⁊ in. l. fideiuſſoribus. ff. de fide iuſ. ⁊ generaliter cum querit̉ de ordine ꝯueniē di debitoreꝫ principalē vel fideiuſſorē. eſt diſtin guendū ꝙ aūt ambo ſunt preſētes aut abſentes aut vnꝰ p̄ſens ⁊ alter abſens. primo caſu debitor eſt primo cōueniendus niſi fideiuſſor renuncia uerit beneficio illiꝰ aucͣ. vel niſi ſit nō ſoluēdo. et ſi notorie conſtat de īpotentia debitoris. nō ē ne ceſſe vt prius diſcutiat̉. ſed poteſt iudiciū incho ari in ꝑſonā fideiuſſoris. Idē ſi debitor nō poſſꝫ cōueniri. vt noͣ. in dicta aucͣ. preſente. 2º caſu quā do ambo ſūt abſētes. tūc ſi fideiuſſor ē vicinior poteſt cōueniri. quia reputat̉ preſēs reſpectu re motioris. vt noͣ. in dicta aucͣ. ſi autē fideiuſſor eſt remotior vel diſtāt equaliter dicenduꝫ eſt vt ſupͣ dixi qn̄ ābo ſūt pn̄tes. In 3º. caū ſi ē abſēs fide iuſſor nō ē dubiū ꝙ a debitore pn̄ti pͦ īchoanduꝫ ē. ſi vero eꝯͣ pōt īchoari a fideiuſſore. vt ī. d. aucͣ. p̄ſente. Sed dubiuꝫ ē qn̄ ꝗs in hͦ dicat̉ p̄ſens. ⁊ glo. in. d. aucͣ. de fideiuſ. ponit multa ſignificata huius verbi preſens. ſed quo ad propoſitum di cit ꝙ ſi ē in eodē territorio dicit̉ eſſe p̄ſens. ſed Bar. in. l. duobus. ff. de duo. reis intelligit de t̓ri torio eiuſdē ciuitatꝭ nō ꝓuīcie. vn̄ ſi multe ciuita tes eſſent ſub eodeꝫ preſide vt prius erant ſatis eſt ꝙ debitor nō eſt in territorio eiuſdē ciuitatis quia nō tenet̉ creditor ita remote ſequi debito rem. ¶ In gl. ij. ibi lex aufertur. vbi libertꝰ cui patronus legatū fecerat poſt mortē patroni cū patronū detulit ꝙ fuerat negociator illicite mer cis. ⁊ ꝑ illam delationē cōſequit̉ libertatē a fiſco tn̄ ex alio capite priuatur legato tāqͣꝫ indignus ⁊ eſt caſus ꝙ ꝓ eodē facto ꝗs conſequit̉ premiū ⁊ dānuꝫ. de hoc dicendū vt ibi noͣ. in gl. vltīa. naꝫ alio reſpectu eſt indignꝰ ⁊ alio reſpectu meretur premiū. naꝫ reſpectu patroni eſt indignꝰ legato. r̄ſpectu fiſci cōſequit̉ p̄miū. ſꝫ tex. debet intelligi eodē reſpcū. ¶ In glo. in v̓bo ſeruēt indēnē. in fine glo. aperte nō cōcludit quid iuris in hac. q. Goſ. dicit ꝙ licet is qui iurauit poſſit petere ab ſolutionē tn̄ nō tenet̉. qꝛ licꝫ fideiuſſor teneatur exciꝑe vt in iuribus all̓atꝭ in gl. non tenet̉ agere vide latiꝰ Io. an. in regula dānū de reg. iu. in vi. in mercū. Excipio aliquos caſus īdubitabiles. ſi enī fideiuſſor obligauit ſe ſimpliciter ad debi tuꝫ īputandū eſt ſibi ſi ſoluit vſuras. qꝛ d̓ illis nō fideiuſſit. l. centum capue. ff. de eo qd̓ cer. lo. ni ſi ſoluiſſet vſuras vt intereſſe. de quo tamen di cendum eſt vt notatur in. c. proximo. et in dicta .l. centum. ſecundus caſus quando iurauit ſol uere etiā vſuraſ. tūc cōmūiter tenet̉ ꝙ poſſit re petere qꝛ nō tenet̉ agere vt dixi. nec poterat ex ciꝑe vigore iuramēti. tertiꝰ caſus dubitabilis eſt qn̄ ꝓmiſit ꝓ debito ⁊ ꝓ vſuris ſine iuramēto. ⁊ hͦ caſu dicendū ꝙ ſi nō ē ſibi īputandū qͣre ſoluit habet regreſſuꝫ cōtra p̓ncipalē. al̓ ſecus de quo dum vt latiꝰ habet̉ in dicta regula. ¶ In glo. in verbo de redditibus. ibi ſtipendia. hoc verum in defectum aliarum rerum. vt dicitur in illa. l. ſti pendia. ⁊ facit ꝙ in cauſam iudicati non poſſunt ſubtrahi ſtipendia ſeu ſalaria armigerum ⁊ do ctorum ſi habent alias vnde ſatiſfaciant. ⁊ idem vult glo. hic in ſtipendijs clericorum. Et nota gloſam ꝙ clericus non poteſt obligare redditꝰ futuros ſui beneficij quod intelligo niſi contra heret pro vtilitate eccleſie argumē. c. nulli. ⁊ qd̓ ibi dixi de rebus eccle. non alienan. ⁊ videtur h̓ gloſa intelligere textum de redditibus benefici orum. quod clarius tenet Hoſtien̄. dicit etiam ꝙ clericus tenetur ſatiſfacere ſuis creditoribus de fructibus beneficij quos facit ſuos. ſecus in fructibus qui veniunt conuertendi in vtilita tem eccleſie. ⁊ quotidie hoc dictum allegatur ⁊ practicatur. cum quo tranſit etiam Io. an. h̓. ⁊ ꝯmuniter ſcribētes. ⁊ tꝫ ſpecu. ī ti. d̓ ſen. ex. in. §. De fideiuſſoribus 2⁊ ſequit̉. v̓. ſꝫ ꝗd ſi debitor. dicit tn̄ hoc procede̓ ī defectū bonoꝝ pr̄imonialiū. Idē collecta. in. c. odoardus. de ſolutōibus dicens ſe vidiſſe in cu ria ẜuari ꝙ clericus fuit admiſſus cedens fructi bus bn̄ficij ſui vt ſatiſfieret creditoribus ſuis. ⁊ idē dn̄s An. in. c. olim. ij. de reſti. ſpolia. vbi di cit eſſe caſum. ſꝫ archi. in. c. ſtatutū. de ℟ep. li. vi. tꝫ ꝯͣrium dicens ꝙ nunqͣꝫ de redditibus bn̄ficij eſt ſatiſfaciendum creditoribus clerici. ego latiꝰ dixi in. c. cū eſſes. de teſta. in repetitōe ⁊ ꝑtnͣ ſeun do breuiter dicerem ꝙ aut clericus cōtraxit de bitū ꝓ ſua ſuſtētatōe. ⁊ ꝓcedit cōis opi. doc. ar. eoꝝ q̄ dixi in. c. ex pn̄tiū. sͣ. ti. ꝓx. nam eccleſia in effectu tenetur ad ea debita vt ibi dixi. ⁊ ita ītel ligo. d. c. olim. qd̓ in v̓itate ſic loꝗt̉. lꝫ do. An. ītel lexerit gn̄aliter. nam ibi ille ep̄s fuerat ſpoliatꝰ ep̄atu ſuo. vn̄ ꝓ ſuſtentatōne ꝑſone cōtraxit illa debita de quo ibi. aut cōtraxit ꝓ pr̄imonio ſuo conſeruando vel forte fideiubēdo ſeu aliter qͣꝫ ꝓ ſuſtentatōe vel vtilitate eccleſie. ⁊ credo firmi ter ꝙ de rigore iuris īſpecto ſtatu bn̄ficioꝝ ⁊ de putatōe nō dꝫ aliquo mō de redditibus bn̄ficij ſatiſfieri creditoribus. qm̄ de redditibꝰ id ſoluꝫ eſt clericoꝝ qd̓ ꝓbabili rōe ꝯſumūt vt dixi in. c. fi. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ ibi dedi ml̓tas ꝯcordātias. gͦ nō de bēt app̄hendi fructꝰ cū ſūt cōuertēdi in cāꝫ piaꝫ ꝓ vtilitate clerici. ſꝫ cōiſ opi. īualuit qꝛ hodie cl̓i ci appropͥāt ſibi oēſ r̄dditꝰ ⁊ diſponūt ad libitū vn̄ viſū fuit curie ⁊ alijs iudicibꝰ ꝙ meliꝰ eēt vt darent ſuis creditoribꝰ qͣꝫ vt diſꝑdant in aliam cām. ſꝫ vt dixi ſi facerent vt deberēt nō deberēt extendi manus ad redditus bn̄ficioꝝ. vide tex. in ar. optimū in dicto. c. videntes. xij. q. i. ⁊ in. c. vltīo cū p̄cedenti ea. cā ⁊. q. ⁊ ad iſtū tex. dic ꝙ d̓ bet intelligi de redditibus ꝓprijs pr̄imonialibꝰ vt exponit glo. in ſil̓ibus termīs in. c. de multa. de p̄ben. in v̓bo de ſuis ꝓuentibus. vel fuit ſpāl̓ ꝓuiſio pape per rōnem p̄dictam. ¶ In glo. fi. ibi ẜm canones. dic idem ẜm leges quo ad caſū hꝰ. c. nam veniunt iſti contra ꝓmiſſionem iura tā gͦ ꝑiuri ſunt ⁊ infames nō ſolū infamia canoni ca ſꝫ ciuili. l. ſi quis maior. C. de tranſac. vide qd̓ plene dixi in. c. teſtimoniū. de teſti. ¶ In eadeꝫ glo. ibi cōtra fidē ꝓmiſſam. ⁊ noͣ glo. ex qua eſt inferendū ꝙ ſi clericus pōt bn̄ficio priuari quia venit ꝯtra iuramētū. vt in. c. querelā. de iureiur. ita ſi veniret ꝯͣ fidē p̄ſtitā. ſꝫ hoc dictū non ꝓbat̉ hic in tex. quia loquitur copulatiue ⁊ non alter natiue. de materia vide qd̓ plene dixi in. c. ad au res. qd̓ metus cā. In fi. glo. Inno. ponit h̓ nota bile dcm̄. lꝫ aꝑte iure nō ꝓbet̉. dicit eīm ꝙ ſi pro batur crimē cōtra aliquē eo aſſumēte defēſiōeꝫ pōt puniri per iudicē. licet ad hoc non ageretur ſecus ſi non aſſumpſit defeuſionē vt eſt videre ī teſte ad hͦ. c. ij. d̓ ordi. cogni. ſed hͦ dcm̄ Inno. originaliter videt̉ fuiſſe gloſatoris. iij. q. v. in. c. conſtituimus. ⁊ de hoc an ⁊ quando crimen inci denter probatur ſit puniendū. dic vt plene dixi in. c. ij. de ordi. cogni. ⁊ ſatis poteſt iſte tex. pro cedere in papa qui non artatur ad ſequendum formam iuris. ¶ Onſtitutus anci Per ctōeꝫ eccl̓iaſticā ꝯpellit̉ debitor a fide iuſſione abſolue̓ fideiuſſorē ꝗ a creditoribꝰ mo leſtat̉. cōis diuiſio. 2ª ibi ideoqꝫ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ fi deiuſſor pōt an̄qͣꝫ ſoluat age̓ ꝯͣ reu pͥncipaleꝫ vt eū liberet a fideiuſſione ſi venit tp̄s ſolutōis fa ciende ⁊ ip̄e moleſtat̉ a creditoribꝰ. nā vbicūqꝫ reus diu differt ſolutōeꝫ p̄t fideiuſſor īſtare vt li beret̉. de quo plenius hēt̉ in. c. fi. jͣ. eo. Ex ex hͦ ⁊ ex tex. colligo ꝙ fideiuſſor ꝯͣctus nō liberat̉ tē pore. ſꝫ oportet īſtare vt liberet̉. lꝫ ſecus ſit in fi deiuſſore de iudicio ſiſti. ꝓbat̉ in. I. penl̓t. C. e. ⁊ facit. l. cum apud. ff. iudi. ſol. ¶ Nota ſecundo ꝙ non valet conſuetudo vt omittatur iuramen tum calumnie. ¶ Nota tertio ꝙ vbi teſtes ſunt extra prouintiam non debent artari ad uenien dum perſonaliter. ſed iudex cauſe debet ſcribe̓ iudici teſtium vt eos examinꝫ ⁊ atteſtatōes clau ſas remittat. ⁊ reſcribendo quāta ſit fides adhi benda teſtibus. ⁊ nota bene hoc vltimū quia nō legitur ita clare alibi. ſed faciunt dicta Inno. in c. quoniam. de proba. vbi dicit ꝙ ſi examinator teſtium perpendit eos vacillare vel cuꝫ trepida tione loqui. vel aliter habet eos ſuſpectos vtile eſt vt hoc ſcribat in actis. ſed quando examina tor non habet ipſe iudicare ſed alius prout hic erat. debet examinator omnino hoc ſcribere. et vide per Inno. in. dicto. c. quoniam. vtrum ex ī teruallo poſſit iudex ſcribere in actis vacillatō nem teſtium. ¶ Ultimo poteſt adduci iſte tex. ī argumentum multum notabile ꝙ iudex delega tus pape deputatus in certo loco poteſt ex cau ſa delegare certum articulum cauſe extra locuꝫ in quo fuit deputatus qd̓ videtur prima fronte contra. c. ſtatutuꝫ. in. §. in nullo. de ℟p. li. vi. vbi dicitur ꝙ delegatus pape non poteſt nec per ſe nec per alium extra locuꝫ in quo eſt deputatus cognoſcere ſed poteſt dici ꝙ primum dictum ꝓ cedit quando commiſſio extra locum eſt quaſi neceſſaria ſicut contingebat hic quia teſtes erāt multuꝫ diſtantes ⁊ eſt notabilis limitatio ad di ctum. §. in nullo. ſi quis tamen vellet hoc negare poſſet dicere ꝙ hic cantuarienſis epiſcopꝰ non conſtituitur delegatus. ſed cum eſſet ordinariꝰ contra ſuum cancellarium excitatur potius iu riſdictō ſua. c. lꝫ. ⁊. c. pe. de offi. ordi. nam hic pa pa non mandat vt cognoſcat vice pape. ſed ſim pliciter vt exequatur iuſtitiam. nec dat formam contra ius commune. primum tamen dictum ē valde equum ⁊ forte verum. ¶ In glo. ij. ibi fi deiuſſerit in omnem cauſam vult dicere ꝙ aut fideiuſſor ſimpliciter obligauit ſe ꝓ debito ⁊ nō tenetur ſi debitum eſt augmentatum ex mora rei principalis niſi fideiuſſiſſet in omni cauſa ſcꝫ ex debito principali ꝓueniente. ⁊ de hac materia plene noͣ. in. l. centum capue. ff. de eo qd̓ certo lo co. ⁊ in. l. q̄ro. ff. loca. ⁊ in. l. mora. ff. de v̓. obli. et inqͣꝫtū glo. ī fi. dicit aliud eſſe ẜm canones non de fideiuſſoribus. intelligit reprobare diſtinctōeꝫ ſupra factā. ſꝫ re ſtringit ſe ad vſuras q̄ ẜꝫ canones nō debent̉. et ideo fideiuſſor nō obligat̉. ſꝫ de hoc dic vt dixi sͣ. c. ꝓxio. ⁊ ſi vſure peterent̉ a creditore vt inter eſſe. tūc pn̄t peti etiā ẜm canones. vt noͣ. in. c. ꝯq̄ ſtus. de vſuris. vbi plenius dixi. ¶ In gl. ī v̓bo legi. dic hodie de iſto iuramēto calūnie. vt habe tur in. c. i. de iura. calū. li. vi. ⁊ ī. c. ceteꝝ. eo. ti. In glo. in verbo ſatiſdatōeꝫ ibi vl̓ forte. hec fuit ad ditio a tēpore Inno. ⁊ cōiter doc. approbant et ẜm hunc intellectum ponit iſte tex. caſum ſingu larem qui non eſt alibi ꝙ ſi preſumptio eſt con tra negantem. ita ꝙ ſit opus habere teſtes mul tum diſtantes. debet negans compelli ad eum dum per ſe vel per alium ad videndum iurare teſtes aduerſarij ſui vt ſic tedio affectuſ deſinat a negociatiōe illicita. ⁊ hodie prouidetur aliter ẜm quoſdam per. c. ſtatutum. in fi. de reſcriptꝭ. li. vi. vbi glo. dicit ꝙ hodie prouidetur vt fiat de poſitio pecunie pro expenſis teſtium. ſed ego di co ꝙ iſta remedia ſunt diuerſa. nam vbi eſt pre ſumptio contra negantem habet locum remedi um huius. c. ſed ſi eſt preſumptio contra volen tem producere teſtes de lōginquis partibus ꝙ hoc facit cauſa vexandi teſtes vel differendi ne gocium. habet locum tunc remedium illius. c. ⁊ eſt tertium remedium ꝙ ſi iudex veriſimilit̓ p̄ſū pſit ꝑtes malicioſe opponere dilatoriam vel per emptoriā nō admittat exceptōnem nec curet de appellatōne. ⁊ de hoc remedio vide notabile di ctum Inno. in. c. poſt electōeꝫ. ꝓpe finē de con ceſſione prebende. ⁊ per Io. an. ī. c. ſuper eo. de appel. el primo. ¶ In glo. in v̓. tranſmittentes in fine nota hanc glo. que relata ad tex. notabi liter ſentit ꝙ in cauſa criminali nō debet fieri cō miſſio receptionis teſtiū. etiā ſi teſtes ſint exͣpro uintiā. Ex quo infertur ꝙ in cauſa criminali te ſtes debent remitti ad iudicē cauſe. etiā ſi. ſint exͣ ꝓuintiam. ⁊ ſic debet limitari. l. ſi qn̄. C. de teſti. que dicit ꝙ extra ꝓuintiam propriaꝫ teſtes vo candi nō ſunt. ⁊ vide aliā glo. que idē ſentit in. c. teſtes. iij. q. ix. ꝯtrariū tenꝫ Io. an. poſt Io. mo nachum in. c. romana. §. cōtrahentes. de foro cō pe. li. vi. ſed vide qd̓ plene dico in. c. cū cāꝫ. de te ſtibus. ⁊ primū dictum mihi placꝫ. ¶ Extra gl. quero reus erat obligatus ad ſoluendū debitū infra certū tēpus dato fideiuſſore demuꝫ credi tor ꝓlongauit terminū debitori. nūquid fideiuſ ſor remaneat obligatus ⁊ videtur ꝙ non. per. l. idem queritur. §. qui impleto. ff. loca. vbi tex. di cit ꝙ ſi locaui domum ad annū dato fideiuſſore ſi cōduco poſtmodū tacite ad aliud tempus fi deiuſſor nō ē obligatus niſi de nouo promittat. Hoſti. ⁊ cōiter doctores hic diſtinguunt. ꝙ aut fideiuſſorobligauit ſe ad tempꝰ. puta ad annuꝫ ⁊ non tenetur poſt tempꝰ. qn̄qꝫ obligatō fit pu ra. ſed ſolutio differtur ad certū tempus. ⁊ tunc remanet fideiuſſor obligatus. etiam in termino prorogato eo ignorante. Ratio nam nulla facta progatione temporis tenetur fideiuſſor poſt tē pus ſicut ⁊ reus principalis. ar. c. cum dilecti. de dolo ⁊ contu. ⁊ in. l. celſus. ff. de arbitris. hͦ ſatis mihi placet ⁊cͣ. Nod quibuſdā Si ſine licentia prelati ⁊ maioris partꝭ capituli religioſus fideiuſſerit vl̓ mutuū accepe rit nō tenetur eccleſia. ⁊ ipſe recipiens punit̉ ni ſi mutuū ſit verſum in vtilitatem eccleſie. primo nit̉ dictū. 2º. exceptō. ibi niſi. 3º pena. ibi ⁊ ſi. ¶ No pͦ ꝙ ſtatutum concernens aliquos reli gioſos nō extēdit̉ ipſo fcō ad alios religioſos. ſꝫ oꝫ vt extenſio fiat per ſuperiorē. vide tex. cuꝫ glo. noͣ. in. c. ꝯſtitutōeꝫ. de reg. iu. li. vi. ⁊ ibi ēt gl. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ religioſus nō pōt fideiubere ſn̄ licentia ſui p̄lati. Ex quo infero ꝙ licet religio ſus ſit in ſtudio cum licentia ſui prelati. non ta men poteſt pro alio fideiubere. ⁊ ſi ꝯͣfecerit nō obligatur eccl̓ia. ⁊ credo etiam ꝙ peculiū ſibi cō ceſſū cā ſtudij nō obligat̉ qꝛ hec fideiuſſio ſit exͣ cāꝫ ꝓpt̓ quā cōceſſū eſt peculiū. ſicut dicimus in ẜuo fideiubente exͣ cām peculij. vt in. l. iij. ff. d̓ pe culio. ⁊ vide qd̓ noͣ. doc. in. c. ij. ne cle. vel mo. lib. vi. Secus ſi reciperet mutuū cā ſtudij qꝛ tunc obligaret monaſteriū. de quo dicendum. vt. noͣ. ī. d. c. ij. ⁊ ꝑ archi. ⁊ Io. an. ibi. tº noͣ ꝙ ex ꝯͣctu inito cū particulari de eccleſia non obligatur eo cleſia niſi quatenus pecunia eſſet verſa in vtilita tem eccleſie. Et ex hoc noͣ. ⁊ ex tex. ꝙ ex actu ge ſto cū ꝑticulari nō hn̄te mādatuꝫ ab eccl̓ia tenet̉ eccl̓ia inqͣꝫtū v̓ſum ē in vtilitatem eius. ⁊ de hoc jͣ. latius. ¶ Sed contra predicta op. ⁊ videtur ꝙ eccleſia nunquam obligetur exquo recipiens mutuum non habebat mādatum ab eccleſia ad hoc. c. i. de ꝓcu. ⁊. c. i. de depo. Solu. glo. hic et doc. vario modo loquuntur in hoc paſſu ⁊ gn̓a liter proſequuntur nunquid mutuans eccleſie vel ꝑticulari de eccleſia teneatur in repetitiōe pe cunie probare pecuniā mutuatam fuiſſe v̓ſaꝫ in vtilitatem eccleſie. ſed quia vario modo loquū tur doc. ideo non inſiſtam in eorum verbis. ſed ponaꝫ vnam diſtinctionem quam nouiſſime cō cepi. aut enim propter reſtitutionē mutui opor tet diſtrahere bona immobilia vel mobilia pre cioſa eccleſie. ⁊ eſt neceſſe probare verſioneꝫ eti am ſi pecunia fuiſſet mutuata prelato ⁊ capitl̓o. ⁊ probo per aucͣ. hoc ius porrectum. x. q. ij. ītel ligendo ꝓut intellexet Inno. ⁊ bene in. c. i. ſupra de depoſito. vbi dixi ⁊ probatur hoc ratione. nam ſi directe non poſſunt prelatus ⁊ capituluꝫ alienare talia bona ſine euidenti neceſſitate vel vtilitate. xij. q. ij. c. ſine exceptione. ſic nec indire cte recipiendo mutuum occaſione cuius opor teat ꝑuenire ad diſtractōeꝫ bonoꝝ. ar. in regl̓a cū ꝗd vna via. de re. iu. li. vi. ad idē qd̓ noͣ. Bar. in ſil̓i in. l. in qͦrum. ff. de pigno. vbi dicit ꝙ ſi res ꝓhibet̉ alienari ꝓhibet̉ pignorari ꝗa ꝑ pigno ratōem ꝑuenit̉ ad diſtractōem. c. nulli. de re. ec. nō alie. l. fi. C. de re. alie. non alie. ad idē regula cū ꝗd vna via. de re. iu. li. vi. ⁊ ſic reſtringe dicta De fideiuſſoribus 2 Bar. in. l. ciuitas. ff. ſi cer. pe. vbi ſentit ꝙ ſi mu tuū eſt factum preſente p̄lato ⁊ capitulo nō ē ne ceſſe ꝓbare v̓ſum ſicut ſi fieret mutuū ciuitati p̄ ſente cōſilio ppl̓i. ſꝫ dico ꝙ nō ē bonū ſil̓e qꝛ ꝯſi lium populi hꝫ liberā facultatē diſtrahēdi bona ciuitatis ſꝫ nō ſic prelatus ⁊ capitulū. c. ſine ex ceptōe. p̄all̓. ⁊ hͦ cāu credo ꝙ ſit neceſſe v̓e ꝓbar̄ v̓ſum nec ſufficit ꝓbare ꝙ eccl̓ia tūc tꝑis indige bat ꝓut quidā volunt. vt noͣnt aliꝗ in aucͣ. hͦ ius porrectū. C. de ſacroſanc. eccle. ⁊ Guil. de cū. vt refert Io. and. hic. naꝫ iura in hoc exigūt v̓am v̓ſionē ⁊ nō p̄ſumptiuā. vt in. d. aucͣ. hͦ ius. aut p̄t ſatiſfieri d̓ redditibꝰ eccleſie abſqꝫ diſtractōe re rum. ⁊ tunc ſi mutuū ē ſcm̄ p̄lato ⁊ capitulo nō nō eſt neceſſe ꝓbare v̓ſioneꝫ. de hoc eſt caſus h̓ ſi bn̄ ponderatur. nam ſi nō exigit̉ ꝓbatō v̓ſio nis qn̄ mutuū fuit receptū cū cōſenſu p̄lati ⁊ ca pituli. gͦ fortius nō exigit̉ qn̄ mutuū ē ſcm̄ eccle ſie pn̄tibus p̄lato ⁊ capitulo. ⁊ hoc caſu pōt ꝓce dere dcm̄ Bar. in. l. ciuitas. p̄all̓. qd̓ ē rōnabile. nam p̄latꝰ ⁊ capitulū habent liberam admīſtra tōem fructuū. gͦ ex fructibus ſatiſfaciendū ē cre ditori lꝫ v̓ſuꝫ non ꝓbet̉. hoc idē vr̄ ꝓbare argu mentatiue tex. in. c. i. de depoſito. vbi v̓ſuꝫ exigi tur qn̄ ꝯͣctus fuit initus cū ꝑticulari nō cum tota eccleſia. ad idē cōis theorica doc. q̄ hꝫ ꝙ delictū p̄lati ⁊ capituli nocet eccleſie. vt noͣ. in. c. ij. de or. cogni. ⁊ in regula delictū. de re. iur. li. vi. ⁊ in. l. iu bemꝰ nullā nauē. C. de ſacroſanc. eccle. aut mu tuū fuit receptū a ſolo p̄lato ⁊ ē magꝭ dubiuꝫ. ſꝫ crederē ꝙ in vita p̄lati nō ſit nec̄e creditori ꝓba re v̓ſionem. ar. h̓. nā h̓ ſolū exigit̉ qn̄ ꝑticularꝭ d̓ eccleſia recipit mutuū ſine licentia abbatꝭ. in ab bate gͦ non eſt neceſſe ꝓbare v̓ſionē. ꝓ hͦ qꝛ p̄la tus hꝫ liberā admīſtratōem fructuū. ⁊ oīa admi niſtrat excepta alienatōe īmobilium. c. is cui. de elec. li. vi. ⁊ in. c. cū nobis. in fi. de elec. fac̄ qd̓ noͣ. Hoſti. in. c. veniēs. de tranſac. nec ob. d. l. ciuitas quia loquit̉ in admīſtratore ciuitatis ꝗ nō habꝫ tantā ptāteꝫ in rebus ciuitatis ſic̄ p̄latus in rebꝰ eccl̓ie. ad qd̓ noͣ. gl. v. q. iij. ī. c. fi. ⁊. xij. q. i. ī. c. duo ſunt gn̓a. ſꝫ poſt mortem p̄lati puto eccl̓iaꝫ non teneri niſi ꝓbetur v̓ſum qꝛ nō potuit vltra tēpꝰ vite ſue eccleſiā obligare niſi ex nec̄itate vel vti litatē eccl̓ie. ad qd̓ ꝓbandū ē neceſſe ꝓbare v̓ſio neꝫ. ad hoc faciūt noͣ. in. c. fi. ne p̄lati vices ſuas. ⁊. c. ex pn̄tiū. de pigno. ⁊ ꝑ Hoſti. in. d. c. veniēs. ⁊ facit qd̓ noͣ. ī. c. i. de ſolū. ⁊ ꝓ hac opi. vide In no. jͣ. ti. ꝓx. c. i. vbi hoc aꝑte ſentit. nā dicit ibi ſuc ceſſorē non teneri ad debita ꝯͣcta ꝑ p̄deceſſoreꝫ niſi ꝓbent̉ illa v̓ſa etiā in vtilitatē eccleſie. Hoſt. tꝫ ibi hoc nō eē neceſſarium qꝛ lr̄a ibi exigit ſo lū ꝙ ꝓ neceſſitate eccleſie fuerint ꝯͣcta. gͦ ſatis eſt ꝓbare ꝙ tūc īminebat eccleſie neceſſitas recipi endi mutuū ⁊ ꝓfecto ille tex. multū fac̄ pro hac opi. que mihi vr̄ eꝗor. nā vt dic̄ Guil. d̓ cu. dux ē ꝙ mutuans p̄lato volēti ire ad curiā ꝓ nec̄ita te eccl̓ie debeat eē ſolicitus ꝙ pecunia expēdat̉ ꝓ neceſſitate eccl̓ie. vel ſi mutuat ꝓ agris colen dis dꝫ ire vel mitte̓ teſtes ad villā ad vidēdū v̓ſionem. ⁊ hec opi. ſatis placꝫ ī p̄lato. ⁊ facit iſte tex. ꝑ locū a ſpeciali dū ſolū exigit ꝓbatōeꝫ ver ſionis in ꝑticulari de eccl̓ia. ⁊ illa aucͣ. hͦ ius por rectū pōt intelligi vt. sͣ. dixi qn̄ ꝑuenit̉ ad diſtra ctōeꝫ reꝝ. ⁊ ad. d. l. ciuitas. sͣ. fuit rn̄ſū. nec habe mus alia iura q̄ exigant ꝓbatōem v̓ſionis. qn̄qꝫ mutuū fuit factuꝫ ꝑticulari de eccleſia puta mo nacho vel canonico. ⁊ tunc ſi intra ſūmā taxataꝫ ab eccleſia non ē neceſſe ꝓbare v̓ſionem qꝛ mu tuū vr̄ factum eccleſie vt hic ꝓbat̉. ſi v̓o nulla ſū ma eſt taxata in eccleſia. vel fuit receptū vltra ſū mā. tunc ē neceſſe ꝓbare v̓ſionem ad hoc vt te neatur eccleſia vt ē tex. hic. ¶ Sed aduerte qꝛ quidam exigunt vt hoc caſu duret v̓ſuꝫ tempo re actōnis. Sꝫ qn̄ mutuū fuit receptum p̄cedē tibus caſibus nō requirit̉ vtilitas ꝑpetua ſꝫ ſuf ficit tꝑalis. ⁊ hoc vr̄ velle Inno. ⁊ Hoſti. ſꝫ intel ligerem dictū eoꝝ qn̄ non expediebat eccleſie fa cere illū ſumptū tꝑalē. Si aūt eccl̓ia tenebat̉ de ſuo face̓ illū ſūptū nihilominꝰ quātūcūqꝫ nō du ret v̓ſio indubio credo eccleſiā teneri qꝛ eccl̓ia dr̄ ſcā locupletior ſicut in ſimili dr̄ in pupillo. ff. de ſolu. l. in pupillo. pone exemplum ꝑticularis de eccleſia recipit mutuū quod cōuertit ī neceſ ſaria alimēta miniſtroꝝ eccl̓ie. nā lꝫ non duret hͨ vtilitas nihilominꝰ eccl̓ia ē locupletior. qꝛ ſi nō hūiſſet pecuniam mutuatā expendiſſet de ſuo. Itē vltra alios limito iſtū tex. qꝛ tenet̉ eccl̓ia ꝓ bata v̓ſione qn̄ vtile eſt eccleſie illā v̓ſionē fuiſſe factā ita ꝙ v̓iſil̓it̓ feciſſꝫ de ꝓprio alias ſecus. po ne exēplū ꝑticularis recepit mutuū ⁊ fecit fieri nobile edificiū in loco nō expedienti ita ꝙ gra ue eſſꝫ eccleſie ⁊ damnoſum illū ſumptū feciſſe vel approbare. nam hoc caſu credo eccleſiaꝫ nō teneri ꝑ id qd̓ in ſil̓i hēt̉ in. l. in fūdo. ff. de rei uē. nam non pōt dici ꝙ pecunia ſit verſa in vtilitatē eccleſie ſi non expediebat eccleſie in illum v̓ſum conuertere. ¶ Itē ꝑ eandē. l. puto ꝙ eccleſia te net̉ ſoluꝫ reſtituere qͣꝫtū eſt meliorata. lꝫ plꝰ fu erit expenſuꝫ. ⁊ ſi in plus fuerit meliorata qͣꝫ ex penſum ſolum tenetur ad expenſū. ſatis ꝓbat̉ ī ſili in. d. l. in fūdo. ratō quia eccleſia hoc caſu nō tenetur ex contractu exquo non dedit mādatū ſed actōe de in rem verſo. ergo ſolum tenet̉ ad id in quo eſt meliorata ⁊ hec procedunt vbi per ticularis non habebat aliqͣꝫ adminiſtratōem ſal tem peculij. alias aūt tenetur ipſe ſuperior īqͣꝫtū patitur peculium ſeu admīſtratio inferioris. ita notanter dicit Inno. in. c. cum olim. el. ij. de p̓ui. ¶ In contractibus factis per monachum ſine licentia abbatis poteſt dici peculiū in monacho quicquid detinet abbate ſciente ⁊ patiente ſicut dicimus in ſeruo. vt in. l. qͣꝫtuberionis. ff. de pe cu. ⁊ nota bene hoc dictum vt religioſi non dicā tur ex hoc habere proprium ne peccent ſi aliqͣ detinent abbate ſciente ⁊ non contradicente. vn̄ de ſola patientia ſufficit vt dicatur peculium ſi bi conſtitutum. ⁊ noͣ. Inno. ibi ad aliud. nam ex multꝭ que ibi pōit aperte ſentit idē iudicādū de religioſis reſpcū acquirēdi vel obligādi eccl̓ias de ſolutionibus. qd̓ in ẜuis reſpectu dn̄oꝝ ſuorum. quod etiam approbat Bar. in. l. ſi cōis ſeruus. ff. de ſtipula. ẜuo. ita ꝙ totus ille titulus de ſtipulatōe ẜuoruꝫ pōt applicari ad religioſos. ⁊ idē ſentit Inno. h̓ in fi. qui dicit idē forte poſſe dici de clerico .ſ. ꝑti culari. qd̓ noͣbis. ⁊ qꝛ tex. iſte facit mētōnē de ſū ma taxata de cōi ꝓuidētia q̄ro ꝗd intendat hic iſte tex. So. poteſt intelligi dupliciter. pͦ ī hn̄ti bus aliquā adminiſtratōnem in monaſterio. 2º. in ꝑticularibus nullam adminiſtratōem hēnti bus ⁊ habet̉ reſpectus ad conſuetudinem quo rundā religioſoꝝ qui p̄figunt certā ſūmā infra quā iſti pn̄t mutuū recipe̓ ꝓ vtilitate eccleſie vel ꝓ neceſſitate ꝓpria qn̄ ꝓficiſcūtur exͣ monaſte rium. ⁊ ꝑ hoc hēs iſtam maͣm ſatis claraꝫ. vnde glo. Inno. nō proſequor qꝛ nō facit multū ad ti tulum. ¶ In glo. fideiubeat. noͣ bn̄ hāc gl. que noͣbilit̉ limitat. c. i. sͣ. eo. vt clericus poſſit ⁊ tene atur fideiubere pro laico ī caſu neceſſitatis. ⁊ ē rō aꝑtiſſima. qꝛ ī tali caſu tenet̉ clericus p̄ ceter ꝭ elemoſynā face̓. xvi. q. i. qm̄. multo fortius fide iubere. hoc tn̄ non ītelligas ī ſimplici monacho quia non poteſt ſine licentia ſuperioris hoc face̓ obligando monaſterium. nam ſe obligare non poteſt cum nihil habeat. elemoſynā tamen cō petentē facere poteſt ſi remotus eſſet a ſuperio re. vide glo. in cle. ij. de vi. ⁊ ho. cle. Et ēt noͣ 2ᵉ ꝙ ꝙ clerici licite fideiubent inter ſe. qd̓ dixi in. c. ij. sͣ. eo. ¶ In glo. in v̓bo in vtilitatē ibi. ſꝫ agetur actōe de in rem v̓ſo. puto ēt ꝙ pōt agi actōe ne gocioꝝ geſtoꝝ ſi mutuans habuerit reſpectum ad eccleſiā ⁊ nō ad ꝑſonā ſb̓iectā cui mutuū con ceſſit ar. opti. in. l. ſi pupilli. ff. de nego. geſ. Et ſi diceres actōem iſtā nō cōpetere qꝛ ꝯͣ voluntateꝫ eccleſie vr̄ mutuū ſcm̄ ſi vltra formaꝫ cōſtitutaꝫ aliquid fuit receptū. hͦ ꝯͣriū fecit vacillare Inn. ꝑ. l. fi. C. de nego. geſ. vbi tex. noͣ. dicit ceſſare illā actōem qn̄ ꝗs geſſit negociū alteriꝰ eo īuito. vn̄ dicit Inno. ꝙ h̓ agit̉ actōe de in rē v̓ſo. Et iō oꝫ ꝙ duret v̓ſum qꝛ alias nō cōpetit illa actio. ſꝫ cer te hoc dcm̄ non ē v̓m qꝛ ſi p̄ſupponeremꝰ ꝙ ec cleſia ꝯͣdicente fuiſſꝫ factū iſtud mutuū ceſſaret actō de in rem v̓ſo. qꝛ nō dēs te ingerere nego cijs meis me īuito. l. ſi ꝓ te. ff. mā. et qd̓ noͣ. Bar. in. d. l. fi. vn̄ dico alit̓ ꝙ eccleſia ſtatuendo certaꝫ ſūmā nō vr̄ ꝯͣdicere vltra ſūmā ſi illd̓ ꝯuertit̉ in vtilitatem eccleſie ⁊ apꝑeat de v̓ſione qꝛ ī dubio nō vr̄ ꝗs velle ꝓhibere ꝓpͥam vtilitatē. vt noͣ. in regu. ꝗ tacꝫ. de reg. iu. li. vi. Itē dico ꝙ poſſꝫ agi actōe negocioꝝ geſtoꝝ intelligēdo vt. sͣ. dixi. Et noͣ vltīo fi. hꝰ gl̓. ex qͣ hēs iūcto tex. ꝙ nō ſēꝑ te netur creditor eccleſie ꝓbare v̓ſionem. quo. Ponit AIm Proatacauoie bus fideiuſſor ꝯͣ debitorem agit an̄qͣꝫ ſoluat vt a fideiuſſione liberet̉. h. d. ⁊ ē Grego. ¶ Noͣp̄ ꝙ fideiuſſor receptus in ꝯͣctu nō libe̓a tur. lꝫ debitor diu diſtulerit ſolutōeꝫ debiti. vl̓ lꝫ creditor nō ꝯuenerit d̓bitorē ſꝫ oꝫ īſtare corā iu dice vt abſoluat̉. ⁊ hͦ cōit̓ tenet̉ lꝫ ꝗdā ꝯͣ ꝑ. l. pe. C. eo. ſꝫ illa lex cōit̓ ītelligit̉ ī fideiuſſore de iudi cio ſiſti ꝗ libe̓at̉ tꝑe vt ibi dr̄. ¶ 2º. noͣ ꝙ fideiuſ ſor nō tenet̉ pͥꝰ ſolue̓ qͣꝫ age̓ ꝯͣ debitorē vt libe̓t̉. ¶ 3º noͣ aliquid innouādū ꝯͣ eū ꝗ ſua bona diſſi pare ceꝑit. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ij. de pigno. Sꝫ h̓ q̄ro pone ꝙ fideiuſſor denūciauit creditori vt age̓t ꝯͣ debitorē qꝛ forte diſſipabat bōa ſua ⁊ ali ter teneri nolebat. nūꝗd teneat̉ creditor ad īſtā tiā fideiuſſoris age̓ ꝯͣ debitorē. doc. h̓ cōit̓ tenent ꝙ nō. ꝑ. l. ſi fideiuſſor. ff. eo. ⁊ vr̄ ibi exp̄ſſum niſi fideiuſſor eēt acceptus in eo ꝙ non poſſꝫ exigi a debitore pͥncipali. nā tūc tenet̉ age̓ ad denūcia tōem fideiuſſoris. ar. in. l. ſi fideiuſſores. ff. eo. ⁊ hoc etiam tenent legiſte in dicta. l. ſi fideiuſſor Sꝫ aduerte qꝛ hodie hͦ dcm̄ doc. h̓ nō vr̄ ꝓce dere qꝛ cū ꝑ aucͣ. eo. ti. fideiuſſor nō poſſit cōue niri niſi in eo qd̓ exigi nō pōt a debitore pͥncipa li. eadē ē rō in fideiuſſore accepto ſimpl̓r qd̓ olī erat in fideiuſſoreꝫ accepto in eo qd̓ a reo exigi nō poſſꝫ niſi fideiuſſor renūciaſſet bn̄ficio aucͣtē tice eo caſu tene dcā doc. qd̓ noͣ. ⁊ rō dr̄ię noͣ. ī. d. l. ſi fideiuſſor. ⁊ ſūt qͦtidiana oīa iſta. ¶ In gl. i. ibi ab initio ꝯueīt. arguit ēt Uinc. ex tex. ꝙ ſi fi deiuſſor vellet ire ad ſtudiū vel ex aliqͣ cā ad lō ginqͣs ꝑtes ꝓficiſci poſſet age̓ vt liberet̉ a fide iuſſione. ar. in. l. aut longa. ff. de ꝓcura. ⁊ vide in ſpe. in ti. d̓ iudi. §. iij. v̓. ſꝫ ꝗd ſi fideiuſſor. vbi tra ctat ꝗd ſi īimicitia int̓uenit nunꝗd poſſit fideiuſ ſor age̓ vt liberet̉. ¶ In fi. gl. noͣ glo. ⁊ idē tꝫ gl. in. l. lucius. ff. mādati. ⁊ cū hͦ dicto vr̄ tnͣſire Io. an̄. nā alij alit̓ exponūt iſtā dictōem diu. ⁊ maxīe Hoſti. qui dicit diu ceſſare qn̄ venit dies ſolutō nis faciēde ⁊ fideiuſſor moleſtat̉ a creditore. vt in. c. cōſtitutꝰ. sͣ. e. Sꝫ tu tene vt hͦ ſit arbitrariuꝫ ⁊ arbitrabit̉ iudex ex tꝑis curſu ⁊ ꝑſonaꝝ affcū ⁊ ex alijs q̄ int̓ ꝯͣhētes acta ſunt. nā magis tene or ꝓ amico intrinſeco qͣꝫ ꝓ alio nō ita ꝯiuncto. ⁊ ita de ſimilibus. Abbas. ¶ De ſolutionibus ℟eca. ¶ Supra viſum eſt de obligationibus q̄ tollū tur ex ſolutōibus. nā ſolutōe eius quod debet̉ omnis tollitur obligatio. inſti. qui. mo. tol. obli. in principio. merito poſt ℟cam precedentē ſb̓ij citur iſta de ſolutōnibus. ⁊cͣ. D Hoc corinbmt Succeſ cio tenet̉ ſoluere debita pre deceſſoris pro neceſſitate ec cleſie contracta. hoc d. Noͣ primo ſimilitudineꝫ inter he̓ dem ⁊ ſucceſſorem in beneficio ⁊ eſt ſimilitudo in quibuſdam non autem in omnibus. nam quē admodum heres ſuccedit in vniuerſum ius de functi. l. hereditas. de petitio. heredita. ita et p̄ latus ſuccedit in vniuerſum ius eccleſie. et ſic eccleſia dicitur quid vniuerſum. de quo vide glo. in. c. cum ad ſedem. de reſtituti. ſpoliato. Item cōꝑant̉ quo ad ſuſtinēdū onera ꝯͣcta per De ſolutionibus 5 predeceſſores. ſed in multis differunt quia hr̄s cauſat ius a defuncto. ſucceſſor in benneficō ius cōſequit̉ non a defuncto ſed a ſuperiore a quo hūit inſtitutōeꝫ. Itē hr̄s tenet̉ ſolue̓ oīa debita defūcti qͣlitercūqꝫ ꝯͣcta. vt noͣ. in. c. i. de teſta. ſed ſucceſſor in bn̄ficō nō tenet̉ niſi illa q̄ ſūt ꝯͣcta ꝓ nec̄itate eccl̓ie. Et noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ ī debito ꝯͣcto ꝑ p̄latū obligat̉ eccl̓ia ēt pꝰ mortē ꝯͣhētꝭ dū mō ꝓbet̉ ꝙ ꝓ nec̄itate eccl̓ie debitū fuit ꝯͣctum ⁊ pōdera bn̄ tex. qꝛ nō exigit ꝓbatōeꝫ v̓ſiōis in vtilitatē eccl̓ie. ſed ſolū r̄ꝗrit ꝙ ꝓ nec̄itate eccl̓ie d̓bitū fuit ꝯͣctū. ſufficit ergo ẜm Hoſti. ꝓbare ca ſuꝫ nec̄itatis. lꝫ aliud ſenſerit hic Inno. ꝗ exigit vt ꝓbet̉ v̓ſio. Sꝫ dc̄ꝫ Hoſti. plꝰ mihi placꝫ ꝑ ea q̄ dixi in. c. qd̓ ꝗbuſdā. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ tene mēti hunc tex. ſemꝑ ſic intellectū ⁊ extēde ꝑ ea q̄ dixi ī. d. c. ex pn̄tiū. sͣ. d̓ pigno. nā ſi p̄latꝰ ꝯͣxit debita ꝓ ſua ſuſtētatōe tenet̉ ſucceſſor qꝛ ꝓ neceſſitate eccl̓ie vr̄ ꝯͣxiſſe cū eccl̓ia tenet̉ illū alimētate vt ibi dixi ⁊ noͣ. jͣ. eo. c. ꝓx. Et ita pluries ī fcō rn̄di ī iſtꝭ ma xime ī rectoribꝰ eccl̓ie ꝗ̄ ī īfirmitate ſua ml̓ta d̓bi ta ꝯͣhūt ex qͣ d̓cedūt. nā ſucceſſor tenet̉ ſoluere. ¶ In glo. i. hͦ iō dic̄ gl. qꝛ hodie filiꝰ p̄t abſtine̓ ab hr̄ditate pr̄na nec ī hͦ tenet̉ adire p̄torē. ſꝫ ſuffic̄ ꝙ ſe n̄ īmiſceat hr̄ditati pr̄ne. vt. l. īpuberibꝰ. ⁊. l. ei ꝗ. ff. de acꝗ̄rē. hr̄. Sꝫ ē qō quotidiana nūꝗd ī dubio p̄ſumat̉ filiꝰ hr̄s vt ſic ītētō creditorꝭ ſit fūdata ꝯͣ filiū niſi ꝓbet ꝙ abſtinuerit ab hr̄dita te pr̄na. tex iſte fac̄ ꝙ ſic. nā īnuit filiuꝫ ſimpl̓r te neri ⁊cͣ. Sꝫ ꝯͣriū cōit̓ tenet̉. vt noͣ. ꝑ glo. ⁊ Bar. ī. l. nec̄rijs. ff. d̓ acꝗrē. hr̄. ⁊ dicēdū latiꝰ vt ibi noͣ. ¶ In glo. ij. ibi oīa ſi nō fece̓it īuētariuꝫ. nūꝗd hoc ꝓcedet in foro aīe vt he̓s nō cōficiēs inuen tariū teneat̉ vltra vires hr̄ditarias. dic ꝙ nō. vt ī. c. quāqͣꝫ. d̓ vſurꝭ. li. vi. nā ius ciuile illd̓ inducēs fūdauit ſe ſuꝑ p̄ſūptōne ꝙ hr̄s bona hr̄ditaria occultauerit q̄ p̄ſūptō ceſſat in foro aīe cuꝫ de oī bus credat̉ cōfitenti. c. ſignificaſti. de hoīci. Itē dubitat̉ de filio he̓de. nūꝗd ī foro iudiciali ſi nō fec̄ īuētariū an teneat̉ de legitīa ſua ſatiſface̓ cre ditoribꝰ. vid̓ gl. ī aucͣ. ſꝫ cū teſtator. C. ad. l. fal̓. ⁊ ī aucͣ. hͦ ampliꝰ. C. de fideicōmiſſis. ⁊ ī vtroqꝫ lo co gl. tꝫ ꝙ nō. Itē ē qō noͣbil̓ ī eccleſia an teneat̉ vltra vires he̓ditarias ſi nō ꝯfec̄ īuētariū. gl. ī. c. i. d̓ teſta. ſētit ꝙ ſic. Bal. ꝯͣ ī. l. fi. C. de iur̄ delibe. ⁊ exp̄ſſius Bar. ī. l. i. C. de ſacroſā. eccle. nam fi ſcus nō tenet̉. vt noͣ. ī. d. l. fi. ergo nec eccleſia. hr̄ ditas eīꝫ delata eccl̓ie ītell̓r delata iuqͣꝫtū nō eſt oneroſa ne īdirecte alienent̉ bona eccl̓ie. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī aucͣ. ſicut. C. de ſacroſanc. eccle. I quorundaꝫ gia Si tus obligat eccl̓iā ꝓ alienis d̓bitꝭ eſt ſuſ peſus ip̄o fcō ab admīſtratōe ſpūaliū ⁊ tꝑaliū ⁊ eccl̓ia nō tenet̉. tria facit. pͦ ꝓhibꝫ. 4º decernit. F. penā imponit. F ibi decernētes. 3ª ibi ſiꝗs ¶ Noͣ pͦ ꝙ eccl̓ia dr̄ cōmiſſa p̄lato. ⁊ ex illo v̓bo gn̓ali cōmiſſa ⁊cͣ. arguūt doc. diſpōnē hꝰ. c. locū hēre ſiue eccleſia ſit cōmiſſa alicui p̄lato ſiue ſit cōmē data ſiue ſit ꝯceſſa alicui ī admīſtratōeꝫ. nā oībꝰ iſtis mōis eccleſia dr̄ cōmiſſa. idē dicūt ī eo qui ſe intruſit in eccleſia qꝛ nō dꝫ eē meliorꝭ cōditōiſ qͣꝫ ille ꝗ obtinuit eccl̓iam legitīo mō. vt ī. c. eū ꝗ. de p̄bē. li. vi. ¶ 2º noͣ ꝙ pena huiꝰ. c. hꝫ locuꝫ in eo qui grauat eccleſiā ꝓ alienis debitis. ex quo infert̉ ꝙ ſiue p̄latꝰ fideiubeat ꝓ alio ſiue recipi at mutuū ſiue alienā obligatōem in ſe ſemꝑ īcur rat penā hꝰ. c. idē ſi recipit mutuū ꝓ fcō ſuo ob ligādo eccl̓iā niſi receꝑit ꝓ ſua ſuſtentatōne ẜm doc. nā tūc nō obligat ꝓ alienis debitꝭ. ſꝫ ꝓprijs ipſius eccl̓ie. ¶ Noͣ hͦ vltimū qꝛ ſepe eccleſiarū rectores in hāc penā incidūt. ¶ Noͣ 3º ibi ſigil la. ar. ꝙ ſigillū ꝓbat ꝓcurationem ẜm Uinc. nā hic vr̄ ꝙ cū ſigillo poſſit eccl̓ia obligari. Sed Hoſti. tꝫ ꝯͣriū. ſꝫ oꝫ ꝙ al̓r ꝓbet̉ ꝓcuratio. ⁊ iſtud v̓ius niſi ſigillum deputatuꝫ ſit ad ꝓcuratōeꝫ cō ſtituendā. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. ſignificauit. de app. Et loquitur iſte tex. forte de ſigillo impreſſo in charta nō ſcripta cū datur facultas alteri ſcribē di ꝗcꝗd vult. vel cū dat̉ ſimpl̓r ſigillū vt cū eo ſi gillet̉ debitū ſoluēdū noīe eccleſie. hͦ tn̄ nō tnͣſit ſine vicio falſitatis ẜm Hoſti. ¶ Iteꝫ noͣ caſum in quo actus ē nullus ⁊ pena cōmittit̉. facit ad maͣm quā tetigi in. c. fi. d̓ poſtu. p̄la. nūquid actꝰ geſtus ꝯͣ legē penalē ſit nullus. ¶ Ultimo noͣ. ꝙ qn̄qꝫ in penā infligit̉ ſuſpenſio ipſo fcō ſine tē poris prefinitōe. ſed tractat hic Inno. nunquid inferior a papa poſſit tollere iſtam ſuſpenſioneꝫ ⁊ tenet ꝙ ſic. exquo papa nō reſeruauit ſibi ab ſolutōem ſicut dicimus in excōicatōe a canone lata. vt in. c. nuꝑ. de ſen. exco. ⁊ cū hac opi. tn̄ſeūt doc. tu vide glo. in. c. cupientes. §. ceteꝝ. d̓ elec. li. vi. que tenet ꝯͣrium. aliā vide in. cle. i. de here. que al̓r dixit diſtinguendo vtꝝ ſuſpenſio ſit lata ad tempus. ⁊ tunc inferior non poſſit. an ſimpli cit̉. ⁊ tunc poſſit. Ego in. c. tā lr̄is. de teſtibus. di ſtinguo. aut ſuſpenſio eſt lata propter cōtumaci am ⁊ habet locū diſpoſitio concepta in excōica tione qꝛ eadē eſt rō in vtraqꝫ. ar. c. ex litteris. de cōſti. ⁊ quod noͣ. Inn. ī. c. i. de exceſ. p̄la. aut ꝓpt̓ delictum vt hic erat. ⁊ tunc non puto ꝙ inferior a papa poſſit illam tollere niſi in caſibus in qui bus poſſit diſpenſare. ratio qꝛ pena ſimpliciter appoſita ꝓpter delictum ītelligit̉ ꝑpetua. vt ī. l. ẜuus. C. de pe. noͣ. Inno. in. d. c. ex litteris. ſꝫ īfe rior nō pōt tollere penā impoſitā ꝑ ſuperiorem ij. q. iij. §. noͣndū. niſi vt dixi velit diſpenſare ī ca ſibꝰ ſibi cōceſſis. Et rō diuerſitatis inter excōi catōnem ⁊ aliā penā pōt ſumi ex noͣtis in dcō. c. cupientes. ¶ In glo. i. ibi de ꝓba. quoniam cō tra. ⁊ ibi plene tractatur an ⁊ quando littere pre latorum faciant fidem. ſed reſpectu iſtius. c. dic ꝙ prelatus hic ſcribebat ſuper facto proprio. ideo fides adhibeatur in preiudicium ſuum. ſꝫ ex alio non tenetur eccleſia quia prelatus non poteſt capitulū obligare ceſſante neceſſitate vel vtilitate eccleſie. vt ſupra. c. proximo. ¶ In gl. fi. ibi ipſo iure. noͣ glo. ꝓ intellectu iſtorū verbo rum nouerit ſe ſuſpenſum ſeu excommunicatū ⁊cͣ. ꝙ per illa verba pena infligitur ip̄o facto pro be ſolutionibus. hoc qꝛ v̓ba ſūt pn̄tis tꝑis. gͦ nō reꝗrit̉ ſnīa. de qͦ vide glo. in regula in penis. de reg. iur̄. li. vi. ſed dubitat̉ nunꝗd ſuſpenſus in caſu huius. c. īcur rat irregularitatē celebrando. Hoſtiē. tenuit ꝙ ſic ꝑ. c. i. de re iudi. li. vi. ꝯͣriuꝫ tenuit hic Io. an. qꝛ nō ē ſuſpenſus ab officō .i. ab ordine ſꝫ ab ad miniſtratōe eccl̓ie tā in ſpūalibus qͣꝫ in tꝑalibus ⁊ hͦ vr̄ v̓iꝰ maxīe qꝛ ī penis dꝫ fieri ſtricta īterp̄ tatio. facit. c. is qui. de ſen. excom. li. vi. ¶ Et in ij. glo. Io. an. hic querit nunquid p̄latus mutu ans pecuniā eccl̓ie incidat in iſtā penā ⁊ format q. cū eccl̓ia hꝫ pecuniā ſuꝑfluaꝫ ⁊ tꝫ ꝙ non qꝛ cū eccl̓ia teneat̉ facere elemoſynā indigentibꝰ. xvi. q. i. qm̄ ita. ⁊ pecuniā mutuare. ⁊ noͣ ſingularit̓ hͦ dictum quia facit ꝓ his que dixi in. c. ij. de fide iuſ. nō gͦ poteſt redargui p̄latus ſi mutuat indi gentibus pecuniā eccl̓ie. ſꝫ intellige vt dixi qn̄ ec cleſia abundat. Abbas. Debitor ꝗ ¶ ¶Doardus js ēione do excōicatꝰ qꝛ nō ſoluit abſoluit̉ cuꝫ cautōe de ſoluēdo cū ad pīguiorē fortunā ꝑue nerit. vel noͣbiliꝰ ⁊ ſic. ſi clericꝰ nō hēat vn̄ ſatiſfa ciat ſuis creditoribus nō debꝫ excōicari nec al̓r moleſtari. p̄ſtabit tn̄ cautōꝫ ſaltē iuratoriā d̓ ſol uēdo cū venerit ad pīguiorē fortunā. ⁊ ē caſꝰ ſin gularis iudicio meo cū nullā faciat iſte tex. men tōnem de ceſſione bonoꝝ. lꝫ gl. ⁊ doc. alit̓ ſētiāt trantꝭ. 2º dat iudices. ibi mandamꝰ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ¶F7 ꝓ debito ciuili poteſt clericus excōicari ſi cōtu maciter reſiſtit p̄cepto iudicis de ſatiſfaciendo. ¶ 2º noͣ ar. op. ꝙ ꝓ debito clericus nō dꝫ carce rari. ⁊ vide Io. an. in. c. ſi clericus. de ſen. exco. li. vi. in nouella. ꝗ hͦ ſentit ⁊ facit quod. jͣ. dicam. ¶ Noͣ 3º ꝙ impotentia ſoluēdi reddit effectuꝫ obligatōnis inanē ⁊ fruſtratoriū de pn̄ti ſꝫ non tollit ſubſtātiā ſolutōnis ſꝫ differt̉ ſolutō ī tēpꝰ potētie. ¶ Noͣ 4º. ibi relaxatꝭ ⁊ ibi ſine difficul tate ꝙ a ſnīa excōicationis iniuſta nō ſit abſolu tio. ſꝫ relaxatō ſine alia difficultate. vn̄ nō tenēt̉ foluere expenſas. ⁊ ſatis eſt ꝙ iudex ſuꝑior rela xet ad hoc. c. ſacro. de ſen. ⁊ vide Io. an. in. c. ve niens. de te. ¶ Op. ꝯͣ tex. vr̄ eīm ꝙ data īpoten tia ſoluendi debeat fieri commutatō ī penā cor poralē. c. finē. de dolo ⁊ cōtu. ⁊ in. l. fi. ff. de in ius vo. ⁊. xiiij. q. vi. ſi res. So. dicit Io. an̄. ꝙ qn̄qꝫ ꝗs ꝯuenit̉ ad inter eē ⁊ nō fit cōicatō ī penā co poralē ſiue agat̉ ex ꝯͣctu ſiue ex quaſi delicto. ſꝫ differtur donec debitor peruenerit ad pīguiorē fortunā vt hic ⁊ in. c. cū oliꝫ. el. ij. de reſti. ſpolia. ⁊ in. l. nā is. ff. de dolo. aut cōuenit̉ ꝗs ad inter eſſe ⁊ ad penā. ⁊ tūc ſi pena ē applicāda ꝑti vt in furto nō dꝫ fieri cōmutatō qͣtenꝰ eſt pena niſi au ctore cōſētiēte. ar. xij. q. ij. fr̄nitatꝭ. ſi v̓o pēa veīt applicanda fiſco ⁊ agit̉ ad vindictā. tūc hꝫ locū ꝯͣriū vt ēt īuito accuſatore poſſit fieri cōmutatō pene pecuniarie in penā corporalē. ⁊ vide qd̓ noͣ Hoſt. ī. c. fi. d̓ ℟p ¶ In gl. i. ibi cui ep̄s. iſtd̓ ē ni mis gn̓ale. nā ex hͦ ſeq̄ret̉ ꝙ alij ꝗbꝰ ep̄ſ nō ꝯmittit vices ſuas nōͣ dicerent̉ officiales qd̓ ē falſum qꝛ ꝗſqꝫ hn̄s officiū pōt dici official̓. ⁊ dr̄ ab offi cio officis qd̓ idē ē qd̓ noceo noces. vt in. c. nihil de elec. Sꝫ h̓ ponit̉ ꝑ ꝯͣriū qꝛ officialis nō nocꝫ īmo ꝓdeſt exercēdo iuſtitiā. ſꝫ crimīoſis vr̄ ꝙ noceat. vt ī. c. nō ē crudelis. xxiij. q. v. Itē noͣ gl. ꝯͣ iſtū tex. nā iſte erat officialis archidiaconi ⁊ d̓ iure ſpāli hꝫ archidiaconꝰ ibi iuriſdictōeꝫ. nā d̓ iure cōi archidiaconꝰ nō pōt excōicare. c. ad hͦ. de offi. archi. ſꝫ exquo ꝗs hꝫ iuriſdictōem eccle ſiaſticā pōt excōicare. c. cū ab eccl̓iaꝝ p̄latꝭ. d̓ off. or. ⁊. c. i. d̓ ſē. ex. li. vi. In gl. ij. ibi audiri nō dꝫ alia lr̄a ē ſine negatīa nō. ⁊ tūc reſultat ꝯͣriꝰ intel lectꝰ ⁊ variat̉ glo. qꝛ tex. l. quā all̓. reꝑit̓ variꝰ ſꝫ cōiter tenet̉ vt nō poſſit cede̓ bonis an̄qͣꝫ cōdē net̉ vel ꝯfiteat̉ debitū. ⁊ rō ē qꝛ ꝑiculoſū eēt cre ditori ſi admitteret̉ ceſſio ꝑ pͥꝰ. nā forte tꝑe qͦ de bitor ꝑuenerit ad pīguiorē fortunā nō poſſit cre ditor ꝓbare debitū ꝓpt̓ mortē vl̓ abn̄tiā teſtiū. ⁊ iō dꝫ pͦ liꝗdari debitū ⁊ poſtmōꝫ cedat bonis ſi vult. ⁊ ex hͦ argue ꝙ exceptō īpotētie nō dr̄t pro ceſſū iudicis nec ꝯdēnatōeꝫ. ſꝫ dūtaxat exactōeꝫ qd̓ pleniꝰ dixi ī. d. c. oliꝫ. ⁊ ſētit gl. h̓ ꝙ iſte clericꝰ ceſſit vl̓ cede̓ volebat bonis. ⁊ gl. vltīa h̓ clariꝰ ſē tit. Et ēt doc. h̓ ⁊ ꝓdeſt hͨ ceſſio vt nō detineat̉ ī carceribꝰ. vt. l. i. C. ꝗ bōis cede̓ pn̄t. ſꝫ ꝑ iſtā ceſſi onē oīa bōa pn̄t ſibi auferri ita vt dubitet̉ nūꝗd pāni d̓ dorſo ſibi auferāt̉. ⁊ cōit̓ tenet̉ ꝙ nō qꝛ n̄ ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes. nā pͦ ponit querelā impe xͣ auferunt̉ dānatꝭ ad vltimū ſupplicium. l. diuus. ff. de cu. reoꝝ. ſꝫ ī clerico hͦ nullo iure ꝓbat̉ īmo potiꝰ ꝓbat̉ oppoſitū. nā ſi iſte ceſſiſſet bōis n̄ fu iſſꝫ excōicatꝰ. Itē hͦ narraſſꝫ papa ad magꝭ gra uādū ꝓceſſū iudicꝭ. Itē ſi papa ītēdiſſꝫ h̓ ꝙ iſte debe̓t cede̓ quēadmōꝫ mādauit vt pͥꝰ r̄ciꝑet̉ cau tō ita mādaſſꝫ vt pͥꝰ admitte̓t̉ ceſſio bonoꝝ. c. ad audiētiā. de deci. Itē fac̄ tex. c. ꝑueīt. sͣ. de fide iuſ. nā ibi. clericꝰ nō ceſſit bonis ſꝫ ſolū r̄dditus fuerūt aſſignati creditoribꝰ detinēdi vſqꝫ ad ſa tiſfactōeꝫ debitoꝝ. ad idē tex. c. oliꝫ. p̄all̓. vbi ex pectatꝰ fuit ille ep̄s donec poſſꝫ ſolue̓. nullū gͦ iuſ ē qd̓ clericꝭ īpōat nec̄itatē bonis cedēdi. īmo po tius iura p̄all̓. vidēt̉ ꝓbar̄ oppoſitū vide gl. noͣ. ī. c. ſtudeat. l. di. q̄ dic̄ a clerico d̓bitore nō eē oīa extorquēda. ſꝫ debēt relīꝗ vn̄ viue̓ poſſit qd̓ noͣ. ꝑpetuo. nā videmꝰ ꝙ mileſ ſecl̓i n̄ cogit̉ cede̓ bo nis. nec conuenitur niſi inqͣꝫtuꝫ facere poſſit de ducto eo ne egeat. l. miles. ff. de re iudi. vn̄ idem ⁊ fortius dicēdū ē in milite dei qd̓ voluit glo. in dicta. l. miles. ⁊ ibi Bar. nā videmꝰ etiam ꝙ mul te perſone ſunt pͥuilegiate ne cōueniantur vltra qͣꝫ face̓ pn̄t vt maritꝰ ſocrus patronus ⁊ ſimiles l. ſunt qui. cum duabus ſequē. ff. de re iudi. forti us hoc dicendum eſt in clerico. vide tex. xxiij. bōe. viij. in. c. reprehēſibile. ⁊ in. c. xp̄ianis. xi. q. pͥma. ¶ In glo. que eſt in verbo non valentem que ē t̓tia in fi. noͣ fi. glo. in eo ꝙ diſcutit. nūquid excommunicatio lata contra notorie valentem ſoluere teneat vel ſit nulla ⁊ poteſt generalit̓ in duci ad qōnem. nunquid notoria iniuſticia red dat excommunicationem nullam et arguit glo. De ſolutionibus ⁊3 pro ⁊ ꝯͣ. ⁊ tandeꝫ videt̉ velle ꝙ tutius ſit tenere eā validā ⁊ iuſtā. ⁊ do. An. vr̄ velle ꝙ ſi notorie cōſtaret debitorē eē non ſoluendo ꝙ excōmu nicatio ſit nulla. al̓ ſecus. ⁊ ſic ſentit ꝙ notoria in iuſtitia reddat eā nullā. Sꝫ aduerte qꝛ ī alijs ſē tentijs ab excōicatione hoc poſſit admitti. vt eſt noͣbile dcm̄ Inno. ī. c. fraternitatꝭ. de frigi. ⁊ ma. facit tex ī. c. inter cetera. de re iudi. ⁊ vide qd̓ ibi dixi. ſꝫ in excōicatione eſt magis dubiuꝫ ⁊ vide tur archi. tenere in. c. venerabilibꝰ. de ſen. excō. li. vi. ꝙ ſemꝑ excōmunicatio teneat exquo error nō ē exp̄ſſus ī ſnīa. ad hoc. c. ꝑ tuas. d̓ ſen. excō. vbi tex. ponit exēplū nullitatis qn̄ ē exp̄ſſus er ror ī ſnīa. vel qn̄ fuit lata poſt appellationem ad id qd̓ le. ⁊ no. ī. c. romana. §. ī vniuerſitatem. de ſen. excō. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ tutiꝰ ē tenere ꝙ liget. lꝫ ſit īiuſta. ſꝫ de rigore ⁊ ſb̓tilitate iuris aliam ꝑ tem putarē v̓iorē. nā vbi notorietas ibi nulla eſt p̄ſūptio ꝓ ſnīa. vn̄ non apparet ratō quare eccle ſia velit aliquē īiuſte ligare cū aꝑud deū ligatus nō ſit. vt ī. c. i. de re iudi. li. vi. ¶ In glo. fi. ibi et ita patꝫ. hec glo. māifeſte ſentit ꝙ iſte Odoardꝰ ceſſit bonis ⁊ qd̓ ꝓfuit ceſſio vt euitarꝫ carceres ſꝫ certe vt. sͣ. dixi hic colligit̉ totum oppoſitum qꝛ nec carceratus fuit lꝫ debitum fateret̉ nec ceſ ſit bonis. nec cedere paratꝰ erat. ⁊ iō dic gl. ꝓce dere in ꝑſonis non pͥuilegiatis. tene tn̄ menti gl. qꝛ doc. cōiter aperte non reprobant. īmo Fede. conſilio. clxxxviij. videtur hoc ſentire. vbi īctat nunquid exceptio excōicationis impediat ceſſi onē bonoꝝ. ⁊ loquit̉ de clerico ⁊ cōcludit ꝙ nō. qꝛ ꝑceſſionē liberatur ab excōicatione. ſed do. Pe. de ancha. tenebat qd̓. sͣ. dixi clericum nō ar tari ad cedendū. ⁊ hoc intelligo verum vt cleri cus cōueniat̉ inqͣꝫtū facere pōt ⁊ nō vltra qn̄ cō uenitur ex cōtractu. ſecus ſi ex maleficio vl̓ qͣſi. nā tūc n̄ hēbitur rō ne egeat. vt noͣ. ſentit iſta gl. ⁊ aꝑtiꝰ vide in. c. oliꝫ. el. ij. de reſti. ſpō. ¶ In ea. glo. ibi de redditibꝰ eccleſie noͣ. glo. qꝛ aꝑte d̓cla rat aīmuꝫ ſuum ꝓ intellectu. c. ꝑuenit. vt intelli gat̉ de redditibus bn̄ficioꝝ. ſꝫ tu dic vt ibi dixi ⁊ ad iſtū tex. p̄t dici ꝙ nō fac̄ ꝓ nec ꝯͣ. qꝛ nō apꝑꝫ ꝙ iſte clericꝰ eēt bn̄ficiatus. S qui ſoluſſe hͦ pbare dꝫ ni Cōq̄rens ſe indebite ī caſu hic poſito. pͦ dictū. 2º. exceptō. ibi niſi. ¶ Noͣ p̄ͦ ꝙ ſoluens alicui pecuniam pre ſumitur ex cauſa debita ſoluiſſe. qꝛ nemo p̄ſumi tur iactare ſuuꝫ. vt ī. l. cū de īdebito. ff. de ꝓbati. ⁊ ī. c. ſuꝑ hoc. dē renunc. vn̄ lꝫ a p̓ncipio ꝗs non p̄ſumatur obligatꝰ. ſꝫ aſſerēti debitū īcūbit onꝰ ꝓbādi. vt ī. c. actor qd̓ aſſeuerat. vi. q. vltīa. ⁊ ī. l. i. C. de ꝓba. tn̄ pꝰ ſolutōem ſcām p̄ſumit̉ ꝓ de bito ꝑ rōem p̄dictā. Ego limitarē hunc dictuꝫ ⁊ tex. qn̄ ſolutō pecunie fuit facta aliqua cā p̄tēſa. ſꝫ vbi ſimpl̓r fuiſſꝫ ſcā ſolutio. tunc p̄ſumeretur potius mutuum vel depoſitum. niſi qualitas ꝑ ſonaꝝ aliud ſubdeat. vt ē noͣbilis glo ī. l. cū quid ff. ſi cer. pe. puta ſi ſimpl̓r dixi tolle hāc pecuniaꝫ ¶ No ꝙ ꝯͣ mendacem eſt de facili p̄ſumenduꝫ nā ꝯuictꝰ hic de mendacō qꝛ negauit ſibi ſoluti onē factā tenet̉ poſtea ꝓbare pecuniā debitā ſi allegat eā debitā. ⁊ ex hoc ⁊ ex tex. noͣ ꝙ reuſ cō uictus ī vna exceptōe pōt trāſire ad aliā ēt ꝯͣriā nā pͦ iſte negauit ſolutōeꝫ ſibi ſcām ⁊ cōuictꝰ de ſolutōe pōt allegare ꝙ debite recepit pecuniam ſꝫ tenet̉ ꝓbare debitū. ⁊ facit ad. q. quotidianaꝫ quidā accuſat̉ de homicidio. negat ī p̓ncipio de mū cōuictꝰ all̓at ad ſui defenſionē occidiſſe. du bitat̉ nūꝗd debeat admitti ad ꝓbādū cū ſit ꝯui ctus de mēdacō. ⁊ facit iſte tex. ꝙ ſic inducēdo. vt. sͣ. ¶ Itē fac̄ regl̓a nullꝰ pluribꝰ. de re. iur. li. vi. ⁊ vide hāc. q. ibi pleniꝰ ī mercū. ¶ In gl. i. hͨ glo. cōtinet maͣꝫ ſatis difficilē ⁊ legalē. ⁊ ē quaſi tracta ex viſceribus glo. iuris ciuilis. vt. l. cū ꝗs. C. de iur. ⁊ fac. igno. ⁊ ibi ꝑ doc. plene diſcutitur hec maͣ. ⁊ vt clare intelligas eſt ſciendum ꝙ qd̓ dā ē debitū naͣle tantū. quoddā ciuile tantū. qd̓ dā naͣle ⁊ ciuile ꝯͣ qd̓ nulla competit exceptō. qd̓ daꝫ eſt naͣle ⁊ ciuile ꝯͣ quod competit exceptio. qn̄qꝫ tn̄ hec exceptō ē tēporalis qn̄qꝫ perpetua quandoqꝫ dubitat̉ an ſit tꝑalis vel ꝑpetua. Itē quedā ē ꝑpetua fauorabilis quedā odioſa. Itē q̄dā exceptō ē īducta ad rigorē iuris ſeruandū ⁊ ſub iſtis termīs ſic ī vnū redactis cōcludit̉ to ta maͣ huius gl. Debitū tn̄ naturale tātū ē illud qd̓ de iuregentiū inducit̉ ſine aliqua ꝓbatione iuris poſitiui. ⁊ ē tex. ī. l. cū ampliꝰ. in. §. is v̓o. ff. de reg. iu. ⁊ ī. l. ſtichū. §. naͣlis. ff. de ſo. ⁊ hec obli gatō naͣlis eſt duplex. quedam q̄ orit̉ ex cōſēſu. vt in obligatōne orta ex pacto nudo. ⁊ hoc intel lige de iure ciuili ẜm qd̓ non datur actio ex nu do pacto. ſꝫ cōpetit exceptio rōne naͣlis obliga tōnis. vt in. l. iuriſgentiuꝫ. §. ſꝫ cū nulla. ff. d̓ pac. ſꝫ de iure canonico dic vt noͣ. ī. c. i. de pactꝭ. ⁊ po nūt alij aliud exēplū. vꝫ in eo qd̓ relinꝗt̉ in teſtō minꝰ ſolēni. nā ibi ē cōſēſuſd̓fūcti. ſꝫ nō ē appro batus ꝑ iuſciuile ſine ſolēnitate debita. alij tn̄ ne gāt hͦ exᵐ. ſꝫ cōiter tenēt pͥᵐ. Et dicendū vt noͣ. in. d. l. cū ꝗs. Secundo pͥncipalit̓ obligatio naͣliſ orit̉ ſine expreſſo conſenſu ex quibuſdam merꝭ mōtibus nature ẜm quaꝫ ꝗs obligat̉ naͣliter ad benefaciēdū benefacienti. vt in. c. cū in officijs. d̓ teſta. ⁊ ī. l. ſꝫ ⁊ ſi. §. ꝯſulit. ff. de peti. here. Debi tū ciuile tm̄ eſt illud qd̓ īducit̉ ex diſpoſitōe iu ris ciuil̓ tm̄ ſn̄ aliqͣ obligatōe naͣli. exᵐ ponit̉ de debito ꝑchirographuꝫ fcō ſpe future nūeratōiſ nā pꝰ biēniū nō pōt opponi exceptō nō nūerate pecunie. l. ī ꝯͣctibꝰ. G. de nō nu. pe. Sꝫ pꝰ bienni um obligat̉ debitor ciuilit̓ ſꝫ nō naͣlit̓ qꝛ nūqͣꝫ pu re cōſenſit. ſꝫ ſpe future nūeratōis q̄ non fuit ſe cuta. ꝗdā tn̄ negauerūt hͦ exēpluꝫ dicentes ꝙ pꝰ biēniū eſt orta obligatio naturalis qꝛ pōt exigi pecunia. ſꝫ cōiter tenet̉ exēplū ꝙ lꝫ p̄ſumat̉ ob ligatō naͣlis ex p̄ſūpta nūeratōe. tn̄ ī v̓itate obli gatō naͣl̓ nūqͣꝫ affuit. nā qd̓ ē c̄tū naͣe ē c̄tū legi. vt ī. l. ſi pr̄. ff. d̓ ſo. d̓bitū naͣle ⁊ ciuile ē vbi ꝯcurrūt ꝯſēſus ī obligāˢ ⁊ approbat̉ obligatō a iur̄ poſi tīo. nā rōe illiꝰ approbatōis dr̄ debitū eē ciuile. nā olī an̄qͣꝫ eēt iuſ poſitm̄ n̄ erat niſi d̓bitū naͣle ⁊ ve ſolutionibus. reddebatur ius manu regia. l. ij. ff. de ori. iur. po ſtea ſuperuenit ius ciuile ⁊ quoſdaꝫ cōtractus approbauit. quibuſdam vero cōtractibꝰ reſiſtit quibuſdā aſſiſtit. vn̄ actꝰ naturalis approbatꝰ a iure ciuili hꝫ hodie effectū vt in iudicio mādet̉ executioni. ⁊ ſi nulla exceptio cōpetit. tūc nō eſt dubitandū de tali debito. qn̄qꝫ ⁊ qͣrto debitum cauſatur naturali ⁊ ciuili mō ẜm qd̓ p̄dixi. ſꝫ ali qua exceptō cōpetit qn̄qꝫ tēporalis. exemplū ꝓ miſi tibi aliquid ſolēniter ad certū diē. an̄ aduē tum diei cōpetit exceptio ꝯͣ hoc debitum. qn̄ꝫ ex ceptio ē ꝑpetua. exēplū in velleiano. naꝫ mulier hꝫ p̓uilegiuꝫ vt efficaciter nō teneatur ex int̓ceſ ſione pro alienis debitis. ſi d̓ facto fideiuſſit ob ligatur naturaliter ⁊ ciuil̓r. ſed perpetuo cōpetit exceptio ex bn̄ficio ſibi īdulto. ⁊ hec exceptio ē fauorabilis qꝛ ī fauorē mulieꝝ pͥncipaliter indu cta. q̄dā ē exceptō ꝑpetua ⁊ odioſa. exēplū ī ma cedoniano. nā ex mutuo obligatur filiuſfamili as naturaliter ⁊ ciuiliter. ſꝫ ex diſpoſitōe. l. habꝫ ꝑpetuā exceptionē ꝯͣ creditorē. ⁊ hͦ exceptō fuit īducta ī odiū creditoꝝ. nō aūt pͥncipal̓r ī fauorē filiorū familias. quedā ē exceptio īducta ad iu ris rigorē ſeruādū. vt illa q̄ ex ſnīa īiuſta pꝰ tnͣſi tū in rē iudicatā. nā ſi mihi eras obligatꝰ in cētū ⁊ iudex īiuſte declarauit te mihi obligatū nō fo re nō tollit̉ per hoc obligatō. qꝛ iudex declarat ⁊ nō diſponit. vt in. l. ex diuerſo. ff. de rei ven. ple ne legit̉ ⁊ noͣ. ī. l. iul̓. ff. de cōdi. īde. dixi ī. c. ꝓpo ſuit. ⁊ ī. c. cuꝫ noſtris. de cōceſ. p̄ben. ſꝫ tn̄ cōpetit exceptō ex ſnīa ⁊ ꝓcedit hoc exēplū in cāu quo ſnīa nō tollit aliquā obligatōnem. vtputa qꝛ ē de claratoria. nā qn̄qꝫ ſnīa tollit obligatōem. vtpu ta quādo ē priuatiua ſeu diſpoſitiua. naꝫ iudex ex cauſa quādoqꝫ liberat quē ab obligatōe alt̓iꝰ ad hoc. xv. q. vi. ī. c. nos ſāctoꝝ. ⁊ plene noͣ. in. d. l. cum quis. ⁊ in hoc caſu iſtud exemplū non ca deret in hac parte. ſꝫ potiꝰ ſub ſpecie īdebiti naͣ lis ⁊ ciuilis vel ciuilis tantū ẜꝫ ꝙ ſnīa operatur. quādoqꝫ ⁊ vltimo dubitatur an̄ exceptō ſit ꝑpe tua an tēporalis. exēplū cū ꝓmiſi tibi dare deceꝫ cū Imperator venerit Italiā. nā ſi nūqͣꝫ vene̓it exceptio perpetuo ꝯpetit ꝯͣ te. ſi venerit vſqꝫ ad ānuꝫ exceptō eſſet tēporalis de preſēti. ergo du bitat̉ an exceptio ſit ꝑpetua an tꝑalis. his termi nis nūc breuiter declaratis venio ad pͥncipale ꝓ poſitū glo. an̄ ⁊ quādo īdebite ſolutū poſſit re peti ⁊ ſequēdo ordinē glo. diſtingue ꝙ aut fuit debitum naturale tātū ſꝫ ciuilit̓ indebitū. ⁊ tunc glo. diſtinguit ꝙ aut errore iuris fuit facta ſolu tio ⁊ nō cōpetit repetitō aūt errore ſcē ⁊ pōt r̄pe ti. exēpluꝫ hr̄s volēs retinere falcidiā ſoluit le gata ītegra credēs ſe teneri. certe nō pōt repete re. qꝛ errauit ī iure. Si aūt credebat hereditatē eē ſufficientē tunc repetit. qꝛ errauit in facto. vn̄ error iuris nō excuſat vbi debitū naturale p̄ceſ ſit. ſecus in errore fcī. vt ī. l. error. C. ad. l. falci. et intellige quādo error facti fuit ꝓbabilis. nā im probabilis nō excuſat. vt in. c. ad apoſtolice. jͣ. d̓ cle. excō. mini. ⁊ ī. c. ij. d̓ ꝯſti. li. vi. ⁊ ex his poteſt colligi vna concluſio ꝙ error facti ꝓbabilis ex cuſat ēt vbi ꝓceſſit debitū naturale tm̄. ſecus in errore iuris. vltimā tn̄ partē cōcluſionis dic ꝓce dere in maiori ⁊ ī ꝑſonis nō priuilegiatis. nam minor ⁊ mulier miles ⁊ ſimiles perſone q̄ excu ſant̉ ab ignorantia iuris ſoluendo per errorem poſſunt repete̓ ar. ī. d. l. cū de indebito. ⁊ licꝫ ali qui ꝯͣ. qꝛ ſubeſt debituꝫ naturale. pͥmū tamē cōi ter tenetur. exquo dicte ꝑſone cōiter excuſātur ab ignorantia iuris. ⁊ predicta procedunt in na turali obligatione ſtricte ſumpta vt in illa q̄ orit̉ ex pacto ſimplici. ſꝫ in obligatōe naturali magis lata. vt ē illa qua naturaliter īducimur ad bene faciendū benefaciēti. ē dubiū nūꝗd cōpetit repe titio. nā glo. noͣbilis. in. l. ex hoc iure. ff. de iuſti. ⁊ iure vr̄ velle ꝙ regulariter cōpetat repetitō ſꝫ qn̄qꝫ ſecus per. l. ſi non ſortem. §. libertus. ff. de condi. īde. vbi libertus preſtās operas ſuas in debitas nō repetit. qꝛ naturaliter obligatur ad operas obſequiales. ſꝫ dic de hoc plene ꝑ Bar. in. l. ſi teſtō. ff. de fideiuſ. vbi ī effectu cōcludit ꝙ vbi talis obligatio naturalis ē redacta ad neceſ ſitatē p̄ſtationis ꝑ ius ciuile. tūc nō cōpetit repe titio. ⁊ hͦ caſu loquit̉ dictus. §. libertus. aut non ſubeſt talis neceſſitas. ⁊ ſi ſoluit tantūdē nō pōt repeti. vt in. d. l. ſi teſtō. §. i. ſi vero aliud ſoluitur tunc poteſt fieri repetitio. quia nullo iure cauet̉ ꝙ hoc caſu nō poſſit repeti. ⁊ ſic ꝓcedit glo. ī. d. l. ex hoc iure. quod noͣ. quandoqꝫ ⁊ 2º. ſoluit̉ in debitum naturaliter. ſed ciuilit̓ debitū. ⁊ tunc ẜꝫ gl. poteſt r̄peti. ⁊ dic quacūqꝫ ignorātia fuit fcā ſolutio ſiue ꝑ errorē facti ſiue iuris. qꝛ ego cer to de damno vitādo ⁊ tu de lucro captādo. ꝓ hͦ dcā. l. ſi non ſortē. §. indebitū. quādoqꝫ ⁊ 3º ſol uitur īdebitū vtroqꝫ iure. qꝛ nō erā obligatꝰ nec naturaliter nec ciuiliter. ⁊ tunc pōt repeti qͣcūqꝫ igͦrātia ſolueriꝫ. ſecꝰ ſi ſcient̓ ſoluiſſē. qꝛ tc̄ vide or donaſſe. vt ī. l. cꝰ ꝑ errorē. ff. de re iud. fallit in ſolutōe vſuraꝝ. nā illas poſſū repete̓. vt ī. c. debi tores de iureiur. ⁊. jͣ. d̓ vſur. qͣi ꝑ totū. quādoqꝫ ⁊ quarto ſoluit̉ īdebitū ꝑ exceptōeꝫ. vt qꝛ bn̄ in ſe debtū. ſꝫ exceptō ꝯpetit vt. sͣ. dixi. ⁊ tūc ſi exce ptio ē tꝑal̓ nō pōt repeti regulariter. ſi v̓o ē ꝑpe tua ⁊ fauorabil̓ pōt repeti. vt ī iuribꝰ all̓atis ī gl. ſi v̓o ē odioſa dicit gl. ꝙ ſi nō pōt r̄peti ſiue igno rantia iuris ſiue facti. ſed de hoc dic melius vt legit̉ ⁊ noͣ. ī. l. fi. ff. ad mace. naꝫ ſi ꝓbabili errore fuiſſet facta ſolutō cōpetit repetitio. qn̄qꝫ ⁊ vlti mo exceptō ē īducta ad iuris rigorē ẜuandum ⁊ tunc dicit glo. ꝙ ſcient̓ ꝗs ſoluit nō repetit̉. qͣſi dicat ſecꝰ ſi ignorāter ⁊ ex hͦ vr̄ gl̓o. velle ꝙ ſi in iuſte abſolutus ꝑ ſnīaꝫ ſoluit v̓m debitū nō pōt repete̓ ſi ſcient̓ ſolue̓it. ſecꝰ ſi ignorāt̉. ſꝫ hͦ dice̓m īdiſtīcte nō eē bene dictū. nā eo caſu quo ſnīa nō tollit obligatōeꝫ naͣlem nō cōpetit repetitō ēt ſi ſolutō ē ſcā ꝑ ignorantiā iuris. vt. sͣ. dixi in pͦ mē bro. Itē nō ē v̓m ꝙ ſnīa ſemper tollat obligatō nem ēt ciuilem. nā qn̄qꝫ tollit vtrāqꝫ obligatōeꝫ vt quando eſt diſpoſitiua. ⁊ tunc idē dicendum ꝙ eo caſu qͦ ſoluit̉ īdebitū vtroqꝫ iur̄. qn̄ꝫ tollit obligatōꝫ ciuileꝫ tm̄. ⁊ tūc idē dicēdū ꝙ qn̄ ſolui tur indebitū ciuilit̓ tm̄. ⁊ idē in ſil̓ibꝰ. ⁊ qn̄ ſnīa operet̉ hos effectꝰ dic vt noͣ. in. d. c. ꝓpoſuit. ⁊. c cū nr̄is ⁊. l. iulianꝰ. ff. de ꝯdi. inde. ⁊ in. l. cū ꝗs. p̄alle. ¶ Sꝫ vltra p̄dicta q̄ro pͦ ꝗd ſi debitor fe cit appodiſſaꝫ ſeu chirogͣphū de pecunia mutu ata quā in veritate nō accepit ſed ſpe future nu meratōis ſimpl̓r fuit ꝯfeſſus ſe recepiſſe nec. jͣ. biēniū ꝓpoſuit exceptōeꝫ nō numerate pecunie nunꝗd poſt lapſuꝫ biēnij hēat iſte debitor aliqd̓ remediū. ⁊ videt̉ ꝙ nō ꝑ. d. l. in ꝯͣctibꝰ. vbi dr̄ ꝙ ſi debitor tacuit ꝑ biēniū nō hꝫ remediū qͦ minꝰ ſoluat. Hoſt. h̓ multa ſcripſit. ſꝫ in effectu vult ꝙ qͣtuor remedia ꝯpetūt a pͥncipio debitori. pͥmū eſt exceptio nō numerate pecunie ⁊ hͦ durat ꝑ biēniū a tꝑe cōfeſſionis ⁊ trāſfert onus ꝓbandi in creditorē ꝙ pecunia fuit numerata ⁊ eſt exce ptio magni effectꝰ ⁊ fuit inducta. qꝛ debitor an xietate ꝯſequēdi mutuū de facili ſcribit ad peti tionē creditoris ſe recepiſſe qd̓ in veritate nō re ceperat. ¶ Scd̓m remediū eſt exceptio doli. ⁊ hͦ nō tollit̉ tꝑe. qꝛ ſemꝑ doloſe petit creditor ex qͦ pecunia nō eſt numerata. ar. in. l. ij. ff. de doli excep. ſꝫ onꝰ ꝓbandi ꝙ nō fuit numerata incū bit ip̄i debitori. qꝛ ꝯfeſſio fac̄ fidē ꝯͣ eū ꝑ. c. ꝑ tuaſ de ꝓba. ⁊ ꝑ. l. gn̄alit̓. C. de nō nn̄. ⁊ hͦ tenēt cōiter legiſte in. l. ſi ex cautōe. C. eo. ti. ¶ 3ᵐ remediuꝫ eſt exceptio in factū. ⁊ idē dicēdū qd̓ in p̄cedēti 4º remediū eſt ꝯditio ob cām. qꝛ obligauit ſe ob cām ⁊ cā nō fuit ſecuta. ⁊ hͨ exceptio cū ſit ꝑſonalis durat. xxx. annis. l. ſicut. ff. de p̄ſcripij. xxx. an. lꝫ oportet ꝙ debitor ꝓbet pecuniā non ſolutam. vn̄ tm̄ in pͦ remedio releuat̉ debitor ab onere ꝓbandi. ſꝫ eſt noͣbile dubiū ꝗd in eccl̓ia ⁊ clericis reſpectu eoꝝ patrimonij nunꝗd poſt bi enniū p̓uet̉ exceptōe nō numerate pecunie. Ho ſti. inſtat multū ⁊ tn̄ ꝯcludit ꝙ nō. qꝛ. l. in ꝯͣctibꝰ inducens preſcriptōem biennalem nō potuit p̄ iudicare eccl̓ijs nec ꝑſonis eccl̓iaſticis que gau dent eodem priuilegio cū eccl̓ia. ⁊ pͥmo inducit in ar. l. fi. C. in quibꝰ cau. in inte. reſti. nō eſt ne. in fi. vbi patet ꝙ preſcriptio temporalis nō cur rit pupillo fortius nec eccleſie. itē qꝛ ꝯͣ eccleſiam nō ſufficit ꝓbare mutuū etiā vere factū. niſi ꝓbe tur verſuꝫ in vtilitatē ip̄iꝰ. vt in. c. ꝙ ꝗbuſdā. de fidei. ⁊ tradit in hͦ Hoſti. tres regl̓as noͣbiles. pͥ ma. l. imꝑialis fauēs eccleſijs ⁊ clericis ipſo fa cto approbata eſt ꝑ eccleſiā niſi exp̄ſſe reprobet̉ ar. x. di. c. ſi in adiutoriū. 2ª regl̓a eſt lex imꝑia lis dānoſa clericis vel eccl̓ijs nō valet in p̄indi ciū ip̄oꝝ. niſi exp̄ſſe approbet̉ ꝑ eccleſiā. 3ª regu la ſtatuta laicoꝝ inferioꝝ imꝑatore ſiue faueant ſiue dānū inferant eccl̓ie nō valēt in p̄iudicium vel fauorē eccl̓ie niſi exp̄ſſe approbent̉ ꝑ eccl̓iaꝫ ꝑ. c. eccl̓ia ſancte marie. de ꝯſti. ⁊ cum his dictis Hoſti. trāſit h̓ Io. an. ſed moderniores quo ad primū dictum ſentiūt oppoſitū ⁊ melius iudicio meo. nā. l. in ꝯͣctibus affert pͥuilegium debitori bus. vnde ante illā. l. incūbebat debitori onꝰ ꝓ bandi nō eſſe numeratā pecuniā. eccl̓ia gͦ vl̓ cle rici ſi volūt vti illo p̓uilegio legali debēt reciꝑe cū moderatōibꝰ ſuis. vt. jͣ. biēniū nō vltra. vn̄ il la. l. nō eſt dānoſa. ſꝫ fauorabilis nec inducit p̄ ſcriptōem contra bona eccl̓iaſtica. immo dedit remedium tꝑe limitato. nec obſtat qd̓ dicit̉ de verſione. qꝛ nō indiſtincte eſt neceſſe ꝓbare ver ſum iuxta ea que dixi in. d. c. ꝙ quibuſdā. cōclu de gͦ ꝙ tam eccl̓ia qͣꝫ clerici non pn̄t poſt bienni um ꝓponere exceptōem nō numerate pecunie ſtantibꝰ regulis diſponētibꝰ ſuꝑ ꝓbatōe verſi in ſtatu ſuo ⁊ hoc nota. ¶ De donationibus ℟ica. ¶ Supra viſuꝫ eſt de ꝯͣctibꝰ nō gratuitis reſta bat videre de ꝯͣctibꝰ gratuitꝭ. merito auctor ſb̓ij cit ℟icā de donatōibus ⁊ q̄rit h̓ Io. an. ꝗd ſit donatio. ⁊ pͦ dicit ꝙ eſt q̄dam liberalitas q̄ nullo iure cogēte ꝯcedit̉. vel ẜm Hoſt. eſt rei licite nul lo iure cogēte mera libertate facta collatio. de clara dr̄ rei licite. qꝛ in re illicita ⁊ inhoneſta nō ꝯͣhit̉ donatio. ſicut nec vēditio. vt in. l. ꝙ ſepe. §. venenū. ff. de cōtrahē. emp. ⁊ noͣ hoc. Ex qͦ po tes colligere ꝙ ſi ꝓmitto tibi donare rē illicitaꝫ nō poſſum cōpelli ad donādum. Dicit̉ in diffi nitōe nullo iure cogēte ⁊cͣ. qꝛ ſi p̄ceſſit obligatio ciuilis tm̄ nō impedit donatōis effectum qꝛ illa nō eſt ſufficiēs ad agendū nec retinendū. vnde ſi dono tibi illā rē ad quā ſuꝫ obligatꝰ ciuilit̓ tm̄ nō impedit̉ donatōis effectꝰ. ſecꝰ dicit Io. an. in obligatōe naͣli q̄ cauſat̉ ex nudo pacto. ſecꝰ in illa gnͣali obligatione vt benefacienti benefacia mus. qꝛ illa non impedit donationis effectuꝫ ⁊ idem tenet̉ ꝑ glo. noͣ. in. l. donari. ff. de re. iu. ⁊ in. l. ſꝫ ⁊ ſi. §. ꝯſuluit. ff. de pe. he̓. ⁊ hͨ multuꝫ ꝓ ſunt ad inſinuatōeꝫ faciēdā. Itē ꝓſunt in eo ꝗ ꝓ hibet̉ donare. nam ſi p̄ceſſit obligatio naͣlis pri ma nō dicit̉ donatio. ſecus in 2ª ⁊ videt̉ Bar. trāſire in. l. i. ff. de dona. Sꝫ tu aduerte qꝛ idem Bar. in ꝓhemio. ffoꝝ. dicit noͣbile v̓buꝫ iudicio meo ꝙ donatio q̄ fit cā remuneratōis nō eſt ve ra donatio. ⁊ hoc mihi plus placet. nam eſt po tius q̄dā ꝑmutatio ſeu cōpēſatio ſeruitij recepti hͦ ꝓbo ꝑ. l. i. poſt pͥn. ff. de dona. vbi dicit̉ ꝙ illa ē propria donatio ad quā donator mouetur nul la alia p̄cedente cauſa niſi vt exerceat magnifi centiā ⁊ liberalitatē quādam ⁊ bene noͣ. ſꝫ ille ꝗ eſt obligatꝰ ad antidota nō donat ſolū vt exer ceat liberalitatē. ſꝫ potius vt ſoluat debitū natu re ⁊ vt remuneret eū qui ſibi ſeruiuit. ꝓ hoc bo. tex. in. l. aꝗliꝰ. ff. de dona. vbi dicit̉ ꝙ ſi ꝗs do nat mgr̄o ſuo illa nō eſt vera donatio. qꝛ potius voluit remunerare officiū ⁊ obſeꝗum mgr̄i. ad idē. l. ſi pr̄. ff. eo. ti. Et ex dictis pōt inferri ꝙ in ter cōiuges ꝓhibet̉ vera donatio qn̄ .ſ. nulla p̄ ceſſit inter eos obligatio naͣlis. ſed ſi p̄ceſſit obli gatio videt̉ tenere donatio. qꝛ vt dixi illa nō eſt vera donatio ⁊ hec faciunt ad multa. De donatiōibꝰ. Pōt ītelligi Rudē tes quobꝰ mnociſ ⁊ ẜm pͥmū ītellc̄ꝫ. h. d. liberal̓ ī donādo eſtimat ſe debe̓ qd̓ donat. vl̓ ſic ẜm aliū ītellc̄ꝫ. ꝓ liꝗd donare illud tanqͣꝫ d̓bitū adīple̓ te mittē net̉. ¶ Noͣ pͦ ꝙ liberal̓ pōt dici nobil̓ ꝗa exer cet actū nobilitatꝭ. nā nobiliū ē ꝓpͥuꝫ donare. ad hͦ qd̓ noͣ. ī. c. grādi. de ſup. neg. p̄lat. li. vi. vn̄ pōt tex. ītelligi ī nobilibꝰ gn̄e aut moribꝰ aūt aīo. vi de noͣ. dc̄ꝫ Cy. ī. l. ꝓuidēdū. C. d̓ poſtu. vbi dicit ꝙ nobilis moribꝰ ē p̄ferēdꝰ nobili gn̓e tm̄. qꝛ il le nobilitatē exꝗrit a ſe. aliꝰ v̓o pollet nobilitate ſuoꝝ. ſꝫ ſi ꝗs eēt nobilis moribꝰ ⁊ gn̓e tc̄ ē p̄ferē dus ei ꝗ nobilis ē moribꝰ tm̄. ꝗa duplex decus fulget ī eo ⁊ ꝓpͥuꝫ ⁊ ſuoꝝ. ⁊ ꝓ hͦ dc̄o Cy. vid̓ bo nū tex. ī. c. nūqͣꝫ. de vicijs. erubeſcamꝰ. lvi. di. Nō 2º. ꝙ liberalitas ī donādo ꝯmēdat̉ dr̄ q̄dā beatitudo ī donatore. vn̄ xp̄s. beatiꝰ eſt dare qͣꝫ acciꝑe. vt ī. c. cū marthe. d̓ cele. miſ. ſꝫ ītellige vt merā libe̓alitatē ꝗs exerceat ⁊ n̄ ꝓdigalitatē. vn̄ vt ait Tulliꝰ habēda ē cura rei familiarꝭ quā ꝗ dē dilabi ciuē flagitioſū eſt ſꝫ ita tn̄ vt ī liberalita te ⁊ auaritia abſit ſuſpiº. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. ex ꝑte de ꝯſue. vbi habet̉ ꝗd ſit auarꝰ ⁊ ꝗd ꝓdigus. Noͣ 3º. ibi ī bn̄ficijs ꝙ donaº. ſeu ẜuitiū dr̄ bn̄fiᵐ Eſt .n. bn̄ficiū beniuola actio gaudiū tribuēs ca piēti. vt ī libro feudoꝝ ꝗbꝰ modis feu. amit. c. i. Sꝫ q̄ro d̓ ītellc̄u hꝰ. c. So. Hoſti. pōit exēpluꝫ ī his ꝗ faciūt elemoſynā pauꝑibꝰ vl̓ in īperatore donādo eccl̓ie vbi nulla dꝫ eē mēſura. vt in aucͣ de nō ali. ī. §. minꝰ. ſꝫ iſta exēpla ſunt nimis ſtri cta. ſꝫ capiēdo mētē ſcribētium dico ꝙ iſte tex. poſſet ītelligi ī qͦlibet donatore. ⁊ duplex pōt eē ītellectꝰ. pͥmus ī eo ꝗ iā donauit ⁊ tͣdidit ꝗ tāqͣꝫ liberalis dꝫ creſce̓ ī bn̄ficijs ſuis quēadmodum chriſtus multiplicat ī nos bn̄ficia ita dꝫ face̓ ꝗli bet nobilis moribus vel gene̓. nō eīm debꝫ eſſe cōtētus vno beneficio tm̄ ſed multiplicare ſua bn̄ficia maxīe ī beniuolis ⁊ ſb̓iectis. ⁊ tunc tex. ibi qd̓ ſpōte tribuit ſtat ꝓpͥe. At tex. ibi creuerit ītellige .ſ. bn̄ficia multiplicādo º. poteſt intelligi in eo qui promiſit donare ⁊ penitētia ductus nō vult adīple̓ Et tūc tex. ibi quod ſponte tribuit. expone .i. tribue̓ ꝓmiſit. ⁊ tex. ibi creuerit expo ne per bonā volūtatem. ꝗa debet eē hilaris ī ad īplēdo ⁊ eſtimare ſe debitorē exqͦ ꝓmiſit. ⁊ ſecū dū pͥmū ītellectū dꝫ ꝗs eſtimare ſe debitorē ī do nādo qͣſi donatio ſit debita ex nobilitate. gl. ſūt ed tene eas mēti. Non Raternitate valet donaº. quā fac̄ p̄latꝰ īcōſulto. caº. ⁊ ī dā nū eccl̓ie tres ſūt ꝑtes. ī pͥma ponit̉ exordiū. ī 2ª narraº. ibi accepimꝰ. ī 3ª ꝯcluſio ibi vide ¶ No pͥ ibi cū ep̄s vt ꝗlibet p̄latꝰ ⁊cͣ. ꝙ n̄ ſolū ep̄s dr̄ p̄la tus ſꝫ pleriqꝫ alij citra eū. vt ī. c. i. d̓ eta. ⁊ qͣlit. et ꝗs ꝓpͥe dr̄ p̄latꝰ dixi ī. c. ij. de iudi. ⁊ fac̄ ibi tex. cū glo. ⁊ ī. c. cū ab eccl̓iaꝝ p̄latꝭ. de offi. ordi. ¶ Noͣ ꝙ nullus p̄latꝰ dr̄ dn̄s eccleſiaſticaꝝ reꝝ ſꝫ potiꝰ ꝓcurator ⁊ admīſtrator. ⁊ ad hͦ qͦtidie allo gat̉ iſte tex. dic̄ tn̄ ꝙ ꝓpͥe p̄latꝰ non ē ꝓcurator. nā p̄latꝰ dr̄ hr̄e dignitatē ⁊ pōt latiꝰ expone̓ d̓ re bus eccl̓ie qͣꝫ ꝓcurator. de qͦ vide bo. glo. v. q. iij. ī. c. fi. ⁊. xij. q. i. duo ſūt genera. ⁊ in. c. pn̄ti. de offi. ordi. li. vi. ſed dr̄ procurator in eo ꝙ habet ꝓcurare vtilitatē eccl̓ie nō āt diſponit ad libitū vt dn̄s ¶ Noͣ ꝙ ſucceſſor pōt ⁊ debet reuocare male alienata ꝑ deceſſorē. de quo in. c. ſi quis p̄ ſbyteroꝝ. d̓ re. eccle. nō alie ¶ In glo. in v̓bo nō debet ibi ī omittēdo. ⁊ pone exēplū in prela to ꝗ patit̉ p̄ſcriptionē curre̓ ꝯͣ eccleſiā. ſed dic ꝙ ꝓpͥe nō currit p̄ſcriptio ex facto p̄lati ſꝫ ex iuriſ diſpōne licet concurrat negligentia p̄lati. ⁊ vide glo. ſingularē in. c. placuit all̓. in glo. q̄ vult ꝙ ꝯͣ p̄latū patientē p̄ſcriptionē in rebus eccleſie pōt agi ad intereſſe inqͣꝫtū eccleſia eſt dānificata ex negligētia ſua. ⁊ dic de iſta maͣ vt plene dixi ī. c. i de do. ⁊ ꝯtu. vbi plene tractaui an̄ ⁊ qn̄ factuꝫ p̄ lati noceat eccl̓ie. ¶ In fi. glo. pōdera bn̄ glo. nā aꝑte ſentit p̄latū nō poſſe etiā modica dona re niſi cōcurrat conſuetudo. ⁊ ita videt̉ intellige̓ c. jͣ. ꝓx mū. dic clarius vt ibi dicā. aliud tn̄ vide tur ſentire glo. ſequēs in pͥn. ⁊ fac̄ iſte tex. a ꝯͣrio ſenſu. nā h̓ pōderat̉ ꝙ donatōes erāt graues. a contrario ergo non graues tolerant̉. nec fit hic mētio de conſuetudīe. ¶ In gl. in v̓bo graues. in fi. glo aperte nō elegit ꝗd iuris quo ad propo ſitum. ſed conclude ꝙ ſi conſtat qua donatione grauet̉ eccleſia vtputa ꝗa multe facte ſint ſeꝑa tim tc̄ reuocabit̉ ſolū illa ꝑ quā eccleſia grauat̉. idē dic vbi fuiſſet vna donatio ⁊ ſeꝑabilis reſpe ctu reꝝ vt ſolū reuocet̉ id qd̓ ē vltͣ legitimū mo dū. vt in. l. ſanctimꝰ. C. de dona. ⁊ in. c. ſi qͦs de ẜuis. xij. q. ij. Si v̓o nō pōt cōmode fieri ſeꝑatio puta ꝗa donauit aliquā rē diuiſibilē ⁊ tunc reuo catio ſit in totū. ⁊ ſic pōt ītelligi iſte tex. ⁊ fac̄ qd̓ in ſimili dixi in. c. dilectus. el pͥ. de preben. ¶ In glo. in v̓bo inconſultis. in fi. Io. an. poſt Goff. dicit ꝙ ſi capl̓m ꝯſenſit tenet donatio ſed ꝯcedit̉ reſtitutio in integrū. vt in. c. i. de in inte. reſt. aut mō ꝯſenſit capitulū ⁊ tc̄ donatio eſt ip̄o iure nul la. hec diſtīctio nō videt̉ vſqꝫ quaqꝫ vera. qꝛ ad hoc vt teneat alienatio de rebus eccleſie duo ne ceſſaria reꝗrunt̉. pͥmo ꝙ ẜuet̉ ſolēnitas debita. de qua in. d. c. ſine exceptione. xij. q. ij. 2º. vt fiat ī caſu licito. vt ī cle. ij. de re. eccle. nō alie. noͣ gl. in. d. c. i. de in inte. reſti. ⁊ ſeꝗtur ibi Io an̄. ſi er go iſta donatio fuit facta ī caſu illicito eſt ip̄o iu re nulla qͣꝫtūcūqꝫ capitulū conſenſerit. ſecꝰ dic ſi fuerit facta in cān licito. puta ſi prelatus cauſa pietatis donauit rem eccleſie cū ꝯſenſu capituli nā tunc ſi donatio eſt grauoſa multum eccleſie reuocabit̉ ꝑ ī inte. reſti. ſecus vbi caſus nō erat licitꝰ. puta ꝗa donauit diuiti ſeu in cāu a iure nō ꝯceſſo. ⁊ caſus conceſſos a iure vide. xij. q. ij. in glo. ſumme. Ri. ab. Prelatus modicā rō SENl eccleſie donāe poreſt vbi hͦ habet ꝯſuetudo. ita cōiter ſummat̉. ſꝫ ſum matio hͨ multū reſtringit lr̄am. vn̄ inherēdo lr̄e pōt ſic ſummari. In ꝯſiderādo an valeat dona tio facta ꝑ p̄latū dꝫ attendi qͣꝫtitas rei donate ⁊ loci ꝯſuetudo. hͦ. d. ¶ Noͣ pͦ ꝙ p̄latꝰ etiā regl̓a ris pōt aliqͣ donare de rebꝰ eccl̓ie ⁊ hͦ rōe admi niſtratōis libere quā hꝫ in rebꝰ eccleſie. nā quē admodū tutor n̄ hꝫ ꝓpͥetatē in rebꝰ pupilli. ⁊ tn̄ aliqͣ donare pōt iuxͣ illd̓ qd̓ hētur in. l. cū plures ff. de admi. tu. ita ⁊ p̄latꝰ. ad idē pulchrū tex. in l. filiꝰ. ff. de dona. vbi dr̄ ꝙ ſi filiꝰ hꝫ liberā admi niſtratōeꝫ peculij pōt aliqͣ donare attēta tn̄ qͣlita te filij. ita pōt dici in p̄lato. hꝫ enī liberā admini ſtratōeꝫ in rebꝰ eccl̓ie. vt in. c. cū nobis. de elec. ī fi. ⁊ in. c. is cui. e. ti. li. vi. ⁊ faciūt hͨ vt ceſſante cō ſuetudine poſſit aliqͣ donare. de ꝗbꝰ dic vt ſtatiꝫ dicet̉ cū glo. ¶ In glo. fi. noͣ. ex glo. duos intel lectꝰ ad iſtū tex. pͥmꝰ vt intelligat̉ in erogatōe fa ciēda in pauꝑes ⁊ ponūt exēplū doc. in ꝯſuetu dine qͦrūdā locoꝝ ẜm quā p̄latꝰ dat puelle pau peri maritāde. xx. vl̓. xxx. vl̓ nobili pauꝑi. ⁊ iſte intellectꝰ lꝫ ſit verꝰ in ſe. n̄ tn̄ videt̉ ꝯuenire lr̄e qꝛ nō eſſet tūc necͣia ꝯſuetudo. qꝛ elemoſynā dꝫ facere p̄latꝰ de rebꝰ eccl̓ie. xvi. q. i. c. qm̄. ideo da tur ſcd̓s intellectus vt intelligat̉ de vera dona tōe quā facit p̄latus alicui nō pauperi. puta ami co vel ꝯſanguineo tūc etiā valet donatio ſi ꝯcur rit ꝯſuetudo. ⁊ intelligūt doc. in rebꝰ nō immo bilibꝰ neqꝫ mobilibꝰ p̄cioſis. vn̄ in his nō valet ꝯſuetudo tāqͣꝫ dānoſa eccl̓ie vt in tex. Sꝫ dubi um eſt nūꝗd rē modicā poſſit p̄latꝰ dare ſine cō ſuetudīe. do. An. h̓ dic̄ ꝙ aūt vult aliqͣ donare ⁊ pōt de redditibꝰ qͦs facit ſuos etiā ſine ꝯſenſu ca pl̓i. ⁊ ꝓ hͦ qd̓ noͣ. in. c. pn̄ti. de of. or. li. vi. aut vult donare aliā rē mobilē eccl̓ie. ⁊ tūc ſi eſt minima nō reꝗͥrit̉ ꝯſuetudo neqꝫ ꝯſenſus capl̓i. ſi v̓o nō eſt minima. oꝫ ꝙ concurrat ꝯſuetudo. ⁊ ſi enor mit̓ ledit̉ eccl̓ia nō valet cōſuetudo. ⁊ ex his vr̄ ſentire ꝙ reꝗͥrit̉ conſuetudo vbi res non eſt mi nima. ſꝫ ꝯͣriū ſentit glo. in. c. p̄cedēti vbi dixi ꝓ ⁊ ꝯͣ. allegari pn̄t. c. ad hͦ. ⁊. c. relatū. ij. de teſta. Sꝫ ſatis ego crederē ꝙ ceſſante ꝯſuetudīe nihil do nare poſſit abſqꝫ cā rōabili. ſed cū cā rōabili ſic. puta qꝛ recipit ſeruitiū ab illo ⁊ vult eū remune rare vel ꝗd ſimile. ⁊ ſic loquūtur iura ſuperius all̓ata. fac̄. d. c. relatū. vbi etiā pōderat̉ cōſuetu do. nec ob. qd̓. sͣ. dixi de tutore in. c. p̄cedēti. qꝛ tutor donat qͣꝫtū expedit pupillo ⁊ nō alit̓. ita ⁊ p̄latꝰ ſi expediret eccl̓ie. nā ⁊ vt eccl̓ia hēat ami cos ꝓ ſua defenſiōe licite pn̄t aliqͣ leuia fieri. ar. in. d. l. ſi plur̄s. ff. de admi. tu. ⁊ an̄ p̄latꝰ fac̄ red ditꝰ ſuos. dic vt dixi ſeu remiſi in. c. fi. de pig. ¶ Vnſultatōibus Eccl̓ia nō vacās in bn̄ficiū ꝯcedi n̄ pōt ſꝫ in ꝓpͥetatē ſic de auctoritate tn̄ ep̄i ⁊ ſine p̄iu dicio p̄lati. No pͦ ꝙ bn̄ficiū nō vacās nō pōt cō cedi ſingulari ꝑſone ſꝫ alteri eccl̓ie ſic ſine tn̄ p̄ iudicio rectorꝭ. ⁊ hodie eſt tex. in cle. ij. de rebꝰ ec. nō alie. vbi dr̄ ꝙ vnꝰ p̄latꝰ pōt vnā eccleſiam etiā nō vacātē alteri vnire rectore n̄ vocato. nā illi nō ſit in ſua vita p̄iudiciū. Gꝫ q̄ro de rōe di uerſitatis qͣre eccl̓ie pōt fieri ꝯceſſio ⁊ nō ſingu lari ꝑſone. doc. reddūt rōeꝫ qꝛ ſingularꝭ ꝑſona deſideraret mortē ꝓximi in cuiꝰ locū ſperaret ſe ſucceſſuꝝ. vt in. c. ij. de ꝯceſ. p̄bē. q̄ rō in collegio ceſſat. qꝛ cū collegiū nō hꝫ aīaꝫ nō pōt deſidera re mortē ꝓximi nec ſingl̓i de collegio deſiderāt qꝛ qd̓ eſt collegij nō eſt ſingl̓oꝝ. xij. q. ij. manu mittit̉. vl̓ redde aliam rōeꝫ meliorē. ꝯceſſio q̄ fit ſingulari ꝑſone fit in titulū. ꝗ ꝗdē titulꝰ cū ſit pe nes rectorē viuētē nō pōt trāſferri in aliū. qꝛ ſi cut duo nō pn̄t hr̄e vnā vxorē carnalem. ita nec ſpūalē. vn̄ ꝯmitteret̉ quoddā adulteriū. vij. q. i. ſicut. ⁊ in. c. cū nō ignores. de p̄ben. ſꝫ qn̄ con ceſſio fit alteri eccl̓ie ſeu collegio. tūc fit iure ꝓpͥe tatis. vn̄ nō trāſfert̉ titulꝰ ꝗ eſt penes viuētē. ſed ius ꝓpͥetatis qd̓ eſt penes ꝯcedētē vel aliud ius in eccl̓ia ſeꝑatū a titulo p̄lati viuētꝭ. qꝛ vterqꝫ n̄ pōt ꝯiūgi ⁊ inqͣꝫtū tex. dicit ꝙ ſi aliꝰ poſſidet ec cleſiā nō pōt alteri ꝯferre intellige qn̄ aliꝰ poſſi det cuꝫ titulo ſaltim colorato ẜm ea q̄ dixi in. c. cū nr̄is. de ꝯceſ. p̄bē. ſecꝰ vbi cōceſſio eſſet euidē ter iniuſta. nā tūc nō impedit collatōeꝫ ſingulari ꝑſone fiēdā vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. lꝫ ep̄s. de p̄ben. li. vi. ¶ In glo. in verbo eius auctoritate. vult gͦ glo. ꝙ ſine auctoritate ep̄i patronus pōt donare loco religioſo ius patronatus ſꝫ nō eccleſiā in qͣ habet ius patronatus ⁊ bn̄ loquit̉ qd̓ tenēt doc. in. c. i. de iurepa. li. vi. ⁊ vide qd̓ dicā in. c. illud allegatū in glo. ⁊ intellige ꝙ ep̄s pōt donare lo co religioſo ſi ipſe hꝫ collatōeꝫ bn̄ficij. ſecus aūt ſi eccleſia ꝑtineret ad aliū prelatum. qꝛ tunc reꝗ ritur eius aſſenſus ẜm doc. qd̓ noͣ. Ex qͦ etiā ha bes ꝙ ſicut directe ꝯcedendo illā eccleſiā alteri in ꝓprietatem nō pōt ep̄s preiudicare inferiori p̄lato habēti collatōeꝫ. ita nec indirecte ⁊ pōt in duci hoc dictū ad. q. pone ꝙ eccleſia de iure ſpe ciali ꝑtinet ad collatōem prelati inferioris nūꝗd ep̄s poſſit illā alteri eccl̓ie vnire. ⁊ videt̉ pͦ ꝙ ſic. qꝛ vnio nō ꝯcernit titulū ſꝫ ꝓpͥetatē. vn̄ lꝫ ius cō ferendi nō pertineat ad ep̄m. pertinet tamē ius diſponendi de proprietate ⁊ rebus beneficij. qd̓ non firmo ſed remitto ad noͣ. in. c. ſicut vnire. de exceſ. prela. vbi ponitur per modernos. q. notabilis ⁊ quotidiana an epiſcopus poſſit vni re eccleſiam ſibi ſubiectam cuius collatio per ſu am negligentiā deuoluta eſt ad papam. ⁊ cōiter tenēt ibi moderni ꝙ ſic qꝛ alio iure eſt deuoluta alio iure vnit. nā deuolutio concernit titulū. ſed vnio concernit proprietatem ⁊ eſt noͣbile dictuꝫ ⁊ facit id qd̓ dixi. sͣ. ſed remitto ad plenius noͣ. in. d. c. ſicut. Rō ob. iuramēto NET Illas. dē nō infeudado de nouo p̄latꝰ integͣre pōt feudū ſi ap paret vaſallū in mēſura deceptū. hͦ. d. cōis diui ſio: 2ª ibi nos igitur. ¶ Nō primo ꝙ imminēte o 2 ꝑiculo corporali licite pōt p̄latꝰ ſe occultare de ſerēdo eccl̓iam ⁊ cleꝝ. n̄ gͦ tenet̉ ſe expone̓ mor ti ſeu alt̓i ꝑiculo corporali. nā ſi iſte ep̄s ī hͦ deli ꝗſſet n̄ fuiſſent illi nobiles ꝗ eū occultauerūt re munerati. Et p̄dc̄a ītelligo ꝓcede̓ qn̄ ſolū q̄ritur ꝑſona p̄lati. ſi aut q̄rit̉ tota eccl̓ia nūqͣꝫ p̄latꝰ lici te poſſꝫ d̓ferre eā ſe ip̄m occultādo. vide pl̓e per Inno. ī. c. niſi cū p̓dē. d̓ renū. ¶ Noͣ vnā licitaꝫ cāꝫ alienādi ſeu īfeudandi bona eccl̓ie .ſ. ꝓpt̓ re nūciationē ẜuitioꝝ īpēſoꝝ nedū eccleſie ſꝫ p̄lato ip̄iꝰ eccl̓ie qd̓ ītelligo qn̄ ꝯtēplatōe eccl̓ie. ⁊ facit iſte tex. multū ſingularit̓ ꝓ his q̄ dixi ī. c. ex pn̄ti um. d̓ pig. ⁊ ī. c. i. d̓ ſolu .ſ. ꝙ d̓bita ꝯͣcta ꝓ ſuſtēta tiōe p̄lati ſūt ſoluēda ꝑ ſucceſſorē ī bn̄fiº. ꝗa vidē tur ꝯͣcta ꝓpt̓ neceſſitatē ſeu vtilitatē eccl̓ie. nam vides h̓ ꝙ ꝓpt̓ ẜuitia īpēſa ꝑſone p̄lati ad ip̄ius ꝯẜuationē alienant̉ d̓ nouo bona īmobilia ipſiꝰ eccl̓ie fortiꝰ ſoluēda ſūt d̓bita maxīe de redditi bus eccl̓ie ꝯuerſa ī ſuſtētationē p̄lati eccleſie q̄ li mita vt dixi ī. d. c. ex pn̄tiū. ¶ Noͣ ꝙ iurās nō ī feudare d̓ nouo īcōſulto Romano pōtifice nō pōt feudū ꝯcede̓ ēt ſb̓ſiſtēte cā legitīa. nā h̓ pͥus ep̄s īfeudauit d̓ mādato pape lꝫ ſb̓eēt legitīa cā īfeudādi. d̓ qͦ tetigi ī. c. ſuꝑ. de re. ec. nō alie. Noͣ ꝙ ꝓhibitꝰ aliꝗd ꝯcede̓ vel fabricare n̄ vide tur ꝓhibitꝰ ꝯceſſū dudū reītegrare vel reficere opꝰ iā ꝯſtructū qd̓ ruinā minat̉. ad hͦ. c. ꝯſuluit. jͣ. d̓ iude. ¶ No ⁊ tene mēti ꝙ d̓ceptꝰ ī qͣꝫtitate rei ⁊ ēt citra dimidiaꝫ rei debitā pōt agere iure cōmuni ad ſupplemētū. ſecus ſi deceptio vltͣ di midiā iuſti p̄cij īterueniret ⁊ ī aliqͦ ꝯͣctu ꝗa tunc iure cōmuni nō dat̉ remediū. vt in. c. cū dilecti. ⁊. c. pe. d̓ emp. ⁊ ven. ⁊ in. l. ij. C. de reſcin. ven. ⁊ pōt eē rō diuerſitatis. ꝗa deceptio ī qͣꝫtitate rei nō ē ita ꝑpēdibilis ſicut deceptio ī valore. vnde dolus re ipſa vel ex propoſito adhibitus ī pͥmo caſu magis operat̉ qͣꝫ ī ſecundo ⁊ de hoc aliꝗd cum glo. ¶ Noͣ ꝙ eccleſia nō dr̄ ī ſuis actibus fraudē adhibe̓. ⁊ ad hoc quotidie allegat̉ hoc. c non tn̄ arbitrerꝭ ꝙ ꝑſone pͥuate licite poſſūt frau dē adhibe̓. ꝗa bona fides exigitur ī omni con tractu. vt ī. l. bona fides. C. d̓ ac. ⁊ ob. eccleſia tn̄ debꝫ ꝑmaxīe ī ſuis actibus puritatē adhibe̓. fac̄ qd̓ ī ſimili habet̉ ī cle. cū illuſio. de renū. ⁊ ꝑ hūc tex. dic̄ glo. notabilis. x. q. ij. hoc ius. ꝙ eccleſia non dꝫ reciꝑe p̄cium oblatū vltra iuſtū valorem rei vēdite. ¶ In glo. i. ī fi. ⁊ vide bonū tex. cum glo. xij. q. ij. ꝗcūqꝫ ſuffragio. ⁊ fac̄ iſte tex. ꝙ cō ceſſio remuneratiua nō videat̉ pura donaº. ⁊ ꝙ ꝓhibitꝰ donare nō videt̉ ꝓhibitꝰ ẜuitio remu nerādo aliquā rē donare. nā res eccl̓ie ꝓhibēt̉ donaͣi ſeu īfeudari. vt ī. c. ij. d̓ feu. ⁊. c. nulli. d̓ re ec. nō alie. ⁊ tn̄ h̓ īfeudant̉ ꝓpt̓ ẜuitia eccl̓ie īper ſa. facit ad ea que dixi sͣ. eo. ſuꝑ ℟ica. ¶ In gl ī v̓bo īuenerunt. nō glo. ⁊ ex dictis doc. hic ſunt aduertēdi qͣtuor cāus. pͥmꝰ qn̄ t̓minꝰ fuit p̄fixꝰ ad mēſurādū ⁊ ad denūciādū. ſꝫ ⁊ inqͣꝫtū leſio ſeu deceptio ꝯtigiſſet ⁊ tūc. jͣ. t̓minum oꝫ ꝙ fiat mēſuratio ⁊ denūciatio. vn̄ poſt terminū nō audiet̉ deceptꝰ. vt in. l. ꝗ fundū. all̓a. in glo. ¶ Se cūdus caſus qn̄ fuit p̄miſſus t̓minꝰ ſolū ad mē ſurādū ⁊ tc̄ ſatꝭ ē ꝙ ī t̓mīo res menſuret̉ ad hͦ vt poſſit agi poſt t̓minū ꝗa ſatiſfactū fuit ī termīo. Tertiꝰ cāus qn̄ fuit actū vt res mēſuret̉ ſꝫ n̄ fu it adiecta certa dies ⁊ tc̄ expectātur. lx. dies. ar. op. ī. l. ꝙ ſi nolit. §. pe. ff. de edi. edic. ¶ Quartꝰ cāus qn̄ nihil fuit dc̄m de mēſuratōe ⁊ tc̄ pōt de ceptꝰ age̓ vſqꝫ ad. xxx. ānos ꝗa tanto tempore durāt actiōes ꝑſonales. l. ſic̄. C. de p̄ſcriptꝭ. xxx. anno. ⁊ dic̄ Hoſti. ꝙ de iure canōico pot̓it ſemꝑ agi ꝓpt̓ malā fidē decipientꝭ. vt in. c. fi. de p̄ſcrip ⁊ noͣ ſingularit̓ hͦ dc̄m ꝙ ī actiōibꝰ ꝑſonalibꝰ nō currit p̄ſcriptio cū mala fide d̓bitoꝝ ꝯͣ dc̄m bar. in. l. ſeꝗt̉. §. ſi viā. ff. de vſuca. ⁊ vide motiua pro ⁊ ꝯͣ ꝑ ea q̄ dixi in. d. c. fi. ⁊ intellige dictum Ho ſti. qn̄ īterceſſiſſꝫ d̓ceptio ex ꝓpoſito. ſecus ſi re ip a. ꝗa tc̄ nō eſt ī aliqͣ mala fide. ⁊ ī hoc caſu nō parificant̉ deceptio ex ꝓpoſito ⁊ re ipſa licet in multꝭ caſibus ſecus ſit. ⁊ ſic ꝓcedit tex. in. d. l. ſi quis cū alter. ff. de v̓bo. ob. ⁊ hec ſunt noͣbilia n̄ ſolū ī t̓minis. c. ſꝫ ī ꝗbuſcūqꝫ rebꝰ ſeu ꝯͣctibꝰ ī ꝗ bus alt̓ ꝯͣhentiū d̓cipit̉ in qͣꝫtitate rei. Et circa p̄ dicta pōt applicari. q. noͣbilis. pone ꝙ vēdidi ti bi fundū exp̄ſſis cōfinibꝰ ⁊ declaratꝭ mēſuris t̓re vtputa dixi ꝙ erat duoꝝ modioꝝ nunquid ſi re pit̉ ī maiori qͣꝫtitate illud qd̓ ē plus cedat vendi tori vel emptori. ⁊ ī hac. q. ꝯſuluit Old. ⁊ habet̉ ꝯſilio. xxxij. ⁊ īter cetera dixit ī ꝯcluſione ꝙ qn̄ loquēs vtit̉ t̓minis denotātibꝰ certū numerum ſeu certā mēſurā ⁊ tc̄ nō venit id qd̓ eſt plus. ſic̄ eꝯͣ deceptus ī numero vel menſura agit ad ſup plemētū vt h̓. qn̄qꝫ vtit̉ ꝗs t̓minis denotātibus ſpēm ſeu certū corpꝰ lꝫ adijciat certū numeꝝ vl̓ mēſurā ⁊ tc̄ id qd̓ ē plus cedit ēptori. ꝗa mēſura vl̓ numerꝰ hͦ cāu uidet̉ adiectꝰ cā demōſtratio nis ⁊ falſa demōſtratio non viciat. vt. l. falſa de mōſtratio. ff. de ꝯdi. ⁊ demon. exēplū vēdo tibi talē fundū ſic ꝯfinatū ꝗ ē triū modioꝝ. exēplum pͥmi cāus pōt colligi in iſto tex. vt ſi dixi vēdo ti bi terrā qͣtuor modioꝝ ī talibꝰ ꝯfinibꝰ ⁊cͣ. ⁊ hec noͣ. ¶ In gl. ī v̓bo poſſeſſionē. noͣ glo. ꝗa quoti die allegat̉ iūcto tex. ſꝫ vt dicūt doc. ⁊ bene iſte tex. potiꝰ ꝓbat ꝯͣriū. nā ſolū ꝓbat ꝙ n̄ erant iſti nobiles in poſſeſſiōe t̓re duoꝝ modioꝝ q̄ defici bāt ī poſſeſſiōe gͦ terre alioꝝ duoꝝ modiorū de qua fuerūt īueſtiti conſiſtebāt ī poſſeſſione ⁊ ſic potiꝰ ꝓbat ꝙ ꝑ īueſtiturā trāſfert̉ poſſeſſio. ſꝫ ī tellige qn̄ īueſtitura fit ī pn̄tia rei de qͣ inueſtit̉ ꝗa tc̄ hꝫ īſtar traditiōis. l. qd̓ meo. ff. de acꝗ. poſ ſecꝰ ſi in abſentia rei. ⁊ de hoc dic vt plene noͣ. ī c. ij. de ꝯſue. ⁊. c. tͣnſmiſſam. de elec. aliꝗd tetigi c. auctōitate. de inſti. Abbas. In do IIm dilecti nationi bus plēiſſima ſt īterp̄taº. ⁊ ob hͦ clauſu la dner̄oſa pꝰ multas donatōes appoſita ꝓxīaꝫ donatōeꝫ tm̄ reſpic̄. h. d. ⁊ ē caſus ſingl̓aris ẜm iſtū ītellc̄m. ſed ẜm alium ītellectum ſumma ſic. Clauſula oneroſa poſt duas vel plures donati onēs poſita ꝓximā tm̄ reſpicit nō ſuꝑiorē q̄ hꝫ ſuā cl̓aꝫ. hͦ. d. ⁊ ē hͨ lec. etꝭ noͣ. ſꝫ n̄ tm̄ ſic̄ pͥma nec eſt ſpēale ī donatōe. ſꝫ idē ē ī qͣlibꝫ clauſula ap poſita ī fi. cuiuſcūqꝫ diſpoſitōis. vt. jͣ. clariꝰ vide bit̉. in pͥª ponit̉ iudicū deciſa ꝯſultatio. in 2ª pa pe rn̄ſio. ibi mādamꝰ ¶ Nō pͦ ibi cū ex tenore in ſtrumēti euident̓ ⁊cͣ. ꝙ ꝓbatio facta ꝑ inſtr̄m dr̄ euidēs. ⁊ ſic vbi reꝗrit̉ ꝓbatio euidēs n̄ reꝗrūt̉ necͣio teſtes. ſꝫ ſufficit inſtr̄m ꝓ qͦ facit qd̓ noͣ In no. ⁊ Hoſti. ī. c. ij. de ꝯfir. vti. ⁊ in. c. ex inſinuati on. de ap. ⁊ vide tex. noͣ. ī. l. lꝫ. de le. i. vbi pꝫ ꝙ ꝓbatio ꝯiecturalis dr̄ euidēs. ⁊ ſi bn̄ ponderat̉ iſte tex. hͦ idē ꝓbat. nā in inſtr̄o iſto nō dicebat̉ a ꝑte ꝓut papa h̓ decidit. ſꝫ ex ꝯiecturꝭ papa dicit hͦ euident̓ apparere ex ſerie inſtr̄i qd̓ bn̄ noͣ. n̄ ſo lū gͦ inſtr̄m aꝑte loquēs induc̄ euidētē ꝓbatōeꝫ ſꝫ etiā ꝯiecturꝭ ⁊ ex tenore inſtr̄i colligit̉ mēs di ſponctꝭ ¶ Nō 2º. ex hͦ ⁊ tex. ibi mēs ⁊ intētio ꝙ in diſpoſitōibꝰ dubijs etiā in donatōe debemꝰ pͦ recurre̓ ad ꝯiecturatā mētē diſponētꝭ nō gͦ fauo re donatōis debemꝰ ampliare maͣꝫ ꝯͣ mētē dōa tōis. fac̄. l. ſemꝑ in ſtipl̓ōibꝰ. ff. de re in. ⁊ rl̓a in obſcurꝭ. li. vi. ¶ No 3. ꝙ laicꝰ in donatōe quaꝫ fac̄ eccl̓ie pōt apponer̄ pactū de ſoluēdo certaꝫ pēſiōeꝫ hē̓dibꝰ. vl̓ ꝙ res donata īcidat ī ꝯmiſſū ſi pacta nō obẜuent̓. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. veꝝ. de ꝯdi. ap. ¶ Nō 4º. tex. ī fi. ꝗ qͦtidie all̓at̉ ꝙ ī ꝯͣcti bꝰ n̄ fit ſtricta int̓pretatio ſꝫ plena. n̄ tn̄ plenior nec pleniſſima. in vltīs v̓o volūtatibꝰ fit plenior ⁊ nō pleuiſſima. in donatōibꝰ vel bn̄ficio fit n̄ ſo lū plena plenior ſꝫ pleniſſima. Ex qͦ noͣ ꝙ legatū n̄ ꝑ oīa ſortit̉ naͣꝫ donatōis. licꝫ. l. ciuilis dicat ꝙ legatū ē q̄dā donatio a teſtatore facta. nā vt vi des h̓ nō fit ita largiſſima int̓pretatio ī legato ſi cut ī donatōe pure facta qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ ē rō diuerſi tatꝭ ẜꝫ doc. int̓ oēs iſtos tres caſꝰ. nā ꝯͣctꝰ īducit obligatōeꝫ ex vtraqꝫ ꝑte. vt in. l. labeo. el. ij. ff. d̓ v̓. ſig. iō dꝫ ẜuari eqͣlitas. vn̄ nō dꝫ fieri ſtricta in terp̄tatio ī fauorē vniꝰ ⁊ in odiū alteriꝰ. nec ni mis larga ſꝫ plena. 2º. caſu .ſ. in legato res diſpo nit̉ in fauorē legatarij tm̄. vn̄ ē qͣſi quoddā bn̄ ficiū. iō fit int̓pretatio largior qͣꝫ in ꝯͣctu. donatō v̓o exercet̉ ꝓ qͣdā liberalitate ⁊ munificētia. vt l. i. ff. de dona. iō p̄ſumēdū ē ꝙ ſicut fuit largꝰ in donādo. ita intellexit v̓ba ſua largiſſime. nā po tuit iſte reſtringere diſpoſitōeꝫ ſi voluiſſet ſꝫ te ſtator qn̄ꝫ impeditꝰ cogitatōe mortꝭ nō valꝫ oīa ſb̓tilit̓ librare. At vltīo ſcias ꝙ ſcd̓m noͣ. dictuꝫ. Inno. id qd̓ dr̄ in bn̄ficijs eſt fiēda pleniſſima ī terp̄tatio dꝫ intell̓i qn̄ alteri nō fit enorme p̄iu diciū. ſꝫ agit̉ ſolū de p̄iudicio ꝯcedētꝭ. vn̄ in p̄iu diciū tertij nō hꝫ locū illa pleniſſima int̓pretatio ⁊ ꝓ hͦ adduco tex. in. l. ij. §. ſi ꝗs a pͥncipe. ff. ne ꝗd in loco pub. ⁊ in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. Itē do aliā limitatōeꝫ vt ꝓcedat in bn̄ficijs nō deuiāti bus a iure cōi. nā oīs receſſus a iure cōi ē odio ſus. ideo dicimꝰ ꝙ diſpēſatōes ſunt ſtricti iuris vt in. c. ꝙ dilectio. de ꝯſan. ⁊ af. ⁊ in. c. i. ⁊. ij. de fi preſb̓. li. vi. ⁊ vide bonā glo. in. c. ordīarij. de of. ordi. li. vi. ⁊ ad maͣm vide qd̓ dixi in. c. olim. de v̓. ſig ¶ In glo. in v̓bo ad ſuꝑiorē. ibi vna pure ⁊ ſine aliqͣ ꝯditōe ⁊ ex his v̓bis colligit̉ pͥmꝰ in tellectꝰ ẜm quē pͦ loco ſummaui. vt intelligamꝰ ꝙ donatōes ſuꝑiores erant pure facte ſine aliqͦ onere ⁊ det̓mīatōe. ſed vltīa donatio in fi. inſtr̄i poſita hēbat onꝰ pēſiōis ⁊ ſuaꝫ certā det̓minati onē annexā. vn̄ clauſula oneroſa in fi. poſita in dubio refert̉ ad vltīam donatōem dūtaxat que hēbat det̓mīatōem ⁊ onus annexū. qꝛ nō eſt ve riſil̓e ꝙ donator voluerit onerare pͥores donati ones ita libere factas. ⁊ ẜm hūc intellectū queꝫ ſeꝗt̉ Inno. pone ſic caſuꝫ. Donator vſus ē his v̓bis. dono monaſterio fundū ticianū. Itē fun dū ſempronianū ⁊ volo ꝙ ex eo ſoluat monaſte riū ꝗn̄qꝫ mihi ⁊ he̓di meo ⁊ ꝙ poſſim ibi haber̄ vſum venādi. vel forte dixit ꝙ ſi n̄ ſolueret ꝗn̄qꝫ ſolidos ꝯpeteret ſibi facultas reducēdi locū in foreſtā ⁊ de hac vltīa cl̓a oneroſa erat dubiū ſed decidit̉ mō p̄dicto ꝑ rl̓aꝫ ſuꝑiorē. Et ex his etiā habes noͣ. limitatōem ad iura q̄ volūt ꝙ cl̓a in fi ne poſita etiā oneroſa reſpicit oīa p̄cedētia etiā ſi ſint diuerſa negocia. vt pꝫ in. c. inꝗſitōi. de ap. illud enī nō ꝓcedit in pluribꝰ donatōibꝰ in eodē inſtr̄o factis. Aduertēdū tn̄ ꝙ hec lr̄a loꝗt̉ qn̄ vltīa donatio hēbat onus annexū ⁊ quēdā det̉ minatōeꝫ incertā. nā hec reddit ꝯiecturā ꝙ cl̓a oneroſa referat̉ ſolū ad vltimā donatōeꝫ onera tā. Si v̓o oēs donatōes eſſent pure facte. nō vi deo tūc rōem qͣre magis cl̓a debeat referri ad p̄cedētē qͣꝫ ad ſuꝑiores ⁊ ſic limitarē hūc intel lectū glo. ⁊ ſummariū pͦ dictū facit qd̓ in ſil̓i noͣ. Bar. in. l. talis ſcriptura. ff. d̓ leg. i. ⁊ qd̓ dixi in c. 2º. reꝗris. de ap. ſcd̓s intellectꝰ colligit̉ ex dc̄is Hoſti. ꝗ intellexit tex. ꝙ in pͥma donatōe fuit di ctū vt illa eſſet libera ⁊ immunis a vexatōe ſecu lari. vnde nō eſt veriſil̓e ꝙ cl̓a oneroſa in fi. po ſita deberet referri ad illā donatōem qꝛ qͦdāmō douator fuiſſet ſibi ꝯͣrius qd̓ nō eſt veriſil̓e. ar. ī l. nō ad ea. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. ⁊ iſte intellectꝰ eſt veriſſimꝰ ⁊ ſentit ſpe. in ti. de inſtru. edic. §. nūc aūt. v̓. Itē accipe. ⁊ potes ex hͦ intellectu ſumer̄ vnā ꝯcluſionē ꝙ vbi plura negocia inſerūtur in eadē diſpoſitōe qͦrū aliqͣ hn̄t ſuas determīatas cl̓as. tūc cl̓a in fi. poſita nō refert̉ ad negocia iaꝫ qualificata. ꝓ hoc quod noͣ. in dicta. l. talis ſcri ptura ⁊ hec noͣ. Si ep̄s in ec ¶Aſtor alib̓. ia qua d̓co ſenſu capl̓i pio loco cōceſſit ꝑcipiebat certos ꝓuētꝰ illos donaſſe videt̉ oēs alios ꝓuē tus p̄ter cathedraticū cedūt pio loco. ⁊ ſi ep̄s cō ceſſit de ꝯſenſu pr̄oni intelligit̉ pr̄onus donaſſe iuſpatronatus. hͦ d̓. In pͥma ꝯſultatio. in 2ª re ſpōſio. ibi nos. ¶ Nō pͦ ⁊ tene menti ꝙ verbuꝫ cōcedo ex ſuo proprio ſignificato non inducit trāſlatōem dominij rei cōceſſe. naꝫ vides hic ꝙ ep̄s dicendo cōcedimꝰ vobis talē eccl̓iaꝫ nō vr̄ ꝯceſſiſſe oē ius qd̓ hꝫ ī ea. ſꝫ ius qͦddā ſingulare vtputa pēſionē vl̓ od ſimile. ⁊ fac̄. c. fi. d̓ p̄ca. ſed vbi n̄ pōt oꝑari tͣnſlatōeꝫ iur̄ ſingulāi tc̄ oꝑat̉ oī modā iure ꝯcedētꝭ tͣnſlatōeꝫ ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝯſentiē do ꝗs donatiōi alicꝰ rei videt̉ ꝯcede̓ ius qd̓ hꝫ ī re ſic̄ pr̄onꝰ ꝯſentiēdo donatiōi ep̄i videt̉ ꝯcede̓ iuſpr̄onatꝰ qd̓ hꝫ ī eccl̓ia pr̄onata. fac̄ qd̓ noͣ. ī. l. gaiꝰ. ff. d̓ pig. ac. ſecꝰ vide̓t̉ vbi ſimpl̓r tace̓t ꝑ. l. ſic̄. ff. ꝗ. mo. pig. vel hyp. ſol. ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. nōne. d̓ p̄ſūp ¶ Noͣ 3º. ꝙ ep̄s qn̄qꝫ ꝑcipit ī eccl̓a īferio ri certā portōeꝫ fructuū ⁊ hͦ ē d̓ iure ſingulai. nā d̓ iure cōi nullā portionē ſibi vēdicat. vt. x. q. iij. c. i. ⁊. c. ij. ⁊. c. ꝯq̄rēte. d̓ of. or. ¶ Ultīo noͣ ep̄m n̄ poſſe ius qd̓ hꝫ ī eccleſia īferiori tͣnſferre ēt ī lo cū piū ſine ꝯſenſu capl̓i ēt ſi illd̓ ius ꝯſiſtat ī p̄ce ptiōe tꝑaliū. ⁊ ē rō. qꝛ ē q̄dā alienaº. iuriuꝫ eccl̓ie quā n̄ fac̄ ep̄s ſine ꝯſenſu capl̓i. vt in. c. ſine exce ptōe. xij. q. ij. An āt valeat ꝯſuetudo ī ꝯͣriū. doc. h̓ ꝙ nō. ⁊ ꝓ hͦ vide tex. cū gl. ī cle. ſi vna. d̓ re. ec. n̄ alie. ⁊ vid̓ qd̓ dixi ī. c. nulli. d̓ re. ec. n̄ ali. ſecꝰ ē ī collatōe eccl̓ie iure tituli. nā ibi pōt p̄ſcribi aſſē ſus ſeu ꝯſiliū capl̓i. vt ī. c. ea noſcit̉. de his q̄ fi. a p̄la. ⁊ rō diuerſitatꝭ. qꝛ ī hͦ cāu n̄ fit alienaº. iuriuꝫ eccleſie ſꝫ ꝯceſſio tēpōͣalis ⁊ neceſſaria. ſꝫ ī cāu pͥ ori ꝯtīgit alienaº. qd̓ noͣ. ¶ In gl. i. ibi qd̓ ſuū ē. ī telligit̉ ꝯceſſiſſe hͦ dc̄m vr̄ ꝯͣ tex. qꝛ ep̄s ꝯcedēdo eccleſiā ſimpl̓r n̄ ꝯcedit qd̓ ſuū ē ſꝫ tm̄ ius ſingu lare ſi qd̓ obtīet ī eccleſia ⁊ qͣre hͦ dicā cū gl. pe. ⁊ ī qͣꝫtū gl. oppōit d̓. l. meuiꝰ. ī. §. vl. dic ꝙ legādo rē alienā vr̄ ī dubio legaſſe eſtīatōeꝫ. qꝛ nullum ius hꝫ ī re legata ad qd̓ poſſꝫ referri legatū. ſꝫ ſi hērꝫ aliqd̓ ius ī re tc̄ illd̓ ſolū vr̄ legare. l. ẜui ele ctōe. ff. d̓ le. i. ita ē h̓ ī pr̄ono. qꝛ ꝯſētiēdo vr̄ ius ſuū ꝯcede̓. vt noͣ. ī fi. gl. In gl. ij. ibi. ꝙ ſi doͣmieit ad hͦ. c. ⁊ ſequēª iura rn̄de ꝙ īdefinita n̄ ſemper eꝗpollet vl̓i. ⁊ plene noͣ. ī. c. vt circa. d̓ ele. li. vi. ⁊ qͣre h̓ n̄ eꝗpollꝫ vl̓i dicā ſtatī ī gl. ſe. ¶ In gl. ī v̓. p̄ter cathedraticuꝫ ibi qͣꝫtūcunqꝫ gn̓alit̓ ⁊cͣ. No ex gl. iūcto tex. ꝙ ep̄s n̄ pōt ex toto eccleſiā a ſe exime̓ ⁊ alt̓i ſubijce̓ ſꝫ ad minꝰ ſemꝑ retinet iura enume̓ata ī gl. vn̄ qꝛ iuriſdictiōem n̄ pōt a ſe ab dicare retinet ī ꝯn̄tiam cathedraticū qꝛ illud ſol uit̉ ī ſignū ſb̓iectōis ⁊ honorē cathedre ⁊ iō ap pellat̉ cathedraticū. nā q̄libꝫ eccleſia tenet̉ dare ep̄o duos aureos ānuatī qd̓ tn̄ ꝗbuſdā locꝭ nō ē ī vſu. de hac maͣ dic vt plene dicā ī. c. cū venera bilis. d̓ cēſi. ⁊ ī fi. gl. gl. n̄ aꝑte ſoluit ꝯͣriū qd̓ poſ ſet formari ꝯͣ tex. qͣre ꝯcedēdo eccleſiā ſimplicit̓ non vr̄ ꝯceſſiſſe oīa iura eccleſie. credo ꝙ hͨ fuit rō d̓cidēdi. nā v̓bū ꝯcedo vt. sͣ. dixi n̄ īportat ex ſe oīmodā tͣnſlatōem dn̄ij iō refert̉ in dubio ad ius ſingulare qd̓ ep̄s hēt ī eccleſia ne ꝯceſſio ex ꝑte ep̄i fie̓t fruſtratōia. ſed qn̄ ep̄s nullū ius ſin gulare ibi obtīet tc̄ eadē rōne ne cōceſſio ſit fru ſtratoria vr̄ ꝯceſſiſſe oēs redditꝰ eccleſie in vſus ꝓpͥos monachoꝝ. qꝛ n̄ apparet rō qͣre magꝭ de beat ꝯcede̓ certa iura qͣꝫ oīa cū oīa ſūt eiuſdē cō ditiōis ⁊ qͣlitatꝭ. ar. ī. c. cū ī tua dioceſi. jͣ. d̓ decīs. ⁊ vid̓ Inno. h̓ ꝗ nitit̉ limitare tex. multꝭ modis. ⁊ īter cet̓a dic̄ ꝙ ſi hec cōceſſio fuiſſet facta archi diacono vel archyp̄ſbytero fuiſſet fc̄a illa īterp̄ taº .ſ. vt eēt ſb̓iecta eis tanqͣꝫ archip̄ſbytero vel archidiacono ⁊ ſic ẜm iura q̄ obtinēt in alijs ec cleſijs ſed religioſi nō hn̄t iura in alijs eccleſijs iō cōceſſio eis ſimplicit̓ facta ītelligit̉ r̄ſpectu r̄d dituū eccleſie vt ſic illos ꝯuertāt ī ꝓpͥos vſus re ẜnata portiōe ꝓ vicario ⁊ mīſtris eccleſie iuxta ea q̄ dixi ī. c. de monachis. d̓ p̄bē. Nā ẜm Inn. donaº. debet īpetͣri ẜm qͣlitates ꝑſonaꝝ donātiū ⁊ eaꝝ q̄ donationē recipiūt qd̓ noͣ. ⁊ fac̄ qd̓ nō. ī ſimili ī. c. fi. de offi. ar. ¶ Nter dilectos Pn̄t hoſpitalarij ī p̄iudiciū ſuum ſe ⁊ domū ſuaꝫ alt̓i religioſe domui ſbijce̓ ⁊ donare h. d. ẜm ītellc̄m gl. ſꝫ exͣ gl. legit̉ alioº. intelligēdo ꝙ iſtd̓ erat hoſpitale pͥuatū. d̓ qͦ. jͣ. pleniꝰ ⁊ qͣtuor ſūt ꝑtes. ī pͥma actoꝝ petiº. ī 7ª ꝓcuratōis ⁊ eoꝝ rn̄ſio. ī t̓tia ibi attēdētes cāe diffiniº. ī 4ª ibi itaqꝫ ꝓteſtaº. ⁊ ip̄iꝰ rō. ¶ Noͣ pͦ quē poſſe intētare di uerſo tꝑe poſſeſſoriū ex diuerẜ cauẜ. Itē ꝙ ſen tētia bis lata ī poſſeſſorio ēt diſſimili n̄ p̄iudicat ī petitōio. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝑ ꝓcuratores pōt fieri ſū miſſio alicꝰ loci ac ēt ſūmiſſio recipi. ¶ Noͣ t̓tio ꝙ alienaº. rei litigioſe valet ī p̄iudiciū alienātꝭ. vn̄ n̄ pōt alienator allegare nullitatē ī ſui fauorē ꝗa ꝓpone̓t fraudē ⁊ turpitudinē ꝓpriā. No 4º. ꝙ ſi in īſtrumēto dr̄ ꝙ oēs de vniuerſitate fecerūt certū ꝗd p̄ſumit̉ ꝙ oēs īterfuerūt licet ꝑ ꝑtē ad uerſam hͦ neget̄ qd̓ noͣ. nā noͣrius nō pōt neceſſa rio in īſtr̄o cōp̄hēde̓ ꝙ oēs de vniuerſitate fue rūt pn̄tes. ſed pͥma frōte credit̉ huic relationi ⁊ aſſerēti ꝯͣriū īcūbit onꝰ ꝓbādi. ⁊ fac̄ ad ea q̄ dixi ī. c. qͣꝫto. de his q̄ fi. a prela. ¶ Noͣ ꝗnto tex. aꝑ tum ꝙ nō audit̉ allegās turpitudīem ꝓpͥā etiā excipiēdo d̓ qͦ. jͣ. latiꝰ. ¶ Noͣ ſexto ꝙ vbi ſimpli citer petit̉ res q̄ ē ſolita hr̄e ꝑtinentias pōt adiu dicari ī ſnīa cū ꝑtinētijs. nā ī libello nulla fuit fa cta mētio de ꝑtinētijs. ¶ Noͣ ſeptīo ꝙ ī acceſſo rijs ⁊ ꝑtinētijs ſnīa pōt eſſe gnͣalis. ¶ Op. ꝯͣtex nā videt̉ ꝙ iſta exceptio ꝙ a paucioribꝰ d̓ capl̓o fuerit facta donatio eſſꝫ admittenda. quia cōclu dit donationem fuiſſe nullam. ad hoc. c. t̓tio lo co. de proba. Solū. Inno. ꝙ hoc non fuit ꝓba tum licet obiectum. nam potuiſſet hoc capitulū ſancti. Allucij allegare nullitatem donatōis vel ex defectu ſolēnitatis vel ex defectu conſenſus capitularis ſed non potuit capitulum allegare periurium vel excōmunicationem eorum qui ī terfuerūt in capitulo. ꝗa tunc allegatur turpitu do ꝓpͥa nec̄ ꝯtēptū alioꝝ. vn̄ licet contēpti potu iſſent ꝓſeꝗ cōtēptū. vt ī. c. ꝙ ſicut. de elec. ⁊ alle gare ꝑiuriū ⁊ excōicationē alioꝝ. ipſi tn̄ ꝗ īterfu erunt capitulo nō poterant hoc allegare quod noͣ. nā ex p̄dictis habes qͣs exceptiones potuiſ ſet ꝓponere vniuerſitas vel ſingulares ad īferē dū nullitatē actꝰ. ¶ In glo. ī v̓bo turpitudineꝫ in fi. glo. in effectu tacite pōit rl̓aꝫ ⁊ exp̄ſſe exci pit tres caſus. Regl̓a eſt ꝙ allegās turpitudīeꝫ ſuā nō audit̉. ſꝫ fallit pͦ vbi v̓tit̉ ꝑiculū aīe. ⁊ noͣ. hūc caſuꝫ gn̓alē qꝛ ꝯp̄hēdit ſb̓ ſe multos caſus. 2º. fallit fauore eccl̓ie hūc etiā noͣ. ſꝫ in ꝯͣriū facit iſte tex. So. nō allegabāt iſti hoſpitalarij turpi tudīeꝫ fauore eccl̓ie ſꝫ fauore ꝑſonaꝝ ne ſb̓ijce rent̉ hoſpitali ſancti ſepulchri. ꝯꝰ caſus fauor̄ li bertatꝭ. ſꝫ in ꝯͣriū fac̄. l. iubemꝰ. C. de liberali cā. vbi p̄iudicat ꝯfeſſio ꝯͣ libertatē. ⁊ ad. l. h̓ alle. dic vt noͣ. in. d. l. iubemꝰ. ⁊ ꝑ glo. in. c. fi. de ꝯfeſ. naꝫ ꝯfeſſio ibi nō emanauit in iudicio liberalis cau ſe ſꝫ in iudicio ad aliud inſtituto. iō audit̉ ibi ꝯͣ ꝯfeſſionē ꝓpͥaꝫ. vn̄ noͣ. dixit Bar. in. l. ſi ꝯfeſſus. ff. de cuſto. re. ꝙ ꝯfeſſio īcident̓ facta non p̄iudi cat ꝯfitēti. ſꝫ oꝫ ꝙ ꝗs ꝯfiteat̉ pͥncipl̓r ꝓpt̓ illd̓ ⁊ ſic. dꝫ limitari dictū Inno. ī. c. qͣlit̓ ⁊ qn̄. el. ij. d̓ accu Exͣ glo. dic̄ Goſ. ꝙ excipiendo ꝗs audit̉ all̓ans turpitudīeꝫ ꝓpͥaꝫ. ſꝫ hͦ ē ꝯͣ iſtū tex. vt dic̄ Io. an. ⁊ bn̄. poſſet tn̄ ſaluari ẜm eū qn̄ exceptio vl̓ tur pitudo eēt talis ꝙ ex toto eliderꝫ ius actoris nil all̓at. eēt noͣbile ⁊ ſigl̓are dc̄m ſi eēt veꝝ ⁊ poſſet adiuuari hac rōe. nā vbi exceptio elidit ius agē di nō dꝫ iudex audire actorē exqͦ notorie fouet iniuſticiā ad hͦ qd̓ noͣ. Inno. in. c. i. de oſ. vica. ſꝫ difficile ē ſuſtinere qͣl̓r iudex dꝫ audire illū alle gātē turpitudīeꝫ ſuā niſi dicamꝰ illd̓ ꝓcede̓ ī no torijs qd̓ noͣ. de maͣ. vide qd̓ plene dixi de ꝯceſ. p̄bē. c. cū ſuꝑ. ¶ In gl̓. ī v̓bo adiudicare. ibi ſibi poterat fieri p̄iudiciū. ex his coll̓r vnꝰ intellectꝰ ad tex. ꝙ ī p̄iudiciū ꝓpͥuꝫ poſſit ſb̓ditꝰ ſe ſb̓ijcer̄ alteri. ſꝫ n̄ in p̄iudiciū p̄lati. ⁊ ſic valuit illa ſb̓miſ ſio ī p̄iudiciū dūtaxat iſtoꝝ hoſpitalarioꝝ ⁊ iſtū intell̓cꝫ tenuit Goſ. ſꝫ ī ꝯͣriū īſurgūt Inn. ⁊ Ho ſti. dicētes ꝙ ſi ille intellc̄us eēt verꝰ papa nō ad iudicaſſꝫ hoſpitale cū ꝑtinētijs ſuis ſꝫ abſtuliſſꝫ hoſpitalarijs facl̓tatē ꝯͣdicēdi qͣꝫtū ī eis ē. vn̄ in telligūt ꝙ iſtd̓ hoſpitale nō erat ſacꝝ nec religio ſuꝫ. ſꝫ p̓uatū tāqͣꝫ aucͣte ep̄i n̄ inſtitutū iō ſine li cētia ep̄i iſti potuerūt illd̓ ſb̓ijce̓ alteri ¶ Sꝫ ꝯͣ hͦ op. de iſto tex. vbi dr̄ ꝙ erat hoſpitale ſancti Al lucij ⁊ ſic ibi erat eccl̓ia. Idē ibi erat r̄ctor ⁊ fra tres. Itē pr̄oni hoſpitalis n̄ euī appellant̉ dn̄i q̄ oīa innuāt locū fuiſſe religioſū ⁊ nō pͥuatū. ſꝫ ip̄i rn̄dēt ad pͥᵐ ꝙ nō erat ibi eccl̓ia q̄ optinꝫ digni tatē eccl̓ie ſꝫ oratoriū deputatū or̄oni ⁊ celebra tōi miſſaꝝ ſicut fere ē ī oībꝰ pallacijs magnatū vel tenēdo ꝙ eēt eccl̓ia ꝯſecͣta dicūt ꝙ hoſpitale denoīabat̉ ab eccl̓ia rōe vicinitatꝭ nō ꝙ eēt ei ac ceſſoriū vel ecōtra. Ad 2ᵐ ꝯͣriū rn̄dēt ꝙ nō erat ibi rector ⁊ frēs tāqͣꝫ collegiū vl̓ ſi erat collegiū erat licitū qꝛ d̓putatū hoſpitalitati. iō ſine aucͣte ſuꝑioris poterāt ibi collegialit̓ eē. vn̄ forte erant ibi inſtituti aucͣte pr̄oni ⁊ obligauerūt ſe ad ꝑpe tuo ẜuiēdū hoſpitali. Ad 3ᵐ ꝯͣriū dicūt ꝙ dicebā tur pr̄oni largo mō ex eo ꝙ hoſpitale erat depu tatū ad ſpūalē vſuꝫ. Ex oībꝰ p̄dictꝭ potes ml̓ta ſingl̓aria noͣre. pͦ ꝙ oratoriū poſitū ī hoſpitali n̄ eſt ſignū necͣio ꝯcludēs ꝙ hoſpitale ſit religioſū nec ſufficit ꝓbare ꝙ ibi aliqn̄ celebrent̉ miſſe. nā vt p̄dixi in domibꝰ magnaꝝ ꝑſonaꝝ qn̄qꝫ cele brant̉ miſſe ī eoꝝ oratorijs. nō tn̄ ex hͦ ꝯcludit̉ ꝙ ille locꝰ ſit ſacer vel religioſus ⁊ n̄ ꝓbat hͦ eē qd̓ ob hͦ ꝯtīgit abeē. vt in. c. ij. de trāſla. p̄la. dic tn̄ ꝙ ſi poſſꝫ ꝓbari ꝙ publice celebrent̉ ibi miſſe ⁊ ꝙ oēs indifferent̉ admittebant̉ hͦ ſignū eſt vt locꝰ ſit publicꝰ. Itē ſi hr̄et cāpanā leuatā in altū. vt puta in cāpanili vl̓ ſil̓e. qꝛ iſta nō ſolēt eē in locꝭ pͥuatꝭ ⁊ ꝓ hͦ qd̓ noͣ. archi. ī. c. nemo. de ꝯſecͣ. di. i. ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. patētibꝰ. de p̓uile. ⁊ qd̓ ibi dixi. vid̓ Fre. ꝯſilio. cvi ¶ 2º. noͣ ex p̄dictꝭ ꝙ denoīatio ho ſpitalis ab aliqͦ ſancto nō ꝯcludit nccͣio locū etꝭ religioſuꝫ vel ſacꝝ. ¶ Iº. nōͣ ⁊ tene mēti ꝙ tenē tes hoſpitalitatē in aliqͦ hoſpitali pͥuato pn̄t iura collegij exerce̓. nā exercēt actū licitū ⁊ piū rōne cꝰ pn̄t ꝯuenire ⁊ collegiū licite ꝯſtituere ⁊ ſibi eli gere rectorē ſindicū ⁊ alia iura collegij hr̄e fac̄ qd̓ noͣt Bar. in. l. i. ⁊ fi. ff. de colle. illi. ⁊ ꝑ Inno in. c. dilecta. de exceſ. p̄la. ⁊ in vtroqꝫ loco plene videas de his collegijs īferioribꝰ ¶ 4º. noͣ ꝙ po teſt ꝗs ſe obligare ad ẜuiendū ꝑpetuo hoſpitali etiā pͥuato qd̓ videt̉ pͥma fronte ꝯͣ noͣ. in. l. cū an tiꝗtas. C. de vſufr. ⁊ in. l. ticia. §. ticio. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. vbi ꝯcludit̉ ꝙ nō pōt ꝗs ꝑpetuo ſuas operas locare cū ſit ſpēs cuiuſdā ſeruitutꝭ ⁊ pōt hͦ admitti fauore ſpūalitatꝭ. uā ẜuire deo nō eſt ẜuitꝰ ſꝫ maxīa libertas. Et noͣ ꝙ dn̄i hoſpitalis pͥuati pn̄t dici pr̄oni rōe ſpūalitatꝭ ad quā depu tatur hoſpitale. ¶ Ultīo noͣ ꝙ multa ſigna de ꝗ bus .sͣ. etiā ſil̓ iūcta nō cōcludūt hoſpitale eſſe re ligioſuꝫ vel ſanctū. non gͦ ep̄s ꝓbādo predicta fundaret intentōem ſuā ꝙ locꝰ eſſꝫ ſibi ſubiectꝰ ⁊ hͨ noͣ qꝛ ſepe oritur qō int̓ ep̄m ⁊ pr̄onū hoſpꝰ talis ſuꝑ ſubiectōe ipſiꝰ ⁊ ꝓpter ātiꝗtitatē hoſpi talis nō pōt ꝓbari an int̓uenerit in ꝯſtructōe au ctoritas ep̄i. ⁊ ſic an ſit pͥuatū vel religioſuꝫ do. An. dicit ꝙ lectura glo. plꝰ plꝫ qͣꝫ lectura Inno ⁊ Hoſti. qꝛ ſi iſtud hoſpitale fuiſſꝫ pͥuatū fruſtra papa reſeruaſſet h̓ ius ep̄i. ſed lectura eoruꝫ pōt ſatis ſuſtineri. nam nō ꝯſtabat h̓ vtꝝ eſſet priua tum vel religioſuꝫ nec de hoc diſputabat̉. vnde papa ne ex gn̄alitate ſnīe ꝗs putaret p̄iudiciuꝫ gn̓atū ep̄o etiā ſi hoſpitale ꝓbaret̉ religioſuꝫ iō ad cautelā proteſtatus fuit in ſnīa de iure ep̄i ⁊ hūc puto veꝝ intellectū. ſi enī ꝯſtitiſſet hoſpita le eē religioſum credo ꝙ a pͥncipio papa repu liſſet petitōem actoꝝ qꝛ non video ꝙ inferiores poſſint qͦqͦ mō ſubijcere locū religioſuꝫ alteri ſi ne licētia ep̄i. vt in. c. ſicut vnire. alle. in glo. Itē ſcias ꝙ vbi hoſpitale eſt pͥuatū ⁊ inſtitutū aucto ritate defuncti ep̄s hꝫ ibi ptātē vidēdi ⁊ inꝗren di an cuncta ẜm volūtatem defuncti ꝓcedant. etiā ſi defunctꝰ hͦ voluiſſet ad hoc alle. aucͣ. de eo cle. titu. in. §. ſi ꝗs edificatōem cū ſequēti ⁊ hͦ re ſpectu forte iſti appellātur pr̄oni ⁊ nō dn̄i. qꝛ n̄ edificauerūt ip̄i ⁊ hͦ reſpectu potuit etiā ius ep̄i reſeruari. ⁊ nūꝗd hoſpitale pͥuatū poſſit viſitari ꝑ ep̄m. vide Fre. cōſilio cēteſimo ꝗnquageſimo o 4 ſexto. al̓s. c. vi. ⁊ nūꝗd poſſit exige̓ a tl̓i hoſpita li iura ep̄alia. vide ꝯſilio. ccxxv. Donatio Poſtolice anqͣgeſi me vl̓ cēteſime quā fac̄ ep̄s cum graui ſue eccl̓ie detrimēto pōt legitīe reuocari nec ēt pōt vltͣ ꝗnqͣgeſimā vl̓ cēteſimā cōferre ēt ceſſan te leſione eccl̓e ſine auctōitate ſuꝑioris. pͦ ꝯſulta tio. in 2º. rn̄ſio ibi inꝗſitiōi. ⁊ ibi pͦ repetit ius an tiquū. 2º. illud declarās ſoluit ꝓpoſitā. q. ibi hͦ. ¶ Noͣ pͦ ibi parrochia ſua. ꝙ dioceſis ep̄i dr̄ eiꝰ parrochia. ad idē. c. i. jͣ. d̓ rapto. ⁊ ad hͦ ſolet mul tū allegari iſte tex. hͦ ꝓbo ab etymologia voca buli. nā parrochia grece idē eſt ꝙ partitio latīe. vn̄ tota dioceẜ ſibi deputata eſt ꝑtita ⁊ diuiſa a dioceſi deputata alt̓i ep̄o. ⁊ ꝓpt̓ hͦ iſte eccleſie in feriores dicūtur parrochiales ꝗa habēt curam partitā ⁊ diuiſam ⁊ certis ꝯfinibus limitatā. Et ex hͦ dicimꝰ ꝙ ꝗlibet de dioceſi eſt parrochianꝰ ep̄i. vn̄ ep̄s ꝯcurrit in cura cū qͦlibet preſbytero parrochiali. vide ad hoc bonū tex. cū glo. in. c. ij. de pe. ⁊ remiſ. li. vi. fac̄. c. iij. de offi. archip̄ſby teri. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Et ꝑ hāc rōnē ep̄s cōſeꝗtur ca nonicā portioneꝫ de relictis factis eccleſijs ſibi ſubiectis. de quo in. c. reꝗſiſti. de teſta. ¶ 2º. no ibi ſi ꝗs ep̄oꝝ. ꝙ iſtd̓ ē p̓uilegiū ep̄oꝝ ⁊ nō infe rioꝝ p̄latoꝝ. nam iura antiqua ⁊ noua ſolū faci unt de ep̄is mētionē vt h̓. ⁊. xij. q. ij. bone rei. et c. ſi ep̄s. Ex qͦ credo īferēdū ꝙ p̄latꝰ īferior ep̄o nō hꝫ hͦ pͥuilegiū. ¶ Noͣ 3º. ibi ſua. ꝙ hͦ pͥuilegiū reſtringitur quādo in ſua dioceſi vult hāc dōa tionē facere. ſecus ſi extra dioceſiꝫ vellet mona ſteriū conſtruere vel eccleſiā conſtructā magni ficare. putat tn̄ Do. An. ꝙ eccleſie exēpte infra ſuam dioceſim pōt hāc donationē face̓ quod ſa tis mihi placet. ꝗa eccleſia exēpta ē in dioceſi li cet non ſit de dioceſi. vt in. c. pe. de offi. or. ⁊ eſt valde vtile ꝗa ſepe ep̄i nolunt magnificare eccle ſiā mēdicātiū q̄ eſt exēpta a iuriſdictiōe ep̄orū. ¶ Noͣ ibi pro ſuis ſepulturis ⁊cͣ. ⁊ tene mēti ꝙ ep̄s pōt ſibi elige̓ ſepulturā exͣ eccl̓iam cathedra lem. nā hic dat̉ facultas ſibi magnificādi illaꝫ ec cleſiam īferiorē ꝓ ſuis ſepulchris ꝗa ibi eligit ſe peliri. Et ex hͦ infero ꝙ ꝗlibet clericus licꝫ ſit re ctor eccleſie poſſit ſibi elige̓ ſepulturā. facit ſimi le in vxore q̄ eligit ſepulturā. ꝗa ꝑ mortē diſſol uit̉ vinculū mr̄imonij carnalis ⁊ ſpiritualis. vt ī c. de vxore. de ſepulturis. Itē in religioſis tātū modo reꝑit̉ ꝓhibitū. nā debēt ſepeliri ī ꝓprijs eorum monaſterijs ſi hoc cōmode fieri poteſt. vt in. c. fi. de ſepul. li. vi. ¶ Item noͣ ibi cōpetēs ſubſidiū. ꝙ ep̄s nō poteſt donare centeſimā vel ꝗnquageſimā niſi eccleſie donatarie ꝯferat cō petēs ſubſidiū .i. ꝙ ex ea portiōe donata ꝯpeten ter ſuſtētari poſſit. ¶ Itē noͣ ibi ſiue plures ſuc ceſſiue. bonū tex. ꝙ vbi donatio ꝓhibetur vſqꝫ ad certā qͣꝫtitatē nō poſſunt fieri plures donati ones ſucceſſiue vſqꝫ ad illā qͣꝫtitatē qͣſi hͦ videa tur in fraudē legis actū. ⁊ facit ad maͣm. l. ſancimus. C. eo. nam donatio ꝓhibet̉ ſine inſinuati on vltra ꝗngētoſ aureos. pone ꝙ ſucceſſiue ꝗs fac̄ eidē plures donationes ⁊ ſimul coaceruate excedūt ꝗngētos aureos nunꝗd exceſſus vale bit ſine īſinuatōe. ⁊ certe dicēdū eſt ꝙ nō. ⁊ opti me ꝓbat̉ h̓ ⁊ vide Spe. e. ti. ī pͥn. vbi hͦ idē ſen tit. vide tn̄ in ſimili bonā limitationeꝫ quā Bar. ponit ī. l. vbi fideiuſſor. ff. de ſolu. ¶ Noͣ ibi ad ep̄alem mēſam vel cathedralē. ꝙ hanc donatio nem pōt ep̄s face̓ non ſolū de bōis expectātibꝰ ad mēſam ſuā ſꝫ ēt ad ip̄am eccleſiam cathedra lem. ⁊ ītellige qn̄ bona ſunt diuiſa īter ep̄m ⁊ ca pitulū tūc donat de mēſa. ꝗa bona ep̄atꝰ tūc ꝑti nēt ad mēſam. ſꝫ vbi bona ſūt cōia īter ep̄ꝫ ⁊ ca pitulum tc̄ oīa dicūtur bona eccl̓ie. ⁊ de illis pōt hāc liberalitatē exerce̓. ¶ Noͣ in v̓bo nā ⁊ ſi ⁊cͣ ꝙ donatio ꝗnquageſime vel cēteſime nō p̄ſumi tur pͥma fronte valde dānoſa eccl̓ie. ep̄s gͦ vſqꝫ ad totā illā qͦtā hꝫ ītentionē fundatā de iure cōi vn̄ aſſerenti cōtrarium incūbit onus ꝓbandi. Noͣ ibi magis pōt ex oſtenſione ⁊cͣ. ꝙ q̄dā ſunt q̄ magis ꝑcipiūtur ex oſtēſione facti qͣꝫ exp̄ſſio ne v̓boꝝ ſicut multa ſunt q̄ magis ꝑcipiunt̉ ītel lectu qͣꝫ elocutione. vt in. l. ratuꝫ. de ſoli. ¶ Nō ex fi. lr̄e ꝙ vltra centeſimā vel ꝗnquageſimā nō poteſt ep̄s qͣꝫtūcunqꝫ abundās aliꝗd donare ſi ne auctōͣitate ſuꝑioris. ſed eſt dubiū ꝗs dicatur ſuꝑior iſto cāu. Inno. dicit ꝙ ſolus papa. Hoſti dic̄ ꝙ iurātes in māibus pape nō diſponūt ſine ip̄ius licētia. ſꝫ iurantes in manibꝰ archiep̄i pn̄t vltra diſpone̓ cū ip̄ius auctoritate. ꝗa ſic̄ iuramē tū p̄ſtitum pape obligat ita iuramētū p̄ſtitū ar chiep̄o ⁊ hͦ cōit̓ tenet̉. ſꝫ hodie oēs p̄lati iurāt in māibꝰ pape de nō alienādo. ¶ In glo. i. ī fi. vl̓ dic poſt Hoſti. ꝙ de tribus q̄rebat̉. pͦ nūꝗd cēte ſima vel ꝗnqͣgeſima pn̄t īdifferent̉ donari ꝑ ep̄ꝫ 2º. ꝗd ſi donatiōes fuiſſent facte ſucceſſiue. t̓tio nūꝗd ep̄s abūdans poſſit donare vltra ꝗnqͣge ſimā vl̓ cēteſimā. ⁊ q̄libꝫ iſtaꝝ qōnum deciditur in lr̄a. At noͣ bn̄ ex hac poſitiōe cāus et ex lr̄a ꝙ graue dānū pōt ꝗs pati ī bonis lꝫ nō ꝯtingat in tota ſubſtātia vel ī maiori ꝑte. nā h̓ in centeſima vel ꝗnquageſima ꝑte pōt ꝯtīge̓ graue dānuꝫ ec cleſie cathedrali. facit ꝓ his q̄ dicā in. c. ſequēti ⁊ hͦ tenebis mēti ꝓpter ſtatuta ad limitationē. c frequēs. d̓ reſti. ſpo. li. vi. ¶ In glo. iij. ibi reno uat̉ ꝑ ſucceſſorē. ⁊ de hoc pōit glo. qōneꝫ nūꝗd ꝯſenſus capl̓i dꝫ īteruenire. dic vt dixi in. c. pa ſtoralis. de his q̄ fiūt a p̄lato. ⁊ concluſio ē ꝙ a pͥncipio nō pōt de nouo conſtruere monaſteriū nec eccleſiam ſecularem conſtructam monaſticꝭ informare regulis ſine conſenſu capl̓i. ⁊ ita ītel ligat̉. c. ſi ep̄s. xij. q. ij. ſed poſtqͣꝫ hec ſūt acta cū ꝯſenſu capl̓i pōt ſolus hāc donationē face̓. quā do tn̄ ē neceſſaria ⁊ intelligātur alia iura. Et in fi. glo. ex hac ſecūda ꝑte habes duas opi. prima fuit Hu. ſecūda Io. ⁊ ſecūda cōiter tenet̉ ꝑ doc vt nō ſolum de redditibus ſed etiā de poſſeſſio nibus poſſit epiſcopus hanc donationē face̓ ꝗn immo expediētiꝰ eſt eccl̓ie donare de poſſeſſiōi bus qͣꝫ ꝑpetuo donar̄ ꝗnqͣgeſimā ꝑtē reddituū ⁊ hͦ opi. multipl̓r ꝓbat̉ in tex. ſi bn̄ pōderat̉. goſ. dicit ꝙ de mēte iuris eſt vt eccl̓ia cathedralis re tineat apud ſe directū dn̄iū reꝝ donataꝝ. Sꝫ vt dicit Io. an. ⁊ bn̄ nō apparet vn̄ Goſ. hͦ college rit qͣſi ſentiat ꝙ ex toto pōt hec donatio fieri qd̓ vr̄ veꝝ. ¶ Sꝫ q̄ro exͣ glo. nūꝗd ep̄s in teſtamē to poſſit̉ hāc donatōeꝫ face̓. doc. tenēt ꝙ nō. ſed int̓ viuos. ꝓ hͦ tex. ibi largiri. facit de teſta. c. ad hec. ⁊. c. qꝛ. nō reddūt aliā rōem diuerſitatꝭ. ſed ego reddo iſtā. nā teſtm̄ porrigit̉ ad tp̄s qͦ nō eſt futurꝰ p̄latꝰ qꝛ morte ꝯfirmat̉. vt in. c. cum mar the. de cele. miſ. gͦ cū tūc nō poſſit diſponere nec nūc in teſtō. ar. in. l. cū ꝗ. ff. de iu. om. iudi. Itē ⁊ 3º. teſtm̄ fit de rebꝰ ꝓpͥis nō de alienis ⁊ adhuc ex magna gr̄a ꝯcedit̉ vt ꝗs poſſit teſtari de re bus ꝓpͥis ꝓpter pͥmā rōem qꝛ refert̉ ad tp̄s qͦ n̄ eſt futurꝰ dn̄s vt dicit glo. noͣ. in. l. illa inſtitutio. ff. de he̓di. inſti. vn̄ nō dꝫ hͦ trahi ad res in ꝗbus hꝫ admīſfratōem tm̄. ⁊ ex pͥma rōe dicit glo. noͣ viij. q. i. in. c. ex his ꝙ papa nō pōt ſibi in vita eli gere ſucceſſorē. Et ex his dic gn̓al̓r ꝙ lꝫ poſſit p̄ latꝰ aliqͣ donare in vita de rebꝰ eccl̓ie iuxͣ noͣ. in c. ceteꝝ. sͣ. e. nō tn̄ in teſtō. vt in dictis iuribꝰ. In glo. in. v̓. poterit. no bn̄ glo. iūcto tex. nā ex tēdit diſpoſitōeꝫ. l. ſancimꝰ. C. de donati. ⁊. c. ſi ſi ꝗs de ẜuis. xij. q. ij. vt donatio q̄libet facta vltͣ modū ꝯceſſuꝫ nō reuocet̉ in totuꝫ. ſꝫ duntaxat vſqꝫ ad debitū modū. nā etiā ſi in diſpoſitōe ſim pl̓r diceret̉ ꝙ donatio vltra debitū modū facta debeat reuocari ꝓut hic dicebat̉. dꝫ enī intelligi ẜm alia iura. ⁊ hͨ glo. cōit̓ tenet̉ lꝫ Phi. aliad ſen tiat dicēdo ꝙ vbi pl̓es ſunt donatōes dꝫ de qͣli bet ſubtrahi certa ꝑs. ar. in. l. ſi tota. C. de inoffi dona. qꝛ vltīa donatio ſimpl̓r nō grauat. Sꝫ in ꝯͣriū eſt qꝛ donatio pͥma ſine grauamīe fuit ſorti ta ſuū effectū. gͦ nō dꝫ reuocari ꝓpter 2ªᵐ ⁊ vlti mā. qꝛ qd̓ legitime factū eſt ⁊cͣ. vt regula factuꝫ legitime. de re. iu. li. vi. Sꝫ vbi pl̓es donationes eſſent ſil̓ facte ſeu nō aꝑꝑet de an̄rioritate. tunc pōt ꝓcedere dictū Phi ¶ In glo. in v̓bo p̄ſcri ptōeꝫ. in fi. no bn̄ hāc glo. ꝙ etiā titulꝰ putatiuꝰ ⁊ coloratꝰ nō ꝓdeſt ad p̄ſcriptōem ꝯplēdā vbi ius reſiſtit. lꝫ p̄ſcribēs erret in iure. Et ꝓ hͦ bonꝰ tex. in. c. dudū. de decimis. hͦ intellige vbi ius eſt cla rū. ſecꝰ aūt vbi ꝓbabilit̉ pōt dubitari de intellc̄u iuris. nā tūc valet p̄ſcriptio. lꝫ erret̉ in v̓o intelle ctu vt eſt tex. valde noͣ. in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſuetu qd̓ eſt ſemꝑ mēti tenēdū. ¶ 2º. noͣ. ex glo. ꝙ er ror facti nō impedit p̄ſcriptōeꝫ lꝫ ius reſiſtat. ⁊ ꝓ hͦ vide bonā glo. in. c. de quarta. de p̄ſcripti. q̄ vult ꝙ titulꝰ habitꝰ a ſolo p̄lato cauſaꝫ dat p̄ſcri bendi ſi recipiēs credat capitulū ꝯceſſiſſe qꝛ tūc errat in facto ⁊ nō in iure. ⁊ ſic limita fi. hꝰ gl̓. dū dicit aliud eſſe in alijs alienatōibus. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ij. sͣ. de his q̄ fi. a p̄la. ¶ Exͣ glo. q̄rit̉ qͣ liter reuocabit̉ donatio facta cū graui leſione ec cleſie. dicit Io. an. ꝙ ꝑ bn̄ficiū reſtitutōis in inte grū. ⁊ ex hͦ ſentit ꝙ donatio tꝫ mero iure. Do. An. dicit hͦ ꝓcedre inqͣꝫtum donatio ſuit facta vſqꝫ ad cēteſimā vl̓ ꝗnqͣgeſimā. ſꝫ ſi vltra tūc fi et ip̄o facto reuocatio qꝛ donatio nō tenuit ⁊ in hͦ bn̄ dicit. ſꝫ etiā puto ꝙ in pͦ caſu nō ſemꝑ do natio teneat. nā ſi notoriū eſſet ꝙ donatio ꝗn̄qͣ geſime vl̓ cēteſime fieret cū graui dāno eccl̓ie n̄ tꝫ ip̄o iure. qꝛ ius reſiſtit donatōi. vt h̓ in pͥn. ⁊ n c. bone rei. xij. q. ij. ꝓcedit gͦ dictū Io. an. qn̄ ex errore ꝓbabili ꝓceſſit donatio cū graui leſione eccleſie qꝛ tūc eſt facta in caſu licito vbi enim ec cleſia errauit ꝓbabilit̓ donatio dꝫ reuocari per reſtitutōem in integrum. RO Pler. oonatorē non ꝑ Uonatio pōt ꝑ hēdē ei qui tacuit ob ingratitudinē do natarij reuocari in caſibꝰ h̓ exp̄ſſis. pͦ ponit dc̄m qd̓ exēplificādo ſpecificat ibi ꝙ ſi. 2º. moderatur ibi qd̓ tn̄. ¶ No pͦ ꝙ ingratitudo eſt maximuꝫ viciū. nā ita p̄ponderat vt donatio ſemel ꝑfecta reuocet̉. ⁊ diffinit ⁊ deſcribit beatꝰ Bernardꝰ in gratitudinē ⁊ dicit ꝙ eſt ventus vrēs ⁊ ſiccans fontē miſericordie ⁊ rorē pietatꝭ ⁊ fructuꝫ gr̄e. ⁊ ꝓuenit hͦ peccatū vt pl̓imū ex ſuꝑbia qꝛ pleriqꝫ putant oīa ſeruitia ſibi debita. ſꝫ ꝯſidera ꝙ licet multis mōis ꝯmittat̉ īgratitudo. nā vt dicit Se neca. ingratus qui nō reddit ingratus qui diſſi mulat ingratiſſimꝰ omniū ꝗ obliuiſcit̉. ⁊ Cicero memorē bn̄ficij oēs oderūt. tamē indiſtincte ex p̄dictꝭ non reuocat̉ donatio. ſꝫ ex tex. hēs qͣtuor caſus in quibus fit reuocatio. primus cū dona tarius violentas manus iniecit in donatorem. ſcd̓s cū atroces iniurias ei inferre p̄ſumpſit. ⁊ in tellige de iniuria v̓bali. al̓s ſuperflueret iſte ca ſus ꝓpt̓ caſum p̄cedentē ⁊ ſequētē. vel ſi donato rē fugauerit ſeu captū tenuerit ar. in. c. nuꝑ. de ſen. excō. Tertiꝰ caſus cū graue dānum rebus donatoris intulit. ⁊ qd̓ dicit̉ graue dānuꝫ dixe rūt quidam qd̓ conſiſtit in tota ſubſtātia vel in maiori ꝑte. ſed Io. an. dicit hoc eſſe arbitrariū. nam poteſt eſſe graue dānum citra maiorē par tem ſubſtantie vt probatur in. c. precedēti. ⁊ ibi dixi. erit hoc ergo arbitrarium ⁊ ad. c. frequēs de reſtitu. ſpo. li. vi. dicendum ꝙ loquit̉ in caſu ſuo .ſ. vt ſpoliatus poſſit repellere ſpoliato. em̄ ſuum. nam non dicitur denudatus ſeu inermis ex particulari dāno. ſed graue damnū bene po teſt pati circa maiorem partem ſubſtantie. quar tus caſus quādo inferre p̄ſumpſit vite pericu lum lꝫ effectus nō ſit ſecutus puta quia p̄para uit venenū vt donatorem perderet vel aliter ſi bi p̄parauit inſidias. vnde pondera iſtum caſuꝫ nō enī reꝗrit̉ ꝙ effectꝰ ſit ſecutꝰ ſil̓e in. c. ꝓ hūa ni. d̓ homi. li. vi. Quītꝰ caſus exͣ tex. eſt ſi nō fuit adīpletꝰ modꝰ in donatōe adiectꝰ ⁊ hētur iſte ca ſus ī. l. fi. C. de reuo. do. ſꝫ credo ꝙ papa hͦ n̄ int̓ ſeruit qm̄ reuocatio illa pͥncipl̓r n̄ ꝯtīgit ꝓpt̓ ingͣ titudinē ſꝫ ꝓpt̓ modū nō ſeruatum ⁊ auctor hic nō intendit proſequi caſus in quibus generalit̓ reuocat̉ donatio ſed cāus dūtaxat īgratitudīs. Addit̉ tn̄ ſextꝰ vel ꝗntꝰ reſpc̄ū lr̄e ſed arbitror ꝙ papa n̄ īterſeruit ꝗa de illo dubitauit videlicꝫ ſi donatariꝰ neglexit ale̓ donatorē īopē. nā ī hac glo. iurꝭ ciuils reꝑit̓ ꝯͣria. nā ī. d. l. fi. dic̄ ꝙ hͨ cā ē ſufficiēs ad reuocādū donatōeꝫ ſed ī. l. ī ꝯdēna tiōe. ff. d̓ re. iu. ſentit donatariū nō teneri ad alē dū donatorē. ꝗa hͦ iure nō ꝓbat̉. ſed Cy. ī. d. l. fi dic̄ ꝙ aut donaº. cōſiſtit ī magna re ſeu qͣꝫtitate. ⁊ hēt locū gl. d. l. fi. ſecꝰ ſi ī parua re ⁊ ē deſtrucº. ſatꝭ eqͣ. nā ille ꝗ donat magna pōt eꝗꝑari pr̄i ſed filius tenet̉ alere pr̄em inopē̓. l. ſi ꝗs. ff. de libe ris agnoſcēdis. gͦ magnā ingratitudinē cōmittit nō ſb̓ueniēdo illi in neceſſitate ſua. ⁊ noͣ bn̄ hoc. ꝗa ſepe accidit ī iſtis mulieribꝰ ⁊ maxīe ſenibꝰ q̄ donāt fere oīa bona ⁊ demū negligūt alimēta ri a donatario. nā vt p̄dixi poterit donatio reuo cari. Secūdo principaliter tene iſtum tex. mēti. quia rigor iuris ſcriptus p̄fertur eꝗtati nō ſcri pte. nā hec donatio reuocat̉ de rigore iuris vt ī tex. ⁊ iſte rigor p̄ualet eꝗtati. de quo in. l. placu it. C. de iudi. ⁊ in. c. fi. de tranſac. ¶ Noͣ ibi do natoris ꝑſona. ꝙ hē̓s donatoris nō reuocat do nationē factā a defuncto ꝓpter īgratitudinē cō miſſam in ꝑſonā ipſius he̓dis. ⁊ eſt ratio ꝗa do natio fit ex mera liberalitate donatoris ⁊ contē platione donatarij nō he̓dis iō ꝯſiderat̉ īgrati tudo reſpectu donatoris non reſpectu heredis. ⁊ idē eſt in reuocatiōe q̄ fit ſeu fieri intētat̉ poſt mortē donatoris ob ingratitudinē cōmiſſam in ipſius ꝑſonā nā merita ⁊ demerita ſunt ꝑſona lia iō nō trāſeunt ad he̓dem. ¶ In glo. i. in fi. hͦ gl. excedit t̓minos lr̄e. nā lr̄a ſolum ꝓſequit̉ re uocationē donatiōis q̄ fit ꝓpt̓ ingratitudinē do natarij ⁊ hos caſus habuiſtis ſupra collectos. ſꝫ donatio quādoqꝫ reuocat̉ ex p̄ſumpta volūta te donatōis ceſſante omni ingratitudine vt ꝓpt̓ natiuitatē filioꝝ ſuꝑuenientē. qn̄qꝫ reuocat̉ qꝛ ē īofficioſa reſpectu filioꝝ exiſtētiū tꝑe donatiōis vt ꝗa effundit pr̄imoniū ſuū donādo nihil vel parū relinquēdo liberis. ⁊ in hac 2ª ſpecie dona tiōis varie ſūt opīones. ꝗa iura ciuilia vno mō loquūtur ⁊ multas opi. ātiquoꝝ īferth̓ Io. an. mihi placet diſtīctio Bar. in. l. ticia. §. īperator. de le. ij. vbi ſic diſtīguit. ꝙ qn̄qꝫ q̄rimus de r̄uo catiōe fiēda ex p̄ſūpta volūtate donatoris. quā doqꝫ ꝑ remediū q̄rele inofficioſi. pͦ cāu aūt ē fc̄a in perſonā liberti vel extranei ⁊ reuocat̉ etiā to tum ipſo iure qͣſi donator hoc tacite ītellexit. vt l. ſi vnqͣꝫ. cum glo. ſua. C. de reuoca. dona. lꝫ gl. h̓ aliter ītellexerit. Aut donatio fuit facta ī ꝑſo nā vniꝰ ex liberis ⁊ tūc nō reuocat̉ in totū ꝓpt̓ natiuitatē filioꝝ. ſed vſqꝫ ad debitū bonoꝝ ſb̓ſi diū .i. vſqꝫ ad legitimā q̄ debet̉ filijs iure nature ⁊ ita ītelligatur. l. ſi totas. C. de īoffi. dona. ⁊ ex hoc infero ꝙ donatio facta monaſterio non re uocatur in totū de ſtricto iure ꝓpter natiuitateꝫ filiorum. quia monaſterium hētur loco filij. Itē ꝗa donatio ē fc̄a ī fauorē aīe q̄ non dꝫ eē minus cara qͣꝫ filius. vt in aucͣ. ſi qͣ mulier. C. d̓ ſa. ſanc eccle. canōizata. xix. q. fi. ſi qͣ mulier. ⁊ ita intelli ge tex. noͣ. cū glo. ī. c. fi. xvij. q. vl. ⁊ hͦ ſentit gl. h̓ dū dic̄ ꝙ ibi donaº. fuit reuocata ī toto iure poli i. iure celi .ſ. ex qͣdā eꝗtate naͣli ⁊ n̄ iure fori. i. ſe cūdū humanas leges. ⁊ hͦ idē ſentit Bar. ī. d. §. īꝑator. ī qͣdā qōne. ⁊ fac̄ qd̓ ip̄e noͣ. ī. l. i. C. de ſa. ſanc. ec. Secūdo cāu dicēdū ꝙ aut donatio fuit fc̄a vni ex liberis ⁊ non reuocat̉ ꝑ illos liberos niſi vſqꝫ ad d̓bitū bonoꝝ ſb̓ſidiū ēt ſi donaº. fue rit īofficioſa re ⁊ ꝯſilio. d̓ qͦ vide tex. ī. l. ſi liq̄at. C. de īoffi dona. Aut fuit donaº. fc̄a alt̓i ⁊ tc̄ ſi li beris ſuis fuit aliꝗd relictū nō reuocabitur niſi vſqꝫ ad debitū iure nature. ad hͦ. l. oīmō. C. de ioffi. teſta. ſi v̓o nihil reliꝗt ⁊ donatio ē īofficio ſa re ⁊ ꝯſilio reuocabit̉ in totū. ar. l. ſi libertus. ff de oꝑis libe. ſi āt fuit inofficioſa re tm̄ ⁊ nō cōſi lio tc̄ nō reuocat̉ niſi vſqꝫ ad debitū iure nature ꝓ hͦ. l. ij. ⁊. iij. C. de īoffi. dona. ⁊ hͦ ſufficiūt ꝓ in tellectu glo. ⁊ ītellige qd̓ dixi de donatiōe facta filio qn̄ donatio tenuit. vtputa ꝗa fuit fc̄a emāci pato vel filiofa. ꝓpt̓ merita ī quo nō inſiſto ſed dicēdū vt noͣ. in aucͣ. ex cā. C. d̓ liberis p̄teritis. ⁊ in aucͣ. ex teſtō. C. d̓ colla. ¶ In glo. ī v̓. reuo cat̉. in fi. dic meliꝰ ꝙ donaº. reuocat̉ qn̄qꝫ ob in gratitudinē donatarij ⁊ agit̉ ꝯditiōe ex. l. fi. C. de reuo. dona. vel ꝯditōe huiꝰ. c. nō āt aget̉ rei vēdicatiōe. ꝗa vt clare colligit̉ ex tex. donaº. nō reuocat̉ ip̄o facto ꝓpt̓ īgratitudinē vt patet ibi de rigore iuris ⁊cͣ. Item ſi donatio eēt reuocata ip̄o fc̄o hē̓s donatoris poſſet illa bona reuocare ⁊ tc̄ poſſꝫ agi ꝯͣ he̓dem donatarij. ar. in. l. ꝯmiſſa ff. d̓ publi. ⁊ in. c. ij. d̓ p̄ſcrip. li. vi. aut donatio re uocatur ex diſpoſitione. l. ſi vnqͣꝫ p̄alle. ⁊ tūc cū reuocatio fiat ip̄o iure ex p̄ſumpta mēte donato ris ageret̉ rei vēdicatiōe. noͣ. Bar. ī. d. §. īꝑator qn̄ reuocat̉ ꝑ q̄relam inofficioſi ⁊ tunc opus eſt p̄mitte̓ q̄relā. vt noͣ. in. d. §. īꝑator. ⁊ per Bar. in l. i. C. de inoffi. dona. ⁊ ſic eſt iſta glo. limitāda et ītelligenda. ¶ In glo. fi. ibi vel ſucceſſores do natarij. vult dice̓ ꝙ ſic̄ hͦ eſt ꝑſonale ex ꝑte dona toris. ꝗa facultas reuocādi n̄ tͣnſit ad ip̄iꝰ hē̓deꝫ ita ⁊ ꝑſonale ex ꝑte donatarij ꝗa n̄ pōt agi ꝯͣ ip̄i us he̓deꝫ ⁊ hͦ vltimū nō colligit̉ ex tex. ſꝫ hētur i. l. fi. C. d̓ reuo. do. tn̄ ille tex. ſolū vr̄ ꝓbare in hēdeꝫ donatōis vt n̄ agat ꝯͣ donatariū vl̓ eiꝰ hē̓ dē ſꝫ aꝑte nō decidit vtꝝ ipſe donator poſſit age̓ ꝯͣ hēdeꝫ donatarij. Sꝫ Io. an. ſentit h̓ ꝙ poſſit ſi igͦrauit īgratitudinē ꝯmiſſā ī vita donatarij l̓ ſi ſciuit ⁊ n̄ habut tēpus ꝯpetēs ad agēdū. ar. ī c. cū ī vet̓i. d̓ elec. ⁊ ī. c. fi. d̓ dila. ⁊ hͦ ibi ſatꝭ placet ar. hꝰ lr̄e q̄ pōderat qn̄ donator tacuit ſꝫ n̄ dr̄ ta cuiſſe ſi ignorauit vl̓ non habuit tēpꝰ ꝯpetēs ad agendū. ⁊ ꝑ hāc rōnē videt̉ idē dicēdū in he̓de donatoris vt poſſit age̓ ꝯͣ donatariū ſic̄ ī ſil̓i dic̄ glo. noͣ. ī. l. fideicōmiſſum. C. d̓ fideicō. ꝙ ſi lega tariꝰ īiuriā ītulit teſtatori ſi teſtator ignorauit in vita poterit ex hͦ age̓ he̓s. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ glo. ī. l. ſo roreꝫ. C. d̓ his ꝗbꝰ vt īdignis. ⁊ ex ill̓ glo. videt̉ inferēdū ꝙ ſi donatariꝰ carnal̓r cognouit vxorē donatoris in vita ſua ip̄o ignorāte in vita ꝙ hē̓s ſuꝰ poterit age̓ ad reuocādū donatōeꝫ qꝛ nō dr̄ tacuiſſe exqͦ ignorauit ī qͦ tn̄ poſſꝫ īſtari qꝛ reuo catio donatōis ē ꝓſecutō īiurie qd̓ n̄ vr̄ tnͣſire in hedē. l. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. d̓ delic. pͥua. pͥᵐ tn̄ vr̄ veri us. ar. hꝰ lr̄e ¶ In eadē gl̓. ibi ꝓpt̓ felloniā pr̄is ⁊cͣ. vt dic̄ Io. an̄. ⁊ bn̄ potiꝰ gl̓. debuiſſꝫ colligere ar. ꝑ ꝯͣriū .ſ. ꝙ he̓s dn̄i nō pōt age̓ ꝯͣ vaſallū ob d̓ lictū ꝯmiſſuꝫ ꝯͣ defūctū ſicut n̄ agit hēs donato ris ob ingͣtitudinē ꝯmiſſaꝫ ꝯͣ defunctū. ⁊ in hͦ ca ſu Io. an̄. diſtīguit vt. sͣ. dixi ꝙ ſi dn̄s ſciuit ⁊ ta cuit nō pōt age̓ eiꝰ hēs al̓s ſecꝰ. Sꝫ qͦ ad ar. glo vtꝝ poſſit age̓ ꝯͣ filiū. dic vt noͣt Bal. de ꝓhi. feu. alie. c. īꝑialē. §. vltīo. vbi dic̄ ꝙ eo caſu qͦ vaſallꝰ pͥuat̉ ip̄o iure puta qꝛ ip̄e alienauit lꝫ dn̄s nō re uocauerit feudū ad ſe hē̓s tn̄ poterit. ſi aūt ip̄o iure nō ꝑdit feudū nō agit̉ ꝯͣ filiū ob delictū pa tris. ⁊ hͦ caſu ꝓcedit ar. gl̓. ⁊ fac̄. l. cōmiſſa. ff. de pub cū ibi noͣ. ⁊. d. c. ij. de p̄ſcrip. li. vi. ¶ Sꝫ h̓ q̄ rit̉ nūꝗd collator bn̄ficij poſſit reuocare collatio nē ob ingͣtitudinē ꝯmiſſam in ip̄iꝰ ꝑſonā ⁊ vr̄ ꝙ ſic. nā collatio bn̄ficij dr̄ dōatio. vt in. c. fi. de of. vica. li. vi. cū ſil̓ibꝰ. gͦ poterit reuocari ob ingͣtitu dinē ꝯmiſſaꝫ ꝯͣ collatorē. Io. an. ⁊ cōit̓ doct. te nēt ꝯͣriū qm̄ collatio bn̄ficij nō eſt ꝓpͥe donatio. nā tenet̉ collatō ex nec̄itate officij ꝯferre. ſꝫ libe ralitas ſolū ꝯſiſtit in cui dādo iuxͣ noͣ. in. c. relatū de p̄bē. vn̄ n̄ noͣt̉ d̓ tanta ingͣtitudīe ſeu vicio iſte ꝗ recipit bn̄ficiū ſpūale ſicut ille ꝗ recipit donuꝫ ex mera liberalitate dōatoris. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. Bar. in. l. abn̄ti. ff. de dona. nec ob. c. fi. de poſtu. vbi clericꝰ pͥuat̉ bn̄ficio aduocādo ꝯͣ eccl̓iaꝫ in qͣ hꝫ bn̄ficiū qꝛ ibi loꝗt̉ tex. de ingͣtitudīe ꝯͣ eccl̓iaꝫ cō miſſa ⁊ n̄ ꝯͣ collatorē. Itē ibi p̓uat̉ bn̄ficio nō aūt r̄uocat̉ collatio. Et noͣ bn̄ p̄dicta. pͦ ꝙ iura ſtricte loquētia de donatōe n̄ hn̄t locū in collatōe bn̄fi cioꝝ. 2º. colligerē ꝙ reuocatio donatōis ob ingͣ titudīeꝫ hꝫ locū dūtaxat in donatōe ꝓpͥe ſūpta ⁊ ideo poſſꝫ nō īmerito attētari ꝙ donatio facta ꝓpt̓ merita p̄cedētia nō reuocet̉ ꝓpt̓ ingͣtitudi nē qꝛ illa n̄ eſt v̓a donatio ſꝫ q̄daꝫ remuneratio iuxͣ ea q̄ dixi. sͣ. ſuꝑ ℟icā ⁊ de hͦ ē tex. in. l. ſi pr̄. §. i. ff. de dona. quē ad hͦ all̓at gl̓. in. l. fi. C. de re uo. dona. lꝫ poſſꝫ colligi ꝯͣriū ꝑ opi. qͦrūdā quaꝫ in. d. ℟ica recitaui. ſꝫ pͥᵐ arbitror veriꝰ ¶ Ultīo q̄ro de noͣbili qōe. ꝗdā baro edificauit monaſte riū ⁊ dotauit demū abbas ⁊ monachi ꝯmiſerūt ingͣtitudinē ꝯͣ illū baronē in caſibꝰ h̓ exp̄ſſis. nū ꝗd reuocabit̉ iſta donatio. ſpe. ponit qōeꝫ. e. ti. §. i. v̓. ꝗd ſi baro. Et refert duas opi. pͦ ꝙ ſic ⁊ ꝙ ob hͦ mōaſteriū deſtruet̉ ſicut in ſil̓i videmꝰ ꝙ a liqn̄ ciuitas ſb̓mittit̉ aratro ꝓpt̓ delictū ciuiū iuxͣ plene noͣ. ꝑ Bar. in. l. aut facta. ff. de pe. ⁊ dixi ī c. dilectꝰ. jͣ. de ſimo. Itē ciuitas pͥuat̉ dignitate ep̄atꝰ ꝓpt̓ delictū ciuiū. vt in. c. ita nos. xxv. q. ij. Itē theorica cōis gl̓. eſt ꝙ delictū p̄lati ⁊ capl̓i nocet eccl̓ie. vt noͣ. in. c. ij. de ordi. cogni. ⁊ in re gula delictū. de re. iu. li. vi. fac̄. l. iubemꝰ nullā na uē. C. de ſacro ſan. eccle. Alia opi. eſt ꝙ mona ſteriū n̄ deſtruet̉. ſꝫ repellent̉ ꝑſone ⁊ alij īſtituē tur ⁊ hͨ opi. ē verior ⁊ eꝗor ⁊ ſic potiꝰ puniāt̉ ꝑſo ne qͣꝫ eccl̓ia. ar. c. romana. in fi. de ſen. excō. lib. vi. ⁊ cū hac opi. trāſit ibi ſpe. hāc qōe m poſſumꝰ adduce̓ gn̓al̓r ad donatōꝫ factā eccl̓ie. nūꝗd ob ingͣtitudīeꝫ p̄lati ⁊ capl̓i veniat reuocāda. ſꝫ ī hͦ āpliꝰ n̄ inſiſto qꝛ depēdꝫ ab alia qōe ml̓tū ꝓlixa nūꝗd delictū p̄lati ⁊ capl̓i nocꝫ eccl̓ie dicēduꝫ ē vt plene dixi ī. c. i. de dolo. ⁊ ꝯtu. ⁊ ī. d. c. dilectꝰ. de ſimo. ¶ De peculio clericorum ℟ica. ¶ Sup̄ viſū eſt de donatōibꝰ. ſꝫ qꝛ dubitari po terat nūꝗd clerici pn̄t donatōes face̓ de eoꝝ pe culio merito ſuppoſuit hāc ℟icā. ⁊ ſcias ꝙ pecu liū capit̉ ml̓tꝭ mōis ⁊ qͦ ad ꝓpoſitū dr̄ pr̄imoniū ip̄oꝝ clericoꝝ. vn̄ ſepe capit̉ peculiū ꝓ pr̄imonio alicꝰ. ⁊ dr̄ peculiū a pecunia ⁊ eſt nomē diminu tiuū qͣſi ꝑua pecunia. ⁊ pecunia dr̄ a pecudibus vl̓ pecoribꝰ. ⁊ iō ꝗcꝗd antiꝗ hēbāt ꝯſiſtebat ī pe cudibꝰ .i. q. iij. in. c. totū. ⁊ credo ꝙ iſtd̓ vocabu lū diminutiuū fuit attributū clericꝭ qꝛ vt pl̓imuꝫ nō hn̄t āpla pr̄imonia. qn̄qꝫ peculiū ſumit̉ ſtri ctiꝰ ⁊ ꝓpͥe dr̄ pecunia quā hꝫ exn̄s in ptāte alte riꝰ vt filiuſfamilias vl̓ ẜuꝰ. Et ſcias ꝙ reꝑit̉ in qͣ druplici ſpē. nā ē peculiū caſtrēſe qͣſi caſtrēſe ꝓ fecticiū ⁊ aduēticiū. caſtrēſe ē qd̓ filiuſfa. acꝗrit ī caſtris .i. ī bello ⁊ de illo pōt diſpone̓ tāqͣꝫ pr̄fa milias. qͣſi caſtrēſe ē qd̓ acꝗrit filiꝰ ī aduocatōe. nā aduocati qͣſi militāt. l. aduocati. C. de aduo. di. iu. ⁊ idē ē ī oī officio publico ⁊ iſtd̓ iudicat̉ vt caſtrēſe peculiū. ꝓfecticiū ē qd̓ filio obuēit ex bo nis pr̄is ſic dc̄m qꝛ ꝓficiſcit̉ ex bōis pr̄nis ⁊ iſtd̓ n̄ acꝗrit̉ filio. Aduēticiū ē qd̓ aduēit filio aliūde puta ex donatōe vl̓ ex ſucceſſiōe vl̓ ex īduſtria ſua vl̓ ex ꝓſꝑa fortuna. ⁊ ꝓpͥetas hꝰ peculij acꝗ rit̉ filio. vſufructꝰ acꝗrit̉ pr̄i ī vita. ⁊ de his vide in ſpe. ī ti. de dona. §. i. v̓. ꝗd ſi de pecl̓io. ⁊ ſequē tibꝰ. ⁊ ibi hēs vtꝝ ī dubio filiꝰ p̄ſumat̉ acꝗſiuiſſe ex bōis pr̄nis an̄ ex īduſtria vide noͣ. gl̓. i. l. cuꝫ oporteat. C. de bo. qꝫ li. In clerico v̓o aduertē dū. nā vidēt̉ ſolū differre a laicꝭ ī pecl̓io aduēti cio ⁊ intell̓e de clericꝭ filijſfamilias. nā ꝑ clerica tū n̄ eximit̉ a ptāte pr̄na ī tꝑalibꝰ lꝫ gl̓. aliud ſen ẜit ⁊ minꝰ bn̄ ī. c. īdecoꝝ. d̓ eta. ⁊ qͣli. ſꝫ Inn. tꝫ ibi pͥᵐ ⁊ doc. cōit̓ ⁊ ꝓbat̉ ī. c. ꝑ venerabilē. ꝗ fi. ſūt le. vbi ē ſpēale ī ep̄o ⁊ ꝓbat̉ ī aucͣ. ꝯſtitutio q̄ d̓ di gnitatibꝰ liberat a pr̄na ptāte vbi ſoluꝫ fit mētio de ep̄atu. fac̄ ī ar. c. ſi ānū. de iudi. li. vbi dr̄ ꝙ in ſpūalibꝰ filiꝰ n̄ ē ſb̓ ptāte pr̄is. ſecꝰ gͦ ī tꝑalibus. vn̄ dicēdū ē de ſpēbꝰ iſtiꝰ peculij ī clerico ſicut in laico ſꝫ ī aduēticijs ſecꝰ ē. nā illd̓ qd̓ eſt caſtrēſe vl̓ qͣſi caſtrēſe in laico ē aduēticiū ī clerico qꝛ ac ꝗrit̉ ſibi peculiū aduēticiū etiā qͦ ad vſufructuꝫ vt ē tex. noͣ. ī aucͣ. p̄ſb̓ros. C. de epi ⁊ cle. noͣ. Ho ſti. ⁊ cōit̓ doc. in. c. qꝛ. jͣ. ti. ꝓx. qd̓ bn̄ noͣbis. Itē peculiū caſtrenſe vel quaſi pōt dici in clerico qd̓ prouenit ex beneficio ſpirituali. ⁊ hoc eſſet verū tenēdo opi. ꝙ clericꝰ faciat fructꝰ ſuos iuxͣ noͣ. ī c. pn̄ti. de offi. ordi. li. vi. ſꝫ tenēdo ꝯͣriā opi. q̄ mi hi plus placet pōt appellari peculiū ꝓfecticiū ⁊ iudicari dꝫ vt ꝓfecticium. Queſtigan dū. Queſitū a rectore eccl̓ie tꝑe ꝓmotiōis nihil hn̄te p̄ſi mit̉ d̓ bōis eccl̓ie q̄ſitū Nō I pͦ ꝙ pauꝑtas n̄ īpedit nec ex cuſat qͦ minꝰ cl̓icꝰ poſſit ꝓmoue̓i ad bn̄fiᵐ lꝫ ali ud ſit ī tutore. vt īſti. d̓ excu. tuto. ī fi. vide gl. xij. q. iij. ī. c. i ¶ Itē noͣ ꝙ ꝗcꝗd acꝗrit clericꝰ bn̄fi ciatꝰ nil pr̄imonij hn̄s p̄ſumit̉ acꝗſiuiſſe ex bn̄ ficio. ſil̓e ī vxore q̄ p̄ſumit̉ acꝗſiuiſſe aliquid ex bōis mariti. l. ēt. C. d̓ dona. īter viꝝ ⁊ vxo ¶ Nō ibi eē dꝫ tex. qͣſi exp̄ſſum ꝙ res acꝗſita ex pecu nia eccl̓ie ꝑ talē admīſtratōeꝫ efficit̉ eccl̓ie lꝫ cle ricꝰ emerit noīe ꝓpͥo. nā ſi em ſſꝫ hͦ noīe eccl̓e n̄ oporte̓t īueſtigare vtꝝ habuit ꝓpͥuꝫ vl̓ ne. loꝗt̉ gͦ qn̄ fraudulent̓ emerit noīe ꝓpͥo. ⁊ ſic tex. iſte pōit cāuꝫ ſpēalē ī eccleſia. nā regularit̓ ꝯͣ ꝗa res ēpta ex pecūia mea nō ē mea. vt videbis latiꝰ. jͣ. l. c. īꝗrēdū. lꝫ Hoſt. dicat ibi ꝙ ī eccleſia nō ē tex exp̄ſſus ſꝫ vt dixi h̓ videt̉ tex. ⁊ ad idē. c. i. jͣ. ti. ꝓ xi. ¶ Inglo. fi. ī fi. noͣ glo. ī eo ꝙ vult ꝙ iſte tex nō iudicat p̄ſūptōeꝫ iurꝭ ⁊ d̓ iure vt nō admittat ꝓbatōeꝫ ī ꝯͣriū. vn̄ pot̓it ꝓbari ꝑ hēdeꝫ cleici ꝙ lꝫ non habuerit pr̄imoniū lucͣtꝰ fuit ex artificio puta qꝛ erat doctor vl̓ bonus ſcriptor vel ꝗd ſi mile. nā iſta acꝗſita ex īduſtria ꝑſone n̄ acꝗrūt̉ eccleſie. vt ī. c. qꝛ nos. d̓ teſta. ⁊ vide d̓ hͦ qd̓ latiꝰ dicet̉ ī. c. iij. jͣ. e. ¶ Sꝫ ꝯͣ h̓ ⁊ tex. op. d̓. l. ſi defun ctus. C. arbitriū tutele. vbi habet̉ ꝙ curator ſeu tutor p̄ſumit̉ acquiſiuiſſe nō ex bōis pupilli ſeu minoris ſꝫ ex ꝓpͥa īduſtria ſeu ꝓſꝑitate fortune gͦ idē dicēdū ī clerico. So. tutor vel curator ē tē poralis ⁊ tenet̉ redde̓ rōneꝫ admīſtratiōis nec hꝫ ita liberā admīſtrationē ſic̄ clericus. Iteꝫ tu tor vel curator licite negociat̉ q̄ oīa ceſſant ī cle rico. nā clericus nō debꝫ negociari. jͣ. ne cle. vel mo. ꝑ totū. vn̄ ſi p̄ſume̓mus negociatōeꝫ p̄ſume̓ mus delictū qd̓ nō ē fiēdū. eadē rō ē ī vxore. nā ſi nō p̄ſumemus ꝙ ex bōis mariti acꝗſiuerit p̄ ſumē̓tur ꝙ turpit̉ aliūde q̄ſierit. vn̄ quēadmo oīa bona ſūt mariti carnalis. l. dote ancillā. C. d̓ rei vēdi. ita bona eccleſie ſūt eccleſie ip̄ius ideo ſemꝑ p̄ſumimus ꝓ dn̄o tn̄ vt dixi iſte p̄ſūptiōes admittūt ꝓbōnes ī ꝯͣriū. ¶ Quid ſi vxor hēat multa bōa exͣ dotē ⁊ maritus erat īops certe po tuit q̄re̓ ex fructibus bonoꝝ ſuoꝝ ſic̄ dicimus d̓ clerico habēte pr̄imoniū vel artificiū. ¶ 2º. op. ꝯͣ tex. ī eo ꝙ loꝗt̉ de ꝓmoto ad ordīeꝫ. nā ꝯſtitu tus ī ordīe nō hꝫ admīſtratōeꝫ eccleſie gͦ nō dꝫ p̄ſumi ꝙ acꝗſiuerit ex bonis eccleſie. Sol. doc. exponūt tex. ⁊ bn̄ ibi ordinē .i. beneficiū vel titu lū vel ī admīſtrationē vt colligit̉ ex ſequētibus. nā occaſiōe ordīs hꝫ hn̄fiᵐ. ſecꝰ dicūt ſi bn̄fiᵐ ē ſimplex ꝗa tē̄ nō eēt p̄ſumpº ꝓ eccl̓ia. allegāt. c. reꝗſiſti. ī fi. d̓ teſta. Sꝫ aduerte qꝛ hͦ dc̄m nō vi det̉ fundatū rōe. nā quēadmodū rōe admīſtra tiōis eccl̓ie p̄ſumit̉ ꝙ retor eccleſie acꝗſiue̓it ex bōis eccleſie ita rōe admīſtratiōis bonoꝝ bene ficij p̄ſumi dꝫ ꝙ acꝗſiuerit ex bōis bn̄ficij. nā ea dē rō ibi ē ī vtriſqꝫ. ⁊. c. reꝗſiſti. nihil fac̄. loꝗtur n. nō ī emptꝭ ſeu acꝗſitꝭ ꝑ clericū ſed ī relicto ſibi facto. vtꝝ p̄ſumat̉ relictū factū ītuitu eccl̓ie an̄ ī tuitu ꝑſone. ꝗa ſi hꝫ bn̄ficiū ſimplex in eccleſia p̄ſumit̉ ꝙ ītuitu ꝑſone niſi velis ſaluare dc̄ꝫ Io an. ⁊ doc. tenēdo glo. ī. c. pn̄ti. d̓ offi. ordi. li. vi. q̄ dic̄ ꝙ ſimplex bn̄ficiatꝰ fac̄ oēs fructꝰ ſuos in vita ⁊ ī morte. ſꝫ illa opi non ꝓbat̉ iure vt plene dico in repetitiōe. c. cū eſſes. de teſta. idē dic ī vi cario qd̓ ī rectore aut ē ꝑpetuus aut tēporalis ⁊ tūc diſtīgue ꝑ ſupradicta. De ēptꝭ ꝑ pͥ Reſbite r acuo bos eccl̓ie dꝫ īſtr̄m ꝯfici noīe eccl̓ie al̓s dꝫ Platꝰ ab admīſtratiōe remoueri. h. d. ¶ Roͣ pͦ ibi p̄ſbyl̓. ꝙ p̄ſbyt̓ dr̄ tene̓ dioceſiꝫ. ⁊ ſi vis ītelli ge̓ d̓ p̄ſbytero ꝓpͥe expone dioceſim .i. parrochi am. qꝛ dioceſis ꝓpͥe ē ī gubernatōe ep̄i. ī. c. ſi ep̄ſ d̓ offi. ordi. li. vi. ſꝫ pōt expōi p̄ſbyt̉ .i. ep̄s. ⁊ tūc v̓bū dioceẜ ſtat ꝓpͥe ⁊ tc̄ colligit̉ ꝙ ep̄s pōt voca ri p̄ſbyt̓ nec dꝫ ex hͦ d̓dignari qm̄ ē nomē digni tatꝭ. nā p̄ſbyt̓ grece latīe idē ē qd̓ ſenior nō ꝓpt̓ etatē decrepitā ſic dr̄ ſꝫ ꝓpt̓ reuentiā dignitatꝭ. ⁊ eſt tex. ī. c. clericos. xxi. di. vn̄ oliꝫ ī primitiua ec cleſia ep̄i ⁊ ſacerdotes parit̓ appellabant̉ p̄ſby teri. ꝗnīmo Petrꝰ apl̓us lꝫ papa eēt pl̓ies ſcri bebat ſe p̄ſbyteꝝ. lxxxxiij. di. legimꝰ. lxxxxv. di liꝫ. ⁊ pl̓ies reꝑies ī iure ꝙ p̄ſbyt̉ appellat̉ ep̄s. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ex pecūia illiꝰ p̄ſumit̉ res ēpta cuiꝰ nōie īſtr̄m ēptōis ꝯfectū ē. vn̄ vt appareat rē eē ēptā ex pecūia eccl̓ie mandat̉ vt īſtr̄m fiat noīe eccleſie. Itē noͣ ꝙ p̄latꝰ nō ē dn̄s fructuū bn̄ficij ſui. nā ſi efficeret̉ dn̄s poſſꝫ acꝗre̓ ſibi ex redditi bꝰ ẜm libitū cuiꝰ ꝯͣriū h̓ decidit̉. ⁊ ī. c. īꝗrēdū. jͣ. e d̓ qͦ pleniꝰ dicet̉ ī. c. fi. jͣ. e ¶ Nō ꝙ quēadmodū p̄latꝰ alienās iā acꝗſita ꝑ eccleſiam dꝫ ab admi niſtratōe pͥuari. vt ī. c. monemꝰ. xij. q. ij. ita ⁊ ſi fraudat eccl̓iam ī acꝗrēdo vt ꝗa acꝗſita ex red ditibꝰ eccleſie appropͥat ſibi vel alt̓i. Et h̓ cadit. qͣ quā formāt doc. ī. l. ꝗcꝗd. C. arbi. tute. ꝗdā vo lebāt relinq̄re eccl̓ie certū ꝗd. p̄latꝰ īduxit teſta torē vt relinq̄ret ſibi potiꝰ qͣꝫ eccleſie nūꝗd p̄la tus teneat̉ eccleſie ad ītereē̓. ⁊ ꝗdā dixerunt ꝙ ſic ꝑ illā. l. ꝗcꝗd Cy. ibi formādo queſtionem in tutore. diſtinguit ꝙ aut blādo ſermone induxit teſtatorem ad relinquēdū ſibi ⁊ non tenet̉. ar. ī l. fi. ſi quis aliquē teſtari ꝓhibuerit. vbi pꝫ ꝙ nō cōmittit delictū is ꝗ blādis v̓bis īducit teſtato rem ad ſibi relinquēdū. aut dolo ſeu fraude ⁊ tc̄ tenet̉ eccleſie ad ītereſſe. ¶ Noͣ hāc deciſioneꝫ qꝛ in ꝯͣriū poſſꝫ induci tex. cū gl. xij. q. iiij. ꝗcūqꝫ nam ſi prelatus potuit acquirere eccleſie ⁊ ne glexit ſeu potius voluit ſibi querere tenetur ec cleſie ad intereſſe ita dicit ibi glo quā noͣ. argu. dicte. l. ꝗcꝗd. ſꝫ diſtinctio Cy. vr̄ multū equa vt ceſſante dolo nō teneatur cū perſonam ſuaꝫ qs teneat̉ p̄ferre cūctꝭ. ar. c. petitio. de iureiurā. ⁊ de pe. di. ij. hec que de qͣlitate. ¶T Intus. ꝯſecratōeꝫ ſuaꝫ Queſita per ep̄m ſunt eccl̓ie relinquēda. hͦ. d. Idē dic in alio p̄lato pꝰ ꝓmotōeꝫ ſuā. nā tex. iſte pōt intell̓i de ep̄o. ⁊ tūc v̓bū ꝯſecͣtōis ſtat ꝓpͥe ⁊ v̓bū preſb̓r dꝫ exponi .i. ep̄s ꝑ ea q̄ dixi in. c. p̄cedēti. 2º. pōt intell̓i in qͦlibꝫ rectore eccl̓ie. ⁊ tūc preſb̓r ſtat ꝓ pͥe ⁊ v̓bū ꝯſecͣtōis dꝫ exponi .i. ordīaiōis ſeu pro motōis. qꝛ ꝓpͥe ep̄s ꝯſecrat̉ ⁊ preſb̓r ordīat̉. vt ī c. i. de ſacͣ vnctꝭ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ Nōͣ ibi relinqͣt ꝙ p̄latꝰ nō pōt in vltīa volūtate relinq̄re bona acꝗ ſita intuitu eccl̓ie ad hͦ. c. qꝛ ⁊. c. relatū. de teſta. ¶¶ Sꝫ h̓ q̄rit̉ de noͣbili qōe qͦtidiana mortuo p̄ lato ſepe orit̉ qō int̓ ſucceſſorē bn̄ficii ⁊ he̓dē p̄la ti defuncti ſuꝑ bonis acꝗſitꝭ ꝑ p̄latū ⁊ vt ꝓcedat qō dꝫ intell̓i qn̄ nō aꝑꝑet noīe eccl̓ie bona fuiſſe acꝗſita ſꝫ ſimpl̓r p̄latꝰ emit noīe ꝓpͥo. vtꝝ ſit ī du bio iudicādū ꝓ he̓de an ꝓ eccl̓ia. In hac. q. mul te fuerūt opi. nā Goſ. tenuit ꝙ poſſeſſor defēdē dus ē in poſſeſſiōe ⁊ ſic agēti incūberꝫ onꝰ ꝓbā di ꝑ tex. xij. q. v. c. i. alij diſtīxerūt an p̄latꝰ fec̄ in uētariū vl̓ ne ī pͦ caſu vltra ꝯp̄hēſa in īuētario p̄ ſumat̉ ꝓ hē̓de ar. ī. l. fi. C. de iur̄ delib. 2º. caſu p̄ ſumit̉ ꝓ eccl̓ia qꝛ p̄latꝰ fuit in culpa in n̄ ꝯficiēdo īuētariū ⁊ vtēdo ꝓmiſcue rebꝰ ꝓpͥis ⁊ eccl̓ie ar. xij. q. i. ſint manifeſte. Alij al̓r Io. an. fac̄ h̓ tria mēbra aūt ꝯſtat p̄latū aliꝗd hūiſſe tꝑe ſue ꝓmo tōis. aut ꝯſtat ꝙ nihil hēbat. aut dubitat̉. Prīo caſu dic̄ p̄ſumēdū ꝓ poſſeſſore. ⁊ iō ſi he̓s eſt in poſſeſſiōe illoꝝ bonoꝝ eccl̓ie incūbitonꝰ ꝓbādi ꝙ de redditibꝰ eccl̓ie fuerīt acꝗſita ⁊ ꝓcedit hͦ ca ſu opi. Gof. 2º. caſu cū nihil hūerit tꝑe ꝓmotōis p̄ſumēdū eſt ꝓ eccl̓ia. vt in. c. i. sͣ. e. poſſꝫ tn̄ ẜꝫ eū hēs ꝓbare ꝙ ex artificio vl̓ aliūde intuitu ꝑſone illa bona acꝗſiuerit ſibi tn̄ incūbit onꝰ ꝓbādi qͣſi eccl̓ia hēat intētōeꝫ fundatā ex p̄ſūptōe iurꝭ cōiſ 3º. caſu cū dubitat̉ dic̄ idē vt p̄ſumat̉ ꝓ eccl̓ia po terit tn̄ ꝓbare hē̓s p̄latū illa vl̓ alia bona hūiſſe tꝑe ꝓmotōis ⁊ cū hac diſtinctōe tnͣſeūt cōit̓ doc. ⁊ vr̄ ī facto ꝯſuluiſſe do. car. vt refert ī. c. cū in of ficijs. jͣ. ti. i. vbi vide de hac maͣ ꝑ Inn. ego latiꝰ hūc articulū examīo ī r̄petitōe. c. cū eēs. jͣ. ti. ꝓx ⁊ ī dubio credo ꝙ hͨ diſtīctio Io. an. nō ſit vſqꝫ qͣqꝫ v̓a. nā ꝯͣ pͥᵐ m̄bꝝ vr̄ tex. noͣ. cū gl̓. exp̄ſſa. xij. q. iiij. c. i. vbi dr̄ ꝙ ſi p̄latꝰ aliqͣ acꝗſiuit p̄ſumit̉ parit̓ acꝗſiuiſſe ex bonis pr̄ionialibꝰ ⁊ eccl̓ie. vn̄ dꝫ fieri diuiſio int̓ eccl̓iaꝫ ⁊ he̓dē ẜm qͣꝫtitatem pr̄imonij ⁊ taxatꝭ bn̄ficij. nā ſola poſſeſſio he̓dis vl̓ eccl̓ie nō hꝫ infice̓ hāc p̄ſūptōeꝫ iurꝭ. ⁊ idē ſen tit Inno. ī. d. c. cū ī officijs. Itē ꝯſidera ꝙ illud pͥᵐ mēbꝝ n̄ pōt alia rōe ꝓcede̓. ꝗd enī ſi pr̄imo niū erat ita tenue vt nullo mō ex fructibꝰ illa bo na potuiſſēt acꝗri idē dic ī eccl̓ia. ꝗd enī ſi bn̄fici um fuit ita tenue vt vix ſuffice̓t ad alēdū recto rē ⁊ pr̄ioniū erat ita āplū. ſic etiā 2ᵐ mēbꝝ īdiſtī cte nō ꝓcedit. nā pone ꝙ p̄latꝰ n̄ hēbat pr̄ionia lia erat tn̄ doctor excellēs ⁊ ex doctrīa ml̓ia luc̄ bat̉. nā qͣre hͦ caſu debeamꝰ potiꝰ p̄ſume̓ ꝓ eccl̓ia qͣꝫ qn̄ hēbat pr̄imoniū n̄ apꝑet. iō cū ſepe longe maior ſit īduſtria qͣꝫ ſit facl̓tas pr̄imonij ad ꝓbā dū ꝙ bona fuerūt acꝗſita īduſtria ꝑſone. ſꝫ ſuffi cerꝫ ꝓbare ꝙ p̄latꝰ ml̓ta lucͣbat̉ ex īduſtria ꝑſōe ⁊ tūc idē ſit p̄ſumēdū ſic ī caſu qn̄ hēbat pr̄imo niū. nā ſil̓iū eadē dꝫ eē rō ī. c. cū dilecta de ꝯfir. vti. vl̓ īuti. ⁊ ī. l. n̄ pn̄t ff. de legi. 3ᵐ mēbꝝ etiā nō ꝓcedit ſimpl̓r. ſꝫ al̓r eēt ſb̓diſtīguēdū. vn̄ ꝯplectē do totā maͣꝫ diſtīguo ſic. ꝙ aūt ꝯſtat p̄latū hūiſ ſe pr̄ioniū aūt n̄ ꝯſtat aut dubitat̉. Et hͦ vltīo ca ſu ſb̓diſtīguo ꝙ aut dubitat̉ vtꝝ hūit bona ex ꝙ bꝰ potuerit acꝗrer̄ illa de ꝗbꝰ ē ꝯtētio. aut n̄ ha buerat illa bona tꝑe ſue ꝓmotōis de ꝗbꝰ ē ꝯtētō pͦ mēbro p̓ncipali ſi ꝯſtat ex ꝗbꝰ emit illa bona. tūc nō eſt qō qꝛ illiꝰ erūt ex cꝰ redditibꝰ acꝗſita fuerūt. vt ī. c. īꝗrēdū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. jͣ. e. aut dubitat̉ qꝛ ꝓmiſcue vtebat̉ pr̄imonio ⁊ rebꝰ eccl̓ie. ⁊ tūc ſi pr̄imoniū erat ſufficiēs ad acꝗſitōeꝫ illoꝝ bo noꝝ. eccl̓ia v̓o n̄ nec ī totū nec ī ꝑtē. ⁊ tc̄ p̄ſumit̉ ꝓ he̓de qꝛ ceſſat hͦ caſu p̄ſumptio. c. i. sͣ. e. ⁊ tex. xij. q. iiij. c. i. aut eꝯͣ qꝛ eccl̓ia ſolū erat ſufficiens. pr̄imoniū v̓o tenue ſeu īduſtria ꝑſōe. ⁊ tc̄ p̄ſumē dū ꝓ eccl̓ia vt ī. c. i. sͣ. e. Si v̓o vt̓qꝫ erat ſufficiēs ad acꝗrēdū ī toᵐ vl̓ ī ꝑtē. tc̄ fiet diuiſio int̓ eccl̓iā ⁊ he̓dē ẜꝫ qͣꝫtitatē pr̄imonij ⁊ reꝝ eccl̓ie ⁊ pone ī t̓mīs ex eccl̓ia hēbat tricēta ⁊ ex pr̄ionio ducē ta dꝫ pͥꝰ detͣhi qd̓ p̄latꝰ v̓iſil̓r expēdidit ī ꝑſonaꝫ ſuā ⁊ noīe eccl̓ie nec̄ debēt deduci expēſe nimis delicate ⁊ fīgas ꝙ hꝰ mōi ſūptꝰ aſcēdāt ad cētuꝫ aureos. p̄ſūptio īſurgit ꝙ tc̄ de bonis eccl̓ie ex pēdidit ī acꝗſitōe bonoꝝ ducētos aureos. ⁊ ex pr̄ionio etꝭ ducētos exqͦ tm̄ ꝑcipiebā. fiet gͦ eqͣl̓ diuiſio int̓ eccl̓iā ⁊ he̓dē ⁊ ſi minꝰ ꝑcepiſſꝫ de pr̄i monio mīorē ꝑtē ꝑcipiet ex acꝗſitis. ita vr̄ velle tex. ī. d. c. i. xij. q. iiij. ⁊ exp̄ſſiꝰ ibi gl. ⁊ ſētit Inn. ī. d. c. cū ī officijs. ⁊ ē ſatꝭ rōabile vt ex qͦ n̄ ꝯficie bat rōeꝫ de r̄dditibꝰ eccl̓ie. ſꝫ ꝓmiſcue vtebat̉ cū pr̄imonio vt fiat p̄ſūptō n̄ captioſa alicui ⁊ hͦ in tell̓o etꝭ ſi p̄latꝰ emerit noīe ꝓpͥo qꝛ n̄ ē ſibi credē dū ex qͦ facultates eccl̓ie exuberāt ⁊ n̄ apꝑet in quē vſū fuerīt ꝯuerſe. ⁊ idē ꝑ oīa dicēdū qn̄ n̄ hꝫ pr̄ioniū ſꝫ hꝫ īduſtriā equalētē eadē rōe. ſꝫ ſi nō hēt pr̄ioniū nec īduſtriā p̄ſumit̉ ꝓ eccl̓ia. ⁊ vide Cy. ī aucͣ licētia. C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi idē ſētit ī ad mīſtratōibꝰ ſecl̓ariū reꝝ. nā dic̄ ꝙ ſi admīſtrato erat ꝑpetuꝰ ⁊ nihil hēbat p̄ſūit̉ acꝗſiuiſſe ex ad mīſtratōe. ſi v̓o tꝑalis ⁊ reddebat rōeꝫ. tc̄ p̄ſūit acꝗſiuiſſe ex īduſtria ar. l. ſi defunctꝰ. C. arb. tu te. qd̓ noͣ ꝓ iſtis diſpēſatoribꝰ dn̄oꝝ. Ultīo mē bro ſi dubitat̉ vtꝝ bona fuerūt acꝗſita vel an ha buerit tꝑe ꝓmotōis dico ſic. ſi dubitat̉ an̄ aliꝗd habuerit ꝓcedit opi. Io. an. Sꝫ ſidubitat̉ vtruꝫ illa bona de ꝗbꝰ eſt qō acꝗſiuerit an̄ ꝓmotōem aut poſt. tūc defendā poſſeſſorem in poſſeſſione ſua ſiue he̓des vel eccl̓ia. ⁊ ſic ſingularit̓ loꝗt̉ tex cū glo. ſi bn̄ intelligat̉ in. d. c. i. xij. q. iiij. ⁊ hͦ noͣ. Nquirēduꝫ ę po Empta i tū ex emolumētꝭ eccl̓e efficiunt̉ eccleſie A licꝫ p̄latꝰ emerit noīe alieno. h. d. ¶ Noͣ pͦ ꝙ re ctor eccleſie nec redditꝰ nec oblatōnes nec data p̄textu voti facit ſua ſꝫ cedūt vtilitatibꝰ eccleſie. Noͣ ꝙ lꝫ ſit p̄ſumpº. pͥma frōte ꝙ res ſit ēpta ex pecūia illiꝰ cꝰ noīe inſtr̄m ē factū. tn̄ hͨ p̄ſumptio admittit ꝓbatōeꝫ ī ꝯͣriū. ad idē. C. ſi ꝗs alt̓i vl̓ ſi bi qͣſi ꝑ totū. ¶ Nō ī ſb̓tractōe r̄ddituū eccleſie n̄ ꝯmittit̉ ſimplex furtū ſꝫ ēt ſacrilegiū. ad hͦ. c. ꝗ oblatōes. xiij. q. ij. ¶ No ꝙ p̄latꝰ ꝯmittit ſacri legiū ⁊ grauiſſimū crimē acꝗrēdo ꝯſanguineis vel ſibi de redditibꝰ eccleſie. nō tn̄ ꝑ hͦ ītelligas p̄latū n̄ poſſe ꝯpetēs ſb̓ſidiū d̓ rebꝰ eccleſie ꝯfer re ſuis īmo potiꝰ tenet̉ ſuis ⁊ amicis qͣꝫ alienis. vt ī. c. nō ſatꝭ. lxxxvi. di. ⁊. c. i. d̓ coha. cleri. ⁊ mu. ſꝫ n̄ dꝫ eis tātū tͣdē vt faciat eos diuites ſꝫ vt ſb̓ ueniat alijs īdigētibꝰ. xij. q. ij. monemꝰ. ¶ In glo. ij. ī fi. no tres cāus ī ꝗbꝰ res ēpta ex pecūia alt̓iꝰ efficit̉ illiꝰ cꝰ erat pecūia vt ī milite minore ⁊ eccleſia lꝫ Hoſti. dicat ꝙ ī eccleſia iura n̄ ꝓbāt Sꝫ ātiqͣ īterp̄taº. magr̄oꝝ hͦ hꝫ q̄ mīme ē mutā da. l. mīme. ff. d̓ le. tn̄ hͦ ſatꝭ ꝓbari pōt ī. c. i. sͣ. e. ⁊ ī c. i. sͣ ti. ꝓxīo. ⁊ cōit̓ hͦ tenet̉ ēt ꝑ gl. iurꝭ ciuil̓. vt ī iuribꝰ allega. ī glo. ꝗnīmo crederē hͦ ꝓcede̓ ī qͦli bet clerico. ꝗa p̓uilegiū tributū militi ſeculari ex tēdit̉ ad militē dei. vt noͣ. glo. ⁊ Bar. ī. l. miles. ff. d̓ re iudi. dixi ī. c. i. d̓ cle. egro. ⁊ vide ad maͣꝫ qd̓ noͣ. Cy. ī. l. ſi vt ꝓponis. ⁊. l. mat̓. C. de rei ven. Melioratiōes facte I QS ꝑplatū ī rebꝰ eccleſie r ſūt ſue ī vita ēt ſi dimittat bn̄ficiū ſed d̓ bis teſtari n̄ pōt. h. d. ẜm vnū ītellectū ſatꝭ noͣbilē licet varij ītellectꝰ pn̄t colligi vt pꝫ ex īfra dicen dis. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clericꝰ ſeu rector eccleſie pōt vi neā plātare ī t̓ris eccl̓e. nō tenet̉ gͦ p̄ciſe vti rebꝰ eccleſie ī ſtatu ſuo ſꝫ pōt meliorādo mutare for mā ⁊ qͣlitatē rei. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ſi p̄latꝰ ex īduſtria ꝑſone ſue fac̄ rē eccleſie meliorē nō pōt repetere qd̓ īpēdit ex induſtria ſua ſed cedit eccleſie. cre do tn̄ ꝙ ſi p̄latꝰ ex ſuis pr̄imonialibus īpēdit ec cleſie aliꝗd n̄ ſua ꝯtēplatiōe ſꝫ eccleſie pot̓it ipſe aut ſuus hēs repete̓ id qd̓ īpēdit de ſuo. ad hͦ vi de tex. noͣ. cū glo. xij. q. iiij. ī. c. ij. ¶ Noͣ vltīo ꝙ ꝓ ẜuitijs īpēſis eccleſie pōt ep̄s alicui ꝯcede̓ ad vitā poſſeſſionē ip̄ius eccleſie. fac̄ ad id qd̓ dixi ī c. ꝑ tuas. d̓ dona. ¶ In glo. i. ī fi. ex hac gl. col ligūtur duo ītellectꝰ ad tex. ⁊ eſt t̓tius ītellectus noͣbilior quē pōit h̓ Inno. vt ītelligat̉ qn̄ rector eccleſie ī terra inculta ſua induſtria ⁊ laboribus ſiue expenſis plātauit vineā ſeu reduxit ad cul turā cā ſuſtētatiōis ſue vt lꝫ pͥuet̉ poſtmodū bn̄ ficio ſuo ēt rōne delicti. hͨ tn̄ terra ſibi relinꝗtur vſqꝫ ad vitā ſuā. ꝗdā tn̄ ꝯͣ vt refert ip̄e Inno. ſꝫ tene pͥmū ꝗa ſatꝭ ē humanū ⁊ rōni ꝯſonū. ar. ī. c. ad aures. de re. eccle. nō alie. ¶ In glo. ij. ibi n̄ pōt clericus. nō glo. ſingularit̓ maxīe iūcto prin cipio ꝙ ꝗlihꝫ cl̓icꝰ qͣlit̓cūqꝫ ſit bn̄ficiatꝰ nō pōt fa ce̓ fructꝰ ſuos vt de ip̄is poſſꝫ teſtari ſꝫ ſibi vti lꝫ eis ad vſum qͦtidianū. Sed aduerte ꝗa gl. mul tū inualuit apud oēs q̄ eſt in. c. pn̄ti. de offi. ordi li. vi. diſtinguēs int̓ clericū hn̄teꝫ admīſtratōem ⁊ nō habentē ⁊ īter cl̓icū ſimplicit̓ bn̄ficiatū vt ē canōicꝰ ꝗ n̄ dr̄ hr̄e admīſtrationeꝫ eccl̓ie. pͦ cāu voluit ꝙ clericꝰ cōparet̉ vſufructuario ī vita vt ſic poſſit donare d̓ rebꝰ eccl̓ie moderate. tn̄ tex. ē ī. c. ceteꝝ. d̓ dona. ī īfirmitate v̓o cōparat̉ vſu ario ꝗa nō pōt aliquid donare niſi ītuitu elemo ſyne. vt ī. c. ꝗa. ⁊ in. c. relatū. el. ij. jͣ. ti. ꝓxi. Nō hn̄s v̓o admīſtrationē ꝯꝑat̉ vſufructuaio ī vita ⁊ ī morte ēt ita vt d̓ iſtis redditibꝰ teſtari poſſit. ⁊ dic̄ ꝙ hͨ opi. fuit Hoſt. ⁊ Goſ. ⁊ ſic trāſit ibi Io an. in glo. ſua ſꝫ illa glo. nūqͣꝫ mihi placuit nec ꝓ batur aliquo iure. nam ſolum fundat̉ per. c. reꝗ ſiſti. in fi. jͣ. ti. i. qd̓. c. ſi bn̄ ponderatur potiꝰ ſacit ꝯͣ. nā ibi ſolū dr̄ ꝙ ſi aliꝗd relinꝗt̉ nō habenti ad miniſtrationē ſꝫ ſimpl̓r bn̄ficiato p̄ſumit̉ relictū ītuitu ꝑſone ⁊ nō eccl̓ie ⁊ ſic acꝗrit̉ ꝑſone ⁊ nō cccl̓ie ⁊ nihil dixit de vere acꝗſitꝭ intuitu eccleſie ſꝫ potiꝰ ꝓbat ꝯͣriū. nā cū fundet ſe ſuꝑ p̄ſumptio ne ergo ſi ꝯſtaret ꝙ intuitu bn̄ficij ſui fuiſſet ſibi relictū cede̓t bn̄ficio ⁊ nō ꝑſone ⁊ ſic non poſſet diſpone̓ ad libitū. idē ergo dicenduꝫ in redditi bus ꝓueniētibꝰ ex bn̄ficio. ⁊ ꝓ hoc allego tex. exp̄ſſum in. §. fi. cū. c. ſequēti. xij. q. i. vbi tex. lo quūtur in canonicis ⁊ ſic nō habētibꝰ admīſtra tionē ⁊ dicūt ꝙ p̄bēde cum ꝓcedāt ex rebus ec cleſie nō dant̉ canōicis ſimplicit̓ vt faciāt ꝗcꝗd velint ex redditibꝰ. ſꝫ vt pͥmo neceſſaria ꝑcipiāt ꝓ ſe. ⁊ ſi ꝗd ſuꝑeſt debent expende̓ in vtilitates eccleſie. nā quēadmodum ī alijs bonis eccleſie diſponit̉ ꝑ habentē admīſtrationē. ita ⁊ in iſtis cū ſint res eccleſie ⁊ ſunt diuiſe ꝑ p̄bēdas vt cō modius ꝑciꝑent neceſſaria. ad idē vide glo. xij. q. i. c. res. q̄ dic̄ ꝙ ſi clericus emit ēt equū de red ditibꝰ eccleſie eſt eccleſie ⁊ n̄ ꝓpͥus. vide ēt tex. Hierony. xliiij. di. ī pͥn. vbi dr̄ tibi O ſacerdos d̓ altari viue̓ ꝑmiſſum eſt nō luxuriari. ⁊ pōit ibi archi. vnā opi. ſatꝭ ꝑiculoſam quā ſeꝗtur Io. de ligna. in cle. gr̄a. de reſcriptꝭ. dicēs ꝙ ſi bn̄ficiatꝰ expēdit de redditibus eccleſie voluptuoſe tene tur ad reſtitutionē qd̓ noͣ. habent ergo clerici li berā admīſtrationē ⁊ diſpenſationem fructuum beneficij in bene diſpenſando. vide latius quod dico in repetitione. d. c. cum eēs. vbi ēt vltͣ alios ꝓſequor queſtionem quotidianam. nūquid pa pa poſſit dare clerico poteſtatē teſtādi de rebus acquiſitis intuitu bn̄ficij. ¶ De teſtamētis ⁊ vltimis volūtatibꝰ. ℟ica. ¶ Cōtinuatur hec rubrica duobus modis ad precedentia. ⁊ primo ſic. ſupra viſuꝫ eſt de diſpo ſitione inter viuos reſtabat videre de vltīs vo luntatibus. vel ſecūdo ſic. ſupra viſum eſt de pe culio clericoꝝ. ſed quia dubitari pōt nūquid de omni peculio valeant clerici ꝯdere teſtamentuꝫ ideo ſubijcit̉ hͦ ℟ica. ¶ Sꝫ ꝯͣ rubricā op. de ſuꝑ fluitate. nā ſufficiebat dice̓ de teſtamētꝭ cū teſtm̄ ꝯp̄hēdat in ſe vltimā volūtatē. eſt enī mētꝭ teſta tio. inſti. e. in pͥn. ſic etiā ſufficiebat dice̓ de vltīs volūtatibꝰ qꝛ vltīa volūtas ꝯp̄hēdit teſtm̄. So. Io. an. dicit ꝙ hͦ fecit auctor ad maiorē declara tōeꝫ nr̄aꝫ. Sꝫ tu dic clariꝰ ꝙ teſtm̄ in ſe ꝓpͥe ſum ptū nō ꝯp̄hedat in ſe oēꝫ vltimā volūtatē. qꝛ te ſtam̄tū eſt nr̄e volūtatꝭ iuſta ſnīa de eo qd̓ quis poſt mortē ſuā fieri vult cū he̓dis inſtitutōne vt hētur in. l. i. iūcta glo. ff. e. vn̄ ſine he̓dis inſtituti on nō ē teſtm̄. vt inſti. de leg. ī. §. an̄ he̓dis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ꝯp̄hēdit teſtm̄ codicillū. qꝛ in codicillo n̄ pōt dari he̓ditas. G. de codicꝭ. in. l. ſi idē. nec ꝯp̄ hēdit in ſe donatōeꝫ cā mortꝭ q̄ eſt qͣſi vltīa volū tas. vn̄ cū auctor eēt īctaturꝰ nō ſolū de teſtīs ſꝫ etiā de alijs volūtatibꝰ vltīs merito ſb̓ijcit 2ªᵐ ꝑ tē rubrice. ⁊ qͣꝫqͣꝫ vltīa volūtas gn̓al̓r ſūpta ꝯpre hēdit teſtm̄. tn̄ qꝛ oīs vltīa volūtas eſt teſtm̄ vt sͣ. dixi. merito ad maiorē declaratōeꝫ poſuit hic rubricā duplicatā. Pro declaratōe hꝰ rubrice ⁊ vt pͥme lectōi honor adſit ¶ Quero ꝗs pōt face̓ teſtm̄. So. edictū de teſtīs eſt ꝓhibitorium. oēs enī pn̄t teſtari ꝗ nō ſunt ſpecifice ꝓhibiti vt noͣt glo. ⁊ Bar. in. l. q̄ramꝰ. ff. e. ⁊ ſpe. in ti. de īſtru. edit. in. §. ꝯpendioſe. vbi plene inuenies de maͣ. tn̄ puto ꝙ hͨ facultas teſtādi ſit hoībꝰ qͣſi gͣtioſe ꝯceſſa. qꝛ teſtator diſponit in id tp̄s qd̓ nō eſt fu turꝰ dn̄s. nā teſtm̄ morte ꝯfirmat̉. vt ī. c. cū mar the. de cele. miſ. ſꝫ poſt mortē ꝗs deſinit eē dn̄s. vn̄ diſpoſitō lꝫ fiat tꝑe habili qͦ eſt dn̄s. tn̄ effectꝰ ꝯfert̉ in tp̄s īhabile qd̓ de mero iure n̄ deberꝫ li cere. l. ꝙ ſponte. C. de dona. an̄ nup. hinc dixit glo. noͣ. ꝙ papa nō pōt in vita ſibi elige̓ ſucceſſo rē qꝛ effectꝰ ꝯfert̉ in tp̄s qͦ eſt futurꝰ papa. viij. q. i. §. his oībus. ⁊ ad p̄dicta vide glo. noͣ. q̄ hoc ſentit in. l. illa inſtitutio. ff. de he̓. inſti. ꝗ aūt ꝓhi beant̉ teſtari glo. in. d. l. ſi q̄ramꝰ. enumerat tre decim ꝑſonas. ſꝫ enumerabo pl̓es. dic gͦ pͦ ꝙ ꝓ hibet̉ furioſus ſeu mēte captꝰ. vt in. c. fi. jͣ. ti. ꝓx. niſi habeat dilucida interualla. l. furioſum. C. ꝗ teſ. fa. pn̄t. 2º. ꝓhibet̉ mutus ⁊ ſurdus a natiuita te. ſecus ſi ex accidēti ⁊ ſcribere ſciat. de qͦ dicen dū. vt. l. diſtre. C. eo. Iº. ſi non valet articulate loqui ita ꝙ nō pōt exprimere nomen he̓dis nec ſcribere. vt. l. iubemꝰ. C. eo. 4º. impubes. vnde niſi maſculus ſit in quartodecimo ⁊ femina in duodecīo teſtari nō pōt. vt. l. qͣ etate. ff. eo. 5º. fili uſfamilias niſi de caſtrēſi vel qͣſi. vt in. c. lꝫ. de ſe pul. li. vi. ⁊. l. pe. C. ꝗ te. fa. po. b. ꝓdigus cui bo na ſunt interdicta a iudice. l. is cui. ff. e. ſꝫ teſtm̄ pͥus factū valet vt ibi. 7º. dānatus ad mortē naͣlē vel ciuilē puta qꝛ deportatus. vnde cōiter tenet̉ ꝙ tales nō pn̄t teſtari etiam ſi fugiant a manibꝰ iudicū. vt. l. eius. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. e. ⁊ in. l. ꝗ vltīo ſupplicio. ⁊ ibi per Bar. ff. de penis. ſi aūt ꝗs eſt dānatꝰ ad penā inferiorē tūc n̄ efficit̉ īteſtabilis. puta ſi fuit dānatus ad amputandas manus vl̓ vt oculi eruant̉ qꝛ hͦ nō reperit̉ iure cautuꝫ de qͦ ꝑ Bar. in. l. qui manus. ff. e. ⁊ ſpe. §. p̄alle. v̓. ꝗd de exoculatꝭ. Dubitatur etiā de dānato ad per petuū carcerē ⁊ in laico coīsſentētia eſt ꝙ ē inte ſtabilis vt noͣ. in. l. ij. ff. de pu. iudi. ſed in clerico audiui varie fuiſſe ꝯſultum. nā quidā ꝯſuluerūt ꝙ nō poſſit teſtari qꝛ illa pena eꝗꝑat̉ pene mor tis ſeu deportatōis. vt noͣ. Inno. in. c. qͣlit̓ ⁊ qn̄. de accuſa. ꝯſulētes v̓o oppoſitū moti ſunt qꝛ ius canonicū nō imponit ꝑpetuū carcerē in penā ſꝫ ad pnīaꝫ. vt in. c. nouimꝰ. de. v̓. ſig. ⁊ in. c. pe. de here. ⁊. c. qͣꝫuis. de penis. li. vi. gͦ nō dꝫ hͨ pena in habilitatꝭ teſtādi ꝓdire ex pnīa ⁊ hͨ opi. mitior. ſꝫ alia vr̄ verior qꝛ negari nō pōt quin ibi ſit quaſi mortuus. 8º. ꝓhibetur publicus vſurarius niſi p̄ ſtet cautōem ẜm formā. c. qͣꝫ qͣꝫ. de vſuris. li. vi. Nono ꝓhibet̉ excōicatꝰ ẜm opinionē quorūdā quā ſeꝗt̉ glo. in. c. decernimꝰ. de ſen. excō. li. vi. Sꝫ Io. an̄. ī nouella. latius reaſſumēs materiaꝫ tꝫ ꝯͣriū ⁊ idē Inno. in. c. cū volūtate. jͣ. de ſen. ex com. ſeꝗt̉ Bar. in. d. l. ſi q̄ramꝰ. ⁊ hͨ eſt hodie cō munis opi. nā ꝓprie excōicatꝰ nō eꝗparat̉ depor tato. vt dixi in. c. paſtoralis. de appel. ⁊ hͦ teneas Decīo ꝓhibet̉ ẜuus. xiij. q. ij. illud. l. filius. ff. de teſta. Undecimo ꝓhibet̉ religioſus ꝗlibꝫ ꝗ ꝓfi tur tria ſb̓alia regl̓e. jͣ. e. c. ij. xij. q. i. nō dicatꝭ. ſecꝰ dic de religioſis largo mō ſumptꝭ qui iſta tria n̄ cōfitent̉. de qͦ vide bonū tex. cū glo. xii. q. vltīa. c. fi. in fi. vn̄ etiā heremita teſtari pōt qꝛ pōt hr̄e ꝓpriū. vide tex. cū glo. xix. q. iij. §. ecōtra. ⁊ xvi. q. i. ꝗ vere. ꝑ Inno. in. c. cū monaſteriū. de elec. Duodecīo he̓ticꝰ. rō qꝛ he̓ticꝰ nihil hꝫ cuꝫ bona ſua pn̄t apprehēdi. c. cū ẜm leges. de he̓. li. vi. vn̄ etiā ſi poſt mortē pōt detegi quē fuiſſe hereticū in vita. tūc oīa bona pn̄t app̄hēdi. vt in. c. ij. de p̄ ſcrip. li. vi. Decīotertio ꝓhibet̉ dubiꝰ d̓ ſtatu ſuo ⁊ dr̄ dubiꝰ qn̄ dubitat an ſit in eo ſtatu qͦ teſtari poſſit. l. de ſtatu. ff. e. Decīoquarto ꝓhibent̉ ob 12 ſides. ⁊ ītell̓e de obſidibꝰ ꝓ captiuis ppl̓i roma ni vel ecōtra. puta ſi apud infideles eſſent obſi des xp̄iani vl̓ ecōtra. ſecꝰ in his obſidibꝰ ꝗ qͦti die tradunt̉ de vna ciuitate alteri iuxͣ ea que le gunt̉ ⁊ noͣ. in. l. obſides. ff. e. Decīoquinto ꝓhi bet̉ dānatus ob crimē famoſum qui ob iniuriā alteriꝰ ꝯfecit libellū famoſū ⁊ de eo fuit dānatꝰ. nā talis efficit̉ etiā infamis vt in p̄alle. l. is cui. in §. ꝗ ob carmē. vn̄ dubitat̉ an infamis ex alia cā poſſit cōdere teſtm̄. ⁊ cōit̓ tene̓t̉ ꝙ ſic niſi repia ſpecifice ꝓhibitꝰ qd̓ ꝓbat̉ in. l. i. C. de nup. ¶ Nō Bar. in. d. §. ꝗ ob carmē. Xvi. reus crimīs leſe 16 maieſtatꝭ. l. ꝗſꝗs. C. ad. l. iul̓. maie. vi. q. i. in. §. veꝝ. v̓. ſi ꝗs. Decīoſeptīo is ꝗ eſt apd̓ hoſtes ca 1 ptiuꝰ. vt. d. l. eiꝰ. Decīooctauo carēs vtroqꝫ lu 18 mīe. hodie tn̄ pōt teſtari dūmō ẜuet qd̓ hētur in l. iubemꝰ. p̄alle. ⁊ in. l. hac ꝯſultiſſima. C. e. vt ar ticulate ⁊ clare in pn̄tia teſtiū expͥmat nomē he̓ dis ſi ꝗ vero alij caſus ſunt prohibiti ſunt redu cibiles ad predictos. ¶ Sed nunc queritur de materia magꝭ noͣbili ⁊ canoniſtis valde neceſſa ria vtꝝ ꝓhibiti teſtari a iure poſſint diſponer̄ ad pias cās. ⁊ ſcias pͦ ꝙ oē relictū ꝓ aīa dr̄ ad pias cās. ar. ī. c. reꝗſiſti. jͣ. e. ⁊ noͣ. glo. ⁊ Bar. ī. l. ſi ꝗs ticio. ff. de le. ij. ⁊ Bal. ī. l. i. C. d̓ ſacroſanc. eccle. vbi ꝯcludit ꝙ relictū fc̄m ꝯſāguineo pauꝑi dici tur ad pias cās. ſecꝰ ſi ꝯſanguineo diuiti lꝫ dicat ꝙ ꝓ aīa ſua fac̄ qd̓ noͣ. Bal. ī. d. l. i. Ax qͦ infert̉ ꝙ relictū fc̄m religioſo ꝯſanguineo ſi amore dei fit dr̄ ad pias cās. vt noͣ. ī. c. i. jͣ. e. li. vi. ⁊ Bal. ī. d̓ l. i. Ex qͦ īfert̉ ꝙ n̄ d̓trahit̉ falcidia ſic̄ nec d̓ alijs legatꝭ ad pias cās. vt noͣ. ī. c. i. jͣ. e. li. vi. ⁊ ī aucͣ. ſi qͣ mulier. C. ad. l. fal. dic̄ gͦ ad pͥncipale ꝙ furioſꝰ n̄ pōt diſpone̓ ēt ad pias cās ꝗa n̄ hꝫ ītellectū. ꝓ bat̉ ī. c. fi. jͣ. ti. ꝓxi. De ſurdo vl̓ muto ſeu nō va lente articulate loꝗ. dic ꝙ ad pias cās pn̄t diſpo ne̓ dūmō ſaltē nutu .i. ſigͦ pn̄t expͥme̓ volūtatem. nā cū tales poſſint ꝯͣhe̓ mr̄imoniū. vt ī. c. cū apd̓ d̓ ſpō. īfert̉ ꝙ hn̄t ītellectū naͣlē. ſꝫ ī iſtis diſpōni bꝰ ad pias cās ſuffic̄ ſola facultas iuriſgētiū ſeu naͣl̓. nec curamꝰ de ſolēnitate iurꝭ ciuil̓. ar. c. r̄la tū. el pͥ. jͣ. e. vn̄ Bal. ī. l. i. C. de ſacroſanc. eccl. po nēdo qōeꝫ ī aduocato ꝗ ꝓpt̓ īfirmitatē n̄ pot̓at loꝗ nec ſcribe̓ ſꝫ religioſo qͦdā ſibi dicēte vt ꝓui derꝫ d̓ aīa ſua ⁊ qd̓ ſi bona ſua volebat dimitte̓ pauꝑibꝰ aꝑiret librū ſi ſanꝰ mēte aꝑuit librū va let diſpoſitio. Pōit Bal. regl̓aꝫ ꝙ ad pias cās valꝫ teſtm̄ nutu factū. ⁊ ꝓ hͦ vide bonā glo. in. c. cū tibi. jͣ. e. vbi dicā latiꝰ de īpube̓. cōit̓ tenet̉ ꝙ n̄ pōt diſpone̓ ad pias cās ꝗa nō videt̉ adhuc ha be̓ iudiciū ītegꝝ. vn̄ ēt miles n̄ pōt an̄ pubertatē teſtari. vt ī. l. fi. C. de teſta. mili. ⁊ hͦ tenēt Bar. ⁊ Bal. ī. d. l. i. In filioſa. ꝯclude ꝙ ī caſtrēſi vel qͣ ſi pōt teſtari vt vult. ſꝫ in aduēticijs qͦꝝ hꝫ ꝓpͥe tatē ē dubiū. nā ſi vſufructꝰ acꝗrit̉ pr̄i oēs tenēt ꝙ teſtari ad pias cās nō pōt īuito pr̄e. vt ī. d. l. pe. C. ꝗ teſta. fa. nō poſ. ſꝫ dubiū ē qn̄ vſufructꝰ ē penes filiū. ⁊ voluit Bar. ī. d. l. i. ꝙ poſſit teſta ri ad pias cās ēt īuito pr̄e. ꝗa oīs ſolēnitas iurꝭ. ciuil̓ remiſſa ē ī legatꝭ ad pias cās. vt ī. d. l. i. §. ꝓ curator. ⁊ ꝓbat̉. jͣ. e. relatū. Sꝫ Bal. tꝫ ibi ꝯͣriuꝫ all̓at bo. tex. ī. c. lꝫ. d̓ ſepul. li. vi. vbi dr̄ ꝙ filiuſfa n̄ pōt diſpone̓ īuito pr̄e ēt ꝓ aīa niſi d̓ caſtrēſi vl̓ qͣſi. ⁊ hͨ opi. videt̉ v̓ior ꝑ illū tex. ne expoliet̉ pr̄ cui bona filie debent̉ ꝓpt̓ fauorē pie cāe. De ꝓ digo tenet ibi Bar. ꝙ n̄ pōt teſtari etiā ad pias cās. ꝗa pꝰ īterdc̄m n̄ hꝫ ad mīſtratōeꝫ bonorum ſuoꝝ. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. Fed. in ꝯſilijs ſuis ꝓpe finē Itē ꝗa ꝓdigꝰ cōꝑat̉ pupillo ſeu furioſo. l. is cui bonis. ff. de v̓bo. ob. De vſurario tꝫ ibi Bar. ꝙ exqͦ eſt publicꝰ ⁊ exqͦ nō dedit cautionē nō pō aliꝗd diſpone̓ ꝓ anima. ꝗa nec eccl̓ia dꝫ reciꝑo oblatiōes tal̓. ī. c. ꝗa. jͣ. de vſu. ⁊ idē dicit ī qͦlibet decedēte in peccato mortali. ꝗa cū ſit exͣ vnitatē eccl̓ie nō pōt dici relictū ꝓ aīa. nā eccl̓ia ꝓ tali bus nō orat. xxiij. q. v. placuit. xiij. q. ij. non eſti memꝰ. Ex qͦ ēt īfert ꝙ relicta ꝑ iſtos nō gaudēt pͥuilegio tributo relicto ad pias cās. Bal. ī hͦ vl timo tenꝫ ibi ꝯͣriū dicēs ꝙ pͥuilegiū iſtud n̄ ſoluꝫ ē tributū fauoͣe relinquētꝭ ſꝫ fauōe illiꝰ cui eſt re lictū. ⁊ iſta fuit cā final̓ iſtoꝝ pͥuilegioꝝ. Dicerē ꝙ vſurarius publicus nō pōt aliꝗd relinqͣre. ꝗa nō valet teſtamētū nec codicillus. vt in. d. c. ij. ſꝫ in alijs exn̄tibꝰ in peccato vt in excōicatꝭ ⁊ ſil̓ibꝰ ſb̓diſtīgue ꝙ aut volunt face̓ oblationē eccl̓ie ⁊ debēt regularit̓ admitti niſi ſpēalit̓ ꝓhibent̉ vt excōicatus vſurarius ⁊ ſil̓es. vide glo. ī. c. obla tiones. lxxxx. di. Idē dico ⁊ fortius ſi volūt ītu itu elemoſyne aliꝗd dare eccl̓ie vel pauꝑibꝰ. di co ꝙ poſſint ⁊ eccl̓ie pn̄t reciꝑe nō tn̄ ſe debēt ob ligare ad orādū ꝓ eis. nec valet rō Bar. dū dic̄ ꝙ n̄ videt̉ relictū ꝓ aīa exqͦ relinquens erat exͣ vnitatē eccleſie. ꝗa qͣꝫtūcunqꝫ peccator pōt ⁊ dꝫ ⁊ ei ꝯſulēdū ē vt bōa oꝑa exerceat elemoſynas faciat ⁊ ſimilia. ꝗa hͨ bona q̄ fiūt ī peccato morta li lꝫ nō valēt ad vitā eternā ꝯſequēdam valēt ta mē ad multa alia puta ad minꝰ ſuppliciū ſubeū dū ⁊ vt deus illuſtret corda illoꝝ vt habet̉ d̓ pe. di. iij. ī fi. vide bonā glo. in. c. ꝙ ꝗdaꝫ. jͣ. de peni. ⁊ remiſſio. ⁊ in. c. ex tranſmiſſa. de decīs. ⁊. xiiij. q. v. in ſūma. conclude gͦ ꝙ talia relicta pn̄t dici ad pias cās nō ſolū rōe illiꝰ cui relīꝗt ſꝫ ēt rōne relinquētꝭ. ⁊ ſic īfero ꝙ talia relicta gaudēt pͥui legio relictoꝝ ad pias cās exqͦ alias de iure te ſtari poſſint de dānato ad mortē naͣlē vel ciuileꝫ nūꝗd poſſit diſpone̓ ad pias cāſ exqͦ bona ſua n̄ ſūt publicata. cōiter tenet̉ ꝙ nō. ꝗa iura dāt illa bona veniētibꝰ ab īteſtato. vt ī aucͣ. bona dāna toꝝ. C. de bonis p̄ſcrip. vn̄ eēt diſpone̓ de aliēo qnīmo teſtm̄ pͥus factū rūpit̉ ſecuta dānatione. legiſte hͦ volūt ī. d. l. i. ⁊ Io. an. in. c. qͣꝫ qͣꝫ. d̓ vſu. li vi. vbi latius vide de excōicato. dic vt. sͣ. dixi. nā ſic̄ pōt facere elemoſynā. vt in. c. cū volūtate. de ſen. excōi. ita ⁊ in teſtō relinq̄re pōt ad pias cās licꝫ aliud dixerit Bar. de ẜuo religioſo he̓ tico reo leſe maieſtatis ⁊ ſimilibꝰ. dic ꝙ non pn̄t diſpone̓ ēt ad pias cās ꝗa nō hn̄t bona .i. q. i. nō eſt putanda de dubio de ſtatu ſuo ſūt oꝑi. inter doc. nā Bar. tꝫ ꝙ poſſit diſpone̓ ad pias cauſas Bal. ꝯͣriū ī. d. l. i. ꝗa nō reꝑit̉ iure ꝯceſſum ſꝫ plꝰ placꝫ opi. Bar. fauore pie cāe. ꝗa miles eſt ī hͦ pͥ uilegiatꝰ. vt ī. l. ex militari. §. ſi miles. ff. de teſta mili. fortiꝰ pia cā dꝫ eē p̓uilegiata de eo ꝗ ē apd̓ hoſtes credo ꝙ nō poſſet diſpone̓ ꝗa ẜuus eſt. ꝑ p̄dicta hēs maͣm vtilē declaratā quā tu canōiſta ſemꝑ noͣ ⁊ tene mēti. Abbas. Ep̄s Uorūda gre bꝰ pr̄imonialibꝰ teſtai pōt. de rebꝰ v̓o eccl̓ie ſeu ītuitu eccl̓e q̄ſitꝭ teſtāi n̄ valꝫ. pͦ pōit factū 2º. d̓ciſio ibi hortamur. Noͣ pͦ ꝙ ꝓmduedꝰ ī ep̄m pōt hr̄e ꝓpͥuꝫ ⁊ illud r̄tine pꝰ adeptū ep̄atū. Ex qͦ īfertur aꝑtiſſime ꝙ cleri cus licite pōt hr̄e bn̄ficiū ⁊ bona pr̄imonialia lꝫ aliud fuerit tēpore primitiue eccleſie. ſꝫ ipſemet Auguſtinꝰ illū ſtatum relaxauit in ſecularibus clericis. ꝗa nūqͣꝫ fuit hͦ p̄ceptū ab eccl̓ia lꝫ ex fer uorē quodā conuerſi ad fidē abijcerent omnia Deteſtamentis 7 ꝓpͥa bona de ꝗͦ vide qd̓ habet̉. xij. q. i. in ſumma ⁊ in. c. certe. ¶ Noͣ 2º. ar. ꝙ hn̄s filios pōt ꝓmo ueri in ep̄m. nā iſte habuit nurū ⁊ ſic vxorē filij. ⁊ ꝑ ꝯn̄s p̄ſumit̉ habuiſſe filiū qꝛ nō ꝯſtat ꝙ eſſet mortuus. ſed hoc clarius ꝓbat̉. xij. q. ii. ep̄s qui filios. ⁊ ea cā. q. i. ſint manifeſta. ſꝫ nūꝗd h̓ liceat de iure cōi. latiꝰ dicā. jͣ. ¶ Noꝫº. ꝙ clericus etiā p̄latꝰ nō tenet̉ īſtitue̓ eccl̓iaꝫ ſuā etiā in teſtō. ſed pōt cui vult bona dimitte̓. ꝯcordat. d. c. ep̄s ꝗ fili os. ꝗd aūt ſi morit̉ ſine teſtō. dicā ī. c. i. jͣ. ti. ꝓxi. Noͣ 4º. ꝙ acꝗſita ꝑ p̄latū d̓ facultatibꝰ eccl̓ie ſūt ip̄iꝰ eccl̓ie. qd̓ dic ꝓcede̓ ſiue emē̓t noīe ꝓpͥo ſiue fraudulēter noīe alieno. xij. q. v. ī. c. fixū. ⁊ ī. c. īꝗ rēdū. sͣ. ti. ꝓxi. At noͣ. h̓ ar. ꝙ eccl̓ia hꝫ fūdatā ītē tionē de iur̄ cōi ſuꝑ oībꝰ bonis poſſeſ. a p̄lato de fūcto. vn̄ oīa p̄ſumūt̉ eē eccl̓ie niſi ꝓbētur ex ad uerſo illa eſſe pr̄ionialia. Et vr̄ iſte tex. ꝓbare ꝙ etiā ꝯͣ he̓dē poſſeſſorē eccl̓ia hēat ītētōeꝫ fūdatā vt colligit̉ ibi ꝗcꝗd ip̄m habuiſſe patue̓it. Sꝫ vi de tex. cū gl. no. q̄ vr̄ ꝓbare ꝯͣriū. xij. q. v. c. i. vbi ī nuit̉ ꝙ ſi he̓s clerici ē ī poſſeſſiōe ⁊ ſi dubitatur vtꝝ illa bona habuerit an̄ p̄laturā onꝰ ꝓbādi in cūbit eccl̓ie. ⁊ illā gl. puto veꝝ dice̓. ⁊ ſatꝭ tex. ille vr̄ ꝓbare. ꝓ hͦ facit. c. i. sͣ. ti. ꝓx. vbi dr̄ eē īueſtigā dū ⁊cͣ. Et ꝓ hͦ facit tex. iſte in v̓bo quicꝗd ẜᵐ queꝫ puto intelligēda v̓ba p̄cedētia. ⁊ de maͣ vide qd̓ latiꝰ dixi in. c. inꝗrendū. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ in repetiōe. c. cū eēs. jͣ. eo. ⁊ ſentit noͣ. Gof. hic ītelligēdo de bo nis de ꝗbꝰ dubitat̉ an̄ p̄latꝰ habue̓it an̄ p̄laturā. de acꝗſit̓ v̓o ī p̄latura dixi ī. c. īorēdū. p̄alle. Noͣ. ꝑ Inno. ī. c. cū ī officiis. jͣ. eo. ¶ Sed op. ꝯͣ p̄dc̄a ⁊ videt̉ ꝙ habēs filios nō poſſit ꝓmoueri ī ep̄m nec ad aliā p̄laturā. vt ī. c. cathenēẜ. lxi. di. ⁊ in. c. de ſiracuſane. xxviij. di. So. dicit Inno. ꝙ de iu re cōi nō pōt ꝓmoueri vt ī ꝯͣriis. ſed ex diſpēſatō ne. vbi ꝓbat̉ lōga ꝯtinētia p̄ceſſiſſe poterit ꝓmo ueri. ar. ī. c. pͥuſqͣꝫ. xxviij. di. ſatet̉ tn̄ ꝙ antiꝗtꝰ qn̄ eccl̓ie nō erāt ita opulēte ꝓmouebāt̉ habētes fi lios. ſic ītelligit. §. neceſſe. xlvij. di. Hoſti. tenet ꝙ de iure cōi ſine diſpēſatōe pōt ꝓmoueri. allega. Apl̓m oportet ep̄m eē vniꝰ vxoris viꝝ vt hētur xxvi. di. ī. pͥn. ſi gͦ habuit vxoreꝫ p̄ſumit̉ habuiſſe filios. Itē beatꝰ Pe. habuit filia .ſ. petronellam ⁊ fert̉ ꝙ Eſemēs papa qͣrtus. etiā habuit duas fi lias tꝑe ꝓmotōis. ⁊ ſic tnͣſeūt cōiter doc. nr̄i. ſꝫ tu vide gl. ī. d. c. de ſiracuſane q̄ ponit tertiā opi. di ſtinguētē inter filios ſuſpectos ⁊ bone ꝯditiōis vt pͦ cāu nō poſſit ꝓmoueri ⁊ idē in nepotibꝰ. 2º. cā. ſic ego credo ꝙ opi. Inno. ſit verior ⁊ ꝓbat̉ aꝑte iudicio meo ī. d. c. de ſiracuſane. vbi tex. di ſtinguit īter bonos ⁊ malos. ſꝫ in defectum pote rit talis ꝓmoueri. nā ius ꝯſiderauit amorē pr̄nū ꝗ vīcit oēm effectū. vt ī. l. fi. C. de cura. fu. vn̄ ali bi dicit glo. ꝙ ep̄i ſunt ceci erga nepotes .i. q. iij. ꝑ uenit. Itē de iure ciuili hͦ ē aꝑtiſſimū. vt habet̉ in aucͣ. qūo oporteat ep̄os in. §. i. vbi cauet̉ n̄ ſolum de filiis ſꝫ etiā de nepotibꝰ. ⁊ ītelligo d̓ nepotibꝰ ꝓpͥe ſūptꝭ. nā ꝓpͥe nepos dr̄ filiꝰ filij vel filie. l. iu riſcōſultꝰ. ī. §. nepos. ff. de gradibꝰ. nā taleſ nepo tes ꝗs amat vt filios vt dixit tex. ī. l. liberoꝝ. ī. fi. ff. de v̓. ſig. nec ob. dcm̄ Apl̓i qꝛ Apl̓s n̄ p̄cepit ſꝫ diſponit ꝓpt̓ euitādā bigamiā vt ꝓmouēdꝰ ha buerit vnicā ⁊ virginē. vn̄ ꝑmiſit talē ꝓmoueri ſꝫ eccl̓ia potuit pꝰ modū ꝓuide̓ ne ſb̓ſtātia eccl̓iaꝫ ꝑ tales diſſipet̉. ⁊ idē dic de iure antiqͦ. nā nō dꝫ reprehēſibile reputari ſi ẜm varietatē tēpoꝝ ſta tuta variētur humana. vt ī. c. nō dꝫ. de ꝯſan. ⁊ affi ¶ In glo. ij. in fi. noͣ. pͦ ex glo. ꝙ heres ꝓ ea ꝑte ꝓ qua īſtitutꝰ ē tenet̉ ꝓbare alienationē quā fec̄ de functꝰ de bonis ſuis dū viueret ⁊ rō ē ī ꝓm̄tu nā oēs he̓des tenēt̉ de euictōe ⁊ ꝗlibet de parte ſua. ⁊ regula iuris hꝫ ꝙ quē de euictōe tenꝫ actō eundē agētē repellit exceptō. vt ī. l. exceptōis. C de euicti. ⁊ ī. c. ſiꝗs p̄ſbyteroꝝ. de rebꝰ ecc. n̄ alie. Et vide gl. ī. c. ep̄s ꝗ filios. xii. q. ij. Eadem qō fit in filio cuiꝰ pr̄ alienauit bona propria filij de qua qōe ꝑ gl. in. l. fi. §. in ꝯputatione. C. de iure d̓libe rādi. ¶ Et in fi. glo. noͣ. ſingulariter iſtā gl. qꝛ ne ſcio hoc alibi ita exp̄ſſuꝫ. lꝫ gl. aliqͣtenꝰ tetigerit in. d. c. ep̄s qui filios. vult hec glo. ꝙ etiā eccl̓ia ī ſtituta he̓s teneat̉ ad onera vltra vires he̓dita rias ſi nō ꝯfecerit īuētariū ſicut dicimꝰ in pͥuatis ꝑſonis ⁊ cū hac gl. vidētur tn̄ſire doc. limitāt tn̄ ⁊ Io. an. pͥncipaliter ꝙ eccleſia leſa poterit pete̓ reſtitutōem ī ītegꝝ ſicut ⁊ minor niſi leſo ꝯtigiſſꝫ ex euētu ad hoc. l. veꝝ in. §. ſi locupleti. ff. de mīo ribus. Sed Bar. in. l. i. C. de ſacroſa. ec. tenet ec cleſiam nō obligari vltra vires he̓ditarias moue tur ꝑ aucͣ. ſic̄. C. de ſacroſa. ec. vbi ꝓhibet̉ ꝗs do nare eccl̓iis rē dānoſaꝫ. Itē Bal. ī. d. l. fi. mouet̉ qꝛ fiſcꝰ hꝫ hoc pͥuilegiū. l. i. ff. de iure fiſ. gͦ ⁊ eccle ſia que eꝗparat̉ fiſco. vt noͣ. in. c. i. de in inte. reſti. ⁊ hanc opinionē teneas. nā indubiis fauendum eſt pie cāe. l. ſunt ꝑſone. ff. de religio. ⁊ ſūp. fune. E p̄dictis īfero ꝙ ſi eccleſie factū ē relictū cum onere excedēte lucꝝ poterit eccleſia ex pꝰ facto relictum repudiare ar. in dicta aucͣ. ſicut qd̓ bene noͣ. ¶ In gl. penul. ibi renunciauit proprijs vult dicere ꝙ iſte epiſcopus erat religioſus. iō ꝗcꝗd quiſiuit cedit epiſcopatui ⁊ licet hoc nō placet Hoſti. dicenti ꝙ exquo habebat adminiſtratio nē poteſt libere de his bonis diſponere. Io. an. tamen tenet cum glo. ⁊ melius quia quicquid re ligioſus promotus ad prelaturam acquirit acꝗ ritur prelature. vt eſt tex. in. c. vnico. xviij. q. i. ⁊. c. cuꝫ olim. de p̓uileg. hꝫ tamen adminiſtrationem illorum bonorum exquo eſt p̄latus. debet tamē vti nō vt ꝓpͥiis ſed vt rebus eccl̓ie ẜm eum ⁊ bn̄ ⁊ noͣ hoc vltimū ⁊ licet iſte intellectus ſit verus ī ſe nō tamenconuenit littere. vbi preſupponitur iſtum cōdidiſſe teſtamentum de rebus ꝓpͥiis. gͦ non erat religioſus quare tene lec. que ſequitur in glo. vt intelligatur tex. de bonis queſitis ꝯtē platōe eccl̓ie ⁊ nō ꝑſone. ⁊ ex hac lec. noͣ ꝙ etiam ep̄s acquirit ſibi quicquid adipiſcit̉ intuitu ꝑſo ne ſicut dicimus in ſimplicibꝰ clericis. in. c. quia. jͣ. eo. ⁊ dico hoc notādū. qꝛ iura aꝑte hec nō dicūt de ep̄o ſed potius vidētur innuere. opp. vt legit̉ ⁊ noͣ. in aucͣ. licentiam. C. de ep̄i. ⁊ cle. xij. q. v. c. i. ⁊ c. fixum. ſed tene primum dictum. Aia ingredie. I Ibbatiſſa teſtari nō pōt etiā ſi nūqͣꝫ ī duiſſet habitū monachalē. pͦ ponit̉ qō. ſcd̓o ſol. ibi neceſſariū. ¶ Noͣ pͦ ꝙ moniales tenēt̉ defer re habitū monachalē. nec valet ꝯſuetudo in op poſitum. Sed aduerte qꝛ vt plurimū moniales portāt veſtes nigras. ⁊ velū ꝯſecratōis ſeu ꝓfeſſi onis. an aūt ꝑ hoc. c. illa earū talis cōſuetudo ſit ſublata. ⁊ pͥma fronte vr̄ ꝙ ſic. ſed in conͣriū facit qꝛ iſte tex. loquit̉ de veſtibus oīno diſſonis reli gioni. nā īcedebat iſta ſicut incedebāt p̄ſb̓ri illiꝰ loci reſpectu coloris ⁊ forme. nō aūt loꝗt̉ qn̄ cer tus habitꝰ nō ē oīno cōformis ſecularibꝰ veſtibꝰ ⁊ de qualitate veſtis ē tex. cū glo. noͣ. in cle. ne in agro. de ſtatu. regū. in v̓bo cōſuetudo. vbi dr̄ ꝙ pn̄t portare pānū ẜm ꝯſuetudinē loci ¶ Nͣ 2º. ꝙ ad eſſe abbatiſſe neceſſario non ꝯcurrit habi tus monachalis. qꝛ ꝓfeſſio ⁊ nō habitꝰ facit reli gioſum. vt in. c. porrectū. de regularibꝰ. ¶ Item noͣ ꝙ licꝫ abbatiſſa hēat adminiſtrationē bonoꝝ nō tn̄ pōt cōdere teſtamētū de rebꝰ patrimonia libus. ſed oīno acꝗrūt̉ monaſterio ¶ Sꝫ qͣp. ꝯͣ tex. in eo ꝙ ponderat ꝙ ꝑ plures ānos iſta ſte tit in monaſterio. nā vnus ānꝰ ſufficit. vt in. c. ex ꝑte. ⁊ in. c. ſtatutū. jͣ. de regu. So. Hoſti. ſupplet maxīe. dicit enī ꝙ exquo ꝗs ingredit̉ religioneꝫ ⁊ ſtat ibi ꝑ annū tacite ꝓfitet̉. vt in p̄alle. iuribus poſtea dicit ꝙ ſi ꝗs īgredit̉ religionē vbi n̄ ẜuat̉ r̄gl̓a lꝫ ꝑ pl̓es ānos ſibi ſteterit n̄ obligat̉ ſi n̄ ē ꝓ feſſuſ. pōt tn̄ ꝯpelli ad exeūd̓ vl̓ ad ꝓfitēdū. ar. c. cle̓ici jͣ. d̓ regū. Primū dcm̄ n̄ vr̄ īdiſtīcte veꝝ. ſꝫ folꝫ limitari. ⁊ ſolꝫ ītelligi qn̄ hītꝰ mōachoꝝ nō ē diſtīctꝰ ab hītu ꝓfeſſoꝝ. d̓ qͦ dicēdū. vt hr̄ ī. c. i. d̓ regu. li. vi. ⁊ ī cle. fi. e. ti. Scd̓m v̓o dcm̄ Hoſti. ge neralit̓ ītellectū nō puto veꝝ eē. qꝛ exquo ꝗs ge neralit̓ ingredit̉ religionē aſſumēdo habitū īdi ſtinctū ſi portat illū ꝑ annū tacite ꝓfitet̉. lꝫ ibi nō ẜuet̉ regula. qꝛ tex. loꝗt̉ īdiſtincte in. d. cle. fi. Itē facit iſte tex. nā hic nō apparet ꝙ iſta abbatiſſa fuit exp̄ſſe ꝓfeſſa. ⁊ ꝓ hoc facit aliꝰ ītellectꝰ queꝫ ponit h̓ Io. an. dicens ꝙ exquo nouitia aſſumit̉ in abbatiſſaꝫ tacite ꝓfitet̉. qꝛ ingerit ſe actibus ꝓ feſſorū. ad hoc. c. vidua. de regu. qd̓ tn̄ dicit nō ꝓ cedere ꝑ viā electiōis. qꝛ electio eēt nulla. vt in. c. nullꝰ. de elec. li. vi. ſed poſſet ꝓcede̓ ẜm eū ꝑ viam poſtulationis vel collationis. ⁊ noͣ ſingularit̓ iſtd̓ dictū. ex hͦ potes argue̓ ꝙ ius nouū qd̓ habet̉ in d. c. nullꝰ diſponēs nō vale̓ electiōeꝫ factā ad p̄la turā r̄gularem de nō exp̄ſſe ꝓfeſſo non vēdicat ſibi locū in ꝓuiſione q̄ fit ꝑ viā collatiōis vel po ſtulationis. ⁊ ſic tenet collatio abbatie facta nō exp̄ſſe ꝓfeſſo. qꝛ illd̓ ius penale loquēs de electi on nō dꝫ extēdi ad ꝓuiſionē vel poſtulatiōem qd̓ noͣ. ¶ In glo. i. ibi de rebus ſuis intellige cū heredis inſtitutiōe. qꝛ vbi nō ē īſtitutio heredis nō ē teſtamētū ſed codicillꝰ. vt dixi ſuꝑ ℟ica. et aduerte qꝛ ſatis ē ꝙ heres inſtituat̉ in certa re vt in. l. i. §. ſi ex fūdo. ff. de here. inſti. ⁊ vigore illiꝰ inſtōnis in certa re non dato alio coherede obti net hereditatē in totum. qꝛ nō pōt ꝗs decedere ꝓ ꝑte inteſtatꝰ ⁊ ꝓ ꝑte teſtatus. Sed ē dubiū vti le nūꝗd in foro aīe hēat locū. d. l. i. §. ſi ex fundo. ⁊ de hac qōe vide ꝑ fe. ꝯſil. cxxvi. vbi r̄fert ſe ꝯſu luiſſe ꝙ ſic. ⁊ ꝙ multi alij docto. in ſacra pagina idē ꝯſuluerūt. mouēt̉ iſti pͥncipalit̓. qꝛ ius hūanū nō conͣriū iuri diuino dꝫ ſeruari etiā in foro aīe qd̓ etiā tꝫ Io. cal. pꝰ beatū Thomā ſuꝑ ꝓhēio cōpilatiōis ⁊ Io. an. in. c. ij. de vſur. li. vi. vn̄ cum ẜm iura diſtinguant̉ dn̄ia ⁊ acꝗrāt̉. ⁊ iſte ē vnus modꝰ acꝗſitiōis nec nutrit̉ aliqd̓ peccatū dꝫ etiā ſeruari in foro ꝯſcīe. qd̓ dicūt verū niſi doloſe fu iſſet inductꝰ teſtator ad inſtituēdū in re certa. vt qꝛ fuiſſet ſibi ꝑſuaſū īſtitutū nō poſſe hr̄e regreſ ſum ad alia bona. hoc tn̄ limita ẜm glo. noͣ. in. c. frat̓nitatꝭ. xij. q. ij. q̄ dicit ꝙ in foro aīe nō tenet̉ fur reſtituere rē cū pena dupli ſed ſatis ē ſatiſ face̓ de delicto. ¶ In gl. in v̓bo ordinata ibi vl̓ cōſecrata. in hoc glo. nō bene dicit. qꝛ abbatiſſa nō ꝯſecrat̉ ſed benedicit̉ ⁊ ē ſimplex bn̄dictio. ſe cus in benedictiōe abbatꝭ. qꝛ illa ē ꝑtim ordina ria ⁊ ꝑtī ſimplex. naꝫ recipit ptātē ꝯferēdi mino res ordines qd̓ nō ē de abbatiſſa. de quo vide bo nā glo. in cle. attēdentes de ſtatu regulariuꝫ. Os quide M prer ne Pro gligētiā he̓dis ep̄s exeꝗt̉ piā volūtatē defuncti. vel ſic. Si infra annū a die monitionis nō ſit executio teſtamēti ꝑ debētē exequi deuol uitur executio ad ep̄m. pͦ ponit̉ narratio. in ſcd̓a ꝓuiſio ibi qͣꝫobrē. pͦ moneri mādat. ſcd̓o ſupple̓i ibi ꝙ ſi. tertio reddit rōnē. ibi ſic enim. ¶ Nō pͦ ꝙ ꝗs pōt relinq̄re in teſtamēto vt monaſteriuꝫ ꝯſtruat̉. ac etiā legare bona monaſterio ꝯſtruen do. ſecus dic in donatiōe. nā donatio facta leco ꝯſtruēdo n̄ valꝫ. vt ī. c. abbate ſane. de re iudi. li. vi. rōnē diuerſitatis ponit Bar. in. l. ẜuos ad cu ſtodiā. ff. de ali. ⁊ ciba. le. nā donatō reꝗͥrit ꝑſonā hīc ē ꝙ abn̄ti nihil acꝗrit̉ ff. de dona. l. abn̄ti. ⁊ in c. ſi tibi abn̄ti. de p̄bē. li. vi. ſꝫ legatū pōt fie̓i abn̄ti ꝗnīmo incerte ꝑſone dummodo ex euentu poſ ſit certificari. l. quidā. ff. de re. dubi. l. cum pater ff. de le. ij. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ annꝰ p̄fixus ad execu tionē teſtamēti currit a die monitiōis ⁊ nō mor tis teſtatoris. ſed hodie cōit̓ ep̄i habent ſtatuta vt tēpꝰ currat a die mortis. qd̓ qualit̓ ſit ītelligē dū. jͣ. ſb̓iiciā. Itꝭ noͣ ꝙ ſi teſtator mādat eccl̓iaꝫ cō ſtrui ⁊ nō dicit ꝑ quē heres tenet̉ exequi. ſecus vr̄ in relictis pauperibus vel pro redemptione captiuorū. nam ſi teſtator ſpecifice nō ꝓuidit de executore dꝫ ep̄us tāqͣꝫ pr̄ pauperū exęꝗ. ⁊ hec vidētur ꝓbari in aucͣ. de eccle. ti. §. ſi quis edifica tionē. iūcto. §. ſi quis ꝓ redēptione. ⁊ in. l. nulli. C de ep̄i. ⁊ cler. ¶ Noͣ ꝙ vbi relictū ī teſtamēto nō cōcernit vtilitatē certe ꝑſone. ſeu nō ē qui poſſit petere in iudicio pōt iudex ex officio ꝯpelle̓ de bentē exequi ſicut hic fuit ꝓceſſum ex officio. et dic ꝙ etiā iudex ſecularis pōt officiū ſuū īpende̓ vt legata pia mādentur executioni. ad hoc tex. noͣ. in. d. §. ſi quis edificationē. Et ex hoc etiam De teſtamentis. ⁊6 infero ꝙ licet fratres minores n̄ poſſūt ī iudicio pete̓ eis relicta. qꝛ ꝓ nulla re tꝑali debēt eē ī iudi cio. vt in. cle. exiui. de v̓. ſig. tn̄ iudex eccl̓iaſticus ſeu ſecularis poterit ex officio ꝯpellere debēteꝫ exequi ad ſoluēdū. hinc eſt ꝙ in multis locis cō ſtituit̉ ſyndicus ī ciuitate ad petēdū hec relicta eis facta. de qͦ plene dicēdū. vt habet̉ in tractatu Bar. minoricaꝝ. ¶ Nō ibi nō pōt ꝙ ſi relictum a defuncto nō pōt deputari ad vſum deſtinatuꝫ per teſtatorē nō efficit̉ relictū caducū. ſed debet cōmutari in aliā piā cām. ſicut hic fit ꝯmutatō d̓ loco ad locū. ⁊ ꝑ hoc. l. legatum. de vſufruc. lega. ⁊ ibi ꝑ Bar. ⁊ Io. de ligna. in cle. qꝛ cōtingit. de reli. domi. ⁊ in tractatu minoricaꝝ. ⁊ ꝑ hͦ dico ꝙ ſi pecunia relicta a teſtatore nō ſufficeret ad mo naſteriū ꝯſtruēdum dꝫ ꝯuerti in aliū pium vſuꝫ. ¶ Sed vnū ſemꝑ noͣ. ꝙ iſta ꝯuerſio n̄ pōt fieri per ſolū heredē nec ꝑ ſolū ep̄m. ſed ꝑ ep̄m ⁊ eū ꝗ hꝫ exequi. qd̓ ꝓbat tex. ibi ordinari tecū. ⁊ legitur ⁊ noͣ. in. d. l. legatū. ⁊ in alijs iurꝭ. ꝓxi. allegatis. Nō ibi ſine diminutione qualibet ⁊cͣ. ꝙ relicta ec cleſie ꝯſtruēde debēt tradi ſine aliqua diminutō ne. ꝑ hoc ꝯſuluerūt Bar. ⁊ Fran. de alb. ꝙ etiaꝫ fructus medij tꝑis debēt aſſignari. ꝓ hͦ facit pul cher tex. in. l. ſi ita relictum. §. pegaſus. ff. de le. ij. vbi dr̄ ꝙ ſi relinꝗtur prediū in certum dieꝫ puta poſt. x. annos. vl̓ cū legatariꝰ erit pubes ꝙ debe tur p̄dium cū fructibus medij tꝑis ſi dies fuerit appoſita fauore legatarij. ſed in cāu nr̄o cū relin quit̉ monaſterio ꝯſtruēdo dies apponit̉ non fa uore heredis ſed fauore moͣſterij. qꝛ ſi moͣſteriū fuiſſet ꝯſtructū tꝑe teſtamenti reliquiſſet d̓ pn̄ti ⁊ non in diem. quod noͣ. ¶ Nō ꝙ ep̄s ſupplet negligentiā executoris teſtamēti. qd̓ an ꝓcedat ī oībꝰ relictis etiā ad nō pias cās multi tenent ꝙ ſic. qꝛ oīs volūtas teſtatoris largo mō dr̄ pia cuꝫ nō poſſit aliꝗd ampliꝰ velle. l. i. Ade ſa. ſanc. ecc de qͦ dicā latius in. c. tua. ⁊ in. c. ſi heredes. jͣ. eo. In glo. in v̓. jͣ. annū. ibi quis edificationē aduer te. qꝛ iſte. §. potius ꝓbat ꝯͣriū. nā dic̄ ꝙ ſi teſtator mādauit oratoriū ꝯſtrui debet heres hoc face̓. jͣ. quinqꝫ annos. ſed ſi mādauit hoſpitale ꝯſtruen dum tūc dat̉ annus. tex. aūt nr̄ non loquitur de hoſpitali ſed de moͣſterio qd̓ requirit ꝓlixiꝰ tp̄s qͣꝫ ſimplex oratorium. Sed Hoſti. dic̄ ſtandum huic. c. indiſtincte. vt detur tm̄ annus. Ex qͦ noͣ. ꝙ hodie ille. §. non ꝓcedit reſpectu oratorij. pōt tn̄ ſatis eque dici ꝙ negligentia heredis poteſt dupliciter cōprehendi. pͦ reſpectu oꝑis inchoan di. ⁊ hoc cāu indiſtincte ſufficit annus. Secūdo reſpectu oꝑis cōplendi ⁊ hoc cāu dꝫ ꝯſiderari qͣ litas oꝑis. nā ſi opus nō pōt ꝑfici. jͣ. annū nō pōt dici heredē fuiſſe negligentem. ſed aſſignabitur tp̄s ꝯueniēs. ⁊ hanc ꝯſiderationē puto habuiſſe ius ciuile diuerſū tp̄s ſtatuendo īter hoſpitale ⁊ oratoriū. Aduerte ad aliud. nā glo. dic̄ h̓ ſimpl̓r volūtatem teſtatoris executioni mandandam. jͣ. annū. qd̓ vere īdiſtincte nō ꝓcedit licet doc. ſim plicit̓ trāſeūt. Dic gͦ latius ꝙ teſtator p̄uidit ſibi de tꝑe. ⁊ ſerua tūc ip̄iꝰ voluntatem. ¶ Unuꝫ tn̄ noͣ. ꝙ ſi teſtator mādat aliquid fieri infra certuꝫ tp̄s cōputandum a die mortis debet intelligi ſuppleri a die ſcīe ⁊ adite hereditatis. hoc ꝓbat tex. in. l. ſtatuliberos. §. ſi quis heredi. ff. de ſta. lib. fac̄ tex. iuncta glo. in. l. fi. §. ſi autem dubiꝰ. C. de iure deliber. Si vero teſtator nō ꝓuidit de tē pore. tūc in relictis ad nō pias cās datur annus ⁊ currit a tꝑe monitionis fiende ꝑ iudicē. legit̉ ⁊ noͣ. in aucͣ. hoc ampliꝰ. C. de fideicō. Si vero ſūt relicta ad pias cās. tūc debēt ſolui infra ſex men ſes. ⁊ currit tempus a die inſinuatiōis teſtamēti vt clare vult tex. in. §. ſi legatum. in aucͣ. de ecc. ti. nec ꝯͣriatur iſte tex. qui loquit̉ in monaſterio cō ſtruēdo. qꝛ nō pōt cōſtrui infra modicū tempus ſecus ſi aliquid relīqueret̉ moͣſterio ꝯſtructo. ⁊ ſic limita hūc tex. Item p̄dicta ꝓcedūt reſpectu ſolutōis fiēde. ſꝫ reſpectu executionis deuoluen de ad ep̄m. puto ꝙ ſi p̄cedat duplex monitio pꝰ negligentiā debentis exequi nō requiritur alid̓ tp̄s nec expectatur annus. vt vr̄ innuere iſte tex. in aucͣ. predicta. in. §. ſi aūt ꝗ hoc face̓. ⁊ ſic intelli gerem noͣ. ꝑ Bar. in dicta aucͣ. hͦ āplius. Ubi v̓o p̄cedit monitio vnica expectatur ānus. ſꝫ hodie vt dixi ep̄i ꝑ ſtatuta diſponūt vt annꝰ a die mor tis currat monēdo gn̓ͣaliter quoſcūqꝫ. Sꝫ illud ſtatutū pͦ limitarē ẜm p̄dicta vt tp̄s currat a die mortis ⁊ adite hereditatis ⁊ ſcīe. Secūdo limi ta vt noͣ. Bar. in. d. l. cū quidam. ff. de le. ij. vbi for mat hanc. q. Quidā reliquit cētū pauperibꝰ de clarandis ꝑ ſemproniū. lapſo anno declaratōne nō ſcā ep̄s vigore ſtatuti vult pauperes eligere. Querit̉ nūꝗd poſſit ⁊ decidit ꝙ nō. qꝛ ſtatutum loꝗt̉ de executōe. ſed hn̄s declarare nō ē execu tor. ſic̄ dicimus dr̄am eē inter iudicem qui decla rat ⁊ executorē ꝗ exeꝗtur ſnīam. l. executorē. C. de execu. rei iudi. ⁊ vide latius ibi ꝑ eū. ¶ In gl. pe. in fi. dic clariꝰ attīgendo maͣm. ꝙ duo dubia poſſunt elici. pͥmuꝫ ē ſi teſtator ſimplicit̓ mandat eccl̓iam ꝯſtrui nō exp̄ſſo certo loco. 2º. qn̄ incer titudo orit̉ poſt mortem teſtatoris. qꝛ nō pōt cō ſtrui in loco ꝑ defunctum deſtinato. ⁊ in vtroqꝫ dubio ſētiūt h̓ cōit̉ doc. relictū nō viciari. ⁊ vide tur hͦ ꝓbari in tex. nr̄o. nā quēadmodū nō viciat īcertitudo ex poſtfacto orta. eadē rōne nec a pͥn cipio. ⁊ ꝓ hoc allego bo. tex. in aucͣ. de ecc. ti. §. ſi quis in noīe. vbi dicit̉ ꝙ ſi teſtator reliꝗt moͣſte rio ſancte Marie. ⁊ tale moͣſterium nō eſt ī illo territorio nō viciatur relictum. ſꝫ debet̉ eccleſie cathedrali illiꝰ loci. de qͦ. jͣ. c. ꝓxi. vbi gl. Ad ideꝫ induco bonum tex. in. l. que conditio. in fi. ff. de ꝯdi. ⁊ de. vbi dr̄ ꝙ ſi teſtator mādauit aliꝗd fieri in foro ⁊ nō ſpecificauit. ītelligit̉ de foro illiꝰ mu nicipij vbi habitat ⁊ ſi q̄ratur in quo loco edifica bitur. dico ꝙ de ꝯſenſu ep̄i ⁊ executoris teſtamē ti eliget̉ locꝰ ſic̄ obẜuat̉ quando incertitudo orit̉ ex pꝰ facto. vt h̓ ⁊ fac̄ qd̓. sͣ. dixi. Si vero relictū ad pias cās ſeu certe ꝑſone non poſſit deputari ad vſuꝫ deſtinatum. nunquid efficiatur caducū. diſtingue poſt Bar. in. l. pater. §. tuſculanus. ff. de le. iij. aut enī relictū cōcernit piā cāꝫ ſimplicit̓ ⁊ nō ꝑſonā. ⁊ tūc dꝫ deputari ad aliū vſum cū cō ſenſu ep̄i ⁊ heredis. vt in. l. legatū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. de vſufruc. legato. ⁊ noͣ. ī. d. cle. qꝛ ꝯtingit. aut re lictū factū ē ꝑſone. ⁊ tūc ſi ꝯtēplatiōe aīe. qꝛ fuiſ ſet alij ꝑſone relicturus. ⁊ tūc deficiēte illa ꝑſona dꝫ relictū ad piū vſum ꝯuerti. vt volūtas defūcti in effectu adimpleat̉. d. l. legatū. ſi v̓o relictū fuit ſcm̄ ꝯtēplatione ꝑſone ul̓ collegij nō habito re ſpectu ad piā cām. ⁊ tūc deficiente ꝑſona ul̓ col legio expirat legatū ⁊ remanet apud grauatū. vt d. §. tulculanꝰ. ſi aūt dubitat̉ an teſtator habuit reſpectū ad ꝑſonā. an̄ ad piā cāꝫ debemꝰ p̄ſume̓ religionis fauore ⁊ aīe ꝙ ad piā cām ꝓſpexit. ar l. ſūt ꝑſone. sͣ. alle. Et ex his pōt decidi qō. ꝗdam ſimpl̓r reliꝗt ꝗnquagīta certe puelle ticie mari tāde morit̉ iſta ticia anteqͣꝫ cōferat̉ relictū dubi tatur an expiret relictū. an v̓o ſit ꝯuertēdum ad aliaꝫ puellā maritādā. ⁊ pōt dici ꝙ ex variis ꝯie cturis iudex arbitrabit̉ an teſtator habuerit re ſpectū ad animā aūt ad fauorē illius puelle. pōe ꝙ diu ſibi ẜuiuerat. nā tūc p̄ſūptō erit ꝙ volebat eam remunerare ⁊ ſic de ſimilibus. Debetur Ndicante iegatum At uis nudis v̓bis a teſtatore relictuꝫ l. primo narrat factū. ſcd̓o ꝓuidet. ibi in quibus ¶ Noͣ pͦ ꝙ relictū ſine ſolēnitate factū ualꝫ ⁊ tꝫ maxīe ad pias cās. ⁊ dico ſerioſe maxīe. qꝛ ideꝫ ē in relictis nō ad pias cās intelligēdo ꝙ legatū fuit factum nudis v̓bis .i. non int̓ueniēte teſta mēto nec aliqua ſcriptura. ſatis ē enim legatum poſſe ꝓbari ꝑ teſtes. d̓ quo tn̄ pleniꝰ dicēdū ē ut legit̉ ⁊ noͣ. in. l. i. Qd̓ fideicōmiſſis. ¶ Nō ꝙ fa ciens certa legata īdubio uidet̉ uoluiſſe d̓cede̓ inteſtatꝰ qd̓ colligit̉ ex eo. qꝛ ſi uoluiſſet teſtari non valuiſſent relicta ſaltim ad nō pias cās fine he̓dis inſtōne. qꝛ teſtm̄ ex toto ē nullū ubi nō po nit̉ he̓dis inſtitutio. inſti. de leg. in. §. an̄ he̓dis. ſꝫ ubi eligit ꝗs d̓cede̓ inteſtatus ualēt relicta. ⁊ īdu bio uidet̉ uoluiſſe d̓cede̓ inteſtatus ⁊ hoc ꝓbat iſte tex. facit qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. l. iij. ff. d̓ iure cōdi cilloꝝ. ⁊ ex his habes clare intellectum huiꝰ. c. an aūt ex defectu teſtamēti qꝛ he̓ditas non adit̉ ex teſtamēto ul̓ qꝛ nō fuit facta he̓dis inſtitutio uiciēt̉ legata ad pias cās noͣ. in. l. i. C. d̓ ſa. ſan. ec. ⁊ ī. l. eā quā. C. d̓ fidecō. ⁊ ē una opi. ꝙ n̄ uicient̉ qꝛ p̄dicta ſūt de ſolēnitate iuris ciuilis. de qͦ dicē dum vt plene noͣ. in iuribus p̄allega. ¶ In glo. ij. ibi dabit̉ pauperiori. hoc aꝑte dicit tex. in. §. ſi quis in noīe. alle. in gl. ubi etiā ſubdit̉ ꝙ ſi illd̓ monaſterin̄ non ē in ciuitate ſꝫ in t̓ritorio illi da bit̉. ſi aūt nō reꝑit̉ in t̓ritorio tale monaſteriū da bit̉ eccl̓ie cathedrali teſtatoris. ⁊ bn̄ noͣ illū tex. quē allegaui in. c. p̄cedēti. ad ꝓbandū ꝙ incerti tudo reſpectu legatarij nō uiciat̉ legatū ad pias cās ſed dcm̄ glo. ⁊ illiꝰ tex. dꝫ ꝓfecto limitari qn̄ ex ꝯiectuirs nō pōt apparere de quo monaſte rio ſenſerit teſtator. pone enī ꝙ ꝑrochianꝰ eccl̓ie ſancti Petri reliquit ſimpl̓r eccl̓ie ſancti Petri x. ſūt in ciuitate alie eccl̓ie ſb̓ eodē noͣbulo. nam certe in hoc dubio nō dabit̉ pauꝑiori. ſꝫ potius eccl̓ie prochiali teſtatoris. qꝛ īdubio vr̄ de illa ſē ſiſſe. ar. in. l. nulli. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. Sꝫ ē dubiū retētꝭ t̓mīs glo. ꝗd ſi monaſteria ſūt equalia. dicūt aliꝗ ꝙ viciat̉ legatū. aliꝗ ꝙ dabit̉ primo petēti. tertia opi. ⁊ cōis ē ꝙ dabit̉ ep̄o vt ea diſpēſet vl̓ gͣtificꝫ alteri. ar. in c. qm̄. de decimis. ⁊ in. c. i. de ꝑrochiiſ ⁊ intellige vt. sͣ. dixi qn̄ ꝯiecture nō ſūt magiſ vr gentes ꝓ vno qͣꝫ ꝓ alio. ⁊ idē Spe. in ti. de īſtru. edic. §. nūc v̓o aliqua. v̓. ꝗd ſi aliꝗ. Si v̓o ſimpl̓r reliquit eccl̓ie. vtputa dicendo relinquo. x. eccl̓ie vt plerūqꝫ faciūt ruſtici. ⁊ dic ꝙ dabūtur eccl̓ie prochiali ip̄ius teſtatoris. ar. in. l. q̄ ꝯditio. in fi. ff. de ꝯdi. ⁊ demō. ⁊ in. c. i. de ſepul. ¶ In eadē glo ibi ſtatur ſentit hic gl. ꝙ optio legati dꝫ eē he̓diſ ſꝫ de hoc ſūt multe varietates. de quo ē glo. noͣ. ī l. legato gn̓alit̓. ff. de leg. i. que in effectu hoc ītē dit. ꝙ qn̄ꝫ relinꝗt̉ genꝰ gn̄aliſſimū vt ſb̓a ſeu res qn̄qꝫ relinꝗt̉ genꝰ ſb̓alternū puta animal. ⁊ his caſibus non valet relictū. qꝛ dādo muſcā vl̓ aliā rē vilē liberaret̉ heres. qn̄qꝫ relinꝗt̉ aliꝗd qd̓ ē de gn̓e inferiori. vtputa homo vel equus vl̓ bos alit̓ nō det̓minādo. ⁊ tūc ſi res relicta ē in pr̄imo nio teſtatoris optio dat̉ legatario de quo ē tex. in. l. legato. p̄alle. qꝛ exquo legatariꝰ hꝫ optioneꝫ actiōis. qꝛ pōt age̓ ꝑſonali vel reali hꝫ ꝑ ꝯſequēs optionē rei. Si aūt nō ē in patrimonio teſtatoriſ ⁊ tūc optio dabit̉ he̓di. qꝛ res aliena nō pōt op tari. nec hoc caſu ꝯpetit optio actori. qꝛ res alie na vēdicari nō pōt. ⁊ hec ꝓcedūt qn̄ teſtator re liquit incertū de incertꝭ. vt qꝛ dixit relinquo tibi equū vel ẜuū. Si v̓o reliꝗt incertū de certꝭ. puta dicēdo relinquo vnū ex ſeruis meis. tunc optio dat̉ he̓di ꝗ hꝫ in hoc declarare volūtatē defūcti videt̉ eniꝫ defūctus ſenſiſſe de certo. ⁊ de hͦ ple nius dicēdū. vt noͣ. in. d. l. legato. ⁊ aduerte qꝛ ē dubiū nūꝗd eo caſu qͦ legatario dat̉ optio vtrū poſſit eligere meliorē ẜuū vel meliorē ſcūtellā vt in terminis gl. ⁊ ſenſit gl. ꝙ in animalibꝰ dꝫ elige̓ mediocre. In alijs v̓o dat̉ id qd̓ ē minimū. ar. in l. nūmis. ff. de le. iij. ⁊ in. l. apd̓ iulianū. de le. i. vnū tn̄ ſingularit̓ noͣ. ꝙ in legatis ad pias cās gnͣalit̓ factis debet̉ meliꝰ fauore pie cāe. ꝓ hoc tex. noͣ. ⁊ ibi ꝑ Bar. in. l. ticia. §. ſeya. ff. de au. ⁊ arg. lega. ex quo decidit ibi Bar. ꝙ ſi teſtator legat eccl̓ie calicem intelligitur de argento. ⁊ ſi planetam in telligitur de ſerico. ⁊ ſic de ſimilibus. ¶ In ea dem glo. ibi item pone ⁊cͣ. videtur glo. in hac q̄ ſtione velle ꝙ expenſis heredis ſeruus legatus eſt querendus. ſed dic latius diſtinguendo qua tuor tempora. prout dicit glo. notabilis in. l. cum ſeruus. alle. in glo. primum tempus eſt teſtamen tum. ſcd̓m tempus eſt poſt teſtamentū ⁊ āte mor tem. tertium poſt teſtamentum ⁊ poſt mortem teſtatoris an̄ aditā hereditatē. qͣrtū tēpꝰ eſt poſt aditā hereditatē. Si v̓o ſeruꝰ erat in fuga pͥmo tꝑe .ſ. teſtamēti. tunc ꝓcedit dcm̄ glo. ꝙ expenſis heredis ē querēdus. intellige tn̄ qn̄ eēt longe ab ſens. ſecus ſi eēt in ꝓpinquo. nam tunc debet̉ vbi eſt ſicut dicimus in alia re legata. nā ſi eſt longe De teſtamentis. 6 abn̄s dꝫ adduci expēſis he̓dis. Si vero eſt in ꝓ pinquo. debet̉ vbi eſt. vt ī. l. cū res. ff. de lega. i. ⁊ hoc fit ex p̄ſumpta mēte teſtatoris. nam ſi ẜuus longe vagat̉ ⁊ eēt querēdus expēſis legatarij poſſet cōtingere ꝙ nulluꝫ ꝯmodū cōſeq̄ret̉ lega tariꝰ. ⁊ ideo p̄ſumēduꝫ ꝙ aliud ſenſerit teſtator Si vero ſeruꝰ cepit fugam 2º. tꝑe .ſ. poſt teſtamē tū tūc debet queri opera heredis ⁊ ſūptibꝰ lega tarij. qꝛ teſtator nō aggrauauit heredem in ſum ꝑtibus cū nō cogitauit de fuga. ſed heres debet impēdere oꝑam. qꝛ tenet̉ tradere. ſi vero arripu erit fugam tertio tꝑe. aut fuit ex culpa he̓dis ⁊ tūc tenet̉ ad extimatōem. aut ſine culpa ⁊ nō te net̉ ad aliud. ſꝫ ſolū p̄ſtabit cautionē de eo tradē do ſi ꝑueniret ad manꝰ ſuas. ⁊ idem dicendum in quarto tꝑe eadē rōe. ⁊ poſſet eſſe rō diuerſita tis inter iſtos duos caſus ⁊ pͥores. nā in iſtis te ſtator nūqͣꝫ cogitauit grauare heredē in aliquo cūceperit fugā poſt ipſius morteꝫ. vnde quēad modū liberat̉ heres interitu ſpēi relicte. vt in. l. qd̓ te. ff. ſi cer. pe. ita ex fuga ſerui ſine ſui culpa ſuꝑueniente. ſed in pͥoribus caſibꝰ teſtator viue bat. ⁊ nihilominꝰ voluit valere relictū. Ilius noſter pec ſe Nō de gatū cū teſtator rē n̄ ſuāſꝫ eccl̓ie alteri eccl̓ie legauit. h. d. ſimpl̓r īherēdo lr̄e. habet enī multos intellectꝰ. vt. jͣ. ꝑatebit. pͦ ponit̉ ꝯqueſtio. 2º. ꝓuiſio. ibi ⁊ quidā. ¶ Noͣ pͦ caſuꝫ ſingulareꝫ ẜm vnū intellectū. ꝙ legatū rei aliene ad piaſ cās factū nō valet etiaꝫ vt debeat̉ extimatio. ſed ẜm aliū intellectū non proced eret. de quo. jͣ. ¶ Nō ſecundo ꝙ licite relinquit̉ aliquid eccleſie gratia ſepulture. an aūt poſſet apponi cōditō vt fiat cer tum officium. dic vt noͣ. Inno. in. c. pe. ne prela. vi. ſuas. ⁊ ibi dixi. ¶ Nō tertio ꝙ ius ciuile ap pellat̉ lex ſeculi. qꝛ pͥncipalit̓ nō tēdit ad finē bea titudinis eterne. ſꝫ vt hoīes ꝗete viuāt in hoc ſe culo. lex vero canonica ⁊ theologica appellatur lex dei qꝛ tractant de deo. cū ſemꝑ tendūt p̄cide peccata ⁊ dirige̓ homines ī deuꝫ. ꝓ hoc. c. qualiꝰ ⁊ qn̄. el. ij. de accu. ⁊. c. i. de iura. calum. ⁊ ibi dixi aliquid. ¶ Noͣ ẜm vnum intellectum tex. mira bilē limitātem cōem theoricā tex. ⁊ doc. dicētiuꝫ ꝙ vbi ius ciuile exp̄ſſe nō reprobat̉ ab eccleſia nec ꝯtinet peccatū in ſe dꝫ obſeruari in foro aīe vt ī. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de no. op. nū. Iſte tamen tex. vr̄ ꝓbare oppoſitū. nā lex ciuilis diſponēs lega tum rei aliene ſcient̓ ſcm̄ valere nō reprobatur exp̄ſſe aliqua lege canonica. nec ꝯtinet in ſe pec catū cum ꝓcedat ex p̄ſumpta mente teſtatoris. tn̄ dr̄ hic ꝙ iſte ep̄s non debebat ſeruare illaꝫ le gem ciuilem. ⁊ pōt eē rō ꝗa illa lex fouet qͦdāmō lucꝝ odioſuꝫ heredi. nec vr̄ fundata ſuꝑcꝗtate naturali. ex qͦ pōt tradi hec limitatio ad thēori cam antedictam ꝙ vbicunqꝫ ius ciuile fouet lu crum ꝓximo odioſuꝫ vel rigorē quēdam ꝙ tūc nō ſit ẜuanda talis lex in foro canonico licet ex preſſe non reprobet̉. ꝓ qͦ facit. c. dilecti. de iudi. ⁊ in. c. i. de do. ⁊ ꝯtu. qd̓ ſingl̓r noͣ. ¶ In glo. i. in fi. vel forte ẜm Hoſti. intererat ipſius. qꝛ petebat̉ precium. ¶ In glo. ij. in fi. dic latius ꝙ aūt quis legat rem alienam in quo habꝫ aliquod ius. ⁊ in dubio vr̄ legare ſolum ius qd̓ hꝫ in re ⁊ ſic n̄ de bet̉ extimatio totius rei. vt in. l. ſerui electione. ff de lega .i. ⁊ idem ſi putabat ꝙ aliqd̓ ius in ea re haberet qd̓ tn̄ extīguebat̉ morte. vt eſt tex. in. l. vxor patrui ẜm vnum intellectum. C. de lega. ⁊ ꝑ hoc poſſet attētari ꝙ ſi teſtator legauit reꝫ alie nam ſibi pignoratā vr̄ legaſſe iuſpignoris quod hꝫ in re. ⁊ ſic glo. i. nō poſuit bonū exempluꝫ. aut legat rē ſibi ⁊ alteri cōem. ⁊ tūc vr̄ legare partem ſuā tm̄. licet dixerit rē meā. vt in. d. l. ſerui. elec. fa cit. l. ſi domꝰ. in fi. ff. de lega .i. q̄ lex meliꝰ probat pͥmū mēbꝝ. hoc veꝝ niſi teſtator dixiſſet lego to tam rem vel ſimilia v̓ba. qꝛ tunc extimatio totiꝰ debetur. vt in. l. iulianus. in prin. ff. de lega. iij. noͣ. Bar. in. l. cum alienam. C. de lega. aut legat rem omnimō alienam. ⁊ tunc aūt eſt heredis. ⁊ ideo debet̉ nec ſufficit dare extimationeꝫ. qꝛ teſtator pōt legare rem heredis ſicut ꝓpriam. vt ē tex. noͣ. in. l. vnū ex familia. §. ſi rem. ff. de lega. ij. aut legat rem alterius qͣꝫ heredis. ⁊ aut ſcient̓ ⁊ de bet̉ illa res vel extimatio. vt in. d. l. cum alienam dūmō ſit taliſ res cuiꝰ ꝯmerciū poſſit haberi. al̓s inutile eſt legatū puta ſi legat̉ res ſacra vel prin cipis. l. apud iulianū. in fi. ff. de lega. .i. Si legatur ignorant̉ aūt exͣneo ⁊ nō valet legatū. vt in. d. l. cū alienam. aut coniuncte perſone cui al̓s fuiſſet re licturus etiam ſi ſciuiſſet alienam ⁊ debetur exti matio. vt. d. l. cū alienaꝫ. ⁊ ex hͦ oritur dubitatio ẜm alium ītellectuꝫ. nunꝗd legatū factum eccl̓ie dicat̉ factū cōiuncte perſone vt ſic debeatur ex timatio ſi ignorant̉ fuit factū tenēdo aliū intelle ctum a p̄dicto. de quo. jͣ. dicet̉. p̄dicta ꝓcedunt qn̄ quis errat generaliter. ſed quādo errat ex cā ſpecifica. puta quia credebat rem eſſe ſuā ex em̄ ptione facta a pupillo. q̄ tn̄ emptio non valebat. ⁊ tunc in totum viciat legatū etiā factum ꝯiūcte ꝑſone. vt no. in. d. l. cum alienam. an autē hec ſint obſeruanda in foro canonico. dicam latius cum glo. fi. ¶ In glo. fi. in fi. ꝓ intellectu huius glo. ⁊ c. oppono ꝯͣ tex. vr̄ enī ꝙ exquo legatum rei alie ne fuerit factum ſciēter debuerit dari ſaltē exti matio. vt in iuribus p̄al. So. ex hac glo. fi poſſūt colligi due lec. pͥma vt aliud ſit de benignitate ca nonica. ⁊ opi. hec fuit Tancre. A lec. ē Ber. vt extimatio debeat̉ eccl̓ie ẜm ius ciuile. ⁊ ſic nulla erit dr̄ia in hoc inter ius canonicum ⁊ ciuile. nec ob. iſte tex. qꝛ nō ꝓhibet extimatōem peti ab he rede. ſed vt res aliena nō teneat̉ īuito dn̄o. ꝓce dit etiā de iure ciui. ſꝫ certe hͨ lec. n̄ ꝯgruit tex. in verbo ⁊ quid. vbi fit mentio de extimatione de bita ẜm legem ciuilem. ⁊ poſtmodum ſb̓iicit̉. v̓ſi. ſꝫ qꝛ. ꝗ venit aduerſatiue ad precedentia. ⁊ ſic d̓ notat diuerſitatē reſpectu extimationis īter ius canonicū ⁊ ciuile. Tertiā lec. ponit Inno. hic. ⁊ glo. in. c. ſi ep̄s. xij. q. v. dicētes hūc tex. ꝓcedere qn̄ legatur res eccleſie. tale enim legatū cuicūqꝫ factum. eſt inutile etiam reſpectu extimationis p 3 petēde ⁊ mouet̉ Inno. qꝛ res eccleſie cū magna difficultate alienāt̉. vn̄ quēadmodū nō valꝫ lega tū rei ceſa ris ꝓpt̓ difficultatē alienatiōis. l. apud iulianū. in fi. ff. de leg. i. ita ⁊ legatū rei eccleſiaſti ce. nā bōa eccleſie ſūt deputata publico vſui. xii. q. i. vidētes. ⁊ in. c. rō. de p̄ben. ſed legatū talium rerū ē inutile. d. l. apd̓ iulianū. tertio mouet̉. qꝛ d̓ re eccleſiaſtica nō eſt ꝯmerciū int̓ laicos. xij. q. ij. nō liceat pape. ergo legatū eſt īutile. qꝛ qn̄cunqꝫ legat̉ res cuiꝰ ꝯmerciū nō hr̄ inutile ē legatū. d. l. apd̓ iulianū. cū. l. ſequē. ex ꝗbꝰ ſentit Inno. qꝛ ſi res aliēa nō eccleſiaſtica legat̉ eccleſie debet̉ ex timatō iuxͣ diſtīctōeꝫ p̄dictā. ad iſtū tex. rn̄dit ꝙ dꝫ ītelligi lege dei ⁊cͣ .i. ꝙ res eccleſie n̄ ſūt cēſen de ſic̄ res ſeculi. Et hāc lec. vr̄ ſeꝗ do. An. ſꝫ c̄te Inno. extorquet hic hāc lec. q̄ loꝗt̉ de. ll. ſeculi ⁊ dei. nō aūt de rerū qualitate. Itē ẜm hāc lecturā nō eēt dr̄ia int̓ ius canonicū ⁊ ciuile quā tn̄ iſte tex. aꝑte denotat. vn̄ hoſti. nō ſeꝗtur hāc lecturā ⁊ bn̄. qꝛ in ſe etiā non puto eā verā. qꝛ in multis poſſunt alienari bona eccl̓iaſtica. xij. q. ij. in ſūma nō ſic res ceſaris. ꝓcede̓t tn̄ dcm̄ ſuū in re ſacra quartā lec. ſentit hoſti. intelligēdo ꝙ ſi heres ni miū lederet̉ ex p̄ſtatiōe extīationis. lꝫ de iure ci uili debeat̉ extīatio. tn̄ eccl̓ia nō dꝫ extorq̄re cuꝫ tāto grauiſſimo dāno he̓dis. ⁊ hūc rigorē iuris ciuil̓ voluit iſte tex. mitigare ẜm eū. ſꝫ certe hͨ lec nō ꝯuenit tex. vbi nulla fit mentio de grauitate p̄iudicij. ſed ſolū de extīatione ſoluēda. ꝗntā lec. ſentit Bal. in. l. i. C. de ſac. ſanc. ecc. dicēs ꝙ ſi res aliena legat̉ ignorāt̉ ꝯiūcte ꝑſone debet̉ extīatio vt. sͣ. dixi. ſed qꝛ eccl̓ia cēſet̉ ꝯiūcta ꝑſona cuꝫ ſit mr̄ omniū fideliū. xij. q. ij. ꝗ abſtulerit. de iure ci uili etiā debet̉ extīatio eccl̓ie. lꝫ legatū ignorant̉ ſit factuꝫ. ſed ius canonicū voluit acceptare hͦ le gatū ignorāter ſcm̄. vt hic ẜm eū. Sed certe hec lectura diuinat nec ē v̓a in ſe vt puto. naꝫ nullah̓ fit mētio de ignorātia. ¶ Itē iura ciuilia loquūt̉ de ꝯiūctis ꝑſonis. dꝫ ergo intelligi de ꝯiūctione ſanguinis ⁊ nō de ꝯiūctione ſpūali. vt noͣ. in. c. nō nulli. de reſcrip. patꝫ in. c. i. de ꝓcura. Itē iſte tex p̄ſupponit ꝙ indubio debeat̉ extimatō de iure ciuili qd̓ nullibi ꝓbat̉. ſextā lecturā ponit h̓ dn̄s meus do. Cardi. flo. vt ꝓcedat tex. qn̄ res vnius eccl̓ie legatur alteri eccl̓ie. nā ne oriat̉ diſcordia int̓ eccl̓ias īntile ē legatū. ſꝫ hāc lecturā nō puto eē verā. tū qꝛ in principio lr̄e non pōderat̉ ꝙ res eēt eccl̓ie. tū qꝛ nullū p̄iudiciū irrogat̉ eccl̓ie ꝓpͥe tarie cū extimatio debeat̉ ab he̓de. quare ī iudi cio ml̓tū dubitarē que opīo eēt ſequēda. nā fere oēs ſentiūt vt nulla vel modica ſit dr̄ia ī hoc int̓ ius canoicū ⁊ ius ciuile. vt patꝫ ex p̄dictis. ſed in ſcholis audacter tenerē pͥmā opinionē quā ſen tit glo. in pͥn. ⁊ eā publice tenui in repetitōe. c. cū eſſes. jͣ. eo. nā queqꝫ diſpoſitio intelligenda ē ẜm rōnē inſertā. jͣ. de v̓. ſig intelligētia. ⁊. c. p̄terea. ſꝫ rō huiꝰ lr̄e aꝑte reſpectu extīatiōis vr̄ notare di uerſitatē int̓ ius ciuile ⁊ iuſ canonicū. ⁊ aꝑte vult ꝙ in hac maͣ nō ſit ꝓcedēdū. l. ſeculi. ſꝫ. l. dei. ſed in theologica vel canonica hoc nō ē decretuꝫ. vt poſſit peti extimatio ergo ⁊cͣ. Et puto ꝙ diſpoſi tio huiꝰ. c. aſtringat omnes qͦs aſtringit iuſ cano nicū. ar. c. ſi duobus. d̓ app. rō hꝰ deciſiōis pōt eli ci ex p̄dictis. qꝛ lucꝝ iſtud vide̓t̉ īiuſtū cū extor quet̉ ab he̓de īuito ēt aꝑte nō ꝯſtito d̓ volūtate d̓fūcti. facit in ſimili. c. ex ꝑte. in fi. d̓ cēſi. ⁊ ꝑ hͦ ha bes h̓ longe clarius qͣꝫ ꝑ alios d̓claratā maͣm. I heredes pletiluſ He̓di nō 6 ſa teſtatoris ab ep̄o int̓dicit̉ res a teſta tore relicta. h. d. inherēdo lr̄e. nam vario mō pōt ītelligi vt īfra patebit. pͦ ponit̉ exceſſus. ſcd̓o ꝓui ſio. ibi ab ep̄o. tertio rō. ibi vt noͣ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ad he̓des ꝑtinet exequi iuſſa ꝑ d̓fūctū ſi igit̉ he̓s nō ē negligēs. nō dꝫ ep̄s ſe īpedire d̓ excutiōe teſta mēti. facit. c. nos quidē. sͣ. eo. ⁊ qd̓ hr̄ in aucͣ. d̓ he̓ di. ⁊ fal. §. ſi ꝗs aūt nō īplēs. de hoc aliꝗd infra. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ ꝓ adīplēda volūtate d̓fūcti pōt ꝯͣ he̓dē negligētē oīs res he̓ditaria int̓dici cum fructibꝰ ⁊ emolumētis. ¶ Nō t̓tio ꝙ ad iudicē eccl̓iaſticū ꝑtinet vt vota defūctoꝝ executiōi mā dent̉. dico tn̄ ꝙ hͦ ē mixti fori. qꝛ etꝭ iudex ſecula ris pōt officiū ſuū īꝑtiri ēt ī legatꝭ ad piaſ cās. vt in aucͣ. d̓ ecc. ti. §. ſi ꝗs aūt edificationē. ⁊ in aucͣ. hoc āpliꝰ. C. d̓ fideicō. ꝑ hͦ arbitrorⁱ eē locū p̄uēti oni int̓ hos iudices. qd̓ noͣ. facit qd̓ dixi in. c. cuꝫ ſit gnͣale. d̓ fo. ꝯpe. ¶ In glo. i. ibi. jͣ. ānū. vr̄ h̓ gl. velle ꝙ an̄ lapſū āni ep̄us non pōt ꝓcede̓ ad int̓ dictionē bonorū quaſi he̓s habeat annū ad exe cutionē teſtamēti. vt īnue̓ videt̉ tex. in aucͣ. hoc āplius. C. d̓ fideicō. qͣꝫ qͣꝫ. doc. tn̄ſ eūt ſimpl̓r cum hac glo. tn̄ iura multa vidēt̉ in oppoſitū. nā tex. ī l. cum res. ff. de leg. i. dicit ꝙ ſi res legata ē in pr̄i monio teſtatoris dꝫ ſine mora p̄ſtari. al̓s heres ꝯdēnatur ad preſtationē cum omni fructu ⁊ int̓ eſſe. ad idē tex. in. l. ſi domus §. in pecunia. eo. ti. vbi dicitur ꝙ pecunia legata debꝫ ſolui infra bre ue tēpꝰ. ⁊ dicit ibi glo. ꝙ infra decem dies a p̄ce pto iudicis vel ſaltim erit arbitrariū ꝯſiderata qͣ litate ⁊ qͣꝫtitate pr̄imonij. ⁊ ſi pecunia legata nō ē in patrimonio teſtatoris exquo tn̄ he̓ditas eſt ſoluēdo tenet̉ he̓ſ vn̄cūqꝫ reꝑire pecūiaꝫ ⁊ eā ſol uere legatariis. vt ē tex. in. l. ſi pecuniā. ff. de le. ij. ergo non eſt verum dice̓ ꝙ heres habꝫ ānū. vn̄ ego ꝓ ꝯcordantia multoꝝ iurium nouiſſime ſic dixi ⁊ diſtinxi ꝓſequēdo pͥncipalit̓ tria pͦ quātū tp̄s det̉ qͦ ad executionē teſtamēti. ſcd̓o īfra qͣꝫtū tp̄s executio d̓uoluit̉ ad ep̄m he̓de negligēte. 3º. vtrum in relictis ēt ad nō pias cās fiat hec d̓uo lutio ad ep̄m ⁊ ꝑ hec declarabūt̉ omnes glo. hꝰ c. Ad pͥmū dic ꝙ ſi res legata eſt in patrimonio teſtatorꝭ. dꝫ ſolui ſine mora nā dominiū adita illi co he̓ditate tnͣſit in legatariū. l. ſi liber hō. ff. d̓ le. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ in. d. l. cum res. idē dicēdū in pe cunia legata. vt. sͣ. dixi pōt ergo heres ꝯpelli ad ſoluēdum legata anni lapſu non expectato. ⁊ hͦ caſu iudicio meo recte pōt intelligi iſte tex. nā h̓ nulla fit mētō de āno. nec ꝙ he̓s pͥuatꝰ ſit he̓dita te. ſꝫ ſolū vult h̓ ꝙ ſi he̓s nō īpleuerit tꝑe debito ep̄s dꝫ int̓dice̓ ſeu ſeq̄ſtrare omnē rē he̓ditariā De teſtamentis. 76 vt ſic indirecte ſatiſfiat voluntati defuncti. ⁊ ma xime ad pias cās. idē puto ī relictis ad nō pias cās qꝛ iſte tex. gn̓aliter loꝗt̉ ⁊ ī hͦ ē multū noͣbil̓. de hͦ. jͣ. latiꝰ. Si aūt he̓des negligūt ſolue̓ legata ad pias cās. jͣ. ſex mēſes a tꝑe īſinuatōis teſtī co gunt̉ poſtea ſolue̓ cū oī emolum̄to īde habito ⁊ intereē ⁊ hoc ī penā negligētie. vt in aucͣ. de ecc. ti. ī. §. ſi aūt legatū. ¶ Nā qn̄qꝫ ep̄i ſunt negligē tes in īterdicēdo bona vel forte legata ſūt occul ta. vn̄ ſi he̓s differt ſolue̓ vltra ſex mēſes īcurrit illā penā. n̄ tn̄ ſeꝗt̉ ꝗn̄ poſſit pͥꝰ ꝯpelli ad ſoluēdū vt. sͣ. dixi. Et ſi he̓s negat hͨ legata ad pias cās ⁊ ꝑſeuerat ī negatōe vſqꝫ ad ſnīam ꝯdēnat̉ ma iori pena vꝫ vt ſoluat duplū. iſte ē tex. noͣbil̓ in. § itē mixta. īſti. de actiōibꝰ. ⁊ aliꝗd ꝑ Bar. ī. d. aucͣ. hoc āpliꝰ. ſi vero he̓s a tꝑe monitōis ſibi facte ꝑ iudicē differt ſolue̓ vltra annū q̄cūqꝫ relicta affi cit̉ grauiori pena. qꝛ pͥuat̉ tota he̓ditate ⁊ ꝑueni et ad ſb̓ſtitutos. Itē cohe̓dibus fideicōmiſſariiſ ẜm ꝙ habet̉. in. d. aucͣ. hoc ampliꝰ. ⁊ de hoc āno iſta glo. voluit facere mentionē. Sed vt dixi iſte ānus n̄ dat̉ ꝓ executōe teſtī. ſꝫ p̄figit̉ ad īcurrē dā illā penā grauiorē. ſꝫ vt. sͣ. dcm̄ eſt poterit iu dex an̄ lapſuꝫ āni alijs remediis ꝯpelle̓ he̓dē ad executōeꝫ teſtam̄ti. ⁊ ſic poſſimꝰ ītellige̓ iſtū tex vt ponit remediū ſeꝑatū a remedio aucͣ. hͦ āpliuſ ⁊ hͦ qͦ ad pͥmum. Ad 2ᵐ dic ꝙ aut defunctus ꝓ uidit ſibi de executore teſtamētario ⁊ ad illuꝫ ꝑ tinet executio teſtam̄ti. ⁊ nō ad ep̄ꝫ etiā ī legatꝭ. ad pias cās. c. tua. jͣ. eo. ⁊ ī aucͣ. de ecc. ti. §. ſi quis aūt ꝓ redēptōe. dubiū tn̄ ē ī relictis ꝓ male abla tis. vt qꝛ teſtator faciēs ſibi ꝯſciētiā de illicito lu cro reliꝗt cētū ꝓ male ablatꝭ. an diſtributō ꝑtinꝫ ad ep̄m. an̄ ad executorē teſtamētariū. de qͦ per Io. an. in. c. ij. jͣ. eo. ti. li. vi. in nouella. dixi. in. c. cū ſit. de iude. vbi ꝑ Ho. aut teſtator ſpecifice nō re liꝗt executorē in teſtō. ⁊ tūc ī legatis ꝓ redēptō ne captiuoꝝ ⁊ ꝓ elemoſyma pauperū ep̄s ſucce dit. vt in. d. §. ſiꝗs aūt ꝓ redēptōe. ⁊ in. l. nulli. C. de ep̄i. ⁊ cle. in alijs vero ſuccedit he̓s. vt hic ⁊ sͣ c. nos ꝗdē. ⁊ in. c. tua. jͣ. eo. ſꝫ ſi is ꝗ debꝫ exeꝗ ad monitꝰ tꝑe debito ſemel. ⁊ 2º. ꝑ ep̄m negligit ex eꝗ deuolutio fit ad ep̄m in legatis ad pias cās vt ē caſus in. §. ſiꝗs aūt hoc facere. in aucͣ. de ecc. ti. Si v̓o fuit monitꝰ ſemel expectat̉ āni lapſus. ar. in. c. nos ꝗdē. sͣ. e. ⁊ in. d. aucͣ. hoc ampliꝰ. ⁊ ibi ſentit Bar. ¶ Uenio ad tertiū nūꝗd p̄dc̄a hn̄t locū in legatis ad nō pias cās vt ad ep̄m fiat de uolutio mō p̄dicto. gl. hic tenet ꝙ ſic. vt patet ibi ⁊ hoc p̄cipue ⁊cͣ. Idem Inno. ⁊ Ho. sͣ. eo. c. nos. Sed glo. tenet ꝯͣriū in. c. tua. jͣ. eo. Io. an. latiꝰ ex aminat. jͣ. eo. Iohanneſ. ⁊ tādē diſtīguit ꝙ ſi ep̄s vult ꝓcedere ex officio per moduꝫ executionis ꝓcedit iſta glo. vt etiam in relictis ad non pias cauſas ſe impediat. aut vult ꝓcedere ad inſtan tiam legatarij. ⁊ ſic libello oblato ⁊ nō impediet ſe de huiuſmodi relictis. d. pe. de ancha. tenet h̓ ꝯͣ glo. vt etiā ex officio nō poſſit epiſcopus ſe im pedire de non relictis ad pias cauſas. mouetur principaliter. quia non debet iudex impendere officium ſuum n̄ imploratum ad vtilitatē p̓ua tā niſi eſſent ꝑſone miſerabiles. allegat noͣ. in. c. bo ne. de poſtu. p̄lato. ſed dic ꝙ exp̄ſſiꝰ tenet Inno. in. c. ad noſtrā. el. ij. de iureiurā. eſt tex. in. l. iiij. in §. hoc aūt iudiciū. ff. de dam. infec̄. ⁊ ibi Bar. gͦ epiſcopus ad vtilitatem legatarij non debet ſe impedire ex officio. mouetur ⁊ fortiꝰ iura ciuilia diſponūt hoc cāu ad quē ſpectat executio. nam deuoluit̉ hereditas ad alios cum onere exequē di volūtatē defūcti. ⁊ p̄cipiūt ꝓ hoc cautōem pre ſtari. vt ī. d. aucͣ. hͦ āpliꝰ. licet gͦ ep̄s poſſit ſe impe dire de legatis ad pias cauſas elapſo anno non tn̄ de alijs. ⁊ vr̄ pͥª fronte ſb̓tilis conſideratio. Sed ī ꝯͣriū adduco iſtū tex. vbi dicitur general̓r ſi heres iuſſa teſtatorꝭ ⁊cͣ. Itē ītereſt iudicis ec cleſiaſtici vt vota defunctoꝝ ꝑ oīa obſeruēt̉. vt ī c. vltima volūtas. xiij. q. ij. ⁊ eſt rō qꝛ iudex eccl̓ia ſticus ſb̓uenire dꝫ oībus opp̄ſſis ⁊ miſerabilibꝰ ꝑſonis deſtitutꝭ oī auxilio. vt in. c. ſuꝑ ꝗbuſdam. de v̓bo. ſig. lxxxvij. di. quaſi per totum. ſed de functus eſt miſerabilis ꝑſona cum ſit deſtitutus omni auxilio. nec habet aliud velle. vt in. l. i. C. d̓ ſa. ſanc. eccle. merito īꝑtitur iudex eccl̓iaſticꝰ of ficiū ſuū n̄ imploratū. ⁊ per hec tolle funditꝰ mo tiuū domini Petri. nā iudex eccl̓iaſticus nō hꝫ reſpectū ad legatariuꝫ ſed ad volūtatē defuncti vt eius volūtas adimpleat̉ ⁊ hoc voluit iſte tex. in fi. tamen ſaluādo certo caſu vtrāqꝫ opinioneꝫ dicerem. ꝙ aut epiſcopus vult ſe impedire an̄qͣꝫ heres ſit priuatus hereditate .ſ. ante lapſum āni ⁊ pōt hoc p̄dicta rōe. ⁊ hoc caſu ceſſat ar. Pe. qꝛ hereditas nōdū ꝑuenit ad alium. aut vult ſe impedire poſtqͣꝫ he̓s incidit in penā p̓uationis. ⁊ tūc ſi heres de facto poſſidet he̓ditatem qꝛ ne mo petit. ⁊ pōt ep̄s ſe impedire qꝛ ceſſat p̄dicta rō ⁊ habeat locū iſte tex. ẜᵐ aliū ītellectum. Aut he̓ditas ꝑuenit ad alios ⁊ nō īpedit ſe de execu tōe niſi reſpectu ꝯpulſiōis fiēde. qꝛ ꝯpellit he̓dē nouū ad exequendū. ⁊ ſic pōt ꝯcordari aucͣ. hoc amplius cū iſto. c. ⁊ cuꝫ alijs iuribꝰ ſuꝑius alle. ⁊ ꝑ hoc habes hāc maͣm declaratā vltra alios. In glo. fi. ī fi. tene ītellectū quē. sͣ. dedi qꝛ magis applaudet vt nō ītelligat̉ tex. in pͥuatōe ſed inter dictōe ſeu ſeq̄ſtratōe bonoꝝ vt. sͣ. dixi. Sed noͣ. ꝑpetuo vltimā opinionē poſitā ī gl. q̄ limitat illā aucͣ. hoc āpliꝰ. vt filius īſtitutꝰ he̓s nō adimplēs volūtatē defuncti in relictis ad non pias cauſas ſolum pͥuet̉ ſucceſſione defuncti ⁊ nō debito iu re nature. ſꝫ ſi relicta ſint ad pias cās pͥuet̉ etiaꝫ illo iur̄ neͣ. ⁊ lꝫ gl. in fi. h̓ nō videat̉ illā opinioneꝫ vſqꝫ quaqͣꝫ firmare eā. tn̄ ſeꝗt̉ Ho. ar. hꝰ. c. ⁊ auc̄ de ec. ti. §. ſiꝗs aūt. fatet̉ tn̄ ꝙ ſi filium peniteret eccleſia poterit face̓ ſibi aliquā elemoſynā. ego dubito an hoc dictū ſit veꝝ qꝛ iura loquunt̉ ī re lictis in teſtamento. ſed portio debita filio debet̉ etiā exͣ omne teſtamentum ꝑ debituꝫ nature. vn̄ iura voluerūt exclude̓ ſolum heredē a ꝯmodo habito ꝑ defunctum. qꝛ ex quo noluit onus non dꝫ hr̄e ꝯmodum ſeu emplumētum. que rō ceſſat in debito iure nature. quia illa portio debet̉ ſine 4 De teſtamētis aliquo one̓. l. qm̄ nouella. C. de inoffi. teſta. ⁊. l. qm̄ in prioribꝰ. eo. ti. Itē negare nō poſſumꝰ ꝗn res ſit dubia. ⁊ indubio potiorē ꝑtē ſeꝗ debemꝰ l. ſi fuerit. in fi. ff. de reb. du. ⁊ in regula odia. de reg. iur. li. vi. Um in officiis ¶ De bonis ꝑ eccl̓iaꝫ acꝗſitꝭ. clerici teſtā nō pn̄t. pͦ exceſſus. ſcd̓o ꝓuiſio ibi hͦ gͦ. ¶ Noͣ pͥ pͥncipiū multū allegabile exqͦ collige̓ ꝙ ī bn̄ficiis īpēdēdis dꝫ hr̄i reſpectꝰ ꝑſonaꝝ. vn̄ etiā ī elemo ſyna īpēdēda tenet̉ quis potiꝰ ſb̓uenire ſuis qͣꝫ exͣneis vt in. c. nō ſatis. lxxxvi. di. hinc noͣnt̉ dicit Tuliꝰ pͦ li. officioꝝ. optīe ſocietas ꝯiūctioqꝫ ho noris ſeruabit̉ ſi vt ꝗſqꝫ ꝯiūctꝰ erit in eū benigni tas plurimū ꝯferat̉. ¶ Noͣ ꝙ clerici licite viuūt ex redditibꝰ eccl̓ie. ſꝫ hic q̄ro gn̓alit̓ de quibꝰ bo nis pn̄t clerici facere teſtamētū. Inno. hic inſtat ſed dic latius ꝙ q̄dā ſūt bona acꝗſita intuitu ꝑſo ne puta ex ſucceſſione cognatoꝝ. ſeu donatione amicoꝝ ſeu ex induſtria clericoꝝ. ⁊ de his bonis licite pn̄t teſtari vt ī. c. qꝛ. jͣ. e. ex quo collige ꝙ cle ricus etꝭ hn̄s eccl̓iam ſibi ⁊ nō eccl̓ie lucrat̉ ex in duſtria ſua. ⁊ in hoc differt a ꝯiuge carnali. nam ꝯiūx carnalis oꝑat̉ ad vtilitatē mariti. l. ſicut. de oꝑ. liber. dixi latiꝰ in. c. litteras. de reſti. ſpō. ſed clericus oꝑat̉ ſibi vt patet in. d. c. quia. ⁊ hoc aꝑ tiſſime voluit hic Inno. qd̓ noͣ. Pe. tn̄ vt refert Cy. ī aucͣ. licētia. C. de ep̄i. ⁊ cle. dixit hoc ꝓcede̓ in clericis inferioribus. Ep̄us aūt ẜm eū lucrat̉ eccl̓ie ex induſtria ꝑſone. ar. illiꝰ aucͣ. ſꝫ mihi pla cet pͥmū dcm̄ indiſtincte in clericis ſecularibus cuiuſcūqꝫ gͣdꝰ. qꝛ eadē rō videt̉ in ep̄o q̄ in alijs qd̓ aꝑte ſentit glo. in. c. i. sͣ. eo. vbi dixi. quedā ſūt bona acꝗſita intuitu eccl̓ie vel de facultatibꝰ ec cleſie. ⁊ hoc ꝯſtat. ⁊ de his clerici non pn̄t teſtari vt hic ⁊ ī. d. c. i. ⁊ in. c. fixū. xij. q. v. nec alit̓ de ip̄is bonis ī alios diſpone̓ regularit̓ vt patet hic in fi. ibi ſiue inteſtati deceſſerint ⁊cͣ. Fallit etꝭ in ꝗbuſ dā caſibus. pͦ ſi rector ſeu p̄latus eccl̓ie tātūdem ꝯtulerit de ſuo eccl̓ie qͣꝫtū vult relinq̄re de eccl̓ie facultatibus. ⁊ de hoc ſūt duo pulcherrimi tex. pͥ mus. xij. q. ij. ſi ꝗs qualꝫ. ſcd̓us ea. cā. ⁊. q. v. in. c. ſi ep̄us. Scd̓o fallit ẜm quoſdā ſi hoc hꝫ ꝯſuetu do. ita ſimpl̓r trn̄ſeūt h̓ doc. exqͦ ē ſingularit̓ no tādū ꝙ valꝫ cōſuetudo ꝙ clericꝰ poſſit teſtari de bonis ꝑ eccl̓iam acꝗſitis qd̓ ego nō admitto īdi ſtincte ſed reſtringo ad bona mobilia ⁊ modica ſicut etꝭ valet ꝯſuetudo vt modica poſſit donare vt. c. ceterū. de dona. ita dicēdū ē reſpectu facul tatis teſtandi. nā ſi ꝯſuetudo hr̄et de magnis re bus illa eēt oneroſa eccl̓ie. ⁊ ꝑ ꝯſequēs nō valet in. c. i. de ꝯſue. reſpectu aūt bonoꝝ īmobilū puto nō ſuffice̓ ꝯſuetudinē qꝛ nō pn̄t illa alienari ſine ſolēnitate. de qua. xij. q. ij. ſine exceptōe nec ꝯſue tudo illā ſolēnitatē remoue̓ pōt tāqͣꝫ irrōnabilis vt cōit̓ tenēt doc. ī. c. nulli. de re. ecc. nō alie. valet tn̄ ꝯſuetudo vt canonicꝰ poſſit teſtari de reddi tibꝰ ꝑcipiēdis āno ſequēti pꝰ mortē. qꝛ potiꝰ p̄iu dicat canonico ſncceſſori qͣꝫ eccl̓ie. de quo vide plene ꝑ Io. an. ī regula nēo. de re. iur. li. vi. ī mer cur. 3º. fallit in dōatōe ītuitu elemoſyne quā cle ricꝰ face̓ pōt ꝯſtitutꝰ in īfirmitate. vt in. c. ſequēti ⁊ ī. c. relatū. el. ij. jͣ. e. dicit tn̄ Uin. jͣ. c. ꝓx. vnū noͣ bile v̓bū ꝙ ꝯſuetudo n̄ excuſat clericū qꝛ oīa bo na mobilia acꝗſita intuitu eccl̓ie dimittit in mor te ꝯſanguineis eoꝝ. ſꝫ pōt limitari hoc dictū per ea q̄. sͣ. dixi. Quarto fallit qn̄ clericꝰ vult remūe rare ẜuitia accepta tā a ꝯſanguineis qͣꝫ ab exͣnei pōt tn̄ aliqua ex mobilibꝰ eccl̓ie ī alios ꝯferre. vt in. d. c. relatum. Circa p̄dicta pōt dubitari de cle ricis nō hn̄tibꝰ admīſtratiōeꝫ ſꝫ ſimpl̓r bn̄ficiatꝭ. vt ſūt canonici. nūꝗd de fructibꝰ ꝑceptꝭ. vſqꝫ ad tēpus mortis poſſint teſtari glo. in. c. pn̄ti de offi. ordi. in. vi. poſt Hoſti. ⁊ Ber. tenuit ꝙ ſic. ⁊ ſic eēt hoc. c. limitādum cū alijs ſimilibus. Aij contra ⁊ conͣria opi. ſemꝑ mihi placuit ꝑ ea que dixi. sͣ. ī c. fi. de pecul. clericorū ⁊ latiꝰ in. c. cū eſſes. in re petitōe. jͣ eo. hāc opi. conͣriam tenuit Archidi. in c. ſtatutum. de reſcrip. li. vi. ⁊ Io. de lig. ī cle. gr̄e. eo. ti. Sed alia opi. multū inualuit de ꝯſuetudīe pondera tn̄ rōnē huiꝰ. c. q̄ facit ꝓ conͣria opīone quā teneo ⁊ videt̉ ꝓbari aꝑtiſſime ꝯiūcto. c. rela tū. el. ij. jͣ. eo. vbi dicet̉. Itē dubitat̉ de alijs bonis q̄ ſūt tertie ſpēi vtputa qꝛ non ſūt acꝗſita ꝓprie in tuitu ꝑſone nec eccl̓ie. ſed rōne dignitatis cleri calis. vtputa lucratꝰ ē clericꝰ multa in miſſis dicē dis ⁊ hoc ꝓcedit maxime qn̄ quis reliꝗt centum p̄ſb̓ro ꝓ miſſis dicendis. Petrꝰ voluit vt refert Gy. in. d. aucͣ. licētiā. ꝙ de his teſtari pn̄t. cū qua opi. videt̉ ꝯcordare Hoſti. in. c. qꝛ. jͣ. eo. vbi dicit ꝙ ſi clericꝰ rōne officij ſeu ſeruitij aliꝗd lucratuſ ē puta qꝛ fuit capellanus pͥncipis. de hoc pōt te ſtari quaſi ītuttu ꝑſone hoc fuit acꝗſitū. ⁊ ex his infero ad. q. de qua pridie fui int̓rogatus nūꝗd de relictis ꝓ miſſis dicendis debeat̉ canōica por tio ep̄o. ⁊ citra oīa ꝯcluderē attēdendas fore ꝯie cturas vtrū .ſ. relinquēs vl̓ donās hēat reſpectū ad ꝑſonā vel eccl̓iam. nam forte relinquēs cētuꝫ ſuo ꝑrochiali p̄ſb̓ro ꝓ miſſis dicēdis nō reliꝗſſet ſibi ſi non fuiſſet ꝓprius ſacerdos ꝑrochialis. ſe cus videt̉ vbi nulla qͣlitas ſuggerit eccl̓iaꝫ fuiſſe ꝯtēplatā. ſꝫ ꝑſonā dūtaxat. ar. in. c. reꝗſiſti. jͣ. eo. ⁊ hec diligenter noͣ. tractat tamen hic Inn. quid dicendum indubio. an bona queſita per clericū dicantur queſita ex facultatibus eccleſie. an ex propriis. ⁊ non inſiſto quia dixi plene in. c. inqui rendum. de. pecul̓. clericoruꝫ. ⁊ in repetitione di cti. c. cum eſſes. ¶ M hec gna debons ꝑco Moderatā elemo cleſiā acꝗſitis clerici facere poſſūt etiā īegritudine conſtituti diſtinguit ſecundum mē brum ibi viuentes. ¶ Nō primo ibi moderate ꝙ clericꝰ intuitu elemoſyne nō pōt donationem īmoderate facere. nam in rebꝰ p̄cioſis mobilibꝰ reꝗͥrit̉ ſolēnitas. de qua in. c. ſine exceptione. xij. q. ij. al̓s non valet alienatio de quo vide bonam loſam. in. c. tua. de his que fiunt a prelatis. ¶ Nota ꝙ quandoqꝫ aliud licꝫ inter viuos quod De teſtamentis 26 non licet in volūtate vltima .ſ. in teſtō. naꝫ clericꝰ vt hic vides pōt aliꝗd donare ītuitu elemoſyne de rebꝰ eccl̓ie. nō tn̄ pōt ꝗcqͣꝫ de his diſponere ī teſtō. ⁊ ſic pōt ꝗs face̓ ꝑ ſe qd̓ relīq̄re n̄ pōt ꝑ ali um faciēdū pꝰ mortē. ſil̓e dr̄ in ep̄o qui pōt dum viuit dare centeſimā vel quinqͣgeſimā eccleſie ꝑ eū ꝯſtructe vel ꝯſtruēde. nō tn̄ pōt relinquere vt poſt mortē donet̉. vt ī. c. qꝛ Iohānes. xij. q. v. noͣ doc. ī. c. apl̓ice. de donationibꝰ. ⁊ pōt eē diuerſita tis rō. nā teſtm̄ morte ꝯfirmat̉. vt in. c. cū marthe de cele. miſ. effectꝰ gͦ ꝯfertur ī tp̄s qͦ non eſt futu rus p̄latꝰ. iō nō pōt de aliquo diſponere ex facul tatibꝰ eccl̓ie in teſtamēto. ad hoc. l. eū. ff. de iurꝭ. om. iu. ſed quādo vult diſponere dum viuit non ꝓhibet̉. qꝛ hͦ fac̄ tāqͣꝫ admīſtrator eccl̓ie. ⁊ ex hͦ noͣ practicā quā dꝫ ẜuare clericꝰ ſi de rebꝰ eccl̓ie vult aliqua intuitu elemoſyne vel ꝓ remunera tione ẜuitij erogare vt actualiter donet dū viuit nō aūt relīquat ꝯferēdū pꝰ mortē. ¶ In gl. fi. ī fi. de hͦ dic. vt noͣ. in regula cū ꝗd. de re. iurꝭ. li. vi. nā h̓ fit ꝓhibitō attēto mō nō aūt attēto effectu. nā ꝓhibet̉ teſtm̄ nō ꝙ clericꝰ poſſit diſpone̓ intu itu elemoſyne de rebꝰ eccl̓ie. ſed ꝓpt̓ rōnē quaꝫ sͣ. dixi q̄ ceſſat in erogatōe ſeu donatōe q̄ fit īter viuos. ⁊ aduerte ꝙ nō decipiat te tex. iſte. nā per mittēdo erogationem ī egritudine nō vr̄ ꝓhibe̓ erogationē tꝑe ſanitatis. nam tunc nō erat dubi um. qꝛ bona eccl̓ie ſb̓iacēt elemoſynis. xvi. q. i. in c. fi. ſꝫ tꝑe egritudīs dubitabat̉ ne egrotatō fie ret ī fraudē. ar. in. c. ij. de renuncia. li. vi. qd̓ nota. Uia nos s rel acaſius Ae bonis ꝓpͥ ītuitu ꝑſone clerici teſtari pn̄t de acꝗſi tis ītultū eccl̓ie nō. in pͥª ponit̉ deciſa qō. in 2ª di ſtinguens rn̄ſio. ibi ꝯſultatōi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clerici retinent iura ſanguinis. vnde ſuccedūt parētibꝰ ⁊ alijs agnatis quēadmodū laici. ideꝫ dic̄ in reli gioſis. vt in. l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊. xviij. q. i. c. vna. hec eſt tamen differentia inter clericoſ ſeculares ⁊ religioſos. quia clerici ſeculares acꝗ runt ſibi vt hic xeligioſi vero monaſterio. vt ī di ctis iuribus. ¶ Nota ibi de artificio ꝙ licite cle ricus exercet aliqd̓ artificium etiaꝫ ſi hꝫ eccl̓iaꝫ. intellige tn̄ de artificio conuenienti dignitati cle rici nō ignomioſo. de qͦ vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. i. d̓ cele. miſ. Et ex hoc pōt īferri ꝙ clericꝰ doctor li cite pōt aſſumēdo lecturā inde lucrari. ⁊ ponde ra tex. ibi nō habito reſpectu ad eccl̓iaꝫ. nā vide tur illa regula qͣlificare oīa p̄cedētia vt de acꝗſitꝭ de artificio clericꝰ teſtet̉ niſi ītuitu eccl̓ie illa ꝑue niāt. fac̄ qd̓ dixi in. c. cū in officiis. sͣ. eo. ¶ Nota ibi libe̓ diſpone̓. ar. op. ꝙ teſtamētū clerici nō īfir mat̉ ex p̄teritōe filioꝝ vel parētum qͣꝫqͣꝫ debita portio debet̉ eis ẜm ꝙ iura diſponūt. hoc īpor tat iſtud v̓bū libe̓. ⁊ ꝓ hͦ qꝛ miles ſeculi hꝫ iſtud pͥuilegiū vt ex p̄teritōe ꝑſonaꝝ non rūpat̉ teſtm̄ fortius hͦ hr̄e dꝫ miles dei. ad hoc glo. in. l. miles ff. de re iudi. aꝑte ſentit Bar. in aucͣ. ſiqͣ mulier. C de ſa. ſanc. eccle. licet ibi loquatur de ingrediēte religionem. rō tn̄ ſua ꝯcernit etiam clericoſ ſecū lares. ⁊ ſic pōt ītelligi aucͣ. p̄ſbyteros. C. de epiſ. ⁊ cle. vide Fe. de ſenis. lv. ꝯſilio ⁊ hͦ diligent̓ noͣ. No optimū ar. ꝙ clerici etiā ī ptāte parētū ꝯſti tuti cū iſte tex. nō diſtinguat pn̄t licite diſpone̓ ⁊ teſtari de oībus aduēticiis. vn̄ vſufructꝰ illorum bonoꝝ n̄ acꝗrit̉ parētibꝰ. ⁊ ſic illud peculiū qd̓ ē caſtrēſe vel qͣſi in filiiſfa. laicis pōt dici ī clericis aduēticiū. vel meliꝰ id qd̓ reputat̉ aduēticiū lai cis ē caſtrēſe vel qͣſi ī clericis. hͦ tenet Inno. h̓ ⁊ ē caſus rotūdꝰ ī. d. aucͣ. p̄ſbyteros. ⁊ loꝗt̉ ille tex ī oībꝰ clericis cuiuſcūqꝫ ordinis. ⁊ facit iſte tex. loquens gn̓aliter de clericis. Um eſſes netūqd̓ ꝑ Ualet teſta tochianꝰ fac̄ corā p̄ſbytero ꝑrochiali ⁊ duobꝰ teſtibꝰ. nec valet ꝯͣria ꝯſuetudo. h. d. īherē do v̓bis lr̄e. nā ml̓tipl̓r pōt ītelligi. vt. jͣ. patebit. pͦ narrat ſcm̄. 2º. ꝓuidet. ibi qꝛ vero. ¶ Nō primo ꝙ conſuetudo pōt ſuꝑ eodem concurrere cum iure communi ſeu iure diuino. ¶ Nota ꝙ con ſuetudo diſponens id quod ius corroborat illd̓ ius vt ſic videatur maioris auctoritatis. vn̄ pa pa hic ponderat ꝙ illa ſpecialis cōſuetudo que habuit illud quod ius ciuile erat contraria iuri diuino ⁊ canonico ⁊ vl̓i conſuetudini eccleſie. ⁊ faciūt hec ad maͣm contentam in. c. i. de ꝯſti. li. vi. nūꝗd ſb̓lata lege nō facta mentiōe de cōſuetudi ne cōcurrente cum lege videatur ſb̓lata ipſa con ſuetudo. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝯſuetudo ꝯͣria iuri diuino ⁊ humano nō valet. qd̓ ītellige. vt. jͣ. dicā. ¶ Noͣ 3º. ꝙ rōe peccati papa pōt tolle̓ ſpālem loci ꝯſue tudinē. nam hac rōe tollit etiā legē ceſaream. vt in. c. fi. d̓ p̄ſcrip. vide bonā gl. in regula poſſeſſor de re. iurꝭ. li. vi. ¶ Noͣ ibi corā p̄ſbytero ſuo ꝙ iure nr̄o nō ē neceſſe vt teſtes ſb̓ſcribāt ſe ī teſtō vel ꝙ ſint rogati vel ꝙ omnes ſint maſculi. nam papa videtur in hoc ſe fundare ſuꝑ iure diuino ⁊ ſtatuta ſanctoꝝ patꝝ ẜm q̄ nō reꝑit̉ diuerſitas in hoc inter maſculum ⁊ feminā vel ꝙ teſts de bent eē rogati. licet ius ciuile al̓r diſponat. vt ī. l. ꝗ teſtō. ff. eo. ⁊ hoc apertiſſime ꝑ iſtum tex. ſentit Bal. in. l. i. C. de ſa. ſanc. ec. in fi. qd̓ dcm̄ eſt bene notādum. nam cauillādo pōt rn̄deri ad iſtū tex. ꝙ non intendit tollere ius ciuile. niſi reſpectu nu meri teſtium. in alijs vero debet ius ciuile rema nere illeſuꝫ. ⁊ ſic vt audio ꝗdā ꝯſuluerūt. ⁊ facit qd̓ noͣ. Io. an. jͣ. c. ꝓximo. in ꝯͣriū tn̄ facit. qꝛ papa loꝗt̉ in diſpoſitōe gn̓aliter ⁊ nō vr̄ curaſſe de diſ poſitione iuris cinilis circa confectionē teſtamē toꝝ. ⁊ de hoc aliquid. jͣ. ⁊ in. c. ſequēti. ¶ Que̓o pro intellectu. c. nunquid hodie valeat teſtamen tum vbiqꝫ locoruꝫ ſine preſentia ſeptē aūt ꝗnqꝫ teſtium. quod eſt querere nunquid ius ciuile ſit hodie ſublatum per iſtum textum. nam de iure ciulli in teſtamento requiruntur ſeptem teſtes niſi fiat in rure. nam tunc ſufficiunt quinqꝫ. vt. l. hac conſultiſſima. ⁊ in. l. ſi vnus coniuncta. l. fi. C eo. In codicillis vero quinqꝫ requiruntur. vt l. fi. C. de codicillis cum ſimilibus. So. quatuor ſunt in hoc opi. ex quibus quatuor eliciuntur lecture ad iſtū tex. Prima lectura ē ꝙ ī r̄lictꝭ ad pias cās p̄cedit dūtaxat iſte tex. in alijs v̓o obti net diſpoſitio iuris ciuilis ⁊ hāc opi. ſeꝗt̉ glo. h̓ ⁊ gl. ij. q. iiij. §. i. Sꝫ certe hec nō ꝯgruit lr̄e quia nō fūdat ſe ſuꝑ fauore ad pias cās. ſꝫ ꝙ lex de uiat a iure diuino ⁊ ſanctoꝝ patrum ſtatutis ⁊ a gn̄ali ꝯſuetudine eccl̓ie q̄ quidā rō militat in oī diſpōne. Itē falſū dicit glo. ꝙ iſtud. c. ⁊ ſequēs loquāt̉ d̓ eodē facto ⁊ eodē loco. nā vt hic patet in ſupͣſcriptōe iſtd̓ loquit̉ ī dioceſi hoſti. ⁊ ſequēſ c. in ciuitate belletrēſi. Itē in hoc. c. fit mētio de p̄ſb̓ro parrochiali. In ſequēti v̓o qd̓ loquit̉ ī re lictis ad pias cās nullā facit mentionē de p̄ſb̓ro prochiali. ſꝫ ſolū reꝗrūt̉ duo teſtes. Scd̓a lectu ra ē vt hodie ꝑ iſtū tex. ſit derogatū iuri ciuili etꝭ qͦ ad forū ſeculare. ⁊ hāc opi. tenuit Alanꝰ Uin cētiꝰ Goſ. ⁊ Hoſti. ⁊ do. An. ⁊ vide glo. ij. q. iiij. § i. ⁊ hāc lec. quā tenui in repetitiōe huiꝰ. c. latius reſumā. jͣ. Tertia lectura ꝙ in terris de tēporali iuriſdictione eccl̓ie ſeruandū ē iſtud. c. ſꝫ in t̓ris imperij ſeruabit̉ lex ciuilis. ⁊ hāc lecturā tacite ſentit Io. an. dicēs ꝙ in relictis ad pias cās ſuffi ciunt duo teſtes in omni foro ꝑ. c. ſequēs. in alijs v̓o lex ciuilis ſeruabit̉ in terris imꝑij. ī terris v̓o eccl̓ie ⁊ in foro canōico ſeruabit̉ hoc. c. ⁊ ita dicit de conſuetudine obſeruari. ſed hec lec. nimis re ſtringit iſtū tex. nā rō huiꝰ. c. ꝯcernit etiā foꝝ ci uile. cum ius ciuile non poſſit ſtatuere cōtra ius diuinū. vn̄ nō dr̄ ꝗs ꝯdere legē ſed errare. xxv. q. i. ſūt quidā. cū enī papa hic declaret irrōnabili tatē. illiꝰ. l. ⁊ ꝯſuetudinis manifeſte patꝫ ꝙ illa lex tāqͣꝫ irrōnabilis non dꝫ ſeruari etꝭ ī foro cuili. qꝛ lex dꝫ eē rōnabilis. al̓s nō meret̉ nomē legis. iiij di. erit aūt lex. noͣ. Bar. in. l. oēs populi. ff. de iuſti ⁊ iure. Quarta lectura vt hoc. c. ſeruet̉ ī foro ca nonico. l. conͣria in ciuili. ⁊ tacite hāc lecturā ſētit Inno. jͣ. c. ꝓx. in quadā additiōe. ſed hec lec. tol lit̉ vt p̄cedēs. ⁊ ꝑ hec declarat̉ hec glo. q̄ poſuit oēs p̄dictaſ lecturaſ. Sꝫ reſtat nūc examinare q̄ iſtaꝝ ſit verior. mihi ſꝑ placuit ſcd̓us intellectus qui aꝑtiſſime vr̄ ꝓbari ꝑ iſtū tex. ⁊ ꝓbat̉ rōe. nā humana lex conͣ diuinū ē ip̄o iurē nulla. vt in. d. c. ſūt quidā. rō qꝛ inferior nō potuit tolle̓ legem ſuꝑioris in cle. ne romani. de elec. nec dr̄ lex ciuil̓ in hoc adiuuare ſeu diſtinguere ius diuinū. ſed potius ꝯfundere ⁊ ex numero teſtiū ius alienū tollere. nā cum ius diuinū ſolū requirat duos te ſtes in omni re. vt voluit Io. ⁊ Uin. in. c. lꝫ vni uerſis. sͣ. de teſtibꝰ. vr̄ valde abſurdū ꝙ ius ciui le reꝗrat ſeptē teſtes in teſtamāto. naꝫ ſanguinē elicit ꝗnimis emungit. iiij. di. deniqꝫ. ⁊ in. c. niſi d̓ renūcia. Itē hec lex ciuilis ē ꝯͣ ſanctorū patrum ſtatuta. vt in tex. q̄ etiā papa nō pōt tolle̓. vt in. c. ſi ea deſtruerē. xxv. q. ij. ⁊ ī. c. conͣ. ⁊ in. c. q̄ ad per petuā. ea. ca. ⁊. q. i. Itē ē conͣ gn̓alē ꝯſuetudinem eccl̓ie q̄ obligat ſicut ⁊ p̄ceptū. xi. di. in his de pe. di. v. in ſūma. vn̄ cū papa hꝫ defende̓ ius diuinū vſqꝫ ad animā ⁊ ſanguinē .i. vſqꝫ ad oēs conatuſ d. c. ſūt quidā. potuit ⁊ debuit ius ciuile iuri diui nō ꝯͣriū tolle̓ maxīe. qꝛ ex defectu tātoꝝ teſtium qn̄qꝫ occupat̉ ſubſtantia alioꝝ ꝯͣ dn̄i volūtatem. Sed quero nūꝗd ſufficiūt duo teſtes de iure ca nonico. doc. cōit̓ ſentiūt ꝙ in relictis ad nō pias cās reꝗͥrit̉ pn̄tia ſacerdotis cum duobꝰ teſtibus vn̄ dicit ip̄e in ti. de īſtru. edic. §. ꝯpēdioſa. v̓. Itē ꝙ ꝑ ius canonicū. ꝙ ſi int̓uenit alt̓ p̄ſb̓r ſeu aliue teſtis loco p̄ſb̓ri ⁊ tūc eēt tres nō valeret teſta mētū. qꝛ tex. iſte loquit̉ de ꝓprio ſacerdote. de qͦ nō ē tāta p̄ſūptio falſitatꝭ ſicut conͣ exͣneū. dicit tn̄ ꝙ ſi loco p̄ſb̓ri int̓uenirēt duo teſteſ valeret teſta mētū. qꝛ duo teſtes ſunt maioris auctoritatis qͣꝫ p̄ſb̓r ſolus. vt patꝫ in. c. lꝫ ex quadā. ⁊ ī. c. a nobis de teſti. Sed do. An. deuians ab hoc gn̓ali dc̄o dicit ſe putare p̄ſb̓ri pn̄tiā nō fore neceſſariā ad validitatē teſtamēti ⁊ ꝙ ſufficiūt duo teſtes in re lictꝭ ad n̄ pias cāſ. mouet̉ ꝑ rōnē huiꝰ tex. nec ob. tex. in eo ꝙ facit mētionē de p̄ſb̓ro. qꝛ narrat ac cidētia facti ẜm eū. rō enim qͣ mouet̉ papa ꝑ ius diuinū tm̄ ꝯcludit de duobꝰ teſtibꝰ. Sed certe hͦ opi. mihi nūqͣꝫ placuit. nā vr̄ extorquere iſtū tex nec ob. rō lr̄e. qꝛ illa rō venit ad exaggerādum ⁊ gͣuādū diſpōnes iurꝭ. ciuil̓. n̄ aūt ad ẜddēdū rōeꝫ ſtatuti poſtea editi. papa .n. pͦ r̄probauit illū rigo rē iurꝭ. ciuil̓. qͣſi dicat ꝙ cū ius diuinū r̄ꝗrat duoſ teſtes ſeu ſit ꝯtētū duobꝰ teſtibꝰ nimis vr̄ acerbū ꝙ ius ciuile reꝗͥrat ſeptē. ſꝫ volēs papa ꝯſule̓ fal ſitati rōe cuiꝰ fuit motū ius ciuile ſtatuit vt vltra duos teſtes int̓ueniat p̄ſb̓r ꝑrochialis. nā ẜᵐ opi. do. An. ſeq̄ret̉ ꝙ nūqͣꝫ eēt reꝗͥrēdi pl̓es duobꝰ teſtibꝰ qd̓ ē ꝯͣ. c. lꝫ vniuerẜ. p̄alle. vbi dic̄ ꝙ q̄dā ſūt cāe q̄ pl̓es qͣꝫ duos exigūt teſtes ⁊ ſic ex cā pōt ius humanū adiuuādo ⁊ diſtīguēdo ius diuinū exige̓ vltra duos teſteſ in ꝗbuſdā caſibꝰ. non tn̄ dꝫ reꝗrere magnū ⁊ diffuſū numerū ſicut exige bat iuſ ciuile. ⁊ ꝑ hͦ tollit̉ ꝯͣriū qd̓ potuiſſꝫ forma ri ꝯͣ p̄cedentē lec. nā ſi papa deuiat a iure diuino addēdo pn̄tiā p̄ſb̓ri ⁊ nō dr̄ tolle̓ ſꝫ adiuuare et diſtingue̓ ius diuinū qd̓ pōt. vt in. c. etſi qōnes. ī fi. de ſimo. noͣ. Inno. in. c. q̄ in eccl̓iarū. de ꝯſti. et legiſte. in. l. fi. C. ſi ꝯͣ iuſ vel vtilitatē publicā. ergo eodē mō debuit poſſe Imꝑator. Sed rn̄det̉ vt p̄dixi ꝙ Imꝑator intātū deuiādo non videbat̉ diſtinguere ſꝫ potius ꝯfundere. ſed papa ꝓceſſit magis mite. ſil̓e videmꝰ in p̄ſcriptiōe. nam ꝓpter bonā cām ius ciuile adinuenerit p̄ſcriptionē et cū mala fide. ſꝫ ius canōicū approbauit cū bōa fi de p̄ſēptōeꝫ qꝛ n̄ erat aꝑte ꝯͣ ius diuiᵐ ſꝫ diſtīgue bat. reprobauit aūt p̄ſcriptionē cū mala fide. ꝗa erat cōtra ius diuinum. ſic fecit hic papa appro bauit motiuū iurꝭ. ciuil̓ ꝓuidēdo falſitati ꝑ pn̄tiā p̄ſb̓ri. ſed reprobauit inqͣꝫtū exigebat nimiaꝫ te ſtium multitudinē. Itē cū iſtd̓ ius deuiet a iure ciuili debemꝰ reſtringe̓ ⁊ obẜuare in t̓minis in ꝗ bus loꝗt̉. ⁊ ſic nō dꝫ obmitti pn̄tia p̄ſb̓ri vel ſuo loco duorū teſtiū pn̄tia. nec ꝓcedit rō. do. An. dū dicit ꝙ h̓ narrāt̉ accidētia facti. nā hͦ vr̄ falſū. nā ī narratōe nihil dr̄ de p̄ſb̓ro. ſꝫ ſolū in ſtatuto ſeu ꝓuiſione poſtea edita. Et ex oībꝰ ꝯcludo ꝙ ī re lictis ad pias cās valꝫ q̄libꝫ vltīa volūtas ī pn̄tia duoruꝫ teſtium etꝭ ſine p̄ſb̓ro ⁊ iſte eſt ꝓpriꝰ caſuſ De teſtamentis ⁊ c. ſequēti. In alijs v̓o relictis reꝗrit̉ p̄ſbyter vel duo loco ſui cū alijs duobꝰ teſtibus. placet mihi p̄cedens opi. vt neceſſario nō requirat̉ ꝙ iſti te ſtes ſint rogati vel oēs maſculi. qꝛ papa ſolū ni titur diſpoſitōi iuris diuini ⁊ ſcōꝝ patꝝ. ⁊ hͨ ſuf ficiunt ꝓ tnͣſcurſu lectionis. ¶ In gl. fi. in fi. nō glo. ⁊ de hoc vide bonā glo. in. c. vnico. de ſagitt. vbi dixi. ⁊ in. c. ſalonitate. allegato in glo. Ualet vltīa volū YĘlatum as ad pus cas corā duobꝰ teſtibus. ⁊ eſt ſingularis ca ſus. pͦ pōit ſcm̄ rep̄hēſibile qd̓. 2º. corrigi mādat ibi mādamus ⁊ mādatū. 3º. ꝓbat. ibi qm̄. ¶ Noͣ ex tex. iuncta ſb̓ſcriptōe ꝙ relictū factum eccl̓ie pōt peti corā iudice ſeculari. ⁊ ꝙ iudex ſecularis dꝫ talē caſuꝫ determinare ẜm canones ⁊ non ẜm leges. ⁊ licet tex. iſte loquat̉ in terris eccl̓ie. tam̄ idē dicēdū in terris imperij. ꝑ ea que noͣ. in. c. ec cleſia. de ꝯſti. ⁊ in. c. qd̓ clericꝭ. de foro cōpe. ⁊ ibi plene de maͣ. ¶ Nō ibi aliqͣ cā talis ꝙ ī relictis ad pias cās n̄ eſt ẜuāda ſolēnitas iurꝭ. ciuilis. an aūt hͦ ſit veꝝ īdiſtīcte Bar. ī. l. i. C. de ſa. ſanc. ecc. dicit ꝙ ſic. ⁊ dicit hͦ ꝓcede̓ de iure ciuili ꝑ illū tex. ꝗ dat liberā facultatē relinquendi eccl̓iis. ⁊ ſic. pia volūtas eſt libera a ſolēnitatibꝰ iuris ciuilis ſꝫ certe iſte tex. vr̄ ꝯͣ opi. Bar. nā p̄ſupponit ꝙ d̓ iure ciuili reꝗͥrebāt̉ qn̄qꝫ vel ſeptē teſtes. hinc ē ꝙ papa mādat talē cām tractari ẜm decretorum ſtatuta ⁊ n̄ ẜᵐ leges. gͦ leges reꝗrūt ſeptē vl̓ qn̄qꝫ teſtes aūt aliā ſolēnitatē ſic̄ in relictis ad nō pias cās. ⁊ ꝯͣ Bar. tenuit ibi Bal. fatet̉ tn̄ Bal. ꝙ de iure canonico dcm̄ ē veꝝ ꝑ iſtū tex. vn̄ cōcludit n̄ reꝗri in iſtis relictis ad pias cās ꝙ teſtes ſint ro gati vel ꝙ oēs ſint maſculi nec alia ſolēnitas iurꝭ. ciuilis qd̓ bn̄ noͣ. nā doc. nr̄i vident̉ multū ſtricte intellige̓ iſtū tex. dicētes iſtū tex. ſolū ꝓuide̓ reſ pectu numeri teſtiū nō reſpectu alteriꝰ ſolēnita tis reꝗſite a iure ciuili. vn̄ dr̄ ꝙ Frā. de arecio. cō ſuluit teſtes debe̓ eē rogatos. qꝛ n̄ debemꝰ rece dere a iure ciuili niſi qͣtenꝰ reꝑit̉ ꝯͣriū cautū de iu re canonico. Sꝫ ego ꝗdē ſequēdo pͥªᵐ opi. ꝯclu do ꝙ iſte tex. ſatꝭ ꝓbat pͥmū dcm̄. nā lꝫ ꝓpō fuerit fcā d̓ numero teſtiū tn̄ papa tradidit poſtea gn̓a lē doctrinā vt hec cā n̄ tractet̉ ẜm leges. ſed ẜm decretorū ſtatuta. ⁊ ita hodie cōit̓ ẜuat̉. ⁊ hoc ꝓ cedit vt dixi de iure canonico ⁊ n̄ de iure ciuili. Nā ius ciuile ſolū voluit ꝓuide̓ vt xp̄ianꝰ hēat liberā facultatē donādi eccl̓ie. qꝛ tūc tꝑe ꝯſtātini xp̄iani n̄ audebāt ſe pubblice ꝯgregare nec ec cleſiis relīq̄re. vn̄ ſatꝭ ē ꝙ illud p̓uilegiū cōſtātini oꝑet̉ pͥmū n̄ aūt voluit tolle̓ ſolēnitatē iurj. ciuil̓. ſꝫ de iure canonico ē bn̄ hͦ ẜuādū ī oī foro. ſꝫ q̄ro ꝗd ī donatōe fcā eccl̓iis nūꝗd reqͥrat̉ inſinuatio vltra ꝗngētos aureos .i. vt fiat corā iudice ⁊ ſcri bat̉ ī actis publicis. ẜm ꝙ vr̄ reꝗrere ius ciuile. vt in. l. ſancimꝰ. C. de dona. doc. aꝑte nō tāgūt ⁊ Bar. ī. d. l. ſancimꝰ. ⁊ ī. l. pl̓t. eo. ti. vbi tractat̉ maͣ nihil dic̄. ſꝫ vr̄ potiꝰ tnͣſire cū gl. vt reqͥrat̉ īſinua tio. Sꝫ repꝑi ꝙ ī exͣneo loco pōit opi. ſuā dicēdo ꝙ ī donatōe fcā ad piā cām nō reꝗrit̉ inſinuatio ⁊ hoc poſuit. vt ī. l. illud. C. de ſa. ſanc. ecc. motus ꝑ. l. pe. prealle. quaſi velit dice̓ ꝙ ſic̄ in redēptiōe captiuoꝝ ē ſb̓lata ſolēnitas inſinuationis ꝑ illum tex. ita ⁊ eadē rōne dicēdū in qualibet pia cā qd̓ ſatis mihi placet. ſed ceſſante. l. ego idē ꝯcluderē ꝑ iſtū tex. ⁊ ſic ſepe de facto fui interrogatꝰ ⁊ rn̄ di ꝙ eadē ē rō ī donatōe int̓ viuos q̄ eſt ī vltima volūtate. vn̄ quēadmodū papa fuit hic motus ꝑ illā auctoritatē in ore duoꝝ ⁊cͣ. Ita dicendū ī do natione int̓ viuos. nam cōcurrit fauor religionis ⁊ rō. c. ⁊ vbi eadē eſt rō debet eſſe eadē iurꝭ. diſ poſitio maxime in cōcernētibus animā. vt in. c. cū dilecta. de ꝯfir. vti. vel inuti. ⁊ hoc ſemper noͣ. Et ex his infero ad aliam qōnem quotidianam ⁊ noͣbilem. ſtatuto in multis locis cauet̉ vt femi na non poſſit teſtari vel ſe obligare ſine preſētia duoꝝ agnatoꝝ. querit̉ nunquid poſſit teſtari vl̓ bona ſua eccleſie donare. ſeu ad piam cām ſine hac ſolēnitate ⁊ videt̉ ꝙ ſic ꝑ iſtū tex. qꝛ hꝰ mōi relicta vel donata ꝓ aīa nō debent determinari ẜᵐ leges ciuiles. ſꝫ ẜᵐ canones. ſꝫ ſtatutū ē ꝑs iu ris ciuil̓. l. oēs ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. Item n̄ valet ſtatutū laicoꝝ īpediēs quodāmō liberā facul tatē donādi ꝓ aīa. vt noͣ. ī. l. i. C. de ſa. ſanc. ec. fac̄ qd̓ nō. B. an. ī. c. fi. de īmu. ec. li. vi. vbi dic̄ ꝙ nō obſtāte ſtatuto quo cauetur vt bona mobilia nō poſſint alienari in forenſes vel non ſubiectos iu riſdictioni ſtatuētium poterit quis donare talia bona eccl̓ie. qꝛ ſtatutū inferioꝝ nō pōt tollere pͥ uilegiū indultū eccl̓iis ꝑ pͥncipalē. hanc opi. repe rio aꝑtiſſime fauere Bal. in. l. gn̄ali. C. de ſa. ſan. ec. Et idē Bal. in aucͣ. caſſa. ponit aliam notabilē qōnē ſtatuto cauet̉ ꝙ niſi teſtamentum inſinuet̉ infra ſex menſes per heredem ſit ipſo iure nullū clericus fuit inſtitutus heres ⁊ non inſinuari fe cit teſtamentum. queritur nūquid teſtamentuꝫ ſit nullū ⁊ cōcludit ꝙ non. mouet̉ quia ſtatutum nō aſtringit clericū. fortius hoc dicendū quādo eccleſia eſſet inſtituta. Et per predicta poſſūt de cidi infinite queſtiones ⁊ maxime illa qͦtidiana nunꝗd legata ad pias cauſas non adita heredi tate debeantur ⁊ maxime ſi heres repudiat vel renunciat hereditati ⁊ dicendum ꝙ ſic. quia hec legata nō ſb̓iacent ſolēnitati iuris ciuilis vt dixi. ſed ꝙ legata non debeantur hereditate non adi ta ex teſtamento eſt ſolēnitas iuris ciuilis. ⁊ idē dic in multis ſimilibus. ¶ Ultimo aduerte. ꝙ licet tex. iſte loquitur de relictis factis eccleſie. idem tamen eſt obſeruandum ẜm Inno. in om nibus relictis ad pias cauſas. ⁊ dicuntur relicta ad pias cās oīa q̄ relinquūtur ꝓ aīa. ⁊ ſentit gl. noͣ. ⁊ clarius ibi Bar. in. l. ſiquis ticio. ff. de lega. ij. facit. c. requiſiſti. jͣ. eo. ⁊ ex dictis Inno. collige ꝙ relicta ad pias cauſas gaudent eodem priui legio cum relicto facto eccleſie. ratio poteſt eſſe idētitas diſpoſitōis ſeu rationis. nam eccl̓ia pri uilegiatur ꝓpter animā ⁊ ꝯtēplatōe dei. fac̄ qd̓ noͣ. Io. an. in. c. i. de inte. reſti. li. vi. vbi ſingularit̓ voluit ꝙ ſicut eccleſie poſſunt petere reſtitu tionem in integrum. ita ⁊ alia pia loca. ¶ In gl. ij. ibi ad eccl̓iaſticū iudicē. nō. gl. ſingu larit̓ ex qua collige ꝙ in relictis ad pias cās pōt etiā hēres adire iudicē eccl̓iaſticū. ſiue heres ſit ſecularis ſiue eccl̓iaſticꝰ colligit̉ ex tex. qꝛ papa hāc cāꝫ qualificat ⁊ decernit eā tractādā nō ẜ leges. ſed ẜm decretoꝝ ſtatuta gͦ ē eccl̓iaſtica ꝗa papa al̓ nō potuiſſꝫ ſe īpedire tollēdo diſpoſitio nem legalem. dic tamē ꝙ ē mixti fori. nam eſt in optione actoris quem iudicē velit adire ſecula rem .ſ. an eccl̓iaſticū. ⁊ de ſeculari ꝓbat̉ hic. nam coram eo hec cā tractabatur. Elatum eſt Dªª ¶ O pōt teſtari clericꝰ in acꝗſitis ꝑ eccl̓iam. priis A etiā ſi ſint mobilia ſuccedit eccl̓ia .i. cōis ꝯgregaº. vl̓ ſucceſſor pōt tn̄ aliqͣ ẜuitoribꝰ vl̓ pauꝑibꝰ elar giri. Si aūt defūctꝰ hēat plures eccl̓ias ſeu bn̄fi cia fiet eque diuiſio int̓ illa. ⁊ quinqꝫ ſūt ꝑtes. 2º ibi in noīe. t̓tia ibi lꝫ. quarta ibi ceteꝝ. ꝗnta ibi qꝛ v̓o. ⁊ venit hoc. c. ad declarationē. c. cū in officiis sͣ. eo. ¶ Noͣ pͦ ex iſto tex. iūcto. c. cū in officiiſ. sͣ. eo. ꝙ appellatiōe bonoꝝ nō ſolū veniūt bōa mo bilia. ſꝫ etiā īmobilia. ⁊ oīa alia cuiuſcūqꝫ qualita tis ſint vn̄ ꝯp̄hēdūt̉ actiōes ſeu noīa debitoruꝫ nam bona dicūt̉. qꝛ beant hoc ē beatos faciūt in hoc ſeculo. vel qꝛ ꝓſunt. ⁊ hec hēnt̉ in. l. bonorū appellaº. ff. de verbo. ſig. vn̄ puto ꝙ ob cāꝫ papa rn̄det hic gn̄alius qͣꝫ fuit q̄ſitum. nam q̄rebat̉ an appellatiōe bonoꝝ venirēt tm̄ īmobilia an̄ etiaꝫ mobilia. ⁊ papa rn̄det ꝙ veniūt bōa q̄libꝫ. quaſi dicat non ſolū mobilia ⁊ īmobilia ſꝫ etiā alia pu ta iura incorporalia q̄ ꝓprie nō dicūt̉ mobilia vl̓ īmobilia. ſed faciūt tertiā ſpēm. de qͣ plene dixi in. c. nulli. de re. ecc. nō alie. ¶ Noͣ ſcd̓o ibi poſt acꝗrētis obitū. ꝙ bona dicūt̉ acquiſita ꝑ eccl̓iaꝫ lꝫ rector eccl̓ie acꝗſiuerit. exquo tn̄ ītuitu eccl̓ie ſucceſſit acꝗſitio. ⁊º ideo ſi clericus de redditibꝰ eccl̓ie emat equū vel p̄dium. hec pn̄t dici acꝗſita ꝑ eccl̓iam. vn̄ ſūt ecccl̓ie ⁊ non clerici. vide bonā o. xij. q. i. c. res. ⁊ tex. in. c. fixū ea. cā. ⁊. q. v. ¶ Noͣ in v̓bo noīe ꝙ appellatiōe eccl̓ie non venit ſꝑ corpꝰ inaīatū ip̄ius eccl̓ie. ſed qn̄qꝫ capituluꝫ eccleſie qn̄qꝫ ſucceſſor. ⁊ de variis ſignificationi bus vide bonā gl. in. c. q̄relā. jͣ. ne p̄la. vices ſuaſ ¶ Noͣ ⁊ tene menti ſꝑ qꝛ non ē alibi ꝙ acꝗſita ꝑ canonicū intuitu eccleſie ſeu p̄bēde non cedūt ſucceſſori in p̄benda ſed capitulo ip̄ius eccleſie. vbi aūt bn̄ficiatꝰ nō ē de ꝯgregatiōe. ſꝫ hꝫ bn̄fiʳ oīno ſeꝑatū. puta qꝛ ē rector eccleſie ꝑrochialis vel p̄poſitꝰ vel archidiaconꝰ nō bn̄ficiatꝰ a capitu lo tūc bona acꝗſita intuitu bn̄ficij cedūt ſucceſſo ri nō capitulo. rōnē diuerſitatiſ nēo pōit qd̓ vide rim. ſꝫ ego puto hāc diuerſitatꝭ rōnē eē. canōico dat̉ p̄benda ex bonis cōibꝰ capituli pͥncipalit̓ vt inde ſumat neceſſaria. nō aūt dat̉ vt ſit admini ſtrator eccleſie. iō ſi aliqua remanēt vltra p̄bēdā debēt cede̓ capitulo cuiꝰ bona ſūt p̄bendarū. naꝫ ſatis ē ꝙ ſucceſſor habeat corpꝰ p̄bēde. qꝛ vt dixi datur ſibi vt inde viuat ⁊ capituluꝫ admīſtrabit bona acꝗſita ſicut alia bona cōia. Sed in alio bn̄ ficiato ꝑ ſe extra ꝯgregationē dat̉ bn̄ficiū tāquā adminiſtratori ip̄ius eccl̓ie. vn̄ quēadmodū hēt adminiſtrare omnia bona eccleſie. ita ⁊ hec q̄ſita intuitu eccleſie. ¶ Noͣ ibi canonicā diſtributio nē ⁊ curā ⁊cͣ. ꝗd debeat facere capitulū de bōis relictis ꝑ canonicū defūctū. nā dꝫ canonicꝭ. diſtri buere vel ſi vult retinere in bonis cōibꝰ dꝫ hr̄e curā ſicut de alijs bonis. ex hoc vidēt̉ īferre doc ꝙ iſta bona nō debēt diuidi int̓ canonicos. ego dicerē ꝙ ſi vellēt diuidere ẜm ꝙ canones ꝑmit tūt poterūt. vt patet ex illis v̓bis canonicā diſtri butōnē. ¶ Noͣ ibi cū dei timore diſpēſēt ꝙ bōa acꝗſita ꝑ p̄deceſſoreꝫ nō cedūt lucro ſucceſſoris vt inde poſſit ad libitū adminiſtrationē hr̄e. ſed cū dei timore dꝫ diſpenſare ſicut diſpēſat alia bo na eccleſie. ¶ Nō in v̓bo lꝫ. ꝙ clericus etiam in egritudīe de qua poſtmodū deceſſit pōt aliqua mobilia eccleſie ꝯferre religioſis locis ⁊ paupe ribꝰ. Itē his qui ſibi ſeruiūt ſeu ꝯſanguinei ſiue exͣnei ẜm ſeruitij meritum. Ex quibuſ verbis in fert̉ ꝙ in pauꝑibus ⁊ locis religioſis ſufficit ad erogationē faciēdā ſola charitas. ſꝫ in alijs ꝗ nō ſūt pauꝑes vel nō ſūt loca religioſa reꝗrit̉ ꝙ p̄ ceſſerit aliqd̓ ẜnitiū. Ex quo ſcd̓o infero ꝙ ꝯſan guineo diuiti ꝗ nō ſeruiuit eccleſie vel p̄lato. nō pōt p̄latus aliquid ꝯferre ēt de mobilibꝰ eccleſie ⁊ pōdera v̓bū ibi aliqͣ qd̓ denotat quādā mode ratione. nō enī dꝫ oīa mobilia eccleſie diſpēſare in egritudine Itē noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ ſeruitiū īpēſū p̄lato videt̉ īpēſū eccleſie. adeo ꝙ de boniſ eccleſie pōt fieri remūeratio. facit. c. ꝑ tuas. ⁊ qd̓ ibi dixi de do. ¶ Noͣ in v̓bo ceterū tex. aꝑtū. ꝙ hn̄s bn̄ficiū licite exercet aliqd̓ artificiuꝫ vel do ctrinā in docēdo alios. ⁊ lucrū inde ꝓueniēs ce dit ſibi ⁊ nō eccleſie. Et ex hoc ⁊ ex tex. colligit̉ ꝙ clericꝰ pōt eē artifex ⁊ licite ſume̓ offīciū docēdi alios. ⁊ intellige de artificio ꝯgruēti clericatꝰ or dini. vide bonā glo. in. c. canonū. xiiij. q. iiij. q̄ dic̄ ꝙ emat coriū ⁊ faciat ſotulares. ¶ Noͣ ī v̓bo qꝛ v̓o. ꝙ ſi clericꝰ ꝗ aliqua q̄ſiuit hēat plura bn̄ficia debēt illa bona ꝑ extimationē ꝯgruā diuidi īter illa. ⁊ pōt intelligi iſte v̓. multiplicit̓. pͦ in bonis ꝓ priis clericorū ꝗ deceſſerūt ſine teſtō ⁊ ꝯſangui neis. nā tc̄ bōa veniūt ad eccleſiā vel ad eccleſiaſ ſi plures habuit. xij. q. v. c. fi. Sed iſte ītellectus lꝫ ſit verꝰ in ſe nō tamē placet quo ad iſtū tex. nā venit aduerſatiue ad p̄cedētia ⁊ declaratiue ad c. cum in officiis. sͣ. eo. ſed illd̓. c. cuꝫ in officiis ⁊ etiā p̄cedētia h̓ in tex. vt patet in v̓bo ceterū lo quunt̉. ſiue clericus deceſſerit teſtatꝰ ſiue inteſta tus. ⁊ ſic inferēdū ꝙ iſte v̓. ꝓcedit etꝭ in clericis decēdētibꝰ teſtatꝭ. Hoſti. vr̄ intellige̓ ꝙ ꝓcedit in bonis eccleſie. ſꝫ loꝗt̉ ī hn̄tibꝰ admīſtratiōeꝫ vel qn̄ d̓ceſſerūt ſin̄ teſtamēto. ⁊ ſic vr̄ ēt tnͣſire Io. an̄. ⁊ hͦ faciūt. vt ſb̓ſtētēt opīonē poſitā ꝑ gl. ī. c. p̄ ſētē d̓ of. or. li. vi. vbi dr̄ ꝙ ſi cle̓icꝰ n̄ hꝫ admīſtra tionē puta qꝛ ē canōicꝰ licite teſtat̉ d̓ fructibꝰ q̄ſi tis rōe p̄bēde. ſecꝰ ſi hꝫ admīſtratōeꝫ. d. c. cum in officiis. ⁊ ſic ēt reſtrīgūt illū tex. ſꝫ certe reſtrictō n̄ ē bōa. qꝛ ſi iſte tex. bn̄ pōde̓t̉ aꝑte ꝯfundit opi. De teſtamentis 26 illius glo. pͦ fac̄ iſte tex. in pͥn. in eo ꝙ venit decla ratiue. ad. c. cū in officijs. ⁊ ꝙ illud. c. habeat. lo cū etiam in bn̄ficiatꝭ in cōgregatione. vt patet hic in v̓. noīe. ⁊ illud. c. loquit̉ ſiue decedat teſtatus ip̄e clericus ſiue īteſtatus. gͦ bona q̄ſita ſeu reddi tus recepti ex p̄bēda ſi ſuꝑſūt cedūt ꝯgregatiōi nō obſtāte teſtō canonici cū bona p̄bēde ſunt ec cleſie. vt dixi ⁊ ꝓbat̉. xij. q. i. in. §. fi. cū. c. ſe. 2º. fac̄ iſte tex. in. v̓. licet. nā loquēs de oībus clericis vt pꝫ ex v̓bo p̄cedenti dic̄ ꝙ pauꝑibus ſeu ẜuitori bus pōt aliqͣ donare. gͦ non pōt de his teſtari. 3º. facit. v̓. ceteꝝ ꝗ ꝑmittit diſpenſationem in acqui ſitis intuitu ꝑſone. ſecus ergo in acquiſitꝭ intuitu p̄bende. Ultimo hāc ſnīam aꝑtiſſime approbat tex. in. v̓. qꝛ vero. p̄alle. qui loquit̉ de clericis ha bētibus bn̄ficia in eccl̓ijs. ⁊ vult ꝙ bona illa diui dantur inter illas eccl̓ias ẜm congruam eſtima tionem. vtputa aliquis erat canonicꝰ bononiēẜ ⁊ ꝑmēẜ. ⁊ ex canonicatu bononiēẜ habuit cētum ⁊ ex ꝑmēẜ ducētos. bononia hꝫ vnā partē bono rū ⁊ parma hꝫ duas ꝑtes. qꝛ indubio p̄ſumūtur q̄ſita ex facultatibus huiuſmodi beneficioruꝫ. ⁊ dic ꝙ loꝗt̉ iſte. v̓. qn̄ clericus decedit ab īteſtato vt voluit Hoſti. ⁊ Io. an. ⁊ ē aꝑte ꝯͣ iſtū tex. vi. sͣ dixi. Itē nulla rō pōt ꝑſuade̓ hāc diuerſitatē int̓ canonicū ⁊ aliū habētē adminiſtrationē puta cu ratum. nā cuꝫ curatus habeat maiores labores qͣꝫ canonicus. gͦ dꝫ magis priuilegiari in bonis eccl̓ie arguēdo hic. ibi iuxͣ ẜuitij meritum ⁊cͣ. Itē bona prebēdaꝝ ſunt eccl̓ie qͣꝫqͣꝫ ſunt diuiſa per p̄bendas. vnde per hāc diuiſionem nō ꝑdūt bo na naͣm ſuam. qꝛ bona eccl̓ie cedūt pijs vſibus n̄ aūt vt canonicus poſſit teſtari ad libitum. ⁊ pro hoc vide tex. aꝑtum in. d. §. fi. cū. c. ſe. dico latius in repetitōe. c. cū eēs. sͣ. eo. ⁊ vide omnino ī. c. no uum genꝰ. de deci. ¶ In gl. in v̓bo tm̄ vnus. ibi dicas ꝙ non. ⁊ vide hodie tex. claꝝ in. c. ſepe. de elec. li. vi. ⁊ cle. ſtatutū. eo. ti. vbi reuocātur pͥuile gia ⁊ ꝯſuetudines ⁊ ſtatuta in ꝯͣrium. At in fi. gl. intelligo glo. nō ſolū qn̄ ſunt bona cōia indiuiſa int̓ archidiaconū ⁊ capitulū. ſed etiā qn̄ ſūt diui ſa. ſꝫ oīa bona eccleſie ſunt capituli. puta quia ca pituluꝫ de bonis communibus aſſignauit cuiqꝫ etiam archidiacono certam prebendam. nā etiā tunc puto ꝙ bona acquiſita per archidiaconuꝫ cedant capitulo ſicut dicimus in canonicis. nam iſte tex. loquitur quando prebende eſſent diui ſe. patet quia ſi non eſſent diuiſe non eſſet dare ſucceſſorē in p̄bēda. vt in. c. dilecto. de p̄ben. ⁊ tn̄ iſte tex. p̄ſupponit ꝙ canonicꝰ hēat ſucceſſorem nā licet bona ſint diuiſa ꝑ prebēdas nihilominꝰ ſunt capl̓i ẜm doc. qd̓ noͣ. Si aūt bona archidia conatus eēt ſeꝑata a bonis capl̓i. puta quia fue rūt archidiaconatui donata vel dignitas dotata aliūde ⁊ tūc venit in ſucceſſorē. qd̓ etiaꝫ vult hic Iuno. dicens ꝙ hoc cāu ep̄s hēbit cuſtodiā bo noꝝ archidiaconatus vacantis. Ex qͦ tacite ſen tit ꝙ niſi archidiaconus eſſet bn̄ficiatus in capi tulo capl̓m hēbit cuſtodiam bonoꝝ vacātiuꝫ ſic̄ alioꝝ bonoꝝ capl̓i qd̓ noͣ. Exqͦ infero vnū noͣbile dcm̄. ꝙ cuſtodiam bonoꝝ p̄bēde vacātis hꝫ ca pitulū ⁊ nō ep̄s. ꝓbo ꝑ p̄dictā rōeꝫ. ꝗa oīa ſunt bona capl̓i lꝫ diuiſa ꝑ p̄bendas. ⁊ ita indubio p̄ ſumēdū eſt. ar. in. d. §. fi. In. glo. fi. ibi a qͣ plꝰ ꝑci pit intellige ẜm doc. īdubio qn̄ nō ꝯſtat intuitu cuius bn̄ficij illa bona queſiuit. nam ſi conſtaret queqꝫ eccleſia habebit bona queſita intuitu ſuo ſed indubio quando non conſtat quomodo q̄ſi uit habet locum iſte tex. vt ei plus detur a qua maiores redditus percipiebat quia veriſimile ē ꝙ de redditibus cuiuſlibet acquiſiuerit. idē pōt dici quando habebat patrimoniuꝫ vt habeatur rō reddituū pr̄imonij ⁊ ꝓ rata det̉ portio he̓di bus. vt vult noͣbilit̓ gl. xij. q. iiij. c. i. Sequens aūt ꝯſideratio glo. nō ꝓcede̓t vbi clericꝰ nō tenebat̉ ad reſidentiam. Item qꝛ debemus habere reſ pectū ad locū vn̄ ꝓceſſerūt pecunie acquiſite. Ultimo hic querit̉ exͣ gl. ꝗd ſi clericus aliqͣ acꝗ ſiuit ex illicita aduocatione vel negociatione in honeſta ſeu ex ludo. dicit Ho. primo ſedandos eſſe clamores ſi qui apparent. credo ꝙ vult dice̓ ſi apparent repetentes. eſt primo eis indulgēdū al̓s autem fieret diſtributio per ep̄m int̓ paupe res. ar. in. l. nulli. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ melius fac̄. xiiij q. v. qui habetis. ⁊ qd̓ noͣ. Inno. in. c. qꝛ pleriqꝫ. de īmu. eccle. ſed dubito vtꝝ hec ꝯſideratio ſit in diſtīcte vera. nam puto eam indiſtincte veram vbi illicite queſitum ſb̓iacet reſtitutioni. qꝛ tūc in defectum debētiū recipe̓ ſuccedūt pauperes. vt in. c. cū tu. de vſurꝭ. ſed vbi bona nō ſb̓iacent reſti tutioni licet illicite acꝗſiuerit cū poſſint alit̓ peni tere de peccato ſine reſtitutōe. n̄ video qͣre cleri cus dēat īpediri. vt d̓ his bonis n̄ faciat ad volū tatē ſuā. vide ad p̄dc̄a bo. glo. ī. c. ex tnͣſmiſſa. jͣ. d̓ deci. ⁊. iiij. q. v. in ſumma. ⁊ i. q. i. nō ē putanda. Um fibl c. gp ntele Uario mō legi tū noͣbiliorē. h. d. Tenet teſtm̄ ſiꝗs ex trema volūtatē ſuā alteriꝰ diſpōni ꝯmittit. Et di cit̉ teſtatꝰ ad pias cās. pͦ deciſa ꝯſultatō. 2º. rn̄ſio ibi in 2ª. ¶ Noͣ pͦ ꝙ iſte tex. ē ml̓tū allegabilis ⁊ frequētatus tā ꝑ canoniſtas qͣꝫ ꝑ legiſtas. ⁊ ē bre uis deciſio. Sed aliquātulū obſcura. ideo noͣ bn̄ ip̄m ⁊ tene mēti. qꝛ quotidianꝰ ¶ Pro ītellectu c. ⁊ glo. op. dupl̓r ꝯͣ tex. vr̄ enī ꝙ cōmittēdo vlti mā volūtatē alteriꝰ diſpōi nō dr̄ quis decede̓ te ſtatus. pͦ qꝛ n̄ tenet teſtm̄ ſi teſtator n̄ expͥmit no mē heredis ore ꝓpͥo aut ꝑ ſcripturā ſuam. l. iube mus. ⁊. l. ī hac ꝯſultiſſima. C. e. h̓ aūt n̄ fuit exp̄ſ ſum nomē he̓dis ꝑ teſtatorē. gͦ ⁊cͣ. 2º. op. ad idē diſpō he̓dis nō pōt ꝯferri ī alteriꝰ uolūtatē. non enī poſſū īſtitue̓ illū he̓dē quē aliꝰ voluerit. talis enī volūtas dr̄ captoria .i. adulatoria ẜm glo. ſed meliꝰ dr̄ deceptoria. qꝛ plerūqꝫ decipiūt̉ hi quoſ teſtator īſtitue̓ credebat. Itē vt dic̄ gl. noͣ. ī. l. illa de heredibus inſti. cum effectus teſtamenti con feratur poſt mortem. ⁊ ſic in tempus quo teſta tor non eſt futurus dominus. ſatis eſt vt ſibi permittatur vt poſſit heredem inſtituere quem vult. non autem debet extendere hanc permiſ De teſtamētis ſionem ⁊ conferre in voluntatem alterius. ſꝫ hͦ iſte ꝯmiſit diſpoſitioni alterius diſpōnē he̓ditatꝭ ergo nō dꝫ vale̓ teſtamētū qd̓ ē conͣ tex. ī fi. So. hec ſūt fortiſſima ꝯͣria ad tex. ꝓpter q̄ iſtd̓. c. va rio mō legit̉. gl. nr̄a locuta eſt ita gn̄alit̓ vt ex ea vix pōt elici ꝗd ītelligit. nā dr̄ in effectu ꝙ de be nignitate canonica valet teſtamētū nutu factuꝫ. ſic videt̉ ſoluere pͥmum ꝯͣriū ⁊ vr̄ intelligere do. An. glo. ꝙ in caſu nr̄o iſte fecit teſtm̄ nutu. quia alius int̓rogauit vtrū vellet inſtitue̓ talē he̓dem ⁊ ip̄e ānuit ꝙ ſic. ⁊ tūc tex. dꝫ exponi alterius di ſpoſitioni .i. interrogatiōi. ⁊ ẜm iſtū intellectū eēt caſus noͣbilis. ꝙ de benignitate canonica valꝫ te ſtamentū nutu factum. Sed vere iſte intellectus non vr̄ ꝙ ſit ꝯſentaneꝰ lr̄e q̄ dicit ꝙ ꝯmiſit diſpo ſitioni nō interrogatiōi. nā ille ꝗ int̓rogat nō di diſponit nec teſtator ānuēdo dr̄ ꝯmittere diſpo ſitioni alteriꝰ. ſꝫ potius rn̄de̓ ad int̓rogationem alterius. ſꝫ omiſſis alijs diuinatiōibꝰ puto ꝙ gl. habuerit hūc intellectū ꝙ qualit̓cūqꝫ appareat de mēte teſtatorꝭ. valeat teſtamētū vn̄ vtēdo v̓biſ gn̓alibus videt̉ qͥdāmō nutu he̓deꝫ inſtituere. ⁊ forte ob hoc glo. facit mētionē de nutu. ⁊ ꝑ hoc tollit̉ pͥmū. hoc etiā vr̄ placere Hoſti. qui dicit nō referre ꝗd ex eꝗpollētibus v̓bis fiat. vt in. c. licꝫ ex quadā. de teſtibus. ſicut etiā ſufficit ſi teſtator dicat hereditatꝭ. mee dn̄s eſto valet teſtamētum l. his verbis. ff. de he̓di. inſti. ita dꝫ valere ſi vtit̉ alijs verbis gn̓alibꝰ. puta omnia bona mea ꝯmit to diſpoſitiōi tue. ⁊ ꝑ hoc tollit̉ ſcd̓m ꝯͣriū. nō enī ꝯmiſit teſtator diſpōni alteriꝰ vt aliū heredē īſti tueret vel eligeret. ſꝫ hoc potius ꝯtulit in diſpo ſitionē ip̄ius heredis qd̓ valet vt in iuribꝰ alle. in glo ⁊ hec lectura videt̉ ſatis colorata ⁊ benigna Alij alit̓ legūt ſed Inno. int̓ cetera ponit vnam lectu. quā poſtea magis declarauit in quadam additiōe q̄ cōit̓ tenet̉ ꝑ canoniſtas ⁊ legiſtas vt ꝓferēs dicta v̓ba gn̄alia videt̉ velle decede̓ te ſtatꝰ ad piaſ cāſ ⁊ ꝙ ille cuiꝰ diſpoſitiōi ꝯmittit̉ ſit heres noīe ⁊ ꝓ hoc facit illd̓ v̓bū diſpōni tue. vr̄ enī elegiſſe vt bona diſtribuāt̉. ⁊ de hoc ꝑ Bar in. l. i. C. d̓ ſa. ſan. ecc. ꝗ ſequēdo hūc intellectum dixit hic fore caſū ꝙ volūtas captatoria ad pias cās valꝫ. vn̄ dicit ꝙ ſi teſtator dixit ꝯmitto bona mea arbitrio ticij vl̓ diſpōni ticij valꝫ qd̓ agit et ille tenet̉ diſtribuere bona ad pias cās ⁊ non ꝓ phanas. nā in ꝓphanis nulla ē regula volūtatē limitās. ſꝫ in relictis ad pias cās ē regula iuris humani ⁊ gētium ⁊ etiā diuini .ſ. vt debeamus p̄ oībꝰ religionē deo ⁊ pcc̄a elemoſyniſ redme̓. xiij q. ij. aīe d̓fūctoꝝ. de pe. di. i. medicina. vn̄ relīquē do pie cāe bona in volūtate alteriꝰ non pōt ille alid̓ velle ſuadēte rōe naͣli. ⁊ r̄gula de qua. sͣ. dixi ſꝫ in alijs relictis poſſꝫ aliud velle ⁊ ſic volūtas eēt incerta ⁊ captatoria. ⁊ de hoc dicēdū pleniꝰ vt noͣ. ibi ꝑ eū ⁊ Bal. in. l. illa īſtitutio. ff. d̓ he̓. īſti. an̄ aūt ⁊ qn̄ legatū poſſit ꝯferri in volūtatē alte̓iꝰ pleniꝰ qͣꝫ hic noͣ. ī. l. i. ff. d̓ le. ij. vnū tn̄ nolo obmit tere qd̓ ponit Io. an. in addi. ſpe. e. ti. v̓. quid ſi. vbi dr̄ ꝙ lꝫ valeat legatū nutu factū nō tn̄ teſtamētū. ⁊ ſic videt̉ tene̓ ꝯͣ iſtā glo. in pͥn. dicit etiam pꝰ Albertū papien̄. ꝙ ſi ꝗs ad int̓rogationē alte rius puta dicētis. vis tu talē he̓dē inſtitue̓. ⁊ ille rn̄dit ꝙ ſic nō valꝫ teſtamētū. lꝫ glo. teneat ꝯͣriū in. d. l. iubemꝰ. mouet̉ ip̄e qꝛ teſtator dꝫ expͥmere nomē he̓dis. ⁊ in infirmitate quis d̓ facili rn̄det ad omnia. ⁊ ſic do. An. tꝫ ꝙ de benignitate cano nica pōt ꝓcede̓ dcm̄ glo. ſꝫ d̓ rigore pōt ꝓcede̓ ꝯͣrium. ſꝫ vide Bal. in. l. i. C. de ſa. ſanc. ecc. vbi al legat iſtā gl. ſing. ꝯcludēs ꝙ ad pias cās valꝫ te ſtamētū nutu factū qd̓ placꝫ in huiuſmodi reli ctis ꝑ ea q̄ dixi in. c. relatum. el pͦ. sͣ. eo. ſꝫ in alijs poſſꝫ dubitari. tn̄ dici poſſꝫ ꝙ ſi ꝯſtat d̓ volūtate ſua ꝑ ſigna vrgētia ꝙ valꝫ teſtamētū d̓ benigni tate canonica. ar. hic. ⁊ in. c. cū apud. d̓ ſpō. d̓ alijs lecturis non curo. qꝛ cōit̓ non tenētur. Ae relict̓ eccl̓ie pe Fficli atepus prē ſua liꝫ aliꝗd fuerit ſibi a teſtatore relictū niſi eo mō ⁊ non in fraudē fuerit relictū a teſtatore ꝙ mane̓t ea ꝑte ꝯtētuſ ⁊ legatū agnouerit. cōis diuiſio. ſcd̓a ibi cōſultatiōi. ¶ Nō pͦ ꝙ d̓ relicto ſcō eccl̓iiſ vl̓ mōaſte̓io debet̉ ep̄o canōica portio ⁊ hec portio diuerſificat̉ ẜm diuerſas ꝯſuetudi nes locoꝝ. vn̄ reſpcū qͦte attēdēda eſt ꝯſuetudo loci. vt ī. c. certificari. d̓ ſepul. vtꝝ aūt cōſuetudo poſſit in totum tolle̓ dicam in. c. ſequēti. ¶ Nō ibi ꝓpriā portionē. ar. ꝙ ep̄s dꝫ hr̄e certam por tionē ex bonis teſtatoris. ſꝫ ꝯͣriū puto verū. non eniꝫ ē iure cautū ꝙ dioceſanꝰ teneat̉ aliꝗd relin q̄re ep̄o loci. nā iura dāt portionē ep̄o ex relictꝭ. factis eccl̓ie. vt in. c. ſequēti. ⁊. x. q. i. c. de his. ⁊. c. antiquos. vn̄ intelligerē iſtū tex. dū dicit ꝓpriam ſ. reſpectu aliorū relictorū alijs eccl̓iis factoruꝫ. Itē ſi teſtator nihil relinquit eccl̓ie nullā portio nē pōt ep̄us pete̓. ⁊ ſic errāt teſtatores ꝗ creden tes ad hoc teneri legāt indiſtincte ep̄o aliꝗd ꝓ ſua canonica portiōe. ¶ Noͣ ꝙ legatū ep̄o ſim plicit̓ ſcm̄ nō diminuit portionē ſibi debitū ex re lictis factis eccl̓iis. Sꝫ ꝯͣ hoc ⁊ ꝯͣ tex. op. vbicūqꝫ debitor reliq̄rit aliꝗd ſuo creditōi videt̉ ī dubio relinq̄re aīo ꝯpēſandi cū d̓bito. l. ſi cum dotē. §. ſi pat̓. ff. ſo. ma. vbi dr̄ ꝙ ſi pat̓ tenebat̉ dare dotem filie ⁊ aliꝗd relinꝗt filie in teſtamēto nō pōt filia pete̓ legatū integꝝ ⁊ doteꝫ. qꝛ uidet̉ legaſſe aīo ꝯpēſandi cū dote debita. ſed in caſu nr̄o canoni ca portio debet̉ ep̄o ex diſpoſitiōe iuris. vt in iu ribus ſuꝑius allegatis ergo teſtator legādo ali quid ſimpl̓r ep̄o videt̉ legaſſe aīo ꝯpēſandi cuꝫ portione canonica So. Bar. in dicto. §. ſi pater. ⁊ moderni doc. hic diſtinguunt. ꝙ quandoqꝫ re lictum fit per debitorem neceſſarium. quia ex ne ceſſitate iuris tenetur ad debitum. quandoqꝫ fit per debitorem volūtariū. quia ex voluntate ſua quis ſe ad debitum obligauit. primo caſu in du bio videtur legatum factum animo compenſan di. vt in dicto. §. ſi pater. ſcd̓o caſu non videt̉ fa ctum animo compenſandi. niſi ſit expreſſum. vt ꝓbat̉ in. l. vnica. §. ſciēdū. C. d̓ rei vx. actꝭ. vbi hr̄ ꝙ ſi marituſ ꝗ tenet̉ reſtituere vxori dotem poſt De teſtamentis 25 mortē aliꝗd ſimplicit̓ legauit vxori poterit vxor vtrūqꝫ pete̓. ſꝫ ꝑ hoc nō ſoluit̉ ꝯͣriū. sͣ. formatum nā iſta portio debet̉ ep̄o neceſſario ex diſpoſitio ne iurꝭ. gͦ indubio relictum ſibi factum dꝫ cenſeri ꝙ aīo ꝯpēſādi cuiꝰ ꝯͣrium īnuit iſte tex. So. dicit Bar. in. d. §. ſi pr̄. ꝙ hic volūtarie iſte teſtator in cidit in hoc debitū. qꝛ volūtarie reliquit eccleſie hec ſo. mihi nō placet. qꝛ lꝫ volūtarie reliquiſſet tn̄ īmediate ex diſpoſiōe iuris debet̉ neceſſario ip̄i ep̄o ſua portio. vnde ſolue ⁊ aliter ꝙ teſtator nō ē debitor ep̄i nec neceſſariꝰ nec voluntarius. qꝛ portio dat̉ ep̄o nō a teſtatore. ſed ab eccleſiis ꝗbus factum eſt relictū. vt ī. c. ſe. vnde ſi teſtator aliquid reliquit ſimpliciter ep̄o nō poterit dici ꝙ reliquerit aīo ꝯpenſandi cū debito cū ipſe nō ſi debitor ep̄i. oportet gͦ vt apponat modū in lega to ſi vult ꝯpenſatōem fieri .ſ. vt ep̄s ſit cōtētꝰ illa portione. ⁊ hͦ noͣbiliter voluit ille tex. ⁊ per hͦ pōt dari optima limitatio ad ſupradictam diſtīctōeꝫ Bar. p̄dicta ꝓcedūt in relicto fcō ep̄o ⁊ eccleſie inferiori. ¶ Sed inſurgit dubiuꝫ noͣbilius ⁊ for tius. nūꝗd diſpoſitō huiꝰ tex. locuꝫ hꝫ in relicto facto ꝑ ꝑrochianū eccl̓ie ꝑrochiali ꝗ alibi elegit ſepulturā vt poſſit p̄byt̉ ꝑrochialis cape̓ relictū ſibi a teſtatore ſcm̄. ⁊ de relictis factis eccleſie ſe pulture pete̓ canonicā portionē. Et vr̄ pͥmo ꝙ ſi ar. huiꝰ tex. ⁊. c. ſe. Itē iura ſimpl̓r mādāt vt de oībꝰ obuētionibꝰ eccleſiaꝝ ſepulture occaſione funeris debeat̉ quarta eccl̓ia ꝑrochiali. de ſepul quaſi ꝑtotū. ⁊ in cle. duduꝫ. eo. ti. ⁊ maxime faci ibi tex. in v̓bo integre. incōtrariuꝫ facit hec ratō multū vrgens eccleſie ꝑrochiali debetur quarta ab eccleſia ſepulture. aut in recōpenſationeꝫ one rū que ſb̓iit adminiſtrādo ſacͣmenta ꝑrochiano ſuo. aut in ſatiſfactione iniurie. qꝛ relicta ꝓpͥa ec cleſia elegit alibi ſepulturā. vt ī. c. i. ⁊. ij. de ſepul. ſed vtroqꝫ caſu ſatis ꝓuiſū ē ſi ip̄e teſtator reliꝗt ꝓpͥam portionē ꝑrochiali eccleſie. Iteꝫ iura mā dant vt eligens alibi ſepulturā debeat relinque̓ eccleſie ſue tertiā partem ſui iudicij. vt in. c. i. ⁊. ij. prealle. ſed ſi reliquit certā portioneꝫ illi eccleſie vr̄ ſatiſfeciſſe iuri. gͦ nō pōt ab eccleſia ſepulture aliud peti niſi vt ſuppleat̉ vſqꝫ ad quartā. nā vi sͣ. dixi debitor neceſſarius vr̄ relinque̓ creditori aīo cōpēſandi. d. §. ſi pr̄. hāc. q. bn̄ examīat Fed. ꝯſi. iij. Et ibi refert Io. an. in. dc̄a cle. dudum. In gl. in. v̓. integre tene̓ vt indiſtincte debeatur quarta ab eccleſia ſepulture. ip̄e tn̄ Fed. dicit ꝙ ſibi magiſ placeret opi. ꝯtraria niſi obuiaret ſibi ancͣtas Io. an. ⁊ ad illā cle. rn̄det ꝙ dꝫ ītelligi cū ſit ius nouū ẜm diſpoſitionē iuriū antiqͦrum vꝫ qn̄ nihil eſt relictū eccl̓ie ꝑrochiali a teſtatore. ⁊ ibi vide latius. mihi placet hęc opi. Et adduco tex. ꝑ alios nō adductū in. c. de his. de ſepul. a ꝯͣ rio ſēſu. vbi pōderat̉ ꝙ eccleſie ꝑrochiali fuerat relictum a teſtatore. Itē iudicio meo n̄ vr̄ hͨ qd ml̓tū dubitabilis. qꝛ iura nō ſimpliciter faciunt teſtatorē debitorē. ſed dicūt ꝙ dꝫ relīque̓ qͣrtam ꝑtem ſui iudicij eccleſie ꝑrochiali. ſi ergo relinꝗt fruſtra querimus vtꝝ relinquit aīo cōpenſandi cū ſatiſfecerit iuri ī ꝓpͥiis terminis. ⁊ ſic ſumus exͣ noͣ. in. d. §. ſi pr̄. nō ob. iura q̄ dicūt ꝙ ab eccle ſia ſepult ure debet̉ quarta. quia illa debetur in ſb̓ſidiū. qn̄ .ſ. teſtator nō ẜuauit diſpoſitionē iurꝭ. ſolū difficile ē rn̄dere ad dictā cle. dudū. ad quā rn̄deo multiplicit̓. pͦ ꝙ loquitur in ſb̓ſidiū qn̄ te ſtator nō ẜuauit diſpoſitōem iurꝭ. Secūdo pōt ī telligi ꝙ ꝓcedit in fratribus minoribꝰ ⁊ p̄dicato ribus. nā cū habeant multa p̓uilegia in p̄iudiciū eccl̓iaꝝ ꝑrochialiū. qꝛ audiūt ꝯfeſſiones p̄dicāt habēt ſepulturā. que oīa ſunt de iure ꝑrochiali voluit papa in recōpēſationē vt de omnibus eis obueniētibus occaſione funeris debeat̉ quarta integra eccleſie prochiali. ¶ Itē ⁊ tertio ſi bene pōderet̉ illa glo. nō ſentit ibi Io. an̄. ꝙ relictū fa ctum a teſtatore nō veniat in recōpenſationem. ſed ſolū vult ꝙ ſi aliꝗd obuenit eccleſie ꝑrochia li ex funere pͥus delato ad ip̄am eccl̓am ꝙ nō ve niat in cōpēſationē. ⁊ ſic teſtator ex ſe nil reliquit eccl̓ie ꝑrochiali merito de relictis eccl̓ie ſepultu re dꝫ hr̄e quartā integrā. nec ob. iſte tex. qꝛ loꝗ tur in ep̄o qui reputat̉ exͣneus qͦ ad teſtatorem cū nihil teneat̉ ſibi relīq̄re. ſed quartam quā ꝯſe ꝗtur ab eccl̓ia legataria. ſꝫ eccl̓ia ꝑrochialis non reputat̉ exͣnea īmo eſt creditrix ex diſpōne iurꝭ. qꝛ ius vult ꝙ teſtator relinquat eccl̓ie ꝑrochiali ⁊ ſic videt̉ reliꝗſſe animo ſatiſfaciendi iuri. Quero qꝛ tex. dicit ꝙ ex relicto facto moͣſteriis vel eccl̓iis dent̉ ep̄o canonica portio. nunꝗd hoc ꝓcedit reſpectu omniū eccl̓iaꝝ etiā ſi ſint exem ꝑte a iuriſdictione ep̄i Inn. ⁊ cōiter doc. tenent qd̓ ſolū dent̉ ab eccl̓iis ep̄o ſb̓iectis. exempte v̓o debēt ſolue̓ qͣrtā pape ẜᵐ pe. cū qͦ tnͣſeūt h̓ cōit̓ doc. ꝓ hͦ qꝛ papa cenſet̉ ordinariꝰ ⁊ ep̄s exēpto vt noͣ. xciiij. di. nullā. ⁊ in. c. auctoritate. de p̓uile. li. vi. quidā tn̄ voluerūt tene̓ ꝙ ab oībus eccleſiis dioceẜ etiā exemptis debeat̉ iſta quarta. qꝛ iura loquūt̉ gn̓aliter. ſed pͥmū dictū ē cōius ⁊ verius nā hec quarta debet̉ ep̄o ꝓpt̓ cōmunionē q̄ eſt int̓ ep̄m ⁊ eccl̓iaꝫ ſibi ſb̓iectā. vt in. c. ſe. in verſi. ſe cus. ſꝫ hec cōmunio ceſſat īter ep̄m ⁊ eccl̓iaꝫ exē ptā. Itē pōt deberi rōne oneris. qd̓ ſuſtinet ep̄s circa curā eccl̓iaꝝ ſibi ſb̓iectaꝝ q̄ rō ceſſat etiam in exemptis. pōt deberi ⁊ 3º. ī recognitionē ſuꝑio ris. ſic̄ ī ſil̓i dic̄ Inno. ī ꝓcuratōe. in. c. i. de cenſi. li. vi. ⁊ hec etiā rō ceſſat ī exēptis. ⁊ vr̄ hͦ ꝯfirmar̄ ꝑ cle. dudū. preal. q̄ loquēs de fratribꝰ ꝗ ſūt exē pti excludit oēs p̄latos a petitōe cuiuſcūqꝫ por tionis niſi ſoluꝫ reſpectu qͣrte q̄ debet̉ eccl̓ie pro chiali. hinc dicit ibi gl. noͣ. ſuꝑ v̓bo qͣrtā ꝙ ſi teſta tor n̄ ſepelit̓ apud frēs n̄ tenēt̉ fratres ſolue̓ qͣr tā de relicto eis fcō. qd̓ noͣ. Sꝫ dubitat̉ ꝗd de re lictis ſcīs hoſpitalibꝰ. ſo. ſi hoſpitalia ſūt religio ſa aucͣte .ſ. ep̄i ꝯſtructa. tc̄ ī dubio debet̉ qͣrta ꝓba tur. jͣ. ī. c. ſe. ī v̓bo ſecꝰ. qd̓ ꝓcedit ẜᵐ Io. an. etiaꝫ ſi relictū ſit factū pauꝑibꝰ certi hoſpitalis. qꝛ vr̄ hūiſſe reſpcm̄ ad locū ⁊ n̄ ad ꝑſonaſ pauꝑeſ. ſecꝰ vbi relcm̄ eēt ſcm̄ pauꝑibꝰ ſin̄ det̓īatōe alicꝰ loci qꝛ tūc nil debet̉ ep̄o. vt noͣ. gl. quā tene m̄ti ī. c. ij. jͣ. de ſepl̓. ꝓ hͦ qꝛ illd̓ nll̓o iur̄ cauet̉. īmo potiꝰ īuit̓ De teſtamētis oppoſitū in. l. nulli. ⁊. l. ſi quis ad declinādā. C d̓ ep̄i. ⁊ cle. ⁊ d̓ hoc ꝑ Io. and. in. c. dudum d̓ ꝯuer. ꝯiug. Si v̓o. hoſpitalia nō ſūt religioſa ē magnū dubiū. nā cū qō eēt de facto Bal. ⁊ dn̄o alij doc. ꝯſuluerūt vt nō deberet̉ quarta quaſi iſta a lo cis piis debet̉. vt. jͣ. c. ſe. v̓. ſecus. ſꝫ hͨ loca non di cūt̉ pia. qꝛ priuata ꝑſona non pōt face̓ locuꝫ piū aut religioſū. Sꝫ oꝫ vt int̓ueniat aucͣtas ep̄i de ꝯſe. di. i. nemo. ⁊. c. ad hec. d̓ reli. dom. Sꝫ do. pe. de Peruſio frat̓ Bal. ⁊ quidā Cardi. d̓ tuderto ꝗ fecit tractatū d̓ huiuſmodi qͣrta tenuerunt op poſitū. ⁊ induxerūt in oppoſitū dcm̄ Spe. in ti de inſtru. edic. §. nūc aliqua. v̓. ſcias. vbi dicit ꝙ loca pia ſunt hoſpitalia monaſteria ⁊ alia loca in ꝗbus debiles ⁊ infirmi reꝗeſcunt ⁊ habitāt. Itē locus auctoritate ep̄i nō edificatus nō debꝫ gau dere maiori p̓uilegio qͣꝫ locus oīno religioſus ⁊ ꝑ hoc dicebat p̄dictꝰ do. Pe. ꝙ ex relicto fcō alicui frat̓nitati debet̉ quarta ep̄o. qꝛ frat̓nitaſ ē collegiū a iure approbatū. allegat archi. in. c. ſi ꝗſ xlij. di. ego alle. Bar. in. l. fi. ff. de collegꝭ. illicitꝭ .ſ. ꝙ iſte frat̓nitates faciūt collegiū licitum. Sꝫ vtꝝ debeat̉ qͣrta. nō ſtarē ſimpl̓r opi. iſtoꝝ. ſꝫ diſtin guerē ꝙ aūt hoſpitale fuerit edificatū aucͣte te ſtatoris iam defuncti ⁊ tūc ep̄us hēbit qͣrtā. ad duco tex. in aucͣ. de eccle. ti. in. §. ſi quis edificatō nem. vbi dr̄ ꝙ ep̄us dꝫ hr̄e curā de tali hoſpitali nō enī pōt āpliuſ deduci ad ꝓphanū. ⁊ ſic rōneſ p̄alle. qͣre debet̉ iſta qͣrta vēdicāt ſibi locū in iſto caſu. ſed vbi ille ꝗ edificauit adhuc viueret for te ſecus eēt dicēdū qꝛ dn̄s ſeu patronꝰ loci pōt d̓ illo hoſpitali diſpone̓ ad libituꝫ. vt noͣ. Inno. in c. int̓ dilectoſ. de dōa. vn̄ ille locꝰ tāqͣꝫ oīno pͥuatꝰ nō vr̄ capax relicti. vn̄ potiꝰ relictū vr̄ ſcm̄ pauꝑi bus qͣꝫ loco. Itē ep̄s nō viſitat huiuſmodi loca vide Fre. ꝯſi. ccxxv. vbi dicit ꝙ ab hoſpitalibus nō religioẜ ep̄s nō pōt exige̓ iura ep̄alia qd̓ bn̄ noͣbis. de relicto aūt facto frat̓nitati potius cre derē ꝙ nō debeat̉ qͣrta. qꝛ nō vr̄ facta loco cum nō ſit capax. ſed potiꝰ ip̄is de frat̓nitate vt diſpo nāt in piā cām. ⁊ ceſſant in eis rōes ſuꝑiꝰ all̓ate. Equiſiſti ꝯtemnplunos Relictū ep̄o I ꝑſone nō diuidit̉ cū eccl̓ia cathedrali ſecꝰ ſi ꝯtēplatiōe eccl̓ie ſiue nihil relinquat̉ eēcl̓ie ſiue aliꝗd ſiue ꝯiūctim ſiue ſeꝑatim. ſi aūt ſoli ec cleſie ē factum relictū. ep̄us hēbit portionē cano nicā. p̄ſumit̉ aūt relictū ꝯtēplatiōe eccl̓ie factum qn̄ ſit ab exͣneo hn̄ti admīſtratiōem. ſecus ſi fiat ab adminiſtrationē nō hn̄ti. cū eccl̓iis v̓o īferio ribus ep̄s nō diuidit ſibi relictū. qꝛ nō ē ſibi tāta cōio cū eccl̓iis īferiōibꝰ ſicut cū eccl̓ia cathedrali hͦ dicit vſqꝫ ad fi. diuidit̉. nā pͦ qō. ſcd̓o gnͣalis ſo lutio ibi ⁊ quidē. t̓tio ſpālis. ibi ꝯſiderandū. ⁊ ibi iſtinguit quatuor mēbra que patent in tex. ¶ Primo noͣ ꝙ relictū factū eccl̓iiſ. ſeu alijs piis lo cis vel hn̄ti adminiſtrationē eccl̓ie p̄ſumit̉ in du bio factū intuitu aīe. ⁊ ſic dicit̉ relictū factum ad pias cās. nā regularit̓ oē relictū ꝓ aīa dr̄ ad pias cās. vt noͣ. glo. ⁊ Bar. in. l. ſi quis titio. ff. de le. ij. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. relatū. el pͥ. sͣ. eo. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ de relicto fcō ep̄o dꝫ eccl̓ia cathedralis habe̓ canonicā portionē ſicut econͣ. lꝫ hoc de facto nō ſeruet̉. qꝛ ep̄i fere oīa iura capituloꝝ p̄ſcripſerūt An aūt ex toto valeat iſta p̄ſcriptio. jͣ. ſubiiciā. Nō tertio vnā p̄eminētiā nō modicā quā habꝫ eccl̓ia cathedralis p̄ alijs inferioribꝰ. nā eccl̓ie in feriores cōicaut ep̄o relicta eis facta ſed ep̄s reli ctū ſibi non cōicat eis. ſed eccl̓ie cathedrali ⁊ rō diuerſitatis ponit̉ in lr̄a. qꝛ maior ē cōio int̓ ep̄m ⁊ eccl̓iam cathedralē cū ꝯſtituāt vnū corpꝰ. vt ī c. nouit. ⁊. c. quāto. de his q̄ fi. a p̄la. quā fit inter ep̄m ⁊ eccl̓ias inferiores. ¶ Noͣ quarto illd̓ ge nerale ꝙ teſtator in ſuo teſtō nō pōt diſpone̓ conͣ ius publicū. ꝯcor. c. tua. jͣ. eo. ⁊. l. nemo pōt. ff. de le. i. ¶ Noͣ ꝗnto ibi dimittit̉ aut donat̉. ꝙ dona tio facta p̄lato inter viuos ab exͣneo vr̄ facta ꝯtē platiōe eccl̓ie niſi ex cōiecturis p̄ſumat̉ ꝯͣriū. No in v̓bo ſi vero relīquat̉. ꝙ vbi diſpoſitio pōt eē realis ⁊ ꝑſonalis. vt qꝛ potuit hr̄e reſpectum ad dignitatē ⁊ nō ad ꝑſonā. debemꝰ in dubio re curre̓ ad ꝯiecturas nō aūt ꝯſiderare an ſit exp̄ſ ſum nomē ꝓpriū an̄ appellatiuū. ſeu dignitas. nā vides h̓ ꝙ ſi relictū fit ep̄o a ꝯſanguineo p̄ſumit̉ intuitu ꝑſone licet ſit exp̄ſſū nomē dignitatis. qd̓ ſꝑ noͣ. nā ad illā diſtinctionē de exp̄ſſiōe nomīs ꝓprij vel appellatiui debꝫ ſolū recurri qn̄ diſpō ꝑ oīa ꝑiter ē ꝓportionabilis ꝑſone vel dignitati vbi aūt ſūt ꝯiecture magis vrgentes ꝙ fuerit cō tēplata ꝑſona diſpoſitio erit ꝑſonalis ſed digni tas erit realis. hoc ꝓbat̉ clariſſime hic. nā relictū factū ab exͣneo p̄ſumit̉ ſcm̄ intuitu eccl̓ie. ſed a ꝓpinquo p̄ſumit̉ factū intuitu ꝑſone. nec diſtin guit tex. vtrū ſit exp̄ſſum nomē appellatiuū vl̓ ꝓ priū īmo ſemꝑ loquitur in nomine dignitatis ⁊ hoc voluit etiā Io. an. in regula priuilegium de reg. iur. li. vi. in mercu. pleniſſime tetigi in. c. qm̄ abbas. de offi. dele. ⁊ ibi de hoc ⁊ ꝓ hoc qd̓ dr̄ in glo. in. v̓. nō ē. ¶ No in. v̓. ſecus. ꝙ de relictis fa ctis non ſolū eccl̓iis. ſed etiaꝫ monaſteriis ⁊ alijs piis locis. puta hoſpitalibus debet̉ ep̄o canōica portio. ⁊ in hoc iſtū tex. nota. quia non recordor de alio ita clare. ⁊ intellige vt dixi. sͣ. c. proximo. ¶ Nota ꝙ inter epiſcopum ⁊ eccl̓iam inferiorē ⁊ quelibet alia loca pia ē cōmmunio. licet non tanta ſicut inter epiſcopum ⁊ eccl̓iam cathedra lem. ⁊ dicit Inno. ꝙ ꝓpter hanc cōmunionē nō poſſunt eccleſie inferiores facere ſtatutum ſine conſenſu epiſcopi. c. cum ꝯſuetudinis. de conſue Et nota ſingularit̓ hoc. qꝛ ille tex. loquit̉ de eccle ſia cathedrali. ſed Inno. hic ⁊ bn̄ extēdit ad ec cleſias inferiores. ⁊ intellige de ſtatutis ꝯcernē tibus ſtatum eccleſie. de quo vide plene Inno. in dicto. c. cum conſuetudinis. ⁊ bonam glo. in. c. conſtitutionem. de verborum ſignifi. lib. vi. Idē dicit Inno. hic in locationibus vt non poſſint eccleſie inferiores locare bona eccleſie ſine con ſenſu epiſcopi. ⁊ hoc intellige quando locatio fi eret ad magnum tempus. ſecus ſi ad modicum puta ſi ad. ix. vl̓ ad. x. ānoſ. ꝓ hoc vide tex. cū gl. .X in. c. querelā. ne p̄la. vices ſuas. ⁊ melioreꝫ tex. ī cle. i. de re. ec. n̄ alie. Itē ob hanc cōionē n̄ pn̄t eccl̓ie īferiores q̄libet ardua negocia ſine cōſē ſu ep̄i explicare. ar. sͣ. de iudi. ī. c. cām. ⁊. xvij. q. iiij. in vēditōibus. ⁊ ī. c. i. d̓ ꝓcu. q̄ dc̄a bn̄ noͣbis ⁊ adduco bo. tex. x. q. i. c. regēda. ⁊. c. nouerint. Itē noͣ ex hͦ. ꝙ v̓. cōio īt̓ ep̄m ⁊ eccl̓iā ē cā cōio nis ſeu diuiſionis relicti. de qͦ dic latius. ut di xi ī. c. p̄cedēti. ¶ Noͣ ibi cui eſt ſp̄uali cōiugio ꝙ ep̄s dr̄ ꝯͣhe̓ mr̄imoniū ſp̄uale cū eccl̓ia ſua ca thedrali dūtaxat. ⁊ n̄ cū alijs īferioribꝰ. ¶ Noͣ ī. §. illud ꝙ relictū ſc̄ꝫ ei ꝗ nō pōt ꝓpͥū poſſide̓. vt religioſo acꝗrit̉ eccl̓e ⁊ nō ꝑſone cui factū ē l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cleri. ⁊. xviij. q. i. c. vni co. Itē noͣ. ꝙ relictū factū n̄ hn̄ti p̄latōeꝫ vl̓ ad mīſtrationē eccl̓ie. lꝫ alias ſit bn̄ficiatꝰ p̄ſūit̉ ſc̄ꝫ intuitu ꝑſone ⁊ nō intuitu eccl̓e vbi eſt bn̄ficia tus. pōe exēplū ī canoniciſ. nā canonicꝰ n̄ hꝫ ad mīſtrationē nec p̄lationē eccl̓e. vn̄ ī dubio relin quēdo canonico n̄ vr̄ teſtator habuiſſe r̄ſpectū ad eccl̓iaꝫ. qꝛ n̄ eſt v̓ſil̓e ꝙ reliꝗſſet intuitu eccle ſie ei ꝗ n̄ hꝫ admīſtrationē eccl̓ie. hoc verū. niſi ex ꝯiecturis ꝓbaret̉ ꝯͣriuꝫ vt ī lr̄a. Et ex hͦ ego iuduco iſtum tex. de directo ꝯͣ glo. in. c. pn̄ti. de offi. ordi. li. vj. quaꝫ vr̄ hic ſeꝗ do. an. ī eo ꝙ illa gl. dicit ꝙ bn̄ficiatus nō hn̄s admīſtratōeꝫ pōt teſtari d̓ fructibus ꝑceptꝭ occaſiōe ſui bn̄ficij. ſe cuſ dicit ſi hꝫ admīſtratōeꝫ. ⁊ moue̓t̉ pͥncipl̓r ꝑ iſtū. §. ſꝫ ce̓te vt dixi iſte tex. ꝓbat oppōitū. naꝫ ſolū vult face̓ dr̄aꝫ int̓ hn̄tē admīſtratōeꝫ ⁊ nō hn̄tē r̄ſpectū ꝯiecturādi mētē teſtatoris. ſꝫ vbi pōt appare̓ ꝙ teſtator habuit reſpectū ad eccle ſiā r̄lictū acꝗrit̉ eccl̓e. nec ē dr̄a īt̓ hn̄tē ⁊ n̄ hn̄tē admīſtrationē. ſed de fructibꝰ bn̄ficij certū ē ꝙ obuenerūt ītuitu eccl̓ie ⁊ de bonis eccl̓e. gͦ non eſt fiēda dr̄a īt̓ p̄dc̄os. vn̄ eccl̓ia poterit petere poſt mortē ſuā. vt clare ꝓbat iſta lr̄a ī v̓. niſi ꝓ batio ī ꝯͣriū appare̓t. Quis āt dicat̉ hr̄e p̄latio nē ſeu admīſtratōeꝫ. dicūt doc. ꝙ v̓bū p̄latio ſu mitur h̓ large vt ꝯp̄hendat hn̄tes ēt eccl̓iaꝫ cu ratā. ar. ī. c. cū ab eccl̓iaꝝ. de offi. or. v̓bū aūt ad mīſtratio v̓ificat̉ ī eo ꝗ hꝫ aliquā dignitatē ſeu mīſteriū ī eccl̓ia ſeꝑatū a ꝯgregatione. l̓ ſcd̓ꝫ ab batē dr̄ ꝗs hr̄e p̄latōeꝫ qn̄ hꝫ admīſtratōꝫ ꝑpe tuā. dr̄ hr̄e admīſtratōeꝫ qn̄ hꝫ tꝑaleꝫ puta eſt vicariꝰ tꝑal̓ alicuius eccl̓ie. ſeu cōmēdatariꝰ ⁊ vtraqꝫ expō ē bōa. Stricto v̓o mō ꝗs dr̄ p̄latꝰ dixi in. c. ij. de iudi. ¶ In glo. i. ī fi. hec gl. ⁊ ſe quēs gl. nitūt̉ adduce iura antiqͣ ī ꝗbꝰ cauetur de t̓tia l̓ qͣrta debita ep̄o. Sꝫ tū ꝯcordādo mul ta iura q̄ varie in hac maͣ vidēt̉ loꝗ ſcias ꝙ oliꝫ de oībꝰ redditibus nēdū d̓ mortuarijs eccl̓iaꝝ īferioꝝ debebat̉ t̓tia ꝑs ep̄o loci. vt hēt̉ ī. c. con ſtitutū. xvj. q. i. ⁊ fuit illud inductū ꝓpt̓ īopiaꝫ ep̄atuū. Aū v̓o poſtea facultates ep̄atuū īcepe rūt excreſcere fuit ſtatutū vt medietates oīuꝫ oblatōnū fiēdaꝝ ī ecl̓ijs īferioribꝰ d̓berēt̉ ep̄o. vt ī. c. ātiqͦs. x. q. i. poſtmodū fuit ſtatutū d̓ t̓tia ꝑte dūtaxat. c. de his. ea. ca. ⁊. q. Sꝫ cū ep̄atus poſtmodū bn̄ dotarēt̉ ſuit ꝯſtitutū vt p̄t̓ cathe draticuꝫ .i. duos ſolidos forte aureos nihil de beret̉ ep̄o ab eccl̓ijs inferioribus. ita ꝙ de iure oīs eccl̓ia dꝫ ſolue̓ ep̄o ānuatī cathedraticū ſic appellatū. qꝛ dat̉ in honorē cathedre ep̄al̓. hec hn̄t̉. x. q. iij. c. i. ⁊. ij. fuit tn̄ ſtatutuꝫ ꝙ ſi ep̄s vel let ſb̓ire onꝰ fabrice eccl̓e inferioris poſſit cape̓ t̓tiā ꝑtē oīuꝫ reddituū. vt ī. c. vno. ea. ca. ⁊. q. nec iſtud hodie reꝑit̉ īmutatū niſi ex ꝯſuetudīe. in telligo tn̄ ꝙ illa t̓tia ꝑs debebat̉ ſi reliq̄ due ꝑ tes ſufficiebant p̄ſbytero. nā pº. p̄ſbyt̓ eccl̓ie dꝫ ali. ⁊ de eo qd̓ ſuꝑeſt dꝫ eccl̓ia reꝑari. vt eſt tex. noͣ. in. c. de his. de eccl̓ijs edificādis. ⁊ vide qd̓ ibi noͣ. ⁊ ī. c. i. e. ti. poſtremo fuit ſtatutum vt de oībꝰ mortuarijs ⁊ decimiſ ep̄o loci debe̓t̉ qͣrta q̄ eſt hodie debita ⁊ cōputatur īter iura ep̄alia vt eſt caſuſ in. c. ꝯquerēte. de offi. or. ¶ Un̄ nūc ē exꝗrendū ꝗd̓ hodie debeat̉ ep̄o. ⁊ nunꝗd de oībꝰ obueniētibꝰ eccl̓ijs īferioribus ſiue ī moͣte alicuius ſiue ī vita. Do. An. vr̄ hic velle ꝙ d̓ oī bus r̄lictꝭ ⁊ donatꝭ. tā in moͣte qͣꝫ in vita ac obl̓o nibꝰ debeatur iſta quarta ep̄o. ꝑfūctorie tn̄ loꝗ tur nec vr̄ ml̓ta iura antiqͣ nec alioꝝ dc̄a rumi naſſe. nā pº. dico ꝙ de redditibꝰ eccl̓aꝝ nihil de betur ep̄o p̄t̓ cathedraticū ꝑ tex. exp̄ſſū in. c. i. ij. q. iij. idem dico de oblatōibus fiendis in ali qua eccl̓ia. vt eſt tex. noͣ. jͣ. d̓ ſtatu regula. c. i. vbi clare pōit̉ de religioſis. facit. c. nimis. el pº. jͣ. de exceſſi. p̄la. Itē ꝓbatur ī. c. ꝯquerēte. sͣ. all̓. vbi enumerāt̉ iura ep̄alia. ⁊ nll̓a ſit mētio de obla tōibꝰ. vnde dico ꝙ de iure antiqͦ debebatur ſi bi ꝑs oblationū. qd̓ hodie r̄uocatū ē ꝑ illud. c. i. x. q. iij. ⁊ alia. sͣ. all̓ata. ſꝫ quarta mortuarioꝝ i. eoꝝ q̄ veniūt rōe funeris ſeu r̄lictoꝝ ī moͣte ⁊ quarta decimaꝝ debetur ep̄o. vt hic. ⁊ ī. d. c. cō querente. ſꝫ dubitatio remanet ī donat̉. int̓ vi uos. pōe ꝙ aliꝗs ſanꝰ corpore ⁊ mente donauit aliꝗd eccl̓ie nūꝗd quarta ꝑs d̓beatur ep̄o. ⁊ vr̄ pº. ꝙ ſic ꝑ iſtum tex. ī v̓. nec ē ibi dimittitur aut donatur. Itē eadē rō vr̄ ī donatꝭ. īt̓ viuos ſicut in vltīa volūtatē. ſꝫ ꝯcludo ꝯͣrium iudicio meo. ⁊ pº adduco. d. c. i. x. q. iij. vbi dr̄ ꝙ ex quacūqꝫ oblatione facta eccl̓e inferiori nihil dꝫ ep̄s ven dicare. noīe aūt oblatōis venit ꝗcꝗd donat̉ ec cleſie ēt ī rebus īmobilibus. vt ꝓbat̉. xij. q. i. vi dētes. c. cū īter. de v̓. ſig. ¶ 7º. ꝓbo ꝑ. c. cōquerē te. sͣ. alle. vbi inter iura ep̄alia nulla fit mentio de donatꝭ. int̓ viuos. 3º. ꝓbo ꝑ noͣ. in. c. i. de ſtatu regū. ⁊ ibi glo. expreſſe tenet quaꝫ noͣ. ¶ 4º. ad duco in ar. c. de his. jͣ. de ſepul. hoc idem ſentit Hoſti. in ſūma de ſepul. §. quod ſi dono. ſc̄it gl. ⁊ archi. in. d. c. de his. Item facit tex. in. c. pre cedenti. vbi ſolum dr̄ de relictis in teſtō. Item iſte tex. in pͥnº. ibi que teſtator ꝓ aīa ſua ⁊cͣ. nec ob. iſte tex. in. d. v̓. nec eſt. qꝛ nō loꝗtur ī quarta debenda ab eccl̓ia inſeriori. ſed recitat tenoreꝫ c. pontificis. x. q. iij. vbi ſolū diſponitur de r̄lic to vel donato ep̄o. ⁊ dr̄ ꝙ fuerit donatuꝫ in du bio cōtēplatione eccleſie. ⁊ ſic ſumus exͣ caſū. d̓ quo querimus. ⁊ ſi diceres quare aliud in do natōe inter viuos. dico ꝙ iura voluerūt tantuꝫ aggrauare eccl̓ias inferiores. nā cū ſuſtentēt̉ ex oblationibus fideliū durū eēt ꝙ ep̄us haberet quartā ꝑtē oīuꝫ. ſed nō tātū p̄iudiciū fit in reli ctis ī vltima volūtate ⁊ ſic alias in facto cōſului latius hūc articulū ꝓſequēdo. Sed ē qō noͣ. ⁊ qͦtidiana nūꝗd iſta quarta mortuarioꝝ ſeu rel ctoꝝ poſſit tolli ꝯſuetudīe. Uincē. ⁊ Io. ſentiūt ꝙ ſic ⁊ idē Inn. Sꝫ Hoſti. refert Inn. mutaſſe ſn̄iaꝫ cū qō d̓ fcō acciderit īter quēdā ep̄ꝫ ⁊ quā dā eccl̓iā īferiorē ⁊ dicit ip̄ē Inn. fuiſſe īt̓locutū ꝙ nō ob. ꝯſuetudīe debe̓t̉ quarta. alij dixerunt ꝙ portio pōt diminui. ſꝫ nō in totū tolli. Hoſti. vr̄ magis inclinare ī ꝑtē ut valeat cōſuetudo ⁊ clarius hͦ tenet in ſūma ī ti. de ſepul. in. §. an lici te. v̓. ꝗd ſi ꝯſuetudo. Itē tꝫ do. meꝰ do. Car. hic hāc ſn̄iaꝫ puto veriſſimā ⁊ allego gl. or. ſꝑ mēti tenēdā ī. c. i. de ſtatu. regū. ⁊ iudicio meo credo ꝙ hͦ ꝓbet̉ ī. c. de quarta. de p̄ſcrip. ſꝫ dubitari p̄t ꝗd ſi nō appareat de ꝯſuetudīe quota portō de beat̉. dicit Inn. ꝙ pōt peti quarta. qꝛ iura vidē tur ī hͦ ꝯuenire. ego dico ꝙ circūſcripta oī ꝯſue tudine quarta ꝑs debet̉ ep̄o ⁊ ſic ī dubio ꝓce dit libellꝰ ſuꝑ quarta ꝑte tex. ē in. c. ꝯquerēte p̄ alle. ¶ In glo. ī v̓bo p̄ſuit̉ ibi ſi magna vl̓ lōga fuit dilectio ⁊cͣ. ¶ Noͣ gl. ꝙ conͣ p̄ſūptionē iurꝭ vr̄ admitti ꝓbatō ēt ꝑ ꝯiecturas dūmō ꝯiectu re ſint vehemētiores illis ſuꝑ ꝗbus ius fūdauit p̄ſūptōeꝫ. nā vna p̄ſūptō tollit̉ ꝑ aliā vehemētō rē vt noͣ. ī. c. lr̄as. de p̄ſūptio. Idē dicūt doc. quā do ex qualitate rei pōt p̄ſumi ꝙ ꝑſona fuit con tēplata ⁊ nō dignitas vt qꝛ aliꝗs reliꝗt vl̓ dona uit ep̄o falconē vl̓ canē venaticū ī ꝗbꝰ delectaba tur ⁊ idē dic ī ſimilibꝰ. ¶ In gl. ī v̓bo ſecūs ibi ⁊ cū aliꝗd dat̉ eccl̓ie ⁊cͣ. ex iſta ꝑticula uſqꝫ ad finē collige tertiā ſolutōeꝫ q̄ ē verior p̄cedētibꝰ quā ſic declara. quādo relictū ſit eccleſie qͣꝫuis nō apponat̉ dictō taxatīa tm̄ nihilominꝰ ītuitu eccl̓ie fit relictū nō autē intuitu ꝑſone alicuiꝰ cū aūt bona acꝗrūt̉ eccl̓ie nō pōt ep̄s excludi qꝛ eſ ſet eū excludere ab admīſtratōe ⁊ alimētꝭ q̄ ſibi debent̉ iure publico qd̓ ius p̓uata diſpō teſtato ris īmutare nō pōt. Ex quo infero ꝙ teſtator ꝙ diſpoſuit bn̄ficiū fūdādū poſt mortē ſuā nō pōt ſtatue̓ vt ꝯfirmatio ſeu ſubiectio ſpectet ad aliū qͣꝫ ad ep̄m. qꝛ nō pōt mutare generalē ꝯſtitutio nē canonū de quo vide bonū tex. cū ibi noͣ. in. c. cū dilectus de cōſue. ſꝫ qn̄ reliꝗt̉ ep̄o tm̄ vr̄ con tēplata ꝑſona ⁊ non dignitas nec aliꝗ ꝯmittit̉ ꝯͣ ius qꝛ nullo iure caue̓t̉ vt de relicto fcō ꝑſone e piſcopi debeat̉ portō eccl̓ie īmo potius inuit̉ ꝯͣ riū vt h̓ pꝫ in relicto fcōa ꝓ pīquo ⁊ hāc ſolutō nē ſētit ēt Inn. alij al̓r ſoluūt. ſꝫ p̄dcā ſufficiunt In glo. in v̓bo nec ē ibi ſub ꝓp̓o noīe noͣ. ſingl̓r hāc ꝑticulā gl. uult ꝙ relictū factū ab exͣneo ha bēti admīſtratōem eccl̓ie ſub noīe ꝓp̓o p̄ſumit̉ relictū intuitu eccleſie ⁊ bn̄ ꝓbat hͦ dictū. l. ānua all̓. in gl. ẜm vnū ītellectū ⁊ lꝫ do. meꝰ do. Car. ī telligat dictū ꝓcedere qn̄ ſuit exp̄ſſū ēt nomen appellatiuū .ſ. dicēdo relīqͦ hͦ petro ep̄o ꝑuſienſ ego idē tn̄ dico eē ſi nomē ꝓpͥū dūtaxat fuit exp̄ſſū ⁊ hͦ voluit iſta glo. ⁊ ꝓbo ꝑ iſtū tex. īducē do ſic. relictū factū a ꝓpinquo exp̄ſſo noīe di gnitatis tātū p̄ſumit̉ relictū ꝯtēplatōe ꝑſone ꝓ pt̓ cōiecturā ꝓpinꝗtatꝭ ita ⁊ fortius debemꝰ di cere ꝙ ſi relictū fit ab exͣneo noīe ꝓp̓o exp̄ſſo tā tū ꝙ p̄ſumat̉ relictū intuitu eccl̓ie qꝛ nō ē v̓iſil̓e ꝙ ab exͣneo fiat relictū habēti admīſtratōeꝫ ꝯtē platōe ꝑſone. qꝛ nemo p̄ſumit̉ iactare ſuū. l. cuꝫ d̓ īdebito. ff. d̓ ꝓba. c. ſuꝑ hͦ. de renū. facit qd̓ noͣ. gl. noͣ. ī. l. cū ꝗd. ff. ſi cer. pet. ⁊ vide ad idē gl. noͣ. ī. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ ſi ꝗs reliquerit exe cutorē teſtamēti amicū ſuū ſub noīe dignitatis mortuo iſto executore officiū nō tnͣſeat in ſuc ceſſorē ī dignitate. ⁊ noͣ. ex illa glo. ⁊ ex iſta ꝙ id qd̓ diſponit̉ rōe affectōis ꝓpinꝗtatis vēdicat ſi bi locū ī amico. ¶ In eadē. gl. ibi ſecūs ſi aliꝗd det̉ aduerte qꝛ gl. h̓ īeptē loꝗt̉ iudicio meo licꝫ habeat bonū ſenſū. nā pͦ formauit qōnē qd̓ in re licto facto ab exͣneo ⁊ nūc dicit ſecus ſi aliꝗd de tur ep̄o int̓ viuos ītuitu amicitie ⁊cͣ. nā vr̄ taci te velle ꝙ aliud ſit in donato īter viuos qͣꝫ ī reli cto in vltīa volūtate qd̓ falſū ē quo ad caſū nr̄ꝫ nā ſi exͣneus teſtator habuiſſꝫ lōgaꝫ ⁊ magnam amicitiā cū p̄lato relictū p̄ſumit̉ factū intuitu ꝑ ſone vt voluit glo. sͣ. ī v̓bo p̄ſumit̉ ¶ In glo ibi ſancimus glo. nō ſoluit ſed dic ꝙ illud. c. loꝗt̉ in dubio. nā donatō ſeu relictū factū ꝑ p̄latū ab exͣ neo p̄ſumit̉ intuitu eccl̓ie. hͦ veꝝ niſi alie cōiectu re ſint ī conͣriū vt h̓ apparet rōne ꝓpīꝗtatis. Et fi. glo. vult gͦ gl. ꝙ aliud ſit relinquere canonicis eccl̓ie qͣꝫ ip̄i eccl̓ie. ī ꝯͣriū facit. l. ciuibꝰ. alle. ī gl. vbi dicit̉ ꝙ relictū factū ciuibꝰ vr̄ factū ciuitati ⁊ in hͦ varia ſcribūtur h̓ ⁊ ī. d. l. ciuibꝰ ⁊ vide gl. ī. c. pōtifices. xij. q. iij. pōt dici ꝙ aūt relictū factū ē canonicis maxīe aliꝗbus ⁊ p̄ſertiꝫ exp̄ſſis no minibus ꝓprijs ⁊ tūc relictū non acꝗrit̉ eccl̓ie ⁊ hoc forte voluit glo. ī. d. c. pōtifices dū ponit exēplū qn̄ teſtator dicit relīquo canoīcis iſtis ⁊ facit h̓ tex. ī. §. illud. qn̄qꝫ relictū ē factū ſimpl̓r canonicis eccl̓ie ⁊ tūc reſpectu acꝗſitionis for te eſt dr̄ia int̓ hͦ relictū ⁊ relictū factū eccl̓ie quia ſoli canonici nō rep̄ſentāt totā eccl̓iā cū ſint ibi habētes dignitatē capellā ⁊ ſil̓es ſꝫ ſolū acꝗrit̉ ip̄is canoīcis ar. op. in. c. ꝑ exēptōnē. d̓ pͥuile. li. vi. vbi alid̓ ē exime̓ eccl̓iaꝫ qͣꝫ exime̓ canonicos ſꝫ reſpcū qͣrte d̓bite ep̄o nō puto dr̄iā. nec ob. l. ciuibꝰ qꝛ ciuitas reſpcū acꝗſitōis ſolūmō reꝑre ſentat̉ ꝑ ciues n̄ ſic eccl̓ia ꝑ canoīcos tm̄. ¶ Exͣ gl. q̄ro. sͣ. viſū ē quā portōeꝫ dꝫ hr̄e ep̄s de reli ctis factꝭ eccl̓ie īferiori. Nūc q̄ro quā portōem debꝫ habe̓ de relictis factis eccl̓ie cathedrali ⁊ ꝗd eꝯͣ. Inn. dicit ꝙ quartā. Hoſti. dicit ꝙ dimi diā. Uincē. dicit ꝙ relictū dꝫ diuidi īter ep̄m ⁊ eccl̓iaꝫ ſicut alia bona eccl̓ie ⁊ hoc mihi placet. nā ꝗcꝗd ꝑuenit eccleſie cathedrali ẜꝫ iura debꝫ diuidi in quatuor partes quarum vna debetur epiſcopo pro ſe ⁊ ꝓ familia ſua. ſcd̓a clericꝭ ẜui uientibꝰ vt canonicis ⁊ alijs. tertia pauperibus quarta fabrice. xij. q. ij. c. quatuor ⁊. c. cōceſſo. ⁊ forte ob hoc dicit tex. in principio ꝙ epiſcopus dꝫ hr̄e t̓tiā vl̓ quartā ſcd̓ꝫ diuerſas ꝯſuetudīes ita ꝙ iſte tex. ī pͥnº. vr̄ de directo ꝯͣ. Do. naꝫ hic papa diſponens p̓ncipal̓r ſuꝑ r̄lictꝭ factꝭ eccleſie cathedrali l̓ ep̄o dicit ꝙ regl̓r debet̉ 3ª l̓ quarta ſcd̓ꝫ ꝯſuetudinē. ⁊ in hoc concordat cū iuribus antiꝗs. qꝛ vt dixi de bonis eccl̓e epiſcopus hꝫ ſolū quartā partē. abb. Ainucius cionauio? In bonis pa iuie hꝫ ꝗs debitā iure naͣe ī qͣ grauari I neꝗt ⁊ filiꝰ rogatꝰ de reſtituēda he̓ditate ſb̓ cō ditōe detrahit debitū iure naͣe ⁊ trebellianicā ī qua ꝯputāt̉ fructꝰ pꝰ litꝭ ꝯtꝭ. ꝑcepti pº. factū. 2º. au ditoris dati ꝑ papā ꝓnūciaº. ibi cū aūt. 3º. ꝓnun ciatōis ꝑ papā ꝯfirmaº. ibi nos igitur pͥma 22 ꝑs ſb̓diuidi pn̄t. ſꝫ ꝑtes patent ī tex. ¶ Noͣ pº. ex pͥnº. ꝙ filius qn̄qꝫ denoīat̉ a mr̄e ſicut iſte ꝗ vocabat̉ Raynūciꝰ d̓ clera. ꝯͣriū dꝫ tn̄ eē d̓ iure dꝫ eī filius denoīari a pr̄e ⁊ n̄ a mr̄e. c. Raynal dus. jͣ. e. ⁊ hͦ qꝛ ſeꝗt̉ familiā ⁊ agnationē patris ⁊ n̄ mr̄is. c. ij. de ꝯuerẜ infideliū. ⁊ inſti. de legi. agna. tute. §. i. ſꝫ iſtud de quo hic pōt cōtīgere ſcd̓ꝫ Io. an̄. aūt ꝓpt̓ fauſtum ſuꝑbie. qꝛ mr̄ erat nobil̓. l̓ qꝛ forte dudū deceſſerat pr̄. ⁊ ſic d̓noīa tꝰ fuit a mr̄e al̓s nō. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ in diſpōe filij fit qn̄qꝫ mētio d̓ pr̄e l̓ d̓ mr̄e n̄ ꝙ diſ poſitō l̓ eiꝰ effectus ꝯferatur ī pr̄eꝫ l̓ ī mr̄eꝫ. ſed cā demōſtratōis. Et ideo plꝫ Bar. ſn̄ia in. l. cuꝫ aliq. C. de iure delibe. vbi dicit ꝙ ſi legatum fit filio maritini n̄ vr̄ relictū ꝯtēplatōe pr̄is. ſꝫ po tius fit mētio de pr̄e cā demōſtratōis. ⁊ maxīe qn̄ expͥme̓tur nomē ꝓpriū filij. nec ob. d. l. cum aliꝗs. qꝛ loꝗtur ī ẜuo. ⁊ ſic ſuit exp̄ſſa qͣlitas. q̄ ſi eēt v̓a relictū de iure acꝗritur dn̄o. ⁊ ſic legā do ẜuo alicuius vr̄ r̄lictū ꝯtēplatōe dn̄i. ſꝫ ſecꝰ in filio. qꝛ qualitas filiatōis n̄ facit relictū acꝗ ri patri. qꝛ poſſet eſſe emācipatus ⁊ maxīe ho die cū filioſa. acquiratur ꝓpͥetas ī aduēticijs. ſꝫ ſi fieret mētio de pr̄e ⁊ de patria ptāte. tc̄ idē in filio qd̓ dixi ī ẜuo ſcd̓ꝫ Bar. ibi. ſed ego ad huc hodie dubitarē propt̓ rōeꝫ p̄miſſā. qꝛ qua litas ꝓpͥe patrie ptātis neceſſario nō infert vt r̄lictū acꝗrat̉ patri niſi ſolū quo ad vſufructuꝫ. ¶ Noͣ ibi reliꝗt certa bōa ſua ꝙ verbū relinqͦ adiectū vniuerſitati bonoꝝ īducit inſtitutionē pꝫ hic. nā n̄ dr̄ ꝙ inſtituit adiectā heredē in bo nis ſuis. ſed ꝙ reliꝗt ſibi cet̓a bona ſua. quod d̓ bet ītelligi iure īſtitutōis al̓s nō eſſet teſtm̄. ꝗa ſine he̓de ceſſat teſtm̄. vt inſti. de lega. §. an̄ he̓ dis. Aduerte qꝛ plus vr̄ ſingl̓r ꝓbare iſte tex. ꝙ v̓bū relinqͦ relatū ad ꝑſonā q̄ de iure cōi dꝫ īſtitui operatur inſtitutōeꝫ ⁊ n̄ ſimplex legatū ꝓbat̉. qꝛ iſte reliꝗt Altheroche domū ⁊cͣ. nec dixit iure īſtitutōis. ⁊ nihilominꝰ ualuit teſtm̄ quod n̄ valuiſſꝫ ſi n̄ fuiſſet filia īſtituta he̓s ſal tī in aliqͣ re. vt in aucͣ. vt cū d̓ appellatōe cogno ſcitur ī. §. aliud quoqꝫ capl̓ꝫ. ⁊ qͣꝫqͣꝫ Bar. ſētiat oppoſitū in. l. cogi. in. §. ⁊ gnaͣliter. ff. ad trebel. tn̄ bal. ſeꝗtur primū dictū. de quo in. l. quotiēs C. d̓ he̓di. inſti. ⁊ ſatꝭ ꝓbatur h̓ n̄ ſupplēdo ꝓut glo. vr̄ ſupple̓. ⁊ maxīe hͦ ē admittenduꝫ ꝓpter equitatē. qꝛ iuris īꝑiti neſciūt dice̓ r̄liquo iure inſtitutōis ⁊ vba ſūt ītelligēda ſcd̓ꝫ qualitates ꝑſonaꝝ int̓ quas ꝓferūtur. c. magne. jͣ. de voto facit. c. sͣ. ꝓximū. vbi pōderatur an r̄lictū fiat a conſāguineo an̄ ab exͣneo. ¶ Noͣ ibi domuꝫ ⁊ quēdā ortū ꝙ legata domo nō venit ortus niſi exprimatur. ſꝫ ītellige qn̄ ortꝰ n̄ coheret domui al̓s ſecus. vide gl. cū cōcor. ibi all̓. xij. q. ij. in. c. fi. ¶ Itē noͣ ꝙ ſb̓ſtit. facta ī ꝑſōas duoꝝ ꝗ ſūt diſpāis gradus vr̄ ſc̄a eqͣlit̓. vꝫ vt ꝗſqꝫ admit tatur ꝓ parte dimidia. nā hic Altherocha ⁊ fi liꝰ erāt diſparis gradꝰ reſpc̄u teſtatoris ⁊ nihil ominuſ vidētur ſubſtituti equalit̓. ⁊ plus ꝓbat iſte tex. ꝙ ſubſtitutio facta in ꝑſonā pr̄is ⁊ filij nō videtur facta ordine ſucceſſiuo. vt pͥus hēat pr̄ ⁊ poſtea filiꝰ. ſꝫ equal̓r ⁊ eodē tꝑe admittā tur ad effectū ſubſtitutōis. d̓ maͣ plene ꝑ Bar. ī l. gallus. §. ⁊ ꝗd ſi tātū. ff. de libe. ⁊ poſthu. nam h̓ Altherocha ⁊ filiꝰ ꝗ fuerūt ſimpl̓r ſb̓ſtituti ꝑit̓ ⁊ eodē tꝑe petebāt bona ex cā fideicōmiſ li. ¶ Noͣ vlterius ꝙ ſb̓ſtiº. cōpēdioſa fc̄a ꝑ v̓bū cōe vt ꝑ verbuꝫ ſuccedat thit̉ ad fideicōmiẜ. ſi īſtitutus moritur pꝰ pubertatē ēt ſi nō ſit appo ſita dictio qn̄qꝫ. naꝫ h̓ fuit facta ſimpl̓r ſb̓ſtiº. vt ſi adiecta d̓cede̓t abſꝫ liberis Altherocha ⁊ ſo boles ſibi ſuccederēt. nec expirauit ſubſtiº. iſta ꝑ aduentū pubertatꝭ. qd̓ bn̄ noͣ. qꝛ cōit̓ ſolet ap poni illa dictio qn̄cūqꝫ. ⁊ hoc declara. vt. jͣ. latiꝰ dicaꝫ. ¶ Noͣ in verbo mortuo ar. op. ⁊ quaſi exp̄ſſū ꝙ tutores pn̄t cōſtitue̓ dotē pupille ⁊ ꝓ hoc hodie vide bonū tex. in. l. tādeꝫ etiā. C. de ep̄i. audi. vbi dr̄ ꝙ ſi pr̄ eſt demens vl̓ furioſus pn̄t ip̄iꝰ tutōes l̓ curatores ꝯſtitue̓ dotē filiabꝰ ip̄iꝰ demētꝭ. Et intellige ꝙ iſta adiecta tꝑe quo fuerat tradita nuptui erat viripotēs. ita ꝙ ma litia ſupplebat etatē al̓s nō valuiſſet mr̄ioniuꝫ. vt ī. c. ꝯtinebatur. d̓ deſpō. īpube. ſꝫ adhuc non ꝑfecerat xij. annos qd̓ pꝫ ex eo. qꝛ erat ſb̓ tuto ris ptāte. nā officiū tutoris extīguitur ꝑ aduē tum pubertatis. de quo ī. l. i. ⁊. ij. C. qn̄ tuto. vel cura. eſſe deſināt. Ex quo infero ꝙ viripoten tia ⁊ malitia ſupplet defectuꝫ annoꝝ quo ad ꝯͣ hendū mr̄ioniū. ſꝫ nō quo ad hoc vt eximat̉ a tutoris ptāte. ſed oꝫ ꝙ femīa ꝯpleue̓it. xij. annū maſculus. xiiij. idē dicimꝰ quo ad facultateꝫ te ſtandi. ꝓut legit̉ ⁊ noͣ. in. l. qua etate. ff. e. ti. ¶ Nō ꝙ iudiciū pōt fūdari ī ꝑſonaꝫ tutoris. noīe pupilloꝝ. nā ſolꝰ tutor fuit ꝯdēnatꝰ hͦ pōt ēt fūdari ī ꝑſonā pupilloꝝ cū aucͣte tutoris. de quo in. l. i. ff. de admi. tuto. ¶ Noͣ ꝙ ab eadem ſn̄ia pōt vtraqꝫ ꝑs appellare. qn̄qꝫ tn̄ īterdicit̉ vni ꝑti appellatio ſi altera ꝑs appellauit. vt in l. oēꝫ honorē. C. qn̄ ꝓuoca. nō eſt ne. ſed ponit caſū ſp̄aleꝫ reſpectu expēſaꝝ tm̄. ſꝫ regl̓r ſi ſn̄ia cōtinet plures articulos q̄libet ꝑs pōt appella re. de quo vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ſignificauerunt de exceptōibꝰ. ¶ Noͣ in v̓bo cuꝫ aūt ꝙ iudex appellatōis pōt n̄ ſolū ꝓnūciare male vel bene appellatū. ſed etiā d̓ nouo cōdemnare ſi iudex qͥ 2 a quo omiſit ꝯdēnatōem iuridicā. Ex quo īfer tur ꝙ ſi actor appellauit a ſnīa abſolutoria iud̓x appellatōis nō ſolū ꝓnūciabit male iudicatū ⁊ bn̄ appellatū. ſꝫ ēt ꝯdēnabit reū actori ſi de iure venit ꝯdēnādus. ⁊ ꝓ hͦ tex. op. ī. c. cām. de re iu di. ⁊ ī. l. cū apud. ff. iud. ſol. ⁊ ibi ꝑ bar. ⁊ cū hͦ tē ꝑamento debēt intelligi notata ꝑ eū ī. l. eos. C. de appella. ⁊ ſic limita tex. ij. q. vi. ī fi. īmo plꝰ ele gant̉ ꝓbat iſte tex .ſ. ꝙ iudex appellatōis pōt re formare ſnīaꝫ vbi ꝑpēdit eā de iure reformādā ēt ſi non alleget̉ ꝑpartē. hoc elicit̉ ex tex. hͦ mō nā de quarta debita iure nature adiecte filie te ſtatoris nulla fuit ſcā mētio ꝑ tutorē. ſꝫ ſolū dī cebat de tota hereditate deducēdā quartā tre bellianicā ⁊ tertiā clere ⁊ addelaſie. ſꝫ iudex ap pellatōis ꝑpēdēs ꝙ ēt quarta iure nature ſibi d̓ bita erat ēt deducēda ſuppleuit defectū pr̄is ⁊ ꝓnūciauit eā deducēdā ⁊ retinēdā qd̓ ē ualde noͣbile ⁊ exp̄ſſe hoc ſentit Inn. h̓ in fi. apꝑatꝰ ſui dicēs ꝙ iſta eſt ſuppleº. iurꝭ ⁊ nō facti nec putes hͦ ſpāle ī iudice appellatōis. nā fortius hͦ ꝓcedit in quolibet iudice. ¶ Et ex p̄dcīs īfero ad vnū generale ꝙ vbicūqꝫ aliqd̓ ius ex deductꝭ ī iudici um ꝯpetit ꝑti lꝫ ꝑs ignoret pōt ⁊ debꝫ iudex ex officio ſupplere. qꝛ illd̓ ē ſibi notū ⁊ notoriū vt iudici. facit qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. l. i. C. vt q̄ d̓ſūt aduo ca. ⁊ ī. c. boneel pͦ de poſtu. p̄la. bene facit. c. cuꝫ dilectꝰ. d̓ cōſue. ¶ No ꝙ ī legitīa q̄ debet̉ filio nō pōt aliqd̓ grauamē a patre appōi ¶ Ite noͣ ꝙ ꝯſuetudo pōt diminuere portōeꝫ debitā filio ex bonis paternis ⁊ maternis ⁊ dicit Abb. alibi nō ita bn̄ ꝓbari. Sꝫ certe vt ēt ſētit Io. an. tex. iſte hͦ aꝑte n̄ ꝓbat. ſꝫ ſolū ꝓbat vt ꝯſuetudo poſ ſit inducere de ꝗbus rebus ſit detrahēda legiti ma filij ita ꝙ portō nō detrahat̉ vl̓ diminuat̉ in qͣlitate. forte enī habebat cōſuetudo vt tota le gitima detraheret̉ ſolū de bonis īmobilibꝰ ⁊ n̄ de mobilibꝰ. ⁊ hͦ facit ꝓ ſtatutis quotidianis in ꝗbus caue̓t̉ vt filia dotata nō ſuccedat cū fratri bus nūꝗd valeat hoc ſtatutū cū diminuat por tionē ſibi debitā. ⁊ poſſet queri generalit̓ nūꝗd ſtatutū vl̓ cōſuetudo poſſit tollere hāc legitimā debitā filio. Ricardus malūbre diſputauit vt re fert Cy. in. l. ſancimus. C. de nup. ⁊ finalit̓ con cludit ꝙ pōt diminui nō autē in totū tolli qꝛ eēt ꝯͣ ęquitatem naturalē. Itē qꝛ hͨ portio ſuccedit ī locū alimētoꝝ q̄ d̓ iure naturali debēt̉ filijs ab ip̄is parentibꝰ .i. di. ius naturale. facit. l. cū rō. ff. de bonis dāna. Sꝫ Cy. ibi reprobat ⁊ ſequitur Bar. ⁊ ſentit Dy. ī regula īdultū. d̓ re. iur̄. li. vi. ⁊ vide ꝑ Bar. ī. l. ticio cētū. §. fi. ff. de cōdi. ⁊ de mon. mouēt̉ iſti prīcipalit̓ qꝛ iſta portio ē de iur̄ ciuili gͦ pōt tolli ꝑ ius ciuile. ſtatutū aūt ē ꝑs iurꝭ ciuil̓. l. oēs ppl̓i. ff. d̓ iuſti. ⁊ iur̄ ⁊ .i. di. ius ciuile. Itē nō eſt veꝝ ſimpl̓r ꝙ iſta portio ſuccedat lo co alimētoꝝ q̄ debent̉ iure naturali qꝛ ſi hͦ eſſet veꝝ ſeq̄ret̉ ꝙ mater nō teneret̉ aliꝗd dimittere filio ⁊ fortius nec auia cū pr̄ teneat̉ alere filios l. ſi ꝗs a liberis. ff. de libe. agno. Itē pater tenet̉ maritare filias ⁊ non mater vt noͣ. in. l. fi. ī fi. C. de dot. ꝓmiſ. Itē pone ꝙ filius ſit induſtrioſus ita ꝙ poteſt ſibi querere alimēta quo caū pater non tenet̉ alere filiū. d. l. ſi quis a liberis gͦ ſeque ret̉ ꝙ pat̓ vl̓ mat̓ nō tenerēt̉ aliꝗd dimittere ſi lio. qꝛ ceſſat cā alimētoꝝ. ⁊ ſic cōcludūt iſti ꝙ de rigore iuris cōſuetudo vel ſtatutū pōt in totuꝫ tollere iſtā legitimā ⁊ ſic fortius valebit ſtatutū in termīs p̄alle. vt dote cōtēta ⁊cͣ. ſed do. de ro ta deciſi. xviij. attīgūt hanc qōneꝫ ⁊ referūt ꝯͣri as opīones. ſꝫ collector deciſionū cōcludit ſta tutū vel cōſuetudinē valere dūmō nō multū ab ſorbeat debitū iure nature ⁊ ſic vr̄ quaſi ſentire cū Ricardo ⁊ hāc opi. vr̄ hic ſeꝗ do. anto. licet multū ſuccīcte attīgat iſtā qōnem. Ego crede rē ꝙ vbi filius nō haberet al̓s vn̄ viueret nō va leret ſtatutū in totū abſorbēs. moueor. nā d̓ iu re ciuili ſpurio nihil debet̉ vt ī aucͣ. ex cōplexu C. de inceſ. nup. ⁊ tn̄ ius canoīcū ſequēdo eꝗta tatē naturalē diſponit vt ſpurio debeāt̉ alimen ta. c. cū haberet. jͣ. de eo ꝗ duxit in mr̄imonium ⁊cͣ. ergo fortiꝰ hͦ idē dicēdū in legitimis vt ſi ius ciuile vult excludere poſſit ius canonicū illū ri gorē tollere ⁊ tēꝑare. nā in iſtis ſtandū ē iuri ca noīco vt noͣ. ī. d. c. cū haberet. Sꝫ vbi filius ha beret al̓s vnde viueret ꝓcederet opinio ꝯͣria vt valeat cōſuetudo vel ſtatutū ēt ī totū abſorbēs legitimā. qꝛ ceſſat eꝗtas natural̓ de qua. sͣ. ⁊ mi litat alia ẜm quā licitū debet eē patri ſicut cuili bet ē licitū diſponere de re ꝓpͥa ad libitū. qꝛ ī re ſua ꝗlibet ē licitus moderator ⁊ arbit̓ inſti. d̓ re rū diui. ī. §. ꝑ traditōeꝫ. ⁊ ī. c. de his. de ſepul. qd̓ noͣ. ¶ In glo. i. ibi valuit quīquagīta quatuo hͦ dicit glo. cā exēpli nā idē fuiſſꝫ iudicatū ſi plꝰ vel minus valuiſſet. Et vt det̉ materia neſciēti bus diuidēdi al̓s hereditates diuidamus iſtam rainucij ⁊ p̄ſuppoīto ꝙ dicit glo. ꝙ hͨ hereditas valuiſſet ꝗnquagīta quatuor. pͦ debꝫ deduci ter tia matris .ſ. clere q̄ ſibi debebat̉ iure ſpāli qꝛ ſu puixit marito ſuo pr̄i rainucii. ⁊ hͨ tertia ꝯſiſtit ī. xviij. ⁊ ſic remāſerūt. xxxvi. ex ꝗbus ēt venit deducēda tertia adelaſie vxoris rainucij qꝛ ſuꝑ uixit marito ſuo ⁊ hͦ iure ſpāli vt. sͣ. dixi. ⁊ hͨ ter tia ē. xij. ⁊ ſic remāſerūt ī hereditate rainucii. xx iiij. dūtaxat. expediamus pͦ illas duas tertias. ex tertia clere d̓bēt̉ iure nature altheroche tres nā ambabus neptibꝰ de iure cōi ꝓ legitīa debet̉ tertia. ſꝫ ex. xviii. q̄ ſuerūt clere tertia ē ſex ⁊ ſic tria debēt̉ altheroche iure nature. ꝗͥndecī vero tā iur̄ nature qͣꝫ rōe donatōis ꝑtinēt ad adiectā Ex tercia adelaſie d̓bēt̉ duo altheroche qm̄ ter tia ſua ꝯſiſtebat ī xij Tertia v̓o ꝑs q̄ debet̉ nep tibꝰ iure naͣe erūt qͣtuor ⁊ ſic duo ꝓ ſua ꝑte tāge bāt altherochā. x. v̓o iur̄ naͣe ⁊ ꝑꝑ vēditōeꝫ reſi dui tāgebāt aliā ꝑtē ⁊ ſic ex his duabꝰ tertijs. v. ſolū d̓bēt̉ altheroche. xxv hr̄dibꝰ adiecte ⁊ ī ill̓ ꝗnqꝫ fuit reformata ſn̄ia pͥmi iudicꝭ ꝗ male ꝓnū ciauit illas duas tertias ītegralit̓ d̓ducēdas. Nūc d̓ſcēdamꝰ ad hr̄ditatē rainucij q̄ vt dixi ꝯͣ ſiſtebat ī vigītiqͣtuor ex ꝗbꝰ dꝫ pͦ d̓trahi t̓tia d̓bi ta filiabꝰ iur̄ nat̉e ī qͣ nō potuerūt grauari ⁊ ſic octo quorū quatuor debēt̉ Altheroce ī ꝗbꝰ dꝫ cōputae relictū ſibi factū reliqͣ qͣtuor ꝑtinēt ad adiectā. r̄māſerūt ſexdecī ī ꝗbꝰ adiecta ſuit īſti tuta he̓s ⁊ rogata vt reſtitueret ſorori ſi dece de̓t ſine liberis. ⁊ adueniēte caſu reſtitutōis d̓ trahit quartā trebellianicā q̄ ē qͣtuor. ⁊ ſic. xij. veniūt r̄ſtituēda ex cā fideicōmiſſi. hēbit gͦ Al therocha iſta duodecī iure īſtitutōis. ⁊ qͣtuo. iure naͣe. ⁊ ſic ſexdecī ⁊. v. ex ill̓ duabꝰ t̓tijs. ⁊ ſic xxi. adiecta v̓o hēbit. xxv. ex ill̓ duabꝰ t̓tijs. ⁊ qͣ tuor de iure naͣe. ⁊ ſic. xxix. alia quatuor ꝑ tre bel. ⁊ ſic trigītatria. Sꝫ trigīta tres ⁊. xxi. con ſtituūt. liiij. ⁊ ſic hēs totā he̓ditatē Naynūcij. ⁊ iſto mō capiūt iuuenes modū diuidēdi alias he̓ditates defunctoꝝ. ¶ In glo. ī v̓bo r̄līquēs ibi ſūt ille due auctꝭ. vna īcipit nouiſſima alia ſe cūdū qͦſdā īcipit n̄ liceat. hͦ tn̄ n̄ ē ī illo ti. d̓ īoffi. teſta. iō gl. errant. ſꝫ ē. C. de liberis p̄terit̓. Et in fi. glo. n̄ ītelligas ꝙ īſtitutus ī re certa hēatur ꝑ oīa loco legatarij. ſꝫ qͦ ad quēdā hētur loco le gatarij. ⁊ quo ad quedā loco he̓dis. de qͦ dicē dū. vt in. l. quotiēs alle. ī glo. ⁊ īter ceteros effe ctꝰ oꝑatur vnū noͣbilē effectū īſtitutio ī re ce̓ta qꝛ cohe̓de vl̓i nolēte adie̓ he̓ditatē iſte īſtitutꝰ ī re ce̓ta hēbit he̓ditatē ī totū. qꝛ n̄ pōt teſtator ꝓ ꝑte decēde̓ teſtatꝰ ⁊ pro ꝑte īteſtatꝰ. l. i. §. ſi ex fūdo. ff. de he̓di. inſti. quā vtilitatē n̄ ꝯſeque̓tur iſte ſi foret purꝰ legatarius. īmo ꝑde̓t legatū ex qͦ ex teſtō nō aditur he̓ditas. C. ſi omiſſa cā te ſta. quaſi ꝑ totū. ¶ In gl. iij. ibi fuerit ꝯpēdio ſa hͨ glo. vr̄ velle in iſto pͥnº. ꝙ hͨ ſb̓ſtiº. ſuerit ꝯpē dioſa. ſꝫ. jͣ. quaſi in meº. dicit ꝙ fuit fideicōmiſſa ria. ⁊ hoc qꝛ adiecta q̄ fiūt hereſ pꝰ loco īſtituta detraxit quartā trebellianicā ī reſtōe q̄ ſolū de trahit̉ ex ſb̓ſtitutōe fideicōmiſſaria. vt pꝫ inſti. de fideicōmiſ. he̓di. ꝑ totū. Sꝫ vt ītelligas maͣꝫ ⁊ hēas ītellectū huius. c. ⁊. c. ſi pr̄. e. ti. li. vi. ſciaſ ꝙ ſb̓ſtitutō ē 2ª vel vlt̓ior īſtitutō. nā inſtitutio ſit d̓ eo ꝗ ī pͥº gradu ē īſtitutus he̓ſ. ſb̓ſtꝰ ſit d̓ eo ꝗ ē ſb̓ſtitutus .i. loco 2º. īſtitutus l̓ ꝫº. vl̓ vlteriori nā teſtator pōt face̓ ple̓s gradus ī teſtō oꝫ eī pͥº. neceſſario ꝙ īſtituat heredē ſine quo n̄ ē teſtm̄ i. §. an̄ heredis. inſti. de lega. ſi v̓o vult ꝓcedere ad vlteriora pōt. Sꝫ qn̄qꝫ vult ſibi ꝓuide̓ ī ca ſu in quo heres nō vellet adire l̓ alio mō ſibi ꝓ uidere. ⁊ ob hͦ fc̄it ſb̓ſtitutōeꝫ. ⁊ hec ſb̓ſtiº. ē du plex. q̄dā directa. ⁊ q̄dā indirecta ſeu obliqua. directa ē illa ꝑ quā ſb̓ſtitutus capit he̓ditatē ſi ne fc̄o alt̓iꝰ ex diſpōe teſtatoris. ita ꝙ n̄ oꝫ r̄cur rere ad pͥmū he̓dē. ſed adeundo he̓ditatē effi citur dn̄s. l. cū heredes. ff. de acꝗ. poſ. exēplū in ſtituo titiū he̓dē. ⁊ ſi non erit heres ſēproniꝰ ſit heres. hͦ caſu nihil detrahitur ꝑ pͥmū heredem ⁊ idē dic in qualibet directa ſb̓ſtōe. nā ex ea nō detrahitur aliqua qͣrta ꝑ pͥmū heredē. vt in. d. c. ſi pr̄. vbi veniūt oīa bōa ad pauperes directe ſb̓ſtitutos ſine deductōe alicuiꝰ qͣrte. Indire cta ſeu obliqua ē ille ꝑ quā he̓ditaſ capit̉ ꝑ ma nus pͥmi he̓dis. vn̄ dr̄ īdirecta. qꝛ īmediate nō ſuccedit teſtatori. ſꝫ capit de māu alt̓iꝰ. ⁊ ex hꝰ mōi hereditate capit he̓s pº īſtitutꝰ quartā ꝑtē totius q̄ appellat̉ trebellianica ex noīe actoris ꝗ īduxit illā. exēplū hꝰ fideicōmiſſarie pōe vt ī gl. capit̉ aūt iſta qͣrta ꝓpt̓ onera q̄ ſubijt pͥmꝰ he̓s. vn̄ ne fruſtra ſit hēſ ꝓuidit ille trebellianꝰ vt in reſtōe poſſit deducere quartā ꝑtē totiꝰ ap pellat̉ iſta fideicōmiſſaria. qꝛ ꝯmittebat̉ olim ī totū fidei pͥmi he̓dis. n̄ eī cōgebat̉ reſtitue̓. ſed hodie cogit̉. l. pe. C. ad trebel. ⁊ īſti. de fideicō mi. hr̄di ī pͥn. hͨ eadē appellat̉ obliqua per rōeꝫ p̄dc̄aꝫ. qꝛ ꝑ obliquū ſuccedit pº teſtatori ⁊ n̄ di recte appellat̉ ēt p̄caria vt h̓ ī gl. qꝛ ſit verbis p̄ carijs .i. rogatorijs. exēplū īſtituo te heredeꝫ ⁊ rogo vt pꝰ mortē tuā reſtituas hr̄ditatē meā ſē ꝓnio l̓ ī euētu alt̓iꝰ ꝯditōis l̓ pure l̓ ad ce̓tā diē ſicut ē placitū ipſi teſtatori. Subſtitutō directa diuidit̉ ī. v. nā q̄dā ē vl̓garis q̄dam pupillaris alia exemplaris. alia breuiloqua ſeu reciproca quā omiſit h̓ gl. alia ē ꝯpēdioſa. prīa .ſ. vl̓gariſ ē duplex. q̄dā exp̄ſſa ⁊ q̄dā tacita. ⁊ pōe exēpluꝫ vt ī gl. ⁊ latiꝰ hēt̉ ī. l. iā hͦ iure. ff. de vul. ⁊ pupil. ſb̓ſti. ⁊ appellat̉ vulgaris ml̓tꝭ reſpectibꝰ. ſꝫ prī cipl̓r qꝛ oībꝰ pꝫ. nā ꝗlibꝫ pōt ſb̓ſtitue̓ illo modo Itē qꝛ ſit ꝑ v̓ba ſcita ⁊ vſitata. hͨ autē vulgaris expirat adita her̄ditate ꝑ pͥmuꝫ heredē. vt ī. l. pꝰ aditā alle. ī gl. Scd̓a ē pupillaris. q̄ ſit dūta xat pupillo maſcul̓ vſqꝫ ad xiiij. ⁊ feīs vſqꝫ ad xij. nā iura ꝓuiderūt vt pr̄ poſſit teſtāi ꝓ filio ꝓp̓o vſqꝫ ad aduētū pubertatꝭ n̄ vltra. cū poſſit tc̄ filiꝰ teſtari iure ꝓpͥo. ⁊ ī hac reꝗruntur plura ⁊ int̓ cet̓a reꝗrit̉ ꝙ pr̄ faciat ſibi ēt teſtm̄ ⁊ ꝙ fi lius ſit ſb̓ ptāte ip̄iꝰ ⁊ ꝙ illū īſtituat heredē hīc ē ꝙ tale teſtm̄ n̄ ē ꝓpͥe filij. ſꝫ potiꝰ pr̄nū l̓ ꝑs pr̄ ni. vt ī. d. c. ſi pr̄. e. ti. li. vi. ⁊ exēplū huius ſubſti tutōis pupillaris pōe vt ī glo. ⁊ in. l. i. de vulg. ⁊ pupil. hīc eſt ꝙ pr̄ teſtādo pro ſilio excludit mr̄em. vbi filiꝰ ex ſe teſtādo nō poſſet exclude̓ eā quominus ſibi dimittat legitimaꝫ. vt in. d. c. ſi pr̄. ⁊ hec ſb̓ſtiº. expirat per aduentum puber tatꝭ. qꝛ vt dixi maiori nō pōt directe ſb̓ſtitui cū poſſit ſibi facere teſtm̄. vt in. l. ī pupillari. ff. de vul. ⁊ pupil. Tertia eſt exēplaris q̄ ſit ſurioſo. ſeu mētecapto. ⁊ dr̄ exēplaris. qꝛ fuit īducta ad īſtar ſeu ad exēplū pupillaris. nam ea equitate qͣ fuit motū ius ad ꝯcedēdū pr̄i vt poſſit teſta ri ꝓ īpubere n̄ valēte ſibi facere teſtm̄ eadē eꝗ tate fuit motū idē ius ad ꝯcedēdū pr̄i vt poſſit teſtāi ꝓ filio mētecapto l̓ furioſo ꝗ n̄ valet ſibi facere teſtm̄. vt. l. humanitatis. C. d̓. puberū ⁊ alijs ſubſtitu. plene noͣ. in. l. ex facto. ff. de vul. ⁊ pupil. vbi etiā noͣ. nūꝗd eadē rōe pōt pr̄ te ſtai ꝓ ſurdo ⁊ muto ⁊ ꝓdigo ī caſibꝰ ī ꝗbꝰ ſibi n̄ valēt facere teſtm̄ ⁊ ſūt varie opīones ⁊ cōit̓ tenet̉ ꝙ ſic. qd̓ mihi plꝫ. nā ius ſingulare equuꝫ extendit̉ ꝑ idētitateꝫ rōis. ad hͦ. c. cū dilecta de ꝯfir. vtili l̓ inutili. Quarta ē reciproca ſeu bre uiloqua q̄ ſit his verbis filios meos īpuberes mihi heredes inſtituo. ⁊ eos adinuicem ſb̓ſti tuo ⁊ hēt̉ hoc in. d. l. iā hoc iure. ⁊ dr̄ breuilo qua. ꝗa ſub breuitate v̓borū ꝯtinꝫ. iiij. ſubſtōeſ q 3 duas in ꝑſonas cuiuſcūqꝫ filioꝝ .ſ. pupillareꝫ ⁊ vulgarē. nā ītelligit̉ ꝙ ſi alter nō erit heres aliꝰ ſuccedat. vl̓ ſi alt̓ decedat īfra tēpꝰ pupillaris re liquꝰ erit hr̄s. ⁊ ita eꝯͣ ī ꝑſonā alteriꝰ vocat̉ reci ꝓca. qꝛ r̄petit̉ d̓ vna ꝑſona ī aliā vt. sͣ. dixi. Quī ta ⁊ vltīa ē cōpēdioſa ⁊ ī iſta ē difficultas ⁊ cōſi ſtit intellectus huiꝰ. c. ⁊. c. ſi pr̄. ⁊ multoꝝ iuriuꝫ ciuiliū. ⁊ ꝓ ītellcū p̄mitto ꝙ q̄dā ſūt verba mere directa ⁊ ciuilia vt v̓bū ſit heres vl̓ v̓bū īſtituo. nā iſta de iure dicūt̉ mere directa ⁊ ciuilia qꝛ im portāt ex ſe vt hr̄ditas nō capiat̉ a manu alte rius ſꝫ ab ipō teſtatore īmediate. Quedā ſūt v̓ ba īdirecta ſiue obliqua vt illa rogo volo man do vt reſtituas hereditatē tali. nā hereditas nō capit̉ directe a manu teſtatoris. ſꝫ a pͦ herede. Quedā ſūt uerba cōia q̄ poſſūt trahi ex ꝓprio ſignificatū ad ſubſtitutōeꝫ directā ⁊ īdirectā vt ē v. ſb̓ſtituo l̓ v̓. moriat̉ tali. Exᵐ īſtituo te hr̄dē ⁊ volo ꝙ ſi iſte heres meꝰ decēdat ſine liberis moriat̉ ſēpronio. nā hͦ v̓bū pōt ītelligi directe ⁊ īdirecte vt moriat̉ ſēpronio .i. ꝙ ſēproniꝰ ſit hr̄s meꝰ vel ut moriat̉ ſēpronio .i. ad vtilitatē ſēpro nij ī effcū vt capiat hereditatē d̓ manu pͥmi he redis. idē ē de v̓bo ſuccedat vt h̓ idē de v̓bo ac piat vt noͣ. bar. ī. l. cēturio. ff. d̓ vul. ⁊ pupil. His p̄miſſis aduertēdū ē ꝙ qn̄qꝫ cōpēdioſa ſubſtitu tio fit a milite teſtāte iure militari. qn̄qꝫ fit a pa gano .i. nō milite. Prīo cāu cōit̓ glo. vtriuſqꝫ iu ris diſtinxerūt vt ſi ſit ꝑ v̓ba directa filio īpube ri. ſi decēdat filius īfra pubertatē vꝫ iure dircō qͦ ad bona pr̄is ⁊ bona filii ⁊ ſic ſubſtitutꝰ capi et totā hereditatē ſine deductōe alicuiꝰ quarte. Si v̓o decēdat poſt pubertatē vꝫ iure dircō in bonis pr̄is pͥuilegio militari. ſꝫ ī bonis filij nō ꝓ cedit ſubſtitutō directa. qꝛ in rebꝰ filij nō pōt pa ter ēt miles ſubſtituere ſeu face̓ teſtamētū poſt pubertatē. iſte ē tex. ī. d. l. cēturio. ⁊ ꝓcedūt hec ẜm opi. glo. vt noͣ. ī. d. l. p̄cibus. C. de īpu. ⁊ alijs ſb̓ſti. ⁊ ī. d. l. cēturio qn̄ mr̄ filij ſb̓ſtituti nō eſt in mēdio. Si aūt mr̄ viuerꝫ voluerūt glo. ꝙ poſt aduētū pubertatis obliqͣt̉ ſb̓ſtituº. qͦ ad ip̄a bo na pr̄na ⁊ hͦ ꝑ. l. p̄cibꝰ ẜꝫ vnū ītellectū. Sꝫ Bar. ī. d. l. cēturio. ſentit ꝙ. d. l. p̄cibꝰ. ꝓcedit qn̄ ſb̓ſti tutio ē ſcā ꝑ v̓ba cōia vt ſic. l. cēturio. ex toto re maneat ſalua ⁊ loquat̉ qn̄ ſit ſb̓ſtituº. per v̓ba di recta. ſꝫ Io. an̄. nō tn̄ attīgēdo ſpecifice hūc ca ſū ſentit ī. d. c. ſi pat̓. in nouella ꝙ. l. p̄cibꝰ loꝗt̉ in ſb̓ſtitutōe ꝑ v̓ba directa vnde ī gl. ſua ī. d. c. ſi pr̄ ſeꝗt̉ ī hͦ thēoricā gl. iurꝭ ciuilis p̄all̓. ⁊ qꝛ nō ē ꝓ pria maͣ nr̄a ⁊ raro fit teſtamētū iure militari qꝛ iſti noſtri milites nō gaudēt illo pͥuilegio cū nō pugnēt ꝓ republica ⁊cͣ. vt in. l. i. C. de iur. ⁊ fac̄. igno. ⁊ ibi noͣ. remitto ad. d. l. cēturio. Qn̄qꝫ hec ſb̓ſtituº. cōpēdioſa fit a nō milite ⁊ eſt cāus nr̄. ⁊ ſi fit īpuberi ꝑ v̓ba directa exēplū īſtituo hr̄deꝫ filiū meū īpuberē ⁊ qn̄cūqꝫ deceſſerit ſine libe ris filiꝰ meus ſēpronius ſit heres. ⁊ hͦ cāu cōit̉ voluerūt glo. iurꝭ ciuil̓ ⁊ gl. ī. d. l. ſi pr̄. ⁊ glo. hic ī v̓bo vl̓ ſb̓ſtitutōis ꝙ ſi īpubes morit̉ īfra tēpus pupillare vl̓ iure directo. vn̄ ſb̓ſtitutꝰ capiet totā hr̄ditatē ſine deductōe qͣrte ad hͦ. d. l. cēturio ⁊. c̄. ſi pr̄. ſi v̓o morit̓ poſt tp̄us pubertatis expi rat ī totū ꝑ. l. ī pupillari ⁊. l. v̓bis ciuilibꝰ. ff. d̓ vl̓. ⁊ pupil. Sꝫ Io. an̄. alit̓ ſentit ī. d. c. ſi pr̄ vt. jͣ. ſb̓ ijciā. Qn̄qꝫ ſit hͨ ſubſtitutō ꝑ v̓ba cōia exēplū in ſtituo filiū meū īpuberē hr̄dē ⁊ qn̄cūqꝫ deceſſe rit ſb̓ſtituo ſēproniū. ⁊ hͦ cāu gl. iurꝭ ciuil̓ reꝑiūt̉ ꝯͣrie. nā ī. l. p̄cibꝰ ⁊ ī. l. cēturio p̄all̓. voluit vt hͨ ſb̓ ſtitutio valeat ſēꝑ vt fideicōmiſſaria ⁊ hͦ ſētit gl. nr̄a. mouēt̉ gl. iurꝭ ciuil̓ qꝛ exqͦ iſtd̓ v̓bū ſb̓ſtituo pōt trahi ad directā ⁊ indirectā ſubſtitutionē ⁊ ſi traheret̉ ad directā extīguit̉ ꝑ aduētū puber tatis vt. sͣ. dixi. ſi v̓o ad indirectā vꝫ ſēꝑ vt fidei cōmiſſaria gͦ īdubio debemus caꝑe illū intelle ctū ẜm quē ſemꝑ valeat ⁊ ex hͦ ītellectu īfert̉ ꝙ ſi iſta adiecta deceſſiſſet īfra tp̄us pubertatꝭ po tuiſſet eodē mō detrahere quartā trebellianicā ſicut detraxit nūc poſt aduētū pubertatis. nā v̓ bū ſuccedat poſitū h̓ nō ē obliquū ſꝫ cōe ⁊ hanc theoricā ſecuta ē cōit̓ gl. ī. d. c. ſi pr̄. Sꝫ alia glo. iurꝭ ciuilis tenuit aliā opi. magis ſb̓tilē vꝫ ꝙ hec ſubſtitutō cōpēdioſa ſcā ꝑ v̓bū cōe valeat iure directo. jͣ. tp̄us pubertatis ſꝫ pꝰ aduētū puber tatis obliquat̉ ⁊ valꝫ iure ſideicōmiſſi hͦ voluit glo. noͣ. īſti. de pupil. ſubſti. in glo. magna in fi. ⁊ ex hͦ infert̉ ad intellectū huius. c. ꝙ ſi adiecta d̓ ceſſiſſet. jͣ. tēpus pubertatꝭ nō potuiſſet detrahi trebellianica qꝛ valuiſſet iure directo. Nn̄qꝫ ⁊ tertio ſit hͨ ſubſtituº. cōpēdioſa ꝑ v̓ba indirecta ſeu obliqua ⁊ tūc īdubio ſemꝑ valꝫ vt fideicō miſſaria. exēplū inſtituo heredē filiū meū īpube rē ⁊ qn̄cūqꝫ deceſſerit volo vt reſtituat heredi tatē ſēpronio ⁊ hͦ cāu ſemꝑ ī reſtitutōe detrahe ret̉ quarta trebellianica. ex qͦ hereditas capit̉ de manu ſua vt in. l. coheredi. §. cū filie. ff. d̓ vul ⁊ pupil. nouiſſime ſuꝑueniēs Io. an. ī. d. c. ſi pr̄. ī nouella tenuit late materiā examinādo ꝙ cō pēdioſa ſcā īpuberi ꝑ v̓ba cōia valꝫ directo iure ſi īpubes morit̉ īfra tēpꝰ pubertatꝭ. Si v̓o mo reret̉ poſt pubertatē ualꝫ iure fideicōmiſſi ⁊ ſic detrahit̉ quarta. hoc ꝓbat ipē iūgēdo. c. ſi pat̓. cū iſto. nā ibi ſubſtitutio fuit ſcā ꝑ v̓bū moriat̉ ⁊ valuit iure directo īfra tēpꝰ pubertatis vt ibi pꝫ. h̓ aūt fuit ſcā ſubſtitutō ꝑ v̓bū ſuccedat qd̓ n̄ ē minꝰ cōe qͣꝫ v̓bū moriat̉ ⁊ vꝫ hͨ iure fideicōmiſ ſi pꝰ aduētū pubertatꝭ cū gͦ hͨduo v̓ba moriat̉. ⁊ ſuccedat quaſi idē īportēt ⁊ hec vꝫ iure fideicō miſſi ⁊ ī. d. c. ſi pr̄ iure directo ſatꝭ ꝓbat̉ opi. ſua ⁊ ex hoc vr̄ ſētire ꝙ ſi adiecta deceſſiſſet h̓ infra tp̄us pubertatꝭ valuiſſet ſubſtitutio iure directo ⁊ ſic n̄ fuiſſꝫ d̓tracta quarta trebellianica quod ēt vr̄ place̓ Bar. ī. d. l. cēturio ⁊ ex hoc īfero ꝙ ſubſtitutō h̓ ſcā n̄ fuit fideicōmiſſoria vt dixit h̓ glo. ī medio. ſꝫ potius cōpēdioſa vt dixit glo. in prin. que recipit ītellectū ẜm tp̄us mortꝭ īſtitute qꝛ vt dixi ſi deceſſiſſꝫ jͣ. tp̄us pubertatꝭ ualuiſſet iure directo. poſt pubertatē autē iure fideico miſſi. ⁊ hoc qꝛ ſemꝑ debemus īterp̄tari diſpōeꝫ vt valeat meliori modo quo poteſt. c. abbate de v̓bo. ſig. ⁊ in. l. quotiēs de verbo. obli. ex his ergo īferendū ē ꝙ ſi ī cāu. c. ſi pr̄ deceſſiſſet ille pꝰ pubertateꝫ valuiſſet illa ſubſtiº. iure fideicō miſſi. ⁊ nō iure directo. ex his hēs claꝝ intelle ctū hꝰ. c. ⁊. c. ſi pr̄. plus dixit Io. an. in. d. c. ſi pr̄ ꝙ ſubſtiº. ꝯpendioſa fc̄a īpuberi ēt per v̓ba dire cta obligat̉ pꝰ aduētū pubertatꝭ. n̄ aūt extīguit̉ ꝓut eſt cōis opi. legiſtaꝝ. hoc dicit ꝓbari ī. d. l. p̄cibus. nā lꝫ ibi mulier ad papaꝫ narrauerit ꝙ maritꝰ teſtator fuerit mileſ. tn̄ n̄ fuit teſtatꝰ iure militari qd̓ pꝫ. qꝛ bis ibi pōderatur ꝙ filiꝰ erat ī ptāte patris. qd̓ n̄ fuiſſꝫ neceſſariū ſi fuiſſet te ſtatuſ iure militari. Itē ibi ī fi. obligatur ſb̓ſtiº. poſt aduētū pubertatꝭ qd̓ n̄ ꝓcedit ī teſtō militꝭ vt ī. d. l. cēturio. Itē ⁊ 3º. illa lex ponitur ī ti. cōi. nā ſi ꝓcede̓t iure militari fuiſſet poſita in ti. de teſta. mili. hāc ſn̄iaꝫ ſuadet p̄ſūpta volūtas teſta toris. Bar. in hͦ ſentit ꝯͣriū ī. d. l. cēturio dicens ꝙ vbi ſb̓ſtiº. ſit ꝑ v̓ba directa ciuilia nunqͣꝫ obli qͣtur ꝑ aduentū pubertatꝭ. fc̄it. d. l. v̓bis ciuilibꝰ ⁊. d. l. cēturio. hāc opi. bar. ſeꝗtur hic Do. An. ⁊ ꝓfecto vr̄ v̓ior de ſubtilitate iuris. ſꝫ d̓ eꝗtate ml̓tū plꝫ opi. Io. an. ꝓpt̓ volūtatē teſtatoris. q ī ſb̓ſtitutiōe retulit ſe ad oē tp̄s. ⁊ p̄dc̄a ꝓcedūt niſi ſb̓ſtitutō ſit gemīata. puta qꝛ teſtator dixit inſtituo filiū meū īpuberē. ⁊ ſi deceſſerit. jͣ. tp̄s pubertatꝭ l̓ poſtea qn̄cūqꝫ tal̓ ſit he̓s. hoc enī ca ſu cōis vr̄ opi. vt. jͣ. tp̄ſ pubertatꝭ valeat iure di recto poſt pubertatē iure fideicōmiſſi. ⁊ de maͣ pleniſſime ꝑ bar. ī. d. l. centurio. ¶ In gl. ī v̓bo ex d̓functa ibi īſtituit eū. vl̓ ītellige ꝙ maritꝰ lu crabat̉ bona vxoris p̄mortue iure lōgobardo vt hēt̉ ī lōgōbarda ti. de ſucceſſionibus ī. l. fi. ⁊ ē lombarda liber ī qͦ ꝯtinēt̉ leges qͣs fecerunt longobardi qui longo tꝑe regnauerūt ī Italia In glo. ī v̓bo vſuca. ibi actio ꝑſonalis dic ꝙ ex teſtō ꝯpetūt plures actōes vt ꝑſōalis hypothe caria ⁊ rei vendicaº. ⁊ diſtinguendū eſt. vt plene noͣ. ī. l. i. C. cōia. de lega. ¶ In glo. in verbo īte gral̓r ibi ī morte facta fuit. idē dic ſi in vita. ſed glo. pōderat tp̄s mortꝭ. vt facilius p̄ſūat̉ fraus. ¶ Nō ex glo. iuncto tex. ꝙ lꝫ teſtm̄ īofficioſū ī quo .ſ. filius fuit p̄teritꝰ reuocat̉ ī totū ꝑ q̄ relā iofficioſi. l. ſilio p̄terito. ff. de īiuſto rup. ⁊ irri. teſtō. donatio tn̄ īofficioſa n̄ reuocatur ī totu ſed ſolū reſpc̄ū legitīe q̄ debetur iure naͣe. ¶ 2 noͣ ꝙ vēditio fc̄a de oībus bōis ī fraudē libero rū reuocatur qͦ ad legitimā d̓bitā liberis. n̄ aūt ī totū. ſꝫ hͦ ītellige qn̄ vēditō fuit v̓a lꝫ in frau dē filioꝝ. ſi aūt fuiſſet ſimulata. tc̄ reuocatur in totū. ⁊ de maͣ vide per bar. in. l. hereditatē. ff. d̓ bo. aucto. iudi. poſẜ. ¶ In glo. in v̓bo quartaꝫ ꝑtē in ſi. collige ex gl. ꝙ quarta q̄ debetur iure ī ſtitutōis cū he̓ditas ē exhauſta legatꝭ ē magis priuilegiata qͣꝫ qͣrta trebelliaīca. ⁊ qͣrta trebel liāica ē magis p̓uilegiata. qͣꝫ legitīa. q̄ d̓bet̉ fi lio. nā vt vides ex gl. ī qͣrta q̄ debet̉ iure īſtitu tōis n̄ ꝯputāt̉ niſi ea q̄ obueniūt he̓di iure īſti tutōis. n̄ aūt legata l̓ alio ti. ꝓueniētia. ſꝫ ī qͣrta trebelliāica ꝯputāt̉ n̄ ſolū ea q̄ ꝑtinēt iure īſti tutōis he̓dis. ſꝫ oīa q̄ ꝓuenerunt ex teſtō puta iure legatil̓ donatōis. alia v̓o ꝓueniētia exͣ te ſtamētū n̄ ꝯputāt̉ ī hac qͣrta. ī legitia v̓o q̄ d̓bet̉ filio n̄ ſolū ꝯputāt̉ ea q̄ ꝑuenerūt ex teſtō quo cūqꝫ ti. ſꝫ ēt vn̄cūqꝫ ſint ꝓfecta. vt ī iuribꝰ all̓at̉ ī gl. ⁊ pleniſſime expeditur maͣ ī. l. in quarta. ff. ad. l. fal. Aduertēdū tn̄ circa hoc vltimū. aut eī pr̄ donauit ī vita aliꝗd filio ob cām puta dotis vl̓ donatōis ꝓpt̓ nuptias ⁊ illud cōputat̉ ī legi tima ſua. vt in aucͣ. ex teſtō. C. de collatꝭ. aut fu it ſc̄a donatō ſimpl̓r. ⁊ tūc ſi tenuit. qꝛ fuit ſc̄a fi lio emācipato l̓ filio ī ptāte tāqͣꝫ bn̄merito. ⁊ tc̄ iſtud n̄ ꝯputatur ī qͣrta. qꝛ valet hec donatō ac ſi eſſet fc̄a exͣneo. de quo tn̄ plene dicendū ē. vt noͣ. in. d. aucͣ. ex teſtō. aut donatō n̄ tenuit in vi ta. ⁊ tc̄ cōputatur ī legitīa. ēt ſi ꝯfirmaretur moͣ te. de qͦ dic vt plene le. ⁊ noͣ. ī. l. filiū quē habētē C. fa. he̓ciſ. q̄ aūt ſit rō diuerſitatꝭ int̓ iſtas qͣrtaſ cōit̓ redditur hͨ legitīa filij ꝓpͥe nō ꝓuenit ex volūtate pr̄is. ſꝫ ex diſpōe iuris. naꝫ velit nolit pr̄ oꝫ ꝙ filiꝰ hēat legitīaꝫ ſuā. iō ī iſta tāqͣꝫ debi ta ꝯputātur oīa bōa q̄ ſibi ꝓfecta ſūt a pr̄e limi tādo. vt. sͣ. Quāta v̓o trebelliāica debet̉ ꝓpter grauam̄ volūtarie īiūctū he̓di a teſtatōe. iō ſo lū ꝯputāt̉ ea ꝗ ſibi obueniūt ex teſtō ⁊ ē minꝰ pͥ uilegiata iſta qͣꝫ alia q̄ debet̉ iure īſtitutōis. vt sͣ. dixi. qꝛ minꝰ grauamē ſb̓ijt he̓s iſto cāu qͣꝫ in alio. nā r̄ſtituta he̓ditate oēs actōes he̓ditarie actīe ⁊ paſſiue ī eū cui fit r̄ſtiº. tn̄ſferūtur. l. i. ad trebel. ⁊ ī. l. pe. C. e. ī alio v̓o cāu īſtitutꝰ r̄manet he̓ſ ⁊ ſubijt oīa onera he̓ditaia. iō hͨ quarta eſt magis priuilegiata. ¶ In gl. ī v̓bo a tꝑe litis ī fi. noͣ. gl. ⁊ dic vt plene noͣ. in. l. ī fideicōmiſſaria ff. ad trebel. ⁊. d. l. ī quarta. Itē dic ad tex. ſcd̓m doc. ꝙ hic n̄ cōputātur fructꝰ ꝑcepti ab adiecta filia teſtatoris. ſꝫ ꝑcepti a tutōe ⁊ pupillo ⁊ ma rito adiectꝭ pꝰ mortē ipſiuſ ⁊ poſt litē ꝯteſtatā In gl. in v̓bo legitima noͣ hāc glo. ad quam quotidie ſit remiſſio ⁊ ī effectu ponit tres opi. ī. q. ſatꝭ noͣbili. an ſi filius rogatꝰ reſtitue̓ heredi tatē poſſit det̓here legitīaꝫ iure naͣe d̓bitā ⁊ qͣr tā trebellianicā. ⁊ pͥma opīo ē ꝙ poſſit ⁊ eā cor roborat argumētiſ vſqꝫ ad v̓. do. ſꝫ Ia. abinde pōit ſcd̓aꝫ opi. ꝯͣriā vt ſolū vnā deductōeꝫ face̓ poſſit. lꝫ poſſit pete̓ reliqͣꝫ ſeu deduce̓ qͣtenꝰ plꝰ ē in ea qͣꝫ in deductione pͥus facta ⁊ durat vſqꝫ ad v̓. alij v̓o voluerūt. abinde vſqꝫ ad fi. ponit t̓tiam opi. diſtinguentem int̓ rogationem pure factā ⁊ eā que ſit ſub conditione vel ad certum diē. vt prīo caſu ꝓcedat 2ª op. in 2º. caſu ꝓcedit prima. ⁊ hͦ opi. t̓tia fuit azo. gloſatoris iuris ci uilis in. l. qͣꝫqͣꝫ. C. ad. l. fal. tene hanc opi. t̓tiam reſpectu rogatiōis fc̄e ſub ꝯditōe. n̄ aūt quādo ſit ad certum diem. qꝛ exquo dies reſtitutōis fiende eſt certa ꝑinde eſt acſi pure fuiſſet facta. ſed alia glo. in. l. papinianus. §. meminiſſe. ff. de inoffi. teſta. ſequitur hanc t̓tiā opi. ad litterā ⁊ id ibi bar. ⁊ bal. in. l. filium quem hn̄tem. pre alle. ⁊ doc. moderniores hic. et ſic pluries fuit conſultum per bar. ⁊ bal. ⁊ plures alios moder niores. ⁊ ſatis poteſt hodie teneri hec opinio q 4 vt ſic iura ciuilia q̄ vident̉ diſcordare a diſpōe huius. c. ⁊. c. Rainaldꝰ ī aliquo ſubſtētent̉. ⁊ rō diuerſitatis int̓ vnū caſū ⁊ reliquū ē qꝛ ī reſtitu tōe pure fiēda ⁊ de pn̄ti cōcurrūt eodē tꝑe due deductōes quas iurꝭ ciuilis regula oīo fieri ꝓ hibꝫ vt ī. l. ī rōne. §. qd̓ vulgo. ff. ad. l. fal. ⁊ ī. l. iu bemus. C. ad trebel. ⁊ in. d. l. filiū quē habētem cū ſi. ſed ī alio cāu qn̄ reſtitutō venit fienda ſub cōditōe vl̓ ad certū diē iſte d̓ductōes fiūt diuer ſo tꝑe ⁊ vt dixi ſtādū ē huic opīoni vt ī aliqͦ ſal uet̉ regula iurꝭ ciuil̓. naꝫ illa regula circūſpecta ⁊ cōſiderata diſpōe canoīca maxīe. c. Rainaldꝰ jͣ. e. idē dicēdū eēt in vtroqꝫ cāu. nā fortius gra uatur filiꝰ quādo ī ꝯtinēti hꝫ reſtituere hr̄dita tē qͣꝫ qn̄ ſub ꝯditōe ul̓ ad certū dic̄ cū hͦ ultīo ca ſu ꝑcipiat īterī fructꝰ qͦs nō ꝯputat ī qͣrta ut in d. l. iubemꝰ. Itē ubi duo diuerſa iura accedunt eidē ꝑſone cēſēda ē illa ꝑſona iure duoꝝ ſicut ſu ſtinet vices duoꝝ vt ī. l. ſi cōſul. ff. de adop. ⁊ ī. c. cū olī ⁊ ibi dixi de re iudi. ſed ī ꝯſulēdo nō eſſet recedēdū ab illa opi. vnū tn̄ noͣbis ꝙ quarta tre bel. nō detrahit̉ ꝑ heredē īſtitutū ī re certa. ſꝫ ꝑ heredē vniuerſalē ita conſuluit Bal. ꝑ. l. i. ad. l. fal. ⁊ intellige heredē vniuerſalē nō ſolū illū qui inſolidū ē īſtitutus heres ſꝫ ēt ꝗ ī certa quota hereditatꝭ. ſicut videmus ī falcidia q̄ detrahi p̄t ꝑ heredē īſtitutū ī dimidia vt ꝓbat̉ ī. c. Raina dus ī fi. jͣ. e. Itē noͣbis hāc glo. circa mediū ī eo ꝙ dicit ꝙ filius īſtitutꝰ a patre cepit ēt legitimā ſuā iure īſtitutōis ⁊ nō vt debitū. naꝫ facit hͦ ad qōneꝫ nūꝗd filius īſtitutꝰ hēres a pr̄e poſſit re pudiare hereditatē paternā retēta ſibi legitima ⁊ dicēdū ꝙ nō. qꝛ cū ī legitīa fuerit ēt īſtitutꝰ nō pōt ꝓ ꝑte repudiare ⁊ ꝓ ꝑte acceptare ⁊ hanc opi. noͣ. tꝫ Bar. ī. l. gerit ff. de acꝗ. here. ⁊ Bal. l. vnica. C. qn̄ nō petēt. ꝑtes. ⁊ eadē rōe idē dicē dū ē ī patre decedēte ab inteſtato. qꝛ nō pōt ꝓ ꝑ te agnoſcere hereditatē paternā ⁊ ꝓ ꝑte abſtine re ar. ī. l. i. §. ſi ex fundo. ff. de hr̄di. īſti. ⁊ hͦ noͣ. ¶ Ultīo noͣ hāc gl. ī eo ꝙ dicit ꝙ licet legitima fit debita filio nō tn̄ adeo ē debita vt cōpetat filio actō ꝯͣ prēm ⁊ ītellige gl. ī vita patris. qꝛ ita loꝗ tur. nā filius nō pōt ī vita pr̄is pete̓ legitimā ꝗn īmo plus dixit Bal. in aucͣ. ſi qua. C. d̓ ſacroſā. ecc. ꝙ patre īgrediēte religionē nō pōt filiꝰ pete legitimā a mōaſterio ī vita ip̄ius qd̓ videt̉ pͥma fronte ꝯͣ caſū. c. cū ſcimꝰ. jͣ. d̓ regū. vbi hͦ vide. Aa nobis jendeicō Ep̄s cōpel miſſarios ſeu executores teſtamenti ad exequēdas pias volūtates defūctoꝝ ēt ſi te ſtator hͦ interdixiſſꝫ. cōis diuiſio. ſcd̓a ibi cū igit̉ ¶ Nō pͦ ꝙ religioſi ⁊ clerici ſeculares ac laici poſſūt deputari executores teſtamētoꝝ ⁊ ī reli gioſis dic vt habet̉ in. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. excipe tn̄ frēs minores ꝗbꝰ hͦ officiū ē interdictū vt ī cle. exiui. de v̓bo. ſig. ⁊ dic vt ibi. nunꝗd aūt poſſunt iſti mixti d̓putari executores. Io. an. ī. c. Iohā nes. jͣ. e. dicit ꝙ ſic ⁊ ibi plenius de hͦ. an aūt feīa poſſit eē executrix vid̓ ꝑ Io. an. ī. d. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. ⁊ alias fuit cōſultū ꝙ nō ꝯͣriū ſentit Bal. qꝛ n̄ cōꝑet ml̓r tāqͣꝫ ꝓcuratrix ſꝫ intētat actōes noīe ꝓprio d̓ qͦ ꝑ eū in. l. id qd̓ pauꝑibꝰ ⁊ in. l. ſi ꝗs ad declinādā. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. ¶ Noͣ 2º. ꝙ legata ad pias cās diſtribuūt̉ ꝑ eū quē teſtator deputauit ſꝫ in reſtitutōe male ablatoꝝ ē dubiū. nā ꝗdam volūt ꝙ indifferēt̉ teneat̉ ep̄s illa diſtribuere d̓ qͦ in. c. cū ſit. jͣ. de iude. ⁊ in. d. c. ij. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ſi heredes. sͣ. e. titu. ¶ Noͣ ibi alijs vſibꝰ ꝙ executores nō poſſūt cōmutare vſū deſtinatuꝫ ꝑ teſtatorē. nūꝗd autē cū conſenſu ep̄i poſſunt cōmutare in meliorē vſum. pulchra ē queſtio. de quo vide ꝑ Io. de ligna. in cle. qꝛ cōtingit. de re ligio. do. ⁊ placet mihi opinio ꝙ nō. exquo pōt deputari ad vſum deſtinatū. nā iura ſolū excipi unt principis auctoritatē vt. d. cle. qꝛ cōtingit. ⁊ facit. l. legatū. ff. d̓ vſufr. lega. cū ibi noͣ. ⁊ vide ꝙ dixi ī. c. nos. sͣ. e. ¶ Ulteriꝰ noͣ. ꝙ voluntas de fūcti oīo eſt adimplēda niſi ſit irrōnabilis ⁊ ꝑꝑ irrōnabilitatē nō valet interdictio teſtatoris vt ep̄s nō īpediat ſe ꝯͣ executores. nā quēadmodū ip̄e teſtator male agēdo nō pōt ſe ſubtrahere a foro ep̄i ita nō pōt ſubtrahere ſuos executores in officio male agētes. Sꝫ circa p̄dcā q̄ro ꝗd ſi teſtator mādauit vt ep̄s nō īpediret ſe de exe cutōe. diceres tu h̓ videt̉ tex. ꝓ deciſione qōnis ſꝫ certe ſi pōderabis tex. nō decidit qōnē ꝓpoſi tā ſolū enī ꝓbat ꝙ ep̄s pōt ꝯpellere executores nō obſtāte ꝓhibitōe teſtatoris. n̄ aūt dicit ꝙ poſ ſit realit̓ exeꝗ aſſumēdo officiū executoris ꝯͣ vo lūtatē teſtatoris. ⁊ ī hͦ putarē ꝙ aut teſtator ꝓui dit ſibi de alio executore ī caū negligētie pͥmi ⁊ nō ſuccedit ep̄s ī executōe ar. ī. l. nulli. ⁊ ī. l. ſi ꝗs ad declinādā. §. de ep̄i. ⁊ cle. aut teſtator ſolū ꝓ hibuit ep̄m ne deberet exeꝗ nec ꝓuidit ſibi de alio executore ⁊ tūc puto ꝙ ſaltī ī relictis ad pi as cās ep̄s ſuccedit nō ob. ꝓhibitōe teſtatoris ad hoc bonus tex. ī aucͣ. de eccl. ti. ī. §. ſi ꝗs aūt ꝓ redēptōe. cū duobꝰ ſequē. ¶ Ultīo q̄rit̉ de qͦtidiana qōe teſtator mādauit cētū diſtribui ꝓ male ablatis. demū pꝰ teſtatoris mortē male ab lata reꝑta nō aſcēdūt ad tātā ſūmā ꝗd fiet de re ſiduo an̄ debeat cede̓ lucro heredis quēadmo dum quādo deficit aliud legatum vt in. l. ſi quis ticio. ff. de lega. ij. ⁊ videtur primo ꝙ debeat ce dere heredi quia expreſſio cauſe limitat legatū vt in. l. fi. ff. de aur. ⁊ ar. lega. Ia. de are in quo dam tractatu executorum vt refert ⁊ ſequitur Bal. in. d. l. ſi quis ad declinadam diſtinguit ꝙ aut teſtator prohibuit in alium caſuꝫ dictā quā titatē expendi ⁊ cedit heredi aūt ſimpliciter diſ ponit ⁊ debet diſtribui inter pauperes argu. in dicta. l. legatum quaſi velit ꝙ ſicut legatum ī pi um vſum conuertit̉ in aliū vſuꝫ ſi nō poteſt de putari ad vſum deſtinatum vt in. d. auc̄. de eccl. ti. in. §. ſi quis in nomīe. dixi. in. c. nos. sͣ. e. ita ⁊ iſtud legatū relictū ꝓ male ablatis. ⁊ hͦ puto ve riſſimū qꝛ exqͦ teſtatoͣ exp̄ſſit certā qͣntitatē cre dēdū ē illā deberi lꝫ nō apꝑeāt debētes reciꝑe Idē ē obẜuādū ī ꝓmiſſiōe ſeu cautōe quā ho die preſtāt vſurarij māifeſti. nā ſolēt ⁊ debēt ꝓ mitte̓ quātitatē r̄ſtituere v̓iſil̓r extortā. vn̄ ſi nō apparēt debētes r̄ciꝑe totā quātitatē dꝫ r̄ſiduū diſtribui īt̓ pauꝑes. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſu. li. vi. ¶ In glo. i. ibi q̄ ad hūc caſū reſtringitur pōdera. ⁊ noͣ. glo. q̄ aꝑte ſentit ep̄ꝫ non poſſe ſe īpedire de relictꝭ ad non pias cauſas. ⁊ pro hac opi. facit iſte tex. ꝗ ſolū facit mētionē d̓ pijs vo lūtatibus. ſed glo. tenet contrariū in. c. ſi he̓des sͣ. e. idem Hoſtien̄. ⁊ Inno. ⁊ ad hunc textum reſpondet Hoſtienſis ꝙ omnis voluntas teſta toris dicitur pia. tu vide qd̓ latius dixi in. d. c. ſi heredes. Abb. PAinaldus qiuē hrdi Filiꝰ rogat tatē det̓hit t̓tiā iure naͣe ⁊ qͣrtā trebel lianicā ī ꝗbꝰ pōt legata relīq̄re heredes īſtitue̓ ⁊ penā īponere. hoc dicit vſqꝫ ad fi. Prīcipal̓r diuidit̉ ī tres ꝑtes. ī pͥma facti naͣratō. ī ſcd̓a au ditoris pronunciatio. 3º. ſn̄ie ꝯfirmatō. 2ª ibi di lectꝰ. t̓tiā ibi nos. pͥma ⁊ Apn̄t ſb̓diuidi in pl̓es ꝑtes q̄ ſatꝭ patēt ī tex. Et ꝓ ītellectu lr̄e q̄rit̉ de mō diuidēdi hāc hereditatē Rainaldi. ſꝫ pre mittēdū ꝓut. gl. ſentit in v̓bo reſiduo. ꝙ hec he reditas ꝯputatꝭ bonis pr̄nis q̄ ſb̓iacebant reſti tutioni valebat. lxiiij. ⁊ ſuꝑ ꝗbuſdā bonis valē tibus. xxxij. fuit factuꝫ ꝯpromiſſū int̓ Rainal dū ⁊ patruos ⁊ in his. xxxij. hēbat Rainalduſ occaſiōe t̓tie ⁊ quarte medietatē. nā pº detrahē do trebellianicaꝫ ex. xxxij. hꝫ octo ⁊ ex. xxiiij. remanētibus detrahēdo t̓tiam iure naͣe .ſ. octo hꝫ ī totū. xvi. alia vero .xvi. veniūt reſtituenda patruis ex teſtō peponis. ex iſtis .xvi. legauit medietatē auuncul̓. ⁊ ſic octo. tenetur gͦ patruꝰ ꝗ fuit īſtitutus he̓s ꝓ dimidia dare qͣtuor auū cul̓ rōe legati. ⁊ filij ipſius ꝗ fuerunt īſtituti ꝓ alia dimidia tenētur dare alia qͣtuor. patruus aūt qꝛ nō paruit volūtati teſtatoris tenetur r̄ſti tuere rōe pene quatuor ſibi relicta. Item alia quatuor legata auūcul̓. ex ꝗbus pōt detrahere vnū rōe falcidie. qꝛ he̓ditas erat exhauſta lega tis. filij patrui ſi adibūt he̓ditatē tenentur ſol ue̓ quatuor auuncul̓ legatarijs. Alia vero qua tuor retinebūt ſibi cū fuerīt inſtituti he̓des nec reꝑiūtur veniſſe ꝯͣ volūtatē teſtatoris. hēbūt gͦ auunculi. viij. ex legato ꝓprio. ⁊ quatuor occa ſione pene. ⁊ ſic. xij. dempto vno rōe falcidie. ⁊ ſic ī effectu hēbūt. xi. patruus hꝫ vnū occaſione falcidie. ⁊ ſic ſunt xij. iiij. habebūt patrui filij. ⁊ ſic. xvi. ⁊ alia. xvi. ſunt reſtituēda patruis ex te ſtam̄to pepōis. ⁊ ſic hēs diuiſā medietatem to tius. ¶ Ueniamus ad alia. xxxij. ī ꝗbus hēbit Rainaldus. xvi. occaſione t̓tie ⁊ quarte. reliqͣ v̓o. xvi veniūt reſtituenda patruis ex cā fidei cōmiſſi. illa vero xvi. que ꝑtinebant Rainaldo fuerunt relicta patruo ⁊ filijs. ⁊ ſic patruus hꝫ octo ⁊ oēs filij alia octo. patruus qꝛ venit ꝯtra volūtatē teſtatoris tenet̉ reſtitue̓ ſua octo auū cul̓. filij vero patrui habebunt alia octo. qꝛ nō venerūt ꝯͣ volūtatē teſtatoris. ⁊ ſic ꝯiūgēdo pa truus hēbit. xxxij. ex cā r̄ſtitutōis ⁊ vnuꝫ ex. l. falcidia. ⁊ ſic trigītatria. auūculi v̓o habuerunt pͥus. xi. ⁊ nunc. viij. ⁊ ſic. xix. filij patrui habue rūt pͥus. iiij. ⁊ nunc. viij. ⁊ ſic. xij. ſꝫ ⁊. xij. ⁊. xix. ꝯſtituunt. xxxi. ⁊. xxxi. ⁊. xxxiij. ꝯſtituūt. lxiiij ī ꝗbus cōſiſtit tota he̓ditas Rainaldi. ꝯputatꝭ bonis pr̄nis. ⁊ ſic hēbis ītellectū diuidendi. ¶ Noͣ prīo ex pͥnciº. iūcto v̓bo dilectus ꝙ pr̄ ī ſtituēdo filiū hr̄dē pōt eū grauare d̓ r̄ſtituēdo ad certū diē vl̓ ſb̓ ꝯditōe oīa bona pr̄na. in his aūt q̄ debentur filio ex legtīa ſibi debita vel ex trebelliāica n̄ pōt eū grauare ſuꝑ r̄ſtitutōe. pōt gͦ filiꝰ diſponere de ꝑte ſua ꝓut vult n̄ obſtante volūtate pr̄na. Ex ꝗbus infero ꝙ legitīa debita filio iure naͣe nō ſuccedit oīno ī cā alimētorum qꝛ cum alimenta deficiant ꝑ mortē filij ſequere tur ꝙ pr̄ poſſet de illa legitima diſponere poſt mortē filij. cuiꝰ ꝯͣriū hic ꝓbat̉. ⁊ hoc facit ad ea q̄ dixi in. c. Rainucius. sͣ. e. 2º. īfertur ꝙ licꝫ pr̄ poſſit teſtari pro filio īpube̓. vt ī. c. ſi pater. e. ti. li. vi. ꝓ filio v̓o pubere teſtari n̄ pōt. nec de ſuis r̄bꝰ al̓r diſpone̓. ¶ 2º. noͣ ꝙ duo ex tribꝰ arbitris n̄ pn̄t ferre laudū 3º. moͣtuo vl̓ abn̄te niſi hͦ hēat̉ ex forma cōpromiſſi. Inno. tn̄ hoc ſingl̓r limi tat niſi abn̄s dixiſſet iudicium ſuū ⁊ audiuiſſet alios. nā tūc duo ēt t̓tio abn̄te pn̄t ferre ſn̄iam qꝛ ceſſat ratio. l. item ſi vnus. ff. de arbi. qm̄ exqͦ n̄ potuit duos there ad ſn̄iaꝫ ſuam fruſtra deſiderat̉ eiꝰ pn̄tia. ſꝫ hoc dc̄ꝫ Inn. reprobatur ꝑ Bar. in. l. duo ex tribus. ff. de re iudi. mouet̉ qꝛ n̄ ſolū ſb̓eſt cā p̄dc̄a. īmo ēt defectꝰ ptātis. qꝛ duo ſine tertio non hn̄t ptātē ꝓnunciādi. ⁊ hoc mihi placꝫ ⁊ vide qd̓ hodie hēt̉ in. c. ij. de arbi. li. vi. ¶ Noͣ 3º. ꝙ ꝑs pōt legare ꝑtē ſuā quā hꝫ ī aliqua re lꝫ n̄ expͥmat quod ius vl̓ quale habe at ī illa re ꝓ hͦ fac̄. qꝛ legādo ꝗs ſipl̓r rē ſuā vi ſolū legare ius qd̓ hꝫ ī ea re. vt ī. l. ſi domꝰ. ff. de lega. i. ¶ Noͣ 4º. ibi legauit ꝙ verbum lego ad iectū vniuerſitati bonoꝝ induc̄ he̓dis īſtitutōꝫ ⁊ ſic ſi dico lego tibi oīa bona mea videor vel le te īſtitue̓ hr̄dē meū. qd̓ optīe ꝓbatur hͦ p̄ſuꝑ ponendo ꝙ iſta fuerunt verba teſtatoris. de qͦ ꝑ Bal. in. l. int̓ omnes. C. fa. herciſ. ⁊ de hͦ aliꝗd dicā cū gl. ¶ Noͣ ꝗnto ꝙ teſtator pōt id quod adimit vni occaſiōe pene alt̓i legae ſic̄ h̓ legauit auūcul̓ ꝗcꝗd abſtulit ab hr̄dibꝰ. ¶ Noͣ ſexto ꝙ vbi libellus continet plures articulos ſētētia pōt eē ꝓ parte cōdēnatoria ⁊ pro ꝑte abſoluto ria. Iteꝫ noͣ ꝙ hoc caſu poteſt quis approbare ſn̄iam reſpectu articuli facientiſ pro ſe ⁊ reſpc̄u alterius facientis contra appellare. ⁊ ſic noͣ bo nam practicam appellandi vt quis approbet ſē tentiam quatenus facit pro ſe. ⁊ quatenus ꝯͣ ſe ab ea appellet. nā tot vidēt̉ ſn̄ie. qͦt ſūt articuli l. ēt. ff. de minor. ¶ Noͣ ſeptimo in verbo dile ctus. ibi in rebus predictis ꝙ filius habet ī ſin gulis bonis paterniſ iuſ legitime ſue. ⁊ ſic facit in arg. ꝙ legitima filij poſſit detrahi de rebus ſingulis paternis. ⁊ idem probari videtur in trebellianica. qd̓ an indiſtīcte ſit ueꝝ dicā. jͣ. ſuꝑ gl. ī v̓bo portōes. ¶ Itē noͣ. ibi nō obſtāte ꝙ ar bitriū ul̓ laudū n̄ pōt īpedire alienatōeꝫ rei quē admodū nec pactū ꝑtiū d̓ qͦ uide qd̓ noͣ. plene ꝑ Bar. ī. l. ſi ꝗs ita ꝓmiſit. ī. §. ea. lege. ff. de v̓. ob. ⁊ ibi bonꝰ tex. ⁊ uidet̉ ꝓbare hͨ lr̄a a ꝯͣrio ſenſu ꝙ ꝓhibitꝰ alienare rē niſi ī certas ꝑſonas nō p̄t īpune illā alienare ēt in vltīa volūtate colligit̉ hͦ noͣbile qꝛ h̓ pōderat̉ ꝙ laudū arbitroꝝ nō po tuit īpedire alienatōeꝫ gͦ a ꝯͣrio vbi valeret di ſpoſitio ꝓhibitionis fuiſſꝫ extēſa hͨ ꝓhibitio ēt ad ultimā volūtatē de quo vide latiꝰ ⁊ pulchriꝰ ꝑ Bar. ī. d. §. ea. lege. Itē noͣ. ꝙ lꝫ legatariꝰ poſ ſit agere ꝓ legato cōſequēdo ꝯͣ heredē ꝗ adiuit hereditatē ꝯͣ eū tamē ꝗ nō adiuit agere non pōt Et ex hͦ ⁊ ex tex. īfert̉ ꝙ ſi duo ſint īſtituti here des qͦꝝ unꝰ adiuit alt̓ nō. legatariꝰ pōt pete̓ le gata ab eo ꝗ adiuit ꝓ ꝑte eū ꝯtīgēte ⁊ nō tenet̉ expectare vt oēs adeāt. ¶ Itē noͣ ꝙ iudex ap pellatōis nō tenet̉ ſimpl̓r ꝓnūciare male iudica tū ⁊ bn̄ appellatū vl̓ eꝯͣ. ſꝫ p̄t ēt ꝯdēnae̓ ſi iudex a qͦ omiſit debitā ꝯdēnatōeꝫ ⁊ gn̓alit̓ dic ꝙ cum ſuccedit ī locū pͥmi iudicꝭ pōt ⁊ dꝫ oīa face̓ q̄ pri mus iudex poterat ⁊ debebat ⁊ vide de hͦ qd̓ la tius dixi. sͣ. e. c. Rainuciꝰ ⁊ ī. c. cū Iohānes d̓ fi. īſtru. ¶ Ite noͣ ꝙ pena adiecta a teſtatore n̄ cō cernit niſi bona q̄ obueniūt ex teſtamēto ip̄iꝰ vn̄ nō extēdit̉ ad bona q̄ ſubiacēt reſtitutōi ex te ſtamēto alteriꝰ. ¶ Noͣ ꝙ īſtitutio ſcā de pr̄e ⁊ filiis nō vr̄ ſcā vt ſuccedāt ordine ſucceſſiuo. ſꝫ admittūt̉ eqͣlit̓ ⁊ pr̄ cōſeꝗt̉ medietatē filij vero oēs ſiml̓ ꝯſequūt̉ aliā medietatē. nō intelligas eo reſpcū. qꝛ filij. ſꝫ qꝛ ꝯiūcti ſub noīe collectiuo iō habēt̉ loco vnius de qͦ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. l. fi. C. de īpube. ⁊ alijs ſubſti. ⁊ ob hͦ ī tex. pōderat̉ ꝙ patruus poſſidebat iſta bona ꝓ medietate. Noͣ ī v̓. ſaluo ꝙ cū hereditas ē exhauſta ſeu ex tenuata ꝑꝑ legata pōt hr̄s detrahe̓ falcidiā ⁊ ſic qͣrtā ꝑtē ēt ſi hr̄ditas ſit exhauſta occaſione pe ne īflicte ꝑ teſtatorē ⁊ ī hͦ ē iſte tex. ſatis noͣ. aliꝗ tn̄ ꝯͣ. ſꝫ tex. ml̓tū facit ꝓ pͦ dicto vt. jͣ. dicet̉ latiꝰ. ¶ Itē noͣ ꝙ hr̄s nō ꝯficiēs īuētariū nō pōt de trahe̓ falcidiā. rō qꝛ nō p̄ſumit̉ ꝙ hr̄ditas ſit ex hauſta legatꝭ. ſꝫ ꝙ potiꝰ hr̄s vſurpauerit bona ⁊ orit̓ p̄ſūptio ꝙ noluit ꝯficere īuētariū. de qͦ vid̓ qd̓ noͣ. Bar. ī. l. ī rōe. §. qd̓ vulgo. ff. ad. l. falci. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī aucͣ. de here. ⁊ fal. ⁊ dr̄ īuētariū ſcri ptura ꝯtinēs oīa īuēta ſeu reꝑta in pr̄imonio d̓ fūcti ⁊ alio vocabulo dr̄ reptoriū vt. l. tutor qui reꝑtoriū. ff. d̓ admi. tuto. ¶ Itē noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ iura canoīca approbāt ꝯfectōeꝫ inuētarii qͦ ad excludēdū hr̄dē a bn̄ficio falcidie nūꝗd āt approbēt ad hͦ vt hr̄s teneat̉ creditoribꝰ hr̄di tarijs vltra vires hereditarias ſicut diſpoſitū ē de iure ciuili vt ī. d. aucͣ. de hr̄di. ⁊ falci. dic ꝙ ſic qͦ ad foꝝ cōtētioſū qꝛ ius ciuile ē fūdatū ſuꝑ pre ſūptōe nec reꝑit̉ ꝯͣriū de iure canoīco īmo hͨ maͣ vr̄ approbata h̓. ſꝫ qͦ ad foꝝ penitētiale n̄ tenet̉ vltra vires hereditarias vt noͣ. Io. an. ī. c. ii. de vſurꝭ. li. vi. ⁊ plenius ꝑ Fe. ꝯſilio. xxi. ex hoc colligo ꝙ nō ſemꝑ ius ciuile ē obẜuādū ī foro peni tētiali. ⁊ ē rō ī cāu nr̄o. qꝛius ciuile ī hͦ fūdat̉ ſu per p̄ſūptōe ⁊ n̄ ſuꝑ veritate ſꝫ ī foro penitētia li attēdimus veritatē ⁊ de oībꝰ credit̉ ꝯfitēti cū ſolū agit̉ de p̄iudicio aīe ſue vt ī. c. ſignificaſti. d̓ homi. exqͦ gͦ ī peītētia dicit hr̄s ꝙ nil vſurpauit ceſſat p̄ſūptio iurꝭ ciuil̓ q̄ fūdat̉ ſuꝑ vſurpatōne nā veritate maīfeſta cedit opīo v̓itati vt ī. c. v̓ita te. viij. di. ⁊ ex his hēs vnā noͣ. r̄gulā ꝙ vbicūqꝫ ius hūanū ē fūdatū ſuꝑ p̄ſūptōe nō ē obẜuādū ī foro aīe. ſi v̓itas ē ꝯͣ p̄ſūptōeꝫ ꝓ hͦ c. tue jͣ. d̓ ſpō ſa. ⁊. c. lrās. ī fi. sͣ. de reſti. ſpo. ⁊ ī. c. a nobis. ij. de ſen. excōi. vid̓ Bal. ī. l. i. C. de ſacroſāc. ecc̄. ⁊ qd̓ noͣ. Cal. sͣ. ī ꝓhemio hꝰ ꝯpilatōis vbi latiꝰ hanc materiā attīgit. ¶ Itē noͣ ꝙ lꝫ ab hr̄de extorq̄ atur rōe pene īiūcte ī teſtō totū pr̄imoniū hr̄di tatis nō tn̄ deſinit eē hr̄s vn̄ retinꝫ ius ⁊ nor hr̄dis īmo ꝙ plꝰ ē detrahit falcidiā tāqͣꝫ hr̄s ẜꝫ vnā opi. de qua īfra hͦ. clare colligit̉ h̓. nā Rai naldꝰ voluit ꝙ ſi hr̄des ſui venirent ꝯͣ legatū fa ctū auūcul̓ ꝑderēt oīa bona ⁊ patruꝰ rōe ꝯͣuētō nis fuit h̓ ꝯdēnatꝰ ad reſtitutōeꝫ oīuꝫ bonoꝝ ⁊ nihilominꝰ remāſit hr̄s adeo ꝙ remāſit ſibi bn̄ ficiū legis falcidie. ⁊ facit ī ſil̓i tex. noͣ. ī. l. ex fcō §. vltīo. ff. d̓ vl̓. ⁊ pupil. vbi dicit̉ ꝙ ſi hr̄ditas au ferat̉ alicui tāqͣꝫ ī digno nihilominꝰ remanet in eo ius ⁊ nomē hr̄dis. ⁊ pōt eē rō qꝛ exqͦ ꝗs fuit ſeml̓ hr̄s nō pōt fcō hoīs deſinere eē hr̄s ꝓ hoc bonꝰ tex. ī ar. ī. l. ⁊ ſi ſine. §. ſꝫ qd̓ papinianus. ff. de mino. ¶ Ultīo noͣ. ibi ꝯͣ volūtatē teſtatoris ⁊cͣ. ꝙ falcidia d̓trahit̉ ēt hodie ꝯͣ tacitā volūtatē teſtatoris ⁊ ſic aucͣ. ſꝫ cū teſtator. C. ad. l. fal. q̄ ꝓ uidet vt teſtator poſſit hodie ꝓhibe̓ detrahi fal cidiā hꝫ locū ī ꝓhibitōe exp̄ſſa nō aūt tacita hͦ. ꝓbat̉ aꝑtiſſime h̓ iūcta illa aucͣ. nā illa aucͣ. p̄ceſ ſit diſpoſitionē hꝰ c. Et iſte tex. dicit ꝙ conͣ volū tatē teſtatoris falcidia ē īducta vn̄ debet intelli gi de tacita volūtate ꝓ hͦ qꝛ h̓ nō fuit exp̄ſſa vo lūtas teſtatoris ⁊ ī ꝓhibitōe falcidie ſꝫ tacita qꝛ mādauit ꝙ oīa bona q̄ poſſēt obuenire heredi bus deuoluerent̉ ad auūculos ⁊ ſic tacite ꝓhi buit falcidiā ſꝫ de hac tacita ꝓhibitōe hic nō cu rat̉. ⁊ hāc opi. tenuerūt ꝗdā in. d. aucͣ. ſꝫ cū teſta tor. ſꝫ h̓ vr̄ caſꝰ īducēdo vt. sͣ. induxi. ¶ Ultīo ī duco iſtū tex. ad noͣ. dictū ꝙ pena appoīta ex ꝯͣ uētōe cōmittit̉ ex ſola ꝯͣuetōe ſcī qͣꝫqͣꝫ conͣuētō nō habuerit iuris effectū. nā vides hic ꝙ ꝯͣuen tio patrui nō habuit īpedire legatū factū auūcu culo ⁊ nihilominꝰ pena appoſita ex conͣuētione habuit locū ⁊ facit hoc ꝓ pena appoſita ī ꝯpro miſſis ꝯͣ ⁊ aduerſus ꝯͣueniētes vt cōmittat̉ pēa lꝫ ꝯͣuētio nō habuerit aliquē effectū. Sil̓r ꝯͣmit tit̉ pena ex ꝯͣuētōe iuris ſeu d̓ iure facta vt in. l. nuda. C. de ꝯͣhē. ⁊ cōmit. ſti. d̓ v̓bo firmū ⁊ v̓bo ratū ē gl. noͣ. ī. l. id qd̓ pauꝑibus. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. ⁊ ꝑ illā glo. dicit ibi Bar. ꝙ ſi ꝗs ꝓmiſit ſub pena aliꝗd habere ratū nō ꝯmittit̉ pena ſi ꝗs conͣue nit de facto. ſecus ſi promittit habere firmum quia verbū ratū refertur ad ius verbuꝫ firmū refert̉ ad factum quod eſt diligenter notandū. Quero qꝛ hic r̄ẜuatur bn̄ficiū legis falcidie nū quid falcidia ſit detrahenda d̓ legatis ad pias cās. So. tex. ē hodie aꝑtus ꝙ nō ī aucͣ. ſil̓r. C. ad. l. falcidiā. Sꝫ dubium remanet in trebellia nica nūquid illa detrahat̉ ſi reſtitutō he̓ditatꝭ ē fienda ad pias cās. vr̄ tex. a cōtrario ſenſu in c. ſi pr̄. jͣ. e. ti. li. vi. ꝙ ſic. nam ibi dr̄ ꝙ n̄ habebat ibi locuꝫ deductio legitīe ⁊ trebellianice. quia ſb̓ſtiº. ſc̄a de pauperibus fuit directa n̄ aūt fidei cōmiſſaria. e̓go ſecꝰ ſi fuiſſet fideicōmiſſaria. ⁊ hanc opi. tenuit Io. an. in glo. ſua. mouet̉ etiaꝫ qꝛ falcidia detrahit̉ a ſingul̓ rebꝰ qn̄ hereditas eſt exhauſta. vn̄ lꝫ he̓s n̄ detrahat falcidiam de legatꝭ ad pias cās. detrahit tamen de alijs. ⁊ ſic fruſtra nō erit he̓s. ſꝫ trebellianica detrahitur ex toto copore he̓ditatꝭ. qn̄ tota hereditas veīt al̓s īſtituēda. vn̄ ſi heres n̄ poſſet dtrahere tre bellianicā tc̄ fruſtra eēt heres. Itē aucͣtꝭ. ſil̓r ſo lū facit mētionē d̓ falcidia. ⁊ nō d̓ trebellianica Sꝫ cōis opi. doc. vtriuſqꝫ iuris ē ī oppoſitum vt nec falcidia nec trebellianica habeat locū in iſtis legatꝭ ad pias cās. hāc opi. tꝫ Spe. in ti. de īſtru. edic. in. §. ꝯpendioſe. v̓. ſed cum deductio Cy. in. d. auc̄. ſꝫ cum teſtator. Bar. in. l. marcel lus. ff. ad trebel. ⁊ Bal. ī. l. id quod pauperibus prealle. moderniores doc. iuris canonici hic. ⁊ vide ī hoc cōſiliū dn̄i Raphaelis ꝯͣ. glo. Io. an. p̄alle. motiuū pͥncipale ē. qꝛ falcidia cōtinet ī ſe trebellianicā. nā trebellianica largo mō dr̄ fal cidia. Itē tex. apertꝰ vr̄ in aucͣ. de ecc. ti. in v̓. ſi aūt hēres ⁊ ī. l. ſi quis ad declinādā in fi. C. de epiſ. ⁊ cle. vbi fit mētio de legato ꝑticulari ⁊ de hereditate r̄ſtituēda. ⁊ ꝓhibet̉ omnis falcidia Itē hodie ſūt exequata legata ⁊ fideicōmiſſa ī l. ij. C. cōia de legatꝭ. vn̄ falcidia ſicut ceſſat in le gatꝭ. ita ⁊ ī fideicōmiſſis. ⁊ ob p̄dc̄a ⁊ alias ratō nes voluit Bar. in. d. l. marcellus. ꝙ quēadmo dū teſtator pōt hodie ꝓhibe̓ falcidiā. ut ī dicta aucͣ. ſꝫ cū teſtator. ita ⁊ trebellianicā. ⁊ hāc opi. tꝫ ſaltī fauore religionis. ar. ī. l. ſunt perſone. ff. de reli. ⁊ ſūpti. funeꝝ. nō ob. predictꝭ dc̄ꝫ. c. ſi pr̄ qꝛ ſolū ꝓbat a ꝯͣrio ſenſu. Sꝫ tale ar. ceſſat vbi reperit̉ ꝯͣriū ī iure. vt ī. c. a nobis. ij. de ſen. ex. Itē pōt ꝓcedere ibi ar. a ꝯͣrio reſpc̄u legitīe. n̄ aūt reſpectu trebellianice. non ob. motiuū Io. an̄. ꝙ fruſtra erit heres ſi nō d̓traxerit trebellia nicā. qꝛ īmo n̄ fruſtra. qꝛ habebit meritū a deo exercēdo piū actū tā reſpc̄ū defūcti qͣꝫ r̄ſpectu eccl̓ie ſeu pauperū ꝗbꝰ fienda ē reſtiº. facit in ſil̓i qd̓ noͣt Bar. in. d. aucͣ. ſꝫ cū teſtator. ¶ In glo. i. ibi ī hac ꝯditōe hoc iō ſic dicit gl. quia ſubſtiꝰ fideicōmiſſaria fuit h̓ ſub cōditōe. ⁊ nō ſub mō ⁊ dr̄a ē maxīa īter ꝯditionē ⁊ modū. nā cōditō ſuſpēdit actū ī euētū ꝯditionis. ita ꝙ interī nō pōt peti. ſꝫ modꝰ n̄ ſuſpēdit diſpōeꝫ. ſed quali ficat. vn̄ id qd̓ debet̉ ſb̓ mō pōt peti d̓ pn̄ti p̄ſti ta cautione d̓ mō obẜuādo. hͦ ꝓbat̉ ī. l. ꝗ here dē. iūcta. l. ꝗbus diebus. ī. §. terminis. ff. de con di. ⁊ dęmō. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. verū de condi. ap po. vn̄ ſubſtitutio de qua hic fuit ꝯditional̓ vꝫ ſi abſqꝫ filijs maſcul̓ moreretur. ⁊ ſic īter ī nihā poterat peti. ¶ In gl. ī v̓bo neutra ps ī fi. noͣ. gl. iūcto tex. nā vr̄ limitare. §. ea lege. ſeu exten dere ⁊ dc̄a Bar. ibi. nā ibi noͣ. ⁊ le. ꝙ prohibitō alienatōis ꝯcernēs certū genus ꝑſonaꝝ extēdi tur ēt ad vltimā volūtatē. hic aūt tex. iuncta gl. ꝓbat idē dicēdū cū ꝓhibitio ē gn̄alis reſpectu oīuꝫ perſōaꝝ ꝗbuſdā ꝑſonis ſp̄alit̓ ꝯceſſit. In no. hic ꝓſeꝗt̉ ml̓ta mēbra. Nā qn̄qꝫ prohibitō alienatōis ſit in ꝯͣctu qn̄qꝫ a lege qn̄qꝫ a iudice qn̄qꝫ ab arbitro qn̄qꝫ a teſtatore. ⁊ ī oībus iſtiſ ꝓſeꝗtur ſuccīcte tn̄ vtrū teneat alienatio ī ꝯͣriū ſc̄a ⁊ reſpc̄ū ꝯͣctꝰ dicit ꝙ tꝫ alienatio. ſꝫ tranſfe renti dn̄iuꝫ ꝯpetit ꝯditio ꝯͣ reū ꝗ in aliū tran ſtulit. vt in. l. ea lege. C. de ꝯdi. ob cauſam. ⁊ ibi gl. tꝫ ꝙ ꝯſeꝗt̉ eſtimatōeꝫ rei. d̓ quo tn̄ dicendū vt ibi pleniꝰ noͣ. fallit ſcd̓ꝫ Inno. ī libertate. naꝫ ſi tibi vēdo l̓ dono ẜuū cū hͦ vt nō manumittas n̄ valꝫ manumiſſio. vt ī. l. ea ꝗdē. C. ſi mācipiuꝫ ita fue. alie. ⁊ ē rō. qꝛ libertas ſel̓ donata reuo cari n̄ poteſt. ml̓tas alias rōes reddit glo. ī. d. l. ea lege. Sꝫ Bar. addit aliā ſolēnē limitationē in. d. §. ea lege. dicēs ꝙ vbicūqꝫ retinet ſibi quiſ aliquod ius in re ⁊ prohibet alienationem nō tenet alienatio in cōtͣrium facta. ar. in. l. fi. C. de iure emphi. ⁊ in. c. potuit. de loca. Sed melius facit. l. creditor. in fine. ff. de diſtrac̄. pigno. vbi videtur ſingulariter probari ꝙ res pignorata non pōt alienari ſi hoc fuit ꝯuentū inter cōtra hentes. ⁊ per hoc Bar. dat vnam theoricam in d. §. ea lege. vt ad inpediendum alienationem obligetur illa res tranſlata. ⁊ d̓ hoc articulo vi de bonam glo. ⁊ latam ⁊ doc. in dicta. l. ea le ge. ⁊ in. l. fi. C. de rebus ali. non alie. ⁊ in dicto § ea lege per Bar. Si vero prohibitio ſit a le ge. tunc tenet Innocentius ꝙ non valet aliena tio. quia geſtum contra legem non valet. vt in reglua que contra ius. de regul̓ iuris in viº. ⁊ in l. non dubiuꝫ. C. de legibus. hoc limitat bar. in dicto. §. ea lege. quando lex aliquam ſolennita tem requirit ante alienationem vel ſimplicit̓ ꝓ hibet. ſecus ſi aliquid ſit obſeruandum poſt ali enationem. vt in. l. vniuerſa. C. de preci. impe. offe. ⁊ quod ibi noͣ. ex quibus concluditur ꝙ alienatio rei eccleſie facta contra ius eſt ipſo iure nulla. x. q. ij. hͦ ius. idem intelligo vbicūqꝫ princeps prohiberet alienationem. quia pro eodem eſt habendum ꝙ lex viua prohibeat vl̓ mortua. et hoc voluit Innocentius in. c. fi. de accu. Si vero prohibitio fit a iudice tenet In nocentius ꝙ non impeditur alienatio ſicut di cimus in arbitro vt hic. ſed hoc dictum poteſt procedere quando iudex ſine cauſa prohibet al̓s non. vt in. l. is cui bonis. ff. de teſta. ⁊. l. is cui bonis. ff. de verborum obligationibus. Si vero prohibitio ſit a teſtatore. ⁊ tunc dicit In nocentius ꝙ ſi eſt expreſſa perſona ratione cu ius ſit prohibitō non ualet alienatō. vt in. l. ſi fi lius. §. diuus. ff. de legatis primo. aſſignat ra tionem diuerſitatis inter preceptum teſtatoris ⁊ p̄ceptū alteriꝰ. nā ſicut teſtator ex nuda volū tate tnͣſfert dn̄iuꝫ in aliū vt patet in. l. cū pat̓ ī. §. ſurdo. ff. de lega. ij. ita pōt īpedire alienatōnem Itē qꝛ voluntas teſtatoris habet̉ ꝓ lege. ſed hͨ qō indiget lōge maiori diſcuſſione. nā ml̓ti doc. iurꝭ ciuilis voluerūt ꝙ ꝓhibitio teſtatoris ēt ſi ne exp̄ſſione alteriꝰ ꝑſone ex qͦ ſit cuꝫ cā īpedit alienatōem. ⁊ videt̉ de hoc caūs iūcta glo. ī. l. ij. C. de vſuca. ꝓ empto. Itē eēt diſcutiēdū nūꝗd ꝓhibitio teſtatoris extēdit̉ ad vltimā volūtatē Itē vtꝝ īcludat̉ alienatio neceſſaria ⁊ de oībꝰ his vide ꝙ noͣ. in. d. §. diuus ⁊ ī. l. pat̓. §. funduꝫ d̓ lega. iij. ⁊ ꝑ Bar. ī. d. l. ea lege. p̄dicta ꝓcedūt qn̄ ꝓhibitio fit dn̄o. Si aūt ſit adminiſtratori puta p̄lato vel rectori eccl̓ie tenꝫ Inno. ꝙ impe dit̉ alienatio qꝛ nō habꝫ ita pīgue ius ſicut dn̄s ⁊ iō ſi p̄latus ē ꝓhibitus alienare a ſuꝑiore non tenet alienatio ad hͦ. c. veritatis de do. ⁊ cōtu. ꝙ noͣ. ¶ In gl. in v̓bo legitīe. ibi euaneſcit ſb̓ſtitu tio hͦ nō ē veꝝ indiſtincte. ſꝫ dic vt noͣ. in. c. ī p̄ſē tia. de ꝓba. ⁊ in. l. ex facto all̓. ī glo. In ea. glo. ibi ſine liberis vult tertio glo. ꝙ appellatōe libe roꝝ veniūt baſtardi. ſꝫ tu dic pleniꝰ vt noͣ. ī cle. ij. de baptiſ. ꝑ gl. ⁊ doc. ¶ In glo. in v̓bo vni ex patruis ibi ⁊ totū debet ei p̄ſtari. aduerte ꝯiun gēdo finē glo. q̄ h̓ debuiſſꝫ īſeri aūt q̄rit̉ de ter tia ⁊ quarta ipius Rainaldi ⁊ fruſtra fit īdaga tio an alij patrui eſſent mortui qꝛ in tertia ⁊ qͣr ta potuiſſet Rainaldꝰ exͣneū īſtituere. ſꝫ reſpe ctu bonoꝝ patruoꝝ q̄ veniebāt reſtituēda pa truis ex teſtamēto Peponis ſit illa indagatio nā nō poterat Rainaldus illa bona reſtituere vni. ſꝫ oībus patruis ẜꝫ volūtatē Peponis Et ob hͦ dixit hͨ glo. ꝙ alij patrui erāt mortui ante Rainaldū ⁊ ſic expirauit fideicōmiſſū. nā fidei cōmiſſarius decedēs ante diē fideicōmiſſi cedē tis nihil tranſmittit in ſuos heredes vt in. l. vni ca. C. de cadu. tol. noͣ Bar. ⁊ glo. ī. l. i. C. de his ꝗ ante aꝑtas tabu. cui aūt accreſcat ꝑs defūcti dicit hic glo. ꝙ alteri fideicōmiſſario ⁊ ſic creuit hͦ patrui ſuꝑſtiti. ſed dictū glo. intellige ī termīs c. quādo .ſ. fideicōmiſſarij ſūt cōiūcti re ⁊ v̓bis vt hic erāt. ſi autē fuiſſēt diſiūcti vt puta volo ꝙ reſtituas medietatē tali patruo tuo ⁊ aliā medi etatē alteri patruo tuo tūc portio deficiētis nō accreſcit alteri. ſꝫ heredi de quo ī. d. l. vnica. ⁊ in l. re cōiūcti. ff. de lega. iij. ¶ In glo. in v̓bo lega uit ibi īpropͥe noͣ ſingularit̓ iſtā glo. iūcto tex. ꝙ verba teſtamēti ſūt īpropͥanda ad hoc vt teſta mētū teneat. nā ſi v̓bū lego ſtaret ꝓpͥe qͦ ad pa truū ⁊ filios teſtamētū nō valuiſſet ⁊ idē dixi d̓ v̓bo relinquo ī. c. Rainuciꝰ. sͣ. eo. ⁊ colligit̉ hoc noͣbile intelligēdo ꝙ iſta fuerūt v̓ba teſtatoris. nā forte teſtator alit̓ dixit. ſed papa hͦ retulit in ſubſtantiā nō ponēdo ꝓpͥa verba teſtatoris. ſed pͥmū noͣbilius. ſic ⁊ v̓ba libelli īpropͥant̉ vt con cludāt intētōeꝫ libellātis vide bonū tex. iuncta glo. in. c. ꝯſtitutus. de reli. do. vbi cēſus ꝓ emphi teoli ponit̉ ⁊ in fi. glo. ⁊ ideo cautū eſt in quoli bet teſtamento apponere iſtā clauſulā codicillarē non tamen intelligas ꝙ propt̓ hanc clauſu laꝫ ſuſtentet̉ teſtamentum. ſed ſi nō valet teſta mētum ex defectu alicuius ſolēnitatis valebit vt codicillus ⁊ ſic preſtabunt̉ legata ab inteſta to que alias non valuiſſēt ⁊ inquātū glo. dicit ſi non valet iure teſtamenti plenior eſt clauſula ſi nō valet nec valebit ⁊cͣ. ⁊ ſic cōprehēdit vtrūqꝫ tp̄us ⁊ d̓ hͦ ī Spe. de inſtru. edic. §. cōpendioſe. v̓. Itē vide ſi eſt ibi clauſula ⁊ ſeq. an̄ auteꝫ ſine iſta clauſula debeant̉ legata ad pias cās ſi repe rit̉ teſtamentū non valere remitto ad noͣ. in. l. i. C. de ſacroſanc. ecc. ⁊ in. l. eā quā. C. de fideicō miſ. ⁊ puto ꝙ debeant̉ quia ad validitatē iſtoꝝ legatoꝝ ſufficit ſolēnitas iuriſgentiū vt dixi ple ne in. c. ij. ⁊ in. c. cū eſſes. ⁊ in. c. relatum. sͣ. eo. In glo. in verbo adicijens in fi. intellige glo. cum tex. ꝙ valet pene appoſitio quatenus ſuffi cit pr̄imoniū teſtatoris ad hoc iſte tex. nā teſta tor non habet iuriſdictionem in heredem vl̓ le gatarium ⁊ ſic nō pōt ꝓprie apponere penam. ſed potius dicitur adime̓ bona eis donata noīe pene .i. in penā cōtrafacientis. nam pena dicitur eſſe id quod diminuit patrimoniuꝫ alicuius vt no. Io. an. in. c. ſi de elec. li. vi. ⁊ arbitror ꝙ etiā in ſoro conſcientie habebit locum iſta pena qꝛ naturaliter obligatur oneratus a teſtatore ob ſeruare ipſius voluntateꝫ vt in. c. cum in officijs sͣ. e. licet alie pene iuris neceſſarie nō ſint obſer uande in foro conſcientie vt eſt glo. ſingularis ſecundum vnum intellectū ī. c. fraternitatis. xij. q. ij. ⁊ qͣꝫqͣꝫ non memini legiſſe rationem illius dicti puto tamen hanc rationeꝫ fore quia pena apponitur a iudice vt ſatiſfiat reipublice de re ſcandalizata ex delicto que rō ceſſat in foro ani me cum ibi imponat̉ principaliter pena in ſatiſ factionē delicti nā principaliter ibi intendit̉ ad ſatiſfactionem rei. ⁊ vide Inno. in. c. ſicut dignū de homi. vbi ſingularit̓ dicit ꝙ qͣꝫqͣꝫ in foro con tentioſo teneat̉ quis ex leuiſſima culpa in actio ne legis aquilie .ſ. ratione damni vt in. l. lege aꝗ lia. ff. ad. l. acꝗ. tamē in foro anime non tenetur ad emendam damni niſi quis fuerit in dolo vl̓ ſaltim in lata culpa. ratio diuerſitatis eſt qꝛ fo rus contentioſus intendit ad conſeruationem patrimonij. ſed forus penitentialis intendit ſa luti anime ⁊ vt plurimum reſpicit animū delin quentis facit. c. deꝰ ꝗ de peni. ⁊ remiſ. ¶ In gl. in v̓bo adeunte in fi. hoc ē verū regulariter. ſed fallit in multis caſibus qui notant̉ ꝑ doc. ī. l. eaꝫ quā all̓. ī glo. ¶ In gl. in v̓bo petēdo ibi rei vē dicatio ⁊ hoc plene no. in. l. i. C. coīa de lega. nā procedit glo. quando legatum eſt factum ī ali qua ſpecie puta certus fundus vel ſeruus. ſecꝰ ſi in genere quia tunc non datur rei vendicatio ſed hypothecaria uel actio ex teſtamento. de quo tamen dicendum vt plenius noͣ. ī d. dicta. l. i. ¶ In glo. in verbo contra ipſum ibi que pen dent extrinſecus vult dicere ꝙ ſi quid debetur ſub conditione que extrinſecus .i. extra iudiciū veīt purificāda nō pōt peti ante cōditōis euētū ⁊ ſic loquitur. l. non quēadmodum. ff. de iudi. Sed ſi id qd̓ debetur noīe pene ſeu ſb̓ ꝯditōe venit certificādū in ipſo litꝭ ingreſſu. tūc poteſt peti ī libello ſb̓ ꝯditōe vt hic. ⁊ idē ꝑ alia verba ſētit h̓ Inno. ⁊ qͣꝫqͣꝫ de rigore iuris poſſit īſtai tn̄ ꝓpter faciliorē exitū litiū tal̓ libellꝰ ſolet ad mitti ſic̄ ī ſil̓i admittit̉ libellꝰ alt̓natiuus dico rē ad me ſpectare iure dn̄ij vel quaſi. vt noͣ. in. d. c. ij. de libelli oblatꝭ. ⁊ in. c. abbate ſane. de re iudi. li. vi. ⁊ ꝙ de iure poſſit procedere. fc̄it tex. in. c. olī. de cenſi. ⁊ in. l. euꝫ ꝗ. ff. de his qui. vt indig. Sed ſi vis tollere ꝯͣrietates huius tex. poſſes dicere vt ꝗdā dixerūt ꝙ he̓des hic iā ꝯͣuenerūt qꝛ voluerūt exͣ iudiciū ſoluere legatū. ⁊ ſic erat purificatū legatū conditionale. hoc tn̄ ex toto nō ſatiſfacit lr̄e q̄ cōtinet petitionē ꝯditionaleꝫ ⁊ de hac maͣ vide ꝑ Bar. in. l. ſtipulatōeſ n̄ diui duntur ad fi. ff. de v̓. ob. ⁊ ꝑ Spe. in ti. de ſolu. §. ſequitur. v̓. ꝗd ſi libellus ⁊ ī ti. de libel. cōcep. §. iā nūc. v̓. ſed nūꝗd talit̓. aliquid per Ci. in. l. i. C. de fideicōmiſ. ⁊ noͣ bene hanc glo. ſingl̓r iun cto tex. ¶ In glo. in v̓bo quacūqꝫ occaſiōe in fi. vult gͦ glo. ꝙ dn̄ium legati vel fideicōmiſſi ꝑ ticularis directa via pꝰ aditā he̓ditatē trāſit in legatariū vel fideicōmiſſariū. ſecꝰ in fideicōmiſ ſo vl̓i. quia ibi opus ē r̄ſtitutōe re vel ſaltī v̓bo. ad hoc. l. ſancimus. C. ad trebel. fallit ī caſibus qui ibi legūtur ⁊ noͣntur. ſꝫ ꝯͣ hͦ oppo. Inno. de l. fi. C. cōia de lega. vbi fideicōmiſſariꝰ agit rei ven. ꝯͣ. illos ī quos pͥmus heres bona trāſtulit. So. duplex. prima ꝙ fuit ibi reſtituta he̓ditas in genere. vel ē ſp̄ale ī rebus alienatis. ſed pͥma ſolutio vr̄ verior. quia dn̄iū fideicōmiſſi vl̓is n̄ trāſit ſine r̄ſtitutōe. fc̄it. l. marcellus. §. reſqꝫ. ff. ad trebel. vbi tenet alienatō rei. ⁊ hoc cōiter te netur ⁊ ſatꝭ ꝓbat̉ ī. d. l. ſācimus. ⁊ dr̄ legatū qn̄ v̓ba diſpōis ꝯferūtur ī legatariū. fideicōmiſſū v̓o dr̄ qn̄ ꝗs capit d̓ manu alt̓ius puta relīquo tibi fūduꝫ ⁊ volo vt illuꝫ reſtituas ſempronio. nam reſpectu tui eſt legatū. ſed r̄ſpectu ſempro nij eſt fideicōmiſſū ſic appellatum. qꝛ fidei tue ꝯmittitur vt reſtituas ſēpronio. ſed hodie ſidei cōmiſſa ⁊ legata ſunt exequata. vt in. l. i. ⁊. ij. C. cōia d̓ lega. ⁊. ff. d̓ lega. prīo. l. i. ⁊ dr̄ fideicōmiſ ſū ꝑticulare qn̄ non he̓ditas ſꝫ certa bona par ticularia veniunt reſtituenda. ¶ In gl. in v̓bo conteſtata noͣ bn̄ glo. ⁊ vide maͣm ī Spe. de li. bel. ꝯceptōe in. §. nūc vidēdum. vbi Spe. refert Clemētē papā auditoribus p̄cepiſſe ꝙ ī appel latōe ab interlocutoria n̄ admitterent libellū. ⁊ ſic ꝯteſtatōem litꝭ. ⁊ vr̄ ſentire. ſecuſ ī appellatōe a diffinitiua. Io. an. ſentit hic totum oppoſitū vt in appellatione ab interlocutoria ſit lis cōte ſtāda. qꝛ ē nouus articulus. ſecꝰ ī appellatōe a diffinitiua. qꝛ idē ē articulus cū pº. ad hoc. c. nō ſolū. de appel. li. vi. ſed tene pͥmū dictū. qd̓ etiā vidētur ſentire do. de rota deciẜ. xiij. nam ſi iu dex appellationis ab interlocutoria pronūciat bn̄ appellatū ſuccedit loco pͥmi iudicis. vt in. c. vt debitus. de app. nec aliud petit̉ corā eo niſi qd̓ petitur corā pͥº. ſi gͦ cōteſtatio fuit fc̄a corā pͥº n̄ ē neceſſe vt fiat corā 2º. nec dum diſcutitur an ipſa appellaº. ſit admittēda dꝫ fieri cōteſtatō litꝭ qꝛ nihil petitur a ꝑte. ſꝫ agit̉ de iniꝗtate pͥmi iu dicis. vt dicit tex. ī. c. īt̓poſita. ī. §. ſane. de appel. cautū tn̄ eſt vt ꝑte pn̄te fiat cū ea cōteſtatō. ſꝫ in ea appellatōe a diffinitiua pͥncipl̓r q̄ritur retra ctio ſn̄ie ad incōmodū ꝑtis. iō fienda eſt noua ꝯteſtatio ſicut nouus ē articulus. vt hic. ſꝫ ſi ꝑs ē contumax pōt ꝓcēdi ſine ꝯteſtatōe vt ī. c. per tuas. all̓. in glo. qꝛ ī effectu agitur ſuꝑ petitꝭ in pͥ ma inſtātia. ⁊ vide qd̓ dixi in dicto. c. per tuas ¶ In glo. in v̓bo portōes ibi qꝛ d̓ ſingul̓ r̄bus dꝫ fieri deductio. noͣ bn̄ glo. ꝙ filius pōt d̓ qua libet re paterna deduce̓ ſuā legitimā ꝓ rata. ni ſi aliud diſpoſuerit teſtator vel officiū iudicis. Inno. dicit ꝙ de tota he̓ditate ſūt iſte portōes detrahēde. ſꝫ an̄qͣꝫ iudex int̓ponat officiuꝫ hn̄ tur īſolidū ī ſingulis rebus. q. d. ꝙ an̄ deductio nē habetur ius ī ſingul̓ rebꝰ īſolidū. ſꝫ iudex tē pore deductōis poterit arbitrari vt de ce̓ta re fiat deductio. ⁊ hoc in effectu ſentit Hoſti. non enim eſſet audiendus heres ſi ex ſingulis re bus vellet ſoluere legitimaꝫ. quia particularis ſolutō multa incōmoda habet. vt in. l. plena. ff. famil̓. herciſ. Alij aliter. vt noͣ. in. l. filium queꝫ habenteꝫ all̓. in glo. ſed bar. ſatis eque diſtīguit in. l. in quartā. ff. ad. l. falci. aut enī filius ⁊ he̓s conueniunt ⁊ eoꝝ voluntas obſeruanda eſt. l. pel̓. ff. de le. i. aut diſcordant. quia filius vult de trahere ex vna re herede cōtradicente vel ecō tra. ⁊ tunc aūt queritur in quibus r̄bus habet̉ hoc ius legitīe vel trebellianice. aut querit̉ ex qua re tꝑe deductionis ſunt detrahende. prīo caſu dicendū ꝙ hoc ius conſiſtit ī ſinguliſ rebꝰ īſolidū ī. l. plauciꝰ. ⁊ ī. l. lineā. ff. ad. l. ſal. ⁊ ꝓbat̉ h̓. ¶ 2º. caſu aut teſtator diſpoſuit ex quare ſit fiēda deductō ⁊ ẜuāda ē volūtas teſtatoris. vt voluit h̓ glo. ad idē. l. id aūt. ff. ad. l. fal. ꝓbat̉ rō ne. nā a pͥncipio poterit pr̄ certā rē relinq̄re lo loco legitime. vt in. l. quoniam in prioribus. ⁊ in. l. omnino. C. de inoffi. teſtamento. aut teſta tor nihil diſpoſuit. ⁊ tunc ſi filius recipit fru ctus computat ſibi in tertiam vel quartam tre bellianicam. vt in. l. quod de bonis. §. fructus ad. l. fal. ⁊ aduerte quia Bar. poſt hec videtur ſentire ꝙ filius computat fructus in legitima. cuius contrarium ipſe tenet in. l. marcellus ī. §. quidaꝫ liberis. ff. ad trebel. ⁊ ſentit in. l. ſācimꝰ in. §. repletionem. C. de inoffi. teſta. ⁊ ꝙ lex āti qua ſit hodie correcta in filijs. ſed poteſt pro cedere primum dictum in trebellianica extra caſum. l. iubemus. C. ad trebel. aut non perci pit fructus. ⁊ ſi vendidit aliquam rem ante re ſtitutionem hereditatis illa computatur in le gitima. vt videtur tex. in dicta. l. marcellus. in §. res. voluit azo in ſumma. C. ad trebellianū ⁊ Old. conſilio. cxlvi. multi tamen tenuerunt op poſitū ī. d. l. filiū quē hn̄tē. qꝛ ex hac opinione ſeꝗt̉ ꝙ filiꝰ rogatꝰ r̄ſtituere he̓ditatē poſſet ad libitum ex quacūqꝫ re detrahere legitimaꝫ illā rem alienādo vnde multi tenuerūt ꝙ illa aliena tio. nō valuit. Ad. §. res pōt reſponderi ꝙ cōpu tat̉ in legitima herede non conͣdicēte ⁊ ſic ī odi um ip̄ius filij. ⁊ quicꝗd ſit cōſiliū eſt vt ſi filius ī tendit aliqua alienare ꝙ vocet fideicōmiſſariuꝫ ad diuiſionē ⁊ tunc ſecure poterit alienare par tē ſuam. ſi vero nihil alienauit ⁊ tunc aūt habe bat aliquam rem in peculio iudicio teſtatoris ⁊ poteſt illā rē ſibi cōputare ī legitimā qꝛ exquo teſtator illum dilexit in vita reſpectu illius rei p̄ ſumendū eſt ꝙ ideꝫ voluit poſt mortē. ⁊ iſte eſt cāus noͣ. ẜm vnum intellectū in. d. l. filium queꝫ habenteꝫ. Aut teſtator nihil conceſſit in vita ⁊ tunc ſi res ſunt indiuiſibiles fiat d̓tractio ex v na re. ſi ſunt diuiſibiles tunc poterit fieri ex vna vel ex pluribus ſcd̓m ꝙ iudici videbit̉ equum vt in. l. poteſt. ſecūdū vnū intellectū. ff. de lega .i. facit. l. ad officium. C. cōi diui. ⁊ inſti. de offi. iu di. poſt principiū. ⁊ ẜm hanc diſtinctōem limita hanc glo. ⁊ tex. ⁊ idem dicitur reſpectu repletio nis legitime vt ſi pater reliquit filio certā rē nō aſcendentē ad legitimā ſuā repletio fiet iudicis officio non de ſingulis rebus ſed ſecūdū ꝙ iudi ci equuꝫ videbitur qͣꝫqͣꝫ ius repletōis conſiſtat in ſingulis rebus ſicut dixi in tota legitima vt ī dicta. l. ſancimus ⁊ ponit Oldra. conſilio. ci. In glo. in v̓bo beneficio in fi. Inno. ſenſit hic ꝙ de oībus poteſt patruus detrahere falcidiā nō obſtante. l. cum pater. all̓. in glo. qꝛ ẜm euꝫ qn̄qꝫ aliꝗd adimit̉ ex cōdēnatōe iudicis vl̓ ex diſpo ſitione. l. noīe pen̄ ⁊ tunc falcidia ceſſat vt ī aucͣ. de here. ⁊ falci. in. §. ſi quis autē nō īplēs. Quā doqꝫ aliꝗd adimit̉ heredi ex diſpōe teſtatoris tūc de illo pōt detrahi falcidia vt h̓. nā teſtator alij tribuēdo ꝙ ademit heredi fecit legatuꝫ. ⁊ hͨ opinio multū mihi placet qꝛ ſi bene pōderetur lr̄a teſtator nō mādauit ſimplicit̓ vt heredes nō ꝯͣdicerēt legato facto anūculis. ſꝫ cōditōnaliter ſ. ꝙ ſi ꝯͣdicerēt oīa bona ſua legabat auunculis. hēres ergo ꝯͣdicēdo nō ueīt conͣ volūtatē teſta toris ſi ſoluit ſponte oīa bona auuncul̓. īmo im pleret volūtatē teſtatoris ⁊ ſic ne fruſtra ſit he res pōt detrahere falcidiā de oībus. nec videt̉ mihi cōſideratōeꝫ gl. quoquo modo poſſe ꝓce dere. nā iſte patruus reſpectu ꝑtis ſue habebat xvi. ẜm cōputatōem prius factā ex hereditate rainaldi quorū quatuor tenebat̉ ſoluere auūcu lis occaſione legati particularꝭ ⁊ ſic remanebūt ſibi. xij. habebat ergo tres ꝑtes ꝑtis ſue heredi tatis. ⁊ ſic non erat hereditas exhauſta legatis nō ob. ꝙ illa. xij. ſoluit occaſione pene quia ſi ex iſta pena non detrahit̉ falcidia ꝓpter culpā ſuā nec detrahi debet ex legato particulari qꝛ nō le gatū ꝑticulare. ſed culpa ſua exhauſit heredita tem. aut gͦ debet detrahere ab oībus aūt ex nul lo cū eadē ſit rō in vtriſqꝫ. ⁊ licet ꝗdā voluerūt tenere tertiam ſnīam vt h̓ ceſſat oīo falcidia ꝑꝑ rōes dictas. Ad iſtū tex. reſpōdebāt ꝙ hic non detrahitur falcidia. ſed reſeruat̉ ius ſi qd̓ erat ī detractione falcidie. mihi tamē nō placet quia ſi non fuiſſet falcidie locus iſte cardinal̓ qui ita ſpecifice ſentētiauit reddēs rōnē ſue ſentētie in qualibꝫ ꝑte nō reſeruaſſet ius detrahendi falci diā maxīe ī eo ꝙ reſeruauit ſub cōditione .ſ. ſi ī fra tp̄us legitimū teſtatoris volūtati paruerit. Itē pōderat ꝙ iſte ꝯfecit īuētariū. vn̄ tene opi. Inn. q̄ ē valde noͣ. ⁊ ſatis ꝓbat̉ ꝑ iſtū tex. pote rit gͦ iſte patruus ẜm cōputatōeꝫ p̄dictā detra here quartā ⁊ nō ſolū vnā. ſꝫ. sͣ. dixi de vno ꝓpt̓ opi. gl. ⁊ vt cōcordaremus cū cōputationē quā facit glo. que īcipit anūculum. Abbas. Executor teſta .¶ O hānes necariꝰ ꝗſuſce ¶ pit illi officiū exequi ꝯpellit̉. pͦ. q. 2º. ſolutio ibi poſt. ¶ No pͦ ex prīcipio ꝙ vbi ī di ſpoſitōe ē fiēda mētio clerici ⁊ laici p̄mitti d̓bēt ī ordine clerici tāqͣꝫ digniores. xcvi. di. in. c. duo facit. c. ſignificauit. d̓ reſcrip. ⁊ qd̓ noͣ. gl. ī. c. qͦrū dā. de elec. li. vi. ¶ No 2º. ꝙ clericus ⁊ laicus poſſūt ſimul deputari ad certū officiū exequen dū. quod intelligit Io. an̄. ꝓcedere qn̄ vocātur tanquā diuerſa capita. ſecus aūt ſi vocarent̉ vt collegiū quaſi velit dicere ꝙ ad collegiū ſeu vni uerſitatē faciēdā nō admittūt̉ hoīes diſparꝭ ꝓ feſſionis vt ī. c. cū cām. sͣ. de elec. ⁊. xvi. q. vij. c. in noua. ſed quādo cōiūgūt̉ vt ſingulares nō no cet diſparitas ꝓfeſſionis ꝓ hͦ. c. ꝑ tuas. de arbi. ⁊ in. c. vbi periculū. de elec. li. vi. ⁊ noͣ hāc regu lā. ſed puto eā limitādā quādo varia ſūt ſtudia reſpectu profeſſionis. Si autē idē oīo ē ſtudiū nō impedit diuerſitas ꝓfeſſionis eos inſimu collegialit̓ ꝯgregari. exēplū ī vniuerſitate ſcho larium vbi ſunt religioſi clerici ſeculares ⁊ laici omnes facientes vniuerſitatē vnā ut noͣ. Bar. in. l. fi. ff. de coll̓. illici. ⁊ Inno. in. c. cū ab eccleſia ruꝫ. de offi. ordi. ¶ Noͣ 3º. ꝙ ad pias volūtates exequēdas poteſt teſtator deputare quos vult ꝗd aūt ſi neminē deputauit. dic vt dixi in. c. ſi. he redes. sͣ. e. ti. ¶ Noͣ 4º. ibi creditoribus iuncto v̓bo ꝑ dioceſanū ꝙ ep̄s īpedit ſe de relictis etiā ad non pias cās de quo vide quod latius dixi ī c. ſi heredes. sͣ. eo. ¶ Noͣ ibi ꝑ dioceſanū ꝙ ad dioceſanū ꝑtinet cōpellere executores teſtamē tarios. dicit tamē Io. an̄. idē in eo ꝗ habet iurꝭ dictōnē in loco quaſi dioceſanus ponat̉ hic ad denotandū eum qui habet iuriſdictionē in loco Et ideo ſi alius citra epiſcopum haberet ibi iu riſdictionem epiſcopalem vt ſunt multi abba tes. de priuile. abbates. liº. vi. poterunt iſti hanc compulſionem facere. tenebis menti hoc dictū ꝙ officium tributum dioceſano poteſt exequi ſeu exerceri per eum qui habet iuriſdictionem epiſcopalem vel quaſi in eodem loco qͣꝫqͣꝫ non habeat iuriſdictionem in tota dioceſi. ⁊ pro hͦ. facit glo. noͣ. in cle. i. de reb. eccle. nō alie. que vl̓t ꝙ inferiores habentes iuriſdictionem ep̄alem poſſūt exerce̓ oīa q̄ ſpectāt ad iuriſdcōeꝫ ep̄alē qd̓ latius dico ī. c. ſignificaſti. de foro compe. vi des oppoſitum glo. in cle. i. de vi. ⁊ hone. cle. ⁊ glo. noͣ in clemen .i. de iurepa. in verbo dioce ſanus. que vult ꝙ appellatione dioceſanorum veniūt ſolū ep̄i n̄ aūt inferiores habentes iuriſ dictionē ī loco. ſed cōcor. vt glo. ille ꝓcedāt qn̄ in maͣ noua ⁊ ſtricta fit mentio de dioceſanis. ita ꝙ v̓iſil̓it̓ videatur pōderatū officiū ep̄i. ſecꝰ aūt vbi maͣ eſſet larga ⁊ fauorabilis. ita ꝙ poti us videat̉ pōderata iuriſdictio qͣꝫ officiū ep̄a le. Hinc dixit Io. an. hic ꝙ capl̓m ſede vacante ſuccedit in hac poteſtate ꝯpellendi executores qͣꝫqͣꝫ videatur dubitare nūꝗd ſi officiū exequē di ſit deuolutū ad ep̄ꝫ poſſit capl̓m exeꝗ illud. nā aliud ē ꝯpelle̓ aliud exeqͣ ſicut ī ſil̓i capitulū pōt cōfirmare electōes. ſꝫ n̄ pōt bn̄ficia cōferre vt in. c. cuꝫ olī. de ma. ⁊ obe. iuncto. c. i. ne ſe. va. li. vi. Sꝫ ego putarē ꝙ ēt capl̓ꝫ poſſit exequi. qꝛ hoc n̄ ē iuriſdictōis ep̄alis ⁊ potius oneris qͣꝫ honoris ⁊ ē officiū neceſſariū ⁊ hͦ quod noͣ. glo. in cle. i. d̓ he̓ticis. ⁊ ceſſat rō q̄ ē ī ꝓhibitōe collatōis bn̄ficioꝝ. nā illa ꝓhibetur. qꝛ eſt q̄dā honorificētia. ⁊ cōputatur īt̓ fructus. ut noͣ. gl. ī d. c. cū olī. ſꝫ executio ē oneris dūtaxat ⁊ nulla cōmoditas dꝫ remane̓ apud capituluꝫ vel ep̄m exequētē. vt in. l. nulli. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ in. c. noſ sͣ. e. ti. ¶ In glo. ī v̓bo pijs ibi minus legitima hoc ītellige. vt dixi in. c. relatū. sͣ. e. ¶ In gl. ij. ibi nihil poſſet legare. ¶ Noͣ bn̄ gl. ꝓ ītellectu c. qꝛ. ⁊. c. ad hoc. sͣ. e. vt d̓ rebus eccl̓ie nō ſolū te ſtari ꝓhibet̉ clericus. ſꝫ ēt legare. nā eadē ē rō ī legato q̄ eſt in teſtō. quia effectus vtriuſqꝫ cō fertur ad tēpus qͦ poſt mortē clericus n̄ ē āpli us rector eccleſie. ſed donare aliqua pōt intui tu elemoſyne vt ī dictis iuribus. In glo. ſuper verbo mādatū noͣ glo. iuncto tex. quia licet ex ecutō vltime volūtatꝭ ſit res fauorabilis ⁊ pia. vt in. l. i. C. de ſa. ſan. eccle. ⁊ in. c. tua. sͣ. e. ti. non tn̄ ꝯpellitur ꝗs acceptare officiū executionis ſi bi delatū in teſtō. ⁊ vr̄ hͦ ēt ꝓcede̓ in relictis ad pias cās. qd̓ eſt valde noͣndū. ⁊ vr̄ hoc probare tex. ibi pꝰ mādatū ſuſceptū. ⁊ idē ſentit ibi Io. an. dicens ꝙ vr̄ ꝗs ſuſciꝑe mandatū aūt expreſ ſe acceptādo aut tacite. puta exequendo aliꝗd d̓ ſpectātibus ad illud officiū. ſecus aūt dicit ſi erat pn̄s qn̄ officiū ſibi conferebatur ⁊ tacuit. ꝓ hoc. l. filiuſſa. §. īuitus. ff. de ꝓcura. dicerē ꝙ et ꝑ interiorē actum executōis dr̄ officium ac ceptare puta ſi ſciēter recipit litteras ī quibus ſibi officium conferebatur. ar. in cle. i. de pro cura. vel ſi ipſe ſcripſit ꝙ teſtator ad illud offici um euꝫ deputauit. ad hoc bo. tex. in. l. vxori. §. i. ff. ad. l. ſal. facit. l. ex ſētētia. ff. de teſta. tu. ⁊ noͣ bis hoc vltimū. qꝛ pōt adduci ad multa. Item reſpc̄u legatoꝝ ad pias cās vr̄ ꝙ ep̄s poſſit cō pelle̓ ēt citra acceptatōem. ⁊ ſi nō vt executorē teſtamētariū ſaltī vt d̓legatū ⁊ ꝯmiſſariū. nā cū ep̄s hoc cāu hēat exeꝗ poterit officiuꝫ hoc iſti delegare. ⁊ ad ſuſcipiēdū cōpelle̓ ſicut in qualꝫ alia d̓legatōe. C. ꝗ ꝓ ſua iuriſdictōe. l. i. c. paſto ralis. sͣ. d̓ offi. deleg. ¶ Sꝫ qͣro exͣ gl. nūꝗd iſti executores teſtamētarij pn̄t age̓ ꝯͣ he̓des vt eiſtribuatur vn̄ poſſint exeꝗ volūtatē defūcti. In no. abbas ⁊ cōit̓ oēs doc. hic diſtīguūt ꝙ in re lictis ad pias cauſas poſſunt agere ꝯͣ he̓deſ. vt in. l. nulli ⁊ in. l. ſi ꝗs ad declinādam. C. de epiſ. ⁊ cle. in alijs v̓o ſubdiſtinguunt ꝙ ant ſunt exe cutores meri aūt ſunt participes. pº. caſu execu tor non agit contra heredem. ſed ſi heres ſpon te eis tribuit exequūtur voluntatem defuncti ſed agere non poſſunt. vt in. l. lucius. §. meuia. ff. ad trebel. niſi teſtator aliud expreſſerit. Si vero ſunt participes. puta quia teſtator volu it aliquaꝫ partem remanere penes executores tunc poterunt agere. vt in. l. ſi quis ticio. ff. de lega. ij. Sꝫ contra hoc opponitur d̓ iſto textu vbi executores compelluntur exequi. dicit In no. ꝙ omnia iſta erant diſtribuēda ad pias cau ſas. Hoſtienſis dicit ꝙ hoc eſt diuinare. Item iſte textus reſiſtit dum facit mentionē de credi toribus. ⁊ ideo dicit ꝙ ſecundū ius canonicum poſſunt executores agere contra heredes vel quoſcūqꝫ vt exequantur voluntatem deſuncti ⁊ ſic tranſeunt hic doc. cōit̓. Ego concordando dico. ꝙ nec de iure ciuili nec de iure canonico merus executor habet actionem contra here dem. vt in dicto. §. meuia. ſed poteſt executor officium iudicis implorare contra heredes. vel alios detinentes bona defuncti. ar. in. l. he reditas. ff. de petitione heredita. ⁊ in. l. quītus in fi. ff. de annu. lega. ⁊ hoc uoluit Dy. in dicto §. meuia. ⁊ Bar. in dicta. l. ſi quis ticio. ⁊ ī iſto caſu poteſt procedere dictum Hoſtienſis. ⁊ in telligitur iſte textus. poterit ergo dioceſanus compellere executorem vt imploret officium iudicis contra heredem. Item poteſt intelligi iſte textꝰ vt compellatur exequi quando bona ſunt in manu executoris vel heres eſt paratus ſibi dare vnde exequatur. ⁊ ſic in nullo iſte tex. cōtradicit iuri ciuili iudicio meo. Item ī eo ꝙ doc̄. diſtīguūt vtrū executor participet d̓ lucro vel n̄ dic̄ meliꝰ ꝙ vbi v̓ba diſpoſitōis cōferūt̉ ī cū tacite vel expreſſe n̄ dicitur purus executor ſed legatarius. ideo poteſt agere contra here dem. exemplum dicit teſtator relinquo ticio cē tum. ⁊ volo ꝙ illa reſtituat ſeio. nam licet nul lam commoditatem habeat. exquo tamen ver ba legati in eum conſeruntur poterit tanquam legatarius agere contra heredem ⁊ eſt vtile. quia ſi deficeret ſideicommiſſum ex perſona fideicommiſſarij accreſceret iſti legatario ⁊ nō heredi. vt in dicta. l. ſi quis ticio. ideꝫ dixi. vbi tacite diſpoſitio confertur in ipſum. vt quia eſt particeps illius relicti. his enim caſibus non dicitur purus executor. vnde habet actionem contra heredem dicta. l. ſi quis ticio. Nūquid autem poſſit executor vendere bona heredita ria pro executione vltime voluntatis. diſtin gue inter executorem vniuerſalem ⁊ particula rem. nam executor vniuerſalis poteſt. exemplū quando omnia ſunt diſtribuenda in pauperes chriſti dicta lege nulli. particulari non poteſt niſi teſtator ſibi cōceſſerit vt in. l. alio. ff. de ali. ⁊ ciba. lega. ⁊ hodie cōmuniter in teſtamēto dat̉ libera ⁊ plena licentia executoribus vēdēdi de bonis hereditarijs pro executōne teſtamenti ⁊ ꝗd īportant illa v̓ba noͣ. bar. in. d. l. alio. ¶ Ultī mo opp. conͣ tex. ⁊ vr̄ ꝙ clericus nō poſſit eē ex ecutor teſtamētarius. qꝛ nō debet ſe īmiſcere ne gociis ⁊ adminiſtratōibus ſecularibꝰ. xi. q. i. te ꝗdē ⁊ in. c. i. ne cle. vl̓ mo. Solū. teſtator erat h̓ clericus vnde rōne ꝑſone negociū nō pōt dici ſe culare ẜm doc. Itē ⁊ 2º. h̓ relicta erant facta ad pias cās. vnde rōne pie cāe pōt dici negociū ec cleſiaſticū. 3º. dixerūt alij cū ꝗbus trāſeunt h̓ cōi tar docͣ. ꝙ religioſi ⁊ clerici poſſunt eē executo res teſtaamēti etiā ad non pias cās rōne pie vo lūtatis defūctoꝝ dūmodo non ſubtrahant̉ a di uinis officijs. ⁊ hodie ī religioſis dic vt in. c. re ligioſus. e. ti. li. vi. de fratribus minoribꝰ eſt tex. in cle. exiui. de verbo. ſig. ⁊ hec vltīa opi. cōmu niter hodie hic obſeruat̉. Abbas. E Hlbꝰ apuo non ſoluit canoi Ponit q̄dam legata de caportō niſi ſiant in fraudē. Prīo po lit dictū in quo interſerit exceptōem ibi dūmō ¶ Nō pͦ ⁊ tene menti regulā que tacite colligi git̉ ex iſto tex. nā regl̓arit̓ de oībus relictis factꝭ eccl̓iis ſoluit̉ ep̄o canonica portio ⁊ eccl̓ie pro chiali ẜm ea q̄ dixi in. c. officij. sͣ. e. ſꝫ fallit ī caſi bus h̓ exceptis. nā excepº. quorūdam caſuū fir mat regulā in oppoſitū. xxxij. q. vij. c. ſi dn̄s. ⁊ ī c. ii. de cōiugio lepro. ¶ Noͣ 2º. cāus in ꝗbus n̄ ſoluit̉ canoīca portio d̓ relictꝭ factꝭ eccl̓ijs. Pri mus cāus qn̄ aliꝗd ſit relictū ī ornamētis id eſt calicibus cappis vel alijs veſtibus eccleſiaſticis ¶ Secūdus caſus qn̄ fuit relictuꝫ ꝓ eis. i. pro ip̄is ornamētis habēdis vel recuꝑandis vel re ficiēdis. ¶ Tertius cāus in relicto ſcō ꝓ fabri ca eccl̓ie. ⁊ noͣ ꝙ fabrica ⁊ ornamēta eccl̓ie ponū tur h̓ vt diuerſa. ex qͦ potes colligere noͣbile di ctū ꝙ redditus deputati ad fabricā nō ſūt ꝯuer tēdi ad ornamēta eccl̓ie. nā fabrica capit̉ ꝓ ſcul ptura vl̓ reꝑatōne edificii de ꝯſecratō. di. i. d̓ fa brica. ¶ Ex qͦ ēt pōt īferri ꝙ ep̄s nō releuat̉ ab onere ſulciēdi eccl̓iaꝫ ēt de ornamētis ꝓpt̓ red ditus fabrice. ¶ Quartꝰ cāus qn̄ relīquit̉ pro luminaribus puta ꝓ ceris lāpadibus ⁊ ſimilibꝰ ¶ Quītus cāus ꝓ anniuerſariis .i. ꝓ ꝯmemo ratōe aīmaꝝ. ānuuerſariū dr̄ eadē die ſepl̓tōis vl̓ defūctōis ſigulis annis qͣ ille ꝗ legauit fuit ſe pultꝰ vl̓ defūctꝰ. ¶ Sextꝰ cāus ꝓ relicto ſcō ꝓ ſeptīa uigeſima l̓ trigeſīa ⁊ vl̓t dice̓ reſerēdo ſe ad varias ꝯſuetudines locoꝝ ī ꝗbꝰ aliꝗ ẜuāt fa cere officiū ꝓ defūcto .i. ſeptima die poſt ſepul turaꝫ vl̓ vigeſima ſeu trigeſima ſeu alia die ꝙ ſi reliꝗt̉ aliꝗd ꝓ huiuſmōi officijs dicēdis nō de bet̉ quarta ⁊ vide d̓ his diebꝰ ī. c. qꝛ alij. xiij. q. ii. ¶ Ultimꝰ cāus qn̄ relictū ē factū ad ꝑpetuū cultū diuinū vtputa qn̄ teſtator reliꝗt certum ꝗd vt qͦlibꝫ die celebraret̉ ī certo altari ⁊ ꝓ ca pella dotāda vl̓ ſil̓ibꝰ cōcernētibus ꝑpetuū cul tū diuinū. ¶ Noͣ ibi vl̓ reliꝗs pijs locis ꝙ non ſolū eccleſie ſūt p̓uilegiate ī p̄dcīs caſibꝰ ſꝫ etiā pia loca gaudēt eiſdē p̓uilegiis. facit. l. fi. C. d̓ ſa croſanc. ecc. ⁊ ꝙ noͣ. Io. an̄. in. c. i. ⁊. ii. de in īteg. reſti. li. vi. vbi noͣ. vult ꝙ pia loca poſſūt pete̓ re ſtitutōeꝫ ī ītegꝝ ſicut eccl̓ie. Scd̓m dictū ē ꝙ re gularit̓ pia loca tenēt̉ ad canonicaꝫ portionē ⁊ q̄ dicūt̉ pia loca dic ꝙ illa in ꝗbus exercet̉ offi ciū pietatis vt noͣ. Io. an. sͣ. ti. ꝓx. c. fi. ⁊ ſpe. ī ti. d̓ inſtru. edic. §. nūc v̓o aliqua. v̓. ⁊ ſcias. vide qd̓ dixi ī. c. officii. sͣ. e. Ultīo noͣ ꝙ ep̄s ⁊ ꝑrochial̓ eccl̓a poſſūt de eodē relicto caꝑe canoīcas por tōes ⁊ ſic poſſūt cōcurre̓ ep̄s ⁊ ꝑrochialis eccle ſia. ⁊ aduerte ꝙ Hoſti. voluit hic ꝙ de qͦlibꝫ re licto facto ꝑ dioceſanū ꝗbuſcūqꝫ eccl̓iis ep̄s ha beat canoīcā portōeꝫ. eccl̓ia vero ꝑrochialis hꝫ ſuā portōeꝫ ex relicto facto dūtaxat ꝑ ꝑrochia nū ſuū. Sꝫ ꝯͣriū qͦ ad pͥmū ſenſit h̓ Io. an̄. ⁊ re mittit ad noͣ. ī. d. c. officii. ſed tu dic latius ⁊ cla rius ꝙ ep̄us hꝫ ſuā canoīca portōeꝫ ex relictꝭ fa ctis dūtaxat eccl̓iis ⁊ alijs piis locꝭ ſibi ſb̓iectꝭ ꝑ quēcūqꝫ ſuerit relicta. nā hic portō ep̄o debet̉ nō ab hoīe dioceẜ. ſꝫ ab eccl̓ia cui factū ē relictū vt ī. c. reꝗſiſti. sͣ. e. ⁊ dixi ī. d. c. officii Eccl̓ie vero prochiali debet̉ portio ex relicto ſcō eccl̓ie ſe pulture ꝑ ſuū ꝑrochianū vt ī. c. i. ⁊. ii. jͣ. de ſepul. pōt gͦ ꝯtigere ꝙ d̓ vno relicto d̓trahāt̉ due por tōes. puta ſi parrochianus vnius eccl̓ie elegit a libi ſepulturā eidē aliꝗd legādo. nā eccl̓ia ſepul ture debet dare canoīcā portōem ep̄o ꝓpt̓ onꝰ ep̄ale. Itē canoīcā eccl̓ie ꝑrochiali ī ſatiſfactōeꝫ īiurie ſeu laboris quē ſubiit eccl̓ia ꝑrochial̓ ī ꝑ ſonā defūcti. qn̄qꝫ pōt cōtingere ꝙ vna ſolū por tio debeat̉ vtputa qn̄ ꝑrochianꝰ alicuiꝰ ē ſepul tus in eccl̓ia exēpta. nā tūc portō ſolū debet̉ ec cleſie ꝑrochiali vt dixi in. d. c. officii. qn̄qꝫ nulla portio detrahit̉ vt ſi ꝑrochianus eccl̓ie exēpte eligit ibi ſepulturā ⁊ idē dicēdum in ſil̓ibus caſi bus. ¶ Ultimo ſcias ꝙ de relictis p̓uilegiatꝭ de ꝗbus hic ſoluūt frēs mīores ⁊ p̄dicatores qͣrtā eccl̓ie prochiali vt in. cle. dudū. de ſepul. ⁊ hodie illa cle. ē prorogata ad frēs ſcī Auguſtini ⁊ car melitas. ⁊ fuit iſtud inductū in recōpenſationē dānoꝝ que ſuſtinēt eccl̓ie ꝑrochiales ꝓpt̓ pͥuile gia cōceſſa dictis fratribus in eo ꝙ poſſūt audi re conſeſſiones Itē p̄dicare ⁊ reciꝑe parochia nos alienos ad ſepulturā. An autē eccleſia pro chialis debeat dare epiſcopo portōem de por tionē quā habuit ab eccleſia ſepulture ſiue ex re lictis priuilegiatis ſiue non. vide per Fe. conſi lio ſexto. ⁊ ibi cōcludit ꝙ ſic. qd̓ ſatis placet per c. cōquerente. d̓ offi. or. vbi dicit̉ ꝙ de oībus ſu neralibus debetur ep̄o quarta. Utꝝ legatū fa ctū eccleſie de certa re quolibet anno debeatur perpetuo ⁊ ineternum vel duret per aliquod tē pus determinatū. iſtam. q. format Bar. in. l. an nue. ff. de annuis lega. ⁊ dicit ꝙ per tempus de terminatū .ſ. per centum annos per. l. uſufructū ff. de uſufru. ſed Pe. ⁊ Guil. tenuerunt ꝯͣrium exempluꝫ lego frībus qͥlibet anno prādiū abb. De ſuc. ab inte. ¶ De ſucceſſionibus ab inteſtato. ℟ica ¶ Supra viſū ē de ſucceſſiōibꝰ ex teſtō. veꝝ qꝛ ſepe hoīes decedūt ab īteſtato. ⁊ dubitat̉ de ſuc ceſſione. iō pꝰ ℟icā p̄cedētē ſb̓iicit̉ iſta. ⁊ ſcias ꝙ īteſtatꝰ dr̄ ꝗ nullū vel nō iure fec̄ teſtm̄. vt ī. l. fi. C. fa. her. ⁊ ꝓpͥe dr̄ īteſtaiꝰ ꝗ poterat face̓ teſtm̄ vn̄ nō valēs teſtari nō dr̄ ꝓpͥe īteſtatꝰ. ſꝫ ẜᵐ cōeꝫ vſū loquēdi ꝗ nō teſtat̉ dr̄ īteſtatꝰ. vt de p̄dictis eſt pulcher tex. ī. l. i. ff. de ſuis ⁊ legi. ⁊ ibi ꝑ doct. ⁊ fac̄ hͦ ad ſtatuta diſponētia de ſucceſſiōe īteſta toꝝ an hēant locū etiā ī his ꝗ teſtari nō poterāt vt īpubes furioſus ⁊ ſil̓es. ⁊ de his ī p̄dicta. l. i. Clericꝰ Ed hoc bona p S pͥa dare pōt cui vult. Sed ſi decedat inteſtatus ⁊ non hꝫ cōſanguineos ſuccedit eccle ſia. hͨ dic̄ iūcta glo. 2ª pars ibi ſi aūt. No pͦ bonū ar. ex tex. ꝙ quicquid acꝗrit ep̄s ītuitu ꝑſone ſibi acꝗrit. ⁊ n̄ eccl̓ie. vn̄ de his pōt diſpone̓ ad libitum. facit ad ea que dixi in. c. i. sͣ. ti. ꝓxīo. vnde hec lr̄a videtur parificare ep̄ꝫ ⁊ clericos inferiores. ¶ Nota ſecundo ar. opti mum ex tex. ꝙ qualiſcūqꝫ ſit clericus ⁊ qͣlecūqꝫ hēat bn̄ficiū nō diſponit ad libitū de redditibus bn̄ficij. nā vt h̓ patet hͦ ꝑmittit̉ eis reſpectu bono rū acꝗſitoꝝ ītuitu ꝑſone. ſecꝰ gͦ ſi acꝗſiuerīt intui tu bn̄ficij. ⁊ vt dixi pondera qꝛ lr̄a loquitur non ſolum de epiſcopis ⁊ preſbyteris. ſed etiam de ī ferioribus clericis. qꝛ cōiter habēt bn̄ficia ſimpli cia. ⁊ facit ad ea que dixi in. c. relatū. ij. ⁊ in. c. reꝗ ſiſti. sͣ. ti. ꝓximo. ¶ Noͣ 3º. ibi qͣꝫ h̓ ꝑfecerīt ꝙ te ſtamētū nō valet niſi ſit ꝑfectū. vnde ſi ꝗs incipit face̓ teſtamētum ⁊ nō ꝑfecit nō valet qd̓ inceptū eſt. ita colligit hic do. An. nihil aliud inducens. Sed tu aduerte latius. nā pͦ iſte tex. parum facit qꝛ. sͣ. loquit̉ de donatione. tamen at tingendo ſb̓ ſtantiam ip̄ius dicti videt̉ pͥmo ꝙ de hͦ ſit tex. in l. ſi is. ff. de teſta. vbi patet ꝙ nihil valet ſcriptu ra niſi ſit ꝑfecta. ⁊ hͦ īdubitatū ī diſpoſitiōe n̄ fa uorabili. ſed dubitat̉ ꝗd ī fauorabili puta īt̓ libe ros ⁊ ad pias cās. ⁊ ē noͣ. qō. nam ſepe ꝯtingit ꝙ teſtator incipit face̓ teſtm̄ ⁊ ante perfectionē ſuꝑ uenit furor vel mors nunquid valeat qd̓ īceptuꝫ eſt puta. qꝛ iam legauerat aliqua eccleſiis. vel ali ter diſpoſuerat inter liberos. Bar. in. d. l. ſi is nō attīgēdo ſpālit̓ diſpoſitionē pie cāe dixit nō valē ſed in. l. fideicōmiſſa. §. quotiens. ff. de le. iij. vide tur velle ꝙ valeat inter liberos. videt̉ tn̄ dubita re. ſed ī. l. fi. C. fa. her. ⁊ in. l. hac conſultiſſima. §. ex īperfecto. C. de teſta. aꝑte tenuit cōtrariuꝫ di cens. ꝙ lꝫ valeat teſtm̄ īperfectū rōe ſolēnitatꝭ int̓ liberos. vt in. d. §. ex īperfecto. ⁊ in. d. l. fi. non tn̄ valet ſi ē īꝑfectū rōe volūtatꝭ. nā exqͦ volūtas nō fuit ꝯpleta ē īꝑfecta. ſꝫ ī. l. ī teſtō. ff. de fideicōmiſ. liber. tenet aꝑte ꝙ ad pias cās valet hͨ voluntas licet nō ꝑfecta. ⁊ ſic dicit ſe dixiſſe in quadam qō ne facti. audiui quēdam doctorem ſatis egregium tene̓ ꝯͣriū. nō tn̄ allegabat hec dc̄a Bar. ſꝫ mouebat̉ ex eo ꝙ diſpoſitio īter liberos dꝫ eſſe magis fauorabilis qͣꝫ ad piā cāꝫ. ſed īter liberos nō valet. vt ī. d. l. fi. gͦ nec ad piam cauſam hͦ dictū nō hꝫ bonū fundamētū. pͦ qꝛ nō eſt illud abſonū ꝙ inter liberos non valeat. īmo Bar. ſentit op poſitū in. d. l. fideicōmiſſa. nec. d. l. fi. hͦ ꝓbat. ſꝫ ē dictū doc. ſed tex. ibi potiꝰ fac̄ ī oppoſitū. duꝫ di cit ꝙ quibuſcūqͣꝫ v̓bis appareat de voluntate pa tris int̓ liberos illa eſt ẜuāda. Itē nō eſt veꝝ ſim pliciter ꝙ diſpoſitio int̓ liberos ſit magis fauora bilis qͣꝫ ad pias cās. īmo Bar. aꝑte tenet ꝯͣrium ī. l. i. C. de ſa. ſanc. ec. qd̓ noͣ. mihi ſatꝭ placet cū va leat ad pias cās. ex qͦ legatum vel diſpoſitō erat ꝑfecta. vtputa qꝛ tnͣſiuit ad alia legata. nā nō pōt negari ꝗn hic fuit cōſenſus naͣlis. ⁊ p̄ſumēdum eſt fauore aīe ꝙ alit̓ nō diſpoſuiſſet. fac̄ qd̓ dixi ī c. relatum. el. i. sͣ. ti. ꝓxi. forte idē pōt dici inter li beros. vt ī. d. l. fi. ⁊ hͦ noͣ. qꝛ quotidiana. ¶ In gl. in v̓bo ſanctificet̉ ibi tāqͣꝫ ſancta deputentur. hͦ nō eſt expone̓. qꝛ cū iſta eſſent bona tꝑalia n̄ po terāt tāqͣꝫ ſancta deputari. do. An. in quodā noͣ bili ſentit ꝙ bona eccl̓ie largo mō dicūt̉ ſancta. ſed credo ꝙ lr̄a dꝫ expōi ſanctificēt̉ .i. ad vſū ſan ctoꝝ vel ſacroꝝ deputēt̉. ſic ī ſil̓i expōit glo. ī. c. nulli. xij. q. ij. ⁊ hec expō ē ꝓpͥa ⁊ clara. In glo. fi. ī fi. tene gl. ⁊ ſecūdū eā ſūmaui tex. ⁊ ītellige in eccl̓ia cui ẜuit clericꝰ tꝑe mortꝭ. ⁊ ita aꝑte vult iſta lr̄a ibi cui ẜuit. Ex qͦ infert̉ ꝙ ſi clericꝰ habuit pͥuſ aliud bn̄ficiū bona ſua nō diuidūt̉. ſed oīa cedūt bn̄ficio cui ad pn̄s clericus eſt aſtrictus. Ex his īfert̉ ꝙ v̓bū altar̄ poſitū ī lr̄a expōit̉ ꝓ eccl̓ia. ad hͦ. i. q. iij. altare. pōt etiā ītelligi ẜᵐ doc. de altari ꝓ p̄e. nā in ꝗbuſdā locis ſunt multi clerici nō hn̄tes niſi huiuſmodi altaria ī bn̄ficiū. vnde tales cedē tes ſine conſanguineis tranſferunt ſua bona ab inteſtato in hec altaria. quod bene nota. Ex hoc etiam habes ꝙ id quod accedit altari poſito in aliqua eccleſia non accedit ipſi eccleſie. ſed ip̄i al tari. ex quo altare habet bona diſtincta ab eccle ſia. quod intelligo quando proprie obuenit con templatione altaris. ſecus ſi contemplatione ec cleſie. puta ſi fiunt oblationes in illo altari. nam ſunt oblationes de iure ꝑrochiali. ideo non ce dunt altari ſed eccleſie. ad hoc bonus tex. in. c. ad audientiam. de eccle. edi. inducendo per lo cum a ſpeciali. ⁊ vide quod dixi in. c. paſtoralis. de his que fi. a prela. ⁊ ex his habes intellectum iurium que ſimpliciter dicunt bona clerici inte ſtati debere cedere eccleſie. ſi non habet conſan guineos. debet enim intelligi de eccleſia late ſū pta vt comprehendat omne beneficium etiam ſine cura. ⁊ facit. c. relatū. el. ij. sͣ. ti. ꝓximo. Quid autem ſi clerius non habet eccleſiam ⁊ decedit ab inteſtato. credo ꝙ bona debent deuenire ad epiſcopum. ⁊ ipſe diſponet ſecundum deum pro hoc quod noͣ. In no. in. c. inſinuante qui cle. vel uouā. ⁊ aliquid dico in. c. in preſentia. de proba. facit quod notauit Fede. conſilio. xxv. ⁊ hec no tabis. Abbas. De ſuc. ab inte. Si p̄ſb̓r īteſtatꝰ de Ancto cedat de primonio ſuo fiūt quatuor portiōes ꝓut hic hēt̉ ⁊ non tenet hͦ hodie ẜm glo. ⁊ ſic vult ꝙ hodie iſtud. c. ſit correctū. ſꝫ huic lec. ob. qd̓ he̓t. sͣ. ī ꝓhe mio reſecatꝭ. ſuꝑfluis ⁊cͣ. iō ẜm aliū intellectū ſin gularē ſūmat̉ alit̓ ⁊ ſic. Si olim ſeruꝰ p̄ſb̓r factus inteſtatꝰ decedat eiꝰ bona diuidūt̉ ẜm formā hic ꝯtētā. ⁊ pͦ ponit̉ exceſſus relatio. Scd̓o eius ꝓhi bitio. ibi int̓dicimꝰ. tertio peculij diuiſio. ibi pecu lium. quarto pene inflictō ibi etſi quis. ¶ Nota ibi ꝑtes ſibi vēdicēt ⁊cͣ. ꝙ dn̄s vendicat ſibi ꝑteꝫ de ſb̓a ſui ſerui. ſed ꝯͣ hoc ſacit inſti. ꝑ quas ꝑſo nobis acꝗrit̉ in. §. Item nobis. vbi dr̄ ꝙ ꝗcꝗd acꝗrit ẜuꝰ acꝗrit domino ergo nō ꝑtē ſꝫ totū vē dicat ſibi dn̄s. So. intellige tex. ẜm Hoſti. in ẜuis manumiſſis ⁊ ſic in libertꝭ. de quoꝝ ſb̓a pr̄onus vendicat ſibi ꝑtē ⁊ nō totū vt inſti. de ſuc. liber. §. ſed nr̄a. ⁊ ex hoc infert̉ ad intellectū hꝰ. c. vt in telligat̉ de p̄ſb̓ris ꝗ prius fuerūt ſerui ad quorū ſb̓am pr̄oni volebāt venire ſicut ad ſb̓am aliorū libertoꝝ qd̓ h̓ int̓dicit̉. ⁊ de hͦ. jͣ. cum glo. ¶ Nō ſcd̓o ꝙ factus liber reſpectu diuinoꝝ ē liber cē ſendus quo ad omnia tꝑalia. ⁊ videt̉ notabilit̓ ꝓ bare iſte tex. ꝙ dn̄s qui ꝯſentit vt ſeruꝰ ꝓmoue̓t̉ ad ſacros ordines nullum ius retineat in ſeruo vn̄ ꝑdit ius ſuccedēdi ſibi delatū a iure ciuili ⁊ vi de qd̓ noͣ. in. c. nullꝰ. ⁊ in. c. de famul̓. de ẜuis non ordi. ¶ Noͣ t̓tio ibi p̄ter diuinū officiū ꝙ ſeruꝰ ꝓmotꝰ de ꝯſenſu dn̄i tenet̉ īpēde̓ dn̄o diuinū of ficiū. qd̓ vr̄ ꝓcede̓ ſi dn̄s r̄tinuit apd̓ ſe has oꝑa ſpūales. de quo dicēdū vt plene noͣ. in. d. c. nullꝰ ¶ No̓ vltimo ex fine lr̄e vnū mirabile dictum qd̓ videt̉ ꝓbare iſte tex. videlicꝫ ꝙ ſi vni ex here dibus aufert̉ ſua portio tāqͣꝫ ab indigno nō ap plicat̉ fiſco ſeculari lꝫ heres ſit ſecularis ſꝫ potiꝰ fiſco eccl̓ie habito reſpectu ad qͣlitatē relinquēt qꝛ fuit clericus ⁊ hͦ facit ad multa niſi dicamus hūc tex. ponere ſpāleꝫ ꝓuiſionē. Itē ex hoc ⁊ ex tex. collige aliud noͣ. dictū ꝙ id qd̓ venit appli cādū fiſco de bonis clericorū nō venit applican dū fiſco pape. ſꝫ potiꝰ ep̄o loci vt diſpēſet diligēt̓ ad vſū eccl̓ie ⁊ ſic facit etiā tex. ꝓ his q̄ dixi in. c p̄cedēti. ꝙ ſi clericꝰ decedat ſine ꝯſanguineis et ſine bn̄ficio īteſtatꝰ bona debēt deuenire ad ma nus ep̄i vt in vſū eccl̓ie .ſ. vl̓is diligēt̓ diſtribuat nō vt ſibi appropͥet. ¶ In glo. i. ibi ſꝑ ē ꝓ eccl̓ia p̄ſumēdū noͣ. glo. ſed de maͣ vide qd̓ latius dixi in. c. inꝗrendū. de pecu. cle. ⁊ ꝑ Inno. ⁊ ꝑ Io. an in. c. cū in officiiſ. sͣ. ti. ꝓximo. ¶ In eadē glo. ibi nō credo hͦ hodie habere locū ⁊cͣ. vult gͦ glo. ꝙ hͦ c. hodie nō ꝓcedat q̄ lec. nō ē tuta nec bōa ꝑ ea que. sͣ. dixi. vn̄ tene lec. p̄cedētē q̄ fuit lau. quam cōit̓ ſequūt̉ doc. vt intelligat̉ iſte tex. in p̄ſb̓ris ꝗ ex ſeruitute ꝓmoti ſūt ad ſacerdotiū dn̄is cōſen tiētibus. ⁊ ꝓ hac lec. facit tex. ibi p̄ſb̓ros ſuos et ibi ſicut de ꝓpriis ẜuis. ⁊ melius ibi ſicuti liberti facti ſūt ⁊cͣ. ⁊ in iſtis ꝓcedit diſpoſitio hꝰ. c. ⁊ me rito aliud ſtatuit̉ in ſb̓a iſtoꝝ qͣꝫ aliorū clericorū nā exquo intuitu diuinorū ꝯſecuti ſūt libertatē facilius debet eoꝝ ſb̓a in opera pia diſtribui. ⁊ intelligo cum iſti decedant ab inteſtato. vt cōue niat rubro. nec ꝑ alia iura gn̓alit̓ loquētia de bo nis clericorū hoc. c. debet corrigi ſed potius illa ꝑ iſtud limitari. qꝛ generi derogatur ꝑ ſpeciem vt in regula generi. de reg iur. li. vi. Item quia correctio iurium eſt euitanda. vt in. c. cum expe diat. de elec. li. vi. Abb ¶ Umdilectus Rector eccl̓ie dr̄ īteſtatꝰ ſi nullū fecit teſtm̄ vl̓ fecit ſed furioſus. ⁊ tali ſuccedat eccl̓ia ſi nō hꝫ ꝯſāguineos. ſecꝰ aūt ſi apparet illū fuiſſe mōachū vl̓ ſana mēte teſtatū ſic ſūmat Io. and. ⁊ cōit̓ ſe. ſed hͨ ſūmatio de nihilo ꝓuidet. nec ꝯti net in ſe aliquā difficultatē. iō attīgēdo duos no tabiles ⁊ ſingulares ītellectꝰ. c. ſūmo ẜm quēlibꝫ ītellectū ⁊ pͦ ſic. Ualꝫ teſtm̄ ad pias cās ꝯditū ꝑ v̓ba enūciatiua et ꝓpt̓ aliud ꝓlata qͣꝫqͣꝫ ſucceſſio ſeu teſtatio veniat ad excluſionem alteriꝰ eccl̓ie. Ul alit̓ ẜm aliū ītellectum ꝑ vnū teſtē de verita te ⁊ ꝑ ꝯfeſſionē etꝭ incidēt̓ factā ꝓbat̉ oblatio etiā quo ad effectū ꝯſequēdi bona oblata. Diuidit̉ hͦ c. in qͣtuor ꝑtes. In prima ꝑte ponit̉ ſcm̄ deciſuꝫ In ſcd̓a motiuū pape ad ſnīam. In tertia allega tio ep̄i diffiniētis. in quarta diffinitiue cōmiſſio ſcd̓a ibi ſufficiēt̓. tertia ibi qꝛ v̓o. qͣrta ibi nos. Nō pͥ iūcta glo. i. ꝙ quis pōt ſe ⁊ ſua dedicare monaſterio abſqꝫ eo ꝙ efficiat̉ monachꝰ ⁊ talis pōt dici oblatꝰ ⁊ ē quaſi ẜuus mōaſterij. vide ad hͦ qd̓ noͣ. ī. c. vt lex. xxij. q. i. facit cle. i. de deci. in fi. Nūꝗd aūt in hac dedicatiōe veniāt bōa futura p̄dicta glo. ſentit ꝙ ſic ⁊ ibi vide ꝑ Archi. ſecus dic ſi talis dedicatio fieret eccl̓ie ſeculari. nā opti net vires ẜm qualitatē eccl̓ie cui fit. ⁊ hec faciūt ꝓ dicto bar. ī. l. fi. C. de pac. vbi voluit ſingularit̓ ꝙ abſqꝫ eo ꝙ ꝗs dedicet ſe pōt oīa bona ſua p̄ſē tia ⁊ futura dare eccl̓ie. nā ſi pōt dare ſe ⁊ ſua vt hic fortius oīa bona ſine ſe ⁊ facit qd̓ ip̄e noͣ. in aucͣ. ingreſſi. C. de ſa. ſanc. eccle. ⁊ hec noͣ. ¶ Se cūdo noͣ. ꝙ abbas pōt agere noīe monaſterij ſui abſqꝫ mādato capituli de quo in. c. edoceri. sͣ. de reſcrip. ¶ Noͣ t̓tio ibi ī extremis agēs ꝙ actus depēdēs a mera volūtate pōt exerceri a laborā te in extremis. ſatis ē ꝙ ſit ſanꝰ mēte a qua depē det validitas actꝰ. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ tam conͣctus qͣꝫ ꝯfeſſio pn̄t fieri in extremis etiā ī vl tima volūtate. ad hoc. c. qͣꝫqͣꝫ. d̓ vſur. li. vi. ⁊ in. l. he̓des palā. in fi. ff. de teſta. Itē noͣ. ꝙ vnꝰ teſtis n̄ ꝓbat oblatōeꝫ ſeu ꝓfeſſiōeꝫ alicuiꝰ. vn̄ ſic̄ in ꝓ phanis ita ⁊ ī ſpūalibꝰ vnꝰ teſtꝭ n̄ ſuffic̄ ad ꝓbatō nē. ad hͦ. c. lꝫ vniuerẜ. d̓ teſti ¶ Nō ibi pn̄tia abba tis. ꝙ ꝯfeſſio dr̄ fie̓i ī pn̄tia ꝑtꝭ ēt ſi ꝑs accidētal̓r ē ibi reꝑta qͣꝫqͣꝫ exp̄ſſe ip̄e n̄ acceptaue̓it ꝯfeſſio nē ꝓ ſe ⁊ ī hͦ tene mēti iſtū tex. Itē fac̄ iſte tex. op time ī ar. ꝙ ꝯfeſſio ēt d̓claratoria actꝰ p̄te̓iti r̄ꝗrit pn̄tiā ꝑtis ad ſui validitatē lꝫ fiat exͣ iudiciū facit ad ea q̄ noͣ. ī. c. fi. d̓ ꝯfeſſ. ⁊ in. l. certū. §. ſi quis ab ſente. ff. eo. ⁊ in. l. generalit̓. C. de non nu. pe. Noͣ ibi vehemēt̉ adminiculantes tex. optimum ſecundū vnū ītellectū ꝙ vnus teſtis de veritate plene ꝓbat̉ cū ꝯfeſſione exͣ iudiciū facta ſuꝑ exi ſtentia actꝰ licet ꝯfeſſio ſit īcidenter facta. ⁊ per hͦ dicēdū ꝙ ſi ꝑ vnū teſtem ꝓbo ꝙ tibi mutuaui x. ꝑ alios ꝓbo ꝙ fuiſti ꝯfeſſus mutuū licet īcidēt̓ iſte due ſemiplene ꝓbatōes debēt ꝯiūgi ⁊ plene ꝓbāt mutuum qͣꝫ qͣꝫ actor fundauerit ſe ſuꝑ mu tuo ⁊ nō ſuꝑ ꝯfeſſione. ¶ Noͣ ꝙ v̓ba enunciatīa ꝓlata ꝓpt̓ aliud īducūt diſpoſitōeꝫ ī vltīa volun tate. exqͦ indirecte ex v̓bis pōt elici mens teſtari volētis. ⁊ hͦ colligit̉ ẜᵐ aliū ītellectū. hͦ tn̄ declara vt. jͣ. dicā. Itē noͣ ꝙ furioſus ſeu mēte alienatus nō pōt teſtari etiā ad pias cās. ⁊ hoc quia nō hꝫ iudiciū ītellectus a quo depēdet validitas teſta mēti. Itē noͣ ꝙ etiā ī extremis p̄ſumit̉ quis ſane mētis. vn̄ aſſerēti ꝯͣriū īcūbit onus ꝓbandi. nā vt hic vides ep̄s hꝫ ꝓbare ꝙ archip̄ſbyter nō erat mētis ꝯpos qn̄ illa v̓ba ꝓtulit in extremis. fac̄. c. Raynutiuſ. sͣ. ti. ꝓxi. vbi teſtator erat ī extremis ꝯſtitutus. Itē noͣ ꝙ in cā ꝯuētiōis ⁊ recōuētiōis pn̄t ꝓduci duo libelli ꝯͣrij. de quo per Inno. in. c. cum ꝯtingat. de offi. dele. ⁊ fac̄. c. licet. de ꝓba. Noͣ ibi noīe ꝑrochialis eccl̓ie ꝙ ep̄s pōt in iudi cio ꝯtēdere tā petēdo qͣꝫ defendēdo noīe eccl̓ie inferioris ſibi ſb̓iecte. ⁊ ad hͦ quotidie allegatur iſte tex. ⁊ clarius tenet h̓ Inno. hic dicēs ꝙ non ſolū pōt ep̄s vacāte eccl̓ia īferiori vt hic vacabat ſed etiā ſi eccl̓ia haberet ſuū rectorē. nā ep̄s eſt p̄ latus omniū eccl̓iaꝝ dioceſis ⁊ p̄ordinator ī cun ctis. x. q. i. ī. c. regēda. ⁊ ī. c. nouerīt. xvi. q. vij. om nes baſilice. nec miꝝ. nā ⁊ p̄lati inferiores agunt ꝓ eccl̓iis ſibi ſb̓iectis. vt in. c. i. de ℟p. in cle. ⁊ ī. c. ex tnͣſmiſſa. d̓ p̄ſcrip. ꝗs aūt ſit p̄ferēdus ſi ꝯcui rat p̄latus ſuꝑior ⁊ īmediatus. plene tetigi poſt doc. in. c. cū deputati. de iudi. ¶ Ultīo noͣ ibi mo naſteriū ꝯdēnet̉ ⁊cͣ. ꝙ licet p̄latuſ ſit ī iudicio no mine eccl̓ie ſue. tn̄ v̓ba ſnīe diſpoſitiua pn̄t ꝯferri in eccl̓iaꝫ. Ex qͦ īferri pōt ꝙ licꝫ ſyndicꝰ fuerit in iudicio pōt ꝯdēnari vniuerſitas ſeu eccl̓ia. ⁊ nō ſyndicus. ad hͦ. c. lꝫ. de ꝓba. qd̓ ꝓcedit etiā de iur̄ ciuili iuxͣ noͣ. p Bar. ī. l. ſtipul̓o. §. ſi ſtipulor. ff. de v̓bo. obli. ¶ Opͥ. ꝯͣ tex. vr̄ enī ꝯͣrietatē ⁊ abſurdi tatē in multis ꝯtine̓. pͦ qꝛ exqͦ iſte archip̄ſbyt̉ di lucida voce fuerit ꝯfeſſus in preſentia abbatis ꝙ ſe ⁊ ſua obtulerat monaſterio. hec ſola confeſ ſio actus preteriti declaratoria debuit ſuffice̓ ad ꝓbandū eū eſſe oblatū cum ſtandū ſit ꝯfeſſioni alicuiꝰ ꝯͣ ſe. xiiij. q. ij. ī pͥn. ⁊ in. c. ꝑ tuas. de ꝓba. ⁊ de ꝯfeſſ. ꝑ totū. gͦ male dicit lr̄a ꝙ iſti teſtes ſuffi ciēter nō ꝓbāt ītentōeꝫ abbatꝭ. Itē vr̄ tex. ꝯͣrius in. v̓. ſufficient̓. vbi dr̄ ꝙ ſufficiēter fuit ꝓbatū. nā de ſignificato hꝰ v̓bi ſufficiēter ē vt nihil aliud re ꝗ̄rat̉. vt noͣ. gl. ī. c. ſtatutū. de ℟p. li. vi. in pͥn. Itē ꝑ v̓ba īdirecta etiā enūciatiua actꝰ p̄teriti īduci tur teſtm̄. vt in. l. ex hac ſcriptura. ff. de dona. vbi dr̄ ꝙ ſi ꝗs dixit talē rē donauit ſempronio. ex hͦ ꝓbat̉ ꝙ voluit donare ſēpronio. vt capit ille vt le gatariꝰ. cū gͦ archip̄ſbyt̓ h̓ dic̄ ꝙ ſe ⁊ ſua ꝯtulerat monaſterio in pn̄tia teſtiū. hec v̓ba debēt ſuffice̓ ad eliciendam voluntatem ipſiꝰ ꝙ īdirecte volū erit monaſteriū he̓dē face̓. cuiꝰ ꝯͣriū īnuit iſte tex cū dicit ꝙ illi teſtes ſufficiēter nō ꝓbāt. So. ꝓpt̓ hec ⁊ multa alia ꝯͣria q̄ pn̄t fieri ad iſtam lr̄aꝫ. gl. hic multū īuoluūt ītellectū huiꝰ. c. ⁊ difficiliores ſunt glo. ⁊ magis ꝯͣrie qͣꝫ tex. Et hec difficultas oritur qꝛ varij ītellectꝰ pn̄t ex lr̄a elici. ⁊ gl. qn̄qꝫ fundat ſe ſuꝑ vno. ⁊ qn̄qꝫ ſuꝑ alio. ſed nō īſtādo ſuꝑ v̓bis glo. vt clare habeas maͣm hꝰ. c. ſcias ꝙ duo ſunt pͥncipales ītellectꝰ hꝰ. c. pͥmus ꝙ abbas fundauit ſe ſuꝑ illa cōfeſſione tāqͣꝫ ſuꝑ vltīa vo lūtate quaſi ꝑ illa v̓ba non poſſit teſtari voluerit īdirecte monaſteriū face̓ heredem. ⁊ ex hͦ capite obtinuit abbas. Hūc ītellectū ſentit aꝑte gl. iij. ⁊ fuit additō tꝑe Inno. facta. nā Inno. ſentit pͥmo hāc lecturā ⁊ ad tex. dū dic̄ ꝙ vehemēter teſtes admiiculabāt̉. rn̄det ꝙ huic p̄ſūptiōi ſtat̉ quaſi velit tex. ꝙ illa cōfeſſio aꝑte n̄ ꝓbabat volūtateꝫ vltimā ſeu teſtī factionē. ſed vehemēter p̄ſume bat̉ cui p̄ſumptiōi tāqͣꝫ violente ſtat̉ niſi ꝓbet̉ ꝯͣ rium. ⁊ iō onꝰ ꝓbādi ꝙ mente alienata dixit illa v̓ba īcūbit ep̄o. hāc etiam lec. ſequūt̉ h̓. Io. an. ⁊ Hoſti. ¶ Sꝫ ꝯͣ hāc lec. fortit̉ opponā v̓ba enūcia tiua ꝓlata ꝓpt̓ aliud n̄ īducūt diſpoſitōem. vt eſt tex. ī. c. ſi ꝓpterea. de p̓ui. li. vi. nā licꝫ ꝓpterea in ℟pto. de legatario īcidēt̓ aſſerat aliquem eē ex emptū ꝑ hec v̓ba enūciatīa n̄ ꝓbat̉ exemptio. ꝗa illa v̓ba n̄ ſūt ꝓlata p̓ncipal̓r ſuꝑ exēptiōe. ad idē l. nō nudis. ⁊. l. n̄ epl̓is. C. de ꝓba. vbi pꝫ ꝙ v̓ba q̄ enūciātur ad aliū finē dicūt̉ nuda. ita ꝙ n̄ ꝓbant enūciatū. ſed hic iſta v̓ba fuerunt ꝓlata propter aliud qꝛ archip̄ſbyter fuit reꝗſitus vtꝝ vellet fa cere teſtm̄. ⁊ ip̄e vt ſatiſfaceret reꝗſitōi dixit ꝙ n̄ poterat teſtari. qꝛ donauerat ſe ⁊ ſua moͣſterio ⁊ ſic hec v̓ba fuerūt īdirecte ꝓlata nō aīo ꝯdēdi teſtm̄. ſed aīo ſatiſfaciēdi requiſitōi. nec ob. l. ex hac ſcriptura. qꝛ ibi v̓ba enūciatiua fuerūt ꝓlata pͥncipal̓r ꝓpter ſe ⁊ non ꝓpter aliud. qꝛ ibi teſta tor dixit ſpōte ſciāt heredes mei ꝙ veſtes meas donaui libertis meis. ideo non īmerito inducūt legatum qd̓ nō fuit in caſu noſtro. ſed ſaluando premiſſum intellectū pōt dici ꝙ hec v̓ba enūcia tiua etiam propter aliud prolata inducunt diſpō ſitionem in diſpoſitis ad pias cauſus. ſed in alijs relictis hec verba non ſufficerent. vt in cōtraruis sͣ. formatis. ⁊ ſic reſtringas glo. iiij. ⁊ dictū Inn. hanc lecturam ad iſtum textum reperio Bar. ſenſiſſe aperte in. l. i. C. de ſa. ſanc. eccle. vbi for mat. q. nunquid per verba enunciatiua inciden ter prolata inducatur diſpoſitio ad piam cauſaꝫ ⁊ concludit primo ꝙ ſic. per iſtum tex. ſecundo quia in teſtamento militis ſufficiunt hec verba. ergo fortius ad piam cauſam. vt in. l. ex his v̓bis C. de teſta. mili. 3º. quia ex his verbis ſatis apꝑet conſenſus a iuregentium. al̓s enim in milite nō inducerent diſpoſitionem. ſed in diſpoſitione ad pias cauſas ſufficit ſolēnitas inriſgentium. vt noͣ. in dicta. l. i. ⁊ in. c. relatum. el. i. sͣ. ti. proximo. ⁊ hunc intellectum puto veriſſimum in ſe ⁊ eum notabis. ſed non conuenit littere. primo quia vt patet. in prin. c. abbas fundat ſe ſuper oblatione De ſuc. ab inte. ⁊ ſic ſuꝑ acta int̓ viuoſ gͦ nō poterat optiner̄ etiā plene ꝓbādo diſpoſitionē in vltīa volūtate quia ſnīa nō ꝯformis petitioni ē nulla. vt in. l. fi. C. de fideicōmiſſ. liber. ⁊ in. c. lꝫ. hely. de ſimo. ⁊ in. c. qͣ liter ⁊ qn̄. el. ij. de accu. Itē in dubio ſnīa recipit int̓p̄tationē vt ꝯueniat petitiōi qꝛ talia ſūt ſubie cta qualia p̄dicata. vt le. ⁊ noͣ. in. c. int̓ dilectos. de fi. inſtru. gͦ int̓p̄tādū ē ꝙ abbas hͦ optinuit nō vi gore vltīe volūtatꝭ. q̄ nō ꝯuenit petitiōi ſed vigo re oblatōnis ſuꝑ qua fūdabat̉ libellꝰ. Scd̓o. ob. huic intellectui in alio tex. iſte in eo ꝙ dicit ꝙ illi teſteſ nō ſufficiēt̓ ꝓbāt ītētiōeꝫ abbatꝭ. ſꝫ tāqͣꝫ vehemēt̓ adminiculātes aſſertiōeꝫ ip̄iꝰ plurimū adiuuabāt. q̄ v̓ba clare īnuūt ꝙ abbaſ n̄ obtinuit ex capite vltime volūtatis nec erat p̄ſūptio vio lenta qꝛ illa q̄ ſufficit ad ſnīaꝫ nō dr̄ admīculare vl̓ coadiuuare ſꝫ potiꝰ fūdare ⁊ ꝓbare. nā de ſi gnificato hꝰ v̓bi adminiculare ē. vt ꝑ ſe plene nō ꝓbet ſed adiuuet ad ꝓbationē ꝯplēdā. ¶ Item aſſertio abbatis erat ex oblatione. ⁊ h̓ papa dic̄ ꝙ iſti teſtes adiuuabāt aſſertionē ſuā ⁊ ſic indu cūtur ad ꝓbādū oblationē ⁊ non teſtamēti facti onē. ⁊ iō tenēdꝰ ē ſcd̓us ītellectꝰ. vt dicamꝰ ꝙ ab bas h̓ optinuit vigore oblationis quā ꝓbauit ꝑ vnū teſtē de viſu ⁊ ꝑ ꝯfeſſionē ip̄ius oblatiōis in extremis factā nā teſtis unꝰ deponēs de v̓itate actꝰ ⁊ duo deponētes ſuꝑ ip̄ius actus ꝯfeſſione. iūgūtur ad faciēdū plenā ꝓbationē. ut noͣ. in. c cū cāꝫ. de ꝓba. noͣ. Bar. ī. l. admonēdi. de iureiu. ⁊ ſi diceres ꝙ ꝯfeſſio ꝑ ſe ſola debuiſſet ſufficere ut ꝑ totū ti. de ꝯfeſſ. reꝑio qd̓ idē Bar. ſenſit ẜ ītellectū ad iſtū tex. ī. d. l. admonēdi. in xv. colū. dicēs ꝑ iſtū tex. ꝓbari ꝙ ꝑ unū teſtē de v̓itate et ꝑ ꝯfeſſionē factā ī abſentia ꝑtis ꝓbat̉ v̓itas actꝰ ⁊ ſic ſenſit ꝙ abbas hͦ obtinuit uigore oblationiſ ⁊ nō uigore ultime uolūtatis. ⁊ qͣꝫqͣꝫ dictū ſuuꝫ ſit noͣbile ⁊ mēti ꝯmendādū .ſ. ꝙ ꝯfeſſio facta in abn̄tia ꝑtis inducat ſemiplenā ꝓbationē tn̄ non ꝓbat̉ ꝑ iſtū tex. vn̄ nō uidet̉ Bar. pōderaſſe iſtā lr̄am q̄ aꝑte dicit ꝙ in pn̄tia ꝑtis archipreſbyt̉ confeſſus fuit ſe fuiſſe oblatū ⁊cͣ. ⁊ iō dic ꝙ iſta ꝯfeſſio ꝑ ſe nō plene ꝓbabat̉ qꝛ fuit īcident̓ facta ſcꝫ ad int̓rogationē alteriꝰ q̄rētis ſi vellet teſtari ⁊ iō iſte tex. h̓ dicit ꝙ iſti teſtes nō ſufficiēt̓ ꝓba bāt ſcꝫ oblationē. ſꝫ multū adiuuabāt intētiōeꝫ abbatꝭ fūdātis ſe ſuꝑ oblatione. vn̄ facit h̓ iſta cō feſſio ſemiplenā ꝓbationē. vt noͣ. ī. c. fi. de iureiu. fac̄. c. ſuꝑ eo. de teſti. ⁊ due ſemiplene tēdētes ad eūdē effectū iūgūt̉ ad faciendū plenā. vt noͣ. ī. d. c. fi. ⁊ in. d. l. admonēdi. Nec tex. ob. duꝫ dicit ꝙ ſufficiēter erat ꝓbatū. qꝛ verū ē ꝙ teſtes ſufficiēt̉ ꝓbabāt illā ꝯfeſſionē. ſed illa ꝯfeſſio tāqͣꝫ īcidēt̓ facta nō ꝓbabat plene oblationē ⁊ ſic dꝫ tex. re duci ad ꝯcordiā. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ. ſingularit̓ ꝙ ꝯfeſſio facta ꝓpt̓ alid̓. etiā in pn̄tia ꝑtis plene nō ꝓbat qd̓ tenebiſ ſꝑ mēti. ſꝫ huic intellectui ve hemēt̓ ob. hec lr̄a que in triplici loco vr̄ velle ꝙ illa v̓ba inducebāt vltīaꝫ volūtatē exp̄ſſe. vt pꝫ ibi velut vltimā expͥmens volūtatem. ⁊ ibi cū vl timā volūtatē exp̄ſſit. ⁊ ibi q̄ ſuꝑ vltima voluntate. ⁊ ſic nō īducebāt̉ illa v̓ba vt ꝯſeſſio. ⁊ hͦ mul tū faciūt ꝓ pͦ intellectu. ſꝫ tenēdo ẜm quē ſenſit hͨ gl. in. v̓. vnus ſolus. ⁊ Inno. in v̓. ꝓbationes. ⁊ ſe quit̉ ido. an̄. poſſumꝰ dice̓ ꝙ h̓ fit mētio de vltima volūtate nō ꝙ ꝑ eā fuerit inducta teſtamēti fa ctio. ſed capit̉ ꝓ finali aſſertione ip̄iꝰ archip̄ſb̓ri nā reꝗrūt in hac vltima volūtate .ſ. ꝙ ſe ⁊ ſua do naſſet monaſterio. vn̄ cū nūqͣꝫ poſt exp̄ſſerit cō trariū ſtādū ē huic finali aſſertioni cū dicto illiuſ teſtis. ⁊ ſic oportet aliquātulū īpropriare illa v̓ba vt vitent̉ maiores abſurditates. nec hͦ eſt nouuꝫ cū ſepe idē v̓bū r̄latū ad diuerſa ſignificat diuer ſa. vt vitent̉ alie abſurditates vt ē pulcher tex. in c. cū dilectus. de ꝯſue. facit. c. ab excōicato. cuꝫ ibi noͣ. de reſcrip. ⁊ ꝑ hͦ hr̄ clariſſime iutellectꝰ hꝰ c. ⁊ ad hos duos intellectus ſūt referēde ꝯͣricta tes q̄ eliciūt̉ ex glo. ¶ Sꝫ circa p̄dicta q̄rit̉ de q. quotidiana. Euidē in egritudine poſitꝰ ꝯdit teſtamētū in quo ꝯfeſſus ē. ſe abſtuliſſe ml̓ta bo na cuiuſdā eccl̓ie ⁊ mādauit certaꝫ qͣꝫtitatē in re cōpēſatione reſtitui demū ꝯualuit ⁊ negligit re ſtituere. Querit̉ nūꝗd poſſit cōpelli cū nō poſſit ꝓbari niſi ꝑ ꝯfeſſionē ſuā in teſtamēto factā. pe. in. l. gn̓alit̓. C. dē nō nu. pe. tenuit ꝙ ſic. qm̄ in vlti ma volūtate pōt ꝗs ꝯfiteri ⁊ alios conͣctꝰ face̓. vt in. d. l. he̓des palā. ⁊ in. d. c. qꝫ qͣꝫ. ⁊ hec ſūt irreuo cabilia. vt. sͣ. de ꝯfeſ. ꝑ to. ⁊ ī. l. ſicut. C. d̓ act. ⁊ ob. ſꝫ Bar. in. l. cū ꝗs. ī. §. codicill̓. ff. de le. iij. pꝰ qͦſdā doc tꝫ oppoſitū. nam vt ibi patꝫ talis ꝯfeſſio non ꝓbat niſi ſit iurata. Itē iura dicūt ꝙ talis ꝯfeſſio īducit fideicōmiſſū vel legatū. vt l. lutiꝰ. d̓ le. ij. ⁊ C. d̓ fal. cā adiec. legato. ꝑ totū. Itē ſi ꝯͣriū dice̓t̉ poſſꝫ pr̄ indirecte pͥuare filiū legitima ſua. qꝛ nō hr̄et niſi ꝯfiteri ſe debitorē plurimoꝝ qd̓ face̓ nō pōt vt noͣ. Spe. in ti. d̓ ꝯfeſ. in. §. nūc vidēdū. v̓. ſe quit̉. Ideo ꝯclude pꝰ eū āpliādo t̓minos qͣ. cū q̄ritur gnͣaliter nūquid v̓ba enūciatiua emiſſa in vltima volātate ꝓbēt ſeu inducant diſpoſitionē Aut enim v̓ba enūciatiua ꝓferūtur ꝓpter aliud aut principalit̓ ꝓpter ſe. primo caſu talia v̓ba ple ne non probāt nec etiā inducunt. vt patet in iſto tex. ⁊ iuribus. sͣ. alle. Scd̓o caſu aūt fuit adiectū iuramētū ⁊ probant vt in aucͣ. ꝙ obtinet. C. d̓ ꝓ batꝭ. ⁊ in corpore vn̄ ſumitur. ⁊ in aucͣ. d̓ iureiur. a mor. p̄ſti. ⁊ hoc ꝓcedit non ſolū quādo teſta tor expreſſe iurat. ſed etiā quādo dicit ſe iuraſſe ⁊ videtur velle tex. in dicta aucͣ. Aut ceſſat iura mentum ⁊ tunc ſi pars fuit p̄ſens vel notarius vel ordinarius recepit ꝯfeſſionē pro parte ⁊ tūc probat argu. hic in eo ꝙ ponderatur partis p̄ſen tia ⁊ probatur melius in. c. quāquā. preallega. Aut nemo recipit hanc ꝯfeſſionem ⁊ tunc talia verba non probant actum enūciatum. ſed indu cunt legatum ſeu heredis inſtitutionem ẜm qua litatem v̓borum. vt in. d. §. codicill̓. ⁊ alijs iuribꝰ ſuperius allega. Et ex his infertur ad deciſionē q. propoſite. vt non poſſit ille poſtquam conua luit compelli exquo non fecit ille iuramentum nec aliquis habens poteſtatem recepit confeſſi onē. ⁊ ideꝫ dic in eo qui confitetur in teſtamēto ſe vſurariū. ⁊ mādat certā quātitatē reſtitui. naꝫ alio nō īterueniēte ꝯpelli nō pōt ad reſtitutōem ⁊ idē dicēdū ī ſimilibꝰ qōibꝰ. In gl. ī. v̓. ꝯpelle̓ ī fi. noͣ gl. bn̄ ⁊ ꝓbat̉ ſatꝭ ī hͦ. c. iūcto. c. iudicas. iij. qͥ ix. furor gͦ ſemel accedēs p̄ſumit̉ adeē niſi ꝓbet̉ ꝯͣriū. Quid de alijs īfirmitatibꝰ vide qd̓ dixi ī c. cū īter canonicos. de elec. ⁊ ibi ꝑ doc. qͣlit̓ aūt ꝓ bet̉ furor ſeu mētis alienatō dic v̓bo ⁊ fcō. ꝓ hͦ. c legimꝰ. xciij. di. vbi dic̄ fatuꝰ fatua loꝗt̉. ad idē. l. ꝗdā cū ſua gl. ff. de ꝯdi. īſti. ⁊ vide gl. ī. c. ꝯſaldus xvij. q. ij. ¶ Quid aūt ſi vna ꝑs ꝓbat furorē ⁊ re liqua ſanā mētē q̄ ꝓbatio p̄ualet. vide qd̓ noͣ. ī. c. ſuꝑ hͦ. de renū. ⁊ ī. l. nec codicillos. C. de codicill̓. In gl. ī. v̓. ſuꝑ īpetitōe. noͣ. bn̄ gl. qꝛ nō ē in eo qd̓ limitat. ⁊ vide. c. eū ꝗ. d̓ p̄bē. li. vi. ⁊. c. i. de dolo ⁊ ꝯtu. ¶ In gl. fi. ibi niſi ꝑ vnū teſtē. ſꝫ tūc op. naꝫ vr̄ ꝙ ex qͦ abbas habuit vnū teſtē debuit ſibi de ferri iuramētū ī ſupplemētū ꝓbatōis. vt ī. c. fi. de iur̄iurꝭ. ſo. dicūt Goff. ⁊ Io. an. ꝙ reꝝ qͣꝫtitas diſ ſuaſit iuramētū deferri volūt dice̓ ꝙ vbi agit̉ de magno p̄iudicio ſeu de re valoris magni n̄ defer tur iuramētū ī ſupplemētū ꝓbatōis. alij alit̓. ſꝫ hͦ placet ad hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. d. c. fi. Et noͣ ex hac ſo. ꝙ etiā p̄lato ſuꝑ iure eccl̓ie n̄ defert̉ iuramētū ī de fectū ꝓbatōis cū qō ē multū p̄iudicialis. Et in fi. gl. noͣ gl. ꝙ lꝫ eccl̓ia ꝯꝑet̓ matri. n̄ tn̄ tenet̉ ſacer dos aliꝗd d̓ bonis ꝓpͥis relīq̄re eccl̓ie ꝓ hͦ. c. i. sͣ. e ¶ De ſepulturis. ℟ica. ¶ Supra viſū ē de ſucceſſiōibꝰ ex teſtō ⁊ ab īte ſtato q̄ capiūt effectū pꝰ mortē. vt ī. c. cū marthe de cele. miſ. vn̄ cū fuerit viſū de bonis defūctoꝝ Merito reſtabat vide̓ de ſepulturis ip̄oꝝ. nam oēs morimur ⁊ ſicut aqua dilabimur ſuꝑ terrā. 2º. regū. xiiij. c. ⁊ in. c. ī eccl̓iaſtico. xiij. q. ij. iō ⁊cͣ. Sꝫ q̄ro pꝰ Io. an. ꝗd ē ſepultura. dic̄ ꝙ ē locus cōcauꝰ qͦ ī eccleſiaſtico cimiterio corpꝰ catholici reꝗeſcit. pͥmū .ſ. ꝙ ſit locꝰ cōcauꝰ. ꝓbat̉ ī. c. pe. jͣ. e. ibi effodi ⁊cͣ. 2º. ꝙ ſit ī eccleſiaſtico cimiterio ꝓba tur ī. c. auꝝ. xij. q. ij. ⁊ ibi ꝓbat̉ etiā ꝙ defūctoruꝫ corpora ibi reꝗeſcūt. nā rōe ꝯſecͣtiōis loci n̄ pn̄t ita corpora vexari a ſpiritibꝰ īmūdis quēadmo dū ī alijs locis. hec .n. fuit rō p̓ncipalis. qͣre ſcm̄ fuit vt catholici ſepeliāt̉ ī cimiteriis eccl̓iaꝝ: ⁊ vi de bo. tex. cū gl. ī. c. cū grauia. xiij. q. ij. tertiū .ſ. ꝙ corpꝰ catholici ⁊cͣ. ꝓbat̉ ī. c. ſacris. jͣ. eo. cū ibi noͣ. nā is ꝗ nō ē catholicꝰ nō dꝫ ſepeliri ī eccl̓iaſtico cimiterio. ⁊ ſi de fcō fuit ſepl̓tꝰ dꝫ exhumari ⁊ ꝓ ijci. de qͦ ī. c. ſacris. ¶ Et ex his decidūt̉ due alie qōes. pͥª ē ꝗbꝰ ꝯcedēda ē ſepultura. ⁊ vt dixi re gulariter oībꝰ catholicis niſi ſpecifice reꝑiantur ꝓhibiti ad hͦ dcm̄. c. ī eccl̓iaſtico. ⁊ ī. c. q̄ſta. ea. cā ⁊. q. ⁊ gn̄aliter dici pōt ꝙ decedēs ī peccato mor tali nō dꝫ ſepeliri ī cimiterio eccl̓ie. vt noͣ. gl. ī. c. ij ⁊ ī. c. cū ad moͣſterium. de ſta. regu. fac̄ tex. cū gl. lxxxviij. di. in. c. fi. ⁊. xiij. q. ij. ꝓ obeuntibꝰ. ¶ 2 q. in quo loco debēt ſepeliri catholici. ⁊ vt patet ex p̄dictis dicēdū ē ꝙ ī eccl̓iaꝝ cimiteriis. an aūt intra eccleſiaꝫ poſſit aliquis ſepeliri. vide bo. tex cum glo. xiij. q. ij. in. c. nullus. ¶ Ultimo querit̉ vtrum cum luctu ⁊ planctu ſunt mortui ſepelien̄ di dicēdū ꝙ nō. ſed cum pſalmis ⁊ pſallentiū vo cibus. vt in. c. qui diuina. ⁊ in. c. quā p̄poſteꝝ. xiij q. ij. tamē ſi ex officio charitatis vel pietatis vel cauſa humanitatis emittunt̉ lachryme nō eſt a iure reprobatum. nam de pleriſqꝫ ſanctis legit̉ ꝙ lachrymas effunderunt in exeꝗis caroꝝ ami coꝝ. de qͦ vide tex. xiij. q. iij. in. §. hoc aūt cū. c. ſe. ſic legimꝰ ꝙ oēs filij iſrael planxerūt Moyſen ⁊ Iacob. vt in. c. qꝛ alij ea. cā ⁊. q. ſed nō ē multū lugēdū ne videāt̉ hoīes defice̓ in credulitate al teriꝰ vite. nā ē ſignū deſꝑatiōis. vt ī. d. c. ꝗ diuina ⁊ i. d. c. vbicūqꝫ. ⁊ ſic hēs ꝯtinuatōem ℟ce expe ditam. Os inſti tuta. ¶ Decedens īte ſtatus ſepelitur in ſe pulchro maiorum vel vbi eligitur ſepultura prochialis tamen eccle ſia habebit canonicam portionē eius qd̓ relinquit eccleſie ſepulture. h. d. ẜm veriorem ītellectum. ⁊ tria ſunt dicta ſecun dum ibi nulli. tertiū ibi ſed quia. ¶ Nota pͥmo vnam regulam ex pͥnci. c. ꝙ decedens inteſtatus ſeu non electa ſepultura debet ſepeliri in ſepul chro maiorum ſuoꝝ. ad idē. c. is qui eo. ti. li. vi. ⁊ hͦ fuit inductum exemplo patriarcharum. nam Abraam Iſaac ⁊ Iacob etiam in remotis exi ſtentes voluerūt ſepeliri in ſepulchro maiorum ſuoꝝ. ꝗd aūt ſi non habet ſepulchꝝ puta quia de nouo tranſtulit domicilium ad aliam ciuitatem dic ꝙ ſepeliendus eſt in eccleſia ꝑrochiali. vt in. c in noſtra. ⁊ in. c. ex parte. jͣ. eo. ⁊ in. d. c. is qui. Secūdo noͣ ibi maiorū. ꝙ maiorum noſtrorum actio debet eſſe noſtra inſtructio concor. c. ſigni ficaſti. de elec. ¶ No in. v̓. nulli. aliam regulam affirmatiuam ꝙ quiſqꝫ de nouo poteſt ſibi elige̓ ſepulturam ⁊ pretermitte̓ ſepulchrum maiorum ſuoꝝ ad inſtar xp̄i naͣm ſi voluiſſet ſepultus fuiſ ſet in ſepulchro maiorum ſuorum. tamen elegit ſepeliri in ſepulchro nouo Ioſeph. Et pondera v̓. elegit poſitum in tex. ſtat enim permiſſiue. ⁊ n̄ diſpoſitiue. nam xp̄us non diſpoſuit vt ibi ſepeli retur. ſed ꝑmittendo videtur elegiſſe. nam nihil fieri pōt ſine ꝑmiſſione diuina. omnia enim que fiunt facit ip̄e deꝰ. aut recto iudicio aut iſta fier ꝑmittit dicit tex. in. c. ni miꝝ. xxvi. q. v. ¶ Noͣ. 4º. ibi alienā ⁊ ibi ꝓpriam. ꝙ quis poteſt habere ꝓ priam ſepulturam. ⁊ intellige propriam reſpectu vſus. nam dn̄ium non pōt quis habere. quia res ſacre ⁊ religioſe non ſunt in dominio alicuius. vt in. l. in tm̄. §. ſacre. ff. de re. diui. facit. c. ratio. sͣ. de preben. ⁊ vtꝝ quis poteſt habere hoc ius in cimiterio eccleſie. vt eo inuito nullus alius ſepeli atur. facit iſte tex. ꝙ ſic. dum diſtinguit ꝓpriā ab aliena. ſed dicā latius in. c. pe. jͣ. eo. nam hn̄t laici hͦ ius vtendi potius ex tolerantia eccleſie qͣꝫ de De ſepulturis. iure ſcripto ſicut dicimꝰ ī iurepr̄onatꝰ. vt l. c. qm̄ de iurepa. Itē ex illo v̓bo alienā. noͣ. ꝙ quis pōt eligere alienā ſepulturā. hͦ intellige ꝯſentiēte pa trono vl̓ ratū hn̄te. vt ꝓbat exᵐ qd̓ ſcꝗt̉ in lr̄a. nā Ioſeph conſenſit vt xp̄us ſepeliret̉ in ſepulchro ſuo. ſꝫ aduerte qꝛ in caſu nr̄o qō ē magis dubia qꝛ illd̓ ſepulchꝝ erat iuris pͥuati. ſed ſepulchrum exn̄s in cimiterio eccl̓ie ē iuris publici. ⁊ publica nō pōt pͥuatꝰ ſibi appropͥare. vt in. d. c. rō. ⁊ iō eſt qō pulchra nūꝗd r̄ctor eccl̓ie poſſit īuito pr̄ono ſepulchri aliū ibi inferre. de quo dic vt dicā ī. d. c. pe. ¶ Noͣ in. v̓. ſꝫ qꝛ. ꝙ ſacerdos iuſte recipit mercedē diuinarū oꝑaꝝ dꝫ tn̄ reciꝑe rōne labo ris ⁊ nō diuinorū. vt noͣ. jͣ. de ſimo. c. nō ſatꝭ. ⁊ qͣſi ꝑ totū. ¶ Noͣ h̓ ẜm Abba. ꝙ vita laicoꝝ ē cleri cis paſſio. ſꝫ mors ē ꝯſolatio. ⁊ dic ꝙ vita laicoꝝ cenſetur paſſio ip̄is clericis ꝓpter labores quoſ ſuſtinēt in exhibitione ſacramētorū ⁊ aliorū di uinorū. nā hn̄t p̄dicare ⁊ orare ꝓ eis. vn̄ de his ſcribitur peccata populi ꝯmedēt ⁊cͣ. i. delebunt orando de pe. di. i. quē penitet. ⁊ i. q. i. dictū. ⁊ ī. c ip̄i ſacerdotes. mors enī dr̄ ſolatiū reſpectu ꝑce ptionis tꝑaliū. nā ⁊ patri loco ſolatij reſtituit̉ doſ filie p̄mortue. nā acerbū eēt ꝑdere filiā ⁊ ip̄iꝰ ſb̓ ſtantiā. vt in. l. mat̓ ff. de iur. do. vel pōt intelligi ꝙ legatū factū eccl̓ie ſepulture ē illi ſolatiū. vn̄ ec cleſia ꝑrochialis exquo habuit paſſionē in vita dꝫ hr̄e ꝑtē illiꝰ ꝯſolatiōis .ſ. legati. nā bn̄ficiū ē be niuola actio gaudiū tribuēs capiēti. vt in. c. i. qui mo. feu. amit. in li. feudoꝝ. ¶ Et ex hͦ ⁊ ex tex. hēs qͣre eccl̓ia ꝑrochialis hꝫ hāc portionē ab ec cleſia ſepulture. ⁊ licꝫ tex. dicat ſimpl̓r de eccl̓ia vbi ꝯſueuit celeſti pabulo refici. ītellige̓ tn̄ debes d̓ eccl̓ia ī qua ꝯſueuit iſte defūctꝰ audire diuina ⁊ reciꝑe eccl̓iaſtica ſacramēta. vt ē tex. ī. c. ij. d̓ ſe pul. li. vi. Et iō dubitat̉ ꝗd ſi ī vna eccl̓ia audiuiſ diuina ⁊ in alia accipit eccl̓iaſtica ſacramēta ⁊ in tellige qn̄ iuridice hͦ fecit. dic ꝙ int̓ iſtas eccl̓ias dꝫ fieri diuiſio iſtiꝰ portionis ꝑ rōnes huiꝰ lr̄e. ar illiꝰ. c. ij. de quo ꝑ Inno. ī. c. de his. jͣ. e. ¶ In gl. i. in fi. ſꝫ hͨ glo. nō aꝑit ītellectū vbi ſepeliēdi ſunt forēſes ⁊ ꝑegrini. ſꝫ hāc. q. gl. ſenſit in. c. in nr̄a. jͣ. eo. ti. in v̓. ⁊ niſi. ⁊ ibi tꝫ ꝙ debēt ſepeliri apud ec cleſiā maiorē. Idē tꝫ Inno. h̓ ꝓ hac op. facit. c. vbicūqꝫ tēpoꝝ. xiij. q. ij. ⁊. c. officiū. de of archip̄ſ. nā eccl̓ia cathedralis admīſtrat talibꝰ ſacramēta Archi. in. c. i. jͣ. eo. ti. li. vi. late ꝓſeꝗt̓ ⁊ ꝯcludit ꝙ debēt ſepeliri apd̓ eccl̓iaꝫ ꝑrochialē vbi d̓cedūt ꝑ. c. i. xvi. q. i. ⁊. xiij. q. i. c. i nec ob. ẜm eū. c. offm̄. qꝛ loꝗt̉ de adminiſtratiōe ſacramētoꝝ ⁊ nō d̓ ſepul tura. do. meꝰ do. Car. tꝫ h̓ pͥmā opi. mouet̉ qꝛ trā ſeūtes ⁊ ꝑegrini nō pn̄t dici d̓ ꝑrochia alicuiꝰ. vn̄ eccl̓ia cathedralis q̄ ꝑ totā dioceſim hꝫ ptātē dꝫ iſtos ad ſepulturā reciꝑe. do. An. latiꝰ diſtinguē do dicit ꝙ aūt iſte ꝗ morit̉ ē religioſus ⁊ dꝫ ſepe liri in mōaſterio ſui ordinis. vt ī. c. i. p̄all̓ xvi. q. i. hͦ dcm̄ forte n̄ ē verū. qꝛ illd̓. c. loꝗt̉ qn̄ religioſus declinauit ad certū monaſteriū ⁊ ibi mortuꝰ eſt ſi aūt moriat̉ exͣ mōaſteriū nō video rōnē diuer ſitatis int̓ eū ⁊ clericū ſecularē ⁊ laicū qͣꝫqͣꝫ ip̄e di cat ꝙ clericꝰ ſecularis peregrinꝰ dꝫ ſepeliri apd̓ eccl̓iam cathedralē. nā religioſi ⁊ clerici ſecula res exquo ī loco nō hn̄t ꝓpͥas eccl̓ias cēſent̉ iur̄ laicoꝝ quo ad ſacramēta recipiēda. vn̄ ſicut ī lai cis dr̄ ita ⁊ ī iſtis puto dicēdū. ꝓ hͦ. c. ⁊ hͦ attēdē dū d̓ ꝯſe. di. i. vbi dr̄ ꝙ oēs clerici exn̄tes īfra pro chiā certā debēt ibi ꝯueniri ad audiēdū diuina vna cū laicis ꝑrochialibꝰ. ⁊ olim cū monachi nō eēt clerici oīa ſacramēta recipiebant ab eccl̓ia prochiali ⁊ ibi faciebāt oblatōes. xvi. q. i. ī. c. alia ⁊ ſic ītelligo dcm̄. c. i. xvj. q. i. ī ſuo caſu. ⁊ pro hoc c. fi. jͣ. eo. ti. lib. vi. vbi tex. īnuit ꝙ ſi religioſus de cedit exͣ monaſteriū nec pōt ꝯgrue ad mōaſteriū ſuū deferri pōt ſibi elige̓ ſepulturā ſicut laicus. In laicis aūt dicit ip̄e ꝙ aut traxerūt morā ī pro chia vel venerunt animo ibi trahendi moraꝫ ad aliqd̓ tēpus vt ſūt ſcholares ⁊ tunc ſepeliēdi ſūt̉ ī eccl̓ia ꝑrochiali ī qua d̓cedūt. ꝗa illa dr̄ eoꝝ ec cleſia ꝑrochialis. ⁊ hͦ placꝫ ꝑ noͣ. ī. c. oīs. vtriuſqꝫ ſexus. de pe. ⁊ remiſſ. ⁊ ī cle. i. d̓ pͥuile. ⁊ ibi ꝑ glo. Aut n̄ traxerūt ibi moraꝫ nec venerūt eo aīo vt puta qꝛ ſūt trāſeūtes ⁊ tꝫ ꝙ in eccl̓ia cathedrali ſūt ſepeliēdi. dicit tamen ꝙ ſi receperūt ſacramē ta a p̄ſb̓ro ꝑrochiali vidēt̉ tacite ibi elegiſſe ſepul turam. hoc dcm̄ cum reuerētia non fuit bn̄ pon deratū. nā ſi poterant reciꝑe ſacramēta a p̄ſb̓ro prochiali cēfenda eſt illa eccl̓ia ꝑrochialis trāſeū tium. ⁊ ſic erit idē dicēdum in iure funerandi cū oīa iſta ſint de iure ꝑrochiali. ſatis dubitari pōt d̓ iſta. q. iudicio meo. qꝛ iura vario modo loquū tur ſed occurrit mihi tex. optimꝰ in. c. i. d̓ cele. miſ vbi vr̄ velle ꝙ ſacerdos ꝑrochialis pōt admini ſtrare ſacramēta ꝑegrinis ⁊ trāſeūtibꝰ ꝑ ſuā pro chiā in caſu neceſſitatis. Itē eadē rō dꝫ eē in ꝑte quo ad ꝑtē que ē in toto quo ad totum. vt in. c. paſtoralis. in. §. item cum totum. de offi. dele. ⁊ in l. q̄ de tota. ff. d̓ rei vendi. quēadmodum ergo ra tione totius dioceſis vult ep̄us ſibi vendicare poteſtatē in iſtū ꝑegrinum eodem modo debet ſacerdos parrochialis poſſe reſpectu ſue parro chie. nam ep̄us nō hꝫ ptātem in peregrinū ſicut nec p̄ſb̓r parrochialis. vt in. d. c. oīs. exquo ergo iſte h̓ nō hꝫ ſuꝑiorē dꝫ in diuinis recognoſce̓ ec cleſiam ꝑrochialē vbi decedit. nā ad hoc habuit cimiteriū diſtinctum ⁊ parrochiā diſtinctā. xiij. q. i. c. i. optime facit etiā. c. paſtoralis. de his que fiunt a p̄la. vbi patꝫ ꝙ eccl̓ia ꝑrochialis fundat intētionē ſuam ſuꝑ omnibus obuētōibus ſpiri tualibꝰ ꝓueniētibꝰ īfra ꝑrochiā. ⁊ ad. c. vbicūqꝫ. rn̄deo vt ibi noͣ. glo. ¶ In gl. ī v̓. pr̄iarchaꝝ ī fi. ſꝫ h̓ cadit notabil̓. q. pone ꝙ pat̓ ⁊ auus alicuius ſūt ſepulti apd̓ fratres p̄dicatoreſ. maiores vero vt abanus tritanꝰ ⁊ ſuperiores ſūt ſepulti in ec cleſia parrochiali iſte nūc deceſſit non electa ſe pultura quia forte impubes vel ſine teſtamēto deceſſit. querit̉ vbi dꝫ ſepeliri. pro eccl̓ia parro chiali facit iſte tex. dū dicit ꝙ ī ſepulchro maioꝝ nā maioꝝ appellatō ſtricte ⁊ ꝓpͥe ſūpta ꝯp̄hēdit ſuꝑiores tantum vltra tritauum. vt ī. l. iuriſcon ſultꝰ. §. parētes. ff. de gradi. ⁊ ī. l. q̄qꝫ. §. parentes ff. de in ius voca. ⁊ vtrobiqꝫ noͣ. Itē ꝓ eccl̓ia pro chiali ſunt duo iura vl̓ duo vincula .ſ. ius ꝑrochi ale ⁊ ſepulture maioꝝ. ꝯͣriū determinat Oldra. cōſi .xxv. adducit plura ⁊ īter cetera mouet̉ his rōnibus. ſicut domiciliū eſt īter viuos. ita ius ſe pulture eſt inter mortuos. ſed ꝗs cōſeꝗt̉ originē ſeu domiciliū pr̄is ⁊ aui ⁊ nō ſuꝑioꝝ. vt noͣ. in. l. aſſumptio. ff. ad munici. ⁊. in. c. fi. jͣ. de pro. gͦ ideꝫ dicēdum in iure ſepulture. Itē ⁊ 2º. vnio ſepul ture ꝓcedit ex quadā caritate ⁊ mutua dilatiōe ꝯco q̄ fuit int̓ viuos. vt colligit̉. xiij. q. i. c. i. ⁊ ſe. ſꝫ ma ior ē caritas ſeu dilatio īter filiū ⁊ pr̄em ⁊ auum qͣꝫ inter eū ⁊ ſuꝑiores cum illi ſint remotiores in gradu. gͦ potiꝰ dꝫ ſepeliri in ſepulchro pr̄is ⁊ aui qͣꝫ alioꝝ maioꝝ. Sed ꝯͣ hāc determinatōem re perio glo. qͣſi exp̄ſſaꝫ. in. c. is qui eo. ti. li. vi. q̄ dic̄ ꝙ ſi in vna eccl̓ia ē ſepultus pr̄. ⁊ in alia reliꝗ ma iores ſepeliēdus eſt iſte in ſepulchro maiorum ⁊ qͣꝫqͣꝫ rōnes. Oldra. multū vrgeāt. tn̄ tex. ī. c. ij. ⁊ iij. eo. ti. li. vi. multū facit ꝓ opi. glo. dum pōderat ſepulchꝝ maioruꝫ ab antiqͦ. ⁊ bis exprimit illud v̓buꝫ ab antiquo. ⁊ Io. an. ibi in nouella querit quid ſi pr̄ auus ⁊ abauꝰ ſunt ſepulti ī diuerẜ ec cleſiis vbi dꝫ ſepeliri. ⁊ dic̄ de cōſuetudine ẜuari vt ſepeliat̉ ī ſepulchro pr̄is. ꝗdā tn̄ dixerūt ꝙ im mo ī eccl̓ia ꝑrochiali. qꝛ defic̄ hͦ cāu ſepulchꝝ ma iorū. ad hͦ. c. ī nr̄a. jͣ. eo. mihi aūt placet multuꝫ. vt ſepeliat̉ quis ī ſepulchro pr̄no niſi ſerioſe elegit ſibi ſepulturā. nā ita diſpoſuerūt iſti patriarche qͦrū actio ē nr̄a īſtructio. ſꝫ ſi pr̄ fuiſſet alibi ſepl̓ tus p̄ter ꝓpoſitū ſuū puta qꝛ nō potuit ſepeliri in ſepulchro maioꝝ ꝓpt̓ īpoſſibilitatē fcī vel iuris. tūc ꝓcedit alia opinio. ⁊ ad illa iura q̄ pōderant ſepulchꝝ maioꝝ ab antiquo. rn̄derem ꝙ fit illa pōderatio qͦ ad excludendam eccl̓iaꝫ ꝑrochialē nō reſpectu ſepulchri pr̄ni. nam ſepultura pr̄na p̄ oībus ponderat̉. vt noͣ. jͣ. eo. c. fraternitatē. In glo. in. v̓. iudicij. in fi. noͣ bn̄ glo. q̄ quotidie allega tur. vult enī ꝙ canonica portio debeat̉ eccl̓ie pro chiali ſolū de relicto facto eccl̓ie ſepulture. Ho. tꝫ ꝯͣriū. vt de oībus relictis ꝗbuſcūqꝫ eccl̓iis factꝭ ⁊ in quacūqꝫ re ſiue mobili ſiue īmobili debeat portio eccl̓ie ꝑrochiali mouet̉ ꝑ iſtuꝫ tex. ꝗ loꝗt̉ ibi gn̓ͣaliter iudicii ſui. ⁊ exponit ip̄e iudicii ſui. i. relicti ꝓ aīa ſua facti. ⁊ cū eo ꝯcurrūt Pe. ⁊ Egi ſꝫ cū hac glo. ꝯcurrit Inno. ī. c. ꝓxi. Abb hic ⁊ glo. ī. c. cū ſuꝑ. ⁊ ī. c. certificari. jͣ. eo. ⁊ Io. an. ī gl. ſua in cle. dudū. eo. ti. in. v̓. qͣrtā vbi dicit fratres mēdicātes non teneri ad quartam ſi teſtator nō fuit ſepultus apud eos. ⁊ hec opi. vr̄ cōior ⁊ veri or. nam ſi iſte fuiſſet ſepultus in eccleſia ꝑrochia li alie eccl̓ie legatarie nihil ſoluerēt. vt h̓. gͦ ex ele ctione ſepulture non debent iſte eccl̓ie p̄grauari exquo apud eas teſtator non fuit ſepultuſ. ſatis enī eſt ꝙ ꝯcurrit cum eccl̓ia ſepulture. ⁊ hͦ vr̄ de mēte huius lr̄e. ⁊ vide ꝑ archi. ī. c. ij. e. ti. li. vi. Exͣ glo. q̄rit̉ nūquid hec portio debet̉ eccl̓ie pro chiali de relictis iur̄ inſtitutōis. ꝗd ā voluerūt ꝙ nō. ſed ſolum de legatꝭ. ꝑ. c. requiſiſti. sͣ. de teſta. Io. an. tenet hͦ contrarium per tex. iſtum qui ge neraliter dicit tertiam parteꝫ ſui iudicii. ⁊cͣ. ad idē c. ſequens ⁊ melius. c. cum ſuper. jͣ. eo. ⁊ in. d. cle. dudum. ⁊ hͦ teneas intellige tamen niſi ſit dona tum inter viuos. quia de huiuſmodi non videt̉ quarta. vt vult hic gl. ⁊ Hoſti. ⁊ glo. in. c. i. de ſta. re. dixi pl̓e. ī. c. reꝗſiſti. de teſta. alie. gl. ſūt faciles ElaTUM mnoneriuꝫ medie Qui cōuertit̉ ad tenet̉ relique eccl̓ie prochiali. hͦ dic̄. cōis diuiſio tatem bonoruꝫ que ꝓ aīa ſua diſpoſuit NNo pͦ ibi ſiue in morte ſiue in vita. ꝙ ꝗs pōt ad moͣſteriū cōuerti nudum in vita. ſed etiam in morte. ⁊ ſi volumus intelligere ꝓut intelligit gl. ij. ꝙ in vita dicitur quātū ad caſuꝫ hꝰ. c. qn̄ hͦ fac̄ in egritudine in qua deceſſit eēt tex. h̓ pro iſtis ꝗ diſponūt vt pꝰ mortem ſuam induāt̉ certo habi tu religionis ⁊ ſepeliātur ī illa religiōe nō tn̄ pu to ꝙ iſti ꝑ hͦ ſint religioſi. nā monachatꝰ diſſolui tur morte. ī. c. fi. jͣ. eo. li. vi. iō nō pōt ꝗs eē mona chus poſt mortem. eſt enī ꝓpͥe monachatꝰ qͦddā votū ꝑ qd̓ nō īpͥmit̉ caracter aīe. ꝓdeſt gͦ aſſum ptio talis habitus poſt mortem quo ad deuotio nem quandam. ¶ Nota ſecundo ibi omnium rerum ⁊cͣ. ꝙ de omnibꝰ bōnis cuiuſcūqꝫ qͣlitatis ſint relictis eccleſie ſepulture debetur portio ec cleſie ꝑrochiali. ⁊ ſic nō ſolū de candel̓ ⁊ funerali bus. ſed d̓ oībus obueniētibꝰ eccl̓ie ſepulture ꝓ aīa defuncti. ad hͦ dicta cle. dudū. ⁊ quod ibi noͣ. glo. ¶ Nota tertio ibi decreuerit diſponere. nā per hec verba generalia infertur ad id qd̓ dixi ī c. precedenti. vt quocunqꝫ titulo aliquid relinqͣt̉ eccleſie ſepulture debetur portio eccleſie ꝑrochi ali. nam verbum diſponere eſt multum latum. Ultīo noͣ ꝙ iſta portio non debet̉ ep̄o. ſed eccl̓ie prochiali qd̓ clarius ꝓbat̉. jͣ. eo. c. in nr̄a. ⁊. c. ij. e. ti. li. vi. Sed ꝯͣ hͦ facit. c. officij. ⁊. c. requiſiſti. sͣ. de teſta. in quibꝰ hec portio debetur epiſcopo. So. quidam dixerunt in hͦ ſtandum cōſuetudini. ſed cōiter tenetur ꝙ hec portio debetur eccleſie pro chiali. ſed epiſcopꝰ habebit portionem ſuam ab vtraqꝫ eccleſia. ſi iſte eccleſie non ſunt exempte ⁊ ſic ꝓcedūt contraria. ſi vero altera eccleſia eēt in aliena dioceſi. tunc quilibet ep̄s habebit por tionem ſuam ab eccleſia ſibi ſubiecta. Et ex hoc dicto noͣ bene ꝙ epiſcopo debetur portio etiam de portione quam capit eccleſia ꝑrochialis ab ec cleſia ſepulture. ⁊ idem tenui poſt Fe. in. c. fi. sͣ. d̓ teſta. ꝓ hͦ. c. cōquerente. sͣ. de offi. ordi. vbi dicit̉ quartam deberi ep̄o de oībus funeralibꝰ .i. ꝓue nientibus occaſione funeris. Et noͣ ex primo lo co dictis ꝙ valet conſuetudo ꝙ portio debita ec cleſie ꝑrochiali debeatur ep̄o. ⁊ nimiꝝ. nam ſic̄ eccleſia ꝑrochialis poteſt preſcribere quartaꝫ ꝯͣ ep̄m. vt in. c. de quarta. de preſcrip. ita ep̄us ꝯtra eccleſiam ꝑrochialē. ¶ Sed q̄ritur de alia pul chra queſtione nunquid eccleſie ꝑrochiali debe atur quarta de oblatis pro alijs ſacramentis Inno. tenet hic ꝙ ſic. qꝛ eadem ratio eſt dignus enim ē oꝑarius mercede ⁊c̄. vt noͣ. sͣ. c. ꝓx. Et ex hͦ noͣ. ſingularit̓ ꝙ oblationes q̄ fiunt occaſione ſacramētoꝝ ꝑceptoꝝ ī alia eccl̓ia cedūt illi eccle ſie. ſꝫ qͣrta debet̉ eccl̓ie ꝑrochiali. ſꝫ dubito an hͦ dictū ſit veꝝ qm̄ nullo iure ꝓbat̉ ⁊ intellige qn̄ ſacramēta licite ſūt ꝑcepta ī alia eccl̓ia. puta ꝓpt̓ neceſſitatē vl̓ iuit ad aliā eccl̓iam maiorē vel ad fratres mēdicātes ꝗ ſūt pͥuilegiati reſpectu ſacra mēti penitētie. nā iſta iura ſolū loquūt̉ de relictiſ factis in morte ⁊ nō de oblatꝭ. int̓ viuos. ⁊ fac̄it. c. de his. jͣ. eo. pͥmū tn̄ dcm̄ vident̉ cōit̓ approbare doc. ſimpl̓r illd̓ referētes. ¶ In gl. ij. in fi. noͣ gl. ꝓ intellectu iſtiꝰ. c. ⁊. c. de his. jͣ. eo. vt dicamꝰ ꝙ d̓ bonis īgrediētꝭ. religionē ī ſanitate nihil debeat̉ eccleſie ꝑrochiali. ſed ſi ītrauit in egritudine in qua deceſſit debet̉ portio ⁊ ita intelligat̉ iſte tex. qͣꝫuis. Inn. h̓ ⁊ ī. c. de his. multū variauerit dicē do int̓ cetera ꝙ ſi īgredit̉ religionē ⁊ ſit ibi ꝓfeſ ſus. tūc debet̉ portio eccl̓ie ꝑrochiali de bōis ſuiſ q̄ acꝗrūt̉ monaſterio. rō qꝛ tūc mori fingit̉. xix q. ij. qꝛ. ⁊ xvi. q. i. placuit. ⁊ ſi aliꝗd relinq̄ret mōa ſterio ꝓ aīa ⁊ aliꝗd donaret ꝓ ſua ſuſtētatiōe tūc nō deberet̉ portio niſi de relicto ꝓ aīa. Opi. tn̄ glo. coīt̓ approbat̉. ⁊ vr̄ probari in. d. c. de his. qd̓ mihi placꝫ. nā iura loquūt̉ de relictꝭ occaſione ſe pulture. Itē de morte naͣli. ſed intrās religioneꝫ naͣlit̓ nō morit̉ īmo retinet cognatōeꝫ ⁊ ſuccedit parētibus vt in. l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊ ſi mutaret iſte domiciliū nō tenet̉ dare aliꝗd eccle ſie ꝑrochiali gͦ nec īgrediēdo mōaſteriū cū ſolū hēat domiciliū in mōaſterio. vt noͣ. Inno. in. c. ex ore. de p̓uile. dixi ī. c. dilectꝰ. de reſcrip. ¶ In gͣl. iij. ibi reliq̄rit pauꝑibꝰ ⁊cͣ. noͣ bn̄ glo. ꝙ de relicto facto pauꝑibus n̄ debet̉ portio ⁊ reſpectu eccl̓ie ꝑrochial̓ nō ē dubiū tenēdo opi. quā tenui in. c. p̄cedēti videlꝫ ꝙ eccl̓ie ꝑrochiali debet̉ portō ſo lū de relicto facto eccl̓ie ſepulture. ſed tūc puto hāc glo. ꝓcede̓ etꝭ in portōe q̄ debet̉ ep̄o. nā ſibi debet̉ ſolū de relicto facto eccl̓ie ⁊ piis locis vt ī. c. reꝗſiſti. de teſta. gͦ nō de relicto. ꝑſonali maxīe facto pauꝑibꝰ. ꝓ hͦ. c. reꝗſiſti. in fi. p̄alle. ſꝫ Io. an in c. dudū. de ꝯuer. ꝯiu. limitat hāc glo. niſi reli ctū fuerit ſcm̄ pauꝑibꝰ certi loci. qꝛ relictū vr̄ tūc factū intuitu loci. ꝓ hͦ. l. annua. in fi. ff. de ānu. le. ⁊ in. d. c. reꝗſiſti. tūc enī ꝑ oīa ꝓcedēdū ac ſi reli ctuꝫ fuiſſet factū pio loco ⁊ vide ad p̄dicta. l. nul li. ⁊. l. ſi ꝗs ad declinādā. C. de epiſ. ⁊ cle. vbi hēt̉ ꝙ etiā ſi ep̄s exeꝗt̓ relictū ſcm̄ pauꝑibꝰ nihil tn̄ ſibi dꝫ retine̓. rōnē potes collige̓ ex his q̄ dixi ī c officij. sͣ de teſta. Raternitatem Hoc. c. hodie recipit det̓mīatiōem ſeu ẜm alios correctionē. ꝑ. c. ij e. ti. li. vi vbi hr̄ ꝙ ꝗs pōt relinquēdo ſepulturam ſuā antiquā eligere ſepulturam in loco minus religioſo ſꝫ ſaluando iſtū tex. quātū fieri pōt. ſūmo ſic. Ubi ꝗs ſepul chro maiorum relicto eligit ſepulchrum in loco minus religioſo dolo inductus ſeu ex cōtemptu ſeu non dimiſſa eccl̓ie ſue canonica portione ex preſſe vl̓ tacite nō tꝫ electio. ⁊ ſūt tres ꝑtes. In pͥ ma pōit ius. In ſcd̓a narrat factū. In 3ª ꝯcludit ſcd̓a ibi vn̄. t̓tia ibi quo circa. ¶ Noͣ ꝙ in eccle ſiis ⁊ monaſteriis in ꝗbus ſūt inſtitute ꝑſone re ligioſe pōt ꝗs elige̓ ſepulturā ⁊ qd̓ plꝰ eſt vident̉ illa loca hr̄e cimiteria ab antiquo. ſꝫ ego nō me mini vnqͣꝫ aliquā ꝯſtōnē legiſſe ī qͣ caueat̉ ꝙ mo naſteria habeant d̓ iure cimiterium niſi ꝓ ſuis vt in. c. i. xvj. q. i. Itē Inno. in. c. i. sͣ. eo. tꝫ ꝙ d̓ iur̄ cōi ille dūtaxat eccl̓ie hn̄t cimiterium ⁊ ius ſune randi que hn̄t populū. ⁊ idē noͣ. glo. in cle. dudū de ſepul. ⁊ Archi. in. c. j. e. ti. li. vi. ⁊ vr̄ ꝓbare iudi cio meo. in. c. i. xiij. q. i. vn̄ intelligo iſtū tex. aut in monaſteriis hn̄tibus populum aūt in hn̄tibꝰ ex p̓uilegio ſicut hn̄t hodie coīt̓ fr̄es mēdicātes. vt in. d. cle. dudū. ⁊ quis poſſit dare pͥuilegiū hͦ dicā jͣ. eo. certificari. ¶ Noͣ ſcd̓o ibi aliorūqꝫ parētū ꝙ v̓. parētū qn̄qꝫ verificat̉ in ꝯſanguineis colla teralibus. ⁊ in hoc credo ꝙ alludat vulgari ali cuiꝰ loci in quo ꝯſanguinei vulgarit̓ appellantur parētes ſꝫ ꝓprie parētes ſūt aſcēdētes. vt in. l. iu riſcōſultus. § parētes. ff. de gradibꝰ. ¶ Nōͣ t̓tio ꝙ fidelis non pōt elige̓ ſepulturā in loco p̓uato vn̄ talis volūtas ē ſpernēda ⁊ ī hͦ noͣ iſtū tex. ¶ Ultimo noͣ ꝙ corpꝰ defūcti pōt largo mō vēdica ri ab eccl̓ia. vbi de iure debebat ſepeliri ⁊ reſtitu endum ē corpus cū oībus oblationibꝰ ibi factis vt h̓ in fi. ⁊ in. c. in nr̄a. jͣ. eo. ti. ¶ In glo in. v̓. ſre quētia. ibi ꝙ frequētes ⁊cͣ. ⁊ ꝓhͦ vide tex. cū glo. in. c. cum grauia. xiij. q. ij. ⁊ ob cautum ē. vt ꝗs eli gat ſepulturā in loco vbi frequētiꝰ celebrāt̉ diui na officia. ex his enī locus dr̄ magis religioſus. Itē fiūt ibi frequētiꝰ orōnes ꝓ ibidem defūctꝭ. ⁊ ob hoc glo. in v̓. frequentius. format. q. nūꝗd va leat tm̄ gnͣalis oratio q̄ fit ꝓ oībus defūctis ſicut illa q̄ fit ſpālit̓ ꝓ aliꝗbus defūctis. ⁊ glo. vr̄ dubi tare ⁊ magis declinare in ꝑtē. vt eqͣlit̓ ſuffragia ꝓſint. ſꝫ honor vr̄ deferri illis ꝓ ꝗbꝰ ſpālit̓ orat̉. Io. an. hic dicit ꝙ aūt ꝯſideramꝰ effectum ſuffra giorū reſpectu charitatiſ ⁊ tūc ita ꝓſūt gn̓alit̓ ſuf fragia facta ſicut ſpālit̓. qꝛ charitas nō diminuit̉ īmo ſparſa ampliat̉. ⁊ intellige dcm̄ ſuuꝫ de cha ritate exn̄te in oratore ſeu alia ſuffragia faciente ſꝫ reſpectu defūctorū ꝓ ꝗbus fiūt illi magis ꝓſūt qui eſt in maiori charitate cum magis delectet̉ ex bonis operibus ⁊ ſuffragiis per proximum factis. Aut conſiderantur ſuffragia facta reſpe ctu ſatiſfactionis ⁊ tunc magis proſunt his pro quibꝰ ſpāliter fiunt qͣꝫ ſi gn̓aliter. ratio quia ha bent efficaciam finitam ⁊ ex diuina iuſticia di ſtribuuntur in illos pro quibus fiunt ergo tan tominuſ operantur quāto pro pluribus fiūt. ar. in. c. cum M. de conſti. ⁊ hanc ſnīam videt̉ ſeꝗ beatus Tho. quarto ſnīarū. di. xl. q. ij. arti. ſcd̓o ⁊ Cal. h̓. dicit tn̄ beatꝰ Tho. noͣbile v̓bum ſcꝫ cre dendum eē ꝙ ſi illi pro quibus fiunt nō indigēt ꝙ proſunt alijs ⁊ vide glo. nota. in. Ale. ſicut. xxiij. q. iiij. que vult ꝙ ſi oratio ē facta pro alio ⁊ illi nō ꝓdeſt ſaltem ꝓdeſt faciēti. ⁊ īduc̄ ibi pſal miſtā oratio mea in ſinu meo ꝯuertet̉. ⁊ ad. c. nō mediocriter. de ꝯſe. di. v. ℟n̄de. vt ibi noͣ. In gl. in. v̓. nō nouā. in fi. hodie dicēdū vt habet̉ ī. c. ij. e ti. li. vi. vbi approbat̉ 2ª opi. hic poſita in glo. vt licitū ſit elige̓ ſepulturam. etiam in loco minꝰ re ligioſo. ſed ſi volumꝰ iſtum tex. ſaluare vt nō ſit correctus poſſemus dicere ꝙ in loco minus reli gioſo ſeu in eccl̓ia nō habente cimiteriuꝫ nō licꝫ eligere ſepulturam. quia eſt contra inſtitutioneꝫ ſanctorum patrū cum corpora fidelium debent requieſcere in cimiteriis eccleſiarum. xij. q. ij. c. aurum. ⁊ xiij. q. i. c. i. ¶ Item poteſt procede̓ iſte tex. quando dolo fuit īductus vel ex cōtemptu eligit ſepulturam in loco minus religioſo. c. i. eo ti. li. vi. vel qn̄ nō ſoluit̉ portio eccleſie ꝑrochiali A T HiS qͣ decedit ſe ⁊ ſua oſeri Ii ꝗs in egritudine de moͣſterio eccl̓ia ꝑrochialis habet inde canonicā portionem. ſecus ſi in ſanitate. 2ª ibi ſi vero. ¶ Nō pͦ quē poſſe īgredi religionem tꝑe egritudinis. īfirmitas gͦ corporis nō viciat religi onis īgreſſuꝫ cū ip̄iꝰ validitas depēdeat a ſanita te mentis ⁊ nō corporis. ad idē. c. porrectū de re gula. ¶ Noͣ h̓ ar. ſingulare a ꝯͣrio ſenſu ꝙ ſi pro chianus electa alibi ſepultura tacite vel exp̄ſſe aliꝗd reliꝗt eccleſie ꝑrochiali tenet̉ talis eccleſia illud relictū ꝯputare ī ſortē ⁊ in canonicā portio nē. ſic̄ dicimꝰ ī filio ꝗ ꝯputat ſibi ī legitima ꝗcꝗd a pr̄e relictū ē. vt in. l. omnimō. ⁊ in. l. ſcīmus. C. d̓ inoffi. teſta. al̓s fruſtra pōderaret̉ h̓ ꝙ nihil fu crat relictū eccl̓ie ꝑrochiali. licꝫ aliud ſit ī ep̄o. c. officij. de teſta. ¶ Nec ob. ſi dice̓s h̓ cōiungi ep̄ꝫ ⁊ eccl̓iaꝫ ꝑrochialē. qm̄ de ep̄o fuit īcident̓ vnde nihil de eo hic rn̄det̉ de qͦ tn̄ dic. vt plene̓ dixi ī d. c. officij. ¶ Noͣ 3º. tex. qͣſi rotūdū ꝙ de oblatꝭ ſeu relictis alicui eccl̓ie ī vita non debetur cano nica portio. ⁊ ſi ponderabis finem huius lr̄e īfer tur ꝙ etiā ep̄o nihil debetur. ⁊ ꝓ hͦ videtur tex. in. c. i. de ſta. regū. ⁊ clariꝰ ibi ſentit glo. ⁊ in. c. ni mis. el. pͦ. jͣ. de exceſſ. p̄la. dixi plene in. c. requiſiſti de teſta. ⁊ dic vt ibi. Sed q̄ro nūꝗd iſte tex. ꝓce dit īdiſtincte ſiue ꝗs intret monaſterium in vita vt fiat monachus ſiue vt viuat cū alijs citra ꝓfeſ ſionē. Inno. vult reſtringe̓ lr̄am vt intelligatur ī 2º. cāu ⁊ nō ī pͦ. qꝛ eo ep̄o ꝙ ꝓfitet̉ cēſet̉ mortuus ⁊ ſic dꝫ dari canonica portio. Sed cōit̓ tenet̉ op poſitū. vt dixi in. c. ij. sͣ. eo. nā ꝓpͥe loꝗt̉ tex. de his ꝗ efficiūtur religioſi. vt īnuit lr̄a ibi ſe tnͣſferunt. ⁊ ibi tn̄ſtulerūt que v̓ba importāt plenā tnͣſlatio nem. xxi. q. ij. ſi quis iam tnͣſlatus. ⁊ dic pleniꝰ vt dixi in. d. c. ij. ¶ Querit hic Inno. ꝗd ſi ꝗs in ca pella audiuit diuina ⁊ in plebe accepit eccl̓iaſti ca ſacramēta cui debetur canonica portio. ꝯclu dit ꝙ fiet diuiſio īter capellā ⁊ plebeꝫ qd̓ ſatꝭ plꝫ ꝑ. c. ij. eo. ti. li. vi. vbi in ꝑceptōne huius portionis pōderant̉ duo .ſ. ꝙ in illa eccl̓ia audiuerit diuina ⁊ ꝑceꝑit eccleſiaſtica ſacramēta. ¶ Iteꝫ fac̄ tex. in. c. i. sͣ. eo. vbi pōderat̉ labor ſeu paſſio in admi niſtratione diuinorum. cum gͦ ambe eccl̓ie habu erūt ī vita ipſius paſſionē ⁊ laborē parit̓ debent ſentire bn̄ficiū. vt ſic ſint ſocij ꝯſolationū ⁊cͣ. vt in d. c. i. Sed dubiū qͦ tidianū eſſet ꝗd ſi in plebe n̄ recepit niſi ſacramētū baptiſmatꝭ. reliqͣ vero p̄ce pit in capella ꝑrochiali vbi etiam audiuit diuina ꝓut cōit̓ cōtingit ī iſtis plebibꝰ hn̄tibus ſb̓ ſe ca pellas. credo ꝙ ſuperior debet inter eas arbitra ri ꝯdignas portiones ẜᵐ quātitateꝫ laboꝝ. dꝫ tn̄ multū hr̄i reſpectꝰ ad ſacramentuꝫ baptiſmatis cū ſit ianua omniū ſacramētoꝝ. c. i. ⁊ fi. de p̄ſ. non bap. facit. l. ſero. ff. de annu. lega. ¶ In gl. i. ibi bona ſua ꝯſumere. hͦ intellige veꝝ niſi faceret in fraudē filioꝝ quo cāu reuocaret̉ vēditio ⁊ dona tio vſqꝫ ad portionē debitā ſibi. vt dixi ī. c. Ray nutiꝰ. ⁊. c. Raynaldꝰ. alle. ī gl. ¶ Itē poterit iu dex refrenare ꝓdigalitatē ip̄iꝰ interdicendo ad miniſtrationem bonoꝝ. l. is cui bonis. ff. de v̓. ob intereſt enim reipublice ne quis male ſuas res ad miniſtret. inſti. ꝗ ſunt ſui vel alie. iurꝭ. §. ſꝫ ho die. ⁊ ī. l. i. ⁊. ij. ff. eo. ¶ In gl. ij. ibi dicūt ꝯͣriū. dic vt noͣ. Inno. ⁊ hͨ opinio ē hodie approbata in. c. ij. eo. ti. li. vi. ⁊ eſt rō. nā hec canonica portō dat̉ pͥncipaliter eccl̓ie ꝑrochiali propter onera q̄ ſb̓it circa ſuū ꝑrochianū in vita ſua vt aperte colligit̉ ex. c. i. sͣ. eo. ¶ Exͣ glo. querit̉ vtꝝ ep̄s debeat ha bere de bonis huius ingredientis religionē ali quam portionem cum de eo fuit facta queſtio ⁊ reſponſio omiſſa. So. dicit Inno. ꝙ ſi monaſte rium nō eſt exemptū nō habebit ſuaꝫ canonicā portionē. ⁊ ītellige ī pͦ cāu huiꝰ. c. ſ qn̄ ingreſſus eſt factus in egritudine de qua decedit. ⁊ ex iſtis bonis detrahent̉ due qͣrte vna ep̄al̓ alia ꝑrochia lis ⁊ diuerſo iure debētur. nā ep̄al̓ debet̉ ꝓpter onꝰ ep̄ale ⁊ cōionē q̄ eſt inter ep̄m ⁊ eccl̓ias ſibi ſb̓iectas. c. requiſiſti. de te ſta. ꝑrochial̓ v̓o debet̉ ꝓpt̓ ſepulturā ibi electā ꝓpt̓ onus qd̓ ſuſtinuit in vita. c. i. sͣ. eo. ¶ Quis autem primo detrahet ep̄s vel curatus. ⁊ vtrum 2ª detractio ſit finiēda de toto .i. habito reſpectu ad totum an habito reſpectu ad reſiduū dicā. jͣ. eo. certificari. Sed q̄ ro de queſtione quotidiana nunꝗd ep̄us ſeu ec cleſia ꝑrochialis poſſit portionē ſuam petere ab herede vel fideicōmiſſario qui fuit grauatus ali quid dare eccl̓ie ſepulture. So. Inno. hic ml̓tū inſtat ⁊ ex dictis ip̄iꝰ poſſunt in effectu elici due ſolutiōes. nā pͦ voluit ꝙ ep̄s vel eccl̓ia ꝑrochialis poſſit age̓ ꝯͣ he̓des etiā actōne ex teſtō ſicut pōt agere eccl̓ia cui factū ē legatū. nā oēs eccl̓ie ſunt vna eccl̓ia. xxiiij. q. i. in. c. loꝗt̉. vnde relictū factū ecclie ſepulture vr̄ etiā factū eccl̓ie prochiali re ſpectu portionis ſue. 2º. dic̄ Inno. meliꝰ videri ꝙ ſolū eccl̓ia cui ſcm̄ ē relictū pōt age̓ ꝯͣ he̓dē actio ne ex teſtamēto. ſꝫ ꝯͣ eccl̓iam legatariā aget poſt modū ep̄us ſeu eccl̓ia prochial̓. ⁊ ſi eccl̓ia legata ria ē negligens pōt age̓ eccl̓ia ꝑrochial̓. vt cedat̉ ſibi actō ꝓ portōe ſua vl̓ vt mittat̉ ī poſſeſſiōem noīuꝫ debitoꝝ. Ho. dic̄ ꝙ īſpecta eꝗtate canōica ꝗſqꝫ cuiꝰ īt̓eſt pōt age̓ ꝯͣ eū ꝗ hꝫ facultatē reſtitu endi. ar. in. l. ſi ⁊ me ⁊ ticium. ff. ſi cer. pe. vbi dici tur ꝙ ſi res mea ſeu mihi debita peruenit ad te De ſepulturis. ſine facto meo poſſū age̓. vt illā mihi reſtituas ita dicēdū in ep̄o vel ī eccl̓ia ꝑrochiali vt poſſint age̓ conͣ heredē. Ego admitterē hͦ dcm̄ in eccle ſia ꝑrochiali. nam ex iuris diſpōne vr̄ diminuta portio ſepulture ꝑ portiōem debitā cccl̓ie parro chiali. ꝓ hͦ. c. i. sͣ. eo. dū īꝑſonalit̓ dr̄ t̓tiā ꝑtē ſui iu dicij dari cenſemꝰ ⁊cͣ. vn̄ ſicut falcidia ip̄o iure re ſecat ſeu diminuit legata. l. linea margaritarū. ff. ad. l. fal. ita hͦ portio ꝑrochialis diminuit ip̄o iure relictū factū eccl̓ie ſepulture. hodie hēs glo. noͣ. ī cle. dudū. ī. §. veꝝ. ī. v̓. largiri. e. ti. q̄ dixit fuiſſe de claratū ꝙ eccl̓ia ꝑrochialis poſſit int̓dicere here di ſeu fideicōmiſſario. vt portionē ſibi debitam nō ſoluat eccl̓ie ſepulture. Sed de ep̄o dubito. qm̄ ep̄us ſuam portionē directo recipit ab eccle ſia legataria. nā ſibi non tenebat̉ defūctus aliꝗd relinque̓. ſed eccleſia legataria rōne cōionis pre dicte cōicat ſibi legatū. vt in. d. c. reꝗſiſti. tutuꝫ tn̄ eēt obẜuare opi. hoſti. ſed non credo procedere de ſtricto iure. Qui ſepeliunt X Parte̓ parrochianū alienū quē ſepelire nō debēt cogūt̉ re ſtituere corpꝰ ⁊ q̄ rōne ip̄ius obuenerūt. h. d. cū c. ſequē. In pͥma q̄rela. In ſcd̓a iudicis datō. ibi mādamꝰ. ¶ Nō pͦ remediū ꝯditū ꝯͣ īiuſte ſepe liētes defūctū. nā pōt agi ꝑ eccl̓iaꝫ vbi debebat ſepeliri tā ad reſtōeꝫ corporꝭ. qͣꝫ eoꝝ q̄ obuener̄t occaſione funeris. ¶ Scd̓o noͣ ibi procbianū ꝙ ius funerandi eſt de iur̄ parrochiali. habet ergo eccleſia parrochialis fundatam intentionem ſuam ſuꝑ funere ſui ꝑrochiani. aſſerēti gͦ ꝙ alibi d̓beat ſepeliri īcūbit onꝰ ꝓbādi. ¶ Nō ibi cor pus reſtituat. ꝙ ꝓ cadauere pōt agi poſſeſſorio qd̓ meliꝰ ꝓbat̉. jͣ. c ꝓx. vbi latiꝰ dicā. ¶ In gl. in v̓. pꝰ appellatiōem. ī fi. ſed ꝯͣ cōcluſionē glo. opp. de eo qd̓ hr̄ ī deciſa ī. c. qͣ frōte. de ap. vbi īpedit̉ ſepultura alicuiꝰ niſi pͥus ſatiſfaciat creditoribus ꝑ he̓dē. So. aliꝗ dicūt ꝙ illd̓ ꝓcedebat de ꝯſue tudine anglicoꝝ ⁊ nō de iure cōi. Alij diſtīguūt īter obligatōem ex conͣctu ⁊ ex maleficō pͦ caſu ex conͣctu n̄ īt̓dicat̉ ſepultura. ſcd̓o ſic. ¶ Tertij ſic diſtīguūt. vtꝝ fuit ꝯdēnatus defūctꝰ ī vita de rapina vſura vel furto vel alio crimine notorio ⁊ tūc pōt int̓dici ſepultura al̓s ſecꝰ. Io. an. dicit ꝙ illa ꝑs tāqͣꝫ iniꝗtatē ꝯtinēs merito fuit ibi de ciſa ⁊ ſb̓lata quaſi ſentiat ꝙ hodie nō debeat ſe pultura int̓dici ⁊ alit̓ nō declarat. Ego dicerē ꝙ aut deceſſit manifeſte in peccato mortali. ⁊ tunc ex toto ſibi ē int̓dicēda ſepultura eccl̓iaſtica. vt dixi. sͣ. ſuꝑ ℟ica. ⁊ ē gl. in. c. ij. ⁊. c. cū ad monaſte riū. de ſta. reg. Aut iſte fuit ꝯfeſſus ⁊ recepit pe nitētiā ⁊ debꝫ ſepeliri in cimiterio eccl̓iaſtico licꝫ exp̄ſſe nō mādauerit de d̓licto ſatiſfieri vel conͣ ctibus. nā vr̄ tacite ꝯfitēdo īiūxiſſe heredibꝰ vt ſatiſfaciant. vt ꝓbatur in. c. in lr̄is. jͣ. de rap. ⁊ fac̄ c. fi. jͣ. eo. quod noͣ. Um liberum Sūmatū ē. sͣ. c. ꝓx. ⁊ diuide vt ibi. ¶ Nō pͦ ꝙ eccl̓ia vbi ē electa ſepultura pōt agere vt reſtituat̉ corpꝰ d̓fūcti ſepeliēdi ī loco ꝑ eū elc̄o ¶ Noͣ ꝙ oblatiōes facte īiuſte ī vna eccl̓ia pn̄t repeti ꝑ eccl̓iam in qͣ veriſil̓r fuiſſent facte. Ex qͦ īfero ad vnū qͦtidianū ꝙ ſi ꝗs īdebite ī ꝑrochia aliena audiuit diuina vl̓ ꝑcepit eccl̓iaſtica ſacra mēta ꝑ curatū ꝓpͥū pōt agi ad reſtōnē illaꝝ obla tionū ⁊ debēt reſtitui cū ītegritate vt ī lr̄a. ⁊ ſic nihil dꝫ remane̓ apd̓ eccl̓iam. vbi īdebite fuerāt diuina admīſtrata. ¶ Nō ibi vt oſſa ⁊c̄. ar. ꝙ nō ſolū pōt repeti corpꝰ defūcti. de pn̄ti ſepultū. ſꝫ etꝭ ꝑ tꝑa ita vt ſola oſſa ſuꝑeſſe videāt̉. ¶ Ultimo noͣ. ibi reſtituāt ꝙ ꝓ corꝑe ſeu cadauere violēt̓ ſb̓ lato pōt agi poſſeſſorio. Sꝫ h̓ cadit qō noͣbil̓ nū ꝗd ꝓbata v̓iolētia cū poſſeſſiōe dꝫ illico reſtitui corpꝰ ſicut obẜuat̉ in poſſoeſſoriiſ ꝯpetētibus ad res ꝓphanas. Inno. dicit ꝙ licet poſſit agi poſ ſeſſorio nō tn̄ pōt reſtitui corpꝰ niſi pͥus ꝓbet̉ ple ne iuſ ꝓpͥetatis .i. iuſticia ex qͣ ille dꝫ ſepeliri ī ec cleſia actoris. nam ex conͣrio pōt ſeꝗ abſurduꝫ qꝛ ſi facta reſtōne alia eccl̓ia poſtmodū optinet ī ꝓpͥetate iteꝝ eēt reſtituēdū corpꝰ. cū cā ꝓprieta tis abſorbeat cām poſſeſſiōis. vt in. c. cū dilectus d̓ cā poſſeſ. ⁊ ꝓpͥe. ⁊ corpora defūctoꝝ nō ſūt tali ter tractāda. l. nec corpora. ff. de reli. ⁊ ſump. fu. Hoſti. dicit ꝙ lꝫ dcm̄ Inno. ſit equū iure tn̄ non ꝓbat̉. de rigore dicēdū eēt oppoſituꝫ ne in vano iſte videat̉ egiſſe poſſeſſorio. Do. pe. de ancha. dicit ꝙ etiā de eꝗtate nō vr̄ hͦ dcm̄ ꝓcedere. naꝫ int̓dicta ꝓ rebꝰ ſacris ⁊ religioẜ hn̄t cām mixtam i. cāꝫ ꝓpͥetatꝭ ānexā. l. ij. §. q̄dā. ff. de int̓dic. ſꝫ agēſ ꝓ corpore ſeu cadauere vr̄ age̓ quaſi ꝓ re reli gioſa gͦ oportꝫ neceſſario ꝓbare cām ꝓpͥetatis anteqͣꝫ fiat reſtitutio. Aduerte qꝛ ex alio capite clariori hͦ dcm̄ poſſet defendi. nā pōt agere nu do poſſeſſorio. nā nego ꝙ corpꝰ defūcti ſit ꝗd re ligioſū ſꝫ dico ꝙ quēadmodū ꝓ hoīe n̄ pōt agi nudo paſſeſſorio. qꝛ hō liber poſſideri non pōt etꝭ ſi teneat̉ vinculatꝰ. l. cū he̓des. in fi. ff. de acꝗ. poſſ. ita nō pōt haberi poſſeſſio cadaueris cum ius parit̓ reſiſtat poſſeſſioni vtriuſqꝫ ſine cā. ar. i. d. l. cū he̓des. iūcto tex. ī aucͣ. vt defūcti. ſeu fu. defūcto. in pͥn. volēs ergo agere poſſeſſorio in p̄ dictis dꝫ ꝓbare iuſtū titulū poſſidēdi cū ius cōe r̄ſiſtat nude poſſeſſiōi. ad hͦ. c. ad decīas. de reſ. ſpo. li. vi. ⁊ hͨ rō fūdamētalis ē illiꝰ. §. q̄dā. naꝫ lo ca religioſa ⁊ ſacra non pn̄t ſine cā approbata a iure poſſide̓i. itaqꝫ pͦ ꝯclude ꝙ neceſſario eccl̓ia agēs ꝓ cadauere violēt̓ ſubtracto tenet̉ ꝓbare ti tulum poſſeſſionis. ſed dico ꝙ ſatis eſt ꝓbare in poſſeſſorio titulum apparēt̓ iuſtum nec admitti debent exceptiones concernentes intrinſecum defectum tituli. ſed debent reſeruari in cauſa ꝓ prietatis. hoc probo aperte ꝑ. c. ex parte. ⁊. c. ex tranſmiſſa. ⁊. c. litteras. de reſti. ſpo. in quibus pa tet ꝙ ad reſtitutionem coniugis ⁊ ſic libere ꝑſo ne poteſt agi poſſeſſorio debet tamen probari ti tulus coniugij. ſed non admittitur exceptio con ſanguinitatis vl̓ alia ſimilis. ⁊ ꝑ illud. c. lr̄as infe ro ꝯͣ illud dictū Inno. quatenꝰ dic̄ ꝙ plene debꝫ diſcuti cā ꝓpͥetatis an̄qͣꝫ fiat reſtitutio corporis nā cū fiat reſtitutio mulieris vbi ſb̓eſt maius pi culū ꝓbato titulo apparēter iuſto fortius debet fieri reſtitutio cadaueris vbi nullū ſb̓eſt ꝑiculuꝫ ꝑ hͦ infero etiā ad notabilē intellectū illiꝰ. §. q̄dā in. l. ij. de interdictis. vt talia interdicta habeant cām ꝓpͥetatis annexā nō vt plene diſcutiat̉ cā ꝓ prietatis ſic̄ ſi ageret̉ petitorio. ſꝫ vt ꝓbet̉ titulus poſſidēdi apparēter iuſtus. ꝓ hͦ. c. ī lr̄is. de reſti. ſpo. ⁊ cle. vnica. de cā poſſ. ⁊ ꝓpͥe. vbi ꝓ bn̄ficio ⁊ ſic ꝓ re ſacra agit̉ poſſeſſorio. nec diſcutit̉ plene ꝓpͥetatis cā. ⁊ hec notabis qꝛ faciunt ad multa. In glo. i. ibi magis religioſa. dic vt dixi in. c. frat̓ nitatē. sͣ. eo. ¶ In fi. glo. dicit Ho. ꝙ preſuppoſi to ꝙ iſta fuit ꝑrochialis eccleſia nihilominꝰ ꝑdi diſſet ius iſtiꝰ portiōis ꝓpt̓ violētiā illatā. vt. c. eū ꝗ. de p̄bē. li. vi. ⁊. l. ſi ꝗs in tantā. C. vnde vi. Nec ob. ſi dicat̉ delictū p̄lati ⁊cͣ. xvi. q. vi. c. ſi epiſcopuſ qꝛ illud ꝓcedit cū agit̉ de re graui vel de re īmo bili. vel cum ſolus prelatus deliquerit. ſecus ſi to ta eccl̓ia cōmiſit violētiā. noͣ hͦ dictū. nam per hoc vult Ho. ꝙ pena. l. ſi ꝗs in tantam. habeat locum in rebus eccleſie etiā īmobilibus. cum tota eccle ſia deliquerit. ſed quo ad res mobiles vel modi ci p̄iudicij ſentit ꝙ ſufficit violentia ſolus p̄lati d̓ hͦ remitto ad ea q̄ plene dixi ī. c. i. de do. ⁊ contu. Sed quero de. q. noͣ. pone ꝙ ꝑrochianus alicuiꝰ curati eligit ſepulturā apud fratres p̄dicatores ꝗ volūt venire ꝓceſſionaliter cuꝫ crucibꝰ ⁊ alijs ꝯſuetis ad ferēdum funus ad eoꝝ eccl̓iam p̄ſb̓r ꝑrochialis ꝓhibet dicendo ꝙ non debēt ꝓceſſio naliter intrare ꝑrochiam ſuaꝫ. quero quid iurꝭ. Oldra. ꝯſi. cclix. ꝯſuluit ꝙ nō obſtante ꝓhibitio ne curati pn̄t fratres ītrare ꝑrochiā ꝓceſſionalit̓ mouet̉ inter cetera. qꝛ ꝯceſſo fine vident̉ ꝯceſſa oīa ad finē ordinata. c. prudētiam. ⁊. c. p̄terea. de offi. dele. ⁊. l. ad legatum. ⁊. l. ad rem mobilē. ff. d̓ ꝓcu. ſed iura ꝯcedunt fratribus liberā ſepultu ram. cle. dudum. eo. ti. gͦ vident̉ ꝯceſſa oīa per q̄ peruenit̉ ad ſepulturā. ꝓ hͦ etiā fac̄. nā ī ꝯͣctibus vr̄ tacite actū vt ſeruet̉ loci ꝯſuetudo. l. ꝙ ſi nolit §. qui aſſidua. ff. de edi. edic. noͣ. Bar. ī. d. l. nemo ff. de du. reis. gͦ ideꝫ dicendū ī p̓uilegio vt ꝯceſſa ſepultura videat̉ tacite conceſſum vt ſeruet̉ ſolē nitas ſolita in expletione ſepulture. ¶ Iteꝫ cui ꝯcedit̉ hauſtus aque. vr̄ ꝯceſſū iter eūdi ad fon tem. l. ij. §. fi. ff. de ſer. ruſ. p̄di. Itē ſi fuerit ꝯceſſū horreū ad qd̓ hēt̉ tnͣſitꝰ ꝑ domū vr̄ etꝭ. ꝯceſſus tnͣſitus. l. olympio. ff. de ſer. vrba. p̄dio. ¶ Iteꝫ videmus ꝙ ꝓpt̓ finē ꝯceſſum licitū ē ingredi do mum alteriꝰ etiā īuito dn̄o ⁊ frange̓ pauimenta. vt in purgando cloacā. ff. de cloa. l. i. §. ꝙ ait p̄tor vide multa ſimilia .i. di. c. ij. ꝑ glo. ⁊ cum ſit ꝯceſſa libera ſepultura niſi aliud hēat cōſuetudo non tenēt̉ pͥus funꝰ portare ad eccl̓iaꝫ curati. qꝛ ſi nō eēt libera ſepultura ſi īpediret̉ etiā ad tp̄s. nā d̓ ſignificato huius verbi libera eſt. vt non reꝗͥrat̉ cōſenſus alicuius. vt noͣ. ī. c. de multa. de p̄ben. ⁊ in. c. licet ep̄s. eo. ti. li. vi. facit. l. ꝓcurator cui libe ra. ff. de ꝓcu. ꝑ Bar. in. l. alia. ff. de ali. ⁊ ciba. lega. ⁊ noͣ hͦ vltimū. nā aliud vr̄ pͥma frōte ſentire glo. in. d. cle. dudū. §. veꝝ in. v̓. integre .ſ. ꝙ funus dꝫ pͦ deferri ad eccl̓iam ꝑrochialem. ſed ẜua illā gl. vbi eſſet ꝯſuetudo al̓s ſecus. ⁊ hͦ ſentit Io. an. in c. certificari. jͣ. eo. ¶ In glo. ij. ibi ꝯditione ex ca none iſto. dicūt doc. ꝙ ſi eccl̓ia in qua eligit ſepul turam repetit corpus. tūc aget ꝯditiōe hꝰ. c. ſi v̓o eccl̓ia ꝑrochialis repetit agit ꝯditōe. c. p̄ce. ⁊ hoc ſi ꝑrochianꝰ nō eligit alibi ſepulturā. ſi vero eli git ſed minus debite aget ꝯditōe. c. fraternitateꝫ sͣ. eo. ⁊ ita tnͣſeūt doc. h̓. ſed hͨ dc̄a nō vidēt̉ vera. nā an̄qͣꝫ emanaret hͦ. c. iſti clerici ſepulture electe egerūt ad repetitōeꝫ corporis ⁊ ꝓpterea eos ex audiuit nō addendo ſtatutū de nouo. ſed potiꝰ mādando executionē iuris antiꝗ. nā ad querelā vnius non fit ius de nouo. c. ij. de ꝯſti. ⁊ ī aucͣ. vt facte noue ꝯſtitutōnes. ⁊ in aucͣ. vt in medio. li. ⁊ idē dico qͦ ad caſum. c. p̄cedentis. ⁊. c. fraternita tem. tn̄ ſi bn̄ pōderet̉ nō edit̉ in eis ius nouuꝫ. ⁊ ſic non ob. l. vnica. ff. de ꝯdi. ex lege. qꝛ loquit̉ qn̄ obligatio inducit̉ de nouo. debet enī agi iudicis officio exqͦ ſpecifice deficit certa actio. nam ante hec iura nō hēbamus ius ſpecificū ſuꝑ hͦ. ſed mē tem iuris exqͦ diſponebat ius ꝙ quis libere ſibi eligeret ſepulturam tacite videtur probare vt ꝯͣ volūtateꝫ ſuam nulla fiat nouitas. Mulier nupta uxOre ibēpōt ſibi eligē ſepulturā hͦ pͦ ¶ Pr̄ filios īpube̓s vbi voluerit pōt ſepeliri face̓ ſi hͦ hꝫ ꝯſuetudo. ⁊ ſunt duo dicta ꝯᵐ eſt ibi vtꝝ. ¶ Noͣ pͦ vnū caſum in qͦ maritus ⁊ vxor nō iudicāt̉ ad īparia. ſed ſunt eiuſdeꝫ ꝯditiōis. vt ī electōe ſepulture idē ē qͦ ad carnis debitū. c. gaudemꝰ. de diuor. ⁊ de maͣ dic vt ibi noͣ. ¶ Nō 2º. ꝙ paria ſūt aliꝗd diſpōi tꝑe habili vl̓ tꝑe īhabili dūmō effectꝰ ꝯferat̉ ad tp̄s habile. vt ī. l. qd̓ ſpōte. C. de do. an̄ nup. ⁊ ī. l. ī tp̄s ff. de here. inſti. idem dic eꝯͣ. ſicut non licet diſpo nere tꝑe īhabili ita nec tꝑe habili. ſi effectꝰ con fert̉ ad tp̄s inhabile. vt in. d. l. qd̓ ſpōte. limita tn̄ hͦ ꝓut. jͣ. dicam. ¶ Noͣ in. §. vtꝝ ꝙ non eſt facile iudicādū vbi ius n̄ reꝑit̉ exp̄ſſū. naꝫ papa ꝗ pōt iura īterp̄tari voluit hūc caſū decide̓ īterp̄tatōeꝫ faciēdo vl̓ ꝑ ſil̓ia ꝓcedēdo. Ex qͦ īfero ꝙ nō oīs caſus pōt decidi ꝑ iura iā poſita ꝓ hͦ vide tex. noͣ in ꝓhemio cle. ī. §. qm̄. ¶ Noͣ vnum effectuꝫ ſeu virtutē cōſuetudinis. nā ſuccedit loco iuris vbi deficit ius .i. di. ꝯſuetudo. ⁊ dic ꝙ ꝯſuetudo habꝫ tres effectus. nā imitat̉ ius. qꝛ ſuccedit loco iurꝭ. vbi ius deficit. d. c. cōſuetudo. ¶ Itē hꝫ effectuꝫ īterp̄tatiuū. qꝛ īterp̄tat̉ ius dubiū. vn̄ dr̄ ꝙ ꝯſue tudo eſt optima legū īterpres. ī. c. cū dilectus. de ꝯſue. ⁊ ī. l. ſi de īterp̄tatōe. ff. de legi. ¶ Tertius effectus eſt abrogatiuꝰ ſeu derogatiuus. nam de rogat legi. vincit enim legem vbi eſt rationabil̓ vt in. c. fi. de cōſue. ⁊ vide de his tribus effectibꝰ loſa inſtitu. de iu. natura. in. §. ex non ſcripto. ¶ Sed circa primam partem. c. quero quid de re ligioſo vel ſeruo nunquid poſſit ſibi eligere ſepulturam. Hoſtienſis tenuit hic ꝙ ſic per De ſepulturis. rōnē huiꝰ tex. qꝛ effectꝰ ꝯfert̉ in tēpꝰ in qͦ religio ſus abſoluit̉ a lege ſuꝑioris. ⁊ ẜuus a lege dn̄i. ſꝫ in religioſo hodie det̓minat̉ ꝯͣrium. vt in. c. fi. jͣ. e. li. vi. ſꝫ doc. non ſoluūt arg. qd̓ format̉ ꝑ iſtū tex. ẜm opi. hoſti. ſꝫ dic limitādo iſtā regulā ꝙ qn̄qꝫ ius aliquid ꝓhibet attēto effectu ⁊ tūc nō ē dr̄ia vtꝝ fiat tꝑe habili aūt tꝑe inhabili exqͦ effectꝰ cō fert̉ ad tēpꝰ habile. qn̄qꝫ ius ꝓhibet aliꝗd nō ſo lum attēto effectu. ſed etiā attēto initio. ⁊ tūc nō ſufficit ꝙ ꝯfert̉ ad tēpꝰ habile ⁊ iſte ē caſus in. l. ſi minor. ff. de ſer. expor. vbi minor. xx. ānis nō pōt manumitte̓ ẜuū inſti. q. ex cau. ma. nō po. §. ea le. q̄rebat̉ nūꝗd minor viginti āniſ poſſit trade̓ ẜuū manumittēdū poſt. xx. ānū. ⁊ dr̄ ibi ꝙ nō qꝛ lex in ꝓhibitiōe habuit reſpectū ad initiū quo mīor nō hꝫ firmū ꝯſiliū. ita dicēdū ī ꝓpoſito lꝫ religio ſus abſoluat̉ a iugo ſuꝑioris poſt mortē tn̄ in vi ta nō hꝫ volūtatē. vn̄ nō pōt eā declarare ⁊ ſic ꝓ bibet̉ ſibi electio ſepulture nō ſolum attēto effe tu. ſꝫ etiā īitio ⁊ ſic ex iſto. c. ⁊ ex illo habes limi tationē ad p̄dictā regulā quā bn̄ noͣ. ¶ Sꝫ q̄ro ꝗd in abbate nūꝗd poſſit ſibi elige̓ ſepulturā. vr̄ ꝙ nō ꝑ illud. c. fi. ubi gn̓alit̓ dr̄ ꝙ fligioſi nō pn̄t ſibi elige̓ ſepulturā. ſꝫ certū ē ꝙ a ppellatōe reli gioſorū ꝯp̄hēdit̉ abbas. facit. c. fi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ſimo. ⁊ in. c. eccl̓ia ſācte Marie d̓ ꝯſti. ſꝫ ī ꝯͣrium fac̄. rō lr̄e illiꝰ. c. fi. ubi dr̄ cū uelle ul̓ nolle nō ha beant ⁊cͣ. q̄ v̓ba nō adaptāt̉ ad ꝑſonā abbatꝭ cuꝫ ip̄e hēat mōachos in ptāte ⁊ ip̄e nō ſit in ptāte al terius niſi quēadmodū alij clerici ſūt in ptāte ſu perioris. uide gl. ī. c. d̓ pn̄tiū. xvi. q. i. ⁊ ꝯſtitutō re cipit ītellectū ⁊ reſtrictōeꝫ ad limites cāe exp̄ſſe l. cum pat̓. §. dulciſſimis. ff. d̓ le. ij. ⁊ uide bo. glo. ī. c. fi. d̓ teſt a. li. vi. ⁊ forte ob hoc Io. and. dixit in nouella noͣ. v̓bū ſatis breue ꝙ illd̓. c. fi. ꝑ illā rōeꝫ ītelligit̉ d̓ clauſtrali quaſi dicat d̓ religioſo ꝗ eſt ſb̓ ptāte alteriꝰ. ad idē adduco tex. bo. xiij. q. i. c. ſoror. ubi dr̄ ꝙ ſoror beati benedicti fuit ſepulta in eo ſepulchro qd̓ beatꝰ bn̄dictꝰ ſibi parauit. ut ſic eēt corpora ꝯiūcta pꝰ mortē ſicut fuit inter eos vnio aīoꝝ in vita. nā ſoror fuit ſācta quā ap pellamꝰ ſāctā ſcholaſticā. ⁊ idē poſſꝫ dici eadē ra tione de alio p̄lato religioſo. eēt h̓ tn̄ latiꝰ cogitā dū. nā nō reꝑio hāc. q. ꝑ aliquē ſpecifice tactā. ſꝫ in ẜuo placet mihi opi. hoſti. vt poſſit ſibi eliger̄ ſepulturā. nā in iſtis ſpūalibꝰ nō ꝯſiderat̉ dn̄ica ptās. c. i. de ꝯiu ẜuo. ¶ Sed q̄ro ꝗd ſi vxor de ceſſit nō electa ſepultura. gl. ſentit ꝙ dꝫ ſepeliri ī ſepulchro mariti ꝑ iura alle. in ea. ſꝫ hodie ē tex. clariꝰ in. c. is qui. in. §. mulier. jͣ. eo. li. vi. vbi plꝰ de cidit̉ .ſ. ꝙ ſi mulier habuit plures maritos ſucceſ ſiue ⁊ deceſſit nō electa ſepultura dꝫ ſepeliri ī ſe pulchro vltimi mariti cuiꝰ retinet domiciliū ⁊ ho norē ⁊ dicit ibi Io. and. notabile v̓bū ꝙ hͦ ꝓcedit etꝭ ſi poſtqͣꝫ fuit vidua reuerſa ē ad domū patris nō enī hͨ pͥuilegia ꝯferūt̉ loco. ſed ꝑſone nec in ſe pultura dꝫ hr̄i reſpectꝰ ad locū habitatiōis. Sec h̓ cadit pulcherrima. q. pōe ꝙ vxor p̄deceſſit nū quid dꝫ ſepeliri in ſepulchro maioꝝ ſuoꝝ an in ſepulchro maioꝝ mariti. nā ſi diceremꝰ ꝙ in ſepulchro maioꝝ mariti poſſet ſeꝗ abſurdū qꝛ cuꝫ maritꝰ poſſet ſibi alibi eligere ſepulturā reꝑiet̉ iſta mulier ſepulta int̓ alios in quibꝰ forte non vellet iace̓ cū ꝗſqꝫ cupiat pꝰ mortē iace̓ int̓ ſuos ſicut fecerūt ſācti patriarche. xiij. q. i. c. i. ⁊ ſequēſ deciſio ē mihi multū dubia. vn̄ egēt declaratiōe ⁊ poſſet dici vt dicit hic papa in. §. vtrū. vt ſtetur ꝯſuetudini qua ceſſante ſatis putarē eque poſſe dici ꝙ ſi maritꝰ p̄parauit ſibi ſepulchꝝ ꝙ vxor in eo ē ſepeliēda ad hͦ. d. c. ſoror. ⁊ qꝛ animi deſtina tione vr̄ maritꝰ ibi ſepultꝰ. idē vbi maritꝰ non hꝫ ꝓpriū ſepulchꝝ. ſed dicit ꝙ intēdit ſepeliri in ſe pulchro maioꝝ ſuoꝝ. ſed vbi maritꝰ eēt abn̄s ita ꝙ volūtatē ſuā nō poſſit declarare vr̄ ſepelienda in ſepulchro maiorū ip̄ius mulieris. ¶ Cirea hͦ cadit alia pulchra qō ꝗd ſi vxor p̄decēdeſ eligit ſibi ſepulturā nūꝗd maritꝰ poſtea decedēs n̄ ele cta ſepultura debeat ſepeliri in ſepulchro vxoriſ vel maioꝝ ſuorū. Rō dubitādi pōt elici ex. d. §. mulier. rōnes enī ibi exp̄ſſe ceſſant in marito. ſꝫ ꝯͣriū ego putarē. nā ꝓpter vnionē que fuit inter eos in vita ius diſpoſuit vt vxor deberet ſepeliri in ſepulchro mariti ergo idē econͣ. multū tn̄ facit me dubitare. c. vnaq̄qꝫ. xiij. q. ij. vbi dr̄ ꝙ mulier dꝫ ſequi maritū. nihil dixit econͣ. patriarche ſim plicit̓ mādar̄t ſe ſepeliri ī ſepulchro maioꝝ ſuoꝝ Item indecēs ē ꝙ vir ſequat̉ diſpōnē mulieris ſicut in ſimili dicit iuriſcōſultꝰ in. l. ſi ita ſcriptū. ff. de le. ij. ⁊ forte hec ꝑs v̓ior. cogitādū tn̄ ē. nā nō memini alibi legiſſe. ¶ Circa ſcd̓am ꝑtem dicen dū ē ꝓut habet̉ in. c. lꝫ. jͣ. eo. li. vi. vbi dr̄ ꝙ ceſſan te ꝯſueiudine nō pōt pat̓ eligere ſepulturā filiis īpuberibꝰ. ſꝫ debēt ſepeliri in ſepulchro maiorū vel in eccl̓ia ꝑrochiali ⁊ ſic alternatiue loꝗtur ibi tex. ⁊ dicit ibi glo. ꝙ eſt alternatiua ordinis .ſ. vt ſepeliat̉ pͥus in ſepulchro maiorū ſi ſuꝑeſt al̓s in eccl̓ia ꝑrochiali ⁊ hͦ mihi plꝰ placet ne fiat int̓p̄ta tio ī p̄iudiciū eccl̓ie ſepulture. ⁊ hoc facit ad illā q. de vxore predecedēte. Am ſuper neent Bre nō ſolꝫ ſūmari. ſꝫ vt afferat aliꝗd vltͣ iura coīa ſūma ſic. Si prochianꝰ eccl̓ie cathedra lis alibi ſepelit̉ de ip̄iꝰ funeralibꝰ ſeu relictꝭ eccl̓ie ſepulture debet̉ qͣrta capl̓o eccl̓ie cathedral̓. ⁊ ī hͦ ē caꝰ ſingularis. ¶ Noͣ pͦ iūcta ſupraſcriptiōe ꝙ iura loquētia gnͣalit̓ d̓ eccl̓iis in fauorē eaꝝ in cludūt etꝭ eccl̓iaꝫ cathedralē ⁊ hͦ colligit̉ exponē do h̓ tex. ſtatuimꝰ .i. ſtatutū eē oſtēdimꝰ. nam de mēte iurꝭ. ātiꝗ hͦ erat in. c. i. sͣ. eo. ſecꝰ dic vbi non tractat̉ d̓ fauore ſꝫ d̓ odio ar. ī. c. qͣꝫuis. d̓ p̄ben. li. vi. ⁊ dic vt ibi ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ cathedral̓ eccl̓ia qn̄ꝫ hꝫ ꝑrochiā diſtīctā ī qͣ dꝫ hr̄e iura ꝑrochialia ſic̄ eccl̓ia ꝑrochial̓ īferior. nā hͦ. c. loꝗt̉ d̓ eccl̓ia cathe drali. vt colligitur ex ſupraſcriptione vbi ſcribi tur capitulo fauentino non expreſſo nomine ec cleſie. ⁊ ideo intelligitur de eccl̓ia principaliori uxta theoricam glo. in. c. i. de offi. lega. li. vi. ¶ Nota tertio ꝙ vbi eccl̓ia cathedralis habet par rochiā iura ꝑrochialia ꝑtinēt ad capl̓m ⁊ nō ad De ſepul. ep̄m. vt colligit̉ ex tex. iūcta. sͣ. ſcriptione. ¶ No ibi alibi ⁊cͣ. ꝙ vbicūqꝫ ſepelit̉ ꝑrochianꝰ qͣrta de bet̉ eccl̓ie ꝑrochiali n̄ aūt eccl̓ie ī cuiꝰ ꝑrochia de ceſſi: Noͣ ibi elige̓ ꝙ hec portō debet̉ ex electō ne ſepulture. ꝗd aūt ſi ꝗs eligit ſepulturā ī certa eccleſia. ⁊ eidē legauit multa nūꝗd debeat̉ portō eccleſie ꝑrochiali. ſi cāu nō potuit ibi ſepeliri. ſed alibi fuit ſepuliꝰ qō ē noͣ. ⁊ Fe. ꝯſi. x. ꝯcludit ꝙ n̄ qꝛ al̓s ſeq̄ret̉ ꝙ ex duabꝰ eccleſiis haberet por tionē. ⁊ ẜᵐ hͦ limitari debēt oīa iura q̄ loquūtur de relicto facto eccleſie ſepulture vt intelligatur ſi de facto ibi fuerit ſepultꝰ. ego admitterē hanc diſtīctlōem reſpectu funeraliū. ſꝫ reſpectu relicti dubito. qꝛ caſus ꝯtīgēs nō dꝫ obeſſe eccleſie pro chiali. Itē certū ē ꝙ occaſione ſepulture relictū fuit factum. ergo ip̄o facto quarta fuit debita ec cleſie prochiali. c. i. sͣ. eo. de qͦ ē latiꝰ cogitandum Noͣ ibi relīquat̉ ꝓ intellectu. c. i. sͣ. eo. vbi dicit̉ dari cenſemꝰ ⁊cͣ. vr̄ enī ſufficere vt portio relinqͣ tur abſqꝫ eo qd̓ donet̉ an̄ electionē ſepulture. di xit tn̄ hic Hoſti. ꝙ hec portō ꝑrochialis debꝫ ne ceſſario relinꝗ an̄ electōem ſepulture. al̓s n̄ tenet electio ẜm eū ar. hic ⁊ in. c. i. sͣ. eo. ſed Io. an. dicit electionē ſepulture valere etiā ſi nō relinquatur ſatis enī ē ꝙ eccl̓ia hꝫ regreſſuꝫ ꝯͣ eccl̓iam legata riā. ⁊ hec opinio cōiter obſeruat̉. ⁊ ꝓ ea fac̄. c. fi. sͣ de teſta. nā ẜm opi. Hoſti. nūqͣꝫ eccl̓ie ſepulture tenerent̉ dare quartā cū debe̓t relinꝗ a teſtatore ⁊ tn̄ cōiter iura īnuunt oppoſitū. Concludo gͦ ꝙ eligēs alibi ſepulturā debet relique̓ portiōeꝫ ſo litam ſue eccl̓ie ꝑrochiali. ſed ſi nō facit tꝫ electio ſed regreſſus dat̉ ꝯͣ eccl̓iam legatariā ⁊ intellige vt dixi ī. c. de his. sͣ. eo. ¶ Sed q̄ro qꝛ portio ca nonica mādat̉ hic relinꝗ capl̓o. nūꝗd ep̄s hēbit aliqͣꝫ portionē. Io. an̄. ꝙ ſic. dicit enī ꝙ ex relicto facto eccl̓ie ſepulture detrahēt̉ due quarte. vna q̄ debet̉ capl̓o rōe iuris ꝑrochialis ⁊ capl̓m illam diuidet cū ep̄o. c. reꝗſiſti. de teſta. ⁊ quartā porti onem hēbit ep̄s. dic vt ibi dixiªᵐ quartā detra het ep̄s ab eccl̓ia ſepulture. ꝑ. d. c. reꝗſiſti. ⁊. c. cō querēte. de offi. or. qn̄qꝫ tn̄ ꝗlibet ep̄s detrahet vnā portōeꝫ. vtputa ſi eccl̓ia ſepulture ⁊ alia ec cleſia ꝑrochial̓ ſūt ī diuerẜ dioceſibꝰ. nā ep̄us ec cleſie ꝑrochialis hēbit portōem ab iſta eccl̓ia. ⁊ ep̄s ſepulture ab illa eccl̓ia ⁊ fac̄ qd̓ dic ā. jͣ. c. ꝓx ¶ Sꝫ q̄ro de alia. q. noͣ. pone ꝙ ꝑrochianꝰ eccl̓ie in ferioris eligit ſepulturā apud eccl̓iaꝫ cathedra lē. nūꝗd hͨ eccl̓ia īferior poſſit pete̓ canonicā por tionē ab eccl̓ia cathedrali. ⁊ vr̄ ꝙ nō. qꝛ tota dio ceẜē ꝑrochia ep̄i. c. ad apl̓ice. de dona. hinc eſt ꝙ ꝗlibet de dioceſi pōt hr̄e recurſū ꝓ ſacͣmētꝭ ad ꝓ pͥum ſacerdotē ⁊ ad ep̄m ꝓpͥū ꝗ ꝯcurrit cū qͦlibet curato ī ſua dioceſi. de qͦ vide gl. noͣ. ī. c. ij. de peni ⁊ remiſ. li. vi. ꝯͣriū puto veꝝ. qꝛ hͨ portō dat̉ rōne laboris vt ſit ſocia ꝯſolatōis. vt ī. c. i. sͣ. eo. Itē lꝫ ꝗs poſſit recurre̓ ad ep̄ꝫn̄ tn̄ ad capl̓m ad qd̓ vr̄ ſpectare ꝑrochia eccl̓ie cathedralis. Itē iura ī hͦ loquūt̉ īdiſtīcte. ⁊ hāc opi. ſētit Io. an̄. pꝰ Ho. in. c. reꝗſiſti. de teſta. ⁊ hͦ noͣ. In gl. i. ibi iure lega ti vult glo. ſecus eē ſi iure īſtitutiōis vl̓ alio iure ſed tu tene ꝯͣriū pͦ ꝑ iſtū tex. ꝗ dicit de teſtō ⁊c̄. ⁊ ꝑ cle. dudū. de ſepul. ⁊ vide qd̓ dixi pꝰ Io. an. in. c. i. sͣ. eo. Itē ē noͣ. tex. in. c. de his. sͣ. eo. vbi ſi īfirmi tate ꝗs ītrauit moͣſteriū. ⁊ ibi deceſſit debet̉ qͣrta ⁊ tn̄ certū ē ꝙ moͣſteriū capit tāqͣꝫ he̓ſ. ⁊ ideo dic ꝙ qͦcūqꝫ titulo eccl̓ia ſepulture habuerit ꝓ aīa ipſius defuncti debet̉ quarta exqͦ bona optinue rūt tꝑe infirmitatis. ⁊ vide bo. tex. in. d. cle. dudū ¶ In fi. glo. noͣ glo. ꝙ eccl̓ie ꝑrochiali ſolū debe tur quarta de relicto facto eccl̓ie ſepulture. ⁊ nō alijs eccl̓iis. ⁊ idem noͣ. glo. ī. c. ſe. ⁊ in. c. i. sͣ. eo. ⁊ dic latius vt dixi in. d. c. i. In quātitate Ertifica ri cronce que debet̉ eccl̓ie ꝑrochiali ſtat̉ loci ꝯſuetu dini. Cōis diuiſio. 2ª ibi cū aūt. ¶ No pͦ ꝙ n̄ oīs eccl̓ia hꝫ ius ſepulture. nā vt h̓ vides ſepe ex pͥu egio ꝯcedit̉ ſepultura. ⁊ de hoc. jͣ. latius dicam. Nō 2º. ꝙ tā iura cōia qͣꝫ p̓uilegia gn̓aliter lo quentia debent interpretationem ſumere a loci cōſuetudine. facit. l. cum delanionis. in. §. aſinam ff. de fun. inſtru. ⁊. l. ꝙ habeo. ff. de ſupel. le. ⁊. c. ex litteris. de ſpon. ⁊ vide Inno. i. c. olim. de verbo. ſig. vbi vult ꝙ qua liſcunqꝫ ſit diſpoſitio ſemper debet intelligi ſecundum loci conſuetudinē etiā contra proprium ſignificatum verborum. ⁊ ideꝫ Bar. in. l. omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iu. ⁊ vide glo. in. c. nonnulli. de ℟p̄. ¶ Nota ibi beatus Hieronymus. ꝙ dicta ſanctorum poſſunt addu ci ad deciſionem cauſarum. fac̄. c. cum apl̓ica. de his que fiūt a p̄la. ⁊. c. ne īnitarꝭ. sͣ. de conſti. cum ſimilibꝰ cui aūt ſit magis ſtandum. an dicto vniꝰ ſancti. an diſpoſitioni ſummoꝝ pontificum. vide tex. cū glo. xx. di. in ſūma. ⁊ in. c. i. ⁊ vide ꝑ Inno. in. d. c. ne īnitaris. ¶ Nō illud vulgare dictum Hiero. quelibet prouincia ⁊cͣ. nā ſepe aliquid eſt honeſtum in vna prouincia ⁊ inhoneſtum apud aliam. ⁊ loꝗtur Hiero. in obſeruatione ieiunioꝝ vt in. c. vtinam. lxxvi. di. nam peregrinus debet in ieiuniis ⁊ in alijs obſeruantiis ſe conformare conſuetudine loci. c. illa. xij. di. facit. c. que contra mores. viij. di. ¶ In glo. fi. in fi. vbi dicitur ꝙ ſi ex tribus arbitris vnus condemnat in. v. alius ī x. tertius in. xv. tenet ſententia illius qui condē nauit in. v. quia in minori ſumma omnes conue niunt. ⁊ ſimilem tex. habes in. c. i. de arbi. li. vi. ⁊ glo. clare procedit vbi conſuetudo eſt reſtricta. jͣ quartam ⁊ dimidiam. quia de his tribus portio nibus ſcilicet dimidia tertia quarta facit mentio nem tex. iſte. Ex quo collige ꝙ non apparente conſuetudine poteſt preciſe peti quarta pars. ſꝫ dubium eſt nunquid valeat conſuetudo vltra di midiam. vtputa vt debeantur due partes eccl̓ie ꝑrochiali. vel nunquid valeat vltra quartam vt debeatur minus qͣꝫ quarta. Hoſtien̄. remittit ad ſummā. eo. ti. §. an illicitū ſb̓. §. vetus. ꝓpe fi. vbi ꝯcludit ꝯſuetudinē vale̓ dūmō ſit p̄ſcripta. ⁊ loꝗ tur ī portiōe debita ep̄o. ſꝫ ꝑ hāc remiſſionē ſen tit ꝙ idē ſit ī portōe debita eccl̓ie ꝑrochiali ⁊ cuꝫ hac opīone tn̄ſit Io. an. h̓. ⁊ iō dicit de p̄ſcripta De ſepulturis. quia infra dimidiā ⁊ quartā valet ꝯfuetudo licꝫ nō ſit p̄ſcripta. ſufficit enī tēpꝰ. x. ānoꝝ. ſꝫ qn̄ debꝫ eē p̄ſcripta reꝗrit̉ tēpꝰ qd̓ reꝗrit̉ in p̄ſcriptiōe et ſic tēpꝰ. lx. an. ꝯͣ eccl̓iaꝫ. Ad pͥmū vide glo. noͣ. ī. c. fi. de ꝯſue. li. vi. q̄ dicit vbi ꝯſue. ē p̄ter ius ſufficit tēpus. x. an. ſꝫ vbi conͣ reꝗͥrit̉ tēpꝰ. xl. an. vt in. c. fi. de ꝯſue. vn̄ infra dimidiā ⁊ quartā ꝯſuetudo nō ē conͣ ius ſed p̄ter. iō nō reꝗrit̉ ꝙ ſit p̄ſcripta ſed qn̄ ē vltra dimidiā vl̓ citra quartā ꝯſuetudo ē ꝯͣ ius qꝛ nullo iure cauet̉. vt debeat̉ minꝰ qͣrta vl̓ vltra dimidiā. an̄ aūt valeat ꝯſuetudo vt nihil ꝓrſus debeat̉. varie fuerūt opi. ſed videt̉ velle hoſti. ⁊ Io. an̄. pꝰ eū vt valeat dūmō ſit p̄ſcripta cū titulo. Sed ꝯͣ hoc dcm̄ op. nā adeſſe ꝯſuetu dinis nō reꝗͥrit̉ titulꝰ cū nullo iure hͦ caueat̉ īmo potius caue̓t̉ oppoſitū cū ꝯſuetudo ſit quoddā ius moribus ītroductū ⁊ ſic ius inductū ex taci to ꝯſenſu populi. vt. i. di. ꝯſuetudo. et in. l. de ꝗbꝰ ff. de legi. ⁊ in. §. ex nō ſcripto inſti. de iur. naͣ. vn̄ quēadmodū nō reꝗͥrit̉ titulꝰ in. l. ꝯdenda. ita nec in ꝯſuetudine cū nō ſit dr̄ia int̓ legē ⁊ ꝯſuetudi nē niſi ſicut int̓ tacitū ⁊ exp̄ſſuꝫ. vt in. d. l. de ꝗb qd̓ tn̄ quo ad ius canonicū reſtringe. vt dixi ī. c. fi. de ꝯſuetu. ſꝫ ſoluēdo dic ꝙ dc̄m iſtorū doc. dꝫ ītelligi ī ꝯſuetudine īpropͥe dc̄a q̄ ꝓpͥe loquēdo ē p̄ſcripta ⁊ ſic intelligas gl. in. c. nō ē. d̓ ꝯſue. li. vi ⁊ vide ibi noͣbilit̉ ꝑ Io. an. in nouel. vn̄ ſicut in p̄ ſcriptiōe ꝯͣius reꝗrit̉ titulꝰ vt in. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ita in hac ꝯſuetudine īpropͥe dicta vt ꝓbat̉ in d. c. nō ē. iūcta gl. Et ex his infero ꝯͣ id qd̓ tacite ſentiūt hoſti. ⁊ Io. an. dū vidēt̉ velle face̓ dr̄am vtꝝ p̄ſcribat̉ portio minor quarta an in totuꝫ .i. vt nihl debeat̉. nā dico ꝙ vtroqꝫ caſu reꝗrit̉ p̄ ſcriptio cū titulo cū ſit ꝯͣ ius vt. sͣ. dixi. ⁊ hͦ veꝝ qn̄ īducit̉ ꝯſuetudo ꝯͣ eū cui debet̉ portio d̓ iure cōi nā tūc nō ē ꝓprie ꝯſuetudo. ſꝫ p̄ſcriptio iō debet hr̄e comites p̄ſcriptōiſ. ſꝫ ſi inducet̉ ꝯͣ aliū tc̄ pōt īduci vt cōſuetudo ⁊ ſic ſine titulo qꝛ ad eē ꝯſue tudinis nō reꝗrit̉ titulꝰ ut. sͣ. dixi. ⁊ ꝓ his uide Io. an̄. ī. d. c. nō ē. ⁊ in. c. fi. de ꝯſue. ẜm p̄dicta ītel lige glo. ī. c. i. de ſta. reg. Et ex p̄dictis oībꝰ ꝯclu de ꝙ hec portio debita ep̄o ul̓ eccl̓ie parrochiali pōt ⁊ ꝓ ꝑte ⁊ in totū p̄ſcribi ⁊ ſufficit tēpꝰ ſine ti tulo de cuiꝰ initio nō ē memoria. qꝛ illd̓ hꝫ uim ti tuli. ut in. d. c. i de p̄ſcrip. in v̓i. ⁊ ſic pridie ꝯſului i. q. facti. ⁊ uide q̄ dixi ī. c. reꝗſiſti. de teſta. ⁊ uide tur tex. in. c. de qͣrta. de p̄ſcrip. ¶ Quero in eo ꝙ h̓ fit mētio de p̓uilegio libe̓ ſepulture ꝗs poſ ſit tale p̓uilegiū ꝯcedere. ⁊ pͦ ſcias ꝙ de iure cō ſolū eccl̓ie hn̄tes populū hn̄t ius ſepeliendi. ius enī funerandi ē d̓ iure ꝑrochiali quēadmodū ⁊ ſacramētoꝝ exhibitio vt ꝓbat̉ ī cle. dudū. §. veꝝ eo. ti. xiij. q. i. c. i. voluit Inno. ī. c. i. sͣ. e. ⁊ Io. an. ⁊ Archi. ī. c. i. eo. ti. li. vi. qd̓ ītellige ẜᵐ Io. an. et bn̄ ſi talibꝰ eccl̓iis fuit deputatū cimiteriū ꝑ ep̄ꝫ de cuiꝰ latitudine dic vt hēt̉ in. c. ſicut ātiꝗtꝰ. xvij q. iiij. reliq̄ v̓o eccl̓ie nō hn̄tes ppl̓m hn̄t ex pͥuile gio ⁊ nō de iure cōi. quis aūt poſſit dare tale pͥui legiū videt̉ pͦ ꝙ ſolꝰ papa ar. in dicta cle. dudum naͣ ip̄e ꝯceſſit tale p̓uilegiū p̄dicatoribꝰ ⁊ minori bus poſtea ꝓrogauit ad fratres ſancti Auguſti ni ⁊ carmelitas vt ibi noͣ. ¶ Itē hͦ intēdit in p̄iu diciū ꝑrochialiū eccl̓iarū gͦ ſolꝰ papa dꝫ hͦ poſſe ꝗ de iure vniꝰ pōt dare alteri ad hoc. c. ij. de exceſ. p̄la. Io. an. h̓ multū inſtat. ſed finalit̓ cōcludit vt etiā ep̄us poſſit hͦ pͥuiligiū ꝯcedere ꝓ hͦ. c. bone. xij. q. ij. ⁊ sͣ. de dōa. c. ad apoſtolice. vbi patꝫ ep̄m nedū poſſe magnificae monaſteriū ꝓ ſepulturꝭ. ſuis. ſed etiā dare cēteſimā reddituū eccl̓ie ſue. Itē facit hͨ lr̄a. nā in ātiqua dicebat̉ pͥuilegiis no ſtris ⁊ demū fuit remotū illd̓ nr̄is ad denotādū ꝙ etꝭ ep̄i pn̄t hͦ pͥuilegiū īꝑtiri. ⁊ hec ſnīa mihi ve riſſima vr̄. adduco. c. ſicut vnire. de exceſſ. p̄la. vbi dr̄ ꝙ ep̄us pōt vnire ⁊ diuidere eccl̓ias ſeu prochias inferiores ad idē bo. tex. jͣ. de ecc. edi. c. ad audiētiā. vbi qͣſi vr̄ hͦ exp̄ſſum. dicit tn̄ Io. an. ꝙ ſi vult ꝯcede̓ cimiteriū de nouo. jͣ. ꝑrochiaꝫ alterius dꝫ hͦ face̓ ex iuſta cā ⁊ de ꝯſenſu capitu li adducit noͣ. in. c. ꝯſtitutꝰ. de reli. do. Ego facio hāc rōnē ep̄us nō pōt ardua explicare ſin̄ ꝯſen ſu capituli. iuxta ea q̄ dixi in. c. nouit. de his q̄ fi. a p̄la. nec pōt ius vniꝰ eccl̓ie dare alteri ſine cā. c. i. de re. ecc. nō alie. li. vi. jͣ. de exceſ. p̄la. c. ij. vbi bo. tex. Ex p̄dictis remanet clara ⁊ ꝓbata p̄dicta de ciſio vt ep̄i ⁊ ſuꝑiores poſſint et idē dic de inferi oribꝰ p̄latis hn̄tibꝰ in loco ius ep̄ale. ad hͦ qd̓ noͣ. in cle. i. de re. ecc. nō alie. ⁊ qd̓ dixi ī. c. ſignificaſti de fo. ꝯpe. ¶ Sed q̄ro ꝗd ſi in p̓uilegio libe̓ ſe pulture nō appōat̉ hec clauſula ſalua iuſticia ⁊cͣ. Io. an. inſtat tādē dicit idē eē ac ſi fuiſſet appoſi ta qꝛ nō ē veriſimile ꝙ p̓nceps voluerit ꝯcedere pͥuilegiū cū graui p̄iudicio eccl̓ie ꝑrochialis. arg in. l. ij. §. ſi quis a principe. ff. ne ꝗd in. lo. pub. ⁊ ī c. ſuꝑ eo de offi. dele. vn̄ p̓uilegiū ſolū vr̄ ꝯcede̓ vt habeant iſti ſepulturā ſicut illi ꝗbus ꝯpetit de iure cōi. ꝓ hͦ ego adduco tex. noͣ. ⁊ quaſi exp̄ſſū in ſimili in. l. ſi qn̄. C. de inoffi. teſta. vbi dicit̉ ꝙ ſi alicui inhabili pͥnceps ꝯcedit liberā facultatē te ſtandi nō intelligit̉ ꝯcede̓ vt ſine ſolēnitatibꝰ al̓s debitis poſſit condere teſtm̄. ſꝫ vr̄ eū reſtituiſſe ad ius cōe. nā ſatis ē ꝙ p̓uilegiū aliquid ꝯcedat exquo tractat̉ de preiudicio tertij .i. iuris dero gatione. ita dicēdū in propoſito. ſed ad maioreꝫ cautelam ⁊ cauſa dubitationis tollende ſolet in ſeri illa clauſula. ⁊ ſic non ob. ſi opponeretur de c. ſi papa. de priuile. li. vi. vbi dicitur ꝙ verba de bēt aliquid operari. nam operantur in eo ꝙ tol lit dubitationē ad hͦ. l. ꝗ mutuā. ff. manda. ⁊ in. l. que dubitationis. ff. de regu. iuris. ¶ Ultimo hic quero pluries dictum fuit in hoc titulo ꝙ due quarte epiſcopalis ſcilicꝫ ⁊ parrochialis ſe pe veniunt detrahende de legato facto alicui ec cleſie exemplum in legato facto alicui eccleſie ſe pulture que eſt ſubiecta epiſcopo loci. nam ep̄s debet habere ſuam quartam iure epiſcopali per ea que dixi in. c. requiſiſti. sͣ. de teſta. eccl̓ia vero parrochialis debet etiā habe̓ ſuā quartam iure prochiali. vt in. c. i. sͣ. eo. cū multis ſimilibꝰ. Que ritur ꝗs nūc primo detrahet quartā. nam portio priꝰ detrahētiſ vr̄ pinguior. finge ꝙ eccl̓ie fuerūt relicta. lxxx. ſi ep̄s pͦ detrahit hēbit. xx. que ſunt quarta totius. p̄ſbyter ꝑrochialis ſoluꝫ habebit xv. que ſunt quarta reſidui .ſ. lx. ſi vero econtra. pͥmo detrahat ſacerdos ipſe habebit. xx. ⁊ ep̄us xv. ꝗs ergo debet potior eſſe. Io. an. hic multuꝫ ſtat pꝰ Hoſti. in ſum. ſed tandē vr̄ cōcludere ꝙ dem ſit effectꝰ in vtroqꝫ cāu. nā ſi ep̄us pͦ detra hit habet. xx. ſi ſacerdos pͦ detrahit ep̄s habebit xv. ꝓ ſua portione. ⁊ .v. ꝓ eccl̓ia ꝑrochiali que debet hr̄e quartā illaꝝ. xx. vt ī. c. reꝗſiſti. de teſta ⁊ ſic ī oēm euētū hēbit. xx. do. Pe. de ancha. dic̄ ꝙ īmo maximꝰ ē effectꝰ. qꝛ ſi ep̄s detrahit pͦ. ha bebit. xx. ⁊ ex. xv. debitis eccl̓ie ꝑrochiali hēbit quartā. ⁊ ſic habebit tres ⁊ vltra. Si aūt detra hit 2º. loco nō hēbit niſi. xx. ſꝫ attēde. qꝛ nō vide tur habuiſſe mētē. Io. an. nā puto ꝙ Io. an. vo luit ꝙ ī oēm euētū nō dꝫ ep̄s hr̄e niſi quartā toti us. vn̄ dico ꝙ ſi ep̄s pͦ detraxit non pōt amplius detrahere de quarta eccl̓ie ꝑrochialis. quia iam detraxit de toto aceruo. quarta enī que debetur eccl̓ie ꝑrochiali dꝫ pͦ deduci tāqͣꝫ es alienū. vt in c. i. sͣ. eo. ad hͦ. c. sͣ. ꝓxi. vbi dicit̉ ꝙ debet̉ de teſtō vn̄ ſi ep̄s pͦ detraxit cū habuit etiam quartaꝫ de quantitate debita eccl̓ie ꝑrochiali nō pōt ampli us detrahere ſicut ī ſil̓i dicimꝰ ī decimis. vt noͣ. jͣ. de deci. ī. c. tua. do. Pe. de ꝑuſio ī qͦdaꝫ tractatu. de quarta tenuit ꝙ iſte due quarte debēt ītegra lit̓ deduci de toto. exēplum ſi fuerit relicta. lxxx. ep̄s hēbit. xx. ⁊ eccl̓ia ꝑrochialis alia. xx. ſed cer te hec opi. nullo iure ꝓbat̉. īmo ꝓbat̉ oppoſituꝫ ex his que dixi ī. c. raynaldꝰ. ⁊. c. raynutius. de teſta. vn̄ dicerē ꝙ eccl̓ia ꝑrochial̓ dꝫ pͦ detrahere moueor pͦ. qꝛ hec quarta ē ītegral̓r ſoluēda ſibi de obuētionibus eccl̓ie ſepulture. vt in cle. dudū p̄alle. Itē hec quarta debet̉ ab ip̄o teſtatore. ſed ī ſb̓ſidiū ab eccl̓ia legataria. vt ī. c. p̄cedēti. ⁊ ī. c. i. sͣ. eo. ⁊ ſic hec qͣrta ip̄o iure nō diminuit ip̄m reli ctū ſcm̄ eccl̓ie ſepulture. vt dixi in. c. de his. sͣ. eo. vn̄ nō pōt ep̄s dice̓ ꝙ. lxxx. fuerūt relicta illi ec cleſie. qꝛ ius reſecat illud legatū. ſic ī effectu non vidēt̓ relicte niſi tres ꝑtes. gͦ ep̄s non pōt petere quartā bis de quātitate debita eccl̓ie ꝑrochiali. qd̓ face̓t ſi pͦ detraheret de toto. ⁊ poſtea detra heret de ꝑte. nec hͦ exꝗrere ē ſine miſterio. lꝫ Io an. ⁊ Ho. alit̓ dixerūt. ſꝫ n̄ cogitauerūt oēs caſus ꝗ pn̄t accide̓. finge enī ꝙ eccl̓ia ſepulture ⁊ eccl̓ia ꝑrochialis ſunt ī diuerẜ dioceſibꝰ ep̄s nō hꝫ qͣr tam niſi de relicto eccl̓ie ſibi ſb̓iecte. aliꝰ ep̄us hꝫ aliam quartā. vt colligit̉ ī. d. c. reꝗſiſti. de teſta. ⁊ aperte voluit Io. an. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ etiaꝫ ſentit hͦ cāu ſi ep̄s ſepulture pͦ detrahe̓t de toto habebit. xx. p̄ſoyter ꝑrochialis ꝗ hūit. xv. dꝫ dare quartam ep̄o ſuo ꝗ nullū ꝯmodū hūit de pͦ relicto. ſi auteꝫ ponis ꝙ p̄ſbyter ꝑrochial̓ pͦ detrahat hēbit. xx. ⁊ ep̄s nō hēbit niſi. xv. qꝛ nō dꝫ hr̄e quartam de illis. xx. cū eccl̓ia ꝑrochialis non ſit ſibi ſb̓iecta. gͦ qn̄qꝫ eſt magna differētia vtꝝ ep̄s detrahat vel curatus. ⁊ hͦ nota. ¶ N nōſtra cupur ſu Priuilegia nerandi ſepelire pn̄t eos qui apud eos eligūt ſe pulturā ſoluēdo tn̄ canonicā portionē eccl̓ie pro chiali. ſi v̓o alios ſepeliunt tenēt̉ reſtitue̓ ꝗcquid occaſione funeris receperūt. Diuidit̉ ī tres ꝑtes pͥncipales. pͦ actoris petiº. 2ª ibi eꝯͣ reoꝝ defeſio. 3ª ibi talē cāe diffinitio. ¶ No pͦ ex iſto tex. ꝙ pͥ uilegiatus ſuꝑ iure ſepeliēdi nō pōt reciꝑe excō municatos ſeu interdictos ad ſepulturā pͥuilegi um gͦ libere ſepulture refert̉ ſolū ad eos ꝗ pn̄t ſe pulturā elige̓. ¶ Nō 2º. ⁊ tene mēti ꝙ exceptio aliqͦꝝ caſuū nō firmat regulā ī alijs ꝗ alio iure in cludunt̉ ſb̓ regula hͦ colligit̉ h̓. nā p̓uilegiū ſepul ture fuit ꝯceſſuꝫ iſtis hoſpitalariis. ⁊ ſolū fuerūt excepti excōicati ⁊ īterdicti nec ꝑ hͦ potuerūt ſe peliri īpuberes. qꝛ alio iure nō pn̄t iſti eligere ſe pulturam. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. l. i. de condi. inde. Itē noͣ ꝙ p̓uilegiū reducēs aliqueꝫ ad ius alicui ꝯpetens de iure cōi recipit limitationes traditaſ alias de iure cōi. fac̄. l. ſi qn̄. C. de inoffi. teſta. Nō ibi de cuiꝰ ꝑrochia ⁊cͣ. ⁊ tene mēti ꝙ p̓uilegi ati ſuꝑ ſepultura pn̄t corpora defūctoꝝ vbi iacēt cape̓. ⁊ ſic nō tenēt̉ reciꝑe de manibus curati vel de eccl̓ia ip̄iꝰ. ⁊ optime facit iſte tex. ꝓ his q̄ dixi in. d. c. cū libeꝝ. sͣ. eo. ¶ Nō ibi de oblationibus ⁊cͣ. tex. noͣ. ꝙ quarta portio debetur eccl̓ie ꝑrochi ali non ſolum de relictis. ſed etiam de obligatio nibus ⁊ alijs que portantur cum funere vt cere is ⁊ ſimilibus. ⁊ vide quod le. ⁊ noͣ. in cle. duduꝫ in. §. verum. eo. ti. vbi format gl. q. ꝗd ī candelis que dant̉ ad manuꝫ. ⁊ ꝯcludit ꝙ debet̉ quarta ꝑ illū tex. ſed ego adduco etiā iſtū tex. nā negari n̄ pōt ꝗn ſint oblate vel portate cū funere. ꝓ hͦ. jͣ. d̓ v̓bo. ſig. c. cū inter. Et hͦ bn̄ noͣ. nā qd̓ ibi dicitur in fratribꝰ vr̄ hr̄e locū quātū ad hͦ ī qͣlibet eccl̓ia ſepulture etiā ſi ſit ſimpl̓r pͥuilegiata vt hic. nam pōdera ꝙ p̓uilegiū n̄ fec̄ mētionē de his oblati onibus. ⁊ tn̄ ꝓpterea īterp̄tat̉ etiā de his deberi Itē noͣ ꝙ etiā de eꝗs ⁊ armis ⁊ ꝗbuſcūqꝫ bonis debet̉ qͣrta. nā hic fuit ꝯceſſū p̓uilegiū vt de eꝗs ⁊ armis iſtis hoſpitalariis relictis ī fauorē terre ſancte n̄ ſolue̓tur qͣrta. gͦ de iur̄ cōi deberet ſolui. Nō ibi eoꝝ oblati. ⁊ tene mēti qꝛ neſcio alibi ita exp̄ſſū ꝙ oblati ⁊ ꝯuerſi ſepeliūt̉ apud eccl̓iam vbi ſunt oblati. nec dꝫ ſolui portio eccl̓ie ꝑrochia li qd̓ ego ītelligo ī plene oblatꝭ ⁊ ꝯuerẜ. vt qꝛ tra diderūt ſe ⁊ ſua. al̓s ſecꝰ. ad hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī cle. i. l fi. de deci. ⁊ ī. c. vt pͥuilegia. jͣ. de p̓uile. Itē ītellige ẜᵐ limitatōeꝫ. c. de his. sͣ. eo. Itē noͣ ibi ī campis ꝙ īterfectꝰ ī bello pōt ſepeliri ī eccl̓ia. qd̓ ītelligo qn̄ bellū erat licitū nec deceſſit ī peccato mortali vide tn̄ qd̓ noͣ. in. c. oīs. de peni. ⁊ remiſ. ⁊ facit qd̓ noͣ. jͣ. c. ꝓxi. ¶ Ultīo nōͣ ibi ſepulture gr̄a ꝙ qͣrta ſolum debetur de relictis intuitu ſepulture ⁊ in dubie ex quo quis eligit ſepulturam in aliqua eccleſia videtur relinquere pro anima ⁊ pro ſe pultura facit. l. nenſenius. ⁊ quod ibi nota. ff. de excu. tuto. ⁊ putarem ꝙ ſi alibi teſtator poſtmo dū elegerit ſepulturam quod tacite videt̉ ade miſſe legatū. quia ademptionem oneris ſeꝗtur ademptio honoris ſeu relicti. ꝓ hoc bonū tex. De ſepulturis. in. l. alūne. in. §. ſeya. ff. d̓ adimē. lega. ⁊ in. l. filio. §. matri. eo. ti. vbi bonꝰ tex. ſecꝰ dicerē. vbi teſta tor ꝗ fecit legatum eccl̓ie ſepulture nō potuit ibi ſepeliriⁱ ſine culpa eccl̓ie puta qꝛ fuit int̓fectꝰ ī bel lo ⁊ corpꝰ nō pōt reꝑiri vel ſimili īpedimēto ꝯtin gēti. nā tūc arbitror ꝙ r̄lictū debeat̉ eccl̓ie ſepul ture. ar. optimū in. l. q̄ ſub ꝯditiōe. §. quotiēs. cū v̓. ſe. ff. de ꝯdi. inſti. ⁊ ī. l. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. d̓ inſti. et ſubſti. ⁊ ſentit h̓ Inn. ꝗ etꝭ noͣ. ſentit id qd̓ dixi ī. c cū ſuꝑ. sͣ. e. vt de illo relicto debeat̉ portio eccl̓ie prochiali. de quo dic. vt latius dixi in d. c. cū ſuꝑ facit etiā optime iſta lr̄a ꝙ de relicto facto alteri eccl̓ie nō debeat̉ quarta dū pōde̓at ꝙ ſepulture gr̄a ⁊cͣ. ⁊ ſic facit optime ad ea q̄ dixi in. c. i. sͣ. eo. ¶ In glo. i. ibi hn̄t populū. aduerte ꝗā glo. n̄ lo quit̉ aꝑte. ſed melius dixiſſet ꝙ mōachi pn̄t hr̄e populū ſeu ꝑrochiā. qd̓ ītellige ſi eis deputet̉ ꝑ ſuꝑiorē. nā de iure cōi nō hn̄t. xvi. q. i. c. i. ⁊ eo ca ſu quo hn̄t nunꝗd pn̄t ꝑ ſe miniſtrare ſacramēta dicā in. c. i. de cap. mo. ¶ In glo. in. v̓. ānos. d̓ hͦ dicēdū hodie. vt hr̄ in. c. lꝫ. jͣ. eo. li. vi. ⁊ dixi in. c. de vxore. sͣ. eo. ¶ In gl. ī v̓. de cetero. in fi. noͣ. gl. cū tex. ad quā quotidie fit r̄miſſio dū q̄rit̉ nūꝗd iudex pōt ſnīare ſuꝑ futuro. ⁊ dic latius qͣꝫ glo. ꝙ qn̄qꝫ obligatio nōdū eſt orta de pn̄ti reſpectu futuri tꝑis ⁊ iudex nō pōt ſe ītromitte̓. rō qꝛ de ficit actori actio. iſte ē tex. in. l. i. ff. de vſuris. vbi dr̄ iudicē n̄ poſſe ꝯdēnare ad vſuras futuri tꝑis rō qꝛ reſpectu vſuarū futurarꝝ nulla obligatio ē orta de pn̄ti cū poſſit debitor ad libitū ſatiſface̓ creditori. qn̄qꝫ obligatio ē orta de pn̄ti etiā rōe futuri tꝑis ⁊ tūc iudex pōt ꝓſpicere in futurum ita h̓. nā p̄ſb̓r ꝑrochialis hꝫ hoc ius vt nemo poſ ſit ſepelire ꝑrochianū ſuū. qd̓ ꝗdē ius hꝫ tractuꝫ etiā ad futurū. idē in ſeruitutibꝰ ⁊ in ānuis p̄ſta tionibꝰ. nā hn̄t tractū ad futuꝝ merito iudex ēt ꝓſpicit ī futurū. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inno. in. c. auditꝭ. de ꝓcu. ⁊ ꝑ glo. iūcto tex. ī. c. romana. §. caueant de ſen. ex. li. vi. ¶ In glo. ī v̓. vbi apd̓ eos. ibi cū ꝗs. hec glo. vſqꝫ ad finē pōt expediri ꝑ oppo. nā vr̄ ꝙ iſti ꝑrochiani potuerūt licite ſepeliri apud illos hoſpitalarios cum ſūt religioſi. nam canon ꝯſulit ſeu diſponit vt ſepiliat̉ quis apud eccl̓iam maiorē ſi fieri pōt vel apd̓ loca religioſa ⁊ in de fectum apd̓ eccl̓iaꝫ ꝑrochialē. vt ē tex. pͥma frōte mirabil̓. in. c. vbicūqꝫ tēpoꝝ. xiij. q. ij. Metu ꝯͣrij glo. ponit treſ intellectꝰ ad illū tex. pͥmꝰ ꝙ cōſulit ordinē ſeruādū in electione ſepulture nō aūt di ſponit qn̄ ꝗs decedit ſepultura nō electa ⁊ iſte ē bonꝰ intellectꝰ ad illū tex. ꝑ quē vitant̉ multe ab ſurditates. Scd̓us intellectꝰ vt loquat̉ de ꝑegri nis. ⁊ in hͦ noͣ. gl. noͣ. ſed dic vt latiꝰ dixi in. c. i. sͣ. e. Tertius intellectꝰ nō multū ꝯuenit illi lr̄e. dic gͦ formalit̓ ſoluendo conͣriū ꝙ iſte tex. ꝓcedit qn̄ prochiani nō elegerūt ſepulturā nec habuerunt ſepulchꝝ maiorū. vn̄ debebant ſepeliri in eccl̓ia ꝑrochiali ⁊ ſic intelligas iſtuꝫ tex. ꝓ hͦ. c. is qui. ⁊ c. lꝫ. jͣ. eo. ti. li. vi. ¶ In glo. in. v̓. niſi dolo. ibi cum dilecti. dic ꝙ ibi fuit bonꝰ dolꝰ īpropͥe tūc appellatur dolꝰ. nā ſi quis īuitat̉ ad ſeruiendū deo lꝫ v̓bis allectiuis ſeu blādis nō pōt dici doloſe īdu ctus qꝛ dolꝰ ē machinatio fraudis tēdēs ad d̓ce ptionē alterius. l. i. ff. de dol. vide glo. in regl̓a ſci enti. de re. iur̄. li. vi. ſed hic loꝗmur de dolo malo qn̄ ꝓpt̓ auiditatē tꝑaliū clerici īducūt prochianū alteriꝰ ad eligēdū apd̓ eos ſepulturā. vn̄ tex. iſte in. v̓. talē. pōt duplicit̓ intelligi. primo qn̄ dolꝰ int̓ uenit ī electionē ſepulture. ⁊ tūc iſti doloſi nullū ꝯmodū debēt hr̄e. vt hic iūcta gl. vide tex. hodie latiorē. in. c. i. jͣ. eo. li. vi. ſimile hēs in. c. ꝯſtituit. xx q. iij. vbi ponit̉ caſus ſingularꝭ. ꝙ ſi religioſi aui ditate pr̄imonij alicuiꝰ inducāt eū ad religioneꝫ lꝫ teneat ingreſſus p̓uant̉ tn̄ religioſi pr̄imonio illius. ſcd̓o pōt intelligi qn̄ dolus fuit ꝯmiſſus in qualitate relicti. vt qꝛ volebat teſtator. relinq̄re ſimpl̓r. ſed rector eccl̓ie ſepulture dolo induxit eum vt relinq̄ret in cā priuilegiata vt eccl̓ia pro chialis priuaret̉ ſua legitima. hͦ .n. ꝯperto nō mi nus debet̉ quarta. vt in. c. fi. sͣ. de teſta. ¶ Exͣglo pͦ oppo. ꝯͣ tex. de. c. fi. sͣ. de teſta. vbi dr̄ ꝙ de reli ctis ꝓ anniuerſario vel ꝓ ſeptima vl̓. xx. nō debe tur quarta. cuiꝰ conͣriū hic īnuit̉ dū dr̄ ꝙ de obla tionibus debet̉ quarta. So. duplex ẜᵐ doc. pͥma ꝙ iſte tex. loquat̉ de oblatiōibꝰ q̄ fiunt in prima miſſa. Scd̓a ſo. ꝙ de relictis ꝓ anniuerſario ⁊cͣ. nō debet̉ quarta. ſed de oblatiōibꝰ ibi factis ſic ſed dicit hoſti. ꝙ iſtud nō ſeruat̉ de ꝯſuetudine ⁊ noͣ. hͦ dcm̄ qꝛ ſatis placet. ¶ Scd̓o oppo. cōtra iſtū tex. videt̉ enī ꝙ hec ſnīa pape in pluribꝰ fue rit ineptiſſima. pͦ qꝛ nō ꝯuenit petitioni prioriſ. vt patꝫ ex pͥn. iūcto v̓. talē. Scd̓o ⁊ fortiꝰ papa in ſē tentia ꝯdēnat hoſpitalarios certo caſuniſi ꝓba uerint ꝙ ille U. elegerat ſepulturam apud eos ⁊ ſic tulit ſnīam ſuꝑ re dubia ꝯͣ. c. graue. xi. q. iij. Itē admittit ꝓbationē poſt ſnīam citra appella lationē ꝯͣ. c. cū dilectus. de fi. īſtru. ⁊ ꝯͣ quaſi totū titulū. C. ſen. reſcin. nō poſ. Itē fuit ſnīa ꝯditio nalis conͣ id qd̓ hēt̉ ij. ꝙ. vi. biduū. Item in fi. hꝰ lr̄e fert̉ ſnīa ſine certa quātitate ꝯͣ totū titulū. C. de ſen. q̄ ſine cer. quā. ⁊. ij. q. vi. §. diffinitiua. So. hoſti. format quedam ex his conͣriis ⁊ adeo ſibi viſa ē ſo. difficilis vt dixerit ſoluat ꝗ pōt. ſꝫ poſt modū tradit duas ſo. Primo ꝙ de iure hec ſen tētia non potuerit ſic fieri. ſed ꝓceſſerit ex pleni tudine poteſtatis pape. ⁊ noͣ. hanc ſolū. ꝙ ſenten tia principis valet quantūcunqꝫ non conueniat regulis iuris poſitiui. ad hoc quod noͣ. in. c. vni co. de li. conteſta. nam ſola voluntas ſua habet̉ pro le. vt ī. §. ſed qd̓ principi inſti. de iu. natu. Se cūda ſo. ꝙ tex. iſte ponat ſnīam a v̓. talē vſqꝫ ad v̓. nihilominꝰ. ab inde vſqꝫ ad finē īſtruit iudicē inferiorē qualit̓ debeat ſe hr̄e. ⁊ ſic illa v̓ba non ꝯtinent ſnīam ſed ꝯmiſſionem cum inſtructione huic ſolutioni in effectu videtur inherere domi nus Anto. dicens ꝙ exquo in curia liquet̉ de ali ꝗbꝰ articul̓ dūtaxat pōt ſuꝑ illis ꝓnūciari. ⁊ ſuꝑ illis in ꝗbꝰ actor hꝫ intētioneꝫ fundatam ⁊ reus dicit ſe habere probationem in ꝑtibꝰ debꝫ fieri ꝯmiſſio. ⁊ vt dixi in idē reīcidit in effectu cū p̄ce dēti. do. Pe. de ancha. dat ſo. 3ªᵐ ꝓ ſus ſeꝑatā dicēs ꝙ hͦ ꝓceſſit ex naͣ actōis. nā in gn̓ali ⁊ vni uerſali actōe ꝓcedit ſnīa gn̄alis. ⁊ poſtmodū ſu ꝑ rebꝰ ꝑticularibꝰ recipiuntur ꝓbationes tꝑe ex ecutōis all̓at noͣ. ꝑ Inno. in. c. ꝯq̄rēte. de of. or. ⁊ in. c. int̓ qͣtuor. de ma. ⁊ obe. ſꝫ petitio hͨ fuit ta lis vel qͣſi. nā egit pͥor negatoria actōe. ⁊ incidēt̓ petit bona q̄ obuenerūt ex funere parrochiano rū ſuoꝝ. ⁊ ſic potuit hͨ eē gn̄alis ſnīa ⁊ etiā potu erūt recipi ꝓbatōes poſt ſnīaꝫ. hͨ ſo. lꝫ pͥma frōte videat̉ exꝗſita. tamen iudicio meo in multꝭ pec cat. pͦ ī eo ꝙ eꝗparat iudiciū vniuerſale ⁊ gn̓ale. vt ꝓſecutio ⁊ etiā ſnīa poſſint eē gn̄ales qd̓ aper tiſſime eſt ꝯͣ theoricā Bar. in. l. i. ff. de edē. ⁊ etꝭ ſpe. ⁊ plene dico ī c. ij. de libel. obla. vbi pleniſſi me tracto maͣꝫ iſtaꝝ actionū. ⁊ cōis opi. vr̄ vt in vniuerſali iudicio ſufficiat ꝓſecutio gn̄al̓. ⁊ etꝭ ī ſnīa. l. iiij. ff. de peti. he̓. ſꝫ in gnͣali lꝫ libellꝰ poſſit eē gn̓alis. ꝓſecutio tn̄ ⁊ ſnīe debēt eē ſpēales. vt in. l. lꝫ. C. de iudi. ⁊ rōeꝫ diuerſitatꝭ vide ī locꝭ. sͣ. remiſſis. h̓ aūt petitio fuit gn̄alis ⁊ nō vl̓is. qꝛ nō petebat̉ h̓ aliqd̓ vniuerſuꝫ ſꝫ ꝗd ꝯtinēs pl̓a capi tula. vtputa ea q̄ obuenerūt ex oblatōibꝰ ⁊ por tatꝭ cū funere ⁊ iure legati ⁊ hͦ apertiſſime voluit Inno. ī. c. certificari. sͣ. e. ⁊ ſic ꝓſecutio dēbat h̓ eē ſpēalis ⁊ etiā ſnīa ¶ Itē ī alio aꝑte peccat iſta 3ª ſo. nā h̓ ſolū recipiunt̉ teſtes ſuꝑ rebꝰ ꝑticl̓ari ribꝰ. ſꝫ etiā ſuꝑ facto pͥncipali. qꝛ fuit hoſpitalari is iniūctū vt ſoluerēt vniuerſa q̄ obuenerāt oc catiōe funeris niſi ꝓbarēt ꝙ ille eligiſſꝫ ſepultu rā apud eos ⁊ ſic nō ſoluit̉ ꝯͣriū. qꝛ ī petitōe etiā vl̓i ſnīa pure fert̉ declaratoria. ſꝫ hͦ ſb̓ ꝯditōe ni ſi ꝓbauerit ⁊cͣ. Ideo ſoluēdo formaliꝰ oīa ꝯͣria dicerē ſic. ꝙ hͦ fuit actū negatoria inqͣꝫtū pͥor ne gabat hoſpitalarijs fore licitū ſepelire prachia nos ſuos ⁊ petebat eos ꝓhiberi. ne ī futuꝝ hͦ at tētarēt. hͦ colligit̉ ex pͥma ꝑte ſnīe. ⁊ ita credēdū ē ꝙ libellꝰ fuerat ꝯceptꝰ. nā v̓ba libelli h̓ fuerūt deciſa cā breuitatꝭ. Itē agebat pͥor cōfeſſoria. in qͣꝫtū ltīme potuiſſent hoſpitalarij reciꝑe ſuos ꝑ rochianos ad ſepulturā. ⁊ ī hͦ dicebat ſibi ius cō pete̓ deducēdi qͣrtā ⁊ ſic petebat declarari ⁊ ac ceſſorie petebat bona q̄ obuenerāt occaſione ſe pulture ꝑrochianoꝝ ſuoꝝ. hͦ colligit̉ clare ex 2ª ꝑte ſnīe. nā papa pͦ ꝓhibuit ne hoſpitalarij de ce tero ⁊cͣ. ¶ º. declarauit ꝙ inqͣꝫtū ꝑrochiani eli gerēt ibi ſepulturā ꝙ ius deducēdi quartā ꝯpe terꝫ iſti pͥori. ⁊ ſuꝑ hactenꝰ ꝑceptꝭ q̄ obueniebant acceſſorie ad actōeꝫ ꝓpoſitā. papa tulit ſnīaꝫ ge neralē ꝯdēnādo ad reſtituēdū vniuerſa ⁊cͣ. vt ī fi. lr̄e. nā in acceſſorijs libellꝰ ⁊ ſnīa pn̄t eē gn̓a les. vt ī. c. cū ad ſedē. de reſti. ſpo. ⁊. c. int̓ dilc̄os sͣ. de dona. nō Inno. in. c. tāta. de exceſ. p̄la. ⁊ ī c. ij. de libel. obla. ⁊ Bar. in. l. i. ff. de edē. ⁊ in. l. ex diuerſo. §. vbi aūt. ff. de rei vē. ⁊ pꝰ ſnīam po tuerūt iſta acceſſoria d̓clarari ꝑ teſtes. Nec ob. ꝙ h̓ recipiāt̉ ꝓbatōes ſuꝑ pͥncipali poſt ſnīaꝫ vt in v̓. eiſdē. qm̄ puto hͦ poſſe fieri ex cā qn̄ .ſ. acto hꝫ intētōeꝫ fundatā a iure ⁊ cā agitat̉ in remotꝭ ꝑtibꝰ ⁊ reꝰ dicit ſe hr̄e ꝓbatōes in ꝑtibꝰ. nā tūc n̄ poterit iudex ꝯdēnarereū. niſi ꝓbauerit intētio nē ſuā. vt h̓ factū fuit. ꝓ hͦ adduco bonū ſil̓e ī. l. gn̓alit̓. §. his. C. de iureiur̄. vbi colligit̉ ꝙ iudex pōt ꝯdēnare ꝑtē abn̄tē niſi iurauerit. nec ob. ꝙ ſnīa ſit ꝯditōalis. qꝛ ex cā pōt omitti. Itē ſi fera tur tꝫ lꝫ nō debuerit ferri ſb̓ ꝯditōe vt in. d. §. bi duū. ⁊ ꝑ hͦ remanēt ſoluta oīa ꝯͣria ⁊ hēs clare intellc̄m hꝰ. c. ⁊ ꝙ iſte tex. cōtineat ex toto ſnīaꝫ ꝯͣ opi. Hoſtiē. induco tex. in. v̓. tl̓em. vbi dr̄ talē ſuꝑ his duximꝰ ſnīaꝫ ⁊c̄. vn̄ pōdero. v̓. ſuꝑ his ⁊. v̓. ſnīa. q̄ innuūt ꝙ ſuꝑ oībꝰ deductꝭ in libello papa tulit ſnīaꝫ. Itē nō eſt h̓ aliqd̓ v̓bū qd̓ ſapi at cōmiſſionē cauſe. immo ſunt oīa verba diſpo ſitiua. ¶ Quero nūc de ſb̓tili ⁊ noͣbili. q. dr̄ h̓ ⁊ in ml̓tꝭ iuribꝰ ꝙ qͣrta debet̉ eccl̓ie ꝑrochiali. ⁊ ꝙ decedēs nō electa ſepultura dꝫ ſepeliri apud ec cleſiā ꝑrochialē. ſi nō hꝫ ſepulchrū maioruꝫ. ¶ Querit̉ q̄ dr̄ eccl̓ia ꝑrochialis Hoſti. poſuit hic vnū v̓bū ſatis gn̓ale dicēs illā eccl̓iam ꝑrochia lē ex cuius parrochia mortuoruꝫ corpora aſſu mūtur. ⁊ qͣꝫ qͣꝫ ſcribētes trāſiuerūt ſimpl̓r recitā do. Hoſti. tn̄ nō dicit veꝝ gn̓alit̓ intelligēdo. naꝫ eſt ꝯͣ. c. is qui. jͣ. eo. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ ſi aliꝗs ciuis trāſtulit ſe ad villā cā recreatōis vt ruralia exer ceat. ⁊ ibi moriat̉ nō dꝫ ibi ſepeliri. ſꝫ dꝫ deferri ad ſuā eccl̓iam ꝑrochialē q̄ eſt in ciuitatē. ſi ꝯmo de fieri pōt. ecce gͦ ꝙ aſſumit̉ corpꝰ de ꝑrochia eccl̓ie ruralis. nec per hͦ dicit̉ illa ꝑrochialis illꝰ defuncti. nec ob. tex. dū dicit de cuiꝰ ꝑrochia. qꝛ habuit reſpectū ad veꝝ ꝑrochianū. qꝛ v̓ba ſunt intelligēda cū effectu vt in. c. relatū. de cle. nō re ſidē. nec ꝗs dr̄ eē in loco qͦ ad iuris effectū ſi ibi nō eſt māſurus. vt eſt pulcher tex. in. l. gn̄ali. §. vxori. ff. de vſufr. le. Fre. de ſenis. in. q. facti ha bitis all̓atōibꝰ cuiuſdā doctoris late viſus eſt di ſcutere hūc articulū. vt hētur ꝯſi. ccxlvi. ⁊ ib pꝰ multa ꝯcludit ꝙ ille dr̄ ꝑrochianꝰ alicuiꝰ ꝗ habi tat in ꝑrochia. ita ibi ē tnͣſlatꝰ. lꝫ ibi n̄ hēat domi ciliū ſeu aīuꝫ habitādi ꝑpetuo. qꝛ iura in hͦ iure ꝑrochiali nō pōderāt domiciliū ſꝫ habitatōeꝫ vt in. c. queſti. xvi. q. i. vn̄ glo. in cle. i. de p̓uil̓. ⁊ In no. in. c. oīs de pe. ⁊ re. voluerūt ꝙ ille dicat̉ cu ratꝰ ſeu eccl̓ia curata .i. ꝑrochialis ſcholariuꝫ ⁊ mercenarioꝝ. vbi habitāt qͣꝫqͣꝫ hēant aīuꝫ tꝑe d̓ bito redeūdi ad patriā vl̓ forte eligēdi domū in alia ꝑrochia āno ſequēti. ⁊ ꝑ hͦ dic̄ vnū mirabile ꝙ ſi ſcholaris cꝰ cupiēs eē in ſocietate ſcholariū forēſiū trāſfert ſe ad aliā prochiā retēto domici lio pͥori. illa eccl̓ia vbi habitat eſt ſua ꝑrochialis ⁊ nō vbi hꝫ domiciliū idē vr̄ velle de infantibꝰ ꝗ ſepe deferūtur ad aliā ꝑrochiā. Sꝫ ego nō puto ſnīam ſuā eſſe verā. ⁊ pͦ adduco in oppoſitū. d. c. is ꝗ. nā nō video drīaꝫ vtrū ꝗs ſe tranſferat ad ad villā vt ruralia exerceat vl̓ vt tn̄ſferat ſe ad aliā ꝑrochiā vt exerceat ꝓfeſſionē ſcholaſticam nā vtroqꝫ caſu qn̄qꝫ ꝯcurrit habitatio ī ꝑrochia aliena r̄tēto pͥori domicilio nec ī. c. is ꝗ pōderat̉ tēpꝰ hītatiōis ſꝫ ſolū ꝙ n̄ hēbat aīm ꝑpetuo mo rādi ī villa. Itē Io. an. ibi ī nouella ad lr̄aꝫ ſētit oppoſitū dicēs ꝙ ſi ꝗs d̓ dioceſi ꝓpt̓ hoſtilitatē d̓fert ſe ad ciuitatē ⁊ ibi hītat aīo redeūdi finita guerra. ſi ibi d̓cedat nō iſta eccl̓ia vbi deceſſit ⁊ hītabat ſꝫ eccl̓ia ville vbi hēbat domiciliū hēbit qͣrtā d̓ fune̓alibꝰ. idē vr̄ ſētire h̓ do. An. ī qͣdā. q dicēs ꝙ ſi ciues florētini tꝑe peſtis tͣnſferunt ſe bononiā ⁊ ibi hītant ⁊ tādē ibi d̓cedūt. eccl̓a q̄ ē ibi florētie hēbit qͣrtā ꝗa illa ē parrochialis exqͦ hēbūt aīm redeūdi finita mortalitate. ⁊ ibi dicit ꝙ d̓ fc̄o fuit ꝯſultū bononie. Itē reꝑio pau. ī cle dudū. d̓ ſepul. ꝗ dic̄ ꝙ ſi ꝗs d̓ceſſit ī aliena parro chia vbi morā tͣxerat ſaltī ꝑ ānū dꝫ fieri diuiſio qͣrte int̓ pͥmā eccl̓iaꝫ ꝑrochialē ⁊ iſtā ī qͣ d̓ceſſit vt ſic hēat aliqd̓ lucꝝ cū ſaltī ꝑ ānū admīſtraue̓it iſti ſacr̄a. ar. ī. d. c. q̄ſti. Itē ꝯͣ dc̄m Fed. adduco tex. ī. c. ij. ⁊. iij. jͣ. e. li. vi. vbi qͦ ad iura ꝑrochialia ſemꝑ pōderat̉ locꝰ domicilij ⁊ ſic n̄ ē veꝝ qd̓ dic̄ ꝙ n̄ curamꝰ d̓ domicilio ſꝫ d̓ hītatiōe qͦ ad iura parrochialia. Un̄ ꝓ clara d̓ciſiōe ego ꝯſidero ī maͣ qͣtuor cāus. Primus qn̄ ex toto tͣnſtulit do miciliū ad alienā parrochiā ⁊ tc̄ īdubie E eccl̓a ē parrochialis. vt ī. c. fi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. d̓ parro. Eꝰ cāus qn̄ retēto pͥori domicilio ꝗs ꝯſtituit no uum domiciliū ī aliena parrochia ⁊ parit̉ ſe col locat ī vtroqꝫ ⁊ tc̄ vtͣqꝫ eccl̓ia ē parrochial̓ iſtiꝰ ſi cut vtrobiqꝫ hꝫ domiciliū cū hītatiōe. de hͦ ē ca ſus ī. c. ij. jͣ. e. ti. li. vi. vn̄ pōdera bn̄ ꝗa ibi tex. r̄ꝗ rit hītatōeꝫ ī 2ª parrochia cū domicilio cū dic̄ ꝙ vtrobiqꝫ hēat domicilium ⁊ parit̉ ſe collocat in vtroqꝫ. ¶ 5ꝰ cāus qn̄ retento pͥori domicilio ꝗs d̓cedit ī aliena parrochia tāqͣꝫ ꝑegrinꝰ ita ꝙ nō hꝫ hītatōeꝫ ibidē. ⁊ talis n̄ dr̄ parrochianꝰ illius eccl̓ie vbi d̓ceſſit. ar. ī. d. c. is ꝗ. ⁊ voluit gl. ī iſto c. ꝓ hͦ. l. hēs abſens. ff. de iudi. ⁊. c. romana. ī. §. ꝯͣhētes. d̓ fo. ꝯpe. li. vi. ¶ 4ꝰ caus qn̄ retēto pͥo ri domicilio tͣnſfert ſe ad alienā parrochiā ꝯſti tuēdo ibi hītatōeꝫ ad tēpꝰ ⁊ ſic n̄ ꝯſtituendo ibi domiciliū qd̓ n̄ ꝯſtituit̉ niſi cū aīo hītādi ibi ꝑpe tuo. vt ī. l. ſi ꝗs īſtructꝰ. ff. ad muni. ⁊ iſte cāus ē dubiꝰ ⁊ sͣ vidiſtis ꝓ ⁊ ꝯͣ multa. Ego dicerē ꝙ ſo la hītatio n̄ fac̄ ꝓpͥe quē eē parrochianū iſtiꝰ eo cleſie. vn̄ exqͦ hꝫ aīm redeūdi ad domuꝫ ſuā illa eccleſia domicilij ē ꝓpͥe parrochialis iſtiꝰ. vt ī. c. ij. ⁊. iij. p̄al. ſꝫ ꝓpt̓ neceſſitatē pot̓it iſte ī loco ha bitatiōis vel vbi ē ꝑegrinꝰ reciꝑe ſacr̄m ita ꝙ h̓ eccleſia hītatiōis n̄ ſit ꝓpͥe parrochialis iſtiꝰ ſꝫ ī defectū ꝓpt̓ neceſſitatē ſuccedit loco parrochia lis qͦ ad admīſtrationē ſacr̄oꝝ. ar. op. ī. d. c. is ꝗ ⁊ ſic puto ītelligēdū gl. ī. d. cle. dudū. ⁊ Inno. ī d. c. oīs. ⁊ ſic loꝗt̉ ſi bn̄ pōderet̉. nā dic̄ ī fi. illius q. tutius eſſe vt ſcholares ⁊ peregrini habēat li centiā a ꝓpͥo ſacerdote vt alibi poſſint caꝑe ec cleſiaſtica ſacr̄a. ⁊ noͣ dū dic̄ a ꝓp̓o preſbytero. quaſi ipſe preſbyter habitatiōis n̄ ſit ꝓpͥus. ⁊ ſic pōt intelligi. c. i. de cele. miſſ. ⁊. c. officiū. de offi. archi. ⁊ hͦ ꝯuēit ēt actibꝰ ſil̓ibus. nā ꝓpt̓ lōgeuā diſtātiā multa ꝑmittūtur q̄ al̓s ſunt ꝓhibita. vt in. l. heres abſens. ff. de iudi. ⁊ vide bo. glo. ī. c. tum ex lr̄is. de in inte. reſti. ſuꝑ v̓. diſtantia. Ex quo īfero ꝙ ſi de loco habitatiōis pōt cōmode ire ad eccleſiam domicilij ꝓ ſacr̄is nō dꝫ hͦ caꝑe ſed in eccleſia domicilij. vt in. d. c. is qui. ⁊ hͨ noͣ ꝗa aperiunt ītellectū multoꝝ iuriū. Caſualit̓ mortu X Parte us pͥuari nōdꝫ Feccleſiaſtica ſepultura. h. d. cōis diuiº. 2ª ꝑs ibi quo circa ¶ Noͣ pͦ ꝙ ſtuprū ꝯmittit̉ cū virgine. ⁊ de hͦ ⁊ de alijs qualitatibꝰ vide per tex. xxxvi. q. i. ī. §. i. ¶ No 2º. ibi ſponte a ꝯtra rio ſenſu. ꝙ nō p̄ſumit̉ ꝗs ſe p̄cipitare vl̓ manu ꝓpͥa ꝑimere ꝓpt̓ v̓ginitatē ꝯẜuādā ſeu ob aliam honeſtā cām qd̓ clarius voluit Goſ. h̓ nihil alle gans. ſed ego allego tex. Augꝰ. xxiij. q. v. ſi nō licet. ⁊ ibi vide archi. ī. c. nō ē. ea. cā ⁊. q. vbi cō cludit ꝙ nō debet ꝗs ſeip̄m occide̓ ne aliꝰ peccꝫ ī corpus ſuū vel ꝓpt̓ moleſtias vl̓ ꝓpt̓ paſſiōes huiꝰ ſeculi vitādas ſeu vt phēnem vitā citiꝰ ꝯſe quat̉. oīa eīm hͨ ꝓhibuit deus ſb̓ illo gn̄ali p̄ce pto nō occides. eodē mō dic̄ de falſo teſtimōio ferēdo. nā ſicut peccat ꝗs falſuꝫ teſtīoniū feren do ꝯͣ ꝓximū ita ⁊ ecōtra ſeip̄m. Per qd̓ infero ꝙ iſti ꝗ timore tormētoꝝ falſa ꝯfitent̉ crimina ꝯͣ ſe grauit̓ peccāt ita ꝙ puto ꝙ ſi mortē patiūtur ob illā ꝯfeſſionē quā ſaltē in extremo non reuo cant decedūt ī peccato mortali ⁊ ſic ſūt dānati ꝑ illū tex. noͣ. ⁊ eius rōeꝫ. Idē ecōtra dico. peccāt hi ꝗ ī iudicio ꝯſtituti v̓itatē negāt ꝗnīmo exiſtēſ ī manibꝰ iudicis peccat ī fugiēdo carcerē etiam vt euitet penā legitīe īferendā. ⁊ hͦ vltimum noͣ. Bar. ī. l. relegati. ff. de penis. ꝓ dc̄o p̄cedēti vi de qd̓ dico in. c. nōne. de p̄ſump. ¶ Noͣ vlteriꝰ ⁊ tene mēti ꝙ decedens ſine ꝯfeſſionē exteriori ī extremo vite facta dꝫ ſepeliri in cimiterio eccle ſie exqͦ ꝯfeſſionē nō ꝯtēpſit ſed morte p̄uētꝰ eſt. nō ē .n. credēdū ꝙ deceſſerit ī peccato mortali. de quolibet enim preſumēdū ē bonū niſi contē pſiſſet ꝑ ānum confeſſionē. iuxta formā. c. oīs. d̓ pe. ⁊ rem .ſ. ⁊ hͨ ꝓcedūt ēt ſi mors fuerit caſual̓ vt hic. ⁊ ſic noͣ ꝙ ꝗs ſepeliēdus in cimiterio ſine aliqͦ ſacramēto qd̓ tene mēti. ¶ In glo. ſi. in fi. ibi vel ꝓ ſuis ſceleribꝰ īterficiatur. ītellige hͦ dc̄ꝫ glo. ī cāu qͦ decedūt ſine pn̄ia. ⁊ ſic loꝗt̉ illud. c. placuit. ī fi. nā ſuſpēſus vel decapitatus ſeu alia pena afflictus ꝓ ſcelere dūmō ip̄m penitue̓it po teſt ſepeliri in cimiterio eccleſie cum ſolēnitate miſſe ⁊ alioꝝ officioꝝ. nec ſacr̄a eccleſie ſunt tali denegāda. vt eſt tex. in. c. fi. xiij. q. ij. ⁊ in cle. i. d̓ pe. ⁊ re. nā ⁊ illa pena ſi ſufficiēs ē ꝓ delicto pro deſt vt ī alia vita nō puniat̉ de eodē delicto. ꝗa ſcriptum eſt nō iudicabit deus bis idip̄m dictū c. fi. ⁊ clarius. xxiij. q. v. c. quid ergo. ſcias tamē ꝙ iſti qui in furtis ſuſpenduntur non ſunt depo nendi ſine licentia principis. quia in hoc debet ſe facilem reddere. vt in. l. i. ⁊ ij. de cada. ¶ In eadem glo. ibi tutores filijs ſuis. Nota hunc caſum ⁊ ſimilem tex. habes. xxi. q. iij. c. cyp̓anꝰ nūꝗd aūt ep̄s monachꝰ vel clericꝰ ſecularis pn̄t eē tutores ltīmi. vide tex. cū glo. noͣ. in. c. ꝑuenit lxxxvi. di. q̄ ꝯcludit ꝙ pn̄t eē ltīmi lꝫ acceptare nō teneant̉ inuiti. xvi. q. i. gn̓al̓r. ¶ In ea. glo. ibi in mortali deceſſiſſe. no hūc caſuꝫ gn̄alē. nam ꝯp̄hēdit ſb̓ ſe ml̓tos caſꝰ ſpēales vt iudeū paga nū he̓ticū excōicatū int̓dc̄m ⁊ publicū vſurariū de ꝗbꝰ vide ī cle. i. e. ti. ⁊ in. c. eccl̓ia. de ꝯſecͣ. di. i. McriS. cunt ſepulta ī eccl̓iaſii Ii oſſa excōicatorum co cimiterio ⁊ diſcerni pn̄t debēt exhu mari ⁊ ꝓijci. al̓s ſecꝰ diuidit̉. nā p̄mittit exordiū ad ꝓbatōeꝫ dicēdoꝝ. 2º. ſoluēdo diſtīguit ibi vn̄ ⁊ 2ᵐ mēbꝝ diſtīctōis ibi ꝙ ſic. ¶ Nō pͦ rl̓aꝫ po litā in pͥn. c. ꝙ cui n̄ cōicamꝰ viuēti. nō debemꝰ cōicare mortuo ⁊ pōdera illa v̓ba nō cōicemꝰ de fuctꝭ. ꝙ q̄dā cōio eſſe pōt cū defunctꝭ. Exqͦ infe ro ꝙ cōicās excōicato poſt mortē incurrit excōi catōeꝫ minorem. ac ſi cōicaſſet in vita. de qͦ vide glo. ſin. in. c. ad hͦ. de p̓ui. lꝫ Hoſti. ibi aliud tenu erit. ſꝫ primuꝫ plus plꝫ. ⁊ vide qd̓ latius ibi dico ¶ Nō 2º. ibi p̄ciſi aliā rl̓am ꝙ nullus p̄ciſus ab eccl̓ia dꝫ ſepeliri in cimiterio eccl̓ie. ⁊ dr̄ p̄ciſus ſi eſt excōicatꝰ ſuſpēſus vel int̓dictus ad hͦ. c. is cui. de ſen. excō. li. vi. ⁊ cle. eos. de ſepul. ¶ Nō 3º. ibi vl̓ alio caſu ꝙ violētia ē caſꝰ fortuitꝰ ad hͦ. l i. C. ꝯmo. ꝓbat̉ hͦ ꝑ illā dictōꝫ alio. nā dictō aliꝰ fac̄ poſitōꝫ eiuſdē qͣlitatꝭ cū p̄cedētibꝰ. vt noͣ. ī. c ſedes. sͣ. de reſcri. ¶ Noͣ ibi ⁊ ꝓcul ꝙ excōicati debēt ꝓcul ab eccl̓ia ſepeliri ſeu ꝓijci. ⁊ ſic colli ge ar. ꝙ iſti ꝗbus interdicit̉ eccl̓iaſtica ſepultu ra n̄ debēt ſepeliri ꝓpe cimiteriū ſꝫ ꝓcul ⁊ ī tāta diſtātia ẜm doc. ꝙ voces clericoꝝ cātātium nō poſſint ibi audiri ar. in. c. qd̓ in te. de pe. ⁊ re. Nō ꝙ cū nō pōt puniri malꝰ ꝗn bonꝰ etiā puni atur potiꝰ dꝫ tolerari malꝰ qͣꝫ bonꝰ puniri ad hͦ xxiij. q. iiij. in. c. qͣꝫ magnū. ⁊ facit ad vulgatam q. de duobꝰ fratribꝰ hn̄tibꝰ domū cōem ꝓ indi uiſo. ita ꝙ delinquēti ꝯpetit ꝑs ſuꝑior. innocēti v̓o ꝑs inferior. ex delicto venit domꝰ delinquētꝭ deſtruēda nō pōt deſtrui ꝗn deſtruat̉ ꝑs alteriꝰ innocētꝭ. facit iſte tex. ꝙ nō dꝫ deſtrui. In ꝯͣrium facit. c. ſꝫ ecōtrario de pe. di. ij. vbi ꝓpt̓ delictum ſodomitaꝝ ꝯbuſte fuerūt aliq̄ ciuitates vicine. ⁊ vide de hͦ glo. ibi ⁊ plene ꝑ Bar. in. l. hactenꝰ de aqͣ plu. ar. ⁊ ꝑ Cy. in. l. ⁊ ſi ſeuerior. C. de his ꝗ nō infa. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ſepultura p̄cioſa ſeu eccl̓iaſtica nō ꝓdeſt impio. immo dic ꝙ nocꝫ. qꝛ puniet̉ a deo ꝓpt̓ delictū p̄ſumptōis. ad qd̓ vide bonū tex. xiij. q. ij. in. c. ꝗbꝰ. cū ſe. ¶ In̓ glo. ij. ibi immo forte dic immo ſine forte vt noͣ. Io. ⁊ Gof. in. c. ij. de ſacͣ. nō ite. ⁊ doc. h̓. ¶ In glo. in v̓ excōicatoꝝ. in fi. dic hͦ diſcernēdū ẜm varieta tē caſuū. eſt enī via brocardica ⁊ nō pōt dari cer ta rl̓a. ⁊ vide qd̓ noͣ. in. c. ſignificaſti. in. v̓. ꝙ ſi di ſcerni. jͣ. de homi. ¶ Exͣ glo. q̄ro nūꝗd leproſus debeat cū alijs in cimiterio ſepeliri. abbas h̓ in ducit iſtū tex. in pͥn. ꝙ nō. nā ſibi nō cōicamꝰ in vita nec etiā in morte. ꝯͣriū tenuit Pe. de ancha motꝰ. qꝛ cā ꝓhibitōis q̄ fuit in vita ceſſat in mor te. nā nō eſt timēdū ꝙ inficiat alioꝝ mortuoruꝫ corꝑa. ſꝫ ego nō recederē a pͥori dicto. qm̄ eſt ti mor in actu ſepulture. Iē fetor inficit aerē ⁊ ꝓ hͦ adduco bo. tex. in ar. in. c. cū dicat. jͣ. de ec. edi vbi ꝑmittit̉ leproſis hr̄e eccl̓ias cuꝫ cimiterio. ⁊ vt gaudēāt ꝓpͥo ſacedote. ſi .n. poſſēt ſepeliri cū alijs nō ꝑmitteret̉ eis cimiteriū cū iniuria eccl̓ie ꝑrochial̓ ¶ Que̓o vltīo ſepe ꝯtīgit ꝙ frēs ⁊ alij exēpti ſepeliūt de facto vſurarios excōicatos ⁊ int̓dictos. nūꝗd ep̄s loci poſſit obẜuare qd̓ h̓ dr̄ ſ. int̓re eccl̓ias ſeu cimiteriū exēptoꝝ iſtoꝝ. ⁊ de facto face̓ corꝑa iſtoꝝ exhūari ⁊ ꝓcul ꝓijci ego credo ꝙ poſſit in caſibꝰ de ꝗbꝰ in p̄alle. cle. eos. vt in excōicatꝭ publice ī vſurarijs māifeſtis. ⁊ no mīatī int̓dictꝭ. ⁊ hͦ qꝛ tex. ibi in fi. tollit om̄e pͥuile giū qͦ ad illos caſus. in reliꝗs v̓o nō credo ep̄m paſſe hāc aucͣtē exerce̓ in loco exēpto. qꝛ ꝑinde eſt ac ſi nō eēt in dioceſi ſua. poſſꝫ tn̄ dare r̄me diū. ut īpediat ſepulturā an̄qͣꝫ corpꝰ ducat̉ ad lo cū emptū. nā cū delinqͣtur in territorio ſuo pōt obuiare ⁊ illos in loco pͥuato facer̄ ſepeliri. vide ad p̄dc̄a qd̓ noͣ. in. c. patētibꝰ. jͣ. d̓ pͥui. ⁊ hͦ maxīe ꝓcedit in iſtis religioſis ꝗ hn̄t pͥuilegiū vt etiam rōe delicti ꝯmiſſi exͣ locū exēptū nō poſſint puni jpei yrdinarip̄m loci MoleNAe. eriata pro ſe Terra cimi pultura fodiēda vēdi n̄ dꝫ. pͦ premittit abuſū quē 2º. tolli mādat. ibi mādamꝰ. ¶ Nō pͦ rl̓aꝫ ꝙ rōe terre ī qͣ fit ſepultura n̄ debent clerici ꝗcqͣꝫ exige̓ etꝭ p̄textu ꝯſuetudīs ¶ Noͣ 2º. ibi di oceſanos ꝙ ad dioceſanū ꝑtinꝫ pͣuas toller̄ loci ꝯſuetudīes ⁊ īhibe̓ clericꝭ ne ꝗcqͣꝫ exigāt hac de cā. nūꝗd exēptꝭ poſſit hͦ p̄ciper̄ vr̄ pͦ ꝙ ſic. qꝛ exē pti ſūt ī dioceſi. vt ī. c. pe. de offi. ordi. ꝯͣriū puto veꝝ. nā lꝫ ſint ī dioceſi n̄ tn̄ ſūt de dioceſi nec ꝑ hͨ v̓ba gn̄alia p̄ſumēdū eſt ꝙ papa voluerit dare iuriſdictōeꝫ circa exēptos ¶ In gl̓. i. ibi ſacer fa ctꝰ ē. dic ꝙ īmo n̄ ē factꝰ ſacer etꝭ ẜm leges ſꝫ tm̄ religioſus. ſꝫ aduerte qꝛ gl̓. ponit tres ſpēs loci. nā ꝗdā ē locꝰ oīo p̓uatꝰ. vt qꝛ n̄ ē deputatus ad vſū publicū ſeu ad diuina. ⁊ tal̓ locꝰ pōt licite vē di etꝭ vt ibi fiat cimiteriū vl̓ eccl̓ia. xij. q. ij. aurū ¶ 2º. ē dare locū religioſū n̄ aūt ſacꝝ vt ſi corpꝰ a licꝰ fuerit ibi ſepultū de volūtate dn̄i. l. ij. C. d̓ re li. ⁊ ſūp. fu. ⁊ tal̓ locꝰ vēdi n̄ pōt ẜm gl̓. ⁊ hͦ ē īdu bitatū de iure ciuili. qꝛ īmediate qͣtenꝰ corpꝰ tan git illū locū deſinit eē in dn̄io alicꝰ. l. qͣꝫ qͣꝫ. ff. de aqͣ plu. ar. ſꝫ Inno. dic̄ hͦ ꝓcede̓ de iure ciuili ⁊ n̄ de iure canōico. vn̄ putat ꝙ locꝰ n̄ efficiat̉ religio ſus niſi aucͣte pōtificꝭ deputet̉ ad talē vſū ꝓ hͦ. c. ad hͨ. de reli. do. vbi pꝫ ꝙ hoſpitale nō efficit̉ re ligioſuꝫ. ſi ſolū fuit edificatū aucͣte pͥuata. nō .n. vr̄ laicū poſſe ꝯſtituer̄ locū religioſum. ⁊ hͨ opi. fuit originalit̓ gloſatorꝭ decreti. xiij. q. ij. in. c. ec cl̓iaſtico. ⁊ noͣ illā gl̓. nā ex hͦ infert̉ ꝙ talis locus pōt vēdi. ſꝫ credo ſaluādo iſtā glo. ⁊ diſpoſitōeꝫ iuris ciuilis. ꝙ licet ſtricto modo locus non fiat ſ 2 religioſus qͦ ad hͦ vt ille locꝰ gaudeat p̓uilegio loci religioſi ⁊ publici tn̄ largoº. efficit̉ religioſꝰ. nā d̓putatꝰ ē ad vſū piū ſic̄ dicimꝰ ꝙ laici valde hōeſti pn̄t appellari religioſi qͣſi r̄legati ad cultū diuinū. vt ī. c. eccl̓ia. d̓ ꝯſti. iº. mō locꝰ pōt dici religioſus ⁊ ſacer vt ē locꝰ cimit̓iatꝰ .i. d̓putatꝰ ꝓ cimit̓io eccl̓ie. ⁊ iſte īdubie n̄ pōt vēdi qꝛ n̄ ē ī bo nis alicꝰ eccl̓ie. c. rō. d̓ p̄bē. l. ī tātū. §. ſacer. ff. de re. diui. ⁊ qͣꝫ qͣꝫ gl. ⁊ doc h̓ cōit̓ appellāt cimit̓iuꝫ ſacꝝ. puto ꝙ ſtricte n̄ pōt dici ſacꝝ ꝗa eccl̓ia ꝯſe c̓tur. cimit̓iuꝫ ſolū bn̄dicit̉. vt ī. c. nemo. d̓ ꝯſe. di i. ſenſit Io. an. ī. c. certificai. sͣ. e. hīc dicimꝰ ꝙ ci mit̓iuꝫ ē minꝰ dignū qͣꝫ eccl̓ia. c. i. d̓ ꝯſe. ecc. l̓ alt. li. vi. ſꝫ largoº. pōt appellai locꝰ ſacer ꝓpt̓ bn̄di ctōeꝫ q̄ ibi īpēdit̉ ꝑ ep̄ꝫ n̄ tn̄ fit ibi ꝯſecraº. ſeu vn ctio cū oleo ſacͣto ſic̄ fit ī eccl̓ia vel altari Sꝫ q̄ rit̉ nc̄ an̄ ī cimit̓io vl̓ eccl̓ia poſſit laicꝰ hr̄e ſepul turā vel ius ſepeliēdi. dicit Hoſt. ⁊ Goſ. ꝙ n̄ re ſpectu ꝓpͥetatꝭ. ꝗa vt dixi loca ſacͣ ⁊ religioſa nō pn̄t eē ī dn̄io alicꝰ. ſꝫ qͦ ad vſū pōt hr̄e vt ibi ipſe ⁊ ſui ſepeliant̉ nec eis īuitꝭ pōt exͣneꝰ ibi ſepeliri l. ij. §. ſi vſufructū. ff. d̓ reli. ⁊ ſūp. fu. dic̄ tn̄ Uin. ꝙ ꝓpt̓ neceſſitatē pot̓it ibi exͣneꝰ ſepeliri. naꝫ ob hāc cāꝫ pn̄t vēdi calices ⁊ alia ſacͣ donata eccl̓ie a laicis. d. c. auꝝ. ⁊. x. q. ij. hͦ ius porrectū. ⁊ ideꝫ vr̄ dicēdū ẜm hoſt. ī ſedilibꝰ ſeu bāchis q̄ laici ī multꝭ locis vēdicāt ſibi ī eccl̓ijs. ꝗcꝗd tn̄ dicat̉ ī uito ep̄o n̄ pn̄t laici ſibi tale ius acꝗre̓ ī eccl̓a ẜm eū. ſꝫ tolerant̉ ſolū ī iſtis ex gr̄a ſic̄ ī iurepa. c. iij d̓ iurepa. nūꝗd .n. vas lapideū ſeu ligneū aptuꝫ ad r̄cipiēdū corpꝰ d̓fūcti poſſit licite vēdi. dic p̄ Inno. ꝙ ſi ē d̓putatū ad hūc vſū auctōitate pōti ficꝭ n̄ pōt vēdi qꝛ ē r̄ligioſū. ar. d. c. ad hͦ. eccl̓ia tn̄ ex neceſſitate pot̓it alt̓i eccl̓ie vēde̓ ſic̄ vēdit alia vaſa ſacͣ. dc̄a aucͣ. hͦ ius porrectū. ſi āt nō d̓putat̉ auctōͣitate pōtificꝭ pōt licite vēdi ſic̄ sͣ dixi d̓ lo co pͥuato. In ea. gl. ibi dr̄ ſepultura officiū. no hāc ꝑticulā gl. vſqꝫ ad fi. ⁊ ꝯiūgēdo glo. ſe. cum hac ꝑticula hͦ ītēdit ꝙ clerici illiꝰ eccl̓ie vbi ſepul ture offm̄ ē exercēdū n̄ pn̄t licite aliꝗd pete̓ ēt ꝓ offiº. ſepulture. ſi tn̄ ꝯſuetudo hꝫ vt aliꝗd oetur pn̄t laici ꝯpelli ad obẜuādū laudabilē ꝯſuetudi nē. c. ad apl̓icā. d̓ ſimo. ⁊ noͣ bn̄ hͦ dc̄ꝫ. Alij vero clerici licite īde accipiūt p̄ciū ẜm gl. ⁊ idē dicit ī alijs ſacr̄is. dixit tn̄ Hoſt. ꝙ iſti exͣnei n̄ pn̄t reci pere ex pacto al̓s eēt ſimōia. c. nō ſatꝭ. ⁊. c. cū in eccl̓ie. d̓ ſimo. Sꝫ aduerte qꝛ ẜꝫ hͦ nulla eēt dr̄ia int̓ clericos exͣneos ⁊ ꝓpͥos. nā ⁊ clerici eccl̓ie li cite r̄cipiūt ſi eis donet̉. d. c. ad apl̓icam. ⁊. c. ⁊ ſi qōnes. ⁊. c. tua. d̓ ſimo. ſꝫ poſſū dice̓ ꝙ clerici exͣ nei n̄ d̓bēt ꝯuēire vt ꝓ offiº. dīno det̉ eis p̄ciū. et ſic ꝓcedit dc̄ꝫ Hoſt. ſꝫ poterūt ꝯuenire vt hēant aliꝗd ꝓ labōͣe ⁊ ī recōpēſatōe dānoꝝ q̄ ſuſtinēt tͣ hēdo ibi morā. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Inno. ī. c. pe. ne p̄la. vi. ſu. ⁊ vid̓ bo. gl. ī. c. ſuā. d̓ ſimo. ⁊. xxi. q. ij. c. fi. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. ſignificatū. de p̄bē. ⁊ hoc mō pōt ītelligi ⁊ ſaluari dc̄m hꝰ glo. ¶ Quo aūt ad 2ᵐ dc̄m vbi ē ꝯſuetudo vt aliꝗd det̉ dic̄ Hoſt. fa ciēdā viꝫ ī v̓bis. nā ſi clerici dicūt petimꝰ hͦ ꝓ ſepultura ſuccūbūt ēt ſi allegāt ꝯſuetudīeꝫ. d. c. nō ſatꝭ. ſꝫ d̓bēt dice̓ ꝯſuetudo ē vt ꝓ mortuo aliquid det̉ eccl̓ie ſeu clericis qͣſi velit dice̓ ꝙ n̄ dꝫ clericꝰ ſe fūdare vt aliꝗd det̉ ꝓ offiº. ſꝫ vt det̉ rōe lau dabilis ꝯſuetudīs ⁊ hoc mō n̄ dr̄ capi īmediate ꝓ offiº. ⁊ idē puto dicēdū qn̄ eſt ꝯſuetudo vt ali ꝗd det̉ eccleſie ꝓ loco ſepulture. debēt tn̄ prius iſta offiª īpēdi ⁊ poſtmodum dꝫ fieri ꝯpulſio ad obẜuādā ꝯſuetudīeꝫ d̓ qͦ dicēdū vt noͣ. ī. d. c. ad apoſtolicā. ⁊ ꝓ ꝯcordātia illiꝰ. c. qd̓ reputat̉ ſin gulare ī maͣ allego bonū tex. ī. l. p̓ui. in fi. C. de ſacroſanc. ec. vbi dr̄ ꝙ ea q̄ ab antiquo ſolita ſūt eccleſijs ⁊ mīſtris tribui nō debēt aliquo modo īmutari. ⁊ ꝑ illū tex. dic̄ ibi Bar. ꝙ ſi ciuitas eſt ſolita certū ꝗd dare eccleſie nō pōt illud per ſta tutū īmutare qd̓ ſing. no. Ex quo pōt īferri ꝙ ſe nēſes nō pn̄t tolle̓ ꝑ ſtatutū qͦ minꝰ oblatio ſoli ta in aſſumptiōe beate marie tollat̉. de quo vid̓ qd̓ dixi in. d. c. ad apl̓icā. ⁊ ad maͣm hꝰ glo. vide bo. glo. xiij. q. ij. §. itē q̄ritur ⁊ in ſum. Excōi ¶ Arrochiano caē a ꝑ ſuū p̄ſbyteꝝ fuit abſolutꝰ ī morte in cimitio ſepeliri dꝫ ⁊ ad ſatiſfaciēdū cogūt̉ he̓deſ 2ª ꝑs ibi ſꝫ eiꝰ. Noͣ ibi prochiano iūcta ſupͣſcri ptōe ꝙ ꝗlibꝫ d̓ dioceſi pōt dici parrochianꝰ ep̄i lꝫ hēat aliū p̄ſbyteꝝ īmediatū vt pꝫ h̓ ibi ꝑ ſuuꝫ p̄ſbyteꝝ. vn̄ hēbat iſte p̄ſbyteꝝ ꝓpͥum .ſ. ꝑrochi anū ⁊ nihilominꝰ dr̄ ꝑrochianꝰ ep̄i. c. ad apl̓ice. d̓ dona. vid̓ bo. gl. ī. c. ij. d̓ peni. ⁊ re. li. vi. ¶ Noͣ 2º ⁊ tene mēti laicū poſſe excōicari ꝓ manifeſtꝭ exceſſibꝰ qͣꝫqͣꝫ illa crīa n̄ ſint eccleſiaſtica vt pꝫ ī homicidio ⁊ ſimilibꝰ ⁊ credo ꝓceſſū ſuſtinēduꝫ rōe notorietatꝭ. dep̄hēdit̉ .n. aꝑte negligentia iu dicis ſecularis. Ex qͦ gnͣalit̓ pōt argui ꝙ de deli cto notorio laici pōt ep̄s ſe īpedire n̄ ſolū vt cō pellat eū ad pn̄iam ſꝫ ēt ad ſatiſfaciēdū d̓ d̓licto fac̄ qd̓ noͣ. Inno. ī. c. nouit. d̓ iudi. ⁊ qd̓ ibi dixi. ⁊ noͣ qꝛ n̄ ſolet ad hoc allegari iſte tex. ¶ Nō 3º. ꝙ p̄ſbyt̓ pōt abſolue̓ ī articulo mortꝭ a ſentē tia excōis tā hoīs qͣꝫ iurꝭ ēt ſi abſolutio ſit reſer uata pape. fac̄. c. ſi ꝗs ſuadēte. xvij. q. iiij. Nō aliud dc̄m ſatꝭ noͣndū ꝙ excōicatꝰ ꝓ māifeſta of fenſa abſoluit̉ ī mortꝭ articulo abſqꝫ eo ꝙ prius ſatiſfaciat. vn̄ ſatꝭ ē ab illo reciꝑe cautionē. ⁊ ſin gularit̓ limitat. c. ex ꝑte. el pͦ. d̓ v̓bo. ſig. vbi dr̄ ꝙ excōicatꝰ ꝓ manifeſta offenſa nō debet abſolui niſi priꝰ ſatiſfaciat. illud .n. ē veꝝ niſi in mortꝭ ar ticulo fiat abſolutio vt hic. idē puto vbi ſatiſfacº. exigit longū tractatū. c. qōni. de appel. ⁊ ibi ple niꝰ dixi. ⁊ ꝓ p̄dictꝭ fac̄. xxvi. q. vij. c. ꝗ recedunt vbi dr̄ ꝙ talibꝰ nō eſt pn̄ia iniūgenda ſꝫ innote ſcenda. ¶ Itē noͣ ꝙ etiam in mortis articulo n̄ dꝫ ꝗs abſolui ab excōicatione niſi iuxta formaꝫ eccleſie. ⁊ de hac forma habes in. c. ex tenore. et c. cū deſideres. de ſen. excō. ¶ Noͣ ibi eccleſie ſuffragia. ꝙ defunctꝭ ꝓſūt multa ſuffragia ⁊ ī nu mero ſūt qͣtuor de quibus in. c. anime defuncto rum. xiij. q. ij. ¶ Ultīo nota ꝙ heres etiā laicꝰ pōt ꝯpelli ꝑ iudicē eccl̓iaſticū ad ſatiſfaciēdū ꝓ defuncto ⁊ fac̄ hͦ ad. q. qͦtidianā. ꝗdā laicꝰ ī ꝯͣctu p̄ſtitit iuramētū eo mortuo ꝯuenit̉ hēs laicꝰ rōe illiꝰ ꝯͣctus iurati corā iudice eccl̓iaſtico. opponit̉ ꝙ eccl̓iaſticꝰ nō ſit ꝯpetēs iudex laici. q̄ro ꝗd iu ris. abbas tꝫ ꝙ pōt ꝯueniri. nā ſic̄ defunctꝰ pote rat ꝯueniri corā eccl̓iaſtico rōe iuramēti. c. fi. de fo. ꝯpe. li. vi. ita ⁊ hēs ar. in. l. hē̓s abn̄s. ff. de iu di. ⁊ dic̄ ſic fuiſſe al̓s det̓mīatū hͦ nō plꝫ Io. an. qꝛ defunctꝰ poterat ꝯueniri ex ꝓpͥo iuramēto ⁊ ita tex. in. d. c. fi. pōderat dū dic̄ a ſe p̄ſtito ⁊cͣ. ſꝫ iuramētū n̄ egredit̉ ꝑſonā iurātꝭ. eſt .n. ꝑſonale ex ꝑte iurātꝭ. vt in. c. veritatꝭ. de iureiu. ⁊ hͦ dictū Io. an. tenet̉ cōit̓ ꝑ modernos. ſꝫ ego ſaluādo vtrūqꝫ dc̄m diſtinguerē ꝙ actōe ex eo ꝯͣctu non poterit agi corā iudice eccleſiaſtico. ⁊ ſic ꝓcedit opi. Io. an̄. ſꝫ officiū iudicꝭ poterit implorari. vt hēs ꝯpellat̉ ſatiſface̓ aīe defūcti. ar. h̓ ⁊ in. c. a no bis. in fi. el. ij. de ſen. excō. ⁊ ſic ꝓcedit opi. abba. ⁊ vide qd̓ dico in. c. cū ſit gn̓ale. de fo. ꝯpe ¶ In glo. fi. in fi. nō iſtā glo. q̄ qͦtidie allegat̉ iūcto tex ꝓ drīa int̓ ius cano. ⁊ ius cinile vt de iure cano nico indiſtīcte hē̓s teneat̉ ex delicto defuncti. lꝫ ſecꝰ de iure ciuili. ⁊ hāc opi. tenuerūt cōit̓ glo. iu ris canonici vt in. c. ex lr̄is. de rap. ⁊ ibi bo. tex. ⁊. xxiiij. q. ij. c. ſane. ⁊. xij. q. ij. in. c. ep̄s ꝗ filios ⁊ in. c. qͣꝫ qͣꝫ. de vſurꝭ. lib. vi. ⁊ glo. in. c. in lr̄is. de rap. ⁊ glo. i. q. iiij. §. itē peccato. xvi. q. vi. ep̄m. lxxxxvi. di. bn̄ ꝗdē. d̓ vſurꝭ. tua. de pig. c. iij. ⁊ vi de oīo gl. xxiiij. q. ij. in ſum. ⁊ hͨ tꝫ Fre. ꝯſi. xxi. ⁊ do. An. ꝯſuluit ⁊ refert in. c. ꝙ clericis. de fo. ꝯpe. Inno. h̓ dicit hͦ ꝑ iſtū tex. nō ꝓbari qꝛ h̓ nō ꝯueniūt̉ he̓des immediate ex delicto defuncti. ſꝫ ex cautōe quā p̄ſtitit defunctꝰ in abſolutōe ꝓ prio ſacerdoti ꝗ ad hͦ hꝫ publicuꝫ officium ⁊ ex hac cautōe pn̄t agere oēs qͦꝝ int̓eſt. ar. in. l. non qͣſi. ff. rē pup. ſal. fo. allego melioreꝫ tex. de iure cano. in. d. c. qͣꝫqͣꝫ. ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ cautōeꝫ p̄ſb̓r nō egiſſet. tn̄ tacite vr̄ p̄ſtita exqͦ penituit ⁊ petit abſolutōeꝫ a ſacerdote. nā nō poterat alit̓ peni tere niſi mādaret ſatiſfactōeꝫ fieri ⁊ pōt agi offi cio iudicis. ar. ī. l. his v̓bis. ff. de adop. ⁊ noͣ ſem per hͦ dc̄m Inno. exqͦ hēs ꝙ ſacerdos gerit offi ciū publicū in actu ꝯfeſſiōis. ita vt ex cautōe ſeu ꝓmiſſiōe ꝑ eū recepta pn̄t oēs age̓ qͦꝝ int̓eſt ſic̄ ſi ꝓmiſſio fuiſſꝫ r̄cepta ꝑ ordīariū loci ſeu noͣriū Exqͦ inferas ꝙ illud. c. qͣꝫ qͣꝫ. nō ponit ſpēalitatē in crimīe vſurario qͣtenꝰ admittit p̄ſb̓rū ꝑrochia lē ad recipiēdā illā ſtipulatōꝫ. Ho. dic̄ ꝙ hͦ nō ſo lū lis habet̉ ꝓ ꝯteſtata. immo qͣſi ex ſnīa ꝯuenit̉ he̓s. exqͦ ſacerdos iniūxit vt ſatiſfaceret. dic̄ etiā ꝙ ſi ꝗs fuerit ꝯfeſſus ſacerdoti ⁊ deceſſit lite nō ꝯtꝭ. pōt agi ꝯͣ hēdē ex delicto defuncti. ex quaſi ꝯͣctu. nā vr̄ qͣſi ꝯͣxiſſe cū ſacerdote noīe illoꝝ qͦꝝ int̓eſt. qd̓ etiā ſentit ſpe. in ti. de int̓. actio. §. ij. v̓. ꝗd ſi his. dic̄ tn̄ Hoſti. ꝗcꝗd dicat̉ de iure cano. pōt agi ex delicto defuncti ꝯͣ he̓dē lꝫ ſecꝰ de iure ciuili ⁊ ſic ſentit ꝙ ex delicto defuncti poſſit quiſ fundare intētōem ſuā ꝯͣ he̓dē de iure canonico. ⁊ hāc drīaꝫ int̓ ius canonicuꝫ ⁊ ius ciuile ſentit Fre. ꝯſi. xxi. ⁊ Bar. in. l. i. ff. de p̓ua. delic. vbi ꝓ ſeꝗt̉ ꝗd iuris tā de iure ciuili qͣꝫ de iure canoni co. ⁊ reſpectu iuris ciuilis diſtīguit vtꝝ pena ſit inflicta a lege ⁊ tenet̉ hēs ad hͦ. l. ꝯmiſſa. ff. d̓ pu blica. exqͦ infert̉ ꝙ ſi poſt mortē apparet quem he̓ticū fuiſſe vl̓ reū crīs leſe maieſtatꝭ bona om nia pn̄t exſtirpari ab he̓dibꝰ. qꝛ pena fuit ꝯmiſſa in vita. vide bo. tex. in. c. ij. de reſcrip. li. vi. Aut pena delicti venit imponēda ꝑ iudicē. ⁊ tūc aut delictū fuit cōmiſſuꝫ circa tractatuꝫ vel exͣ. pͦ ca ſu ſi delictū purgat̉ actōe deſcendēte ex eo ꝯͣctu vtputa qꝛ pōt agi ex ꝯͣctu. exēplū in dolo ꝯmiſſo in depoſito ſeu ꝯmodato. ⁊ tūc hē̓s tenet̉ ex de licto defuncti. qꝛ nō fundat̉ intentio immediate ex delicto ſeu ex ꝯͣctu qꝛ agit̉ actōne cōmodati ſeu depoſiti ⁊ nō ex dolo. vt in. l. ex depoſiti. ⁊ in. l. ex ꝯͣctibꝰ. ff. de actꝭ. ⁊ obli. ⁊ bo. tex. eſt in. l. ſi hē̓s. ff. depo. Si v̓o delictū nō purgat̉ ex acti on deſcēdēte ex ꝯͣctu ⁊ tūc delictū nō tranſit in he̓dē niſi vt. jͣ. dicet̉. exēplū dolus dedit cāꝫ cō tractui. ⁊ ſic ꝯͣctus nō tenuit. iuxͣ noͣ. in. c. cū dile cti. de emp. ⁊ ven. hͦ caſu nō pōt agi ex ꝯͣctu ꝯtra doloſuꝫ. cū ꝯͣctus ſit nullus. ⁊ ſic oporteret īme diate agere ex dolo. iō nō pōt agi ꝯͣ he̓dē. qꝛ cri mīa morte extinguūtur. xxiij. di. quorūdā ⁊ vi de bo. tex. cū glo. inſti. de ꝑpe. ⁊ tēpo. actꝭ. l. ali qn̄. ¶ 2º. caſu qn̄ delictū fuit ꝯmiſſuꝫ exͣ ꝯͣctum. aut lis fuit ꝯte. cū defuncto ⁊ tenet̉ hē̓s. vt. in. l. vnica. C. ne ex delic. defun. ⁊ pōt eē rō qꝛ ꝑ ꝯtē ſtatōeꝫ fuit initꝰ qͣſi ꝯͣctus cū defuncto. nā in iu dicio qͣſi ꝯͣhimꝰ. l. iij. ff. de pecul̓. ſi v̓o lis nō fuit ꝯtꝭ. ⁊ tunc ſi aliꝗd ꝑuenit ad he̓dē ex illo delicto tenet̉ hēs ad id qd̓ ad eum peruenit ⁊ nō vltra. Si aūt nihil peruenit nō tenet̉. vt in. d. l. vnica. fallit in ꝯditōe furtiua. l. ſi ꝓ fure. ff. de cōdi. fur. qͦ ad ius canonicū dicit Bar. ꝙ q̄dam ſunt acti ones penales ex vtraqꝫ ꝑte. vtputa qꝛ peto id qd̓ tibi nō adeſt nec mihi abeſt. exēplū ſi ꝓ deli cto pena pecuniaria venit applicanda ꝑti nō tā ex ꝑte rei qͣꝫ ex ꝑte actoris eſt pena ⁊ hͦ caſu nul lo iure ẜm Bar. delictū trāſit in he̓dē. qm̄ actio eſt penalis ex ꝑte rei. ſꝫ rei ꝑſecutoria ex ꝑte ac toris. vtputa qꝛ ago ꝓ ſatiſfactōe dāni mei. ⁊ hͦ caſu dic̄ ꝙ eſt diuerſitas int̓ ius canonicū ⁊ ius ciuile. qꝛ de iure ciuili nō agit̉ niſi in caſibꝰ p̄dcīs ſꝫ de iure canōico ſic vt h̓. Sꝫ aduerte. nā pͥmū dictū Bar. qͣtenꝰ vult ꝙ actio ex vtraqꝫ ꝑte pe nalis nō trāſeat in he̓dem etiā de iure canonico vr̄ poſſe optime iuuari ꝑ gl̓. noͣ. in. c. fraternitas. xij. q. ij. vbi dr̄ ꝙ ī foro ꝯſcīe nō iniūgit̉ vt ꝗs ſol uat penā delicti. cū gͦ de iure canonico agat̉ con tra he̓dē ſolū rōe peccati. gͦ non dꝫ ꝯͣheredē agi niſi pro ſatiſfactōe intereſſe ſeu dāni ꝓprij ⁊ hͦ vi ſuꝫ eſt mihi ſenſiſſe glo. in. d. c. ſane. xxiiij. q. ij. ſed ꝯtra hoc dictum allego tex. h̓. nam h̓ ageba tur ut ſatiſfacerēt heredes de homicidio ⁊ ince ſtu. ⁊ vt dicit Io. an. nō pōt ſatiſfieri de homici dio niſi qꝛ aut interfectꝰ fuit ẜuus aut agebatur ſ 3 ad penā ꝯſuetudīariā. nā in aliꝗbꝰ locꝭ ꝓ d̓licto ſoluit̉ pena applicāda leſo ſeu he̓dibꝰ ſuis. c. ij. jͣ. d̓ pēis. ⁊. c. ij. jͣ. d̓ d̓lic. pͥue. Idē dicēdū ē d̓ ince ſtu. nā corpꝰ libeꝝ n̄ recipit eſtīatōeꝫ gͦ h̓ ageba tur ēt vt ſatiſface̓t d̓ d̓licto rōe pene. ſꝫ ſaluādo vtrūqꝫ dc̄m diſtīguerē ꝙ aūt ꝗs fuit excōicatꝰ. qꝛ n̄ ſatiſfaciebat d̓ delicto ⁊ abſolutꝰ maxīe cuꝫ cautōe ⁊ tc̄ ꝓcedit dc̄m hꝰ. c. qꝛ n̄ pure agit̉ ī fo ro pn̄iali nec agit̉ mere ex d̓licto ſꝫ ex ꝯͣctu l̓ qͣſi ꝓut. sͣ. dixi. aut ſimpl̓r ꝗs d̓ceſſit ſine excōicatio ne ⁊ abſol̓one ſequēti ⁊ tc̄ forte poſſꝫ ꝓcede̓ dc̄ Bar. ītelligēdo ꝙ tc̄ agat̉ ex delicto. ſꝫ ſi tenere mꝰ opīonē ꝙ agat̉ tc̄ ex qͣſi ꝯͣctu ꝓpt̓ abſol̓oneꝫ p̄ſtitā nō video ꝙ dc̄ꝫ Bar. poſſꝫ tolerari ſꝫ ipſe habuit reſpectū ad cōeꝫ opi. canoniſtaꝝ vt aga ex delicto. ſꝫ ego ſemꝑ tenui ꝙ nulla ī hͦ ſit dr̄ia int̓ ius canōicū ⁊ ius ciuile. nam iſtud. c. ⁊. c. ex lr̄is. d̓ rap. ⁊. c. a nobis all̓. pōderāt quem fuiſſe ꝯtritū ī morte ⁊ ſic videt̉ tacite mādaſſe ſatiſfa ctionē he̓dibꝰ vbi .n. iſta ceſſarēt. vt qꝛ d̓ceſſit ſi ne ꝯfeſſiōe n̄ video ꝙ poſſit agi ꝯͣ he̓dē ex d̓licto d̓functi niſi qͣtenꝰ pōt agi d̓ iure ciuili. ⁊ ꝓ hͦ al lego glo. noͣ. q̄ aꝑte hͦ ſentit ī. d. c. a nobis. in v̓. hē̓des quoqꝫ. q̄ dic̄ ꝙ cū penituerit ⁊ ꝯtritꝰ fue rit defunctꝰ qͣꝫtū ī ſe fuit ſatiſfec̄ iō he̓des cōpel lēdi ſūt ſatiſface̓ ꝓ ip̄o. ⁊ ſic dic̄ debe̓ ītelligi. c. fi. de ſepul. ⁊. c. ī lr̄is. d̓ rap. tacite idē ſentit Io. an ī addi. ſpe. ī ti. de appel. §. ī ꝗbꝰ. ī addi. mag. ⁊ hͨ noͣ. ¶ Sed nūꝗd hēs teneat̉ vltͣ vires he̓ditari as ſi nō fec̄ īuētariū ex d̓licto defūcti. Do. An. dic̄ h̓ ꝙ nō. idē tꝫ Fed. ꝯſi. xxi. ēt ī foro ꝯtētioſo mouet̉. qꝛ ex eꝗtate īductū ē ꝑ ius canonicuꝫ vt teneat̉ heres ex delicto defuncti. ex eadē eꝗtate nō debꝫ teneri ēt vltra vires hereditarias. gl. tn̄ videtur velle ꝯͣriū ī. d. c. in lr̄is. crederē tamē ꝙ opi. Fed. ſit v̓a ſi agit̉ ex delicto. ſecus ſi agitur ex ꝯͣctu. ar. eoꝝ q̄ dixi ī p̄cedēti. q. ¶ De p̓arrochijs ⁊ alienis ꝑrochianis. ℟ica. ¶ Supra viſū ē de qͦdā iure ꝑrochiali qd̓ conſi ſtit ī funerādo. ſꝫ qꝛ pot̓at dubitari gn̓alit̓ d̓ alijſ iuribꝰ ꝑrochialibꝰ. iō pꝰ rubricā p̄cedētē ſb̓ijcit̓ iſta ℟ica d̓ parro. ¶ Quero ꝗd ſit parrochia ⁊ vn̄ dicat̉. So. pꝰ Io. an. ē locꝰ ī qͦ degit ppl̓s ali cuiꝰ eccleſie deputatꝰ certꝭ limitibꝰ ꝯſtitutꝰ. ⁊ dr̄ ꝑrochia qͣſi ꝑtitio cure naͣ cura ppl̓i ꝑtita fuit int̓ eccl̓ias prochiales. nā rector talis eccl̓ie dr̄ ppl̓ꝫ rege̓. c. i. d̓ capel. mona. ⁊ vide archi. ī. c. lꝫ canō d̓ elec. li. vi. ⁊ ſcias ꝙ ꝑrochie fuerūt diuiſe poſt aduētū xp̄i. xiij. q. i. ī. c. i. ep̄atꝰ v̓o ⁊ ꝓuincie fue rūt diuiſi lōge an̄ aduētū xp̄i. vn̄ vbi pͥus ſtabāt illi pͥncipes infideliū ſeu eoꝝ ſacerdotes fuit ſta tutū ꝑ apl̓os ꝙ pͥmates archiep̄i ⁊ ep̄i ꝯſtituerē tur. d̓ ꝗbꝰ dic vt plene habet̉. lxxx. di. c. i. ⁊. c. ij. lxxxxix. di. c. i. ¶ 2º. pͥncipalit̓ q̄ro ī qͦ ꝯſiſtat ius ꝑrochiale. dic ꝙ in pluribꝰ. pͦ vt ꝑrochiani diebꝰ feſtiuis audiāt miſſam ī ꝑrochia. vt ī. c. ij. jͣ. eo. ⁊ dic vt ibi. 2º. vt ſacramēta ꝑcipiant̉ ī hac eccl̓ia ꝑrochiali ſeu a p̄ſb̓ro ꝑrochie ⁊ vt ꝑrochianus ibi ſepeliat̉. c. oīs. d̓ pe. ⁊ re. ⁊ cle. dudū. ī. §. verū d̓ ſepul. Itē ī p̄ſtatiōe d̓cīaꝝ ꝑſonaliū. xvi. q. i. c. q̄ſti. Itē ī oblatiōibꝰ fiēdis d̓ ꝯſę. di. i. oīs xp̄ia nus ⁊ v̓. oblatio capit̉ largo mō ẜm Io. an̄. ⁊ bn̄ vt ꝯp̄hēdat ꝗcꝗd īfra limites ꝑrochie ꝑueniat. bo. tex. ī. c. paſtoralis. sͣ. d̓ his q̄ fi. a p̄la. ⁊ ꝑ hͦ ar guit do. An. hic ꝙ oblatiōes q̄ fiūt imagini d̓pi cte ī muro īfra limites alicꝰ ꝑrochie cedūt p̄ſb̓ro ꝑrochiali qd̓ ēt tenui ī. d. c. paſtoral̓. ⁊ bn̄ fac̄ ille tex. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Hoſt. ad idē. c. qm̄. d̓ d̓ci. lꝫ al̓s legerī ī addi. ſpe. Io. an. allegātē ꝓ ep̄o ⁊ p̄ſb̓ro ꝑrochiali ⁊ n̄ ſoluētē. ſꝫ mihi placꝫ p̄miſſa opi. ⁊ fac̄. c. cū int̓. d̓ v̓. ſig. ¶ Ultīo q̄ro nūꝗd prochi ani pn̄t ꝯpelli ad oblatiōes faciēdas. pͦ vr̄ ꝙ ſic ꝑ. d. c. oīs xp̄ianꝰ. ⁊. c. alia. ⁊. c. ſtatuimꝰ. xvi. q. i. In ꝯͣrium allegat̉ illud Mat. v. vbi dr̄ ſi offers munꝰ tuū altari ⁊cͣ. ⁊ ſic n̄ loꝗt̉ imperatiue. ⁊ ad idē qd̓ hr̄ Exo. xxv. c. dum dr̄ ab eo ꝙ vltroneꝰ offert reciꝑe ⁊cͣ. qͣſi dicat ꝙ a ſpōtaneo ⁊ n̄ a coa cto recipiēda ē oblaº. Pro ſo. vide qd̓ noͣ. glo. ī d. c. oīs. ⁊. d. c. ſtatuimꝰ. ⁊. x. q. i. ſāctoꝝ. ⁊ videt̉ gl. variaſſe. nā qn̄ꝫ ſimplicit̓ tenuit ꝑrochianos ad hͦ ꝯpellēdos. ⁊ qn̄qꝫ hͦ tenuit cū limitatiōe .ſ. ꝙ ſi p̄ſb̓r curatꝰ īdigꝫ. ſꝫ beatꝰ Tho. latiꝰ attin git 2ª ꝝᵉ. q. lxxxvi. articulo .i. ⁊ ibi ī effectu quo ad ꝓpoſitū nr̄m ꝯcludit ꝙ regularit̓ iſte oblatio nes q̄ fiūt ad vſum ſacerdotꝭ ſeu ꝓ dīno cultu n̄ ſūt in p̄cepto niſi ī qͣtuor caſibꝰ. pͥmꝰ ſi rōe cēſus dꝫ fieri puta ꝗa aliꝗd tenet̉ ab eccl̓a rōne cuius ſoluit̉ oblatio noīe cēſus. N caſus ſi ꝗs ē obli gatus ex teſtamēto vel int̓ viuos. c. qͣꝫto. jͣ. de cē ſi. eꝰ caſus ſi ſacerdos īdiget naͣ exqͦ īpēdit ſpi ritualia dꝫ ꝯſeꝗ tēporalia. ad hͦ. c. ſi ep̄s. de offi. ordi. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. i. ⁊ in. c. de his. d̓ eccle. edi. nō tn̄ ſacerdos ob hͦ dꝫ ſb̓trahe̓ ſpiritualia. ſꝫ ſuꝑior dꝫ eos cōpellere ad has oblatōes iurꝭ remedijs. 4ꝰ caſus qn̄ hͦ habet ꝯſuetudo. nā ī multꝭ locis parrochiani ſemꝑ offerūt diebꝰ feſti uis. nā in aliꝗbus locis ſolent face̓ oblatiōes cū candelis in feſto alicuius ſancti. exqͦ eīm īoleuit ꝯſuetudo pn̄t ad hͦ cōpelli quod bn̄ noͣ. fac̄ tex. ī c. ad apoſtolicam. de ſimo. ⁊. l. pͥuilegia. ī fi. C. d̓ ſacroſanc. eccle. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Bar. fac̄ qd̓ dixi. sͣ. ti. ꝓxi. c. penul. Et vnū inter cetera ſcias ꝙ iſte oblatiōes ita ſūt de iure parrochiali ꝙ ſi fiant ī capellis ſeu altaribus fundatis īfra ꝑrochiā de bētur rectori parrochie. ar. ī. d. c. paſtoralis. fac̄ c. ex trāſmiſſa. d̓ p̄ſcrip. ⁊. c. ad audientiā. el. ij. d̓ eccle. edi. ꝑ locū a ſpēali. I epiſcopus Int̓ ep̄m ſb̓ſtitutū ep̄o hē̓tico ip̄m ep̄m he̓ticū reuerſū ⁊ ex diſpēſatōe receptū diuidit̉ ep̄a tꝰ mō h̓ exp̄ſſo. ⁊ hꝫ ꝗnqꝫ dc̄a ad idē tendētia q̄ patēt ī tex. ¶ Noͣ pͦ bo. ar. ex tex. ꝙ ſi is cuius bona fuerūt ob delictū ſuū publicata reſtituunt̉ De ſepulturis. 8 nō recuperat bona ltīme in aliū trāſlata. qꝛ reſti tutio nō dꝫ retro trahi cū p̄iudicio illiꝰ cui bona fuerūt collata. ar. in. c. qͣꝫuis. de reſcrip. li. vi. de qͦ tn̄ remitto ad plene noͣta. in. l. fi. C. de ſen. paſ. dixi in. c. qꝛ diligētia. sͣ. de elec. Iſte tn̄ tex. pōt etiā adduci ad ꝯͣriā ſnīaꝫ. nā cū ep̄atꝰ eēt inſoli dū ip̄iꝰ ſb̓ſtituti. nihilominꝰ reuerſus ⁊ reſtitutꝰ recuꝑat ꝑtē. ſꝫ dic hͦ ꝯtinge̓ ex noua ꝓuiſiōe pͥn cipis. Exqͦ infero ꝙ p̓nceps ꝗ donauit bona pu blicata alicui pōt in reſtitutōe certaꝫ ꝑtē bonoꝝ illi ſb̓trahere ⁊ reſtituto tribuere. qd̓ noͣ. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ bn̄ ꝙ ꝓpt̓ bonū publicū pōt papa pͥ uare ep̄ꝫ ſine cl̓pa ſua. nā vides h̓ ꝙ pͥuauerit ſb̓ ſtitutū qͦ ad ꝑtē. ⁊ eadē rōe potuiſſꝫ in totū. ⁊ ſic intellige glo. noͣ. in. c. ꝑ p̓ncipalē. ix. q. iij. pleniſ ſime dixi in diſputatōe q̄ incipit ſēproniꝰ ¶ Itē noͣ ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ ex cā pn̄t duo ꝯſtitui ep̄i ī ea dē dioceſi. ⁊ pōt fieri ad tp̄s diuiſio locoꝝ vt h̓. Itē noͣ ꝙ etiā inſolidū pn̄t duo ep̄i ꝯſtitui ex cā ſicut Aug. acceſſit Aurelio Nicolaū ita vt ꝗli bet eoꝝ inſolidū exerceret iura ep̄atꝰ in dioceſi. vt hēs tex. noͣ. in. c. nō aūt. vij. q. i. nō aūt hͦ eēt fi endū ſine magna cā. ne in eadē dioceſi videant̉ duo capita qͣſi mōſtrū. vt dr̄ in. c. int̓ cetera. ⁊. c. qm̄. de of. ord. nā exp̄ſſe hͦ ꝓhibet̉ ī. d. c. qm̄. ⁊ de pr̄iarcha. gͣdēſi ꝗ tͣhit morā Uenetijs. vide qd̓ noͣ glo. in. c. ij. lxxx. di. nūꝗd aūt ex cā poſſit hͦ fi eri in romanis pōtificibꝰ. vt ſi eēt duo dic ꝙ n̄. immo he̓ticū eſt ſentire vt papatꝰ poſſit ꝯſiſtere apud duos. qꝛ iuxͣ v̓bū dn̄icū vnicū dꝫ eē ouile ⁊ vnꝰ paſtor. de qͦ vide gl̓. in. d. c. nō aūt. quā tene mēti. ⁊ hodie hētur in exͣuagāti Bonifacij viij. q̄ incipit vnā ſanctā. ¶ Noͣ ꝙ ep̄s maioris tꝑis diuidit ⁊ mīor eligit ⁊ intelligūt doc. de maiori nō reſpectu etatꝭ ſꝫ reſpectu maioris tꝑis qͦ fuit in ep̄atu. ⁊ hͦ p̄ſumit̉ meliꝰ habere noticiā locoꝝ ⁊ iuriū ip̄iꝰ ep̄atꝰ. Et ex hͦ colligit Hoſti. ꝙ ſi int̓ fratres eſt fiēda diuiſio n̄ dꝫ diuidere maior eta te. ſꝫ his ꝗ maiori tꝑe habuit bonoꝝ admīſtrati onē. Idē dicit int̓ ſcholares ſocios vt ille diui dat ꝗ maiori tꝑe fuit in ſtudio. Ego tn̄ nō puto ꝙ frater teneat̉ hāc diuiſiōeꝫ face̓ ⁊ ſi velit. nam pōt fratres ad diuiſionē vocare ꝑ iudiciū fami. hercꝭ. vel cōi diuidūdo. ⁊ iudex ex officio ſuo te net̉ diuidere ẜm ꝙ ſibi vr̄ equū ꝯſiderata reꝝ qͣ litate vt hētur inſti. de offi iudicꝭ. qͣſi ꝑ totū ⁊ in l. ad officiū. C. cōi diui. ſꝫ forte iudex poſſet hoc onus diuidēdi iniūge̓ ei ꝗ hꝫ maiorē notitiā reꝝ ſicut fecit hͦ ꝯſiliū ¶ In glo. i. in fi. vult gͦ glo. ꝙ hodie nō fieret hͨ diſpēſatio ⁊ ꝙ hͨ decretalis nō ꝯtineat ius. dic circa pͥmū ꝙ glo. vult diuinare. nā credo ꝙ hodie d̓ facili etiā diſpēſaret̉ cū ep̄o he̓tico ꝗ vellet redire ad ſuā fidē cū plebe q̄ fuit eū ſecuta. Itē inqͣꝫtū dicit ꝙ nō ꝯtinet ius. dicūt Hoſti. ⁊ Ab. ꝙ qͦ ad ꝗd ꝯtinet diſpēſatōeꝫ. vide licet vt he̓ticꝰ recipiat̉ in p̄ſtinā dignitatē. nā per lapſuꝫ in he̓ſim p̓uatꝰ eſt ip̄o iure oībꝰ bonis nec ꝑ reuerſionē recuperat vt in. c. v̓gētꝭ. de here. ⁊ i. q. vij. ꝯueniētibꝰ. ſꝫ ex diſpēſatōe fuit iſte rece ptus. ſꝫ qͦ ad diuiſionē fiedā ꝯtinet ius int̓ reuer ſuꝫ ⁊ ſb̓ſtitutū. ſi ī receptōe n̄ fuit facta ſpēalis ꝓ uiſio. ⁊ dicit Io. an. ꝙ raro practicabit̉ iſte tex. qꝛ eccl̓ia ſolꝫ ꝓuidere ſb̓ſtituto de alia dignitate ſꝫ dic ꝙ pōt practicari vbi dignitas nō hētur pre manibꝰ. ⁊ ſcias ꝙ duo ſunt pͥncipales intellectꝰ hꝰ. c. pͥmꝰ eſt ꝙ bona oīa nō diuidātur ſꝫ loca re uerſa debēt ꝯſiſtere apd̓ reuerſuꝫ. illa v̓o q̄ ex to to remāſerūt in fide debēt ꝯſiſte̓ penes ſb̓ſtitutū loca v̓o in ꝗbꝰ ſunt ꝑmixti he̓tici ⁊ catholici de bēt diuidi vt dr̄ in tex. ⁊ ẜm hūc intellecrū nō ex igit̉ ꝙ ambe ꝑtes ſint eqͣles. vt voluit glo. ſꝫ ꝑ tes denotāt h̓ ꝑcialitatē q̄ erat in loco qꝛ vt dixi aliꝗ fuerūt reuerſi. aliꝗ ſemꝑ ꝑmāſerūt in fide. ⁊ noͣ ꝙ qn̄ vnꝰ locꝰ eſt diuidēdus in qͦ ſunt am be ꝑtes ſtat̉ iudicio plurimoꝝ vt in tex. Exqͦ ha bes noͣre ꝙ qn̄ ꝑtes diuiſe ꝯiūgūtur ad faciēdū certū ꝗd ſtat̉ iudicio maioris ꝑtis totiꝰ corꝑis. nō aūt reꝗͥrit̉ maior ꝑs cuiuſlibꝫ ꝑtꝭ. qd̓ facit ad multa. Ad idē bo. tex. in. c. ſcriptū. de elec. licꝫ tex. videat̉ in oppoſitū in. c. paſtoralis. de reſcri ſꝫ dic ꝙ ibi nō ꝯiungūtur ambe ꝑtes. vt faciant vnū corpꝰ ſicut ꝯiūgūtur h̓ ⁊ in. d. c. ſcriptū. Axqͦ infero ad vnū dictū qͦtidianū ꝙ ſi ſchola res iuriſte ⁊ artiſte ꝯueniūt ſimul ad aliqd̓ expe diendū ſufficit iudiciū maioris ꝑtꝭ omniuꝫ. non aūt reꝗͥrit̉ maior ꝑs iuriſtarū ⁊ maior ꝑs artiſta rum. ⁊ loquor in eo loco vbi artiſte faciunt vni uerſitatem de ꝑ ſe hn̄tes etiā ꝑ ſe rectoreꝫ vt bo nonie padue papie. nam h̓ hͦ nō ꝯtineret dubiuꝫ cū ſemꝑ faciūt vnū corpꝰ ⁊ hn̄t vnum caput. Secūda lec. ꝙ omnia loca veniūt h̓ diuidenda ita ꝙ vnus ep̄s hēbit citra flumē ⁊ alius vltra ⁊ ſic de ſimilibꝰ. ſꝫ pͥma lec. vr̄ magis placere doc. ⁊ vr̄ melius cōuenire lr̄e. T dominicis. oxteri Preſ ꝑrochiales dn̄icis diebꝰ ⁊ feſtiuis pro chianos alienos ad miſſaꝫ admittere nō debēt ſi ex contēptū ad eoꝝ eccleſiam accedūt. ¶ Noͣ pͦ ar. ẜm Io. an. ꝙ in diebꝰ dn̄icis ⁊ feſtiuis te net̉ ꝑrochianus audire miſſam in propria pro chia ⁊ ibideꝫ oblationeꝫ face̓. h̓ tn̄ nihil dicit̉ de oblatione. ſꝫ intellige ꝓut dixi. sͣ. ſuper rubrica. Et ex hoc ⁊ ex tex. infert̉ ꝙ diebus pͥuatꝭ pōt ꝗs audire miſſam in aliena parrochia. c. ſi quis exͣ de conſe. di. i. ¶ Sed ego quero nūꝗd indiſtin cte parrochianus peccet non audiendo miſſam diebus feſtiuis in eccleſia ſua. de quo fui ſepe in terrogatus. So. aut hoc facit ex cōtēptū propͥi preſb̓ri ſine cā legitima ⁊ peccat qꝛ venit ꝯͣ p̄ce ptū ſuꝑioris ⁊ iuris. c. ij. de ma. ⁊ obe. ⁊ in. c. qui reſiſtit. xi. q. iij. ⁊ ipſe ſacerdos qui admittit par rochianum alienum ſupra dicto caſu cōmittit qͦ dāmodo furtum vel rapinam. ar. c. duduꝫ el. ij. de elec. ⁊ puto ꝙ tenet̉ reſtituere omnes oblati ones perceptas ab eo. ar. c. cum liberum. ⁊ in. c. cū noſtra. sͣ. ti. proxi. ſi tn̄ ex cauſa legitima con tēneret propriuꝫ ſacerdotē. puta qꝛ eſt notorius ſ 4 fornicator vl̓ p̄ciſus ab eccleſia tunc nō peccarꝫ quia hoc cāu nō eſt ꝓprie ꝯtēptus ſed iuris au ctoritate. fac̄ ar. c. p̄ter. ⁊. c. nullꝰ. xxxij. di. ⁊ ī. c. veſtra. de coha. cle. ⁊ mu. ⁊ dic vt ibi dixi. ⁊ vid̓ tex. cum glo. ī. c. cū nō liceat. de p̄ſcrip. Aut de ſerit ꝓpriū p̄ſb̓rm ſine ꝯtēptū ⁊ tūc nō peccat. ꝓ quo iſte tex. ꝗ pōderat contēptū. ſꝫ dicūt h̓ doc. ꝙ p̄ſumit̉ ꝯtēptus ſi nō habet licētiā a ꝓprio ſa cerdote vel nō habet cām legitimā ſaltiꝫ quādo ꝓpria eccleſia ē vicina. ſꝫ hodie videmus cōmu nit̉ populū ꝯflue̓ ad eccleſias fratꝝ mēdicātiū d̓ relicto ꝓpͥo p̄ſb̓ro ⁊ credo ſi faciāt bono zelo n̄ peccant. vtputa qꝛ deuotiꝰ ⁊ frequētius ibi cele bratur. Itē qꝛ audiūt ibi p̄dicationē ⁊ īmediate āte vel poſt audiūt miſſam. nō āt in hͦ poteſt no tari ꝯtēptus ⁊ hoc ꝓcedit qͦ ad auditū dīnoruꝫ ſed ſacr̄a nullo mō poſſunt recipi ab exͣneo ma xime a fratribus mēdicātibꝰ ſine licētia ſpeciali ſacerdotꝭ ꝓprij. vt ī. c. oīs. de pe. ⁊ re. ⁊ vide ho die tex. in cle. i. de priui. vbi excōicant̉ religioſi ipſo facto ꝗ ſacr̄a cōferunt ſine licentia ſpēali ſa cerdotꝭ ꝓprij. ītellige p̄ter ſacr̄m pn̄ie. nā illud ē mēdicātibꝰ īdultū ex p̓uilegio. vt ī cle. dudū. p̄ alle. honeſtū eſt tn̄ ⁊ qͣꝫ neceſſariū vt in p̄cipuis feſtiuitatibꝰ vt in paſcha natiuitate ⁊ ſimilibꝰ au diātur dīna ī ꝓpͥa ꝑrochia. Itē ꝙ ex leui cā nō debēt deſei i ꝓpͥe ꝑrochie illis diebꝰ. vide bonū tex. ī. d. c. ſi ꝗs exͣ. puto ēt ꝙ ad eccl̓iaꝫ cāthedra lem pōt licite populus ꝯuēire qꝛ ep̄s eſt curator oīum de dioceſi. vn̄ n̄ pn̄t dici alieni ꝑrochiani. c fi. sͣ. ti. ꝓxi. ⁊ ibi dixi. ⁊ facit glo. noͣ. in. c. ij. de pe ni. ⁊ remiſ. li. vi. ¶ Ultīo h̓ q̄ritur an ſacerdos poſſit in expulſione alieni parrochiani manum īpune inijcere. dicit Inno. ꝙ primo debet illum verbis expellere. quia tutius eſt verbis conten dere qͣꝫ manu pugnare. ſed ſi ad verba nō vellꝫ exire tunc per ſe ⁊ per parrochianos pōt manū inijcere nec incurrit excōicationē ipſe ⁊ ſibi ob tēperātes etiam ſi expellendus ſit clericus quia turbat diuinū officium. pro hoc bo. tex. in. c. ve niens. de ſen. excō. ¶ Et nota quia ex hoc ſen tiunt doc. ꝙ clerici poſſunt eſſe parrochiani ec cleſie īferioris. vn̄ dico ꝙ oēs hītātes ī ꝑrochia exqͦ n̄ hn̄t curā ꝑ ſe ſunt ſb̓ cura p̄ſb̓ri ꝑrochial̓ ⁊ debēt ꝯuenire cum reliꝗs parrochianis laicis ibidē ad diuina vt ſatis colligitur ī. c. ⁊ hͦ atten dēdum. de ꝯſe. di. i. ⁊ ſcias ꝙ xp̄iani īcurrūt pec catum mortale niſi audiant miſſam ītegram die bus dn̄icis ⁊ feſtiuis. ar. h̓. ⁊ clarius ꝓbat̉ in. c. miſſas. ⁊. c. ꝗ dies ſolēnes. ⁊. c. ⁊ hͦ attēdēduꝫ. d̓ ꝯſę. di. i. vide qd̓ dixi ī. c. i. de vi. ⁊ hone. cle. UIllus epiſco A pus. Ep̄s parrochianum alterius ſine ip̄ius licētia ordīare nō pōt nec eū aliter iudica re. h. d. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ꝗ nō pōt ī aliquā iuriſdictio nē volūtariā exerce̓ fortius nec ꝯtēptioſā ita ar guit hic papa. nam ſi epiſcopus non poteſt ordi nare alienum parrochianum cum ordo ſit volū tarie iuriſdictionis fortius nec iudicare. ¶ Nō ſecūdo ꝙ nedū clericꝰ ſꝫ nec etiaꝫ laicus pōt or dinari ab alieno epiſcopo qd̓ procedit etiam re ſpectu prime tōſure ꝗnīmo ep̄s incurrit penam conferendo etiam laico alieno primā tonſuraꝫ vt habet̉ in. c. fi. de tempo. ordi. li. vi. Itē noͣ ar. ꝙ laici nō pn̄t in ſpiritualibus ꝓrogare iuriſdi ctionē alieni iudicis. nam cum hic fit mentio de iudicio non poteſt procedere in laico niſi qͦ ad ſpiritualia. de quo tamen vide glo. nō. ī. c. qͣꝫto. de iudi. ⁊. c. de cauſis. de offi. dele. hoc tamen in diſtincte non firmo ꝓ preſenti. ¶ In glo. i. ibi domiciliū tranſtulit. ⁊ hodie videtur tex. eſſe in c. iij. de tempo. ordi. li. vi. vbi patet ꝙ epiſcopus originis. ¶ Item domicilij vel beneficij poteſt promouere ad ordines. ⁊ ponderabis bn̄ illum tex. in eo ꝙ requirit domicilium ⁊ non ſolū ha bitationem. Ex quo infero ꝙ ſcholaris nō pōt ꝓmoueri ad ordines in loco ſtudij ſine licentia ſui epiſcopi. nam licꝫ in loco ſtudij habeat habi tationem non tamen domiciliū. l. ij. C. de īcolis li. x. ⁊ ex hoc nota ꝙ in iuribus dioceſanis ſpe ctamus domiciliū ⁊ non habitationē. ⁊ facit ad ea que dixi in. c. in noſtra. de ſepulturis. vnde qͦ ad ſacr̄a neceſſaria epiſcopus ſtudij erit iudex competens ſed nō quo ad volūtariam. ꝑ hoc eti am dicerē ep̄m ſtudij non poſſe cōmutare votū ſcholaris exͣnei. ¶ In glo. ij. ibi ſecus eſt de īfe rioribꝰ. vel ītellige ẜm Io. an. tex. qͦ ad iudici um depoſitionis ab ordine. nā qui nō poteſt or dinare non poteſt ab ordine deijcere. xv. q. vij. c fi. dictum tamē glo. videtur magis de mente lr̄e ꝗa tex. loꝗtur īdiſtīcte de omni iudicio. Fines parro AAPer eO pioꝝ de abꝰ X Hſtat vl̓ finibꝰ cohe̓ntia p̄ſcribi nō pn̄t. cōis diuiſio. 2ª ibi rn̄demꝰ. ¶ Noͣ pͦ regl̓am ꝙ limites ꝓuīciaꝝ ⁊ ꝑrochialiū eccl̓aꝝ ſeu limitibꝰ cohe̓ntia p̄ſcribi n̄ pn̄t. ⁊ idē ī limitibꝰ ep̄atꝰ vt ī gl. ⁊ cū tex. iſte loqͣt̉ gn̓alit̓ ītelligā ꝓcede̓ in oī p̄ ſcriptōe ſiue ſit cū titl̓o ſiue ſine titl̓o ſiue ꝑ tātū tēpus de cuiꝰ initio nō ē memoria. nā indefinita eꝗpollet vl̓i. c. vt circa. ⁊ qd̓ ibi noͣ. d̓ elec. li. vi. Noͣ 2º. ibi legitīa ꝓbatione. ꝙ vbi nō conſtat le gitime de finibus valet preſcriptio. Qualit̓ autē ꝓbentur fines dic vt legi. ⁊ nota. in. c. cum cām. de proba. ⁊ vide glo. ſingularem. c. cum olim. jͣ. de cenſi. que vult ꝙ poſſunt probari per verba enūciatiua prolata in aliquo inſtrumento etiam ꝯfecto ad alium finem. ⁊ ibi Inno. facit qd̓ noͣ. glo. in. l. optimā. C. de contra. ⁊ cōmit. ſtipula. ⁊ eſt ratio quia in iſtis factis antiquis non pōt de facili haberi probatio neceſſario ⁊ ꝯcludens. iō admittitur hec preſumptiua probatio. facit. l. ſi arbiter. de proba. ⁊ quod le. in. d. c. cū cauſam. In glo. i. ibi principaliter noͣ glo. ⁊ eſt ſenſus ꝙ nō oīa cohe̓ntia limitibus ſunt ip̄ſcriptibilia ſed tātū ea q̄ cohe̓nt pͥncipalit̓. exēplū ꝓpe limites ē p̄diū ampliſſimū certe non ītelligit̉ ꝙ totū p̄diū fit inp̄ſcriptibile. ſed tm̄ illa ꝑs q̄ pͥncipalit̓ cohe ret cōfinibꝰ. vn̄ vt dicit Io. an. nō pōt in hͦ dari certa doctrina vel rl̓a. ſꝫ boni iudicis arbitrio eſt ꝓcedēdū. nā ſunt ml̓ta q̄ magꝭ dep̄hēdimus oſtēſiōe qͣꝫ aliqͣ elocutōe. c. ad apl̓ice. de dona. facit. l. ratū. ff. de ſolu. ¶ In glo. ij. ibi ſꝫ verius vr̄ ⁊ hͨ opi. cōit̓ tenet̉. ¶ Sꝫ q̄ro exͣ glo. pro de claratōe tex. ꝗd ſit limes. So. eſt lōgitudo ſeu latitudo ſpaciū a ſpacio diſtinguēs. ⁊ qn̄qꝫ in limite nihil pōt ꝯſiſtere. vt qn̄ eſt valde ſtrictus nā qn̄qꝫ ſolet apponi vnicꝰ lapis ꝓ limite ſꝫ in ep̄atibꝰ ⁊ ꝓuītijs nō fiūt ita ſtricte ſꝫ aſſignatur qn̄qꝫ mons ꝓ limite. Et tūc vertit̉ aliud dubiuꝫ cuiꝰ eſt ꝓpͥetas iſtiꝰ limitꝭ. nā pōt ꝯtingere ꝙ flu men ſit deſiccatū vel ꝙ in mōte cōſtruat̉ eccl̓ia vel alia domꝰ. vn̄ dubitat̉ ad cuiꝰ iuriſdictōem iſta ꝑtineāt doc. h̓ ponūt tres opi. Prima ꝙ ꝑti neat ad vtrūqꝫ ꝓ indiuiſo. 2ª opi. ꝙ nō ſit in do minio alicꝰ ſicut res ſacre religioſe. inſti. de re. diui. §. nullus. 3ª opi. melior ꝙ ꝓ lōgitudine ⁊ la titudine ep̄atuū limes cenſet̉ ipſo facto diuiſus lꝫ actu ꝑ hominē diuiſus nō fuerit pro hͦ bo. tex in. §. inſulā. inſti. de re. diui. vbi dr̄ ꝙ ſi inſula na ſcit̉ in flumīe diſtinguēte agros ꝑtinet ad ꝓpͥe tatē vtriuſqꝫ dn̄i ꝓut accedit ad dictos agros. ⁊ ſi magis accedit alteri eſt illiꝰ dn̄i tm̄ vtputa vltra medietatē. ſi aūt res eſt indiuiſibilis vt ec cleſia tūc vterqꝫ ep̄oꝝ habebit ibi iuriſdictōem pro indiuiſo ⁊ parit̓ habebūt ꝯmoda. ⁊ hāc opi teneas lꝫ alij alit̓. ꝓ hͦ vide bo. glo. in. c. ꝗcūqꝫ. ⁊. c. licet. xvi. q. iij. facit. l. arbor. C. cōi diui. vbi pꝫ ꝙ arbor q̄ naſcit̉ in ꝯfinibꝰ eſt vtriuſqꝫ domi ni. ¶ Aꝫ q̄ro nūquid ea q̄ ſunt infra limites li mitibus nō coherētia pn̄t preſribi doct. ꝙ ſic. ⁊ ſatis ꝓbat iſte tex. ꝑ locū a ſpeciali. nam vno ꝓ hibito reliquū ꝯceſſum eſſe videt̉ in. c. nōne. de p̄ſump. ſed reſpectu iuriū ep̄aliū ſeu ꝑrochialiū eſt dubium nūquid vnus ep̄s poſſit preſcribere ius epiſcopale in aliꝗbus eccl̓ijs ſitis in dioceſi alterius ⁊ Inno. videtur variare ſed tene ꝙ cū titulo poſſunt preſcribi vel per tm̄ tempꝰ de cuiꝰ initio nō eſt memoria. ar. in. c. i. de preſcrip. li. vi ⁊ hoc aperte ſentit glo. in. c. licet. prealle. ⁊ facit ꝓ epiſcopo feſulano qui hꝫ in ciuitate florētina vnam eccleſiam ſibi ſubiectaꝫ cum toto populo illius parrochie. ad hoc. c. cū olim. ⁊. c. auditis. de preſcrip. vbi abbas preſcripſit contra epiſco pū omnia iura epiſcopalia in certis eccleſijs ⁊ ꝑ hͦ dico ꝙ remanentibus limitibus poteſt p̄ſcri bi etiam certa pars dioceſis quod etiam ſentit Io. an. in. d. c. ſi ep̄s. de offi. ordi. li. vi. lꝫ Hoſti. dubitauerit in. c. cū contingat. de fo. cōpe. ⁊ ibi pleniꝰ hunc articulū examino. ¶ Ultimo q̄ro nūquid limites dignitatū ſingulariū pn̄t p̄ſcribi vt ſunt ducatꝰ comitatꝰ ⁊ ſimilia. Ho. ꝙ nō alle. in ar. l. agros. C. de fun. limi. li. x. ⁊ qd̓ habet̉ in l. in nomine domini circa mediū. C. de offi. p̄fe. p̄to. affrice. ⁊ in li. feu. de ꝓhi. feu. alie. c. imperi aleꝫ. §. prerea. licet domini ⁊ pͥncipes ſeculares male obẜuēt. nam qͦtidie occupāt alioꝝ territo ria cū graui p̄iudicio aīaꝝ ſuaꝝ. Igni ficaull. coanus Si parro ſeu dioceſanꝰ domiciliū trāſfert pͥmus prelatꝰ in eo iura ep̄alia ſeu dioceſana ſibi nō vē dicat. decime tn̄ prediales illius ꝑrochie ſibi de bent̉ niſi alteri debeant̉ ex cōſuetudine. h. d. qͦ ad intellectuꝫ ⁊ 2ª ꝑs ibi fraternitati. ¶ Nō pͦ ⁊ tene mēti ꝙ laicus pōt trāſferre domiciliū de vno ep̄atu in alium nō habita licentia ep̄i pͥoris domicilij. ⁊ qͣꝫqͣꝫ Hoſti. dicat decens eſſe vt lai cus petat licentiaꝫ ab ep̄o priori per noͣ. in. c. fra ternitati. de cle. non reſiden. tn̄ h̓ fuit nulla peti ta licentia nec de nō petitōe iſti noͣnt̉. ⁊ vide qd̓ dixi in. d. c. frat̓nitati. ¶ º. no ꝙ ius incolatus ſeu domicilij tollit̉ ep̄o eoip̄o ꝙ ꝗs ſe tn̄ſfert ad aliū locū. nā domiciliū pōt ꝗs ex libera volūta te mutare ⁊ abſoluit ſe a nexibꝰ prioris dn̄i. vt h̓ patet aꝑte. nam ſi hͦ procedit in ſpūalibus vt hic fortiꝰ in tꝑalibꝰ ⁊ qͦ ad tꝑalia eſt tex. in. l. domici liū. ⁊ in. l. incola. la. ij. ff. ad mu. ¶ Noͣ 3º. ꝙ p̄la tus ꝗ nō admīſtrat ſpūalia nō pōt exige̓ tꝑalia. ex hͦ collige ar. ꝙ ꝯͣ p̄latū nō admīſtrātē ſeu ex ercētē officiū ꝑ ſe vl̓ ꝑ aliū ſi petit decīas vl̓ alia tꝑalia pōt opponi ꝙ nō exercet ſpūalia qꝛ tꝑa lia ſunt debita ob cāꝫ. ⁊ ſic cā nō ſecuta nō debē tur. C. de ꝯdi. ob cāꝫ. ꝑ to. A ꝯͣrio noͣ ꝙ p̄latus admīſtrās ſpūalia cū bona ꝯſciētia exigit tꝑalia ⁊ facit vt ꝑrochiani poſſint ꝯpelli ad eligēdū ꝓpͥ um p̄ſb̓ruꝫ ſi al̓s nō hēat vn̄ viuat facit qd̓ dixi sͣ. ſuꝑ ℟ica. ¶ Noͣ ꝙ ex ꝯſtitutōe domicilij hꝫ ep̄s iuriſdictōeꝫ ep̄alē in ꝯſtituētē vn̄ ſicut dn̄s tꝑalis hꝫ iuriſdictōeꝫ in incolā vt in. l. incolā. ad mū. ita dn̄s ſpūalis vt h̓ ⁊ in. c. iij. de tē. ordi. li. vi. ¶ Ultīo noͣ iūcta glo. fi. ꝙ decīe ꝑſonales de bent̉ in loco domicilij ſꝫ p̄diales in loco vbi ſunt p̄dia. niſi ꝯſuetudo aliud hēat. ⁊ vr̄ pͥma fronte velle iſte tex. ꝙ ꝯſuetudo valeat vt decīe nō de beant̉. ſꝫ doc. cōit̓ h̓ tenēt oppoſitū ⁊ intellgunt tex. qn̄ ꝯſuetudo hēat vt p̄diales debeant̉ loco domicilij ſꝫ ꝙ ex toto n̄ debeant̉ nō valet ꝯſuetu do dicā latiꝰ in. c. in aliꝗbꝰ. jͣ. ti. ꝓx. ¶ In glo. i ibi vn̄ ſunt oriūdi glo. vr̄ ꝑ hͦ intellige̓ ꝙ iſti habi tatores erūt oriūdi de dioceſibꝰ illoꝝ p̄latoꝝ qui nūc vēdicabāt iuriſdictōeꝫ in eis ⁊ ſentit ꝙ ſi ci uis tn̄ſfert alio domiciliū nō remanet ſb̓iectꝰ pͥo ri domicilio qͦ ad onera. ſꝫ remanet ciuis qͦ ad honores. ⁊ iudicio meo glo. nō bn̄ loꝗt̉ ſi ita in tellexit qͦ ad vtrūqꝫ dc̄m. pͦ qꝛ tex. h̓ nō dic̄ ꝙ iſti eēt oriūdi de regno hieroſolymitano. ſꝫ ꝙ ibi elegerūt māſiōeꝫ ⁊ ſic ſolū erāt ſb̓iecti illis p̄latꝭ rōe domicilij. qͦ trāſlato in nullo remanē ſb̓iecti qꝛ ceſſat omnino cā ſb̓iectōis vt in. d. l. domicili um ⁊ in. l. incola ⁊ hic. ſed ſubiectus ratione ori ginis licet trāſferat domicilium alibi. non per hͨ eximitur a iuriſdictione naturalis dn̄i nec qͦ ad temporalia nec qͦ ad ſpūalia. de ſpūalibꝰ videt̉ tex. in. d. c. iij. de tē. ordi. li. vi. vbi dicitur ꝙ ep̄s rōe originis pōt ꝓmoue̓ ad ordīes. idē dico ſi re ꝑiat̉ ī loco originis qͦ ad ius ꝯueniēdi. nā pote̓it ibi ꝯuēiri vt noͣ. Bar. ī. l. aſſūptio. ff. ad muni. nā ciuilitatē rōe origīs nō pōt ꝗs ſola volūtate a ſe abdicare qꝛ naͣlia ſūt īmutabilia vt dic̄ tex. ī. d. l. aſſumpº. ⁊ ī. l. origīe. C. d̓ mu. ⁊ hono. li. x. Iteꝫ remanꝫ ſb̓iectꝰ qͦ ad onera ꝑſonalia. vn̄ ſi exͣhat̉ ad aliqd̓ officiū tenet̉ illud ſb̓ire lꝫ alibi habitet nā īcola ē aſtrictꝰ muneribꝰ ſeu oneribꝰ loci do micilij ⁊ loci origīs. vt ī. d. l. īcola. ⁊ noͣ. Bar. ī. d̓ l. aſſumpº. nūꝗd āt clericꝰ vl̓ monachus deſinat eē ciuis. dicēdū ꝙ nō. ⁊ de clerico ſeculari n̄ du bitat̉ ꝓut. d. c. iij. vbi pōderat̉ locꝰ origīs. d̓ mo nacho idē dicēdū nā retinꝫ iura cognatiōis. vt ī l. deo nobis. C. d̓ epiſ. ⁊ cle. ⁊ exp̄ſſe tꝫ Bar. ī. l. i. ff. ad muni. nā ꝑ monachū mutat ſtatū ī meliꝰ qꝛ melior ē vita ꝯtēplatiua qͣꝫ actīa. in aucͣ. d̓ mo nachis ī pͥn. ſꝫ ꝑ meliorē ſtatū ſuꝑuenienteꝫ nō ꝑdit̉ ciuilitas. l. ſenatores. ff. de ſena. efficitur tn̄ ciuis illiꝰ loci vbi monachat̉. ⁊ idē ī alijs abbati bus ⁊ p̄poſitis eccleſiaꝝ. nā efficiunt̉ ciues vbi habēt dignitates. vt noͣ. Bar. ī. d. l. i. rō qꝛ capl̓ꝫ cū ſit corpꝰ fictū efficit̉ ciuis illiꝰ ciuitatꝭ vbi na ſcit̉ ⁊ p̄latꝰ ſeu monachus ſūt de illo corpore. ¶ Itē ꝑ adoptionē ꝗs efficit̉ ciuis ciuitatis ad optantꝭ. vt in. l. ciues. C. de īcolis. li. x. gͦ fortius monachus ꝗ trāſit ī ptāteꝫ abbatꝭ ⁊ monaſterij. ⁊ aduerte qd̓ dixi de loco origīs hꝫ ēt locū ī ori gine pr̄na. nā filiꝰ ꝯſeꝗtur ciuilitatē ex origīe pa tris lꝫ ⁊ ip̄e alibi natus ſit. vt ī. d. l. aſſumptio. §. filius. niſi ſit baſtardus ſeu vulgo q̄ſitꝰ qꝛ tales ſequūtur mr̄eꝫ ⁊ nō pr̄eꝫ. vt ī. d. l. i. ī fi. ⁊ in. l. cū nuptie. ff. d̓ ſta. ho. ⁊ ī. c. fi. d̓ ẜui. n̄ ordi. vbi ꝑ gl. ⁊ doc. ¶ Ultīo q̄ro īfra qͣꝫtū tēpus dicit̉ ꝯͣhere domiciliū rōe habitatōis qd̓ eſt q̄re̓ nūquid eo ip̄o ꝙ iſti de quibus ī tex. contulerūt ſe ad habi tādū in Anconēſi ciuitate contraxerūt ibi domi cilium vt ſic ep̄s vel dn̄s tēporalis īmediate ha beāt iuriſdictionē in iſtos habitatores. dic̄ Ho ſti. ꝙ reꝗͥritur tempus. x. ānorum ẜm leges. vt ī l. ij. C. de īcolis. li. x. ſꝫ dic̄ de facto hͦ n̄ ẜuari. vn̄ tēpꝰ vr̄ arbitͣriū ⁊ ſb̓dit noͣbile v̓bū ꝙ exqͦ aliꝗs vēdit oīa q̄ hꝫ ī certo loco ⁊ tͣnſfert ſe cuꝫ bonis q̄ hr̄e potuit ad aliū locū ⁊ ibi emit poſſeſſiones vr̄ illico pͥmū domiciliū deſeruiſſe ⁊ 2ᵐ ꝯſtituiſſe qd̓ bn̄ noͣ. fac̄ dc̄m Bar. ī. d. l. aſſumptio. §. filiꝰ. vbi dr̄ ꝙ eoip̄o ꝙ quis oīa bona ſua aufert d̓ lo co domicilij videtur habere animū deferendi il lud domiciliū. ⁊ idē ſentit Inno. ī. c. ex trāſmiſ ſa. de renū. ⁊ qͣꝫqͣꝫ Hoſti. dicat ꝙ. d. l. ij. d̓ fc̄o nō ẜuat̉. dicerē ꝙ illa. l. nō reſiſtit p̄dictꝭ na loꝗt̉ in ſcholaribꝰ. nā dic̄ ꝙ n̄ hn̄t domiciliū in loco ſtu dij niſi tͣxerint morā ibi ꝑ decēnium ⁊ ſic loꝗtur eo cāu qͦ ex ꝯiectura aꝑtiſſima apparet ꝙ ꝗs nō ītēdit ꝯſtitue̓ domiciliū. nā ad ꝯſtitutionē domi cilij reꝗͥrit̉ animꝰ ibi habitādi ꝑpetuo. l. ſi ꝗs in ſtructus. ad munici. animus autem ex ꝯiecturis dep̄hendit̉. c. ij. de renū. li. vi. l. dolū. C. de dolo. vn̄ ẜm ꝙ ꝯiecture vrgēt reꝗͥrit̉ maiꝰ vl̓ minꝰ tem pꝰ. in ſcholaribꝰ āt reꝗͥrit̉ tātū tēpꝰ qꝛ veniūt cā ſtudēdi ⁊ nō ꝯſtituēdi domiciliū q̄ rō ceſſat ī eo ꝗͥ ex toto deſeruit pͥmū domiciliū ⁊ cū oībꝰ rebꝰ tͣnſfert ad aliū locū. nā ſi emi ibi poſſeſſiōes īme diate p̄ſumit̉ ꝙ vult ꝯſtitue̓ ibi domiciliū ſꝫ vbi n̄ emit poſſeſſiones ſꝫ ſtat ſic in ſuſpēſo dicā tem pus arbitrariū vt ẜm qͣꝫtitatem tēporis ⁊ ẜm qͣli tatē hominis iudex p̄ſumat animum ſuū. ⁊ per hoc dico ſi īmediate iſte declararet animū ſuum ꝙ vult habere ibi domicilium ꝙ ſine expectati on alterius tēporis hēbit domiciliū ibi. ꝓ hͦ bo tex. in. d. l. ſi ꝗs īſtructꝰ. ⁊ optīe facit iſta lr̄a vbi nō pōderat̉ tēpꝰ. x. āuorum ſꝫ ꝙ deſerto domici lio pͥmo per inuaſionē infidelium ꝯtulerūt ſe ad habitādum in Anconēſi ciuitate. ¶ De de̓cimis pͥmitijs ⁊ oblationibus. ℟ica. ¶ Quia decime ⁊ pͥmitie ⁊ oblatiōes ſūt de iu re ꝑrochiali. iō pꝰ ℟icā p̄cedētē merito ſubijcit̉ iſta. ⁊ circa hāc rubricā multū īſtat Io. an. poſt Inno. nūꝗd decīe debeant̉ ſiue eccl̓ie ⁊ clerici ſint pauꝑes ſiue diuites. ⁊ vr̄ ꝙ ſi ſint diuites n̄ debeātur ꝑ id qd̓ hr̄ numeri. xviij. c. vbi ī effc̄u dr̄ ꝙ clerici nō debēt. hr̄e portionē ī t̓ra ꝓmiſſio nis nec aliꝗd int̓ filios iſrael poſſide̓ ſꝫ decima rū ſolutionē debeāt eē ꝯtēti cuꝫ gͦ hodie eccleſie ſint diuites ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō vr̄ ꝙ clerici pn̄t pete̓ deci mas. qꝛ exqͦ excedūt t̓mīos ꝓpͥos merito exce dent̉ a t̓minis nō ſuis. vt in. c. deteſtāda. d̓ ꝯceſ. p̄bē. li. vi. ⁊. l. fi. C. de edic. diui adri. tol. Itē in loco p̄all̓. videntur ꝯtineri duo p̄cepta qͦꝝ vnuꝫ eſt affirmatiuū relatū ad laicos de ſol̓one decīa rū. aliud ē negatiuū qd̓ refert̉ ad clericos vt int̓ laicos ip̄i clerici nihil poſſideāt. ſi gͦ volūt clerici vt laici obẜuēt eoꝝ p̄ceptū debēt ⁊ ip̄i ẜuare ſuū nā fruſtra legis auxiliū īuocat ⁊cͣ. qꝛ fruſtra de vſuris maxīe qꝛ p̄ceptū clericis factū tanqͣꝫ ne gatiuum obligat ſemꝑ ⁊ ad omne tēpus. ſꝫ his nō obſtantibus contrarium concludit Inno. ⁊ poſt eū Io. an. ⁊ cōmuniter omnes doc. ſequen tes principaliter mouentur per id quod habet̉ Exo. xxij. c. vbi fit p̄ceptum laicis ſimplicit̓ ꝑ hͨ v̓ba decimas ⁊ pͥmitias nō tardabis offerre. vn̄ cū ſit preceptū prohibitoriū nec conditionatum obligat ſemꝑ ⁊ ad ſemper .i. omni tempore. ad idē qd̓ habetur Leuiti. xxvij. c. deuterono. xiij ⁊ 2º. paralipo. xxij. ⁊ numeri. iiij. c. ī ꝗbꝰ locꝭ ge neralit̓ mādat̉ oībꝰ laicꝭ vt d̓ frugibꝰ ⁊ de cunctꝭ ſoluāt decīas nec p̄textu decīaꝝ eccl̓ie debēt lai ci ſibi ſb̓tͣhe̓ eis d̓bita. xiiij. q. v. c. i. Nec obſtant ꝯͣria qꝛ clerici n̄ debēt poſſide̓ ꝓpͥuꝫ .ſ. vēdicādo ſibi ꝑtes in t̓ra ꝓmiſſiōis ſic̄ ⁊ laici. ſꝫ ſi eis offer tur a laicꝭ nō ē a lege ꝓhibitū īmo ꝯceſſū ꝙ poſ ſint illa poſſide̓. ꝓ hͦ qd̓ habet̉ Leuiti. xxij. ⁊. xx vij. c. vbi dicitur ꝙ ꝗcquid fuerit conſecratum deo ad ius pertinet ſacerdotum. ſed ꝗcquid ha bēt hodie eccleſie adepte ſūt ex oblationibꝰ lai coꝝ ergo ea q̄ ſunt eis debita ex p̄cepto dīno n̄ debēt eis ſubtrahi ex iſtis oblatōibꝰ volūtarijs. Itē decīe nō ſunt ſolū eccl̓iaꝝ ⁊ clericoꝝ. ſꝫ etiā pauperū. nā dicūtur tributa egētiū aīaꝝ. Itē ꝑ tinēt etiā ad fabricā eccl̓iaꝝ. xvi. q. i. c. fi. ⁊ in. c. tua. jͣ. e. gͦ ꝓpt̓ diuitias clericoꝝ nō debēt paupe res ⁊ eccl̓iaꝝ fabrica defraudari ⁊ mirat̉ Inno de ꝗbuſdā nouis p̄dicatoribꝰ aſſerētibꝰ oppoſi tū cū nullꝰ ſanctoꝝ ⁊ doctoꝝ eccl̓ie dixit oppoſi tū. ⁊ aduerte vltra eū. nā reꝑio ꝙ oēs doc. eccle ſie ꝯueniūt in hāc ſnīaꝫ vt etiā hodie decīe debe ant̉. de Hieronymo hēs pulchꝝ tex. in. c. reuer timini. xvi. q. i. de Aug. hēs ea. cā ⁊. q. iij. c. deci me. ⁊. xvi. q. vij. in. c. maiores. vbi dic̄ Aug. int̓ cetera ꝙ olim maiores nr̄i copijs oīuꝫ abūda bāt qꝛ decīas ſoluebāt ſꝫ hodie qꝛ ceſſat ſol̓o ſu ꝑuenit iudiciū fiſci ⁊ tollit fiſcꝰ qd̓ n̄ accipit xp̄s. hēs de Ambro. c. ꝗcūqꝫ. ea. cā ⁊. q. de Grego. in. c. qͣdrageſimā. de ꝯſe. di. vi. in fi. ⁊ de cōcilio gn̓ali hēs in. c. maiores. el. ij. xvi. q. vij. ⁊ hodie oēſ religioſi p̄dicatores ꝓferētes aliqͣ v̓ba q̄ pn̄t ſb̓trahere auditores a ſolutōe decīaꝝ ſunt ipſo facto excōicati. vt ī cle. cupiētes. de penis. ⁊ iniū git̉ eis ꝙ in ꝯfeſſiōibꝰ debeāt face̓ ꝯſciētiam ip̄is penitētibꝰ de ſol̓oē decīaꝝ. ⁊ ſi ex ꝓpoſito omit tūt incurrūt gͣuē penā. de qͣ ibi ⁊ vide ad p̄miſſa glo. plenā ⁊ noͣ. in. c. i. jͣ. e. ti. li. vi. ⁊ tꝫ h̓ Inno. ꝙ nō ſolū decīe p̄diales ſꝫ etiā ꝑſonales ſunt in p̄ cepto de iure diuino alle. id qd̓ habet̉ deutero no. xij. c. ⁊ Numeri. iiij. c. de hoc tamen dic vt latius dicam in. c. in aliquibus. jͣ. eo. Expͥ Ecimam. mic q tuor gnͣa decīaꝝ q̄ ex veter lege debebātur ⁊ diuidit̉ qm̄ pͦ agit de qͦtitate decīaꝝ expͥ mēs qͣtuor gnͣa ip̄aꝝ. 2º. de qͦ titate pͥmitiaꝝ. ibi at v̓o. ¶ No pͦ ex tex. ibi de cimā ꝑtē ꝙ nō ſatiſfacit p̄cepto legis ſoluēs mi norē ꝑtē decīaꝝ. nō enī ſoluit decimā ꝗ mīorē ꝑ tē ſoluit. nā dicimꝰ ꝙ nō ſeruat qͣdrageſimā ꝗ oī bꝰ diebꝰ qͣdrageſime nō ieiunat. vt in. c. qͣdrage ſimā. de ꝯſe. di. v. ⁊ vide bo. tex. Ambro. in. c. ꝗ cūqꝫ. xvi. q. vij. ⁊ ibi hēs glo. noͣ. ꝙ ſi bona laici exhauriant̉ in totū ſi tenet̉ ſolue̓ oēs decīas p̄te riti tꝑis. nūꝗd ecel̓ia dꝫ reciꝑe cū tanto diſcrīe laici. ¶ No 2º. ibi oīuꝫ frugū ꝙ nō ſolū de fructi bꝰ terre ſeu frumēto ⁊ vino debēt ſolui decīe. ſꝫ etiā de oī redditu ꝓueniēte ex terra. nā v̓bū fru gū eſt valde latū ꝯp̄hēdēs in ſe oēꝫ redditū ex terra ꝓueniētē. vt in. l. frugū. de. v̓. ſig. ¶ Noͣ 3º. ꝙ olim in veteri lege laici ſoluebāt tria gn̓a deci maꝝ. pͦ ſoluebāt leuitice tribui .i. clericis. naꝫ ad clericatū ſolū ꝓmouebant̉ illi de tribu leui. ſec hodie tꝑe gr̄e ꝗſqꝫ pōt ꝓmoueri ad clericatuꝫ. etiā ſi pͦ fuit iudeꝰ. vt in. c. eā te. sͣ. de reſcri. ⁊ ho die hͨ decīa ſtat in robore ſua vt pꝫ. jͣ. ꝑ totū ti. nā xp̄s noluit ſoluere legē antiquā ſꝫ adīpler̄ vt ha bet̉ in euāgelio. 2ᵐ genꝰ decīaꝝ recōdebbt̉ ꝓ tꝑe viſitatōis tēpli ſalomouis qͣs comedebāt inuitā do etꝭ ſacerdotes ⁊ leuitas. hodie aūt iſte decīe nō recōdunt̉. ſꝫ loco illlaꝝ ſucceſſerūt oblatōes qͣs laici hodie faciūt clericis. 3ᵐ genꝰ recōdebat̉ pauꝑibꝰ qͦrū loco ſuccedūt hodie elemoſyne ¶ Noͣ ꝙ clerici inferiores ſoluebāt decīas de cimaꝝ ſuis ſuꝑioribꝰ. hodie v̓o in loco illaꝝ ſuc cedit quarta. nā de iure cōi dꝫ ep̄s hr̄e qͣrtā deci maꝝ. vt in. c. de qͣrta. de p̄ſcrip. ⁊ in. c. ꝯq̄rēte. d̓ offi. or. dicā plene in. c. cū cōtingat. jͣ. e ¶ Nō ibi in veſtibulo tēpli ꝙ ꝯuiuia fiebāt oliꝫ in veſtibu lo tēpli .i. in porticū vel in edificio tēplo ꝯtiguo ⁊ appellabat̉ veſtibulū qꝛ ibi veſtiebant̉ egrediē tes ſeu ingrediētes in tēplū ẜm eoꝝ ꝯſuetudinē in tēplo aūt nō dꝫ ꝗs ꝯuiuari ẜm doc. ⁊ bn̄ ar. in c. i. de immu. ec. qꝛ eccl̓ia eſt domꝰ or̄onis ⁊ nō ꝯuiuij. vt in. c. decꝫ. jͣ. e. ti. li. vi. niſi nec̄itas aliud vrgeat vr̄ in. c. ij. de cuſto. eucha. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex collige ⁊ tene mēti ꝙ diſpoſitio loquēs de tēplo ſeu domo nō extēdit̉ ad porticū domꝰ vel tēpli. nā vt vides aliꝗd ꝑmittit̉ fieri in porticū nō aūt in tēplo. ⁊ facit ad. q. ſtatutū gͣuit̉ punit ꝑcutiētē aliū in domo ſua. nūquid hēat locū ſi ꝑcuſſit in porticū domꝰ ⁊ p̄dc̄a faciūt ꝙ n̄ d̓ qͦ vide q̄ legūt̉ ⁊ noͣnt̉ in. l. lex cornelia. in. §. domū. ff. de iniurꝭ. ⁊ in. l. ꝗ domū. ff. de adulte. ſatꝭ tn̄ dicerē pōde rādaꝫ mētē ſtatuti an rō verificet̉ in porticū vel nō. ¶ Noͣ in. v̓. at vero tex. noͣ ꝙ obligatio gn̓a liter ꝯcepta valꝫ ⁊ tꝫ ⁊ quātitas venit ſoluenda ex arbitrio debētis ſoluere intelligēdo de arbi trio boni viri. ar. optimū h̓. nā deus in gn̓e man dauit ſoluere pͥmitias nō expͥmēdo quātitatem ⁊ tn̄ dicit̉ ꝙ primitie ſunt ſoluēde arbitrio offerē tium. ſi gͦ lex mādat aliquid ſolui gn̄aliter nō ex primendo certam quātitatem intelligitur ꝙ ſo lutio ſit fienda arbitrio debentium ſoluere ⁊ ẜꝫ hanc interpretationem magiſtrorum non debꝫ ſolui minimum quod eſt valde notandum. Et hoc adduco ad. q. nunquid hec habeant locuꝫ in ſtipulatioue concepta inter homines. vtputa promiſi tibi dare frumentū nunquid tenear tex de iure ciuili videtur ꝙ non in. l. triticum. ⁊. l. ſi inſulam. ff. de. v̓bo. obliga. In contrarium facit iſte tex. ⁊ in. c. quanto. jͣ. de cenſi. ⁊ poteſt dici ꝙ ex equitate canonica valet obligatio ⁊ ſolutio eſt fienda arbitrio boni viri habito reſpectu ad cauſam promiſſionis ⁊ ad qualitates perſonaꝝ ⁊ tempoꝝ hͦ videtur ſingularit̓ ſenſiſſe Arch. in c. ſunt nōnulli .i. q. i. qd̓ ſemper tenebis menti. Nō ibi arbitrio magiſtroꝝ ꝙ doc̄. ⁊ mgr̄i pn̄t in terpretari legē dubiā ⁊ eoꝝ interp̄tatio eſt ẜuan da ſi aꝑte nō ꝯuincit̉ de errore. ꝓ hͦ fac̄ qd̓ hr̄ in l. vna. C. de ꝓfeſſo. ꝗ in vr. ꝯſtā. li. x. vide tn̄ bo. gl̓. sͣ. de poſtu. p̄la. c. i. ī. v̓. int̓p̄tatꝰ. ⁊. xi. q. i. ī. §. ex his. ¶ Ultīo noͣ ibi ſacerdotū auariciā ꝙ vbi agit̉ de ſol̓oē tꝑaliū fiēda clericꝭ ſemꝑ ē in dubio fiēda int̓p̄taº. ꝯͣ clericos ⁊ hͦ ne notet̉ auaricia in exactōe reꝝ tꝑaliū optīe fac̄ tex. in. d. c. qͣꝫto. de cēſi. ⁊ de auaricia clericoꝝ vide pulchꝝ tex. in. c diaconi. lxxxxiij. di. vbi dr̄ ꝙ exqͦ ī eccl̓ijs ſic̄ in romano īperio creuit auaricia lex fugit d̓ ſacer dotio ⁊ viſio de ꝓpheta. ¶ In glo. fi. ibi tanqͣꝫ debite. noͣ bn̄ glo. vult eīꝫ ꝙ pͥmitie ſint ī p̄cepto ſic̄ ⁊ decīe. Inno. idē ſenſit ſed dic̄ ꝙ qͣꝫtitas eſt ſoluēda arbitrio offerentꝭ ẜm ꝯſuetudinē loci be ne facit dc̄m. c. qͣꝫto. Hoſti. dic̄ hͦ verū dūmodo ſoluat̉ īfra qͣdrageſimā ⁊. lx. ꝑtē ꝓut habet̉ in lr̄a. ſed dc̄m Inno. videt̉ ueriꝰ ꝗa qͣꝫtitas hic ex p̄ſſa nō hētur in. l. ſed fuit īterp̄tatio magr̄orum cui p̄uale̓ debet cōis ꝯſuetudo. ꝗa ꝯſuetudo eſt optima legū interpres. vt ī. l. ſi interp̄tatiōe. ff. d̓ legi. ⁊. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. Quidā alij antiꝗ di xerūt ꝙ pͥmitie ſoluūtur n̄ ex neceſſitate ſed ex volūtate offerētiū. ⁊ valet hec ꝯcertatio opinio num ad excuſandum a peccato non ſoluentes ar. noͣ. in. c. i. de poſtu. p̄la. li. vi. de iure tn̄ mihi plus placet p̄cedēs opi. pͦ ꝑ dc̄m Hiero. ī. c. re uertimini. xvi. q. i. 2º. ꝑ iſtū tex. dū dic̄ ꝙ qͣꝫtitas fuit det̓mīata ꝓpt̓ ſacerdotū auariciā ne āpliꝰ a populo exigāt. nā v̓bū exige̓ ē neceſſitatꝭ. nā exi gere ē ab īuito extorq̄re. ar. ī. l. fideicōmiſſa. §. ſi rē. ff. de le. iij. Itē hec rō lr̄e eſſet fruſtratoria ſi ꝯſiſterēt in mera volūtate. nā tūc ſacerdotes nō potuiſſent exigere. ſed qͣꝫtitas vt dixi eſt volun taria ita tamen vt dolus abſit ne minimum offe ratur vt ſatis īnuit hic lr̄a. Abbas. Quum genus NNō pōt cōgrue ſūmari ꝓpt̓ varietatē lecturaꝝ fed ex īfra dicēdis apparebit clariꝰ in tellectꝰ. c ¶ Noͣ pͦ ex pͥn. ꝓ mō ⁊ uſu loquēdi ſeu rn̄dēdi cū aliꝗd exͣneū exigit̉ a clericis vl̓ a lai cis. nā pōt dici nouū genus exactiōis. ⁊ dic no uum .i. exͣneū. Et ex hoc ⁊ ex tex. infero ꝙ a cle ricis nō poteſt aliquid exigi ꝙ in canonibꝰ non caucatur. nā noue exactiones hic ꝓhibentur. Secūdo nota ꝙ valet ar. de clericis antiꝗ teſta menti ad clericos hodiernos quod ītellige vbi eſt eadē ratio al̓s ſecus. vt. lxxxij. di. quaſi ꝑ to tum. ⁊ in. c. tranſlato. ⁊ quod ibi noͣ. sͣ. de. ꝯſti. Nota tertio ⁊ tene mēti ꝙ clerici ſuſcipientes ſacramēta tanqͣꝫ laici ab alijs clericis tenent̉ ill̓ ℟ndere ī iuribus parrochialibꝰ. Ex quo īfero ꝙ clerici audiētes diuina in alienis eccl̓ijs tāqͣꝫ parrochiani illaꝝ eccl̓iaꝝ tenētur face̓ oblatōes ī caſibꝰ ī ꝗbꝰ laici offerre debēt ⁊ fac̄ ꝯͣ quādam opi. vulgarē q̄ hēt ꝙ clerici n̄ debēt offerre ſꝫ hͨ opi. ē falſa niſi ītelligas qn̄ ſūt ī ꝓprijs eccleſiis ita ꝙ ſibiip̄is admīſtrēt ſacr̄a ſic̄ loꝗt̉ pͥncipiū. c. ſecꝰ qn̄ audiūt ī alia eccl̓ia tāqͣꝫ ꝑrochiali vt sͣ di xi. ⁊ ꝓ hͦ vide tex. noͣ. cū glo. ī. c. alia. xvi. q. i. vbi pꝫ ꝙ monachi āteqͣꝫ eēt clerici tenebātur offer re eccl̓ie ꝑrochiali vbi audiebant diuīa ⁊ ꝑcipie bant ſacr̄a ⁊ plus ꝓbat ſingularit̓ ille tex. ꝙ vbi bona ſūt cōia religioẜ ſeu clericꝭ fiet oblaº. ⁊ alia iura prochialia exſoluent̉ d̓ bōis eccl̓ie. nā mo nachi n̄ hn̄t ꝓpͥuꝫ. xij. q. i. n̄ dicatꝭ. ⁊ tn̄ offerebāt ⁊ decīas ꝑſoluebāt qd̓ n̄ pōt ītelligi niſi ex bōis monaſterij. ꝑ hͦ ēt īfero ꝙ ſi monachus ē in ſtu dio d̓ licentia ſuꝑioris pōt ⁊ dꝫ offerre ſic̄ ⁊ alij laici. nā ⁊ ꝯgruētē elemoſynā face̓ pōt de ſibi cō ceſſis a ſuꝑiore. qꝛ v̓iſimile eſt ꝙ ſuꝑior hͦ tacite ꝯceſſit. ꝓ hͦ vide bo. glo. j. d. c. nō dicatꝭ. ⁊ ī cle. ij. d̓ vi. ⁊ ho. cle. ¶ Op. ꝯͣ tex. d. c. q̄ſti. xvi. q. i. vbi tex. videt̉ īnuere ꝙ ep̄s ⁊ abbas n̄ ſoluūt d̓cīas ⁊ eadē rōe idē videt̉ dicēdū ī alijs clericꝭ cꝰ ꝯͣri um īnuit iſta lr̄a ī fi. ſolū. Ex gl. h̓ poſitꝭ pn̄t elici qͣtuor ītellectꝰ ad tex. pͥmꝰ ē vt d̓ dote eccl̓ie nō teneant̉ clerici ſolue̓ decīas vt ī ꝯͣrio. ⁊ ita dꝫ ītel ligi pͥn. c. ſꝫ de alijs bōis ſiue de pr̄imonialibus ip̄oꝝ clericoꝝ decīe ſūt ſoluēde ſiue ſūt ī parro chia aliena ſiue in ꝓpͥa ⁊ ſic ītelligit̉ finis. c. ⁊ noͣ hͦ dc̄m maxīe ī eo. ꝙ ſi rector eccl̓ie ſeu canōici hn̄t p̄dia pr̄imonialia ēt. jͣ. limites ꝓpͥe ꝑrochie tenētur īde ſolue̓ decimā ēt ꝓpͥe eccleſie. ⁊ d̓ hͦ. jͣ. 2ꝰ ītellectꝰ vt clerici nō teneātur paribꝰ decimā ſolue̓. vt in pͥn. c. ſꝫ ſuꝑiori ſic vt ī fi. c. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ¶ Tertia lectura vt principiū intelligatur ī cle ricis non recipientibus diuina ab alijs vtputa quia adminiſtrant ſibiipſis ſacramēta īuicem. ſe cus ſi recipiāt ab alijs tanqͣꝫ parrochiani illius eccleſie. ⁊ iſte due vltīe lecture colligūtur ex glo ij. pͥma autē colligitur ex glo. i. Quarta lectura ponit̉ in vltima glo. vt principiū intelligatur ī n̄ coniugatis finis in coniugatis ꝗ tanqͣꝫ laici ſol uunt decimas. Hūc āt examinemꝰ quālibꝫ lec. de ꝑ ſe. nā circa pͥmā Inno. h̓ īſtat obſcure ali qͣꝫtulū loquēdo ſed reducēdo ad claritatē facit duo mēbra. aut loꝗmur ī decīs ꝑſonalibꝰ aut p̄ dialibus. pͥmo cāu ſubdiſtīguit ꝙ aut clerici ex ꝑſona acꝗrūt eccleſijs vel eccleſia alit̓ acꝗrit et tūc non tenetur eccleſia de huiuſmōi lucris ſol ue̓ decimā qd̓ bene noͣ ꝓ hoc pͥn. hꝰ. c. Ex quo ī fert̉ ꝙ monaſteriū nō tenet̉ ſolue̓ decīas ꝑſona les ex ſibi acꝗſitis ex ꝑſonis monachoꝝ. Si v̓o clerici acquirūt ſibiipſis puta ex lectura vel alit̓ honeſte tunc tenētur ſolue̓ decīas ⁊ ita ītellexit finem. c. ⁊ dic hoc etiam procedere ſi clerici ad miniſtrent ſibiipſis ſacramenta. quia collatio ſa cramētorum fit eis nomīe eccleſie ⁊ poſtmoduꝫ poterūt diuidere inter ſe. Hoſti. dicit honeſtius has decīas ſoluendas ſuperiori. Io. an. ſuꝑ glo primo videtur velle ꝙ clericus ſeu rector eccl̓ie tenetur ſoluere decimas prediales de p̄dio pa trimoniali ſito infra parrochiam ſuam. ſecus vi detur velle in perſonalibus. quia rector non po teſt eſſe obligatus ſibiipſi. l. tutor. ff. ad vell̓. vn de confundit̉ obligatio ſicut cum creditor ſucce dit debitori. l. ſtichū. §. additio. ff. de ſolu. ſed vi dent̉ moderniores meliꝰ ſentire iudiº. meo dicē tes ꝙ ēt ꝑſonales debet rector eccleſie ſolue̓ ipſi eccleſie. qꝛ ſoluit tanqͣꝫ p̓uata ꝑſona ſibiip̄i tāqͣꝫ rectori ſicut tutor tanqͣꝫ debitor pupilli ſoluit ſi biipſi tanqͣꝫ tutori. l. quotiens. ff. de adminiſt. tu vbi bo. tex. ⁊ hic ſatis ſentit Inno. ⁊ ꝓ hoc ad duco bonum tex. in. c. per venerabileꝫ. ꝗ fi. ſint legi. vbi tex. dicit ꝙ rex francie legitīauit filios nō tanqͣꝫ pr̄ ſꝫ ſicut tex. ad idē in ſil̓i. l. ſi ꝯſul. ff. de adop. vbi ꝯſul tanqͣꝫ pͥuata ꝑſona manumit tit ſeruū ꝓpͥuꝫ apud ſeip̄m tanqͣꝫ mgr̄atū. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. cū int̓ canonicos. sͣ. de elec. Re deo ad v̓ba Inno. ſi loꝗt̉ in p̄dialibꝰ dicit ꝙ cle rici tenent̉ ſolue̓ decīas ſicut alij laici niſi reperi ant̉ pͥuilegio exēpti ad hͦ. c. a. nobis. ⁊. c. ſugge ſtū. ⁊. c. jͣ. ꝓx. ⁊ ꝑ hͦ vr̄ tacite Inno. reprobare pͥ mā lec. glo. dū ſentit ꝙ indiſtīcte tenent̉ clerici ad decīas p̄diales. clariꝰ hͦ ſentit in alia. q. dū q̄ rit nūꝗd canonici teneant̉ de p̄bēdis ſeu ip̄aruꝫ fructibꝰ ſolue̓ decīas ⁊ diligēter ꝯſiderādo mē tē Inno. vr̄ velle ꝙ decīas p̄diales tenent̉ ſolue̓ ſi ſunt in aliena ꝑrochia. ſꝫ de fructibꝰ tanqͣꝫ de lucro dicit ꝙ nō tenent̉ ſolue̓ etiā ſi audiūt diui na in aliena eccl̓ia. mouet̉ qꝛ ꝓpͥetas eſt eccl̓ie. vn̄ nō pn̄t teſtari de fructibꝰ p̄bēdaꝝ. vt in. c. acͣ hͨ. ⁊ in. c. qꝛ. de teſta. ⁊ noͣ bn̄ hͦ vltimū dc̄m. Io. an. dicit in ꝑſonalibꝰ ſtādū ꝯſuetudini tā in cle ricis qͣꝫ in laicis vt noͣ. jͣ. e. in aliꝗbꝰ. ſꝫ in p̄diali bus dicit ꝙ ſi p̄bēda ſeu fructꝰ obuenerūt cano nicis ex aceruo pͥus decīato nō tenēt̉ canonici ſolue̓ decimā p̄dialē qꝛ iam ꝑs eoꝝ fuit decīata ⁊ idē in alio dn̄o. ſꝫ ſi canonici habuerūt fructꝰ ex aceruo nō decīato tūc tenent̉ ſolue̓. An aūt cauonici pn̄t teſtari de fructibꝰ ſeu faciūt fructꝰ ſuos remittit ad noͣta in. c. pn̄ti. de offi. ordi. lib. vi. ⁊ ſic noͣ ꝙ Io. an. intelligūt illā glo. in. c. pn̄ti de of. ordi. loꝗ in canonicis. Idē aꝑtiꝰ vult Io. an. in. c. relatū. el. ij. sͣ. de teſta. in. v̓. moriētis. ⁊ idē ibi Ho. qͦꝝ eſt illa glo. ⁊ ſic magis credēduꝫ eſt eis qͣꝫ alijs ſōniātibꝰ. ⁊ ideꝫ ſentit Io. an. in rl̓a nemo pōt. de re. iu. li. vi. in mercu. nā illa gl̓. loꝗt̉ de bn̄ficiato nō hn̄te admīſtratōeꝫ qͣlis eſt canonicꝰ. vt eſt glo. ordi. in. c. pōtifices. xij. q. iij dū fundat ſe ſuꝑ. c. reꝗſiſti. in fi. de teſta. Item Io. an. aꝑtiſſime vult ī. c. q̄relā. ne p̄la. vi. ſu. vbi hͦ aꝑte tꝫ ⁊ idē ſentit ibi Inn. dū dicit ꝙ ſi rector eccl̓ie locauit p̄diū eccl̓ie tenet̉ ſucceſſor ſtare lo catōi. ſecꝰ ſi canonicꝰ locauit p̄diū eccl̓ie qꝛ non pōt obligare p̄bēdā vltra tp̄s vite ſue volūtate ſuꝑioris ſicut dicimꝰ in vſufructuario. vt eſt tex. in. l. ſi ꝗs domū. ff. loca. ⁊ ſic limitat Inno. in. c. ex lr̄is. de ꝓba. vbi dic̄ ꝙ canonicꝰ hꝫ admīſtra tōeꝫ p̄bēde ſicut aliꝰ rector eccl̓ie. nā dꝫ intelligi qͦ ad hͦ vt poſſit age̓ ⁊ ꝯueniri ꝓ p̄bēda. ſed nō qͦ ad hͦ vt poſſit eā obligar̄ vltra tp̄s vite ſue vt vo luit idē Inno. in. c. q̄relā. ⁊ oēs doc. ſequentes vn̄ canonicꝰ dr̄ ſimpl̓r ⁊ ꝑſonalit̓ bn̄ficiatꝰ ꝓ tan to qꝛ nō hꝫ curā aīaꝝ tanqͣꝫ canonicꝰ. iō dr̄ ſim plicit̓ ꝑſonalit̓ qꝛ p̄bēda dat̉ ꝑſone ſue ſicut vſu fructꝰ vſufructuario ſeu vſus vſuario. qͦꝝ ius ē ꝑſonale ⁊ extinguit̉ morte vt inſti. de vſufruc. § finit̉. ⁊. d. l. ſi ꝗs domū. vn̄ canonicꝰ nō hꝫ ſucceſ ſorē ꝓpͥe in oner̄ ⁊ honore ſicut hꝫ aliꝰ rector ec cleſie. vn̄ ſi canonicꝰ fuit ꝯtēptꝰ in electōe nō pōt ſucceſſor age̓ de ꝯtēptū. qꝛ capl̓m ſuccedit in iu ribꝰ ſuis. de hͦ eſt gl̓. noͣ. in. c. ꝙ ſic̄. in. v̓. ꝯſentire in fi. sͣ. de elec. ⁊ vide ibi latiꝰ ⁊ ſb̓tiliꝰ ꝑ Inno. ꝗ idē ꝯcludit. reſtat ꝙ ſolū hēat ſucceſſorē reſpc̄u corꝑis p̄bēde ſic intellige dc̄m. c. relatū. vn̄ p̄bē da dat̉ canonico nō vt fit qͣſi tutor vl̓ ꝓcurator. ſꝫ vt inde viuat. iō appellat̉ bn̄ficiū ꝑſonale. ſꝫ ec cleſia ꝯfert̉ alicui vt ſit tutor ⁊ admīſtrator eccl̓i vt in. c. frat̓nitatē. sͣ. de dona. ⁊ hͨ ſunt noͣnda q̄ li cet multū nō faciūt ad ꝓpoſitū. c. tn̄ declarat̉ glo in. d. c. pn̄ti. in qͣ multi errāt. ¶ Un̄ veniēdo ad pͥncipale ꝓpoſitū dū q̄rit̉ nūꝗd clerici teneātur ſolue̓ decīas. Ego dicerē ſic ꝙ aut q̄rit̉ de p̄dia libꝰ aut de ꝑſonalibꝰ. pͦ caſu puto indiſtīcte ꝙ ſic exqͦ p̄dia ſūt in aliena ꝑrochia etiā ſi ſūt aſſigna ta in dotē eccl̓ie. ꝓ hͦ pͦ alle. glo. or. in. c. i. jͣ. de cē ſi. vbi latiꝰ diſcutiēdo maͣꝫ tenuit ꝙ etiā de p̄dijs dotalibꝰ eccl̓ie ſoluēda ſit decīa. ⁊ idē ibi Hoſti. ꝓbo rōe qͣꝫqͣꝫ a pͥncipio a lege diuina decīe fuiſ ſent date clericis. tn̄ poſtmodū eccl̓ia vl̓is in no uo teſtō volēdo diſtinguere iura eccl̓iaꝝ ſtatuit vt decīe p̄diales eēt illiꝰ eccl̓ie in cꝰ ꝑrochia pre dia ſita ſunt. vt pleniꝰ dicet̉ in. c. cū ꝯtingat. jͣ. eo vn̄ cū oīa p̄dia hūerūt hͦ onꝰ annexū lꝫ tradant̉ a laicis nouis eccl̓ijs debēt trāſire cū onere ſuo vt in. c. ex lr̄is. de pig. nā eccl̓ia nō eſt edificāda de nouo cum p̄iudicio alteriꝰ eccl̓ie etiā reſpc̄u decīaꝝ vt eſt tex. ad lr̄aꝫ. in. c. eccl̓ie. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. xvi. q. i. ad idē. c. nuꝑ. jͣ. e. vbi pꝫ ꝙ p̄dia collata ꝓ monaſterijs nouit̓ fundādis remanēt onera ta ſol̓oe decīaꝝ. ſicut pͥmo erant ⁊ nullo iure ca uet̉ oppoſitū. Nec ob. c. qͥ̄ſti. alle. in glo. qꝛ pōt intell̓i ꝙ reducat̉ ad p̄dicta .ſ. ut ep̄s ⁊ abbas fa ciāt deferri decīas ad eccl̓ias ſuas .ſ. illis ꝗbꝰ de bēt ad p̄dc̄a fac̄ bo. tex. ī. c. ſi ꝗs laicꝰ. xvi. q. i. di co tn̄ ꝙ ſi eccl̓ia ex nec̄itate de nouo edil̓icaret̉. jͣ. ꝑrochiā alteriꝰ. puta qꝛ antiqͣ eccl̓ia hꝫ ꝑrochiaꝫ valde amplā ita ꝙ ppl̓s nō pōt de facili ꝯueniri ad illā eccl̓iaꝫ tūc pōt ep̄s ſtatuere ꝙ eccl̓ia no uit̓ edificata hēat certā ꝑrochiā ex illa antiqͣ cuꝫ omnibꝰ obuētōibꝰ ſpūalibꝰ. ⁊ de hͦ eſt tex. no. in c. ad audiētiā. jͣ. de eccle. edi. ⁊ ob iſtā rōem ho die videmꝰ ꝙ in eccl̓ia ꝑrochiali cuiuſlibꝫ pleba natꝰ ſunt capelle hn̄tes certā ꝑrochiā. vn̄ antiꝗ tus ſola plebs erat curata. vn̄ ꝓpt̓ hͦ hodie ē noͣ. dubiū vtꝝ decīe debeātur plebi an capellis exqͦ ꝓueniūt ex p̄dijs ſitis in ꝑrochia capellaꝝ ⁊ de hͦ latius dicā in. c. cū ꝯtingat. jͣ. eo. ſed ſi predia ſunt ſita infra parrochiam propriam non puto ꝙ canonici teneātur ſoluere decimas quod ſen tit Inno. vt. sͣ. dixi ⁊ ſic poteſt intelligi prin. hu ius. c. Aut loquimur de perſonalibus ⁊ tūc aut de acquiſitis ſibijpſis aut acquiſitis eccleſie. pri mo caſu ſi clerici percipiunt diuina in aliena ꝑ rochia vl̓ in propria ſemper tenent̉ decimas ſol uere quia lucrantur tanquā laici. ergo debent honorare deum ex lucro perſone. ⁊ ſic poteſt in telligi fi. c. ⁊ intellige ſi hoc habet conſuetudo. 2º. caſu in acquiſitis eccleſie dicerem ꝙ ſi viuen tes communiter in eccleſia recipiant ſacramen ta ab alia eccleſia ſicut olim faciebāt monachi tūc tenent̉ ſolue̓ decimā. vt in. d. c. alia iūcta glo i. ⁊ ſic pōt ītelligi ille tex. ī fi. aut n̄ recipiunt cōit̓ ab alia eccleſia ⁊ tc̄ n̄ tenent̓ d̓ acꝗſitꝭ eccl̓ie ſolue̓ decīaꝫ ꝑſonalē alt̓i eccleſie ⁊ ſic loꝗt̉ pͥn. c. naꝫ n̄ reꝑit̉ ī lege ꝙ eccl̓ia teneat̉ d̓cīaꝫ ꝑſonalē ſolue̓ alt̓i eccleſie nūꝗd āt canōicꝰ audiēs alibi diuina teneat̉ ſolue̓ decīaꝫ ex p̄bēda ſua tāqͣꝫ ex lucro No. An. videt̉ h̓ ſentire ꝙ ſic. ⁊ idē do. Pe. ſꝫ credo ꝙ habuerūt reſpectū ad glo. illiꝰ. c. pn̄ti. ꝗa exqͦ lucrant̉ fructꝰ debēt tāqͣꝫ ex lucro ſolue̓ decīam ꝑſonalē. ſꝫ tenēdo opi. quā ſemꝑ terui ⁊ quā tꝫ Inno. h̓ ꝙ canōici nō faciāt fructus ſu os credo ꝙ nō tenētur ad ſolutionē d̓cime. qꝛ p̄ bēda dat̉ ſibi vt īde viuat ⁊ ſuꝑfluū cōuertat in vſus pios. vt ē tex. xij. q. i. ī. §. fi. cū. c. ſeq. nō eīꝫ dꝫ ſibi ſb̓trahe̓ neceſſaria vt ſoluat decīaꝫ maxīe ꝗa oīa ſūt bona eccleſie. hodie tn̄ ſtādū ē ꝯſuetu dini ſiue q̄rat̉ an canōici faciāt fructꝰ ſuos. vt noͣ i. d. regl̓a nemo pōt. ſiue q̄rat̉ an decīe ꝑſonales ſint ſoluēde. vt noͣ. ī. d. c. ī aliꝗbꝰ. Et ex his īfert̉ ad d̓clarationē illaꝝ lecturaꝝ. nā ſuꝑiores nō te nētur eccleſie ſolue̓ decīas niſi ꝓut ī iure ē ſtatu tū. vt ī. c. ꝯq̄rēte. d̓ offi. or. ſic ītellige ēt t̓tiā lectu rā. nā debes diſtingue̓ vt pꝫ ex p̄dictis. qͣrta lec tura ē v̓iſſima reſpectu clericoꝝ cōiugatorū. naꝫ ipſi nō gaudēt pͥuilegio eccleſiaſtico niſi in duo bus de quibus in. c. i. de cleri. cōiuga. li. vi. ⁊ q̄ rit h̓ Hoſti. nunꝗd papa poſſit exige̓ decimas a clericis ⁊ eccleſijs. ⁊ dicit ꝙ ſic. ꝗa ip̄e hꝫ curam omniū. ix. q. iij. cūcta ꝑ mūdū. ⁊ ī extrauaganti Bonifacij vnā ſanctā. dicit tn̄ ꝙ de ꝯſuetudine papa n̄ exigit. ⁊ hͦ ꝗa ẜm diuerſas neceſſitates ī ponit decimā triēalem vel aliā. vt noͣ. in cle. ij. de deci. ſed ego puto ꝙ ex poteſtate ordīaria hͦ nō poſſit. nā in iure ordīatum eſt ꝗbus debētur decime. ſꝫ ex poteſtate abſoluta hͦ eſt ꝯcedēduꝫ fac̄ qd̓ noͣ. in. c. a nobis. jͣ. e. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in. c inter cetera. de offi ordi. Abbas. X multiplici pon Cō tio ſuꝑ decīſ n̄ tollit̉ ꝑ pͥuilegiū ſequēs ſi d̓ illa mētionē n̄ fac̄. pͦ pōit̉ q̄rela. 2º. iudicū da tio. ibi vnde. ¶ No pͦ ex tex. iſto ꝙ īter cūcos noīe ſuaꝝ eccleſiaꝝ pōt interuenire compoſitio ſuꝑ decīs ī futuꝝ ſoluēdis ēt citra ſuꝑioris au ctoritatē. ſꝫ tc̄ cōpoſitio nō excedit vitā tranſigē tium. vt in. c. veniens. de trāſac. ꝗd autem cū lai co dic vt noͣ. ī. c. ij. d̓ tͣnſac. ⁊ dicā ī. c. cū hoīes. jͣ. e. ¶ No 2º. ibi de bladis ⁊ vniuerẜ leguminibꝰ ꝙ appellatōe bladi n̄ veniūt legum īa. ſꝫ in ꝯͣriuꝫ facit qd̓ noͣ. in. l. triticū. ff. de v̓. ob. ⁊ ꝑ gl. ⁊ Bar in. l. i. ff. de aqua plu. ar. nam appellatiōe bladi ſeu tritici venit omne id qd̓ in terra ſeu agro cō teritur ⁊ ſic videtur ꝙ veniāt nedū legumīa ſed ēt ſemē lini. vn̄ bladū ſeu triticū eſt nomē multū generale. appellatiōe v̓o frumēti venit oē id qd̓ hꝫ ariſtā. vt ī. l. frugē. §. frumētū. ff. de v̓. ſig. ſed ꝓpt̓ cōeꝫ vſū loquēdi debemꝰ ītellige̓ de eo fru mēto qd̓ ē p̄cioſiꝰ alijs bladis. vt notatur in. d. l. i. ⁊ credo ꝙ ꝓpt̓ vſū loquēdi h̓ fuit facta ſpēalis mētio de leguminibus. ⁊ hec faciūt ad ſtatuta. ¶ Nō 3º. ꝙ ꝑſona eccleſiaſtica pōt ſine peccato n̄ ꝑſolue̓ decimā ītegrā rōe ꝯuētōis inite cuꝫ re ctore cui debent̉ ⁊ vr̄ mihi hͦ dictū ſatis durū cū decīe nō ſolū ſoluant̉ ī ſb̓ſidiū p̄ſbyteri ſꝫ etiā ī elemoſynam pauꝑum. ad hͦ. c. tua. jͣ. e. niſi dicas ꝙ eodē mō alia eccleſia poterit hr̄e pauꝑum cu ā ⁊ nō refert ꝑ quā eccleſiā pauꝑibꝰ ꝓuideat̉. ¶ Itē noͣ ꝙ p̓uilegiū nūqͣꝫ refert̉ ad ſpēaleꝫ di ſpoſitionē initā īter ꝑtes niſi de ea fiat ſpēal̓ mē tio. ⁊ ī hͦ tene mēti iſtū tex. ad idē. c. veniēs. de p̄ ſcrip. ¶ Ultīo noͣ iūcta glo. papa poſſe deroga re diſpoſitiōi ⁊ pacto inito īter ꝑtes. ꝯͣ hoc oppo nā ex ꝯuētiōe orit̉ obligatio q̄ eſt de iure naͣli gͦ nō pōt tolli ꝑ pͥncipē. vt in cle. paſtoralis. d̓ re iu di. ꝑ Inno. in. c. q̄ ī eccleſiaꝝ. de ꝯſti. Solū. aut ꝯuētio fit inter ꝑſonas eccleſiaſticas ſuꝑ iuribꝰ eccleſiaꝝ ⁊ tunc poteſt papa tali ꝯuētioni d̓roga re. ꝗa ip̄e habet in clericis plenitudīeꝫ poteſtatꝭ ⁊ ſua ptās ī oībꝰ intelligit̉ excepta. ad hͦ bo. tex. ī. c. veniētes. de iureiuran. ⁊ vide bo. glo. ī. c. cō ſtitutꝰ. sͣ. d̓ ℟p. ⁊ de hͦ videt̉ bonꝰ tex. in cle. du dum. ī. §. nos. d̓ ſepul. ſꝫ ſi ꝯuētio fieret ſuꝑ iure pͥuato puto ꝙ papa vl̓ īperator n̄ poſſit ſine cā il lā ꝯuētionē deſtrue̓ ꝑ id qd̓ le. ⁊ noͣ. in cōtrarijs ſupra ſignatꝭ. ⁊ facit qd̓ noͣ. Inno. in. c. inꝗſitiōi jͣ. de ſen. excō. ¶ In glo. i. ī fi. noͣ. glo. ꝙ cōpoſi tio ſimpl̓r facta extēditur ēt ad p̄dia acꝗrēda. ⁊ dic̄ h̓ Goff. per hāc rationē glo. ꝙ ſi p̓uilegium fuiſſet īpetratū ſuꝑ p̄dijs acꝗrendis pariter nō valuiſſet. ſecus ſi compoſitio nō concerneret p̄ dia acꝗ̄renda. ¶ In glo. ij. in fi. noͣ bene glo. ꝙ lꝫ non valeat renūciatio ſuꝑ iure futuro pactuꝫ tn̄ valet. ⁊ primū aperte ꝓbatur in. l. ſi ita ſit ſcri ptum. §. ſi ſub conditiōe. ff. de le. ij. vbi dicit̉ le gato facto ſb̓ ꝯditiōe. vl̓ ēt ad diē certā non pōt ꝗs renūciare. ꝗa ante tēpꝰ ad nos nō ꝑtinet ⁊ ꝓ hoc. nā renūciatio ē q̄dā abdicatio. ſꝫ ꝗs nō pōt a ſe abdicare qd̓ nō habet. nā priuatio p̄ſuppōit habitū. c. ad diſſoluendum. de deſpon. impu. Secūdū dictū ꝓbatur hic ⁊ clariꝰ ī. l. i. C. d̓ pac vbi dr̄ ꝙ fideicōmiſſo ꝯditionali pōt ꝗs ꝑ pactū renūciare ⁊ hͦ iō. ꝗa pactū obligat paciſcētē ad n̄ petēdū cū ius ꝯpetierit. ſꝫ glo. multuꝫ noͣ. ī. l. i. ff. de cura. bōis dādo. limitat pͥmū dc̄m niſi renūci atio fiat in pn̄tia iudicis. ⁊ illā glo. ſeꝗt̉ Bar. in d. l. i. C. de pac. Aliā limitatōeꝫ poſuit Ia d̓ are ⁊ placꝫ Bar. ī. d. l. i. ꝗa renūciatio iuris futuri n̄ valꝫ ſi fit abſente ꝑte. ſecꝰ ſi ꝑte pn̄te qͣſi tc̄ habe at pactū intercluſum. licꝫ Bal. aliud videat̉ ibi ſentire. ſꝫ cōiter ad cautelā ſolꝫ in īſtr̄is īterpōi ꝙ renūciauit ꝑ pactum ⁊cͣ. ⁊ hoc eſt bene vtile ī ſerere vt opi. vitentur. renūciatio tamen pure ⁊ ſimpliciter facta non extēdit̉ ad ius quod pōt in futurū cōpetere niſi hoc caueatur ī renūciatōe. ⁊ de hoc dicēdū plenius vt noͣ. Bar. in dicta. l. i ⁊ in. l. qui rome. §. duo fratres. in. vi. q. ff. de v̓b ob. ⁊ adde ad p̄dicta bo. tex. cum ibi noͣ. in. c. cū inter. p. de renuncia. Ommiſſil. euēc ſouuer Monachi decimas p̄diales de p̄dijs nouit̉ cultj de ꝗbꝰ decime pͥus ſoluebant̉ hͦ. d. pͦ ponit̉ q̄rela 2º. iudis datio. ibi ea ꝓpt̓ ¶ Noͣ pͦ ꝙ mutatio qͣ litatꝭ loci nō hꝫ alterare obligatōeꝫ ſolutōis deci maꝝ. ¶ Exqͣ infero ꝙ lꝫ de nouo in aliqͣ platea aliꝗd plātet̉ ⁊ ſemīet̉ tenet̉ dn̄s ad decimā eorū q̄ ibi colligunt̉ ſic̄ pͥus ſoluebat̉ decīa ẜm pͥorem ſtatū. Et ex hͦ ⁊ ex tex. infero ꝙ dn̄s pōt alterare ꝯditōeꝫ terre ſue ſin̄ ꝯͣdictōe eccl̓ie cui debet̉ de cīa ſatꝭ eſt ꝙ ſoluat̉ decīa de ibidē colligēdis. No 2º. ꝙ de paſcuis ſoluit̉ decīa. Itē de domi bꝰ ⁊ dic de paſcuis .i. de p̄cio qͦ paſcua ſeu paſtu ra vēdita eſt. dic de domibꝰ .i. de pēſiōe domoꝝ Sꝫ q̄rūt doc. h̓ ꝗd ſi paſcua gͣtis ꝯcedit̉ dicūt ⁊ bn̄ ꝙ nihilominꝰ debet̉ decima qꝛ vident̉ ꝯceſſa cū onere ſuo. nā ſicut dn̄s nō pōt vēdere fructꝰ ſine onere decimaꝝ. vt in. c. paſtoralis. jͣ. eo. ita nec donare cū eadē eſt rō vtriuſqꝫ ¶ Ultīo q̄rit̉ de. q. noͣ. pone ꝙ aliꝗs ꝯbuſſit ſegētes vl̓ incidit vineas. nūꝗd eccl̓ia poſſit age̓ ꝯͣ talē ꝓ ꝑte decīe ſibi ꝯtingētꝭ. Inno. pͦ tꝫ ꝙ ſic ar. in. l. ſi ẜuꝰ ẜuū. §. ſi oliua. ff. ad. l. acꝗ. vbi pꝫ ꝙ ſi aliꝗs colligit illi cite oliuas nō maturas tenet̉ dn̄o ad dānuꝫ re ſarciēdū actōe. l. acꝗl̓. refert qͦſdā tenere ꝯͣrium. Io. an. tꝫ pͥmā ꝑtē nō obſtāte ꝙ fructꝰ potuiſſēt grādine vel alia tēpeſtate ꝑire ſatꝭ eſt ꝙ potuiſ ſent nō perire. ar. in. l. cū res. in fi. ff. de lega .i. q̄ dic̄ ꝙ hēbit̉ reſpectꝰ ad id qd̓ ſolet ibi ꝑcipi. dn̄s Pe. vr̄ de hͦ dubitare. nā iſta qō pendet ab alia videlꝫ vtꝝ decīa ſit eccl̓ie. an v̓o ſit debita ⁊ qua actōe petat̉ decīa ⁊ qͣꝫuis in hͦ ſunt multe opi. tn̄ glo. in. c. tua. jͣ. e. ⁊ in. c. moderamīe. xvi. q. i. vr̄ reſidere ꝙ petat̉ ꝯditōe ex canone ⁊ nō rei ven. ſꝫ ꝯditio eſt ꝑſonalis inſti. de actꝭ. in. §. ſic itaqꝫ. gͦ idē dicēdū in hac qōe ſicut dr̄ cū res mihi de bita perimit̉ de qͣ qōe plene ꝑ Bar. in. l. ſtichus certo die. ff. de. v̓. obli. vbi int̓ cetera dicit ꝙ aut occidit̉ in iniuriā creditoris ⁊ liberat̉ debitor qꝛ culpa creditoris res perit. vt ī. l. ſi merces. §. cul pe. ff. loca. aut in iniuriā debitorꝭ. ⁊ tūc debitor nō liberat̉. vt in. d. §. culpe. Aut ſine iniuria vtri uſqꝫ ⁊ tūc liberat̉ debitor ⁊ hꝫ actōeꝫ ꝯͣ perimen tē. ſꝫ eſt dubiū nūꝗd illā actōeꝫ tenet̉ ceder̄ ſuo creditori. ⁊ vr̄ velle ꝙ ſic ſi debitū erat ex cā one roſa. ſecꝰ ſi ex cā lucratīa ⁊ ſic vr̄ dicēdū in ꝓpo ſito vt eccl̓ia nō poſſit age̓ ꝯͣ illū deſtructorē niſi ceſſa ſibi actōe mō p̄dicto ⁊ ꝙ agat̉ ꝯditōe ex ca none ꝯfirmat Fre. ꝯſi. lxxiiij. Sꝫ in fauorem ec cleſie ꝙ poſſit age̓ ſine ceſſiōe actōis indiſtincte allego tex. in. c. tua. jͣ. e. vbi dr̄ ꝙ deꝰ aſſeruit de cimas ⁊ pͥmitias eē ſuas. gͦ ſūt in dn̄io eccl̓ie. nā ꝓnomē ſuū denotat dn̄iū. vt noͣ. in. c. i. de poſtu. p̄la. ⁊ hētur in. l. ꝗntꝰ. ff. de au. ⁊ ar. le. ad idē. d. c. moderamīe. vbi dr̄ ꝙ eccl̓ia pōt vēdicare deci mas. ſꝫ rei vēdicatio dat̉ dn̄o vt in. l. in rē. ff. de rei ven. ⁊ noͣ. in. c. exaīata. sͣ. de iudi. ¶ Itē ſi de cime nō eēt eccl̓ie ſꝫ ſolū ſibi debita nō video qͣre nō teneret vēditio omniū fructuū facta per dn̄m p̄dij cū ip̄e remaneat obligatus ꝑſonalit̓ ⁊ tn̄ ꝯͣriū dr̄ in. c. paſtoralis. jͣ. e. gͦ eccl̓ia hꝫ decimā ꝑtē ꝓ indiuiſo etiā an̄ fructꝰ collectos ⁊ ẜm hoc ſaluat̉ dc̄m Inno. ⁊ Io. an. nā eccl̓ia tanqͣꝫ dn̄a decimaꝝ pōt age̓ ꝯͣ illū deſtructorē ſicut dn̄s vt in. d. §. ſi oliua. ⁊ hͦ vr̄ plꝰ ꝯuenire canonice̓ eꝗta tati vt euitet̉ circuitꝰ. ⁊ intell̓e ẜꝫ Io. an. qn̄ ſine iuſta cā ille deſtruxit ſegētes ſeu vineas. ſecꝰ ſi ex iuſta cā puta in bello iuſto. ⁊ noͣ ſing. hͦ dc̄ꝫ qꝛ nō memini legiſſe alibi ꝙ ſi in bello iuſtos ꝗs deſtruit vineas ſeu ſegētes ſeu alia loca culta n̄ gͣuat̉ ꝯſciētia ſua etiā reſpectu decīe q̄ debebat̉ eccl̓ie qꝛ tūc tꝑis nō pōt fieri ꝯgrua ⁊ tuta ſeꝑaº. M Eruenti. pelit qs ad ſol Per excōicatōeꝫ uēdas decimas de molēdinis ⁊ alijs h̓ ꝯtentꝭ ⁊. c. ſequē. hͦ. d. cū ſe ¶ Noͣ pͦ ꝙ prelati peccāt nō cōpellēdo ⁊ monēdo ſb̓ditos vt deci mas ſoluāt. nā faciūt cōtra mādatū ſuꝑioris. h̓ enī nō ſolū iniūgit̉ laicis vt ſoluāt decimas. ſed etiā mādatur p̄latis vt ſubditos moneāt ⁊ ꝯpel lāt qd̓ eſt bn̄ notandū. nā veniēs ꝯtra p̄ceptum ſuꝑioris peccat mortalit̓ in. c. ij. de ma. ⁊ obe. ⁊ eſt ratio rōis. qꝛ p̄lati debēt obuiare peccatis ſb̓ ditoꝝ ⁊ nō negligere bona eccleſiaꝝ ⁊ pauperū vn̄ dicit glo. noͣ. in. c. ea q̄ de offi. archi. ꝙ negli gentia prelati eſt peccatuꝫ mortale. ⁊ idem dicit alia glo. noͣ. in diſſimulatione ſcilicet ꝙ diſſimū latio prelati eſt peccatum mortale vt notur in. c. clericis. de immu. eccle. li. vi. ⁊ videt̉ inferēdum ꝙ etiā ſine iſto p̄cepto peccāt prelati in nō ꝯpellē do ſubditos ad ſolutōem decimarū. ¶ No 2º. ꝙ pōt quis d̓ debet ſi opus eſt per excōicatōem cōpelli ad ſolutōem decimaꝝ ⁊ dic opus eſſe ſi uō vult acꝗeſcer̄ monitōi. ¶ Nō vltimo ex iſto tex. ⁊ ex. c. ſequē. ꝙ nō ſolū de blado ⁊ vino eſt decima ſoluēda. ſed de multis alijs h̓ ꝯtentis. ⁊ generaliter dic ꝙ de omni redditu ac omni lu cro ꝑſonali decima eſt ſoluēda. vt noͣ. h̓ Goff. ⁊ vide bonā glo. in. c. cū homīes. jͣ. eo. dicit tn̄ Ho ſti. ꝙ libenter viderꝫ ꝙ ſaltem de blado ⁊ de vi no integraliter decima ſolueretur. an autem va leat cōſuetudo in contrarium dicā. jͣ. e. in. c. in a liquibus. ⁊ in. c. ad apoſtolice. ¶ Sed hͦ quero nunꝗd debentes ſoluere decimaꝫ peccent ſi dif ferūt ſoluere quia ab eis non petitur. dn̄s meus Car. arguit ⁊ tenet per iſtū tex. ꝙ nō. quia tex. hic innuit monitionem requiri. vnde non ſolnē tes ante monitionem videntur tenere cum licē tia ſacerdotis. contrarium ſentit hic domi. Pe cens monitionem requiri ad hoc vt perueniat̉ ad excōicationeꝫ que ſine monitioue non eſt in ferēda. vt in. c. ſacro. jͣ. de ſen. excō. ſꝫ ſine moni tione debens ſoluere conſtituitur in mora quia dies interpellat pro homine in. c. potuit. de lo ca. ſed ꝑ hoc non probat ꝙ decime ſunt ſoluen de ſine monitione vel ꝙ certa dies ſit p̄fixa ad ſolutionem decimarum. ⁊ ideo latiꝰ attingēdo hūc articulū dico pͥus examinādū qn̄ decīe ſūt ſoluēde. nā iura vn̄r varie loꝗ tex. jͣ. e. cū hoīes vr̄ velle ꝙ ſtatī. ſꝫ ī. c. r̄uertimini. xvi. q. i. vr̄ īnui ꝙ ī finē āni. d̓ qͦ ꝑ Io. an. latiꝰ ī addi. ſpe. eo. ti. ſuꝑ ſecūdo libello. ⁊ ibi ī effectu vr̄ ꝯclude̓ ꝙ d̓ cime ꝑſonales n̄ debeant̉ an̄ lapſū āni. nā ꝑticu laris ſol̓o multa hꝫ īcōmoda. l. plane. ff. fa. her. ⁊ ſic pōt ītelligi. d. c. reuertimini. p̄diales v̓o de bēt ſolui āteqͣꝫ frumētū ſeꝑaret̉ a paleis. nā pa lea ē ī fructu. l. adeo. ff. d̓ acꝗ. re. do. ij. q. i. multi niſi ꝯſuetudo hēat oppoſitū vt cōit̉ ſe hꝫ hodier nis tēporibꝰ. naꝫ portat̉ frumētum ſeu bladum poſtqͣꝫ ē ſeꝑatū a paleis ⁊ dꝫ deferri vſqꝫ ad do mū eccl̓ie expēẜ villici ſeu dn̄i. ⁊ eſt tex. iūcta gl. noͣ. in. d. c. reuertimini. tenēt doc. in. c. ex ꝑte. ij. jͣ. e. ⁊ Io. an. ī addi. p̄dc̄a vbi videas ꝗd d̓ lana lacte ⁊ fetibus pecudū. Ex p̄dictis videt̉ īferen dū ad qōnē ꝓpoſitā ꝙ monitio n̄ ſit neceſſaria ad ꝯſtituēdū ī mora debētē ſolue̓. ꝓ hoc addu co qd̓ hētur exo. xxij. vbi dr̄ d̓cīas ⁊ pͥmicias n̄ tardabis offerre. vn̄ pōdero. v̓. offerre. qd̓ d̓ ſui ſignificato nō expoſcit exactionē ſꝫ ſpōtaneā ob lationē īduc̄. vt noͣ. in aucͣ. offerat̉. C. d̓ litꝭ ꝯtēſ. ⁊ vid̓ gl. ī cle. ſepe. d̓ v̓bo. ſig. ad idē tex. ī. d. c. cū hoīes. gͦ ꝯcludit̉ ꝙ ſine alia monitiōe peccāt nō ſoluētes. ⁊ vide bo. gl. ī. c. i. jͣ. e. ti. li. vi. Ad iſtuꝫ tex. ℟º. alit̓. nā lꝫ papa h̓ mādet p̄latꝭ vt moneāt ſb̓ditos. nō tn̄ ſeꝗt̉ ꝙ citra monitionē n̄ peccēt ꝑ alia iura ſuꝑius allegata. nā p̄latꝰ dꝫ mone̓ ſb̓di tos vt honeſte viuāt. tn̄ nō ſeꝗtur ꝙ citra moni tionē īhoneſte viuētes non peccent. ¶ AAncios cedeu ⁊ decura Sūmatū ē cuꝫ p̄ vt dixi ī p̄cedēti. c. ¶ No ex tex. ꝙ ēt d̓ apibꝰ ē ſoluēda d̓cima. ⁊ dic d̓ apibus .i. d̓ fru ctu apiū vt d̓cera ⁊ melle. ¶ 2º. nō ibi oī fructu. ꝙ d̓ oī fructu ē ſoluēda d̓cīa. ¶ Ultīo noͣ ibi eo cleſiaſtica diſtrictōe. ꝙ n̄ ſolū ꝑ excōicationē ſꝫ ēt ꝑ diſtrictōeꝫ eccl̓iaſticā laici cōpellūtur ad ſo lutōeꝫ decimaꝝ. nā lꝫ diſtrictio ⁊ cenſura qn̄qꝫ ſumātur vt ſynonyma ⁊ idē īportātia īpropͥe tn̄ appellatiōe cēſure eccl̓iaſtice veniūt ea q̄ haben tur ī. c. q̄rēti. d̓ v̓. ſig. ⁊ ꝓpͥe cēſura ꝯcernit aīaꝫ ⁊ ſic ē pena ſpiritual̓. diſtrictio v̓o pōt ſumi ꝓ pe na tēporali. vt dico in. d. c. q̄renti. IIm hoīes fructuū Decima ſtatī cū collecti ſūt ſolui dꝫ n̄ d̓ductꝭ ex pēẜ. pͦ pōit fc̄m rep̄hēſibile. 2º. corrigi mādat. ibi mādamꝰ No pͦ ibi nouē ꝑtibꝰ ſibi retentꝭ ꝙ de cima ꝑs fructuū debet̉ eccl̓ie habito reſpc̄ū ad totū. nō gͦ hꝫ hͦ cāu locū diuiſio legal̓ vt totū di uidat̉ ī. xij. ꝑtes ſꝫ d̓bet̉ decīa totiꝰ. Et fac̄ hͨ lr̄a ad. q. pone arbiter ſeu iudex adiudicauit mihi duas ꝑtes fūdi vtꝝ intelligat̉ adiudicaſſe duas ꝑtes ex tribꝰ an ex. xij. ꝑtibꝰ. Bar. ī. l. īterdū. §. i. ff. d̓ here. īſti. dic̄ ꝙ de. xij. ꝗa ſolēnis diuiſio fit ī. xij. ꝑtes. vt ī. d. §. i. ⁊ hͦ ē veꝝ niſi ſtatutū vel cō ſuetudo repugnet ⁊ iō dat cautelā vt petens du as ꝑtes totiꝰ dicat peto duas ꝑtes ex tribus vel totiꝰ. ſꝫ certe ꝯͣ ſnīam Bar. vr̄ tex. h̓ ꝯiūcta. l. di uina. nā lex diuīa ſimplicit̓ reẜuauit decīaꝫ ꝑteꝫ frugū ⁊ tn̄ ītelligit̉ reẜuaſſe decīaꝫ totiꝰ nō āt de cimā ex. xij. ꝑtibꝰ. ⁊ ita habꝫ hodie cōis vſus lo quēdi vt faciēdo mētionē d̓ qͣrta vl̓ ꝗnta ꝑte ītel ligat̉ d̓ ꝑte totiꝰ. ſꝫ dc̄m Bar. poſſꝫ ſaluari ī diſ poſitiōe vltīe volūtatꝭ. ꝗa cuꝫ he̓ditas diuidatur a iure in. xij. ꝑtes. vt in. §. hēditas. īſti. de here. ī ſti. ita īdubio videt̉ teſtator ſenſiſſe. ſed ſecꝰ pu tarē in alijs diſpoſitiōibꝰ ¶ Noͣ 2º. ibi ſtatī vnā regulā ꝙ decīa p̄dialis eſt ſoluēda ſtatim fructi bus collectis ⁊ ſic videt̉ ꝙ non reꝗrat̉ monitio ad ꝯſtituēdū debitorē ī mora cuꝫ tēpus ſit h̓ ap ſitū ī lege. ⁊ dic vt latiꝰ dixi ī. c. ꝑuenit. sͣ. eo. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ſuꝑ decīs p̄teritꝭ ꝯpelluntur laici ſatiſfactionē impendere. ⁊ hīc ſumpta occaſiōe q̄rūt doc. nūꝗd ſuꝑ decimis poſſit interuēire cō poſitio ⁊ ꝯcludunt ꝙ īter clericos poteſt fieri ēt ſine auctoritate ſuꝑioris. vt ī. c. ex multiplici. sͣ. e ⁊ in. c. ſequen. ⁊ in. c. ſuggeſtū. intellige tamē ꝙ hec compoſitio erit ꝑſonalis ⁊ nō realis. vn̄ nō excedet vitā cōponētiū exqͦ nō interceſſit aucto ritas ſuꝑioris. c. veniēs. de trāſac. dixi in. d. c. ex multiplici. cū laicis v̓o poteſt cōponi ſine auctōi tate ſuꝑioris ſuꝑ decīs p̄teritis. vt ī. c. vt ſuꝑ. de re. ec. nō alie. ⁊ noͣ. ī. c. fi. d̓ re. ꝑmu. ſꝫ ſuꝑ decīs futuris nō poteſt cōponi ſine ſuꝑioris auctorita te. de qͦ dic vt plene noͣ. in. c. ij. sͣ. de tranſac. ⁊ in d. c. fi. ⁊ eſt diuerſitatis ratio. nā laici poſſunt de cimas poſſidere nec p̄ſcribe̓. vt in. c. cām. de pre ſcrip. ⁊ cū ꝑiculo aīaꝝ ſuaꝝ detinent. vt ī c. ꝓhi bemꝰ. jͣ. e. Itē nō refert q̄ eccleſia habeat exqͦ re manēt penes eccleſiam. vt in. c. cū apoſtolica. de his q̄ fiūt a p̄la. ⁊ oēs eccleſie ꝑticulares ſūt mē bra eccleſie vl̓is. vna eīm eſt eccl̓ia vl̓is. xxiiij. q. i. loꝗtur. ⁊ ī hn̄tibꝰ ſymbolū .i. identitatē ⁊ ſi militudinē facilior ē trāſitus. vt ī. d. c. cū apoſto lica. ⁊ ī. l. re ꝯiūcti. ff. de le. iij. ⁊ ꝑ hͦ ſoluo ꝯtrariū qūo ſuꝑ decimis admittitur cōpoſitio ſine iudi cis auctoritate cū ſint alimēta egentiū ⁊ ſuꝑ ali mētis nō tranſigit̉ ſine iudicis auctoritate. vt in l. cū hi. ff. d̓ tranſac. dico enim ꝙ ꝑ hāc cōpoſiti onē inter ꝑſonas eccleſiaſticas nō remittitur cā alimētoꝝ cū decīe debeant̉ ꝓpt̓ alimoniā cleri coꝝ ⁊ pauꝑum q̄ rō remanet apud qͣꝫcūqꝫ eccle ſiam decima remaneat. xvi. q. i. c. qm̄ ꝗcꝗd. Quero de vtili. q. pone ꝙ ꝗs non recolligat plꝰ niſi tātū qͣꝫtū ſibi ſuffic̄ ⁊ familie ſue nūꝗd tene atur ſolue̓ decimā. pͦ videt̉ ꝙ nō. ꝗa ꝗs nō debꝫ ſibi ſubtrahe̓ neceſſaria vt det eccl̓ie vel paupe ribꝰ. vt ī. c. nō mediocrit̓. de ꝯſe. di. v. fac̄. c. non ſatꝭ. lxxxvi. di. ⁊ qd̓ noͣ. gl. ī. §. alia. xvi. q. i. ⁊ hāc opi. tenuit Melēdus doc. ātiquus vt r̄citat In no. ī. c. lꝫ. jͣ. de cēſi. ⁊ Io. an. h̓. ſꝫ ꝯͣriā opi. tenuit ibi Uincē. ⁊ videt̉ ſeꝗ Io. an. hic mouet̉ ꝗa ꝓ pter inopiā nō ē iniuſticia ꝯmittēda. vt in. c. ha bebat. xij. q. i. Itē decīe non dātur eccl̓ie ex me ra volūtate ſꝫ ſūt ipſius eccleſie ex reſeruatione diuīa. vt ī. c. tua. jͣ. eo. vnde pn̄t vēdicari ẜꝫ vnam opi. vt noͣ. in. d. c. tua. ⁊ dixi. sͣ. eo. ꝯmiſſū. vl̓ ſaltī decima ſoluitur vt debitū. vt ī. c. ꝑochianos. jͣ. e. ſꝫ ī ſolutōe debiti nō hr̄ reſpectꝰ ad īopiā debito ris niſi poſt ceſſionem. vt dixi in. c. ij. sͣ. de pign. Ego puto ꝙ iſte teneat̉ ſoluere. ſꝫ eccleſia tenet̉ ſibi r̄mittere tātā ꝙ poſſit viue̓. cū eccleſia d̓ ſuis teneat̉ ſibi ꝓuidere. ꝓ hoc qd̓ noͣ. in ſil̓i glo. ī. c. ꝗcunqꝫ. xvj. q. vij. vbi dicit ꝙ ſi ꝗs tāto tꝑe non ſoluit decimas ꝙ ſi vellet integre ſatiſface̓ opor teret vēdere oīa bona ſua ꝙ lꝫ teneat̉ ip̄e hoc fa cere. eccleſia tn̄ dꝫ ſibi r̄mittere vn̄ poſſit viuere credo ēt vbi eſſet tāta īopia ꝙ fama ꝑiret ſi deci mā ſolueret ꝙ nō teneat̉ ad ſolutōeꝫ. quia in tali neceſſitate oīa ſunt cōia. vn̄ licite ſine vitio furti pōt ſb̓trahe̓ d̓ bonis alteriꝰ. vt noͣ. ī. c. ſicut. xlvij. di. ⁊ ī. c. ſiꝗs ꝑ neceſſitatē d̓ furtꝭ. Et ex hoc poſſꝫ ſolui qō de paupe̓ nūꝗd teneat̉ ſoluere decimā de ſibi donatꝭ. cū illa ſunt ſibi lucrū de oī lucro li cite acꝗſito teneat̉ ꝗs ſoluere decimā. vt in. c. ex trāſmiſſa. jͣ. eo. ſed diſtingue vt. sͣ. hodie tn̄ decīe ꝑſonales nō ſūt ī ꝯſuetudiue. ¶ Ultīo hic q̄rit̉ de. q. quotidiana. pone ꝙ aliꝗs multo tꝑe p̄diū poſſidens ex quo nō ſoluit decimā illud vendit nūꝗd eccleſia poſſit petere decimaꝫ p̄teriti tꝑis a nouo poſſeſſore an ſolū ab antiquo. Io. an. vr̄ h̓ velle ꝙ ſit ī opitiōe eccl̓ie quē velit ꝯuenir̄. naꝫ cū decīa ſit onꝰ reale ⁊ cēſeat̉ tributū. vt ī. c. tua jͣ. eo. trāſit ī nouū poſſeſſorē ſicut dicimꝰ ī tribu to qd̓ debet̉ principi. vt. l. īꝑatores. ff. de publi. vbi tex. noͣ. hāc opi. tꝫ Fede. ꝯſil̓. lxxxiiij. ꝗdam tn̄ tenuerūt oppoſitū vt ibi r̄fert dicētes eccleſiā debere agere ꝯtra ātiquū poſſeſſorē ⁊ nō cōtra nouū qꝛ eccleſie debet̉ decīa fructuū. ⁊ ſic ꝑcipi ens fructꝰ ē obligatꝰ n̄ aūt p̄diū. ⁊ hāc opi. ꝯͣriā ſecuti ſūt aliqui moderniores. ſꝫ mihi placꝫ pre cedēs opi. Io. an. ⁊ Fe. ꝑ dcm̄. c. tua. iūcta. l. īꝑa tores. Itē facit. c. ī aliquibꝰ. jͣ. eo. vbi dr̄ ꝙ domi ni predioꝝ ꝯpellūtur illis locare p̄dia a quibus eccl̓ia ſine ꝯͣdictōe decimas ꝯſequi poſſit. ad idē c. de terris. jͣ. eo. ⁊. c. ſi quis laicꝰ. xvi. q. i. ¶ In glo. pe. ibi qͣꝫ citiꝰ ⁊ cōpetētiꝰ. noͣ. gl. ꝓ his q̄ dixi ī. c. ꝑuenit. sͣ. eo. ꝙ n̄ requirit̉ monitio ad cōſtitu endū debitorē ī mora. ſꝫ de fructibꝰ collectis te net̉ ruſticꝰ ſolue̓ decimā qͣꝫ citiꝰ pōt. Et noͣ ex fi. gl. ꝙ vltima mora cōſiderat̉ cū q̄ritur ad quem pertineat interitus rei. ¶Ilecti fi lilurdecis non Priuilegiati oluēdis de his p̄dijs q̄ ab alijs ꝯdu ecimā ſolue̓ tenēt̉. cōis diuiſio. ẜa ibi vnde ¶ Noͣ. pͥmo ꝙ p̓uilegiū ſimpl̓r cōceſſū n̄ dꝫ ita late īterp̄tari. vt alij infligat enorme p̄iudiciū. ex quo infero ꝙ qͣtenꝰ pͥuilegiū tangit ius tertij dꝫ ſtricte īrelligi vt noͣ. Inno. ī. c. cū dilecti. d̓ dona. ⁊ ē tex. hic aꝑtꝰ. nā fuerat hic ſimpl̓r cōceſſū pri uilegiū ſuꝑ decimis nō ſoluēdis. ⁊ tn̄ reſtrīgit̉ cōtra ꝓpriāſignificatōem v̓borū. vt nō cōprehē dat p̄dia cōducta. ⁊ hͦ vt 3º. n̄ inferat̉ graue p̄iudi ciū qd̓ noͣ. ¶ ⁊º nō iūcta gl. i. ꝙ religioſi pn̄t con ducere p̄dia qd̓ ītellige qn̄ ꝓpria non ſufficiunt al̓s ſecꝰ. vt ī. c. peruenit. lxxxvi. di. ⁊ tene m̄ti illū tex. ¶ Noͣ. 3º. ꝙ vbi cōtīgit enormis leſio p̓uile giū n̄ reducit̉ ad modificatōem. ſꝫ ī totū reuoca tur ẜm Uin. Sed aduerte naͣ hoc dictū n̄ colli git̉ hic qꝛ pͥuilegiū remanet hic firmū ī p̄dijs ꝓ prijs. tū quia hic n̄ fit r̄uocatio ēt ī ꝑte ſed papa declarat ꝙ ītentōis ſue n̄ fuit vt p̓uilegiū extēde̓ tur ad p̄dia cōducticia. dictū tn̄ veruꝫ eſt in ſe. ⁊ meliꝰ ꝓbat̉. jͣ. c. ꝓx. vbi dicet̉ ¶ Ultīo noͣ. ex fi. ꝙ īter eccleſias valet cōpoſitio vt n̄ ſoluat̉ decīa ītegre. ſꝫ aliqͣ quota puta vigeſima vl̓ ꝗndecima AUggeſtum carurę Reuo uilegiū ſi ex pꝰ ſcō īcipit enormit̉ noci uū eē. Cōmunis diniſio. 2ª ibi diſcretōi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ monachi iuſte pn̄t decīas exigere etiā a mo nachis alteriꝰ monaſterij qd̓ ītellige qn̄ iſti ꝗ exi gūt hn̄t certā ꝑrochiā. nā tūc de iure cōi pn̄t de cimas petere oīuꝫ que colligūtur infra ꝑrochiā ⁊ in hoc nō eſt dr̄ia īter religioſos ⁊ clericos ſe culares. nā ſi religioſi hn̄t curam aīarum poſſūt iura ꝑrochialia exiger̄. xvi. q. i. c. ſūt nōnulli. ⁊. c. doctos. ⁊. c. moderamine. al̓s de iure cōi religi oſi nō pn̄t decimas expete̓. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ pͥui legiū ſimpliciter a prīcipe cōceſſum dꝫ ita inter pretari vt enorme preiudiciū 3º nō inferatur ⁊ ē in hoc iſte tex. ſatis noͣ. l. quotiēs. ⁊ ibi noͣ. C. de j. īꝑa. offe. ⁊. l. ex facto. ff. de vl̓ga. ⁊ pupil. ¶ Tertio nota vnū caſū in quo p̓uilegiū ī p̓nci pio validū ex poſtfacto reuocat̉ qn̄ .ſ. enormit̉ ī cipit ledere ius tertij. ¶ Sꝫ circa hoc cadit du bitatio nūꝗd ipſo iure ꝑ hāc cām reuocet̉ pͥuile giū. quidā guil. de petra lata diſputauit ⁊ cōclu dit ꝙ ſi eſt corpore iuris incluſū reuocat̉ ip̄o fa cto. ſecꝰ ſi exͣuagat̉. ſꝫ ego nō video ſufficiētem rōeꝫ diuerſitatꝭ ⁊ ī ꝯͣriū facit dcā. l. ex facto. vbi pͥ uilegiū cōceſſū patri vt poſſit teſtari ꝓ filio mu to vel al̓. īhabilis reuocat̉ ipſo facto ceſſante cā pͥuilegij. ⁊ vide bonā gl. in rl̓a decet. de reg. iur̄. li. vi. que dicit prīcipis eſſe extimatōem an ⁊ quā do pͥuilegiū dicat̉ enormiter ledere. vn̄ ī hͦ paſſu cōcluderē ꝙ aūt cōſtat de cā reuocatoria priuile gij ⁊ tūc ēt iudex īferior pōt ſuper hoc diſcerne̓ ar. in. d. l. ex facto. Aut dubitat̉ ⁊ tūc ſoliꝰ princi pis cōcedētis eſt extimatio. ⁊ ſic ꝓcedit rō iuriſ cōſulti poſita in dcā. l. ex facto. Ad predcā vide qd̓ le. ⁊ noͣ. ī c. cū veniſſent. de iudi. ⁊ noͣ ſemper iſtū tex. qꝛ pōt adduci ad deciſionē pluriū qōnū ⁊ maxime tene mēti tex. ad hoc vt priuilegium quod incipit enormiter ledere nō reducit̉ ad de bitā moderatōem. ſed reuocatur in totū. ⁊ ē rō quia non apparet qͣre magis debet cōſiſtere in vna parte qͣꝫ in alia ar. eoꝝ que le. ⁊ noͣ. in. l. i. §. trebatius. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. facit. c. deteſtā da. de cōceſ. prebē. li. vi. ¶ Ultimo ſcias ꝙ hec lr̄a pōt adduci ad. q. formatā per legiſtas in dic ta. l ex facto. nam quidaꝫ hn̄s filios naturales tantū facit eos ꝑ principem ltīmari. tractu tꝑis duxit vxorē ex qua habuit duos filios ltīmos dubitatur nūꝗd filij ltīmati debēt parit̓ ſuccede̓ cū alijs filijs ltīme natis. ⁊ videbat̉ dicēdū ꝙ nō qꝛ ceſſante cā pͥuilegij ceſſat ipſū p̓uilegiū. xvi. q. i. gn̓aliter. ⁊ hanc opi. tꝫ ibi Dy. ſꝫ ꝯͣriā opi. tenu it Ray. de for. quē ſequit̉ Bar. ꝑ regulā. factuꝫ ltīme. li. vi. ⁊ ꝑ hoc pōt limitatio noͣ. elici ad iſtuꝫ tex. ꝙ p̓uilegiū qd̓ habuit ꝑfectōem ſuā. nec cōti net actū ſucceſſiuū nō reuocat̉. lꝫ poſtea ceſſꝫ cā pͥuilegij. ſecus ī priuilegio hn̄te cāꝫ ſucceſſiuam vt hic ⁊ ī dicta. l. gn̓aliter. ¶ In glo. i. ī ſi. ex iſta gl. habes quīqꝫ caſus ī quibꝰ ex poſtfacto ꝑdit̉ p̓uilegiū. docto. addūt alios caſus. ⁊ ſextꝰ caſus ſit ꝑ ſnīam latam cōtra p̄uilegiū a qͣ n̄ fuit appel latū. vt in. c. cū īter. de re iudi. Septimꝰ caſus ꝑ pͥ uilegiū ſcd̓m faciens ſpālem mentōem de pͦ. vt in d. c. veniens. de p̄ſcrip. qd̓ ītelligo niſi pͥuilegium trāſiuerit in cōtractū vel qͣi. ſeu fuit cōceſſū non ſubdito. nā tale p̓uilegiū non pōt reuocari per cōcedentem. vt noͣnt̓ ponit Inno. in. c. nouit. d̓ iu di. facit qd̓ noͣ. Bar. in. l. pe. ff. de decre. ab or. fa. Octauus caſus ꝑ renūtiatōem tacitā vel exp̄ſ ſam. vt in. c. ꝓ illoꝝ. de prebē. An aūt clerici pn̄t renūciare pͥuilegijs vel cōſuetudinibꝰ fauorabi libꝰ eoꝝ eccleſijs. vide noͣnt̉ ꝑ Inno. ī. c. acceden tibus. de priuilegijs. Nonus caſus ſi 2ᵐ priuile giū eſt ſpāle. primū gnͣale. qd̓ tn̄ ītellige ẜm ea q̄ dixi ī. c. cum ordinem. der̄ſcrip. Decimus caſus ſi apponit̉ ī reſcripto clauſula non obſtante tali p̓uilegio. ar. in. c. nō nulli. de reſcrip. Undecimꝰ caſus rōe pacti. vt ī. c. cum olim. de reſcrip. ⁊ ī. c. i. ⁊ fi. de pac. li. vi. ad maͣꝫ vide noͣ. in. c. cū acceſ ſiſſent. de conſtitu. SCiſtertienſes rē. Pari. Eplarij ⁊ hoſpitala T tij decimā p̄dioꝝ ſuoꝝ q̄ ꝓprijs ma nibꝰ aūt ſūptibꝰ excolūt ſolue̓ n̄ tenēt̓. alij vero religioſi nō ſoluūt decimas de ortis ⁊ nutrimē tis aīaliū. nec de noualibꝰ que ꝓprijs manibus aut ſumptibus excolūt. Cōis diuiſio. ſcd̓a ibi ſa ne. ¶ Primo noͣ ꝙ monachi diuerſoꝝ mōaſte rioꝝ pn̄t vti diuerſohabitu. vn̄ nō tenēt̉ ſe ꝯfor mare in vno habitu. nā quidā deferūt habitum nigrū. quidā albū alij coloris alteriꝰ. ſed ī eodē nonaſterio n̄ dꝫ eſſe diuerſitas. vt ī cle. i. d̓ elec. ¶ Secūdo noͣ priuilegiū qd̓ habēt cōit̓ religio ſi ſuꝑ ſolutōe decimaꝝ. ex quo ēt infero ꝙ d̓ do te monaſterij ſeu eccleſie decime ſunt ſoluende nam cū ex pͥuilegio ꝯceditur libertas ī certis ca ſibus. nec reperit̉ ille caſus exceptus. ergo d̓ iu re cōi tenēt̉ ad ſolutōeꝫ decimaꝝ. de quo dic vt plene dixi in. c. nouū genꝰ. sͣ. eo. Itē noͣ ibi labo rū ſuoꝝ. ꝙ duo requirunt̉ ad hoc vt iſti mōachi gaudeāt pͥuilegio. pͦ ꝙ p̄dia ſint ꝓpria. nā ſecꝰ ſi ꝯductitia. vt clarius ꝓbatur. sͣ. c. ꝓx. 2º. vt ip̄i co lāt ipſa p̄dia ꝓprijs ſūptibꝰ vel manibꝰ. ¶ Sꝫ ꝓ intellectu totius. c. pͦ querit̉ qn̄ dicuntur colē ꝓprijs ſūptibꝰ. So. dic qn̄ ſoluūt certum preci um ꝓ illoꝝ cultura. vnde ſi tradūt illa p̄dia cō lonis partiarijs vel cenſualibus .i. ſoluētibꝰ cer tū cēſū n̄ hꝫ locū p̓uilegiū iſtud ꝓ hͦ tex. jͣ. c. ꝓx. ⁊ vide bonā gl. in cle. i. jͣ. eo. ti. Ax quo noͣ. ꝙ colo nus partiarius nō dicitur ꝓprie colere agrū ſū ptibus dn̄i. qꝛ pars partiarij coloni ſubmittitur fortune ⁊ dei miſericordie. vn̄ ſi nihil colligeret̉ ex agro. verū eſt dice̓ dn̄m nihil ſoluiſſe ꝓcultu ra. ſecus ſi in omnē euētum colonus dꝫ hr̄e cer tas mēſuras vini vl̓ frumēti. nā tūc ille nō dr̄ ꝑti arius. ſed ſūptibꝰ dn̄i colere agrū. partiariꝰ aūt ꝓprie eſt ſociꝰ. vt nōnt̉ dicit Bar. in. l. ſi merces ff. loca. dixi plene ī. c. ꝓpt̓. sͣ. de loca. ¶ Scd̓o hic q̄ritur nūꝗd de oībus ortis religioſi ſūt īmu nes a ſolutōe decimaꝝ. dic ꝙ nō. ſꝫ de his quos colunt ad ꝓprium vſuꝫ. nā al̓s poſſꝫ machinari fraus reducēdo p̄dia ad ortos. ⁊ ſic p̓uilegium rōe leſionis reuocaret̉. ar. in. c. ſuggeſtuꝫ. sͣ. eo. ⁊ ita tenēt doc. ī. c. ij. jͣ. d̓ eccleſijs edifi. Ex quo ī fertur ꝙ p̓uilegiū ꝯceſſū fratribꝰ mīoribꝰ vt poſ ſint hr̄e ortos. dꝫ ītelligi de ortis ad ꝓpriū vſuꝫ dūtaxat. n̄ autē vt de oleribꝰ ſeu herbis poſſint aliꝗd vēdere. Sed eſt dubiuꝫ noͣ. nūꝗd coloni illoꝝ exemptoꝝ teneāt̉ ſolue̓ decimas. ⁊ fac̄ hec qō ad multa. de qͣ vide gl. noͣ. ⁊ tene eā menti in cle. i. eo. ti. q̄ diſtinguendo dicit ꝙ aut pͥuilegiuꝫ fuit ꝯceſſum terre .i. vt talia p̄dia non ſubiaceant oneri decimaꝝ. ⁊ tunc coloni nō tenētur ſoluere decimā. qꝛ fructus capiunt̉ ex terra p̓uilegiata aut pͥuilegiū fuit cōceſſū ꝑſonis. ⁊ tunc coloni te nēt̉ ſolue̓ pͥuilegiuꝫ ꝑſonale ſeꝗtur ꝑſonā. Ex qͦ infero ꝙ ī caſu iſtiꝰ. c. coloni iſtoꝝ religioſorum tenētur ſolue̓ decimas de ꝑte eorum cuꝫ hic exi mātur ꝑſone nō p̄dia. ⁊ facit iſta qō ad qōnem poſitā ꝑ Bar. in. l. licitatio. §. mercatores. ff. de publi. vbi querit eccleſia romana hꝫ ſalinas ī ro mandiola quas ꝓ certo tꝑe vēdidit cuidā pͥua to. queritur nūꝗd ille pͥuatus teneat̉ ſoluere pe dagiū. ⁊ videbatur ꝙ non. qꝛ emebat ab eccleſia p̓uilegiata. ꝯtrariū determinat Dy. ꝑ illū tex. di cēs ꝙ qn̄ p̓uilegiū ē reale. tūc trāſit ī ēptorē. ſi ve ro ē ꝑſonale nō trāſit. tn̄ Bar. dicit hāc determi natōem verā ī muneribꝰ ordinarijs. ſed ī extra ordinarijs dicit ꝙ cōductor gaudet pͥuilegio ꝑ l. i. C. de p̓uile. do. augu. li. xi. ⁊ dicit ea munera extra ordinaria que nō reperiunt̉ īpoſita a lege vel ſenatꝰ cōſulto vel lege prīcipis. vt ꝓbari vr̄ l. i. C. de vaca. mune. li. xi. hoc dictum Bar. non puto veꝝ indiſtincte. nā illa lex ponit pͥuilegium vt clare patet ex rubrica. ⁊ ī ꝯtrariuꝫ fac̄ tex. ī. c. dilectus. iij. sͣ. de p̄ben. vbi patet ꝙ ſi eccleſia hꝫ ius pn̄tandi ex donatiōe laicoꝝ pōt aggrauari tāqͣꝫ quilibet pr̄onus eccleſiaſticus. nec habetur reſpectus ꝙ ꝑuenerit illud ius ex donatōe laico ruꝫ. ad idē qd̓ legitur ⁊ noͣ. ī. c. i. de iu. pa. li. vi. vn̄ placet mihi p̄cedens diſtīctio. vt diſtīguamꝰ īter priuilegia realia ⁊ perſonalia. ¶ In glo. ij. ī fi. noͣ gl. qꝛ eſt mgr̄a in ſua maͣ circa ſolutōem deci maꝝ fiendā a religioſis. ⁊ hanc glo. poſuit ī effe ctu Inno. sͣ. c. ꝓx. de clericis autē ſecularibꝰ ple ne dixi. sͣ. eo. c. ij. ⁊ adde qd̓ hodie hr̄ ī cle. i. jͣ. e. ſed hic dubitatur quid ītendit lr̄a dum dicit ꝙ d̓ nutrimētis aīalium religioſi nō tenent̉ ſoluere decias. ſo. ī. c. ij. d̓ eccle. edi. ⁊ glo. in. d. cle. i. expo nunt .i. de aīalibus que religioſi nutriunt. ſecūs ſi dāt alijs tenēda ⁊ nutriēda. hoc dictū ītelligo niſi darent alijs nutrienda eoꝝ ſūptibus ſicut h̓ dr̄ de poſſeſione. nā ip̄i videntur nutrire ſi eoꝝ expenſis nutriūtur. al̓s .n. uana fuiſſꝫ fraus que narratur in. d. cle. i. in prin. Ice¶ De cimnis laboꝝnō ex Priuilegiū ſuꝑ de tēdit̉ ad terras que alijs traduntur ex cōlende. ¶ Nō ꝙ p̓uilegiū cōcernēs p̄iudiciuꝫ tertij ē ſtricte īterp̄tandū. vn̄ n̄ dꝫ aliquo mō ex cedere caſuꝫ ꝓpriū. facit. l. ij. §. ſiꝗs a prīcipe. ff. neꝗd r̄lo. pub. noͣ. Inn. ī. c. cū dilecti. de donati. nā vides hic priuilegiū ꝯceſſuꝫ ſuꝑ p̄dijs que co luntur ꝓprijs manibꝰ uel ſūptibꝰ non extendit̉ ad p̄dia q̄ colūtur ꝑ mediatores ſeu colonos cē ſuales. naꝫ licet largo mō dn̄s dicatur colere ꝓ prijs ſūptibus cū tribuat medietatē fructuū ip̄i colono ꝓcultura. tn̄ ſtricte nō dr̄ dn̄s facere ſū ptus hoc cāu ꝓ cultura. qꝛ oīa ſunt ſuppoſita for tun ⁊ dei iudicio. ⁊ ſic vides inquātn̄ reſtringit̉ p̓uilegiuꝫ alteri nociuū. Ex quo etiaꝫ collige ꝙ ī maͣ p̓uilegij. qui ꝑ aliū facit nō dr̄ ſacere ꝑ ſe ꝗd̓ aūt ī delictis. dic vt plene noͣ. ī. c. mulieres. jͣ. de ſen. ex. ī. c. ſi quis ſuadente. xvii. q. iiij. vide per Bar. in. l. nō ſolū. ⁊ in. l. ſꝫ ſi vnius. ff. de iniurꝭ. ⁊ in. l. hec verba. ff. de adulte. ⁊ facit ad iſtū tex. glo. noͣ. in cle. i. de vi. ⁊ ho. cle. que dicit ꝙ pena ī poſita ꝯͣ exercētes aliquaꝫ negociationē ꝑſona liter nō extenditur ad eū qui exercet ꝑ aliū ſecꝰ ſi nō eſſet adiectum v̓bum perſonaliter. ⁊ d̓clara hunc tex. prout fuit notatū. sͣ. c. ꝓx. Abbas. A audientiam Priuilegiū de decīs laboꝝ ēt ea que nō ſunt noualia ꝯprehēdit. pº. ponit prauā īterp̄ tationē quā ſcd̓o reprobat. ibi mādamus. iſtd̓. c. emanauit ad declarationeꝫ. c. ex ꝑte sͣ. e. ¶ Noͣ pº. ⁊ tene menti ꝙ lꝫ priuilegiuꝫ alteri nociuū ſit ſtricte īterpretādū. ut dixi. sͣ. c. ꝓxi. n̄ tn̄ adeo ut recedamus a ꝓpria ſignificatione verboꝝ. ⁊ idē dic in ſtatutis. vnū tn̄ ſcias ꝙ ſi verbum poſitum in diſpoſitione odioſa hꝫ plura ſignificata. puta latū ⁊ latiſſimū debemus iſtud ītelligere ī ſignifi cato ſtrictori. ut ꝓbatur in. c. cū ī cunctis. de elec iūcto. c. ſi ꝯpromiſſarius. e. ti. in vi. noͣ. Io. an. in regula odio. de re. iurꝭ. li. vi. in mercꝭ. ſed ī diſpo ſitōe fauorabili capitur in latiori ſignificato. ut ī c. olī. ⁊ in. c. cū tibi. jͣ. de v̓bo. ſig. ad hoc regula iu ris. odia ſtringi ⁊ fauores cōueniret āpliari. ut i. d. regula. odia. vide plene d̓ his ꝑ canoniſtas ī d. c. oli. ⁊ ꝑ legiſtas in. l. fi. ff. de conſti. prin. ¶ 2º. noͣ ꝙ diuerſitas vocabuloꝝ inducit diuerſitateꝫ reꝝ ad hoc. c. oīno. xxxi. diſtī. ⁊ raro cōtingit ꝙ duo vocabula ꝑ oīa ideꝫ īportent. qꝛ al̓s ars in duceret ſuꝑfluitatē. ꝓ hoc pulcher tex. cum ibi noͣ. ī. l. ſi idem. C. de codicill̓. ⁊ noͣbis iſtū textuꝫ qꝛ cōtidie ſolet allegari ꝯͣ ꝑuertentes intellectuꝫ iuriū ⁊ īpropriātes vocabula legū. naꝫ ſine neceſ ſitate hoc fieri nō dꝫ. nā ſi pͥnceps aliter intellexiſ ſet bn̄ ſciuiſſet ponere vocabulū accōmodatius. ⁊ ponit Io. de lig. hic q̄daꝫ v̓ba circa interpreta tionē iuriū. dicit enī ꝙ aūt apparet de mēte ⁊ eis ſtandū eſt. dic etiam ꝯͣ ꝓpriū ſignificatū v̓boruꝫ ut in. l. cū pr̄. §. dulciſſimis. ff. de leg. ij. vbi verba r̄ſtringuntur ꝓpter rōnem exp̄ſſam. rō eſt quia v̓ba deſeruiūt intētioni ⁊ nō eꝯͣ. ut in. c. ſcd̓o reꝗ ris. de ap. hn̄t enī ſe v̓ba ⁊ intentio ſeu rō prout corpus ⁊ anima. nā ſicut aīa dn̄atur corpori. ita rō legis dn̄atur v̓bis. ad ideꝫ. l. n̄ dubiū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. de legi. ⁊ regl̓a fi. de re. iur̄. li. vi. Aut n̄ cō ſtat de mēte. ⁊ tūc ſi v̓ba ſunt clara nō ē ab eis re cedenduꝫ. ut in. l. ille aūt ille. §. cū in verbis. ff. de lega. iij. ⁊ in. l. non aliter. e. ti. ⁊ ī. c. p̄terea. ⁊. c. fi. jͣ. de v̓b. ſig. hoc ego intelligo qn̄ rō nō eſt exp̄ſſa in lege nec pōt ꝯiecturari rō naͣlis legis. nā ut ſin gulariter inquit. Cy. ⁊ alij poſt eū ī. d. l. n̄ dubiū vbi rō nō eſt exp̄ſſa debemus ꝯiecturare ꝑ ſil̓ia rōeꝫ naͣlem q̄ mouere potuit legiſlatorē. nā ſine rōne non fuit motus cū ſine rōe nō ſit lex. iiij. di. erit aūt lex. ⁊. i. d. ꝯſuetudo. ⁊ ẜm illaꝫ rōem ꝯiec turatā poſſumus extendere ⁊ reſtringere legē ēt odioſā. hoc ē valde notādū. facit qd̓ noͣ. Dy. ī. d. regula fi. ⁊ optime ī. l. ſcire. §. ſufficit. ff. de ex cu. tuto. vbi ponderat̉ naͣlis iuſticia. ſꝫ vbi n̄ pōt hec rō naͣlis ꝯiecturari. tunc ꝓcedit dcm̄ Io. de lig. ut recurratur ad v̓ba ſi ſunt clara. ſi aūt ſunt dubia. tunc fiēda eſt īterp̄tatio per aliaſ. ll. ſi fieri pōt qꝛ iura debent iuribꝰ ꝯcordare. ut ī. c. cū ex pediat. de elec. li. vi. ſi v̓o ꝑ alia iura nō pōt appa rere ītellectus tunc recurrendū eſt ad cōſuetudi nē ciuitatis ut ī. l. minīe. ⁊. l. ſi d̓ īterpretatione. ff. de. legi. ⁊ ī. c. cū dilectus. de ꝯſue. ſi aūt n̄ apparꝫ de cōſuetudine loci recurrendū eſt ad ſil̓ia. ut in l. nō pn̄t. ff. de legi. ⁊ in. c. cū dilecta. sͣ. de ꝯfirma. vti. uel inuti. In defectū v̓o oīuꝫ recurrēduꝫ eſt ad principē. qꝛ eius eſt interpretari cuius ē con dere. c. īter alia. de ſen. ex. ⁊ in. l. humanū. C. de le gi. Et ex his multipl̓r intell̓r illud generale ꝙ eiꝰ ē īterpretari ⁊cͣ. nā dꝫ intelligi qn̄ ꝑ ſupradcā vl̓ ſimilia non pōt haberi certitudo legis. ⁊ ſic intel ligere. l. vnicā. C. de ꝓfeſſo. ꝗ in vr̄. conſtā. li. xii. vbi datur doctoribus ptās interpretandi. ⁊ idē eſt ī iudicibus iuxͣ noͣ. per Inno. in. c. cū ſpāli. de ap. Ex his infertur ad declſionē huius. c. nā cū v̓ba eſſent hic clara. nec cōſtaret de ītentione cō traria n̄ erat. a. v̓biſ p̓uilegij recedēdū. ⁊ ad maͣꝫ extēſionis vide qd̓ noͣ. bar. ī. l. ſi ꝯſtāte. ff. ſo. ma. ī vi. q. ⁊ ī aucͣ. quas actiones. C. de ſa. ſan. ec. per Io. an. ī regl̓a odio. ⁊ in regl̓a ꝓ poſſeſſore. li. vi. ī mercu. glo. ſunt faciles videas per te. Uoniam a nouuli Decime izd̓bēt̉ eccl̓e ī cuius ꝑrochia ſurgunt ſi v̓o n̄ ſūt ī certa ꝑrochia d̓bēt̉ dioceſano ꝗ pōt ſibi retiner̄ vl̓ alteri eccl̓e. ꝯcede̓. h. d. pº. ꝯſulatō 2º rn̄ſio ibi rn̄demꝰ. ī qͣ diſtīguit. ſecūdū mēbrū ꝓſequit̉ ibi alioquin. ¶ Noͣ pº. ꝙ redditꝰ ſpūa les nouiter ꝓueniētes īfra ꝑrochiā alicuiꝰ eccl̓e t ⁊ debent̉ eccl̓ie ꝑrochiali ⁊ n̄ ep̄o. ⁊ optīe fac̄ tex. iſte ꝙ obligatōes ſcē imagini ſeu picture alicuiꝰ ſancti exn̄ti ſeu depicte exͣ eccleſiā infra ꝑrochiā tn̄ debeāt̉ eccleſie ꝑrochiali ⁊ non ep̄o. nā vt vi des iſte decime noualiū nouiter fuerūt orte. nec vnqͣꝫ ex illis terris aliqua fuerit ſolutio ſcā eccle ſie ꝑrochiali. attū ꝗa oriūt̉ īfra ꝑrochiā debent̉ eccl̓ie ꝑrochiali. ⁊ optie fac̄ tex. ī. c. paſtoralis. sͣ. de his q̄ fi. a p̄la. vbi lr̄a latiꝰ loquit̉. illud autem certū eſt ꝙ dn̄o domꝰ vbi eſt pictura vel imago ille obligatōes nō debēt̉. qꝛ pͥuata ꝑſona nō pōt hr̄e oblationes. nec vſufructū alicuiꝰ rei r̄ligioſe certū eſt aūt imaginē vel picturā alicuiꝰ ſancti eē r̄ligioſaꝫ pro hͦ vide gl. ſingu. q̄ hͦ ſētit ī. l. ſtatue ff. de vſufruc. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ redditꝰ ſpūales ꝓ ueniētes īfra dioceſiꝫ ep̄i ſpectāt de iure cōi ad ep̄m ſi nō oriūt̉ īfra ꝑrochiā alicuiꝰ eccl̓ie Ex qͦ īfert̉ ꝙ decīa oīuꝫ nemorū ⁊ aliorū locorū q̄ nō ſūt īfra certā ꝑrochiā ſpectat ad ep̄m loci. Per hͦ ēt īfert̉ ꝙ vbi ꝑrochie n̄ eēt limitate decima p̄dialis īdiſtīcte debet̉ ep̄o. qꝛ tota dioceẜ ē ſibi prochia. vt ī. c. prochianos. sͣ. d̓ ſepl̓. ⁊ ī. c. apl̓ice d̓ dona. ¶ 3º noͣ ꝙ decīa p̄dialis d̓ iure cōi n̄ de bet̉ ep̄o ſꝫ illi eccl̓ie ī cuiꝰ. ꝑrochia ſūt p̄dia. ſed qͣrta decimarū debet̉ ep̄o. vt hic ⁊ in. c. conque rēte. d̓ offi. or. vꝫ tn̄ p̄ſcriptio ꝯͣ ep̄m r̄ſpectu qͣrte vt in. c. d̓ quarta. sͣ. d̓ preſcrip. ¶ Ultimo h̓ que ro nunquid ep̄s poſſit ſine conſēſu capituli de cimam iſtorum noualiuꝫ in caſu quo ſibi debet̉ alteri eccleſie concedere. Guil. naſo ꝙ nō poteſt qm̄ ep̄s nō poteſt alienare ius eccleſie. ſeu bona ſine cōſēſu capl̓i. vt ī. c. paſtoralis. d̓ dona. ⁊ ī. c. i. sͣ. d̓ his q̄ fi. a prela. cuꝫ ſi. ſed Io. de deo tenuit oppoſitū. ⁊ hāc ꝑtē vn̄r ſequi cōit̓ docto. duplici rōe. pͦ ꝓpter lr̄am iſtam que vr̄ hanc facultatem donādi cōcede̓ ep̄o. Scd̓o qꝛ ep̄s ꝓprie hͦ caſu nō alienat ſed nō acquirit. noͣ ſing. hāc rōem ꝙ ep̄s pōt ī nō acquirēdo ſolus preiudicare eccle ſie. ⁊ ꝓ hoc vide tex. cū gl. xvi. q. vi. §. fi. ꝑ Inno. in. c. ij. sͣ. d̓ dona. ⁊ fac̄ hoc dcm̄ ad aliā. q. noͣ. nū quid ſolus prelatus poſſit r̄pudiare he̓ditatem ſeu legatū delatum eccleſie. d̓ quo vide plene qd̓ dixi. sͣ. d̓ his q̄ fi. a p̄la. c. i. Sed quero qūo ꝓce dit iſte tex. dū dicit alioquin ⁊cͣ. ꝗd includat̉ ſb̓ illa diſtinctōe alioꝗn. Solutio cū veniat aduer ſatiue ad p̄cedētia īcludit ex ꝓprio ſignificato ꝯͣriuꝫ ītellectū. vn̄ cum. sͣ. dixiſſet decimas debe ri eccl̓ie ꝑrochiali ſi ſint infra ꝑrochiā a ꝯͣrio ſi n̄ ſūt infra certā ꝑrochiaꝫ debent̉ ep̄o. Sꝫ aduer te qꝛ diuerſimode pn̄t eē nō in ꝑrochia. pͦ ſi pro chie nō ſūt limitate. vt. sͣ. dixi. Scd̓o ſi iſta noua lia ſurgūt extra limites eccleſiaꝝ ꝑrochialiū. pu ta ī nemoribꝰ r̄motis. vn̄ dicit hic Goff. ꝙ ſi cer tū foret hec noualia includi ī aliqͣ ꝑrochia ex du abꝰ vicinis. ſed ignoratur inſra quā iſtarū. tūc d̓ cime nō debētur ep̄o. ſꝫ debēt diuidi inter iſtas duas ꝑrochias. ar. c. ii. d̓ ſepul. li. vi. qd̓ ſatis pla cet. fac̄ īſti. d̓ re. di. §. inſulā. Abbas. ¶Arrochianos qͣ poſſunt exigi hoc dic̄. ¶ Nota ꝙ decīe nō ſol uunt̉ ex mera liberalitate dn̄orū p̄dioꝝ. ſꝫ tāqͣꝫ debite pn̄t exigi. Et noͣ v̓. exigi. nā denotat ꝙ ab īuito pn̄t extorqueri. Nā illud dr̄ ꝓpͥe exigi. vt ī l. fideicōmiſſa. §. ſi rē. ff. d̓ le. iij. ⁊ forte dubiū fuit ꝗa oblatōes ī multꝭ iuribꝰ eꝗ̄parāt̉ decimis. vt. jͣ. eo. qͣꝫuis cōit̓ ſoluūtur ex mera liberalitate offe rētiū. d̓ qͦ dic vt pleniꝰ dixi. sͣ. eo. ſuꝑ ℟ca. vnde videbat̉ idē dicēdū ī decimis ſꝫ ꝯͣriuꝫ h̓ ſtatuit̉ rō ꝗa decime fuerūt īſtitute ab ipſo deo. ꝗ prece pit eas debe̓ ſolui. vt ī. c. tua. jͣ. eo. dixi plene ſuꝑ ℟ca iſtiꝰ tituli. ⁊ an̄ hodie peccēt nō ſoluētes ⁊ ſic excuſent̓ ꝯſuetudine ꝯͣria. dicā plene ī. c. ad a pl̓ice. jͣ. eo. ¶ Scd̓o noͣ ibi qͣſi debitū iūcta gl. ij. ꝙ dictio qͣſi eſt qn̄qꝫ expreſſiua v̓itatꝭ denotans ſimilitudinē ⁊ nō īꝑfectōem. qn̄qꝫ diminuit ſi gnificatū illiꝰ cui addit̉. ⁊ hec ē ꝓpria ipſiꝰ ſignifi catio. d̓ qͦ. vide bo. gl. ī. l. ī ꝑſonā. §. i. ff. de pactis ⁊ ī. l. falſa. ff. d̓ cōdi. ⁊ demō. vbi vero īſurgit ab ſurditas īpropriat̉ hec dictio ⁊ īduc̄ ſimilitudi nē. vel ē expreſſiua v̓itatꝭ. ⁊ ad hͦ noͣ iſtū tex. cum glo. ¶ In glo. ij. ī ſi. vl̓ ẜm Hoſti. dicūt̉ decime qͣſi debite. ꝗa eccl̓ia nō ꝯͣxit cū colono. iō nō tene tur colonꝰ ex ꝯͣctu. ſꝫ ex qͣſi ꝯͣctu. ⁊ ſentire videt̉ Hoſti. ꝙ ꝓprie illud dr̄ debitū qd̓ nobis debet̉ ex ꝯͣctu. ſecꝰ ſi ex qͣſi ꝯͣctu vl̓ ex maleficio. ſed dic ꝙ ex lato ſignificato quiſqꝫ pōt appellari credi tor ꝗ ex aliqͣ actōe pete̓ pōt. vt ī. l. ſi cui. ⁊ ī. l. cre ditores. ff. d̓ v̓. ſig. Et d̓ hac maͣ vide plenius per Bar. ī. l. i. ff. ſi cer. pe. vbi plene tractat̉ ꝗs ꝓprie dicat̉ creditor. ſꝫ vt. sͣ. dixi. ego credo ꝙ iō dixit qͣſi debitū. vt excluderet opi. illoꝝ qui dixerunt decimas deberi ex libera volūtate. vn̄ credo ꝙ decīe dicāt̉ debite largo mō. Nā ſtricte decime ſūt ī bonis eccl̓ie. ⁊ ẜm vnā opinionē eccl̓ia pōt eas vēdicare. vt noͣ. ī. c. tua. jͣ. eo. ⁊ ibi gl. optima De hͦ dixi ī. c. ꝯmiſſū. sͣ. e. ⁊ ī. c. cū hoīes. ¶ M He Ctario ꝯcedinon pōc. p̄ Decīa laico iure he̓di r̄citat factū qd̓ ſcd̓o reuocari mandat ibi qm̄. ¶ Noͣ pͦ abbates qn̄qꝫ hr̄e decimas. qd̓ pōt ꝯtingere cum in loco hn̄t ius ep̄ale. vl̓ forte certā ꝑrochiā. vl̓ ex pͥuilegio romani pōtificis. d̓ quo ī. c. ſuggeſtū. sͣ. eo. ¶ Noͣ ſcd̓o. ibi ſanctua riū dei ⁊cͣ. ꝙ ſpūalia nō p̄nt cōcedi laicis iure he reditario poſſidēda. ex quo īfert̉ laicū d̓ iure n̄ poſſe poſſide̓ ſepulchrū ī terra cimiteriata. ſeu ī fra eccleſiā cōſecratā. d̓ quo dic vt dixi in. c. pe. sͣ. de ſepul. Alia v̓o ſepulchra q̄ ſunt r̄ligioſa tm̄ d̓ iure ciuili laici poſſide̓ pn̄t. l. familiaria. cum. l. ſe. ff. d̓ reli. ⁊ ſūp. fu. ¶ Item ex eodē v̓bo noͣ ꝙ decīa dr̄ dei ſanctuariū. ⁊ ſic eſt ius mere ſpūale vn̄ laicus hoc ius poſſide̓ non pōt. vt in. c. cauſā de preſcrip. ¶ Sed queritur hic ꝗd de ep̄o. nū quid poſſit decimā laico cōcede̓. Dic̄ ꝙ nullꝰ ci tra papam pōt ius decimandi. vel etiam fructus decimaꝝ ad magnum tempus laico concede̓ vt jͣ. e. c. qͣꝫuis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ eſt rō. ꝗa nullꝰ citra pa pam pōt laicū capacē redde̓ iurꝭ ſpūalis ad hoc c. ij. de iudi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. facit qd̓ noͣ. gl. xxxij. di. §. veꝝ. ¶ Queritur 4º. nūquid indiſtīcte ꝓhibi tū ſit decimā cōcedi laico. doc. dicūt ꝙ ī feudum ſeu ī ēphiteoſiꝫ cōcedi nō pōt ut hic. nec etiaꝫ po teſt laico locari vel aliꝗs ꝯͣctus ſuꝑ ea iniri ꝑ quē videatur facta alienatio. ar. c. nulli. sͣ. de re. ec. nō ali. facit. l. fi. ff. ſi ager vecti. ſꝫ ad tp̄s modicū pōt cōcēdi etiā ꝓ certa pēſione. ut. c. nr̄a. sͣ. de loca. In effectu volūt dicere doc. ꝙ non pōt iniri cō tractus ꝑ quē nō trāfferat̉ dn̄ium directū vel vti le. qꝛ vr̄ tūc facta quedā alienatio. ad hoc tex. cū glo. in cle. i. de re eccl. nō ali. ſꝫ per cōceſſionem ad modicū tp̄s nō trāſfert̉ directū vel vtile dn̄iū intelligo hoc qn̄ cōcedit̉ fructus decimaꝝ. nam ius decimādi cū ſit ſpūale ēt ad modicū laico cō cedi nō pōt. vt noͣ. glo. jͣ. e. qͣꝫuis. fac̄. c. ij. sͣ. de iu di. glo. tn̄ multū ſing. ī. d. c. qͣꝫuis. dic̄ ꝙ ex cā pn̄t fructus cōcedi laico ī tp̄s vite ſue. ⁊ de hoc vide qd̓ noͣ. in. d. c. qͣꝫuis ⁊ facit ꝓ dcō illius glo. iſte tex. dū pōderat̉ ꝙ iure hereditario. Iudei cogunt̉ p̄ ¶T terTiS gulcsdecias ſo uere aut p̄dia dimittere. h. d. ⁊ nō diui ditur. ¶ Noͣ. ar. ꝙ iudei pn̄t hēre reꝝ dn̄ia īter chriſtiāos ⁊ tā de iudeis qͣꝫ de alijs īfidelibꝰ. vi de pulchre ꝑ Inno ī. c. ſuꝑ his. jͣ. de voto. ¶ 2º noͣ ꝙ onꝰ decīaꝝ eſt annexū ipſis p̄dijs vn̄ licet tranſferātur in eos ꝗ ad decīas n̄ tenētur d̓bent nihilōinꝰ. decīas inde ſoluere. Ex quo pōt colli gi ar. bo. ꝙ eccleſſe ⁊ clerici tenētur ēt hodie ſo uere tributū Imꝑatori de poſſeſſionibꝰ eoruꝫ nā tributū eſt ānexū ip̄is poſſeſſiōibꝰ. ita ꝙ ip̄e poſſeſſioneſ pͥncipaliter ad hoc ſūt obligate. ut ē tex. iuncta glo. ī. c. imperatores. ff. de publi. vbi. tex. ponit aliud ſingular̄ dcm̄ .ſ. ꝙ poſſeſſor tene tur ad tributū etiā ꝓ tꝑibuſ p̄teritis ī quibꝰ poſ ſeſſio fuit penes aliū. ⁊ ſic lꝫ eccleſia ⁊ clerici ſunt exēpti a dn̄io Imperatoris. tn̄ poſſeſſiones eo rū q̄ ab oliꝫ fuerūt onerate debēt trāſire cū one̓ ſuo. qd̓ tn̄ h̓ nō firmo. ſꝫ remitto ad plē noͣ. ī. c. ſi tributū. xi. q. i. ⁊ in. c. tributū ⁊ in. c. ẜm canonum aucͣtē. xxiij. q. viij. aliquid forte dicam in. c. non minus. jͣ. de īmu. ecc. ¶ Item noͣ ꝙ obligatus rōne oneris realis pōt ſe exoluere ex debito re linquendo ipſā reꝫoneratā. nā ut h̓ vides iude us p̄ciſe nō ꝯpellit̉ ad ſolutionē decimaꝝ. ſꝫ alt̓ natiue. ut aut decimā ſoluat aut p̄dia dimittat ⁊ hoc iō ut dixi qꝛ hoc eſt onꝰ mere reale licet in ꝯn̄iaꝫ obligatur ꝑſona. ¶ Sꝫ h̓ q̄ro de. q. que olī fuit ī ſcō. ꝓuītia anglie fuit tota ſarracenorū demū ꝯq̄ſita chriſtianis remāſerūt ī quibuſdaꝫ locis aliꝗ ſarraceni ſb̓iecti tn̄ chriſtianiſ poſſide̓ tes q̄daꝫ p̄dia de quibꝰ nō eſt memoria ꝙ decīe fuiſſent eccleſie ſolutē. q̄ritur nūꝗd taleſ ſarrace ni pn̄t ꝯpelli ad ſolutionē decimaꝝ ex huiuſmo di p̄dijs vr̄ p̄ ꝙ nō ꝑ. c. qͣꝫto. jͣ. de vſur̄. a ꝯͣrio vbi dr̄ iudeos cōpellēdos fore ad ſoluēdas decīas de his domibus ⁊ poſſeſſionibus de quibus eē cleſia ꝯſueuerat ꝑciꝑe decīas anteqͣꝫ verēt ad iudeos. ſecus gͦ de his p̄dijs a quibꝰ eccleſia n̄ cōſueuit decima ꝑciꝑe. Cōtrariū conſuluit old. ꝯſil. 95. motus pͥncipaliter. qꝛ decima ꝑ laicos p̄ ſcribi neꝗt. vt ī. c. cām. de p̄ſcrip. Itē qꝛ deus vl̓r reſeruait ſibi decimas oīuꝫ reꝝ vt in. c. tua. infra eodem. ⁊ adducit alias rōnes. ſꝫ ego confirman do ſuā ſnīam credo firmiter ꝙ oēs īfideles ſi de ſcō pn̄t cōpelli debent vrgeri ad ſol̓oeꝫ decīarū qm̄ chriſtus cōſtituit tm̄ vnū ouile ⁊ vnū paſto reꝫ. vt ī enagelio ita ꝙ nēo de iure pōt ſeꝑari ab iſto ouili .i. vl̓i eccleſia. Item deus ſibi reẜuauit decimas totiꝰ orbis. ⁊ lꝫ ſolū p̄cepiſſet eas dari leuitis. tn̄ exquo hodie ſacerdotiū tranſlatū eſt ī chriſtianoſ oꝫ vt legis fiat trāſitio. vt ī. c. trāſla to. sͣ. de ꝯſti. ⁊ ſic īfideles rōe bonoꝝ cū ſint one rata decīs. vt. sͣ. dixi tenēt̉ ſoluere decimas. īmo plus dicerē ꝙ ſi hodie locus infidelium rediret ad fidē ꝙ ipſi īfideles poſſent de iure ꝯpelli ad ſol̓oēꝫ decimaꝝ etiam p̄teritarū. ar. in. l. īperato res. p̄al. ⁊ facit ī ſil̓i. l. ꝯperit. C. de preſcrip. xxx. vel xl. anno. qͣꝫuis eccleſia deberet cū eis miſeri corditer agere. iuxͣ id qd̓ dicit glo. noͣ. in ſili in. c. quicūqꝫ. xvi. q. vij. ¶ In glo. i. ī fi. noͣ. fi. vult enī iudeos nō teneri ad decīas perſonales q̄ ſoluūt̉ ex lucris perſone. doc. hic dicunt ꝙ qͣꝫuis non teneant̉ ſoluere has decīas. d̓ſtringuntur tn̄ ad ſatiſfactionē eius qd̓ eccleſia fuiſſꝫ p̄ceptura ab alio chriſtiano ꝗ habitaſſꝫ ī eꝰ ꝑrochia ꝑ. c. qͣꝫto. p̄al̓. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Ego ad hoc allego glo. aꝑtā ī. c. tua. jͣ. e. in v̓. p̄textu neꝗͣcie. vbi dicit ꝙ iudeus p̄ ſtat perſonales decīas qn̄qꝫ ſꝫ non oēs. vt ī. d. c. qͣꝫto. ⁊ iō dicit nō oēs ꝗ tm̄mō obligat̉ rōne ſatiſ factionis dāni ⁊ intereſſe que ſuſtinet eccleſia ex eo ꝙ iudeꝰ habitat ī domo chriſtiani. ⁊ crederē poſſe attētari ꝙ tenēdo ꝑſonales decimas fore de iure diuino ēt ad eas integre ꝑſoluēdas dice rem iudeos poſſe cōpelli qm̄ iudei nō pn̄t ſe exi mere a p̄cepto diuino. nec ob. ꝙ nō audiant diui na. qꝛ hoc ē eis īputādū. nō enī deficit ꝑ eccleſiā nā hn̄s obligationē ſub certo mō ſatis vr̄ adim pleuiſſe modū ſi ꝓ eo nō deficit ſꝫ ꝓ aduerſario vt ī. l. iure ciuili. ff. de re. iuris. ⁊ in regula imputa ri. de regulis iurjs. libro ſexto. Simile in chriſti ano non catholico. nā licet non curet audire di uina nō ꝑ hoc ſequitur ꝙ nō teneatur ſoluere de cimas perſonales. nec infideles debent eſſe meli oris conditionis qͣꝫ chriſtiani. nec ex eoruꝫ īpro bitate debent cōmodū ꝯſequi ar. in. l. itaqꝫ fullo. ff. de furtꝭ. ⁊ ī. c. eū qui. de p̄bē. in vi. ſꝫ tenēdo ꝙ ꝑſonales decīe ſūt ſoluende de iure poſitiuo tm̄ poſſꝫ proceder̄ limitatio doc. qꝛ nihil ad nos de his q̄ foris ſunt vt in. c. gaudemus. jͣ. de diuor. ⁊ ad. c. qͣꝫto. rn̄de ꝙ ar. a ꝯͣrio ſēſu nō valꝫ qn̄ ſur git abſurditas vt ibi noͣ. ⁊ ī. c. publicano. de elec. ⁊ cū hoc tēꝑamēto pōt intelligi glo. ī. c. decime. xvi. q. i. que eſt ꝯͣria. que pure dixit infideles et iudeos teneri ad decimas ꝑſonales. Aanulꝰ peoblationes Hoc dic̄. Deci vl̓ eccl̓e laicis ꝯcedi n̄ pōt. ⁊ p̄latꝰ ꝯͣ fa ciens epuniēdus. pͥmo ponit factuꝫ rep̄hēſibile ſecundo penā. ibi ſtatnimus ¶ Nota pͥmo ex tex. ꝙ magis delinquit ꝗ delinquendi auctorita tem vſurpat. quia vr̄ pertinaciter defendere pec catum. ad hoc. c. inter dilectos. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. fac̄ c. cū quidā d̓ iureiu. cū ſua maͣ. ¶ Noͣ 2º. ꝙ nul lus p̄latoꝝ pōt laico decimā cōcedere vel obla tōes. iſta eīꝫ ſunt iurꝭ ſpūalis. cuius laicꝰ non eſt capax. vt ī. c. maſſana. ⁊ ſacroſācta. sͣ. d̓ elec. vide tex. in. c. hāc conſuetudinem. x. q. ij. Et ex hͦ ⁊ ex tex. īfero ep̄ꝫ nō poſſe ꝯcedere dn̄o domus vbi eſt pictura alicuiꝰ ſācti vt de illis oblationibus diſponat ad libitum. ¶ Noͣ ibi laico in ſeculo r̄ manenti. ar. a cōtrario ſenſu ꝙ laico nō exn̄ti ī ſe culo pōt eccleſia ſeu decima vel oblatio cōcedi vtputa ſi eſt laicus cōuerſus ⁊ religioſus. ⁊ hoc admittūt docto. ſi ꝯcedit̉ eccl̓ia ruralis ad ſuſtē tatōeꝫ ip̄iꝰ. vl̓ pōt ītelligi ẜm eos ī iſtis fratribus hieroſolymitanis. ꝗbꝰ cōcedūtur eccl̓ie ⁊ decīe qͣꝫuis ꝯceſſio fiat potiꝰ ordini eoꝝ qͣꝫ ꝑſonis. dꝫ tn̄ ꝑ fratres ſuos clericos vl̓ alios eccleſias r̄ge̓ ⁊ gubernare. Et noͣ. iſtud dcm̄ ꝓ iſtis fr̄ibꝰ ſācti Iohānis ꝗ ſunt laici. tn̄ nō dicūt̉ eē ī ſeculo ſed qͣſi r̄ligioſi. vt iuſte teneāt eccl̓ias ⁊ ꝑcipiāt deci mas. debēt tn̄ eccl̓ias r̄gere ꝑ clericos ⁊ nō ꝑ ſe metipſos. ad hͦ. c. ii. ⁊ qd̓ ibi noͣ. d̓ eta. ⁊ quali. ¶ Itē ex dcīs doc. noͣ ꝙ laicꝰ cōuerſꝰ ē capax iurꝭ ſpūalis. d̓ qͦ vide bonā glo. ī. c. ex eo. d̓ elec. li. vi. Inno. ⁊ alios doc. ī. c. ij. d̓ īſti. ⁊ dic vt ibi noͣ. ¶ In glo. ij. ī fi. noͣ bene hāc gloſam que quoti die ſolet allegari. ⁊ maxime noͣ eā īquātū dic̄ ꝙ fructus decimaꝝ pn̄t ꝯcēdi ex cā laico in tp̄s vi te ſue. ⁊ ex eo ꝙ allegat. c. ij. d̓ loca. vr̄ velle fruc tꝰ decimaꝝ poſſe laico locari ſeu vēdi ī tp̄s vite ſue d̓ qͦ ſatꝭ poſſꝫ dubitari pͥma frōte. ꝗa cōceſſio q̄ fit ad tp̄s vite hōis pōt appellari largo mō ꝑ petua. vt eſt tex. iūcta gl. x. q. ij. ꝑpetua. fac̄. l. i. ff. ꝓ ſocio. ſꝫ cōceſſio tanti tꝑis nō pōt fieri d̓ deci mis. cū trāſferatur vtile dn̄ium. fac̄ qd̓ dixi poſt docto. sͣ. eo. ad hec. ſꝫ nō reperio hanc glo. ꝑ ali quē morderi. poſſet eā ſaluando dici ꝙ ꝓpt̓ du biū tꝑis cū poſſet decede̓ laicꝰ īfra modicū tp̄s nō videat̉ cōceſſio ꝑpetua ſꝫ potiꝰ tꝑalis. hoc tn̄ verum eſt ꝙ ſine auctoritate ſuperioris nō pote rit ad tātū tp̄s ꝯcedi. cle. i. d̓ re. eccle. n̄ alie. ⁊ vid̓ qd̓ noͣ. ī. c. veniēs d̓ tranſac. ¶ In glo. ſi. ī fi. alij exponūt ſuſpendat̉ .i. excōicet̉. ⁊ hͦ ẜm Io. an. ſi p̄latus intendebat cōferre laico ius ſpūale. Ego credo poſſe dici ꝙ d̓ rigore poſſit iſte deponi et excōicari donec emēdauerit. vt pͥma pena ſit ꝑ petua. ſcd̓a tꝑalis. ⁊ ſic illa dictio donec pōt r̄fer ri ad excōicatōem. hoc ꝓbo per ſimile. xij. q. ij. monemꝰ. vbi pꝫ ꝙ p̄latus alienās indebite rem eccl̓ie. dꝫ deponi ⁊ excōicari donec eccl̓iam red diderit indēnem. facit. c. ſi quis p̄ſbiteroꝝ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. sͣ. d̓ re. eccle. nō alie. ⁊ hoc vr̄ ſonare v̓buꝫ ſuſpēdat̉ poſitū ī tex. ⁊ ita credo dicēdū eſſe ī ca ſu preſenti. Abbas. Stat̉ ꝯſuetu Um ſini quian coloiꝰ luat decimā eccl̓ie ī cuiꝰ ꝑrochia ſita ſūt p̄dia. an eccl̓ia vbi audit diuīa ⁊ ꝑcipit eccleſiaſtica ſacram̄ta. hͦ dic̄. pͦ ponit̉ cōſultatio. ſcd̓o rn̄ſio. ibi ſane. ¶ Noͣ pͦ ꝙ auctoritates ſcōꝝ pa trū valēt multū ēt ī deciſionibꝰ cāꝝ. qͣꝫuis n̄ ſue rit romani pontifices. fac̄ ad hoc c. cū apl̓ica. de his q̄ fi. a p̄la. cū ſi. ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. xx. di. ī ſū. ⁊ ī. c. i. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ vbi dat̉ opīonū cōflictus difficile ē ꝓferre ſnīaꝫ. ⁊ ī hoc caſu recurrēdum ē ad cōſuetudinē loci. nam cōſuetudo interp̄tat̉ legē dubiā. vt ī. c. cū dilectꝰ. d̓ ꝯſue. ⁊. l. mīme ⁊. l. ſi de īterpretatōe. ff. d̓ legi. hͦ veꝝ qn̄ opi. hīc inde ſūt ꝓbabiles. al̓s aūt pōt quis ſeꝗ opi. ſingularē ꝯtēnendo cōem. vt noͣ. dic̄ Iohan. an. ī. c. i. d̓ con ſti. vbi ſing. dic̄ ꝙ ſi cōis opi. ē euidēter falſa. vel pōt cōuinci rōe ꝓbabili. pōt iudex eam cōtēner̄ ꝓ hoc adduco tex. noͣ. ī. l. i. C. de vete. iu. enu. vbi dr̄ ꝙ ex multitudine auctoꝝ non oportet nos iu dicare. ꝗa ſepe ſnīa vniꝰ etiam deterioris poteſt plures ⁊ meliores ī aliqͣ ꝑte ſuperare. ¶ Noͣ ī v̓bo ⁊ attēdēdum. ꝙ ī re dubia recurrēdum ē ad rōes naͣles. Nā deficiēte iure ſcripto debēꝰ recurrere ad rōem naturalē. vt eſt tex. cū gl. ī. c. cōſuetudo .i. di. ⁊ ī. l. ſcire. §. ſufficit. ff. d̓ excu. tu. Noͣ. Io. an. ī. c. paſtoralis d̓ fide īſtru. fac̄. c. 2º. requirꝭ ī fi. sͣ. de appel. ¶ Oppo. ꝯͣ tex. vr̄ enim ꝙ hec qō non fuerit difficilis ꝓut papa aſſerit. nā ī pluribꝰ iuribꝰ ſancitū eſt. vt decīe p̄diales d̓ beant̉ eccl̓ie vbi ſūt p̄dia. ꝑſonales vero eccleſie vbi ꝗs ꝑcipit diuina. vt ī. c. fi. sͣ. d̓ ꝑrochi. xvi. q. i. c. queſti. ⁊. c. ſi ꝗs laicꝰ. So. ꝓpt̓ hec ꝯͣria glo. ij. dic̄ ꝙ facile erat ſolue̓ hāc qōeꝫ ꝓpoſitā. ſꝫ certe gl. loquit̉ ꝯͣ tex. cū tex. dicat ꝙ n̄ erat facile dare rn̄ſum. iō dicit Io. an. ꝙ gl. ⁊ ſequaces nō vide runt dubium qōnis. nam cōtentio oriebat̉ ſuꝑ parte coloni. nā ſi iudicat̉ ꝓ eccleſia p̄diali frau dat̉ eccl̓ia ꝑrochialis. q̄ dꝫ hr̄e decimā eoꝝ que lucrat̉ ſuꝰ ꝑrochianꝰ. vt ī dcō. c. queſti. ⁊ ibi tex. ꝓprie loquit̉ ī colono. naꝫ pars coloni accedit ſibi rōe operaꝝ ⁊ nō rōe terre. cū non ſit ſua. Si v̓o iudicat̉ ꝓ eccl̓ia ꝑrochiali ſequitur diminu tio iurꝭ eccl̓ie p̄dialis. nā iure diſponēte dꝫ habe̓ decimā oīuꝫ frugū q̄ colligūtur infra ſuā ꝑrochi am. vt ī. c. tua. jͣ. eo. ⁊. c. fi. de ꝑrochi. vn̄ ꝓpter co lonū alienum non dꝫ eccl̓ia priuari ſuo iure. ar. ī. l. qd̓ nr̄m ē. ff. de re. iurꝭ. Et ꝓpter has difficul tates ⁊ ſil̓es papa non immerito dixit hic nō eē facile dare certum rn̄ſum ſed recurrendum ad cōſuetudinē. Ipſe v̓o Io. an. ceſſante conſuetu dine dic̄ ꝙ pͦ debet̉ decīa eccl̓ie p̄diali ſine dedu ctōe ſūptuū. vt ī. c. tua. ij. jͣ. eo. dr̄ſiduo tāqͣꝫ d̓ lu cro debet̉ decīa eccl̓ie ꝑrochiali detractꝭ priꝰ ex penſis que detrahūtur regulariter in decimis ꝑ ſonalibꝰ. vt ī. c. paſtoralis. jͣ. eo. adducit ſil̓e. nam ſi ꝗs donat aduocato oēs fructꝰ alicuiꝰ agri. pͥꝰ ſoluet ille decimā eccl̓ie p̄diali. ⁊ reſiduū tanqͣꝫ de lucro puro ſoluet decimam eccl̓ie ꝑrochiali Ad idem qd̓ noͣ. Hoſti. in. c. a nobis. jͣ. eo. vbi di cit ꝙ ſi ruſticꝰ ex aceruo non decimato donꝫ mi hi. ix. corbes frumēti debeo prius ſoluere eccle ſie prediali decimam. ⁊ de reſiduo eccl̓ie ꝑrochi ali. Poſtmodū id̓ Io. an. r̄citat Inno. ⁊ Hoſti. in. c. tua. jͣ. e. tenuiſſe ꝯͣriū .ſ. reſpcū pͥme deciſiōis diſtinguit .n. ibi vtꝝ colonus colat prediū in alie na ꝑrochia tanqͣꝫ partiarius. ita ꝙ ſi nihil naſcit̉ nihil eſt ꝑcepturus. aut colit nūmis ſeu pro certꝭ mēſuris frugū ꝑcipiēdis oīno ſiue naſcātur ibi fructꝰ ſiue nō. vt in pͦ cāu colonus ſoluat vnam decimā tm̄ .ſ. eccleſie p̄diali. qꝛ portō ſua cū ſub mittat̉ fortune ⁊ dei miſericordie potiꝰ ē in fru ctu qͣꝫ ī lucro. nā abſurdū vr̄ ꝙ is ad quem ex de bito ꝑueniūt fructus teneat̉ duas decimas ſol uere. ſꝫ ī 2º. cāu cū colonꝰ n̄ ē ꝑtiariꝰ decīa debe tur eccl̓ie ꝑrochiali. nā ꝑ hoc n̄ defraudat̉ eccl̓ia p̄dialis cū ꝯſequat̉ priꝰ integrā decimā. qꝛ colo no hoc cāu ſoluat̉ vel in nūmis vel ī fructibꝰ pri us decīatis. ⁊ dicit Io. an̄. ꝙ licet ſua opi. videa tur conſona iuri ⁊ eꝗtati. tn̄ qꝛ de ſcō nō ꝯſerua tur ſatis pōt teneri ẜꝫ eū opi. Inn. ⁊ Hoſti. quā vr̄ aꝑte ſequi h̓ do. an. hn̄s ꝓ abſurdo ꝙ colonꝰ teneat̉ ſoluere decīas duas. idē dicit Pe. cuꝫ li mitatione. nā dicit ꝙ ſi cā lucri ꝗs cōducit aliena predia dꝫ prius ſoluere decimā p̄dialeꝫ ⁊ deum de reſiduo detractis expenſis dꝫ ſoluere decīaꝫ perſonalē. arg. c. paſtoralis. jͣ. eo. Mihi vid̓t̉ ꝙ opi. Io. an. nullo mō ſit conſona iuri vel equita ti. pͦ qꝛ de iure diuino ſolū ꝑcipit̉ vna decima ex frugibus terre. vt dixi. sͣ. ſuper rubrica. Itē iſte tex. nō facit difficultatē niſi reſpc̄ū alteriꝰ eccl̓ie. nā dubiuꝫ dūtaxat erat an p̄diali an̄ perrochiali debeat̉. ⁊ difficultas oriebatur ex variis opini onibus ſcōrum patrū. ſꝫ nulla reꝑitur aucͣtas q̄ hoc canſētiat colonū d̓bere ſoluer̄ duas decīas ⁊ aliꝗ patres ſenſerūt ꝓ eccleſia ꝑrochiali aliqui ꝓ p̄diali. vt in iuribꝰ hic allegatis in glo. Item inſpecto iure diuino ꝙ decima ſoluebat̉ tribui leuitice nō erat aliqua difficultas. naꝫ ſatis fuiſſꝫ colonū ſoluere illis leuitis. ſꝫ difficuitas fuit or ta ex diſpoſitiōe iurꝭ humani quo fuit ſancitum vt p̄diales deberēt̉ eccl̓e p̄diali ꝑſonaleſ prochi ali. que ꝗdē diſpō non dꝫ magis onerare iſtum colonū qͣꝫ ſit obligatus ex diſpoſitione diuina. ideo ꝓ fundam̄to ꝯclude ꝙ is ad quē fructꝰ vl̓ certa ꝑs ꝓuenit ex debito ſolū artat̉ ad vnicam decimā. ſꝫ reſtat videre ꝓpter diſpoſitionē iuriſ poſitiui cui d̓beat̉ ⁊ in hoc ſequor opi. gl. iſtius Inn. ⁊ Hoſti. vt d̓beat̉ eccl̓ie p̄diali moueor qꝛ vbi certa res ꝑticipat de diuerſis naturis ſeu qͣli tatibus attribuēda eſt illi ad quā magis accidit ſicut dicimꝰ ī hermafrodito. l. q̄rit̉. ff. de ſta. ho. ⁊. iiij. q. iij. hermaſcodito. ad ideꝫ qd̓ noͣ. glo. ncͣ. ī. l. i. ff. de ſuꝑficie. ⁊ bar. in. l. cōtem ferro. §. qui maximos. ff. de publi. ſed in cāu nr̄o hec decīa multo magis accidit ad p̄dialē qͣꝫ ad ꝑſonalem. ꝓbo apertiſſime per. c. ad decīas. de reſti. ſpo. li. vi. vbi dr̄ ꝙ de iure cōi nemo pōt capere decīam ī ꝑrochia alteriꝰ eccl̓e. ſed integra decīa ſpectat ad illā eccleſiā. ſcd̓o ⁊ fortius ī oneribꝰ realibꝰ nō inſpicimus cultorē ſꝫ poſſeſſorē. ⁊ locū vbi ſunt ſite res. vt in. l. forma. ff. de cenſi. ⁊ in. l. imꝑ atores. ff. de publica. ⁊ in. c. de terris. sͣ. eo. ergo ꝑſona coloni nō hꝫ īmutare onus reale. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ eccleſia ꝑrochialis fraudabit̉ ī oꝑibꝰ iſtius qꝛ dico nullā eſſe frandē. nā colonus tene tur ſoluere deo ⁊ eccleſie loco dei. vn̄ ſatis eſt ꝙ ſoluitur eccleſie de qua iura magis ſenſerūt. nec multū refert q̄ eccleſia hēat cū oēs cēſeātur vna eccl̓ia vl̓is. xxiiij. q. i. c. loquit̉. ⁊ hanc opi. tenerē ēt in eo qui cā lucri cōducit p̄dia aliena. nā cum oēs fructus ꝑtineant ex debito ad eū ⁊ ſubmiſit ſe fortune ⁊ miſericordie dei. ſatis ē ꝙ ſoluat de cīam ex oībus frugibus ad eum ꝑuenientibus. nam quiſque ſeminat cauſa lucri. al̓s ſequeret̉ ꝙ dn̄s fundi ꝗ propriis manibus illuꝫ colit tene̓ tur ſoluere duas decimas. qd̓ eſt ꝯͣ mētē inris di uini ⁊ humani. ¶ In glo. iij. ibi ſit preſcripta ⁊ aduerte. nam licet doc. ſimpl̓r tranſeant tn̄ gl. nō eſt vera quo ad cāuꝫ iſtius. c. licet v̓a ẜm intelle ctum ſuū. nam gl. precedēs habuit pro cōſtati ꝙ iſta decima de iure cōi eſſet debita eccleſie predi ali. ⁊ iō conſuetudo ꝯͣria tāqͣꝫ ꝯͣ ius deberet eſſe preſcripta .ſ. tꝑe. xl. annorū. vt ī. c. fi. de cōſue. ſꝫ hoc fundamētū glo. eſt falſum vt patꝫ ex p̄dictiſ qꝛ nullo iure ille caꝰ reꝑitur deciſus. vt dr̄ ī tex. ad idem. c. ad apl̓ice. jͣ. e. iō cōſuetudo in cāu diſ ponēs nō eſt ꝯͣ ſed p̄ter ius. qͣre ſufficit tp̄s. x. an norū vt dicit gl. noͣ. ī. c. fi. de cōſue. li. vi. ⁊ noͣ Io. an. in ſil̓i. in. c. certificari. sͣ. de ſepul. in varietate portionis debebit ep̄o vel eccleſie ꝑrochiali. pro hoc dcm̄. c. ad apl̓ice. in fi. vbi ſolū requiritur cō ſuetudo diu obtēta ⁊ nō preſcripta. nā tp̄s. x. an. eſt diuturnū. vt ī. l. de ꝗbꝰ. ⁊ ꝙ ibi noͣ. ff. de legi. ⁊ ī. l. i. ⁊. ij. C. de ſerui. ⁊ aqua. ⁊. C. de p̄ſcrip. lon. temp. in ru. ⁊ nigro. ¶ In glo. fi. noͣ tria ex iſta glo. p̄ ꝙ iura ep̄alia vel parrochialia pn̄t cum ti tulo preſcribi per alium ep̄m ſeu preſb̓rm licet ſint hec iura infra limites. ⁊ vid̓ circa hoc qd̓ lati us dixi ī. c. fi. sͣ. de pro. Scd̓o noͣ ꝙ ſicut limes ep̄atuū ſeu ꝑrochiaꝝ nō pōt p̄ſcribi ita nec iura adherentia limiti ne ex hoc oriatur cōfuſio limi tum ⁊ hoc tenebis mēti. ¶ Tertio noͣ glo. ꝓ ſi gnificato huiꝰ v̓. difficile. nam qnqꝫ importat dif ficultatē qn̄qꝫ īpoſſibilitateꝫ ſed ex ꝓprio ſignifi cato vr̄ īportare difficultatem ſicut dictio vix. vt ꝓbatur in. c. ij. de cogna. ſpi. li. vi. ⁊ vide ex. cuꝫ gl. ſuꝑ. v̓. vix in. c. ij. de cogna. ſpi. li. vi. ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. principatus .i. q. i. in glo. PRRohibemus pōc Nō laicus trāſferre decīaꝫ ī aliū laicū ēt ſi eū titulo illā poſſideat. h. d. cuꝫ glo. pͦ ponit̉ ꝓhi bitio. ſcd̓o pena. ibi ſiꝗs. ¶ Noͣ pͦ ꝙ laici dicunt̉ decimas detinere cū ꝑiculo ſuaꝝ aīaꝝ. ⁊ ſi tex. in telligitur de poſſeſſoribus ſeu detinētibꝰ ſine ti tulo. tūc clarū ē ꝙ peccāt mortaliter. qꝛ occupāt bona eccleſie. ſi aūt intelligit̉ de detinentibus in feudū ab antiquo. iuxͣ noͣ. in. c. qͣꝫuis. sͣ. eo. tunc dic ꝙ detinēt cū ꝑiculo nō tn̄ cū aperto peccato. ſed periculū vr̄ īminere. qꝛ timendum eſt ne deꝰ ꝓuocetur cū ex neceſſitate illa conceſſio fuit eis facta. ad idem. c. cum apoſtolica. sͣ. de his q̄ fi. a prela. vbi laici dicunt̉ male detinere licꝫ recipiāt in feudū. Scd̓o noͣ ibi aliquo mō ꝙ oīs trāſ latōis modꝰ ē laicis īhibitꝰ. vn̄ nō pōt dare nec vēde̓ nec ꝑmutare nec īfeudare. nec ſimiles ꝯͣctꝰ decimaꝝ trāſlatiuos face̓. ¶ In glo. ij. ibi ſatis vr̄ noͣ. gl. vult eīꝫ ꝙ laicꝰ hn̄s decimā ī feudū ab antiquo poſſit illā īfeudare alteri laico de aucto ritate ep̄i. ſꝫ ꝯͣriū cōiter ſentiūt h̓ doc̄. ⁊ veriꝰ. pͦ ꝑ iſtū tex. ꝗ īdiſtincte hāc trāſlatōem ꝓhibet. 2º. fa cit. c. qͣꝫuis. sͣ. eo. ⁊. c. fi. jͣ. eo. ⁊ vr̄ aꝑte ꝓbari ī. c. cū apl̓ica. sͣ. de his q̄ fi. a p̄la. nā ibi ſpāle pōit̉ vt de auctoritate ep̄i poſſit cōcedere alteri eccleſie quia n̄ multū r̄fert q̄ eccl̓ia hēat dūmō exſtirpet̉ a laico. que rō oīno ceſſat cū vult cōcedere alte ri laico. nā hoc poſſet tēdere ī magnū preiudici um eccl̓ie cui debet̉. nā ꝑ mortē iſtiꝰ ſine filijs d̓ uuolueret̉ ad eccl̓iam. vt ī. c. ij. de feu. ſꝫ ꝑ cōceſ ſionē alteri laico factā ꝗ forte habeat filios īpe diret̉ hꝰ mōi deuolutio. Abbas. Dapoſto lice. me De ꝑſonales debēt̉ eccl̓ie ꝑrochiali. p̄dia les p̄diali. niſi aliud hēat ꝯſuetudo. ſic ſūmāt do cto. cōit̓ hec ſūmatio n̄ ꝯgruit tex. ī v̓. ſuꝑ. ꝗ pōit caſū. c. cū ſint hoīes. sͣ. eo. ⁊ iō ſic ſūmo. Decima ꝑſonalis debet̉ eccl̓ie vbi ꝗs ꝑcipit ſacramēta. lꝫ alibi lucrū ꝯtīgerit. ī p̄diali v̓o ſtat̉ cōſuetudini. ſi ī aliena ꝑrochia colonꝰ p̄diū coluit. hͦ dic̄. cōis diuiſio. ſcd̓a pars ibi noueris. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ī libe ra volūtate laicoꝝ ē trāſferre ſe de vna ꝑrochia ī aliā. vl̓ de vno ep̄atū ī aliū. ⁊ ꝑ trāſlatōem exi mūt ſe a iuribꝰ ſpūalibꝰ ī ꝗbꝰ pͥori eccl̓ie erāt ob ligati. cōcordat. c. fi. sͣ. d̓ pro. ⁊ dic vt ibi dixi. Secūdo noͣ regulā ꝙ decīe ꝑſonales debentur eccl̓ſe vbi ꝗs ꝑcepit eccleſiaſtica ſacramēta. ſup ple ⁊ audit diuīa. ꝗa ex hͦ duplici reſpcū ſolnunt̉ decīe ꝑſonales. ꝓ hͦ. c. ij. d̓ ſepul. li. vi. ⁊ qd̓ dixi ī in. d. c. fi. ⁊ vr̄ velle iſte tex. illud qd̓ dictū eſt pro cede̓. ēt ſi alibi cōtīgit lucrū qd̓ clariꝰ tꝫ Inno. in. c. ij. sͣ. eo. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ſi quis excolit p̄diuꝫ in aliena ꝑrochia. nō eſt aꝑte iure deciſū cui par rochie decīa debeat̉. ⁊ iō recurrēdū eſt ad ꝯſue tudinē. de quo plenius dictū fuit ī. c. cū ſiut. sͣ. e. Et ex hoc ⁊ ex tex noͣ ꝙ ī ſolutōe decimaꝝ atten dēda eſt cōſueiudo. qd̓ limitāt doc. rēſpectu ec cleſiaꝝ na valet cōſuetudo vni adimens ⁊ alteri cōferens ꝗa nō eſt magna vis que eccleſia hēat ſꝫ qͦ ad retētōeꝫ ip̄oꝝ laicoꝝ nō valet ꝯſuetudo ẜm docto. hic. qd̓ an̄ ſit veꝝ indiſtīcte dicā ī. c. in aliquibꝰ. jͣ. eo. vbi. meliꝰ maͣ cadit. Sꝫ quero cir ca lr̄aꝫ. ꝗd ſi n̄ apparꝫ de cōſuetudīe. dic̄ Inno. ꝙ p̄diales debēt̉ eccl̓ie baptiſmali. ꝑſonales ve ro capell̓. xvi. q. i. decīas. ſꝫ certe hͦ dcm̄ nō attin git dubiū decretal̓. ꝗa tex. hic format qōeꝫ in eo ꝗ exͣ ſuaꝫ eccl̓iam coluit agꝝ. vn̄ ꝑ oīa ē dicēdum ī caſu iſtiꝰ. c. vt dcm̄ fuit ī. c. cū ſint. sͣ. eo. Noͣ tn̄ dcm̄ Inno. ī alio qͣtenꝰ vult decīas p̄diales ꝑti nere ad eccl̓iam baptiſmalē. ⁊ ſic ad plebē. n̄ aūt ad capellas fūdatas circa plebē. ſꝫ tu dic latius vt dicā ī. c. cū ꝯtīgat. jͣ. eodē. nā hͦ dcm̄ Inno. ſim plicit̓ nō tenet̉. ſi ponimꝰ capellas hr̄e ꝑrochiaſ diſtīctas. ⁊ p̄dia fore ſita īfra ꝑrochias capellaꝝ In glo. ij. ibi. equū ē vt diuidat̉. noͣ glo. ⁊ fac̄ c. cū quis. ij. rn̄ſo. de ſepul. li. vi. ⁊ in fi. glo. noͣ et aduerte ꝙ clare nō ꝑcipio ꝗd glo. velit cum dic̄ ꝙ ſi aliꝗ iacēt ī vna ꝑrochia. ⁊ hn̄t larē ī alia. dꝫ fi eri diuiſio ꝑſonaliū decimaꝝ ⁊ oblationū. nam ſi glo. intelligit de his qui iacēt ī vna eccleſia. pu ta tāqͣꝫ artifices ⁊ mercatores. tn̄ ꝑcipiūt diuina ī eceleſia domicilij. tūc gl. nō bn̄ dic̄. īmo vr̄ caſꝰ ꝯͣ ī. c. queſti. xvi. q. i. ſꝫ ſi gl. ītelligit ꝙ iſti iacēt in aliena ꝑrochia ꝑcipiētes ēt diuina. tūc gl. poſſet ſaluari. ītelligēdo tn̄ ꝙ licite deſerāt ꝓpriā eccl̓iā puto ꝗa hn̄t duo domicilia. ⁊ ī vtroqꝫ ꝑit̓ ſe col locāt. ⁊ ꝑiter ibi audiūt diuīa. tūc equū ē illaꝫ di uiſionē fieri. ar. ī. d. c. cum quis. al̓s autē decime ꝑſonales ⁊ oblatōes debēt fieri eccleſie ꝑrochia li. vt ī. d. c. queſti. ⁊ hic. Abbas. De oī fructu ꝑdij XParte oluēde ſunt decie pͥma p̄s ponit querelā. ſcd̓a dat iudicē ibi. mādamꝰ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ appellatōe agricultorꝭ p̄hēdit̉ ēt hortulanꝰ. Itē noͣ ꝙ lꝫ ex vino vl̓ ex frumēto ſemel ī anno decima ſoluatur. nō tn̄ ꝑ hoc īponit̉ forma vt d̓ oībus que ꝑcipiūt̉ ex eo dem agro ſemel decima ſoluat̉ ī anno. ſed quo tiens fructus ī anno ꝑcipiunt̉. totiens decima ē ſoluēda. ⁊ ſi diuerſa ſemina ſpargunt̉ in eodem agro ex fructibꝰ omniū ſoluenda eſt decīa. Ultimo noͣ ibi. abſqꝫ diminutōe ꝙ decima man datur hic ſolui abſqꝫ diminutōe ꝑ cenſurā eccle ſiaſticam Ex quo infert̉ ꝙ non ſolum eſt morta le peccatum nō ſoluere. ſed etiā cum diminutio ne ſoluere ẜm Io. an. ⁊ facit tex. in. c. jͣ. ꝓxi. in fi. ⁊ hoc veꝝ eſt vbi petuntur. Nunquid autem ꝓ cedat hoc hodie cum ſacerdotes non petant in tegrā decimam. nec etiam de omnibus fructibꝰ eam petunt. Dic vt dicam in. c. in aliquibus. jͣ. e. ¶ Sed quero. nūquid ruſticus teneatur d̓fer re decimam vſqꝫ ad eccleſiam. an vero rector te neatur ſuis expenſis colligere. Docto. hic tenēt cōiter ruſticū artari ad deferēdum expenſis ſu is. ꝑ. c. reuertimini. xvi. q. i. vbi īnuitur ꝙ de iure diuino decime ſunt deferende in horreū eccl̓ie ſue. ad ide̓ tex. xvi. q. vij. c. i. ⁊ vtrobiqꝫ hoc tꝫ gl. quod nota. ¶ Secundo queritur. nunquid re ctor eccleſie poſſit facere īterdici colono ne fru ctꝰ colligat ſeu ex fundo remittat eo vel eiꝰ nun cio non preſente. Spe. eo. titu. ad fi. tenet ꝙ ſi ⁊ idem Guil. naſo. dicens ſic ſe conſuluiſſe. ⁊ cōi ter ſequuntur doc. mouetur primo. ar. l. ij. C. qn̄ ⁊ qui. quar. pars de. li. x. dum dicit ibi tex. ſub cō ſpectu curialiuꝫ ⁊cͣ. ad idem. l. ſi ſuſpecta. ff. de inoffi. teſta. vbi dicitur ꝙ legatarius poteſt aſſi ſtere heredi in iudicio litiganti ſuper validitate teſtamenti. pro intereſſe ipſius legatarij. Item cum eccleſia habet ius in fructibus. vt in. c. tua jͣ. eo. ⁊ fructus pendentes ſunt pars fundi. vt in l. fructus pendentes. ff. de d̓ rei uēdi. videtur ꝙ eccleſia hēat ius per cōſequentiā ī fūdo. ⁊ ꝗcꝗd ſit reſpectu fundi. tn̄ reſpcū fructuū ſatꝭ probabi litꝭ pōt teneri ꝙ etiā an̄qͣꝫ ſint collati ꝑtineāt ad eccleſiā loquor de decīa ꝑte fructuū ꝓ indiuiſo. ꝓ hoc bo. tex. in. c. tua. jͣ. e. vbi dr̄ ꝙ deus aſſe ruit decimas eſſe ſuas. ſed hoc pronomē ſuum noͣt dn̄ium vn̄ cōpetit rei uēdicatio. vt ī. l. quintꝰ ff. de au. ⁊ ar. lega. ⁊ ī. c. quo iure. viij. di. vide ēt bo. tex. in. c. decime. xvi. q. i. vbi dr̄ ꝙ non ſoluēs decimā detinet alienum. ⁊ ex his verbis glo. ibi colligit qd̓. sͣ. dixi. ⁊ vide aliam bo. glo. in. c. mo deramīe. ea. cā. ⁊. q. ⁊ per Io. an. in addi. Spe. loco prealle. vbi ſequitur dcm̄ Spe. prealle. niſi conſuetudo ſit in oppoſitum. fatet̉ tn̄ non vale re cōſuetudinē que dat cām ſurripiendi alienuꝫ. c. ex parte. de conſuetudine. Abbas. On eſt uede ſunt expenſis Decime p̄diales ſol non deductis. h. d. pͦ ponit̉ exordiū. ſe cūdo narratio. ibi reuera. 3º. ꝯcluº. ibi volumꝰ. ¶ pͦ noͣ ex iſto tex. in pͥn. iuncto. c. cū nō ſit. jͣ. e. ꝙ ī fructibꝰ ꝓueniētibꝰ ex terra lōge magis oꝑa tur dei miſericordia qͣꝫ hōis īduſtria. nā ſmen mortificat̉ ⁊ dei diſpoſitōe reuiuiſcit plurimum fructū afferēdo. ⁊ hoc reſpcū ſegēteſ pn̄t dici fru ctus naͣles potiꝰ qͣꝫ īduſtriales. ⁊ hͦ vr̄ veriſſimū habito reſpcū ad maͣꝫ nr̄am .ſ. reſpectu ſol̓onis decimarū. ſꝫ alia cōſideratione tales fructꝰ dicū tur īduſtriales .ſ. quo ad hoc vt bone fide poſſeſ ſor faciat fructus ſuos. vt eſt glo. in. c. grauis. de reſti. ſpo. ⁊ in. l. ex diuerſo. ff. de rei vendi. nam ꝓpter culturaꝫ maximā ius voluit iſtos fructꝰ dari bonefidei poſſeſſori. ſꝫ in cāu nr̄o hr̄ reſpe ctus ad diſpōem diuinā ex cuius miſericordia fructus ꝓueniūt. ¶ 2º. noͣ ibi de oībus bonis. ꝙ nō ſolū de numeratis hic ī tex. eſt decima ſoluē da. ſꝫ generaliter de oībus bonis que fidelis hō acquirit. vt in. c. ꝓx. an aūt hoc procedat ī bonis īmobilibus. vt ſi donatur tibi domuſ vl̓ legatur. ⁊ quid de mobilibꝰ. aliquid hic tractauit Inno. vide plenius ꝑ glo. xvi. ī. c. decime. ⁊ in. c. tua. ij. jͣ. e. vbi dicā. ¶ Noͣ ibi de militſa ꝙ etiā de militia ſoluenda eſt decima ⁊ dic de militia .i. ſtipendio qd̓ datur militibus ſeu iſtis ſtipendiarijs. qꝛ hoc eſt lucrū perſonale de quo decima ſoluit̉ vt ī. c. ſe. ⁊ in. c. decīe p̄dicto. qd̓ intelligūt coc. qͣſi velit dicere ꝙ iſti ſtipendiarij in bello iniuſto exn̄tes illicite recipiunt ſtipendiū. iō eccleſia non debet recipere decimā talium. ⁊ generaliter an de illici te acquiſitꝭ ſit ſoluenda decima. dicitur. jͣ. c. ꝓxi. ¶ No ibi de venatione ꝙ de feris in venatio ne captis ſoluenda eſt decima. ⁊ eadem ratione idem dicendū in aucupatione ⁊ piſcatione. Sꝫ querūt h̓ doc̄. ⁊ pͥncipaliter Inno. vtrū decīa ta liuꝫ ſit cenſenda p̄dialis aut ꝑſonalis. qd̓ ē q̄rere vtꝝ debeat̉ eccleſie ꝑſonali vbi quis audit diui na. an eccleſie in cuius ꝑrochia iſta fuerūt capta ꝓ eccleſia p̄diali facit qꝛ hec aīalia bn̄ficō terre nutriūtur. vn̄ ſic̄ decidit̉ in animalibꝰ domeſticꝭ. vt ibi d̓beat̉ decīa vbi paſcūtur. vt noͣ. gl. sͣ. e. ad apoſtolice. eadē rōne idē vr̄ dicendū in iſtis ali is aīalibus feris. In ꝯͣriū ꝓ eccleſia ꝑrochiali ſa cit qm̄ iſta capiūtur oꝑa ⁊ induſtria hōis gͦ. ⁊cͣ. v d. c. ad apoſtolice. Inno. ponit hic duas opi. pͥ ma cui vr̄ ip̄e inherere vt diſtinguamꝰ vtruꝫ hec ſunt incluſa in certo loco. vtputa aues in colūba rio. piſceſ in ſtagno. aīalia ī aliqua foreſta. aut ve ro ſunt in libertate propria non circuncluſa ali quo loco. pͦ cāu decima eſt cenſenda p̄dialis. 2º. ꝑſonalis. ⁊ idē vr̄ ſentire idem Inno. in. c. cōmiſ ſū. sͣ. e. alia opi. quā refert ē ꝙ indiſtincte talis de cīa ſit cenſenda ꝑſonalis. qꝛ ex induſtria homi nis fuerūt capta ⁊ certo loco recluſa. Hoſtiē. di cit ꝙ pōt dici talis decīa mixta. aliter non decla rat. do. An. dicit ꝙ ſi hoſti. intellexit ꝙ de valore ante recluſiouē decima ſit ꝑſonalis. ſꝫ de valore poſt recluſionē decima ſit p̄dialis vr̄ optīe dixiſ ſe ⁊ credo ꝙ hͦ ſētit Hoſti. duꝫ decidit aliaꝫ que ſtionem quaſi in huiuſmodi terris. ⁊ hec opīo media ſatis mihi placet. Abbas X tranſmiſſa 7 ditibꝰ molēdini ad ventū ſoluēde ſūt decime. h. d. pͦ ponit deciſā quer̄lā. 2º dat iudiceꝫ ibi qꝛ vbi p̄mittit generalē rōnē. ex qua infert cō cluſionē ibi mandamꝰ. ⁊ potuit eē rō dubitādi ī iſto tex. qꝛ vēti nō naſcūtur ī loco nec vidētur moueri ex dei bn̄ficio. iō videbat̉ ꝙ decīa ex ta li molēdino ad vētū n̄ eſſet ſoluēda. ſꝫ ꝯͣriū deci ditur qꝛ et mare ⁊ vēti obediūt d̓o Math̓. viii. Itē qꝛ terra ī qͣ ē tale molendinū ꝯſtructū ſubia cet oneri decimaꝝ. vn̄ ſic̄ eccleſia ex tali terra ꝑci ꝑet fructꝰ ſi cole̓tur ita dꝫ ꝯſeꝗ de r̄dditibꝰ ediſi cij ibi cōſtructi. ꝓ hoc. c. ꝯmiſſū. sͣ. e. ¶ Noͣ pͦ re gulā ꝙ nō ſolū de frugibꝰ terre ē decima ſoluen da. vt ī. c. i. sͣ. e. ſꝫ ēt de oībus q̄ licite ꝗs pōt acꝗ rere ⁊ ſupple ẜm Io. an. ⁊ de fcō acꝗrit hāc ſup pletionē. forte fecit qꝛ n̄ ſufficit quē potuiſſe acꝗ re̓ niſi de fcō acquiſiuerit. Ex quo īfertur ꝙ non pōt ꝗs cōpelli ad acꝗrēdū vt decimā ſoluat. ſic̄ dr̄ in ſil̓i ꝙ n̄ dr̄ fraudere creditores ꝗ potuit ſꝫ noluit acꝗrere. l. ꝗ aūt. ff. de his que in frau. cre. nā deus ſolū mādauit decīas ſolui de acꝗſitis et nō de acꝗrendis. ⁊ ꝑ hoc pōt ſolui ꝯͣriuꝫ qd̓ pōt formari de tutore ⁊ p̄lato ꝗ tenētur pupillo ⁊ ec cleſie ſi potuerūt acꝗrere ⁊ nō acꝗſiuerūt. vt noͣ. xij. q. iiij. c. ij. l. ꝗcꝗd C. ar. tutele. nā rōne officij ſuſcepti illi tenētur acꝗrere. ſꝫ hic nō tenētur ac ꝗrere eccleſie. ſꝫ tm̄ ſoluere eccleſie ſi acquiſiue rit. ¶ In gl. ī. v̓. licite acquiſitis. ī. fi. noͣ bn̄ iſtaꝫ gl. nā quotidie ad eam ſit remiſſio cuꝫ querimꝰ. nunquid de illicite acquiſitis ſit ſoluenda d̓cima vl̓ elemoſyna poſſit fieri. ⁊ vt hēas glo. clarius dic diuidendo ꝙ primo allegat pro ⁊ ꝯͣ vſqꝫ ad v̓. quidam. ⁊ ibi pro ſolutione ponit duas opi. ſecūda ibi alij. ⁊ huic ſecūde inheret. cuius menſ eſt ꝙ ſi turpitudo impedit tranſlationem dn̄ij uel ſaltem preſtat cām repetēdi non debet inde d̓cima ſolui nec elemoſyna fieri. exempluꝫ in fu re. nam dominium non tranſfertur in eum. Iteꝫ in vſurario naͣm licet in eum tranſferatur domi nium tn̄ ꝯpetit repetitio. c. debitores. de iur̄iur. Si vero dn̄ium trāſfert̉. ⁊ repetitio nō cōpetit tūc inde pōt fieri elemoſyna ⁊ decīa ſolui exēplū in meretrice ⁊ hiſtrione. ſed reſpectu decīe gl. vr̄ velle ꝙ lꝫ iſti teneāt̉ ſoluere. eccleſia tn̄ nō tenet̉ recipere ne videatur approbare īprobitatē illoꝝ ⁊ ſi dicas. ex hͦ īſurgeret ꝓlixitas. dic̄ Inno. ꝙ d̓ cōſenſu dioceſani ſeu rectoris poterūt iſti ex de cima debita facere elemoſynā. ⁊ hͦ Inno. dic̄ ve rū ſi iſti ꝑſeuerāt ī peccato. ſed ſi egerūt pn̄iaꝫ n̄ dꝫ eccleſia reſpice̓. ꝗa nō dꝫ in eis inſpici qd̓ fuit l. di. ferrū. Et hanc ſcd̓am opi. vidēt̉ cōiter ſequi doc. hic ⁊ originaliter hec glo. fuit Io. quā vide xiiij. q. vij. ī ſū. ⁊ ī. c. decīe. xvi. q. i. ſꝫ do. Car. dice bat ꝙ in ſecreto eccleſia poterit recipere decīas a talibus. quia ceſſat hoc caſu ſcandulum quod tn̄ mihi nō placet. ꝗa ſimpl̓r dictū eſt. nō recipi as mercedē ꝓſtibuli. Item iſti ꝯfortarēt̉ ī eo ū īiquitatbꝰ. ⁊ eccl̓ia notaret̉ de eoꝝ cupiditate ¶ Quid aūt ī oblatōibꝰ. nūꝗd aūt oblationes iacētium in crimine ſunt ī eccleſia r̄cipiēde p̄ſuꝑ poſito ꝙ ſiūt de ꝓpria ſubſtātia ipſoꝝ offerētiū vide glo. noͣ. in. c. oblatōes. lxxxx. di. q̄ cōcludit ī ꝑtē affirmatiuā. niſi ī caſibus a iure ꝓhibitꝭ qͦs ibi enumerat. ſed Inno. ponit vnū dictū ſatꝭ noͣ bile. ꝙ ſi crimē ē notoriū nō dꝫ eccleſia oblatōes taliū reciꝑe. ar. ī. c. miror. xvij. q. iiij. Item vide ad maͣm huius glo. in. c. non eſt putāda .i. q. i. vbi querit̉. quid de pecunia ſimoniaca vel vſuraria quis cōſtruit eccleſiā vel acquiſiuit iuſpr̄onatus vel emit poſſeſſionem ⁊ ꝑcepit fructus. dic vt ibi ⁊ vide quod noͣt. Io. an. in. c. quāqͣꝫ. de vſuris li. vi. Item an ſit peccatū dans hiſtrioni vel mere trici ſeu cythariſtis. vide bo. tex. cū glo. in. c. do nare. ⁊. c. qui venatoribꝰ. lxxxvj. di. predicta oīa ꝓcedūt cū q̄rit̉ de decīa ꝓueniēte ex lucro ꝑſo nali. nā ī decīa p̄diali nō eſt pōderēdā qͣlitaſ poſ ſeſſoris. ꝗa poſſeſſio eſt onerata. ⁊ ſic eccleſia a qͦ cūqꝫ poſſeſſore licite recipit decimā predialē. vt voluit hic glo. in fi. ⁊ idē Inno. facit. c. de terriſ sͣ. eo. Abbas. Nobis tua prcōdas Locator I tor poſſeſſionū tenēt̉ ad decīas niſi ſe īmunes on̄dāt. pͦ deciſū exordiū. 2º rō genera ibi cū. 3º. ſolutio. ibi fraternitati. 4º exceptio. ibi niſi. ¶ Prīo noͣ regulā. ꝙ ꝗlibet tenet̉ ſolue̓ de cimā niſi ſpāliter ſit exēptus. ex qͦ īfero ꝙ eccl̓ia hꝫ intentōem fūdatā de iure ꝯͣ quēlibet. ꝓ hͦ fac̄ ꝗa deus nemē excepit a ſolutōe decimaꝝ. vt ha bet̉ d̓utero. xviij. ⁊ exo. xxj. ¶ Scd̓o noͣ. argu. aꝑtū ꝙ ab onere decimaꝝ pōt ꝗs eximi. ꝗs autē pōt hoc priuilegium dare dicam cum glo. ij. ¶ Ultimo noͣ ꝙ cōducēs predia aliena ꝯpellit̉ ſoluere decimas de fructibꝰ. nec aſtringitur ad aliā ſolutōem. nec diſtinguit̉ vtrū hoc faciat cau ſa lucri. Ex qͦ infero ad id qd̓ dixi in. c. cū ſint. sͣ. eo. ꝙ cōductor alieni p̄dij nō tenet̉ niſi ad vnaꝫ decimā p̄dialē. ⁊ qd̓ hic dr̄ de locatōe ītelligo qn̄ locator recipit certā quotā fructuū. puta tertiaꝫ partē. ſi aūt r̄cipit certas mēſuras vl̓ certos nū mos. dic vt dicet̉ in c. tua. ij. jͣ. eo. ¶ In gl. in v̓. exemptus noͣ ſing. gl. nam quotidie ſolet allega ri iūcto tex. dū gnͣalit̓ querit̉. nūquid papa poſ ſit diſpenſare circa ius diuinū. ⁊ videt̉ hic gl. in ſcd̓a ſolutōe ꝑmanere. vt ī totū papa non poſſit tollere ius decimaꝝ. ſꝫ quibuſdā ꝑſonis r̄mitte̓ pōt. nam ꝑ hoc vltimū nō tollit̉ ius diuinum. ſꝫ tunc tolleretur ſi vl̓r r̄mitteret̉ preceptum. ⁊ de hoc vide glo. in. §. ſi ergo. xvi. q. i. Alanꝰ Hoſti. Io. an. vidētur ſequi cōcluſionem huius gl. di cūt eīꝫ ꝙ quibuſdam ꝑſonis pōt remitti. ſꝫ in to tū non. niſi ex cā ⁊ ad tꝑs. ⁊ noͣ hoc vltimū. Nō ob. ſi dicat̉ ꝙ alia p̄cepta moralia decalogi ſunt irremiſſibilia. vi. di. his ita. v. di. in prin. nec iſtud p̄ceptum decimaꝝ cum ſit morale dꝫ poſſe r̄mit ti. Nam vt dicit Hoſti. aliud in iſto p̄cepto qͣꝫ in alijs. v̓ſatur eīꝫ in alijs honor dei irremiſſibilis. vel vtilitas publica hūana indiſpenſabilis. vt eſt videre ī illo p̄cepto. nō hēbis deos alienos. Itē in alio. honora patrem tuū ⁊ matrē tuā. ⁊ ī ſim libꝰ in quibꝰ nec in totū nec ī parte diſpēſari pōt ſꝫ in precepto decimaꝝ eſt duplex conſideratio Prima qͣtenꝰ verſatur honor dei. naꝫ decimas ſibi r̄tinuit ī ſignū vl̓is dn̄ij. vt in. c. tua. ij. jͣ. eo. et hac cōſideratōe nō pōt decima vl̓r remitti. ꝗa n̄ pōt papa facere vt honor nō exhibeat̉ ip̄i crea tori maxīe qn̄ ip̄e ſibi r̄ſeruauit. ¶ Scd̓a ꝯſide ratio ē ī vtilitate q̄ ꝓuenit ex ſolutōe decimarū nā cōcernit cōmodū eccleſiaꝝ ⁊ clericoꝝ. iō pa pa tāqͣꝫ generalis adminiſtrator ⁊ vicariꝰ dei po tes hāc ꝯmoditatē ī aliꝗbꝰ remittere ⁊ diſpēſare do. An. dic̄ ꝙ eccleſie bn̄ pōt īpendi hͦ priuilegiū ad hoc. c. ex parte ⁊. c. ſuggeſtū. sͣ. eo. ⁊ hoc ē cla riſſimū. nā in hoc nō uenimus ꝯͣ preceptum dei ſed ꝯͣ cōſtitutōem eccl̓ie q̄ diſtribuit decimas in ter ꝑticulares eccleſias. ſꝫ ſi q̄ritur ī laicis. dic̄ ꝙ nec decimas ꝑteritas neqꝫ futuras ēt vni remit tere pōt ſine cā. ſic̄ ē vide̓ ī iuramēto. qd̓ ꝗa eſt d̓ iure diuino nō pōt ꝑ papā ſine cā r̄mitti. vt noͣ. in c. quāto. d̓ iureiu. ⁊ Inno. in. c. cū īter. de renū. Hec opi. do. An. poſſet ſaluari quo ad deū. naꝫ nō credo illū eē tutū ꝗ decīas ſine cā tꝫ ex remiſ ſione pape. vel bn̄ficia īiuſte obtinet. ꝓ hoc glo. noͣ. ī. c. nō ē. jͣ. de voto. ⁊ qd̓ dixi in. c. de multa. de p̄bē. nā lꝫ papa habeat plenitudinē ptātis. dꝫ tn̄ facere ſic̄ diligēs pr̄fa. diſpēſando cuilibet ꝓut opus ē. fac̄. c. i. xvi. q. vij. ſꝫ quo ad eccleſiā mili tātē tene īdiſtincte opi. glo. ⁊ alioꝝ doc. per ea q̄ noͣnt̉ in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. ⁊ in. c. que ī ec cleſiaꝝ. d̓ conſti. ⁊ in. d. c. non eſt. ⁊ hoc indiſtinc te puto veꝝ vbi decīe d̓ facto ſoluūtur. nam tūc ſi papa vellꝫ ī totū r̄mitte̓ n̄ ſolū tolle̓t r̄uerētiaꝫ deo debita. ſꝫ ēt alterarꝫ vl̓eꝫ ſtatū eccl̓ie. qd̓ pa pan̄ pōt face̓. vt noͣ. ī. c. lr̄as. ⁊ ibi dixi d̓ r̄ſti. ſpo. ſꝫ vbi d̓ fcō nō ſoluūt̉ nūꝗd papa poſſit diſpēſa re vt nō ſoluētes euitēt peccatū. certe pōt dici ꝙ ſic. n̄ tn̄ ī totū p̄ceptū tollēdo. ſꝫ ex hac cā nō ſol uētes tollerādo vt peccatū nō incurrāt. quod ſa ſatis ſentit hic Inno. ⁊ aliquid dicā ī dicto. c. in aliquibus. ⁊cͣ. Abbas Imperialis conceſſio ſub A quacūqꝫ forma a ſol̓one decīarū eximere nō pōt. hͦ pͦ. Decime noualiū nō ꝑtinēt ad laicū ꝗ decimas hꝫ ī ſeudū duo ſūt dcā. ſcd̓ꝫ ibi nec occaſiōe. ¶ Noͣ primo ꝙ iura q̄ dicunt laicis non cōpetere ius diſponē di de ſpūalibus procedunt ēt in imperatore. vn̄ h̓ ī pͥn. generaliter dr̄ de laicꝭ ⁊ poſtmodū īſertur ad Imperatorē. lꝫ ergo īperatores ⁊ reges vn gant̉ ut ī. c. vno. de ſa. vnc. nihilominꝰ n̄ ꝯſequūt̉ ptāteꝫ diſponēdi de iuribꝰ eccleſiaſticis nec reci piūt ordinē eccleſiaſticū. ſꝫ ī laicoꝝ numero cōti nēt̉ qd̓ noͣ. 2º. noͣ ex p̄dictis ⁊ ex tex. ꝙ legitīatꝰ a pͥncipe ſeculari nō pōt ꝓmoueri ad ordines. ⁊ etiam nec ad alia ſpūalia cenſetur habilitatus. pro hoc vide bo. glo. in. d. c. i. et ci. di. c. vnico. et uod noͣ. in. c. per venerabilem. qui fi. ſint le. ¶ An aūt infamis reſtitutus p̄ſtine fame ꝑ prī cipē ſecularē cenſetur reſtitutus quo ad ſpūalia vide bonā glo. in. d. c. i. ⁊ qd̓ noͣ. ī. d. c. per venera bilē. ¶ 3º. nota ibi diuina ꝯſtitutione. ꝙ decime debentur ex cōſtitutione diuina pͥncipaliter ⁊ n̄ hūana. ex quo īfert do. Ant. ꝙ peccāt theologi aſſerētes decimas hodie nō deberi cū ſūmi pō tifices cōiter ī cōſtitutionibꝰ ſuis aſſerūt oppoſi tum. qͣſi velit dicere ⁊ bn̄ ꝙ interpretatione legit diuine ſeu ī deciſionibꝰ dubioruꝫ potius d̓bemꝰ ſtrare diffinitionibꝰ ſūmorū pontificū qͣꝫ dictis theologoꝝ etiā ſi ſint ſancti. ad hoc vide bonuꝫ tex. cū glo. xx. di. c. i. nā ptās cōdendi ⁊ interpre tādi data eſt non ſanctis ſꝫ ſūmis pontificibꝰ. vt ī. c. ꝑuenerabilē. qui fi. ſint le. ⁊ hodie aſſerentes ꝯͣ ī ſuis p̄dicationibꝰ īcurrūt penā. de qͣ in cle. cū pientes. de penis. ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. i. jͣ. eo. ti. li. vi. ¶ Unum tn̄ ſemꝑ tenebis mēti circa ſu pradcā ꝙ vbi dcm̄ alicuiꝰ ſcī iuuat̉ aucͣte iuris diuini potiꝰ ei qͣꝫ ꝯſtōni ſūmi pōtificiſ ſtādū ē vt dicit gl. ſin. in. c. i. xx. di. tn̄ hoc determinare poti us ſpectat ad eccleſiā vl̓em .i. ad cōciliū generale qͣꝫ ad priuatā ꝑſonā. ꝓ hͦ. xxxvi. q. ij. c. iij. iuncto c. placuit. ¶ No in. §. nec occaſione. ꝙ priuilegi um odioſū dꝫ ſtrictiſſime intelligi. vt ſic non cō prehendat ea q̄ al̓s venirent ī diſpoſitione fauo rabili. nā ī cōceſſione decimaꝝ ſcā laico nō veni unt decime noualiū. ſecus in cōceſſione ſcā cleri cis. vt ī. c. ex ꝑte. sͣ. e. facit noͣbiliter iſte tex. ꝙ ī cō ceſſione aliquoꝝ iuriū ſimpliciter ſcā nō veniūt iura q̄ poſtmodū oriunt̉ de nouo. lꝫ ſint ſil̓ia iā ortꝭ. ¶ Cōtra hūc tex. op. de. l. fi. ff. ad munici. vbi īperator diſponit circa iuramētū qd̓ ē ꝯͣ pͥn. huius tex. So. dic̄ Io. an̄. ꝙ oēs leges īdulgē es circa talia ptāteꝫ īperatori vl̓ alteri laico ſunt correcte ēt ex mēte iuriſ ciuilis. vt colligit̉ ī aucͣ. vt clerici apud ꝓpͥos ep̄os. §. ſi v̓o eccleſiaſticuꝫ ꝓ hͦ facit. c. ſi duo. ⁊. c. ſi īperator. xcvi. di. ꝑ hoc potes īferre ad ſtatuta q̄ qͦtidie fiūt ꝑ ciuitates diſponētia circa iuram̄tū. ſūt .n. ī hͦ ip̄o iure nll̓a. Itē. d. l. fi. exp̄ſſe nō diſponit circa iuramentum ſꝫ potiꝰ īdulget vt ꝑiurꝰ aſſumatur ad honoreꝫ. ¶ 2º. op. ꝯͣ tex. ibi qͣꝫtūcūqꝫ generalit̓. ꝗ vr̄ īnue̓ ꝙ generalis cōceſſio ſit fortior qͣꝫ ſpēalis qd̓ vr̄ ꝯͣ. c. ꝗ ad agēdū. de ꝓcu. li. vi. ⁊. l. ſꝫ ſiꝗs §. q̄ſitum ff. ſi quis cau. So. dicit Hoſti. ꝙ vbi in cōceden te cōcurrit ptās liber̄ diſponēdi d̓ illa re fortior eſt ſpēalis ꝯceſſio qͣꝫ generalis vt ī ꝯͣriis. ⁊ hoc iō qꝛ luculentiꝰ colligit̉ volūtas diſponētis. ſed vbi ptās defuit ī agente tūc fortior eſt conceſſio generalis. exemplū in iurepatronatus qd̓ n̄ pōt vēdi per ſe. tn̄ trāſit cum vniuerſitate. c. ex lr̄is. ⁊ c. cū ſeculū. de iu. pa. Itē pꝫ ī fundo dotali. l. i. ff. de fūdo dota. vn̄ videbat̉ ꝙ licet īperator n̄ poſ ſit ī ſpecie quē eximere de decīs. tn̄ generalis cō ceſſio videbat̉ admittenda. ſꝫ ꝯͣriū h̓ decidit̉ qꝛ nec ī ſpē nec ī genere pōt laicus diſpone̓ de rebꝰ eccleſie. vt h̓ qd̓ noͣ. nā aꝑte facit hec lr̄a ſic ītellec ta ꝯͣ opi. bar. in. l. cunctos populos. C. de ſū. tri. vbi dicit ꝙ cōſtō laicorū ſpecifice diſponens de clericis ad eos nō porrigit̉ ex deſcū ptātis ſecꝰ ſi generalit̓ diſponit qꝛ tūc clerici pn̄t recipere ꝓ ſe. vtputa dicit ſtatutū ꝙ inſtrā guarantigiata ha beāt executionē ꝑatā de quo ꝑ do. Ant. ī. c. que ī eccleſiaꝝ. de ꝯſti. nā h̓ vides ꝙ generalitas diſ poſitionis nō ſupplet deſcm̄ ptātis ꝗ eſt ī agēte ⁊ melius ꝯͣ bar. ē tex. ī. c. eccleſia ſcē marie. sͣ. de ꝯſti. ¶ In gl. i. ibi cū ſciſma faciūt. nō iſtū caſū. ⁊ adducebat hāc glo. do. Ant. tꝑe ſuo ꝯͣ illos ꝯtē dētes de papatu ꝗ faciebāt ſciſma in eecleſia dei nec poterāt corrigi ꝑ eccleſiā. Ex quo ſētit vnuꝫ qd̓ mihi ſatis plꝫ ꝙ ſi hodie aliꝗ cōtenderent de papatu ⁊ facerent ſciſma ī eccleſia dei nec poſſēt corrigi ꝑ eccleſiā. qꝛ ꝗlꝫ eſt potēs. nec vellent cō gregare ꝯciliū ꝙ eo cāu dn̄i tꝑales pn̄t ī eos ma nū mittere ⁊ eis īuitis facere dubiuꝫ ſopiri ⁊ de termīari ꝑ eccleſiā. nā dn̄i tꝑales ad hͦ pͥncipalit̓ receperūt ptātē vt eccleſiā dei iuuarēt. ꝓ hͦ vide pulchrū tex. xxiij. q. v. c. p̓ncepſ. Itē bn̄ facit tex. ī. c. vbi periculū. de elec. li. vi. vbi ī creatione ſum mi pōtificis dn̄i tꝑales hn̄t ptātē ī d̓bentes elige̓ vt īcludātur in cōclaui ⁊cͣ. vt ibi dr̄. fortiꝰ gͦ hn̄t ptātē vbi eccleſia ex cupiditate ꝑ pl̓es laceratur. nec per eccleſiā pōt ꝯpetens remediū adhiberi. ⁊ ad materiā iſtius glo. vide bo. gl. xi. q. i. ī ſūma que colligit̉ caſus ī quibus clericus pōt cōueni ri corā laico. ⁊ laicus corā clerico. AA NObiS caoneſem Sine d̓du nis ⁊ ſūptuū d̓bēt dn̄s ⁊ colonꝰ d̓cimā ſoluere ⁊ ncui voluerīt eccl̓e vl̓ pauꝑibꝰ ſꝫ eccle ſie cui debētur. nec ad hͦ excuſāt̉ ꝓpt̓ malitiā cle ricoꝝ. diuidit̉. pͦ pōit treſ machīatiōes. 2º. ad eaſ rn̄dꝫ ibi veꝝ. 3º. cōcludit ibi qm̄. pͦ noͣ ex iſto tex. iūcto. v̓. veꝝ ꝙ n̄ a fortūa ſꝫ a d̓o cūcta bōa ꝓue niunt vt ēt hr̄. i. q. i. cum paulus. ⁊ Iacobi pͥ. ge neralit̓ dic ꝙ omnia que fiunt aut recto iudicio deus facit aut ita fieri ſinit. vt dicit textus ī. c. nec mirū. xxvi. q. v. quod eſt dicere omnia fieri ex voluntate dei. aut diſpoſitiua. aut permiſſi ua. ¶ Secundo nota ibi tributa ſunt. ꝙ d̓cima que debetur eccleſie cōparatur tributo. nā ꝓpͥe tributum eſt quod datur dn̄o tēporali in ſignuꝫ r̄cognitōis vl̓is dn̄ij. ⁊ eſt dr̄ia īter tributū ⁊ ve etigal ⁊ pedagiū. ⁊ d̓ multis ſimilibꝰ vide bo. gl. in. l. i. ff. d̓ publi. ⁊ in. l. iiij. C. d̓ cōpenſa. ⁊ ī hͦ tene mēti iſtū tex. ꝗ ad hͦ quotidie allegatur. ⁊ ī quan tū iſte tex. dic̄ ꝙ ſūt tributa egentium aīaꝝ. dic. i. aīabus egentibus diuina gr̄a. ita exponit gl. xvi. q. i. c. decime. No ⁊ tene menti ꝙ dn̄s tradens fundū ruſtico excolēdū ꝓ certa quota fructuū dꝫ illā quotā cōuētam hr̄e nō deductis ſūptibꝰ factis ꝑ ruſticū ꝓ agricultura agri. nec ēt dedu cto ſemine. ⁊ ſic hēs h̓ aperte ruſticum teneri ad ſemē d̓ ꝓprio. niſi pactū ſpāle ī ꝯͣriuꝫ īterceſſerit vt h̓ ꝓbatur. ⁊ clarius hͦ tꝫ Inno. ¶ Nō̓ rōneꝫ qͣre deꝰ r̄ſeruauit ſibi decīas. ⁊ qͣre p̄cepit eas cle ricis exhibēdas. nā ob aliā cāꝫ ſoluit̉ deo. ⁊ ob aliā dat̉ clericis. deo eīꝫ exhibet̉ ī ſignū vniuer ſalis dn̄ij .ſ. vt deꝰ cognoſcat̉ dn̄s oīuꝫ que ſunt ī terra. ⁊ ēt ipſius terre. Clericis v̓o mandauit illas ſolui ꝓ ſuo cultū .i. ꝓ diuino officio qd̓ ī ec cleſijs ad laudē dei īpendūt. Ex hͦ ⁊ ex textu noͣ ꝙ decime nō debēt̉ prīcipalit̓ pauperibꝰ. ſꝫ ip̄is clericis. debēt tn̄ qd̓ ſuꝑfluuꝫ eſt dare pauperibꝰ xvi. q. i. c. fi. ¶ Nōͣ ibi ſuas eē decīas ⁊cͣ. ꝙ decīa eſt in dn̄io eccleſie ⁊ nō tm̄ debita. nā id quod ē debitū nō ꝓprie pōt appellare ſuū ſeu noſtrum vt eſt tex. noͣbilis iūcta gl. in. l. ꝗntus mutiꝰ. la. ij. §. argēto. ff. d̓ au. ⁊ ar. lega. d̓ hoc aliquid. jͣ. Nō ibi d̓ cūctis oīno ꝓuentibꝰ vnā r̄gulā ꝙ de cūctis ꝓuentibꝰ ſoluenda eſt decima. ¶ Nota ibi rōe culture ꝙ colonus r̄cipit ꝑtem rōe cultu re ⁊ dn̄s rōe terre. ⁊ ſic vr̄ ꝙ integra cultura ſpe ctat ad colonū ⁊ ꝙ dn̄s nō tenet̉ ponere niſi ter ram. vn̄ ꝯͣhit̉ q̄dā ſocietas īter dn̄ꝫ ⁊ colonū ꝑti ariū. vn̄ ſic̄ ꝯͣhitur ſocietas qn̄ vnꝰ ponit pecuni am. aliꝰ operā. vt. l. ſi nō fuerint. ff. ꝓ ſocio. ⁊. l. i. C. eo. ⁊ ibi glo. noͣ. ad maͣm ita dn̄s ponit terraꝫ ⁊ colonus operam. ad hoc tex. no. ⁊ ibi ꝑ Bar. in. l. ſi merces. §. vis maior. ff. loca. ⁊ vide qd̓ di xi in. c. propt̓. d̓ locato. Noͣ ibi cū nulli ſit licituꝫ ⁊cͣ. ꝙ detinēs decimā. vel ꝓ arbitrio ſuo diſpo nēs dr̄ de alieno diſpone̓. Ex quo infero ꝙ deci ma n̄ ē ī dn̄io dn̄i p̄dij. ſꝫ eccl̓ie. ſil̓i verbo vtitur tex ī. c. xvi. q. vij. ⁊ ꝯiunge hͦ v̓bū cū illo v̓bo ſuas de qͦ. sͣ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ laici pn̄t ꝯpelli appella tōe r̄mota ad ſoluēdū decīas p̄diales ⁊ ꝑſōaleſ. ¶ In glo. i. ibi. ſꝫ īproprie dicūtur tributa. ad uerte. ꝗa gl. ꝑ falſa fūdamēta dic̄ īpropͥe decimā dici tributū. Primū fundamētn̄ gl. ē ꝗa ī tribu to nō admittit̉ appellatio. ſed ī decīa ſic. ſꝫ hoc vr̄ ꝯtra iſtū tex. in fi. vbi dr̄ ꝙ appellatōe r̄mota laici ſunt cōpellēdi ad ſolutōem decimaꝝ. vn̄ vt dicūt doc. ſuꝑ tex. aut laicꝰ ſolū allegat p̄ſcriptio nē vl̓ ꝯſuetudinē ⁊ nō admittit̉ appellatio. qꝛ n̄ valet ꝯſuetudo ꝯͣ ius diuinū morale. cū ipſiꝰ trāſ greſſio inducat peccatū. c. fi. de cōſue. dicā latiꝰ jͣ. eo. ī aliquibꝰ. ⁊ ſic ꝓcedit iſte tex. ī fi. Aut alle gat exemptionē pape. aūt ꝯpoſitōem legitimaꝫ ⁊ tūc admitteret̉ appellatio. ꝗa vere tūc graua ret̉. Et ſic pōt ſaluari dictū glo. ⁊ idē dicēdū ī ſo lutōe tributi. vn̄ ī hoc nō differunt ſꝫ ꝯueniunt. ¶ Scd̓m fundamētū glo. eſt. ꝗa ī decimis ad mittit̉ p̄ſcriptio. ſed ī tributo nō. qd̓ eſt falſū. nā iura q̄ allegat loquūtur ī eccl̓ijs. nam īter eccle ſias valet p̄ſcriptio. ꝗa ex cōſtitutōe hūana facta ē diuiſio decīe īter eccl̓ias ꝑticulares. ſꝫ de iure diuino debet̉. ſimpl̓r clericis ⁊ eccleſijs. vn̄ non multū r̄fert q̄ eccl̓ia hēat exqͦ non exit d̓ vl̓i dn̄io eccl̓ie. Nā vnica ē eccleſia ul̓is. xxiiij. q. i. loquit̉ ⁊. c. pudēda. ſꝫ laici debētes ſoluere nō pn̄t p̄ſcri bere. vt in. c. cauſam. de p̄ſcrip. ⁊ idē ī tributo di cēdum. nā extat opi. ꝙ rex francie ⁊ alij multi p̄ ſcripſerunt ꝯͣ īperiuꝫ. ⁊ ſic ipſi capiūt tributa ex p̄ſcriptōe. que debebāt̉ īꝑatori. de qͦ an̄ ſit veruꝫ d̓ iure r̄mitto ad noͣ. ī. c. ꝑ venerabilē. qui fi. ſint le. ⁊. l. infamē. ff. d̓ publi. iudi. ꝑ Bar. ī. l. i. ff. d̓ aqͣ plu. ar. Cōueniunt etiā decima ⁊ tributū ī muli alijs. Nā quēadmodum poſſeſſio ē obligata ꝓ tributo. vt ī. l. imꝑatores. ff. de publi. ita videtur ſit obligata ꝓ decima. facit. c. paſtoralis. jͣ. eo. ¶ Itē cōueniunt in cōpēſatōe. nam ſic̄ ī tributo nō admittit̉ cōpēſatio. l. iiij. C. d̓ ꝯpēſa. ita nec in decimis. qd̓ tenēt hic doct. ⁊ facit. xvi. q. vij. c. de cimas. qd̓ ē noͣ. v̓bū. fac̄. c. frequēs. d̓ reſti. ſpolia. ī. vi. ¶ In ea glo. ibi ſed qͣ actōe. noͣ glo. vſqꝫ ad fi. que ponit tres opi. cū q̄rit̉ qua actōe petūtur decime. Prima opi. ꝙ ꝑ actōem cōfeſſoriā. d̓ cu ius naͣ vide qd̓ noͣ. ī. c. examinata. de iudi. ⁊ in. c. cū eccleſia ſutrina. d̓ cā poſ. ⁊ ꝓprie. Eſt eīꝫ actō realis cōpetēs ꝓ iuribus īcorporalibꝰ. ⁊ datur dn̄o. ſicut rei vēdicatio eſt actio realis cōpetens ꝓ rebus corporalibus. ⁊ datur ſoli dn̄o. l. in reꝫ in prin. ff. de rei uēdi. Secunda opinio ꝙ datur rei uendicatio. ⁊ hoc pōt ſaluari quatenus diri gitur non ad ius decimandi quod eſt incorpo rale. ſed ad ipſos fructꝰ qui ſunt quid corpora le. Tertia opi. ꝙ competat conditio ex canone ⁊ hec cōditio eſt multuꝫ ſeꝑata ⁊ diuerſe nature a precedentibus. nam oīs conditio eſt ꝑſonalis nam datur cōtraperſonaꝫ vt faciat ſeu ſoluat id ad quod tenetur. ſed p̄cedentes actōes ſunt rea les. vt ꝓbatur inſti. de act. §. ſic itaqꝫ. ⁊ de mate ria huius glo. vide glo. pleniorē in. c. moderami ne. xvi. q. i. ⁊ multi docto. antiqui ſecuti ſūt hanc opinionē ⁊ nouiſſime. Fe. de ſenis. cōſi. lxxiiij. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. cōmiſſum. sͣ. eo. Hoſti. dicit ꝙ de iure canonico nō eſt multū curādum de his ſubtilitatibꝰ. ꝗa nō eſt neceſſe exprimere nomē actōis. vt in. c. dilecti de iudi. Sꝫ dic ꝙ nec etiā de iure ciuili eſt neceſſe expͥmere nomē actionis vt noͣ. in. l. edicta. C. de eden. noͣ. glo. in. c. quo iu re. viij. di. ſed neceſſe eſt cognoſcere que actō cō petat. ꝗa aliter vix bene poſſet formari libellꝰ ⁊ ſnīa ferri. ꝗa aliter ſit condēnatio in vna actione qͣꝫ in alia. Sed cōcordādo opi. sͣ. poſitas. dixit hic Hoſti. ꝙ ſi agit̉ inter duas eccleſias de ꝓpri etate iuris decimādi. tunc agitur ꝯſeſſoria actio ne. qm̄ agitur de iure incorporali. ſi autē agatur ꝯͣ debentem ſoluere. tūc agitur rei vendicatione ſi decīa ē ſeꝑata. vel ſaltim fructus ſunt collecti ſi v̓o fructus nō ſūt ſeꝑati a fundo agit̉ cōditōe ex lege diuina declarata a canone hͦ qn̄ agit ec cleſia cui debet̉ ex lege canōica Si āt ei debet̉ ex conſuetudīe. tūc aget cōditione ex lege ꝯſue tudinaria approbata ꝑ lege canonicā. ⁊ noͣ. hoc vltimū dcm̄. ego vltra ea qͥ tetigi ī. c. cōmiſſū. sͣ. e. dico deciſionē iſtiꝰ. q. depēdere ex alia. vꝫ vtruꝫ decīa ſit ī dn̄io eccleſie an v̓o tm̄ ſibi debita. ⁊ pu to illam partē veriorē .ſ. ut ſit in dn̄io eccleſie. ꝓ qͣ facit iſte tex. in. v̓. ſuaſ. ⁊ in. v̓. aliena. ⁊ qd̓ habe tur Leui. c. vlti. ⁊ tex. ī. c. decime. xvi. q. i. ⁊. c. pa ſtoralis. jͣ. e. vbi dicit̉ ꝙ fructus nō pn̄t vēdi ſine onere decimaꝝ. nā ſi decīa eēt tm̄ debita ⁊ n̄ eēt eccleſie teneret vēditio oīum fructuuꝫ. ⁊ aꝑtiꝰ hͦ ſētiunt doc. ibi vbi īter cetera ponunt vnuꝫ mira bile dcm̄ ꝙ ſi de pecunia non d̓cim ta quis emit p̄dium ſicut d̓cima pecunie erat eccl̓e. ita dicunt in decima p̄dij. ar. c. pe. de peculi. cle. faciunt noͣ. in. d. c. cōmiſſuꝫ. hoc p̄miſſo arbitror eccleſiam age̓ poſſe rei vēdicatione ꝯͣ d̓tentorē fructuū et ēt actione ꝑſonali .ſ. cōditione ex lege diuina ſeu canōica ꝯͣ eū ꝗ debebat ſoluere. nā lex diuina n̄ ſolū decimaꝫ tribuit eccleſie ⁊ clericis. ſꝫ ēt man dat laicis vt illis eā traderēt. vt pꝫ ex his q̄ dixi sͣ. ſuꝑ ℟eca. cū gͦ laici ſint obligati ad ſoluēdū de cīas. pn̄t cōueniri actione ꝑſonali conditione ex lege. l. vna. ff. de ꝯdi. ex lege. nā grauatꝰ per teſta torē pōt conueniri actione ꝑſonali ⁊ ēt r̄ali. non tn̄ eodē tꝑe. vt ī. l. i. C. coīa de leg. ⁊ tex. cum gl. noͣ. inſti. de lega. §. nr̄a. fortius poterūt conue niri iſti qui grauātur ex lege dīna. ⁊ aduertēdū ꝙ hec cōditio indubie cōpetit reſpcū poſſeſſiōis vt noͣ. in. d. §. nr̄a. ſed ēt pōt attentari vt poſſet agi hac cōditione ad danduꝫ .ſ. reſpcū dn̄ij. qꝛ ec cleſia acꝗſiuit dn̄ium ſoluꝫ ex priuilegio. vn̄ pō agere ut iure cōi ex donatiōe laicoꝝ efficiat̉ dn̄a facit qd̓ noͣ. bar. ī. d. l. i. ⁊ ſi erit in optiōe eccl̓e an velit agere rei vēdicatione ꝯͣ detentorē fructuū. an̄ ꝯditiōe ꝯͣ eū ꝗ debebat ſolue̓. Si an̄t volimꝰ tenere ꝙ decīa non ſit in dn̄io eccleſie ſꝫ debita tm̄. tūc eccleſia vl̓is poterit agere cōditiōe ex le ge diuīa ſꝫ eccl̓ia ꝑticularis aget cōditione ex ca none. qꝛ canon tribuit eccleſie ꝑticulari. ius aūt diuinū eccleſie vl̓i ⁊ ſic poſſumus r̄ducere ad cō cordiaꝫ dcm̄ Hoſti. ⁊ gl. ¶ In gl. in v̓. ⁊ dn̄s. ī fi. intētio huiꝰ gl. eſt ꝙ ſi dn̄s recipit aliquotam ꝑtem puta medietatē fructuū. tūc tenet̉ ſoluere decīaꝫ ꝓ ꝑte ſua ſi pͦ totus aceruꝰ n̄ ſit d̓cimatus. ſecꝰ ſi pͦ fuit ſoluta ītegra decīa. ſi v̓o dn̄s nō reci pit quotā certā ſꝫ certas menſuras. puta qꝛ loca uit p̄diū ꝓ. x. corbibꝰ frumēti. tūc tenet̉ ſemꝑ ſol uer̄ decīaꝫ ēt ſi colonus fen ꝯductor ſoluerit īte grā decimā. ſꝫ tu dic clarius colligēdo noͣ hic. ⁊ ī. c. cū nō ſit. jͣ. e. ⁊ in. c. cū ſint hoīes. sͣ. e. Aut enī q̄rit̉ de dn̄o aūt de colono. pͦ cāu aūt dn̄s ꝯͣxit ſocietatē cū colono puta vt ꝗſqꝫ hērꝫ medieta tē fructuū. ⁊ tūc ꝓcedit iſte tex. nā cū quilꝫ ꝑcipi at ꝑtē fructuū ꝗlꝫ tenet̉ ꝓ ꝑte ſua ad ſol̓oeꝫ deci maꝝ aūt dn̄s ꝯduxit colonū nūmis vel ꝓmiſit ſibi certas menſuras ſiue naſcātur fructꝰ ſiue n̄. ⁊ tunc dn̄s tenet̉ priꝰ ītegrā d̓cimaꝫ ſolue̓ eccl̓ie qꝛ oēs fructꝰ ꝑtinēt ad eū nec pōt habere rōem eoꝝ que dꝫ tradere colono. ut ī. c. nō ē. sͣ. e. ⁊ ī. c. cū non ſit. jͣ. e. Aut dn̄s locauit prediū colono ꝓ certis mēſuris ſeu ꝓ certa pecūia ita ꝙ oēs fruc tus ſpectāt ad cōductorē ⁊ dn̄s nō tenet̉. ex hac pēſione aliquā decimā ſoluere. licet glo. dixerit oppoſitū. primū tenuit Inno. ī. c. cū non ſit. jͣ. e. ⁊ vr̄ ſequi bar. in. l. īterdū. §. quotiens. ff. de pub li. vbi arguit ꝙ ſi dn̄s locauit p̄diū ꝓ. c. ⁊ gabella venit ſoluenda ex redditibꝰ totū onus ſol̓onis īcūbit cōductori ⁊ nō dn̄o. nā. vr̄ dn̄s ꝓpter onꝰ gabelle ſeu decīe locauiſſe ꝓ minori peſione. et hͦ mihi ſatis plꝫ. qꝛ hoc ē onꝰ fructuū. jͣ. e. c. paſto ralis. vn̄ trāſferendo oēs fructꝰ ī cōdnctorē vr̄ tranſtuliſſe cū one̓ ſuo. nec eſt veꝝ dicere ꝙ dn̄s nō ſoluit decimā de pēſione. qꝛ īmo ſoluit cū ꝓ minori penſione p̄diū locauerit rōe onerꝭ ānexi. Aut certa portio fructuū dat̉ dn̄o nō rōe loca tionis ſꝫ ſoluit̉ ſibi rōne tributi ſeu rōne cenſus. ⁊ tūc dn̄s tenet̉ de hac portione ſoluere decīaꝫ eccl̓ie parrochiali qꝛ hāc cōſequit̉ ratiōe perſo ne ſue. aut portio dat̉ dn̄o rōe aduocationis ſeu alterius ẜuitij. ⁊ idē qd̓. sͣ. nā qͣꝫtūcūqꝫ p̄dium to tuꝫ fuit decimatū lucrū tn̄ iſtius nō eſt d̓cimatū. ad. c. ex tranſmiſſa. sͣ. e. idem dic ſi gratis datur alicui aliqua portio fructuū lꝫ Inno. aliter ſen ſerit. ſꝫ pͥmū dictū coīter tenet̉. arg. ī. d. c. ex trāſ miſſa ⁊ hec ꝓcedūt quo ad dn̄m. ¶ 2º. cāu prin cipali .ſ. ī colono. dic aūt colonus eſt ꝑtiarius et dꝫ ſoluere ꝑtē ſuā eccleſie prediali nt hic ⁊ in. c. cum ſint hōines. sͣ. e. vbi latius tetigi. Aut colit nūmis ſeu ꝓ certis mēſuris. ⁊ tūc dꝫ ſoluere de cimā ex lucro ſue eccleſie ꝑrochiali. d̓ductis tam̄ ſūptibus. ut in. c. queſti. xvi. q. i. aut ipſe cōduxit totum prediū ⁊ tenet̉ ſoluere integrā decimam ex lucro eccleſie prediali. ut ī. c. paſtoralis. in. v̓. fructus. jͣ. e. ¶ In glo. in. v̓. pretextu ibi decime dāde ſūt illi. idē Goſ. Phi. ⁊ Uincꝭ. ſꝫ Hoſti ē. tenet cōtrarium ne talis nutriatur in pecato ſuo ar. xxxij. q. ij. in. c. non oēs. nō tn̄ debet dn̄s lucri facere hāc decimā ſed debet eam cōtinere ī vtili tatem eccleſie de cōſenſu dioceſani. ar. in. c. cum ſit. jͣ. de iudeis. Nec ob. motiuuꝫ gl. naꝫ ſi iudei non audiunt diuina hoc non ꝓcedit ex defectu eccleſie uel ſacerdotis. ideo eoꝝ indeuotio non debet obeſſe eccleſie. ⁊ idem dicit Hoſt. ī clerico notorio fornicatore. ⁊ cum hac opi. tranſit. Io. an. ſꝫ do. Pe. vr̄ approbare pͥmā opi. quia per exceptionē criminis nō dꝫ quis repelli ab admi niſtratione ſua. ſꝫ debet agi per viā inquiſitionis vel denunciationis. ut in. c. conſtitutus. de appl̓. Certe deciſio huius. q. depēdet ab alia. vtꝝ ſimo niacus ⁊ notorius fornicator ſint ſuſpenſi ipſo fcō. aūt ſuſpendēdi ꝑ ſnīam. nā pͥmo cāu ꝓcedit opi. Hoſti. qꝛ n̄ d̓beo ſoluere ei ꝗ ē ſuſpēſus ab officio ⁊ adminiſtratione eccleſie facit quod le. ⁊ noͣ. in. c. veritatis. de do. ⁊ cōtuma. c. nullus. et c. preter. xxxij. di. ſed ſi teneamus aliam opi. gl. ꝙ non ſunt ſuſpenſi ipſo facto. ⁊ tunc procedit opi. glo. ⁊ do. Pe. quia exceptio non eſt modu priuādi quē adminiſtratōe ſua ⁊ an ſint ſuſpēſi iſti vl̓ ſuſpēdēdi. dic vt plene dixi in. c. nr̄a. de co ha. cle. ⁊ mu. ⁊ in. c. fi. eo. ti. Priuilegiū ſuꝑ PE Parte decimis non ſol 3 uendis eccleſiaſtice ꝑſone ꝯceſſū noua lia cōprehēdit. h. d. ẜm ītellectū ꝗ mihi placꝫ. pͦ d̓ ciſa cōſultatio. ſcd̓o rn̄ſio. ibi cū tibi. ¶ Noͣ ⁊ te ne mēti rōem iſtiꝰ lr̄e. nā fac̄ ad multas. q. ꝙ cui ꝯcedit̉ qd̓ magis eſt vr̄ cōceſſū qd̓ minꝰ ē. Ex qͦ īfero ꝙ ſi cōceditur illegittimo vt poſſit ꝓmo ueri ad ſacerdotiū vr̄ cōceſſuꝫ vt poſſit ꝓmoue ri ad mīores ordīes. ſꝫ de hͦ nō ē multuꝫ dubitā dum. qꝛ ſacerdotiuꝫ nō pōt hr̄e ſine minoribus ordinibꝰ. ⁊ cui cōceditur vnū vidēt̉ cōceſſa oīa ꝑ q̄ ꝑuenitur ad illud. c. prudētiā. de offi. dele. in. l. ad rē mobilē. ⁊ ī. l. legatū. ff. d̓ ꝓcu. Sed po tes arguere ꝙ ſi vni cōcedit̉ vt poſſit ꝓmoueri ad dignitatē maiorē vr̄ cōceſſū vt poſſit ꝓmoue ri ad minorē. ſecꝰ dic ī ꝓhibitōe. nā ſi vni ꝓhibe tur maior dignitas nō vr̄ ꝓhibita minor. ſed ſi eſt ꝓhibita minor vr̄ ꝓhibita maior. vt eſt noͣ. tex. ff. de interdic. ⁊ relega. l. relegatoꝝ ī. §. ſolet ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. Io. an. in. c. i. de ſenten. ex. li. vi. ⁊. i. q. v. c. pn̄tium ⁊. c. cum illoꝝ. d̓ ſen. ex. ¶ Scd̓o noͣ tex. mirabilē ꝙ p̓uilegiuꝫ alteri nociuū extē dit̉ a maioritate rōnis cōtra noͣ. ī. c. dilecti. sͣ. eo. ⁊ ꝑ Inno. in. c. dilecti. de dona. ſed pōt dici ꝙ h̓ nō ſit extenſio. ſed potius ꝓhibet̉ reſtrictio vl tra ꝓprium ſignificatuꝫ v̓boꝝ. nā cōcedēdo de cimas alicꝰ ville. v̓ba nō magis īportāt decīas p̄ ſentes qͣꝫ noualiuꝫ. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ ꝙ p̓ui legiuꝫ cōtra ius cōe ⁊ alteri nociuū dꝫ ītelligi ẜꝫ ꝙ v̓ba ſonāt ⁊ īportare pn̄t ex ꝓprio ſignificato v̓boꝝ. ſed fortiꝰ ob. c. tua. el. i. sͣ. eo. vbi vr̄ caſus in oppoſitum. ¶ So. ibi cōceſſio fuit facta lai co q̄ eſt multū odioſa. ideo reſtrīgenda qͣꝫtum fieri pōt. ſꝫ hic fuit facta clerico rōe eccl̓ie. Ex qͦ noͣ ꝙ idē p̓uilegiū alit̓ īterp̄tat̉ fauore vniꝰ qͣꝫ al teriꝰ. Sꝫ ꝯtra p̄dcā ⁊ ꝯtra tex. op. vr̄ eīꝫ ꝙ illd̓ p̓uilegiū fuit fruſtratoriū. nā ſi parrochie iſte fu erūt abbatis. vt dr̄ hic ī tex. decīe ꝑtinebāt ad eū iure cōi. vt ī. c. cum cōtingat. jͣ. eo. ⁊ ī. c. ex tranſ miſſa. sͣ. de p̄ſcrip. ⁊ fruſtra p̄cibus īploratur qd̓ de iure cōi cōceditur. vt ī. l. i. C. de theſau. lib. x. noͣ. ī. c. i. de reſcrip. So. dic̄ Io. an. ꝙ forte ab bas hēbat ſolū ius prōnatus in iſtis ꝑrochijs ⁊ ſic decime nō ſpectabāt ad eū. Scd̓o pōt ītelli gi ſi ꝑrochie ꝑtinebāt ad eum ꝙ fuerat p̄ſcriptū ꝯtra eum. Uel tercio vbi dr̄ ꝑrochiaꝝ forte dice bat̉ ꝑrochianoꝝ. vt qꝛ īpetrauit decimas terra rū ſuoꝝ ꝑrochianoꝝ. nā de iure cōi debebantur eccleſie. vbi p̄dia erāt ſita. Uel quarto īpetrauit vt ꝑciperꝫ decimā cū ītegralitate .ſ. n̄ ſoluta qͣrta ep̄o que ſibi debet̉ de iure cōi. vt ī. c. cōquerēte d̓ offi. ordi. ⁊ ſic quattuor modis pōt ītelligi iſte tex. ⁊ euitari ꝯtrariū. ſꝫ do. Pe. reſtrīgēdo hāc lr̄aꝫ dicit deciſionē ꝓcedere. qn̄ conceſſio fuit facta ei cui al̓s de iure cōi decime debebāt̉. ſꝫ ꝑ p̄ſcriptōem vel p̓uilegiū eas ꝑdiderat. nam tunc qꝛ res redit ad naͣm ſuam fit larga interpretatō ⁊ ſic vult ꝙ ſi iſta ꝯceſſio fieret ei cui al̓s de iure cōi decime nō deberētur nō venirēt decīe noua liū. ſꝫ hec eſt nimia reſtrictio ⁊ ſolū ꝓcederet ẜꝫ lec. ſcd̓aꝫ. ſed ẜm alias tres lec. hec reſtrictio nō ꝓcedit. nec tex. vr̄ hāc reſtrictōem pati qm̄ papa nō fundat ſe ſuꝑ illa rōe. ſed quia exquo fuit iſti cōceſſum qd̓ maius eſt ⁊cͣ. vnde tene hunc tex. īdiſtincte. vbicūqꝫ cōceſſio fuit facta ꝑſone eccle ſiaſtice nōie eccleſie ⁊ ſic ſūmaui. ⁊ vr̄ ꝓ hoc tex. iudicio meo in. c. ad audiētiā. sͣ. eo. vbi ciſterſiē ſibꝰ ſimpl̓r fuerat cōceſſum p̓uilegiū laboꝝ ſuo rū. ⁊ ꝯprehenduntur etiam decime noualiū. Itē nō apparet rō diuerſitatis inter decimas pn̄tes ⁊ noualiū. vn̄ ex ꝓprio ſignificato verboꝝ com prehēdūtur oēs decime. facit. c. quia circa. jͣ. de priuile. Abbas. Aſtor aliSoelucro dec Negociator mā ſoluit deductis expenſis qͣs facit de pecunia decimata. expēſe v̓o que fiunt ꝓ ha bēdis fructibꝰ nō deducūtur ⁊ de fructibꝰ ſolui tur decima n̄ deductis expēſis factis ꝓ re r̄ſtau rāda. due ſunt ꝑtes. pͦ cōſultatio. ſcd̓o rn̄ſio ibi ad qd̓. ⁊ hec ſubdiuiditur. qꝛ pͦ tractat de expen ſis negotiatōis. ſcd̓o de expenſis que fiūt ꝓ fru ctibus habēdis. tertio de his que fiunt ꝓ re re ſtauranda. ſcd̓a ibi expenſis. tertia ibi nec. Noͣ pͦ ꝙ non ſolū de fructu ꝗ germinat dꝫ ſolui decīa nō deductis expēſis. ſꝫ ēt de fructu ꝗ non germinat ꝗ ꝓprie appellatur redditꝰ. nam mo lendinū ꝓprie nō ꝓducit fructꝰ ſed quoſdā red ditus. ⁊ nihilominus decima debetur de ꝓuēti bus nō deductis ſūptibꝰ factis ꝓ his redditibꝰ habendis. ¶ Sęcūdo noͣ ꝙ lꝫ ſit res empta cā mercimonij. tn̄ ſi an̄qͣꝫ vēdatur fructus ſeu red ditus aliquis ꝑcipitur dꝫ ſolui decima expenſa pͥus facta. aut pro re hn̄da. aut ꝓ fructibus non deducta. rō qꝛ onus decimaꝝ ē ānexum ipſi rei adeo ꝙ trāſit ī quēlibet poſſeſſorē. ¶ Noͣ ter tio ꝙ negociatio pōt cōſiſtere ēt circa bona īmo bilia. an aūt ſit licita hec negociatio cū .ſ. emitur res ītegra vt ītegra vēdat̉ ꝓ maiori p̄cio. vide bonū tex. ī. c. eijciēs. lxxxviij. di. ¶ Nō ibi cum ip̄e vēdūt̉. ꝙ d̓ decīa ex negociatōe dꝫ ſolui cū vēdit̉ merces ⁊ hͦ ſecuriꝰ ẜm Inno. tn̄ obſeruat̉ ẜm eum ꝙ ī fine anni fit ſolutio ꝓpt̓ exiguitatē reꝝ. ar. in. l. plane. ff. fami. herciſ. ⁊ ī. c. reuertimi ni. xvi. q. i. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. cū ſint homines. sͣ. eo. Itē noͣ. ꝙ fructꝰ agri nō pn̄t alienari ſine one re decimaꝝ. ¶ Sed quero quid ſi vendit̉ ipſe ager ex quo multis tꝑibus r̄troactis decima n̄ fuit ſoluta. nūquid emptor poſſit cōueniri ꝓ de cimis p̄teritis. ⁊ eſt pulcra. q. ⁊ quotidiana. Ho ſti. ⁊ Io. an. tenēt hic ꝙ ſic quaſi ipſa res ſit obli gata ꝓ onere decimaꝝ. ideo trāſit ad quēcunqꝫ poſſeſſorem cū illa obligatōe. pro hoc. l. impera tores. ff. de publica. vbi vr̄ caſus in ſimili. q. nam poſſeſſor tenetur pro tributis preteritis. quia poſſeſſio eſt obligata principaliter ⁊ non ꝑſona ergo idē in decīa que ē tributū dei ut in. c. tua. sͣ. eo. allegant ⁊ alia iura in ar. iſte tn̄ tex. aꝑte hoc n̄ ꝓbat qꝛ loquitur de fructibꝰ ⁊ n̄ d̓ ipſa re. tn̄ pͥ mū dictū ē cōius. ⁊ ꝓbat̉ in. d. l. īꝑatoreſ. iuncto d. c. tua. idem tenuit Io. an. in. d. c. cuꝫ hoīes. sͣ. eo. vbi plus dixit ꝙ eſt in optione rectoris eccl̓ie vtrū uelit agere ꝯtra nouū poſſeſſorē vl̓ contra antiqun̄ ꝗ ꝑcepit fructꝰ. ⁊ idem videt̉ uelle Fe. cōſi. lxxiiij. ⁊ vide ꝑ archi. xvi. q. i. c. ſiꝗs laicus. Scd̓o querit̉ qꝛ ī tex. hic dicit̉ ꝙ ſi d̓ pecūia decīata merces eſt ēpta ꝙ in uenditione debet pͥ us detrahi expēſa ⁊ d̓ reſiduo tāqͣꝫ d̓ lucro deci ma ē ſoluēda. q̄rit̉ ꝗd ſi pecūia nō fuit decimata. So. dicūt doc. ꝙ eo caſu d̓ toto p̄cio ſoluēda ē decima. ⁊ dic pecuniā nō fuiſſe decimatā qn̄ fuit ī cā decīationis. pone ꝙ aduocatꝰ d̓ prīmonio lu cratus ē x. ex quibꝰ emit unā domū. ſꝫ eam poſt modū uēdidit d̓bet̉ decīa d̓ toto p̄cio exqͦ. pecu nia ex qͣ fuit ēpta n̄ fuit d̓cīata. ſi aūt ſoluiſſꝫ deci mā ⁊ d̓ nouē emiſſꝫ domū quā poſtea uēdid̓rat ꝓ xx. ſoluet decīam de lucro tm̄ puta de xi. ſi au tē ꝗſ retīet ſibi rē quā emit d̓ pecūia d̓cīata eccle ſia habet d̓cimā ꝑtē illius domꝰ. qꝛ ꝓ d̓cima ꝑte fuit ēpta d̓ pecūia eccleſie ẜꝫ Inn. ⁊ alios qd̓ bn̄ noͣ. nā ex hoc clare infert̉ ꝙ decīa n̄ ſolū ē debita eccleſie. ſꝫ ē ī dn̄io ipſius eccleſie. ⁊ noͣ bn̄ ꝙ n̄ ſo lū res efficit̉ eccl̓ie qn̄ emit̉ tota ex pecūia eccl̓ie ut in. c. i. d̓ pecul̓. cle. ſꝫ et qn̄ emit̉ ꝓ ꝑte ex pecu nia eccl̓ie. nā ꝓ ea ꝑte ꝓ qua pecūia erat eccleſie res efficit̉ eccl̓ie. ⁊ idē pōt dici ī pecunia militis vel minoris. ſunt eniꝫ ī hoc iſte ꝑſone pͥuilegiate vt in. l. ſi vt ꝓponis. C. d̓ rei vēdi. ⁊ ī. l. iij. C. arbi. tute. noͣ glo. in. c. īquirēdum. sͣ. d̓ pecul̓. cle. ⁊ ualꝫ hͦ ad id qd̓ quotidie accidit. naꝫ cl̓ici ſepe emunt īmobilia partī ex pecunia eccleſie. partī ex ꝓpri a pecūia. efficiunt̉ eniꝫ illa bona clerici et eccleſie ẜꝫ quātitatē pecūie expōite. ꝓ hoc. xij. q. iiij. c. i. vbi bo. tex. cū glo. ¶ In glo. ī v̓. deducēdas ī fi. hāc 2ªᵐ rōeꝫ ſequit̉ hoſti. pͥma enī multū ſibi n̄ placet. qꝛ ī ōnibꝰ oꝑat̉ dei miſericordia addit ip ſe. ⁊ aliā rōeꝫ .ſ. ne clerici videāt̉ īprobi exactoreſ ⁊ ne ditēt̉ cū graui iactura alioꝝ ar. in. l. nam naͣ. ff. de condi. inde. vel dic ꝙ rō naͣlis inter negocia tiones ⁊ reliquos fructuſ pōt eſſe iſta. nā ī nego ciatione ſolū eſt ſoluēda d̓cīa de lucro. ut ī. c. ex trāſmiſſa. sͣ. eo. ⁊ ꝓprie ⁊ naͣliter n̄ dicit̉ lucrū ni ſi qd̓ ſuꝑeſt deductis expēſis. nā ſi emo rē ꝓ. x. ⁊ vēdidi ꝓ. xx. nemo diceret me lucrari. xx. ſꝫ. ſo lū. x. ideo oēs expēſe facte ex pecunia decimata prius debēt deduci ⁊ de reſiduo tanqͣꝫ de uero lucro decīa eſt ſoluēda. ſꝫ fructꝰ ſeu redditꝰ qui ꝓuēiunt ex aliqͣ re naͣliter oēs dicūt̉ fructꝰ ſeu r̄dditus rei ēt nō deductis expēſis. nā fructꝰ nō ꝓueniūt ex pecunia expoſita. ſꝫ ex ipſa re vnde vulgariter dicit̉ tantus eſt fructus huiꝰ rei. nec hr̄ rō ad expēſas. Itē ſi dn̄s terre tradit alteri fundū ꝓ certa portiōe fructuū nō pōt colonꝰ di cere ꝙ vult pͥus d̓ducere expenſas qꝛ ꝓ eis ha ret reliquos fructus. ita ⁊ fortius dicēdū ē iu de cima que d̓betur deo. nā deus eſt vl̓is dn̄s terre ut in. c. tua. sͣ. eo. ⁊ reſeruauit ſibi decīaꝫ in reco gnitione vl̓is dn̄ij. iō pari rōne ⁊ fortiori dꝫ ſolui nō deductis expenſis qꝛ ꝓ eis remanent penes dn̄m relique nouē ꝑtes. ⁊ de hoc aliqd̓ dicā cuꝫ glo. in v̓. credimꝰ. vbi rn̄debit̉ ꝙ appll̓onē fruc tuū ſolū venit qd̓ ſuꝑeſt deductis expenſis. In glo. in v̓. quaſi de lucro. ibi alij dicunt ⁊ meli us. Cōcludit gͦ gl. ꝙ filius īdiſtincte n̄ tenet̉ ſol uere d̓cimā d̓ hr̄ditate pr̄na. ſꝫ in exͣneo herede ⁊ legatario ſeu donatario ponit opi. videt̉ tam̄ inhere̓ ut ēt iſti nō teneātur d̓ bonis īmobilibuſ ⁊ adducit tres rōes de quibꝰ ī ea. ⁊ hāc opi. gl. tenuer̄t Ala. Uin. ⁊ Io. ⁊ vide gl. plēiorē. xvi. q. i. c. decīe. hoſti. dicit ꝙ hec opi. eſt equior. ⁊ beni gnior. ſꝫ ꝯtraria eſt iuſtior qꝛ de omni lucro de bet ꝗs ſoluere decimā. ut ī. c. trāſmiſſa. ⁊ ī. c. nō ē. sͣ. e. ⁊ nitit̉ ℟ender̄ ad rōes gl. ſꝫ opi. gl. ſeruat̉ hodie de cōſuetudīe. ⁊ eā vr̄ ſequi Inno. ī. d. c. n̄ eſt. ꝗnīmo Inno. refert ibi opi. quorūdā dicēti uꝫ ꝙ de his que nō ꝑueniunt ex humo terre. uel ex manu uel induſtria hoīs non debet̉ decīa. ⁊ forte ẜm euꝫ iſti n̄ male dicunt. lꝫ hoſti. nō placet ꝑ iura ſuꝑius allegata. Sed ī hoc nō ē facile p̄ cipitare ſnīaꝫ ſꝫ dico ſtāduꝫ eſſe ꝯſuetudini que ē optīa legū īterp̄ſ. c. cū dilectꝰ. d̓ ꝯſue. ⁊ ī fi. glo. idē ꝯcludit. gl. ī. d. c. decīe. an aūt hodie excuſet cōſuetudo nō ſoluētes decīas ꝑſonales. dicā. jͣ. e. c. in aliꝗbus ¶ In gl. ī v̓. credimꝰ. ibi ſpēale ē ī decīs. ſꝫ ꝯͣ glo. vr̄ tex. sͣ. eo. ī. c. tua. vbi dr̄ idem eſſe ī dn̄io alicuiꝰ p̄dij. ut ſi tradit fundū colono ꝓ aliqua ꝑte fructuū d̓betur quota ꝯuēta nō de ductis ſūptibꝰ. ⁊ ſic nō ītelligit̉ ſpēale ī decīa In no. aliter rn̄dit ad. l. fructus. ⁊ alia iura q̄ dicunt fructū eſſe qd̓ ſuꝑeſt expēſis deductis. dicit eniꝫ ꝙ illa eſt īterp̄tatio ciuilis ⁊ nō naͣlis. qꝛ naͣliter ꝗcꝗd ꝑcipit̉ ex re ē ī fructu ſeu r̄dditu. ⁊ ſic naͣli ter debemꝰ capere hoc v̓. in ſolutiōe decīe. ⁊ ſic vulgariter appellat̉ fructꝰ ꝗcꝗd ex re ꝑcipit̉ nō deductis expenſis. qd̓ eſt verbuꝫ mēti ꝯmēdan dum. Hoſti. ponit aliud v̓bū noͣbile dicēs ꝙ vbi v̓bū fructus refert̉ ad aliquotā ꝑtē n̄ d̓ducūtur expēſe na d̓cīa r̄ddit̉ h̓ d̓o. ⁊ nouē ꝑtes remanēt apud dn̄m. ⁊ ita loquit̉ hic tex. ⁊ ī. d. c. tua. ſꝫ vbi ꝗs obligat̉ reſtituer̄ oēs fructꝰ. tunc hn̄t locum ꝯͣrie leges ut priꝰ d̓ducat̉ expēſe neꝗs locuplet̉ cū iactura alteriꝰ qui fecit expēſas ar. ī. l. nā natu ra. ff. de ꝯdi. inde ⁊ noͣ hͦ v̓. bn̄. bar. latiꝰ diſtinguit in. l. fructus. all̓. in glo. dicit .n. ꝙ qn̄qꝫ hoc v̓buꝫ ꝓfert̉ a lege. ⁊ tūc ītelligit̉ deductis ſūptibꝰ. ut ī dicta. l. fructꝰ. cū ſimilibus. fallit in decīa ut hic. qn̄qꝫ hoc v̓buꝫ ꝓfertur ab homīe. ⁊ tūc ſi refer tur ad fructus iā ſtātes. ⁊ tūc nō ītelligit̉ deduc tis expenſis. ut ī. l. ſi pendentes fructꝰ. ff. de vſu fruc. aut referūtur ad fructꝰ colligendos īfutu rum. ⁊ tunc intelligitur deductis expenſis. ut in l. fundi trebatiani. ff. de vſufruc. le. vbi dicitur ꝙ ſi teſtator legauit prouentum alicuius fundi ali cui quoad uiueret non tenetur heres reficere ſeu colere funduꝫ. et predicta procederent ẜm eum quādo verbum fructus refertur ad ōnes De reꝝ ꝑmū. fructus indeterminate. ſed ſi refert̉ determina te. puta ad. x. corbes grani. tūc ītelligit̉ n̄ deduc tis expēſis. ut. l. vēditor. ff. de ꝯͣhen. emp. Ex pre dictis noͣ. pº ꝙ ſpēale ē ī decīa ẜꝫ. Bar. qd̓ tn̄ eſt falſū. ut. sͣ. dixi. Itē in maͣ decimaꝝ v̓buꝫ fuit ꝓ latū ab ipſo deo ⁊ eꝗperat̉ v̓bo ꝓlato a dn̄o ꝑti culari. ut in. d. c. tua. ideo dicit ut. sͣ. dixi qd̓ n̄ eſt ſpēale qꝛ v̓. fructꝰ h̓ n̄ r̄fert̉ ad oēs fructꝰ. ſꝫ ad d̓ cīam tm̄ vn̄ ſiue a lege ſiue ab hoīe ꝓferat̉ hͦ v̓bū cuꝫ hac d̓terīatōe nūqͣꝫ ītelligit̉ d̓ductꝭ expēẜ. It ex dicto Inn. sͣ. r̄citato pōt colligi unū noͣ. ꝙ ſi ī ter ꝯͣhētes fit m̄tio d̓ fructibꝰ dꝫ ītelligi n̄ d̓duc tis expēſis. qꝛ ꝯͣhētes maxīe ruſtici capiūt v̓ba naͣliter ⁊ ẜꝫ ꝙ vulgariter ꝓferūtur. ut in. l. libroꝝ §. ꝙ tn̄ caſſius. ff. de leg. iij. cū ſil̓ibꝰ. īſpiciēda eēt tn̄ mēs ꝯͣhētiū q̄ ex multiſ circūſtātijs pōt elici. nā ī conuētionibus ſpectatur magis mens qͣꝫ v̓ba ipſorum ꝯͣhentiū. ut dicit tex. ī. l. in conuentio nibus. ff. de v̓bo. ſig. Abb. Um contingat Qui p̄ſcribit decīas ī aliena parrochia ſi ibi īſurgūt noualia ip̄oꝝ d̓cīas nō hēbit. pꝰ qō 2º rn̄ſio. ibi vn̄. ¶ Primo noͣ. ex iſto tex. iuucta gl. prima ꝙ id dr̄ ꝑtinere ad aliquē ab ātiquo qd̓ ꝑtinet ad eū ex p̄ſcriptiōe. ⁊ idē noͣ. in. c. ꝓxi. qd̓ valet ad ſtatuta diſponētia ſuꝑ iuribꝰ ꝑtinētibꝰ ad aliquē ab antiquo. Et noͣ. ēt d̓ v̓. ꝑtinere. ꝯpre hēdit enī ſe qd̓ ꝑtinet ex p̄ſcriptōe. ⁊ valet ad v̓ba libelli cū ꝗs dic̄ rē petitā ad ſe ꝑtiner̄. ſatiſ enī eſt ꝓbare dominiū ex p̄ſcriptione ꝯpetēs. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. cū eccl̓a. de cau. poſ. ⁊ ꝓpri. ⁊ qd̓ noͣ. Bar. l. ad probationē. C. locati. ubi dicit quē ꝑbare dn̄iū ſi ꝓbat ſe ꝑcepiſſe fructꝰ tāto tꝑe ꝙ ſufficit ad p̄ſcriptionē. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ una eccle ſia pōt p̄ſcribere decīas ꝑtinētes ad aliā eccleſiā lꝫ ergo laici decīas p̄ſcribere nō poſſint. qꝛ illas nequeūt poſſidere. ut ī. c. cāꝫ. sͣ d̓ p̄ſcrip. cl̓ici tn̄ noīe eccleſiarū p̄ſcribūt. tuꝫ qꝛ ſunt capaces poſ ſeſſionis. tū qꝛ hec p̄ſcriptio nō eſt cotra ius diui num. qꝛ nō refert q̄ eccl̓a hēat. ut in. c. cū apl̓ica d̓ his que fi. a p̄l. ¶ Tertio no. ꝙ una eccl̓a pōt p̄ ſcriber̄ certa iura parrochialia infra limites alte rius eccl̓ie ⁊ vr̄ reprobare hec lr̄a ꝙ etiā p̄ſcribi pn̄t coherētia limitibus. nā ſi p̄ſcripſerat decīas totiꝰ parrochie. ergo ⁊ decīas coherētes limiti bus. ⁊ ꝑ hoc poſſet impugnari uel verius limita rigl. in. c. cū ſunt homines. sͣ eo. q̄ dixit ꝙ decīe adherēteſ limitibꝰ n̄ pn̄t p̄ſcribi. ne ꝑcōſeq̄ntiā ī ſurgat limitū ꝯfuſio. nā ſoluēdo pōt intell̓i quā do ſoluꝫ p̄ſcriberēt̉ decīe adherenteſ limiti ſecꝰ ſi pariter p̄ſcribūtur oēs decīe parrochie. qꝛ tūc nō ita īſurgit ꝯfuſio limitis qd̓ ē noͣdum. alias o porteret dici glo. illā nō recte loqui. ¶ Ultimo noͣ. ꝙ p̄ſcriptio certorū iuriū de pn̄ti nō extēdit̉ ad futura oīo ꝯſil̓ia iuribꝰ pn̄tibꝰ p̄ſcriptis. naꝫ decime noualiū ſūt eiuſdē iuris cuiꝰ ſūt antiq̄. ⁊ tn̄ ad p̄ſcriptionē antiquoꝝ nō ſequit̉ p̄ſcriptio futuraꝝ. ⁊ pōt eſſe d̓ciſiōis rō. nā cuꝫ verba con tractus referātur ad tp̄s ipſius ꝯtractꝰ n̄ ad fu turū ut eſt tex. noͣ. l. ruttila polla. ff. de ꝯtrahen. ēp. multo fortiꝰ p̄ſcriptio n̄ dꝫ extēdi ad iura fu tura. nā ī cōtractibus fit plena īterpretatio. ut in c. cū dilecti. d̓ dona. ⁊ in p̄ſcriptione dꝫ fieri ſtric ta cū. ueniat ad detractiōem iuris alterius. ergo ſi nō fit extēſio ī cōtractibꝰ fortius nec ī preſcrip tione. ⁊ hāc rōnē ſentit tacite Inno. in. c. tua. el pͥ mosͣ. eo. ⁊ de hoc aliquid in. c. ſe. ¶ In glo. i. noͣ ſemꝑ iſtā glo. ad ꝓbanduꝫ dn̄iū alicuius rei p̄ſcriptionē ⁊ facit ad libellādū. ut ē ī noͣbili pͥ. In glo. ij. ī fi. noͣ glo. ad quam fit quotidie re miſſio. cū querit̉ ad quē de iure cōi ꝑtinet decīa rū ꝑceptio. ⁊ ē iſte articulus p̓ncipalis ī hac maͣ. ⁊ cōcluſio hiuꝰ glo. ē ꝙ decīe integre pertineant ad eccleſiā ꝑrochialē baptiſmalē nō aūt ad ep̄ꝫ niſi in caſibus in glo. exceptꝭ. ⁊ dicit̉ eccl̓a baptiſ malis eccl̓ia matrix q̄ al̓s dicit̉ plebs. ubi bapti zātur oēs infra plebanatū ueniētes ad fideꝫ. et hāc opi. glo. tenet Inno. ī. c. ad apl̓ice sͣ eo. Idē ſentit hic Hoſti. Io. an. rēiſſit ad gl. ī. c. ſtatuimꝰ ⁊. c. quicūqꝫ. xvi. q. i. ubi plene. ſed poſtmodum uidens remiſſiones nō ſufficere hāc maͣꝫ latius reaſſūpſit ī addi. ſpe. eo. ti. in iij. colū. ⁊ ut clare habeas hāc maͣm excludamꝰ pͥns caſus indubi tabileſ. nā aūt q̄ritur de decīa ꝑſonali aut p̄diali. ꝑſonalis aūt ſpectat ad eccleſiā ꝑrochialem. ubi quis audit diuina ⁊ ꝑcipit eccleſiaſtica ſacramē ta. ut in. c. ad apl̓ice sͣ. eo. ⁊. c. fi. sͣ. d̓ parro. ⁊ xvi. q. i. c. queſti. iūcta gl. ⁊ ī hoc oēs ꝯueniūt. Rema net tn̄ unū dubiū. nam qn̄qꝫ ꝗs percepit cete̓a ſa cramēta ī parrochia ſua. ſed ſacramētuꝫ baptiſ mi ꝑcepit ī eccl̓ia matrice. ⁊ ſic nō pōt dici ꝙ oīa ſacramēta recepit ī eccleſia parrochiali. vn̄ vid̓t̉ quibuſdā. ut noͣ. Io. an. in addi. predicta ꝙ cum baptiſmus ſit ianua omniū ſacramētorū in. c. fi. de preſby. nō bapti. ⁊ ſit nobilius alijs ſacramē tis. vr̄ ꝙ ratione huius ſacramenti dꝫ eccleſia ba ptiſmalis habere partē decimarum ꝑſonaliū qd̓ uidet̉ rōi ſatꝭ cōſonū. facit qd̓ noͣ Inn. ī. c. d̓ his d̓ ſepul. ⁊ tex cum ibi noͣ. in. c. ij. e. ti. li. vi. ⁊ quod noͣ. in. c. nouum genus sͣ eo. in hoc tamen eſt ſtā dum conſuetudini. ¶ Secundo caſu principa li cū querit̉ de decimaprediali dic ꝙ aūt decima ē in fra parrochiam ep̄i. nam in aliquibus locis habet certaꝫ parrochiaꝫ diſtinctā. ⁊ tunc hec de cima pertinet ad eū. ut. jͣ. eo. c. dudum ẜm intel lectū huiꝰ glo. Aut hec decima nō eſt. jͣ. alicuiꝰ parrochiā. utputa quia predia ſunt multū diſtā tia ⁊ non incluſa infraparrochiā alicuius. ⁊ tūc decime etiaꝫ pertinēt ad epiſcopum in. c. qn̄. sͣ. e. idē dico vbi parrochie non eſſent diſtincte. nam tunc ep̄s debet ꝑcipere oēs decimas ſicut olim faciebat ante diſtinctionem parrochiarū non tn̄ debet eam ſibi retinere ſed diſpenſare inter cleri cos ẜm eorum merita. ut eſt tex. noͣ. xvi. q. vij. c. i. aut decima eſt infra parrochiaꝫ eccleſie baptiſ malis ⁊ tūc de iure ad eaꝫ pertinet. xvi. q. i. ſta tuimus. tamen quarta decimarum pertinet ad ep̄m. licet glo. aliud ſenſerit hic ⁊ minus bn̄. naꝫ tex. ē apertꝰ ī. c. cōquerēte de offi. or. ubi īter certa iura epiſcopalia nūerat quartā decīarum ⁊ ſc̄it qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. i. sͣ. e. hec tn̄ quarta poteſt preſcribi vt in. c. de quarta. sͣ. de preſcrip. aut de cīa ē. jͣ. parrochiā capelle que ē ī plebanatū ⁊ in hoc ēt dubiū remanet. vtꝝ decīa ꝑtineat ad ca pellā an ad plebē. ⁊ in hoc exclude quattuor ca ſus. Primꝰ qn̄ cōſuetudo ſuꝑ hoc diſponit. eſt enī optima legū interpres. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. Secūdꝰ caſus qn̄ ep̄s cū cōſenſu capl̓i cōſtituit parrochiā capelle ⁊ ſpecifice ſibi d̓putauit deci mas illius parrochie ad hͦ. c. ad audientiā. jͣ. de eccle. edi. 3ꝰ caſus qn̄ ꝯſtat plebē nō eſſe antiꝗo rem capella. nā illo caſu expreſſe capella hꝫ īte gra iura parrochie ſue. ī his tribꝰ caſibꝰ acquie ſcit per oīa Io. an. in addi. ſpe. predicta. Sꝫ re manet qͣrtus caſuſ valde dubitabil̓ qn̄ .ſ. n̄ appa ret de cōſenſu nec apparet que eccleſia ſit antiꝗ or et r̄perit̉ capellā hr̄e parrochiā diſtinctā ab eccleſia baptiſmali. ⁊ ī hoc tenet ibi firmit̓ Io. an. decimaꝫ ipſoꝝ p̄diorū ſitorū. jͣ. parochiā ca pelle ꝑtine̓ ad eccleſiā plebis. motiuū ſuū prin cipale elicit̉ ex. c. eccleſie ⁊. c. quicūqꝫ. xvi. q. i. vbi dr̄ ꝙ eccleſia nō dꝫ de nouo fundari cū pre iudicio antiquaꝝ eccleſiaꝝ. ⁊ ſpecial̓r ſit ibi mē tio d̓ d̓cīs. vn̄ cū cōit̓ eccleſia plebis ſit antiꝗor ⁊ territoriū parrochie huiꝰ capelle eēt antiꝗtꝰ de parrochia plebis. nō hꝫ hec eccleſia antiqua prinari decīs p̄dialibꝰ ꝓpt̓ cōſtructionē capelle ſatis eſt .n. ſi hꝫ oblationes ⁊ decīas ꝑſonales q̄ debent̉ intuitu diuinoꝝ. ſꝫ Io. cal. tenuit hic oppoſitū ꝯcludēs ꝙ exquo capella habꝫ parro chiā diſtīctā. dꝫ hr̄e decīas p̄diales ꝓueniētes jͣ. parrochiā ſuā. nā decīe ſunt d̓ iure parrochia li vt ī. c. fi. de parrochijs. gͦ exquo reꝑit̉ habere parrochiā dꝫ hr̄e ⁊ d̓cīas. hanc opi. tenet Ar chi. xiij. q. i. ī ſūma. tenet Pauluſ zēze. ⁊ La. in cle. i. e. ti. ſequuntur moderniores cōit̓ hic. ⁊ hanc opi. ego ſequor qꝛ iura dicūt cōit̓ d̓cīas ꝑ tine̓ ad eccleſiā parrochialē. ꝓ hoc iſte tex. cū c. ſequenti. ⁊. c. ad decīas. de r̄ſti. ſpol̓. li. vi. ⁊. d. c. ad audientiā. fatēdū ē tn̄ ꝙ ſine iuſta ⁊ neceſ ſaria cā nō pōt ep̄ſ capelle d̓putare certā parro chiā cū p̄iudicio eccleſie antiq̄. ⁊ ſic debēt ītelli gi iura q̄ allegat Io. an. ſꝫ exqͦ reꝑitur de p̄ſen ti capellā hr̄e parrochiā diſtinctā. preſumēdū ē ꝙ ex iuſta ⁊ neceſſaria cā parrochia ſibi fuerit d̓putata. nec ob. iura q̄ dicunt decimā ꝑtine̓ ad baptiſmalem eccleſiā. nā dꝫ ītelligi d̓ decīa q̄ ꝓ uenit. jͣ. parrochiā ip̄iꝰ eccleſie baptiſmal̓. vel in telligūtur ẜm ſtatū antiquū an̄quā capelle ibi edificarētur. vl̓ qn̄ capelle nō hn̄t parrochiā di ſtinctā. in predictis oībus ſalua ſit ꝯſuetudo. ⁊ hec noͣ. ¶ In glo. ī v̓. noualiū. noͣ hanc glo. que clarius ponit h̓ intellectū ad. c. ex parte. sͣ. eodē qͣꝫ ibi fecit. ⁊ hanc gloſā ſequunt̉ cōit̓ doc. hic. nā vt dicit Inno. sͣ. eo. tua. el pͥº. p̄ſcriptio adeo ē ſtricti iuris. vt lꝫ quis p̄ſcripſerit decīas oīuꝫ p̄dioꝝ alicꝰ parrochie vno excepto ad illud p̄ ſcriptio n̄ extēdit̉. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. jͣ. c. ꝓx. nā p̄ſcrip tio nō procedit ſine poſſeſſione. vt in regl̓a ſine poſſeſſione de re. iuris. ī vi. gͦ non pōt dici ꝙ de cime noualiuꝫ ſint preſcripte exquo nihil r̄cep tū ē noīe decime ex illis terris an̄qͣꝫ reducerēt̉ ad culturā. ⁊ in fi. glo. hr̄ hodie iſte tex. ī. c. i. de preſcriptio. li. vi. ¶ In gl. fi. in fi. dicit Io. an. ꝙ certo caſu pōt preſcriptio allegari. finge eniꝫ ꝙ ab illis terris īcultꝭ hec eccleſia que preſcrip ſit decīas antiquas aliquid ꝑcipit noīe decime nā ex hoc efficiūt̉ decimales illiꝰ eccleſie. ⁊ ſi r̄ ducuntur ad culturā poteſt hec eccleſia petere decimā. ar. jͣ. eo. c. ſequenti. Im in tua um iructu Decīa oī uꝫ p̄dij debet̉ ei ꝗ decīas ibi p̄ſcripſit ſed ad illud p̄diū preſcriptio n̄ extēdit̉. cōisdi uiſio. ſcd̓a ibi reſpōdemꝰ. ¶ Noͣ pͥº. iuncta glo. ij. ꝙ monaſteria pn̄t preſcribere decimas infra parrochiam alterius eccleſie. ⁊ intellige cū titu lo vel per tantū tēpus de cuius initio non eſſet memoria. vt in. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ⁊ facit. c. jͣ. ꝓ xi. ¶ 2º. noͣ ꝙ percipiens decimas ex certo pre dio per tēpus qd̓ ſufficit ad preſcriptionem. vt ibi preſcribere ius decimandi in gnͣe r̄ſpectu .ſ. cuiuſqꝫ fructus inde ꝑcipiendi. lꝫ ꝑ tp̄s p̄ſcrip tionis ꝑcepti ibi decimam de fructibꝰ certis dū taxat vt notant̉ ꝓbat̉ hic. Ex quo ſingulariter infert̉ ꝙ exercens vnū actū iuriſdictionalē ī ꝑ ſonā alicuius aīo querēdi iuriſdictionē vniuer ſalit̓ vr̄ q̄rere poſſeſſionē vniuerſalē iuriſdicti onis. qd̓ vr̄ ꝯͣ noͣ. ꝑ Bar. ī. l. i. §. ſi ꝗs. ff. de iti. ac tūqꝫ pͥ. ſed primū dc̄m ſētit Inno. in. c. dilectꝰ. d̓ capel. mo. vbi hoc latius ꝓſequit̉. ¶ 3º. noͣ ex fi. lr̄e ꝙ p̄ſcribens decīaſ oīuꝫ p̄dioꝝ parrochie excepto vno p̄ſcriptō nō extēditur ad aliud p̄ diū. ⁊ hoc qꝛ tātū p̄ſcribit̉ quātū poſſidet̉. vt ī r̄gula ſine poſſeſſione. d̓ re. iuriſ li. vi. ⁊ bo. tex. ī. l. deniqꝫ cū. l. ſequē. ff. ex ꝗ. ca. ma. Sꝫ q̄ro d̓ ratione dubitandi ⁊ decidēdi in iſto tex. So. duplex intellectus elici pōt ex lr̄a. primꝰ ꝙ ꝑ xl. ānos frumētuꝫ tātū ſuit ſeminatū ī certo p̄dio cuius decīa fuit ſoluta nō eccleſie prediali. ſec monaſterio. demū fuit ibi ſemīatū miliū vl̓ ald̓ bladū dubitabat̉ cui deberet̉ decīa. nā ꝯͣ mona ſteriū faciebat. qꝛ nūqͣꝫ ꝑcepit niſi decimā frum̄ ti. ⁊ preſcriptio n̄ dꝫ extēdi de ſpecie ad ſpecieꝫ ſic videbat̉ ꝙ decīa milij debebat̉ eccleſie p̄di ali ad quā decīa ꝑtinet de iure cōi. ſꝫ ī ꝯͣtiū ſu it deciſū. rō qꝛ ꝑcipiēdo decimā tāto tꝑe ex cer to predio monaſteriū p̄ſcripſit ius decimandi. nō .n. debet haberi reſpectus ad frumētum. ſed ad decimā in genere q̄ fuit ꝑcepta ibidē ab āti quo. ⁊ hāc lec. ſenſit hic Io. an. ⁊ eſt in ſe veriſſi ma ⁊ ſcd̓ꝫ hūc ītellectū colligitur h̓ qd̓. sͣ. dixi ꝯͣ Bar. vr̄ .n. ꝙ ſi in aliqͦ loco ꝗͥs exercuit actꝰ iu riſdictōales occurrētes .ſ. aīo vtendi iuriſdictō ne vniuerſali ꝙ pꝰ p̄ſcriptōeꝫ ꝯpletā potit iuriſ dictōe vti in alijs caſibus occurrētibꝰ. finge .n. ꝙ homicidiū n̄ ſuit ibi ꝯmiſſū ꝑ xl. ānos. ſꝫ alia ſcelera q̄ iſte tāqͣꝫ ſuperior puniuit. ſi pꝰ p̄ſcrip tionē cōtīgat homicidiū. dico ar. huiꝰ lr̄e ꝙ illd̓ poterit iſte punire ꝗ p̄fato mō p̄ſcripſit ibi iuriſ dictionē. Scd̓a lec. q̄ magis vr̄ cōuenire lr̄e eſt ꝙ ꝑ. xl. ānos ex predio illo fuerūt collecti varij fructus ⁊ de certis fuit ſoluta decima monaſte rio. de ꝗbuſdā vero nulli fuit ſoluta. nūc ageba tur ad ſolutōeꝫ ⁊ dubitabat̉ cui deberet̉ ꝓ mo naſterio faciebat. qꝛ p̄ceperat decimā d̓ certꝭ fru ctibus pro eccl̓ia ꝑrochiali faciebat. qꝛ p̄ſcriptō nō procedit ſine vſu. ſed monaſteriū nūqͣꝫ ꝑce perit decimā ex illis fructibus gͦ ius decīe remā ſit apud eccl̓iā ꝑrochialē ſꝫ conͣriū decidit̉ rōe p̄dicta. qꝛ exqͦ monaſteriū dūtaxat ꝑcepit ibi d̓ cimā certoꝝ fructuū p̄diū ē effectuꝫ decīale ipſi monaſterio reſpectu oīuꝫ fructuū. qꝛ vna ⁊ ea dē res nō debēt diuerſo iure cēſeri. ⁊ pro hͦ ītel lectu quē tacite ſēſerunt doc. facit tex. ibi ānua tiꝫ ꝑceptꝭ. ⁊ intellige hūc tex. quādo decima ali quoꝝ fructuū nulli fuit ſoluta vt. sͣ. dixi. nā ſi fu iſſet ſoluta eccl̓ie p̄diali tūc decīa d̓beret̉ ex illis fructibus eccl̓ie p̄diali ⁊ reliquoꝝ fructuum ipſi monaſterio ¶ Ex qͦ habes noͣre ꝙ vnū p̄diuꝫ pōt eē partī decīale vni eccl̓ie ⁊ partī alteri qd̓ placet Hoſti. ⁊ Io. an. lꝫ Inno. videat̉ diſcre pare. ſꝫ huic ob. lr̄a q̄ dicit ꝙ vna ⁊ eadē res ⁊cͣ. So. ex diuerſis rōnibus eadē res pōt diuerſo iure cēſeri. ſecus ex eadē rōe. Et ex hͦ intellectu īfert̉ ꝙ ſi aliꝗs p̄latus citra ep̄m exercuit actuꝫ iuriſdictionalē ī loco ep̄o exercēte reliqͦs actus iſta p̄ſcriptio certi actus nō dꝫ extēdi ad reliqͦs actꝰ exercitos ꝑ ep̄ꝫ. ¶ Ultīo pōt adduci iſte tex. in fi. ꝙ ſicut p̄ſcriptio nō extēdit̉ d̓ p̄dio ad p̄diū ita nec p̄ſcriptio actus iuriſdictionalis de ꝑſona ad ꝑſonā de qͦ ꝑ Inno. in. d. c. dilectus. In glo. fi. in fi. de hoc ꝑ glo. ī. c. cognouimꝰ. xij. q. ij. q̄ dicit ꝙ cāus illius. l. q̄ h̓ allegat̉ ē ſpālis ⁊ dic̄ ꝙ ibi ſolū dr̄ ꝙ ſeruus dotalis pōt hr̄e pecu liū ex re mariti ⁊ ex re vxoris. ⁊ ī re mariti acꝗ ret marito. ī re vxoris acꝗret ipſi vxori. ⁊ ſic idē peculiū diuerſo iurecēſet̉. ſꝫ dic ꝙ illud ꝯtingit diuerſa rōne. ⁊ ita poſſet cōtingere ī cāu noſtro ⁊ ita dixi ſuperius. AAdum occinas dome Laici eccl̓ias vl̓ nō pn̄t ēt ſi ſūt reges nec ex eoꝝ titulo p̄ſtat̉ cā p̄ſcribēdi. pͦ ponit̉ facti ⁊ ꝓceſſus nar ratio. 2º. ibi nos igit̉. ipſius diffinitio. pͥma ſub diuidit̉ ī tres. pͦ pōit actoris petitōeꝫ ⁊ audito ris dationē. 2º. reoꝝ defenſionē iudicis interlo cutōeꝫ ⁊ defēſionis fortificatōeꝫ 3º. ip̄ius deſen ſionis īpugnatōeꝫ. ſcd̓a ibi prior. tertia ibi cete rū ¶ pͦ noͣ ex iſto tex. ꝙ conͣ īpediētes debito res meos mihi ſoluere poſſū agere quēadmo dū ep̄s hic egit conͣ hoſpitalarios ꝗ īpediebant decimā ſolui ep̄o a ruſticis eoꝝ. ⁊ de hͦ latius di cā cū glo. fi. ¶ 2º noͣ ꝙ hoſpitalarij hieroſolomi tani pn̄t poſſidere decīas ⁊ eccl̓ias ⁊ eas p̄ſcri bere dūmō hēant titulū p̄ſcribēdi ex qͦ infert̉ ꝙ hoſpitalarij nō ſūt mere laici ſicut dicimꝰ de cō uerſis alicuius monaſterij. de qͦ dixi in. c. qͣꝫuis sͣ. e. ⁊ qd̓ noͣ. gl. ī. c. ex eo. de elec. li. vi. ¶ 3º. noͣ ꝙ eccl̓ie pn̄t p̄ſcribi iure ꝓpͥetatꝭ. dūmō hēat̉ titu lus p̄ſcribēdi ſꝫ ſine titulo nō pn̄t p̄ſcribi. vt ī re gula .i. de re. iur̄. li. vi. ⁊ vide qd̓ noͣ. glo. noͣ. in. c. cōtigit. d̓ do. ⁊ cōtu. ⁊ qd̓ ibi dixi. ¶ 4º. noͣ ꝙ lai ci ēt reges nō pn̄t aliꝗd donare de iure eccl̓iaſti co nec poſſūt poſſide̓ ius ſpūale. Ex qͦ īfert̉ ꝙ reges ſūt puri laici. ita nec ꝑ coronatōeꝫ ⁊ vncti onē nullū ordinē eccl̓iaſticū recipiūt. Itē noͣ ꝙ donatō iurꝭ ſpūalis fcā laico ī tm̄ ē nulla ꝙ nec ēt ſufficiētē titulū p̄ſcribēdi tribuit qd̓ noͣ. ⁊ ē rō qꝛ r̄cipiēs talē titulū credēs illū vale̓ errat ī iur̄ ſꝫ error iurꝭ. nō ꝓdeſt ī vſucapione vt ī. l. nūqͣꝫ. ff. de vſuca. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ errās in iure lꝫ hēat bonā fidē nō p̄ſcribit ꝑ hͦ facit tex. cū glo. ī c. aplice. sͣ. de dona. ¶ Noͣ. ꝙ recipiēs aliꝗd ec cleſiaſticū de manu laici īcurrit crimē ſacrilegij. nā talis titulꝰ nō excuſat. qꝛ ꝓ nō dato hr̄ qd̓ ab illo dat̉ ꝗ de iure donare nō pōt d̓ iur. patro. c. qd̓ aūt. ⁊ ī. c. daibertū .i. q. vij. ¶ Itē noͣ ꝙ cōfir matio ſcā ꝑ papā ī forma cōi nullū p̄iudiciū in fert tertio qd̓ noͣ. nā vt plurimū religioſi hn̄t ml̓ tas ſimiles ꝯfirmatōes ī ꝗbꝰ nūerāt̉ oīa ꝑ eos poſſeſſa. nā ꝑ talē ꝯfirmatōeꝫ n̄ releuāt̉ ab one re ꝓbādi illa bōa ad eos ꝑtine̓ d̓ iure. nā illa ſūt v̓ba narratīa q̄ recipiūt tacitā ꝯditōeꝫ .ſ. ſi ita eſt ꝙ hͨ bona ꝑtineāt ad vos. ⁊cͣ. ¶ Itē ſolꝫ appōi cl̓a ſicut iuſte poſſidet̉. ⁊cͣ. ⁊ ꝑ hͦ facit qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. dudū. jͣ. d̓ pͥuile. ⁊ ī. c. īter dilcōs. d̓ fi. īſtr. ⁊ de hͦ aliꝗd. jͣ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ iudex ī ſn̄ia p̄t ꝓ ſpicere in futuꝝ ſi naͣ actōis hͦ patit̉ fac̄. l. egi. ⁊. l. haꝝ. ff. ſi ẜui. vēdi. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. ī nr̄a. sͣ. d̓ ſe pul. ¶ In gl. ij. ī fi. dic de hac maͣ. vt plene dixi ī c. cū ꝯtīgat. sͣ. e. nā iſte tex. ē reducēdꝰ ad aliquē de cāibꝰ ī ꝗbꝰ ꝑceptio decīaꝝ de iure cōi ꝑtinet ad ep̄m de ꝗbꝰ dixi ī. d. c. cū ꝯtīgat. ¶ In gl. iij. in fi. de hͦ an̄ ⁊ qn̄ ī p̄ſcriptōe rei eccl̓iaſtice reꝗri tur titulꝰ dic vt hr̄ hodie ī. c. i. d̓ p̄ſcrip. li. vi. vbi te x. noͣ. dicit ꝙ vbicūqꝫ ius vel p̄ſūptio reſiſtit p̄ ſcribēti reꝗͥrit̉ titulꝰ pͥª frōte iuſtꝰ vel tātū tꝑis de cuiꝰ īitio nō ē mēoria. ⁊ hͦ iō qꝛ ꝑꝑ iurꝭ reſiſtē tiā p̄ſumit̉ mala fides vt ī rl̓a ꝗ ꝯͣ iura. li. vi. q̄ p̄ ſūptio tollit̉ ꝑ titulū pͥma frōte iuſtū. vn̄ in caſu nr̄o cū hoſpitalarij p̄ſcribāt ꝯͣ ius debebāt ꝓba re titulū pͥma frōte iuſtū. ſꝫ nō ꝑfuit titulꝰ ꝑ eos allegatꝰ qꝛ erat euidēt̓ īiuſtꝰ. ¶ In glo. ī v̓. con feſſionē ibi ex certa ſcīa ꝯfirmaſſet. ītelligit gͦ gl. iſtum tex. in confirmatōne facta in forma cōmu ni. ⁊ qualiter diſcernatur an ſit facta ex certa ſci entia vel in forma cōmuni. dixi. in. c. i. ⁊. ij. ⁊. c. an tepenul. de confirma. vtili. vel inuti. ¶ Sed cō tra iſtum intellectum facit. quia papa narrādo donationem factam a rege videtur ex certa ſci entia confirmaſſe cū bene ſciret donationem re gis non valuiſſe vt noͣ. in. dicto. c. antepe. So. Inno. dicit ꝙ forte in confirmatōne nulla men tio fiebat de donatōe regis fortaſſe iſti hoſpita larij narrarūt ſe ex iuſtis cauſis poſſidere illas eccleſias. ⁊ decimas petētes eaꝝ confirmatōeꝫ ⁊ papa cōfirmauit ſicut iuſte poſſidebāt̉ vel p̄ ſuppoſito ꝙ de donatione regis fieret mentio debebat intelligi ẜm eū de donatione in caſu li cito facta. puta ſi rex habuiſſet decimas in feu dum ab antiquo uel ius patronatus in illis ec cleſijs. ⁊ nota bene iſta verba. videtur enī ꝙ in dubio debeamus ſēper preſumere donationeꝫ confirmatā fuiſſe factā in caſu al̓s habili ⁊ ad illū caſū habilē referenda ſit confirmatio ⁊ eſt rationale. nā confirmatio ex ꝓprio ſignificato denotat firmitatē actus ꝯfirmati. quia dicitur a con quod eſt ſimul ⁊ firmo quaſi ſimul firmo cuꝫ primo donatore. ergo debet intelligi de do natiōe facta ī caſu habili ſi fieri poteſt. vt ſic cō firmatio intelligatur ī ſuo ſignificato ⁊ nō trā ſeat in ſpecieꝫ donationis. naꝫ aliud eſt donare ⁊ aliud eſt confirmare vt in. c. inter dilectos. de fi. inſtru. quod tenebis menti. ¶ Sꝫ quero iu xta predicta nunquid talis confirmatio facta ī forma cōi ſaltī tribuat iuſtū titulū preſcribendi in caſu quo titulus eſt neceſſarius ad p̄ſcriptio nē. iſte tex. in v̓. ceteꝝ. a cōtrario facit ꝙ ſic duꝫ dicit ꝙ non effluerat tātū tēpus ⁊cͣ. Inn. tacite ſenſit oppoſitū. ⁊ ad tex. ſupplet maxīe. tn̄ hoc aperte non dicit ſꝫ Hoſti. tꝫ contrariū. nam ẜm eū ſi cōceſſio ſolius epiſcopi īualida tribuit iu ſtā cauſaꝫ preſcribendi vt in. c. cura. ⁊ quod ibi noͣ. de iu. pa. fortius hoc habet inducere confir matio pape. ⁊ dicit abbas hoc multū notandū pro religioſis habentibus multas ſimiles con firmationes. ſed Pe. tenet contrariuꝫ vt talis ꝯfirmatio nō ſufficiat ad preſcribendū. Ego cō cordando dicerē ꝙ aūt apparebat de validita te tituli confirmati. ⁊ tunc confirmatio non tri buit titulū preſcribēdi. ratio manifeſta eſt quia erratur in iure. nā ſi donatio prima aperte eſt nulla putarē ꝯfirmatiōeꝫ n̄ valere. qꝛ errat̉ ī iu re. ſꝫ error iuris īpedit preſcriptionē vt. sͣ. dixi. ⁊ ex his puto ꝙ ī cāu hꝰ. c. cōfirmatō n̄ p̄ſtabat titulū p̄ſcribēdi. ⁊ forte ꝓpt̓ hͦ papa ī fi. dixit ꝙ nullū p̄iudiciū ꝑ illā ꝯfirmatōeꝫ irrogabat̉ iu ri ep̄ali. nec ob. v̓. ceteꝝ. qꝛ ponit v̓ba narratiua partis. ⁊ ponderatur ibi ad maiorem aggraua tionem partiſ ꝙ tantum tempus nonduꝫ efflu fiuerat ⁊cͣ. Si aūt nō apparet titulus ꝯfirmatꝰ vt ſepe cōtīgit. puta qꝛ mōaſteriū nō hꝫ niſi hāc ꝯfirmationē pape ⁊ ſatis veriſil̓r pōt p̄ſume̓ ꝙ preceſſit titulus habil̓. ⁊ hoc caſu puto ꝯfirma tionē preſtare cām preſcribēdi. qꝛ hic eſt error facti ⁊ nō iuris. ⁊ ſic debēt diſtīgui opi. ꝯͣrie pre all̓. nec ē v̓uꝫ ſimplicit̓ dictū Hoſti. ꝙ conceſſio ſoliꝰ epiſcopi tribuat cām preſcribendi. ſed dꝫ intelligi qn̄ errabat̉ ī facto vt qꝛ ꝑs putabat ca pitulū ꝯſenſiſſe. qd̓ tn̄ nō ꝯſēſerat. vbi aūt erra retur in iure. vtputa qꝛ ꝑs crederet ſolam con feſſionē ep̄i ſufficere. tal̓ cōceſſio nō preſtaret ti tulū preſcribendi vt ē gl. noͣ. in. c. ij. de his q̄ fi. a prela. ⁊ noͣ. in. c. de quarta. d̓ preſcrip. nec credo Hoſti. ſēſiſſe ꝯͣriū. idē puto vbi ꝓbabilit̓ poteſt dubitari de validitate prioris tituli. nā tūc n̄ ſo lū ex ꝯfirmatōe. ſꝫ ex titulo inutili pōt cāri pre ſcriptio. ar. ī. l. r̄gl̓a. ff. d̓ iurꝭ ⁊ facti igno. ⁊ vide tur tex. noͣ. in. c. cū dilectus. d̓ cōſue. ⁊ hͨ noͣ. quia puto veriſſia. ¶ In gl. in fi. noͣ. ſing. glo. quam quotidie ſoleo allegare. cuius ē ſēſus ꝙ libelluſ ſeu petitio hꝫ ſe vt ſubiectū. ſn̄ia v̓o vt p̄dicatū. nā ſn̄ia dꝫ eē ꝯformis libello. vt in. c. licꝫ hely. de ſimo. ⁊ fatuꝰ reputat̉ iudex ꝗ ꝓnunciat ſuꝑ nō petitis. l. fi. C. de fideicōmiſ. liber Et ex gl. ⁊ ex tex. no ꝙ vbi n̄ apparet de petitiōe. qꝛ acta ꝓpt̓ antiꝗtatē ſūt ꝑdita. debemꝰ ex v̓bis ſētētie preſume̓ qualitatē petitōis. ideꝫ vbi v̓ba libelli ſunt dubia. ¶ 2º. noͣ modū ⁊ praticā ſētētiandi ſuꝑ īterdicto vti poſſidetꝭ. Inn. vltra iſtoſ duoſ ītellectus glo. pōit alios duos ītellectus .ſ. ꝙ h̓ fuit actū ꝯfeſſoria. ſꝫ certe iſte ītellectus nō ap plaudet lr̄e. nā ꝯfeſſoria ē actio real̓. vn̄ hꝫ ſe in corporalibus. ſic̄ rei vēdicatio in corporalibus vt īſti. de actio. §. i. vn̄ papa hic ꝓnūciaſſꝫ ius decimādi ꝑtinere ad ep̄m qd̓ nō fecit. ſꝫ ſimpli citer ꝓhibuit vt hoſpitalarij vlteriꝰ n̄ īpedirēt ep̄m. Alius ītellectus Inno. ē ꝙ fuit hic actuꝫ actione de dolo nō ad decīas ꝯſequēdaſ ſꝫ ad ī ter eē qd̓ paſſus ē ep̄s ex dolo iſtoꝝ hoſpitalio ruꝫ. ar. in. l. cū quis. ff. de dolo. vbi tex. noͣ. dicit ꝙ ſi quis ꝑſuaſit doloſe colono meo vt de poſ ſeſſione abiret poſſuꝫ agere contra ipſum acti on de dolo ad intereſſe. ſic hic potuit age̓ epi ſcopus ex perſuaſione doloſa quam ipſis ruſti cis hoſpitalarij fecerunt ⁊ iſte ītellectus eſt ve rus in ſe. ſed nullo modo congruit petitiōi ſeu ſententie. ideo tene lectu. glo. ꝙ hic fuit actum interdicto vti poſſidetis contra iſtos moleſta tores. Sꝫ extra glo. op. videtur enī hic papam fuiſſe diminutū. qꝛ ſuper eccleſijs petitꝭ nihil ꝓ nonciauit contra iura ſuperius all̓. Sꝫ dicunt doc. ꝙ illa pars ſentētie fuit h̓ deciſa. qꝛ n̄ facie bat ad titulū ſil̓is. deciſio. ī. c. veniens. d̓ p̄ſcrip. ¶ Naliquibus oīc Hoc aſ Dn̄i p̄diorū cogi pn̄t vt p̄dia colēda dent talibꝰ a ꝗbꝰ ſine cōtradictōe eccleſia poſſit decīas ꝯſeꝗ. hͦ. d. vſqꝫ ad. §. ille. qui nō ſumat̉ ꝓpt̓ breuitatē. pͥma ꝑs pōit exceſſū. quem ſcd̓o corrigi mādat ibi volētes. ¶ pͥº. noͣ ex iſto tex. ar. ꝙ mixtura chriſtianoꝝ hn̄tiū varios ritꝰ nō vr̄ a iure r̄probata. ⁊ v̓. ritꝰ. d̓notat mores ī ſp̄u alibꝰ. nā ī ꝗbuſdā locis vt in īſula Cretenſi ⁊ in īſula Cypri. ſtꝭ greci ꝑmitti cū chriſtiāiſ. Iē re periūtur ī aliꝗbꝰ locis armini ⁊ Indi. ꝗ cēſetur chriſtiani. ſꝫ hēant varios ritꝰ ⁊ diuerſos a no biſ. ꝯͣ qd̓ tn̄ fc̄it quia cum ſint he̓tici. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ex cōicati ſūt vitādi ⁊ puniēdi. jͣ. de hereti. ad abo lēdā. ⁊. c. excōicamus. poteſt dici ꝓut dicit glo. noͣ. xx. di. c. i. ꝙ papa eos tolerat ī ritibꝰ eorum ¶ 2º. nō ꝙ rōe oneris adiecti ī ꝯͣctu reſ vr̄ mīuſ valere. nā onus vr̄ ꝑs p̄cij. vt dicit tex. noͣ. ī. l. fū di partē. ff. de ꝯtra. ēp. ⁊ ꝑ hͦ īfero ꝙ ſiꝗs vēdit prediū cū onere retro vēdēdi ſi poſtmodū al legatur paruitas p̄cij ad īferēdū ꝯͣctū ficticiuꝫ ⁊ vſurariū nō dꝫ extimari verus valor rei. ſꝫ d̓ bet hr̄i reſpectꝰ ad onus īpoſitū. nā tāto miuus v 2 valꝫ p̄diū. ⁊ ita pluries in fcō rn̄di. qd̓ noͣ qꝛ ml̓ ti errāt. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. ad nr̄aꝫ. de emp. ⁊ di. ſic limito glo. ī. c. cōqueſtꝰ. jͣ. de vſur. ¶ 3º. nō ꝙ rōe decīe vr̄ eccl̓ia hr̄e qͦddā ius ī fūdo. vn̄ p̄t cōpelle̓ dn̄m vt fūdū det talibus excolēdū vt in lr̄a. ¶ Noͣ ibi cū ītegritate. ꝙ nō ſuffic̄ aliꝗd da re noīe decīe ꝓut tenuit mgr̄ ſn̄iaꝝ vt refert gl. ī. c. i. e. ti. li. vi. ſꝫ oportꝫ ꝙ ſoluat̉ cū ītegritate. ⁊ nō ſoluēs ītegre vr̄ peccae̓ mortalit̓. qd̓ colligit̉ ex eo qꝛ pōt ad hͦ cōpelli ꝑ excōicatōeꝫ ⁊ excōi catio nō fert̉ piſi ꝓ mortali vt ī. c. nullꝰ. ⁊. c. nēo. xi. q. iij. ¶ Noͣ ī. §. ille. ꝙ decīe hodie ſūt ſoluē de neceſſario ex lege diuīa. aꝑtiſſime vult gͦ iſte tex. ꝙ illa. l. diuīa edita ī veteri teſtamento circa ſolutōeꝫ decīaꝝ neceſſario ſit hodie ſeruāda in nouo teſtamēto. qd̓ ē aꝑte ꝯͣ illos theologos ꝗ tenuerūt ⁊ tenēt ꝙ hodie decīa ī nouo teſtamē toſit ī libertate ip̄iꝰ ꝯſtituta vt ſic nō teneat̉ ꝗs ſoluere ſi nō velit de qͦ dic vt ſtatī latius dicā cū glo. fi. ¶ In glo. i. ibi nō nocet eccl̓ie vult dice̓ ꝙ ſi trāſferēs fūdū ī aliū ⁊ paciſcat̉ vt ip̄ē tenea tur ad decīaꝫ ⁊ n̄ poſſeſſor hͦ pactū nō p̄iudicat eccl̓ie qͦ minꝰ poſſit pete̓ a poſſeſſore. rō qꝛ hͦ eſt onus reale ⁊ ſic ip̄a res ſeꝗt̉ poſſeſſorē vꝫ tn̄ pa ctū ī p̄iudiciū paciſcētiū qꝛ ſi poſſeſſor ſoluit te net̉ ille ꝗ ſe obligauit ad cōẜuandū illū īdēnē. ⁊ ſic loꝗt̉. §. pactū. all̓. ī glo. ꝓ ꝯͣrio. ¶ Sꝫ opp. ꝯͣ tex. nā ſi hͦ ē verū nō refert a ꝗbus p̄dia colēda traderēt̉. nā a iudeis ⁊ ſarracenis eccl̓ia extor quet decīas p̄diales vt ī. c. de terris. ⁊ qd̓ ibi di xi. sͣ. e. noͣ Io. an. ī addi. ſpe. ſuꝑ ℟ica de iudeis gͦ multo fortius poterat eccl̓ia pete̓ ab iſtis xp̄i anis lꝫ ẜm eoꝝ ritus decimā nō ſoluerēt. So. fatēdū ē ꝯͣriū. ſꝫ qꝛ nō poterāt iſti de facili con peſci ꝑ eccl̓iā qꝛ nō curabāt de excōicatōe ideo ad hͦ p̄iudiciū fcī euitādi emanauit ꝓuiſio de qͣ h̓. ¶ In glo. fi. in fi. noͣ. bene iſtā glo. ad quā qͦ tidie fit reiſſio. ꝯcludit .n. ꝙ decīe hodie ſūt ip̄ce pto ēt ex diſpōe legis diuīe ⁊ qd̓ nō vꝫ ꝯͣria con ſuetudo ēt ſi diminuit quotā decīe niſi talis cō ſuetudo eēt a papa approbata. ⁊ ad iſtū tex. ī fi. ꝗ pōderat cōſuetudinē loci reſpōdet ꝙ loꝗt̉ in cāu. c. cū ſint hoīes. ⁊. c. ad apl̓ice. sͣ. e .ſ. vt vale at ꝯſuetudo vtꝝ decīa debeat̉ eccl̓ie ꝑrochiali l̓ p̄diali nō aūt vꝫ vt nullo mō debeat̉ vl̓ vt decīa ītegre nō ſoluat̉. ⁊ idē Inn. h̓ ꝗ loꝗt̉ ī hͦ clarius qͣꝫ glo. ¶ Alij ⁊ 2º. ītelligūt tex. ī ꝯſuetudīe ap ꝓbata a papa ⁊ ī hͦ noͣ iſtū tex. ẜm hāc lec. ꝙ vꝫ ꝯſuetudo approbata a papa minuēs qͦtā decīe puta vt ſoluat̉ duodecīa vl̓. xx. ꝑs ꝓut viget in multis locis. ⁊ hͦ hēo ꝓ īdubitato ſi apparet de approbatione pape ꝑ ea q̄ dixi ī. c. a nobis. sͣ. e. Sꝫ dubito nūꝗd ſufficit taciturnitas ip̄ius. nā ꝙ nō ſufficiat multū faciūt iura antiqͣ q̄ habēt̉ ī decretis ⁊ iſta q̄ habēt̉ ī hͦ volumine. Itē iura noua ī. vi. ⁊ nouiſſima ī cle. in ꝗbus papa ſemꝑ mādat ītegrā decimā ſolui. ⁊ ſic vr̄ ꝙ taciturni tas pape hodierna nō ſit diſpēſaº. ſꝫ hꝫ locū illd̓ multa ꝑ patiētiā tolerāt̉ ⁊cͣ. ut in. c. cuꝫ iā dudū in fi. de p̄bē. ſꝫ ꝓ conͣria ꝑte q̄ videt̉ benignior ⁊ equior ſaltī vt tot hoīes nō dānent̉ pōt dici ꝙ cū papa expreſſe nō reprobet talē ꝯſuetudinem locoꝝ iura ſua habēt locū in locis vbi ꝓ maiori ꝑte decīe ītegre ſoluūt̉. facit. c. i. de conſti. li. vi. Alij fuerūt ī opi. ꝙ lr̄a iſta ꝓcederet ẜm cōſue tudinē Theotonicoꝝ ꝗ ꝓ decīs ſoluūt certas mēſuras ſiue coloni aliquid recolligāt ſiue non ⁊ rōne īcertitudinis cuꝫ eccl̓ia pōt ſe habere ad dānū vel lucꝝ talis cōſuetudo ē tolerāda. ⁊ noͣ bene hāc opi. q̄ fuit Uincen. ⁊ nō reperio ꝑ ali quē reprobatā. facit enī ꝓ conſuetudine q̄ ē Ue netijs vbi in uita nō ſoluūt̉ decīe ꝑſonales. ſed ī morte ſoluit̉ decima de oībus mercātijs loca libus ⁊ alijs mobilibus. nā pōt ſe habere eccl̓ia ad lucrū ⁊ ad dānū. qꝛ ſi ille reperit̉ ditatus in morte eccl̓ia ſentit lucꝝ. ſi depauperatus ſentit dānū. Hoſti. ītellexit iſtū. §. ī prin. in decīs p̄dia uis. qꝛ ille debent̉ lege diuina ⁊ cū ītegritate. ¶ Scd̓aꝫ ꝑteꝫ intellexit ī ꝑſonalibꝰ dicēs ꝙ ꝑ ſonales nō ſūt ī p̄cepto niſi ꝓut ꝯſuetudo ſe hꝫ hoc veꝝ niſi ī loco nō eēt p̄diales vl̓ modice ⁊ ſacerdos īdiguerit. nā tūc ꝑrochianꝰ pōt ꝯpel li ad ſoluēdū decimā ꝑſonalē iuxͣ illd̓ pſal. Su mite pſalmū ⁊ date tympanū. ⁊cͣ. i. ſumite ſpūa lia ⁊ date tꝑalia miniſtris eccl̓iaꝝ. ſꝫ Inno. sͣ. e. ſuꝑ ℟ica hanc opi. dānat. dicit .n. ꝙ dicētes de cimas perſonales non eē de iure diuino ſūt qͣſi heretici ⁊ mirāt̉ de nouis theologis conͣriū aſ ſerentibus. nā ſi de his que ꝓducit humus ter re debet deus honorari fortius in his q̄ ꝓducit oꝑa ⁊ induſtria hominis tāqͣꝫ dignior pro hoc all̓. qd̓ hr̄ Gene. c. iiij. ⁊ Deutē. xij. vbi vr̄ lr̄a hͦ velle. hāc opi. vr̄ approbare Io. an̄. ꝗ dicit ꝙ hͨ lr̄a nō intendit ꝑ cōſuetudinē diminuere decias debitas a iure diuino. ſed potius aggrauare ſo lutionē decimaꝝ vt ſit ſēſus lr̄e ꝙ decime p̄dia les ⁊ ꝑſonales que debēt̉ lege diuina neceſſario ſūt ſoluende. ⁊ nō ſolū ille. ſed ēt que debent̉ lo ci conſuetudine approbata. ſꝫ certe iſte intelle ctus iudicio meo multū ē lr̄e amicꝰ. hāc opi. pꝰ multa ſequit̉ do. An. in. c. prochianos. sͣ. e. vbi dicit ꝙ multos theologos cōſuluit ſuꝑ hoc tā ī cōfeſſione qͣꝫ exͣ ⁊ ꝙ nunqͣꝫ reperit vnū ꝗ ſibi fa ceret cōſcīam ſuꝑ ſolutōe decīaꝝ. ſꝫ ip̄e hoc dā nat ⁊ dicit tales nō ꝓcul ab hereſi fore cum oēs doc. eccl̓ie ꝗ fuerunt ſancti ⁊ doctiſſimi viri Au guſtinus. Hieronymus. Ambroſius tenuerūt cōtrarium vt habet̉. xvi. q. i. reuertimini. ⁊. c. de cīe. ea. cā. q. vij. c. ꝗcūqꝫ. ⁊. c. maiores. de ꝯſe. di. v. qͣdrageſima. ⁊ dicit ſe credere eos qͣſi damna tos ꝗ volūt credere iſtis aſſerētibus oppoſitū. Sed vide opi. Hoſti. sͣ. e. in. c. a nobis. q̄ mihi ꝓ ſalute cōmuni multum placeret ſi eſt vera. dicit enim ibi ꝙ in locis in quibus decime etiā p̄dia les nō ſoluunt̉ ſi non vendicantur ⁊ nō ſoluūt̉ nō peccāt non ſoluentes. vr̄ .n. papa cū eis diſpē ſare ſaltim quo ad preteritas decimas. ⁊ ꝓ hac opi. facit. c. nō eſt. sͣ. e. dū mandat nō ſoluentes excōicari ſi neglexerūt. gl. tn̄ ī. c. i. jͣ. e. ī. vi. videt̉ hͦ reprobare. qꝛ eccl̓ia quotidie clamat ut decīe ſoluantur. ⁊ ius diuiuū dicit decimas ⁊ primi cias nō tardabis offerre. Leui. xij. c. vide glo. noͣ. in. d. c. quicūqꝫ. xvi. q. vij. que dicit ꝙ etiam perſonales ſunt de iure diuino. ⁊ ꝙ lꝫ ī qͣntitate cathedratici currat preſcriptio vt ī. c. olī. de cē ſi. nō tn̄ currit ī qͣꝫtitate decīe. vide bo. tex. etiaꝫ cuꝫ glo. xxiij. q. v. c. dicat. vide ad maͣꝫ pulchre ꝑ archi. xvi. q. vij. ī. c. decime. ⁊ ī. d. c. maiores ⁊ in. d. c. quicunqꝫ. vbi ponit opi. beati Tho. ⁊ qͦ rūdā theologoꝝ. ⁊ vr̄ velle ꝙ preceptū decime n̄ ſit ex toto morale. ſꝫ ꝑtī cerimoniale. ⁊ dic vt ibi latius ꝓſeꝗtur. beatꝰ. n. Tho. fuit ī opini. ꝙ vbi de cōſuetud ine nō ſoluūtur n̄ peccāt n̄ ſol uentes niſi ꝓpt̓ obſtinationē aī. vt ſi hērent ani mū obſtinatū ad nō ſoluendū etiā ſi ꝑciperet ec cleſia. tūc tales peccarēt mortal̓r. ⁊ hec opinio multū mihi plꝫ ne tāta multitudo pereat. tenē dū tn̄ ē ꝙ de iure diuino decīe debēt̉ cū ītegri tate. nā lꝫ motiua theologoꝝ multū ſtrīgāt. tn̄ ī dubijs debemꝰ ſtare īterpretatōi eccl̓ie ⁊ ſūmi pontificis. vt ꝓbatur ī. c. per venerabilē. qui ſi. ſit legi. ⁊ adde hic ea que dixi. sͣ. e. ſuꝑ Rubri. ⁊ qd̓ noͣ. Hoſti. in. d. c. a nobis. Abbas. Hoc dicit pͥuſ AIm Nont ouede ſutoc xime qͣꝫ cenſus ſeu tributa. ⁊ ſi priꝰ illa ſoluūtur poſtea decīari debēt h. d. diuidit̉. pͥº. p̄ miſſa rōe pōit̉ exceſſus. ¶ 2º. alia rō exceſſus ꝓhibitio ibi cū aūt. 3º. alia rō ibi qm̄. ¶ No ex prī. lr̄e ꝙ fructus ſegetū ⁊ arboꝝ cēſētur potiꝰ naͣles qͣꝫ īduſtriales. nā totū attribuitur diuine potentie ⁊ miſericordie cū ſemē mortificetur ī t̓ra nec illd̓ ſemē colligit̉. Itē arbores r̄cipiūt ī crementū ex terra de diſpoſitiōe diuina. ⁊ hͦ ꝓ cedit quo ad ſolutōeꝫ decīe. nā alia ꝯſideratōe ſ. vt poſſeſſor bōefidei faciat fructus ſuos. fru ctus ſegētū cēſetur potius īduſtrial̓ qͣꝫ naͣl̓. ⁊ hͦ ꝓpter nimiā curā q̄ adhibetur ī cultura vt noͣ. glo. in. c. grauis. de reſti. ſpo. ⁊ in. l. ex diuerſo. ff. d̓ rei vēndi. ⁊ ſic ſolue ꝯͣriū qd̓ fieri pōt d̓ noͣ. in preall̓. iuribus vt r̄ſpectu dei cēſeātur fructꝰ naͣles. ſed reſpectu hoīs cēſeātur induſtriales. ¶ 2º. noͣ illa verba apl̓i q̄ hn̄tur prīa ad Cori. iij. ꝙ neqꝫ qui plantat ē aliꝗd ⁊cͣ. q̄ verba pn̄t ī telligi ad lr̄am vt iacēt. itē myſtice vꝫ ꝙ neqꝫ ꝙ plantat .ſ. predicādo ē aliquid. neqꝫ qui rigat .ſ. baptizādo. ſꝫ ꝗ īcremētum dat .ſ. effudēdo gra tiā ſpiritualē vt ē deus. ¶ 3º. no ꝙ ibi cōcurrūt due cāe quaꝝ altera ē potētior illa p̄ponēda eſt minus potēti. nā tributū ſoluitur ī ſignū ſp̄alis dn̄ij. decima ī ſignū gn̄alis. ⁊ ſic cū hec cā ſit po centior dꝫ hec ſolutio decīe p̄cedere ſolutioueꝫ tributi. ¶ Noͣ ꝙ tributū ꝓueniēs ex aceruo n̄ decīato dꝫ decīari illi eccleſie ex cuiꝰ parrochia fructus ꝓueniūt. hoc ītellige vt plene dixi ī. c. tua. sͣ. e. vbi recitaui dicta Inno. hic. ¶ Ultīo noͣ ꝙ agricultor tenetur ſolue̓ decimā eccl̓ie an teqͣꝫ ſoluat dn̄o tributū vel cenſū. ⁊ ex hͦ īfere bat dn̄s Pe. ꝙ ſi eccl̓ia petit decimaꝫ a colono non pōt colonus euitando hoc onus allegare dn̄m cum notoriū ſit decimaꝫ deberi eccl̓e. ⁊ ſic vult ꝙ ēt inuito dn̄o pōt decima extorqueri a colono ꝗnīmo plus ſentit ꝙ eccleſia nō petente poſſit colonus cū ſoluit dn̄o partē ſuā retinere ītegrā decimā ſuā penes ſe vt eā ſoluat eccleſie qꝛ ī pari cā potior ē ꝯditio poſſidentꝭ. hͨ dc̄a mi hi ſimplicit̓ n̄ placent. Sꝫ diſtinguo ſic cū que ritur an colonuſ an dn̄s debeat ſoluere decimā ꝙ aūt ſuꝑ hͦ ē ꝯſuetudo vt qꝛ ruſticus cōſueuit decimā ītegrā ſoluere. ⁊ tūc ẜuāda ē ꝯſuetudo. ad hoc alle. tex. optimū in ſolutōe tributoꝝ ī. l. litibus. C. de agri. ⁊ cēſi. li. xi. ⁊ glo. ibi extēdit illum tex. ad maͣꝫ nr̄aꝫ. Aut nō apparet de con ſuetudine. qꝛ eccleſia qn̄qꝫ recipit a manibꝰ ru ſtici. qn̄qꝫ a manibus dn̄i. ⁊ tūc oēs fructꝰ ſpe ctāt ad dn̄ꝫ. lꝫ dn̄s teneat̉ dare certas mēſuras ſeu certos nūmos colono. ⁊ tūc puto ꝙ n̄ ruſti cus. ſed ipſe dn̄s hꝫ ſolue̓ decimā. ꝓ hͦ tex. in. c. cuꝫ hoīes. sͣ. e. vbi vr̄ probari. nec puto ꝙ colo nus poſſit hoc caſu ſoluere decimā dn̄o inuito qꝛ ītereſt dn̄i vt ſit pn̄s ne fraudetur ipſe vel ec cl̓ia. ⁊ ſic nō obſtat ꝙ notoriū ſit decimā deberi eccl̓ie. aut eꝯͣ fructus oēs ꝑtinēt ad colonū pu ta qꝛ ꝯduxit p̄diū ⁊ dꝫ colono certā pēſioneꝫ. ⁊ tunc ipſe colonus ſoluet decimā. ar. h̓ naͣm oēs fructꝰ h̓ ꝑtinebāt ad colonū. ſꝫ ip̄e tenebat̉ dare tributū vl̓ cēſū dn̄o. vl̓ vterqꝫ dn̄s ⁊ colonus re cipit certā quotā. tc̄ vt̓qꝫ ſoluet ꝓ ꝑte ſua ad hͦ c. tua. sͣ. e. ſenſit glo. ī. c. in aliꝗbus. sͣ. eo. ⁊ ſic di ſtingue ⁊ ītellige glo. i. hic q̄ loquitur aliquātū lū intricate. ¶ In glo. i. ī fi. dic ꝙ aūt queritur ꝗs tēat̉ ex debito ſolue̓ decimā colonꝰ aūt dn̄s vl̓ vt̓qꝫ. ⁊ iſtū articulū plene expediui ī. d. c. tua. ⁊ dic vt ibi. aut q̄ritur vtꝝ alt̓ eoꝝ poſſit ſolue̓ decimā totā alio inuito ⁊ abn̄te ⁊ hunc articu lū. sͣ. expediui. ⁊ ſic articulus iſte ē ꝓrſuſ ſeꝑatꝰ a maͣ illius. c. tua. Exͣ glo. Io. an. adducit iſtum tex. ad qōeꝫ. ꝗdā ſeminauit porros ī parochia ſācti Andree. demū illos plātauit. jͣ. parrochiā eccl̓ie ſācti Iohānis. Querit̉ cui eccleſie iſtaꝝ ſit ſoluenda. facit tex. iſte ꝓ 2ª eccleſia. qꝛ neqꝫ ꝗ plantat neqꝫ qui rigat ē aliꝗd. ſꝫ qui īcremen tū dat. ſꝫ incremētum ꝓceſſit ī parrochia 2ª ⁊ n̄ ī prīa. gͦ ſcd̓e eccl̓ie dꝫ fieri ſolutō hꝰ decīe. ī ꝯͣri uꝫ facit qd̓ hr̄ Deutero. xiiij. ⁊ paralipo. xxxi. vbi hr̄ ꝙ de oībus q̄ ꝓducit humꝰ decīa ē ſoluē da. Itē ē initiū expectādū vt ī. c. duduꝫ. d̓ elec. hec ē pulchra qō ⁊ difficil̓. ⁊ eā plene videas in mercū. per Io. an. in regula ꝗ prior ī tꝑe. li. vi. Ciſtercienſes tēpla Pe̓xij hoſpitalarij de 7 fructibꝰ poſſeſſionū qͣs acꝗſiuerūt pꝰ ꝯciliū gnͣale d̓ qͦ h̓ d̓cīas ſolue̓ tenēt̉. ſi d̓ ill̓ poſ ſeſſionibꝰ prius ſoluebāt̉ decīe. due ſūt ꝑtes pͥº. ſtatutū ciſterciēſiū. 2º. ꝯfirmatio ⁊ ꝓuiſio pape ibi ne occaſione. ¶ pͥº. noͣ tex. qͣi aꝑtū ꝙ ēt d̓ pre dijs dotalibus eccleſie dꝫ ſolui decīa ill̓ eccl̓iis ꝗbus prius ſoluebatur ſiue talia p̄dia pia deuo tione fideliū ſint oblata ſiue ēpta ꝓ mōaſterijs fūdādis. nā ſi hͦ ꝓcedit ī mōaſterijs ciſterciēſiū que erāt p̓uilegiata ſuꝑ decīs fortius ꝓcedit in monaſterijs alioꝝ religioſoꝝ vel ī eccl̓ijs ſecula ribꝰ. ⁊ ē iſte tex. ꝯͣ glo. ī. c. nouū genus. sͣ. eo. ⁊ fa cit ꝓ glo. ī. c. i. de cēſi. q̄ tenuit qd̓. sͣ. dixi ⁊ ad hͦ tene mēti iſtū tex. qꝛ neſcio alibi eq̄ bonū in hac maͣ. ⁊ nō ſolet ad hͦ allegari. ⁊ de maͣ vide qd̓ ple ne dixi in. c. nouū genꝰ. sͣ. e. ¶ 2º. noͣ ꝙ pōt ꝗs ſe obligare ad nō emēdū poſſeſſiones ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad nō vēdēdū. ſꝫ in conͣriū facit tex. l. pe. ff. de pac̄. vbi dicit̉ tale pactū nō valere. ⁊ ad iſtū tex. rn̄ det hic abbas ꝙ papa hoc ſtatutū h̓ nō cōfirma uit. ſed certe nō ē bona rn̄ſio. qꝛ nō ſolū nō con firmauit. ſꝫ potius ademit. Itē iſti fecerūt ſtatu tū ad cōmemoratōeꝫ pape ⁊ ſic ſūpſit auctorita tē ex facto eoꝝ. vnde dicēdū ꝙ collegiū tanquā corpus fictū vt ī. c. quāto. de his q̄ fi. a p̄la. ⁊ ī. l. mortuo. ff. de fideiuſ. nō pōt ſibi ip̄i hanc legē p̄ figere. ſꝫ ſingularibꝰ ꝑſonis de ipō collegio bn̄ pōt hāc legē īponere. ſicut videmus cōit̓ ꝙ ple rūqꝫ ciuitas ſtatuit vt nō licet ſingulis alienare oſſeſſiones ī nō ſuppoſitos. ⁊ ſic loꝗt̉ iſte tex. ¶ 3º. noͣ ꝙ pͥuilegia oīum religioſoꝝ de decīs n̄ ſoluēdis collata an̄ tp̄s huiꝰ cōcilij ſūt reuocata hodie quo ad poſſeſſiones acꝗſitas poſt hͦ cōci liū ⁊ ſic p̓uilegiū de qͦ in. c. ex ꝑte. el. i. sͣ. e. hodie euanuit quo ad poſſeſſiones acꝗſitas poſt hoc ꝯciliū. ¶ Itē noͣ. ibi extēdi volumꝰ ꝙ vbi duo ſūt parit̓ pͥuilegiati reuocatio pͥuilegij qͦ ad vnū nō extēdit̉ quo ad aliū niſi prīceps exp̄ſſe extē dat ſic dicimus ī alia diſpōe odioſa vt ē tex. iū cta glo. noͣ. ī. c. cōſtitutionē. de regula. li. vi. ⁊ fac̄. iſte tex. multū noͣ. ad qōeꝫ legiſtaꝝ noͣ. in. l. fi. C. de ſacroſanc. ecc. nā ibi in certis cāibꝰ pͥuilegiuꝫ p̄ſcriptōis. c. ānoꝝ fuit collatū parit̓ ciuitatibus ⁊ eccl̓ijs demū ꝑ ius auctēticoꝝ fuit reuocatū qͦ ad eccl̓ias ⁊ ſtatutū vt ſola eccl̓ia romana gau deat p̓uilegio. c. ānoꝝ. alie vero ſolū. lx. ānorū q̄ rit̉ tūc an idē ſit dicēdū ſit ī ciuitatibus. nā ſi pri uilegiū fuit reuocatū quo ad eccl̓ias q̄ erāt ma gis fauorabiles gͦ ⁊ quo ad ciuitates. In ꝯͣrium facit hec lr̄a īducta mō p̄dicto. ¶ Opp. ꝯͣ tex. de ꝯͣrietate. nā alit̓ diſponit ī prī. alit̓ in v̓. ne oc caſione. So. prīci. c. ponit ſtatutū ip̄oꝝ ciſterciē ſiū ꝗ ꝓceſſerūt colorate ī reuocatōe p̓uilegij eo ruꝫ. nā cū eēt pͥuilegiati ſuꝑ decīs terraꝝ quas excolebāt ꝓprijs manibus vl̓ ſūptibus vt ī. d. c. ex ꝑte. ip̄i ſtatuerūt vt poſſeſſiones decetero ac ꝗrēde traderēt̉ alijs excolende vt ſic remanerꝫ ītegꝝ p̓uilegiū eoꝝ ⁊ eccl̓ijs p̄dialibus ſuccur ret̉. papa v̓o in v̓. ne occaſione. volēs ꝓuide̓ la tius ſtatuit vt ſiue ꝓprijs manibus excolāt ſiue alijs tradāt excolēda debeāt ſoluere decimā de poſſeſſionibus acꝗrēdis poſt hͦ cōciliū ⁊ fuit fa ctū hoc conciliū ẜm Io. an. Anno dn̄i. M. cc. xv. xvij. Anno pōtificatus Inno. ⁊ ꝑ hoc pōt ī ſtrui de poſſeſſionibus acꝗſitis poſt hoc cōciliū ¶ Itē credo ꝙ iſti ciſterciēſes gaudeāt ſaltī pͥ uilegio cōi religioſoꝝ vt de noualibus q̄ exco lunt ꝓprijs manibus vel ſūptibus nō ſoluāt de cimā vt dicitur in. d. c. ex ꝑte. quia ſolū hic reuo catur priuilegiū laboꝝ ſuoꝝ ⁊ non noualiū ar. ī d. c. ad audiētiā. sͣ. eo. ¶ In glo. ii. ibi an̄qͣꝫ edi ficent̉ eccl̓ie. videt̉ ergo glo. velle ꝙ p̓uilegiū ꝑ dat̉ ſolum anteqͣꝫ eccleſie edificarent̉ ⁊ ita Ho ſti. videt̉ intellexiſſe glo. quā reprobat. ſed vt di cit Ib. an. non ē credēdū ꝙ glo. habuit hūc in tellectū. ſꝫ pōt ſic ſaluari. nā ꝓ monaſterijs d̓ no uo fundādis emit̉ poſſeſſio ꝓ fūdo ip̄oꝝ mo naſterioꝝ. ⁊ talis poſẜio ē onerata decimis an tequā monaſteriū fūdet̉. ſed poſt fūdatōnē mo naſterij fruſtra querimꝰ de decīa cū nihil ibi re colligat̉. ſꝫ de reliꝗs poſſeſſionibus q̄ acꝗrūt̉ ꝓ dote monaſterij ſoluit̉ decīa tā ante cōſtructio nē monaſterij qͣꝫ poſt vt hec lr̄a ſatis innuit. ¶ In glo. iij. ibi poſſideri nō poſſūt. aduerte quia glo. multū loꝗt̉ īpropͥe. nā ſi religioſi nō poſſūt decīas poſſidere nō valerēt eas p̄ſcribere. cuiꝰ ꝯͣriū ꝓbat̉ ī. c. cū in tua. ⁊. c. dudū. sͣ. e. ſꝫ glo. ha buit bonū intellectū. debet .n. intelligi ꝙ religio ſi de iure non habēt ius decimādi tamē in veri tate nulla in hoc fit dr̄ia inter religioſos ⁊ cleri cos ſeculares. qꝛ ſi religio ſi habēt ꝑrochiā ꝑci piūt decimā ſicut clerici ſeculares vt in. c. ſugge ſtū. ⁊ qd̓ ibi dixi. sͣ. eo. ⁊ idē eſt ī clericis ſecula ribus. nā ſi nō habēt ꝑrochiā nō pn̄t habe̓ ius d̓ cimādi. nā decime ſunt hodie de iure prochiali vt ī. c. fi. sͣ. de pro. vnde cōcludēdo qōem glo. lꝫ Hoſti. ⁊ Io. an. multū ſe īuoluāt dico breuiter ꝙ tā religioſi qͣꝫ clerici volētes p̄ſcribere deci mas aut actiue aūt paſſiue debēt habere titulū qꝛ exqͦ ius cōe eis reſiſtit cū non habēt ꝑrochiā nō poſſūt ſine titulo p̄ſcribere. vt ꝓbatur in. c. i. de preſcrip. li. vi. ⁊ adde glo. in. c. ī aliquibus. sͣ. eo. in fi. Abbas. Nterdicimus. Qꝛeue ē ⁊ ideo non ſūmat̉. ¶ No ꝙ laicus nō pōt pignorare d̓cimas nec clericis vt hic nec laicis. vt in. c. ꝓhibemus. sͣ. eo. ⁊ iō iſte tex. ſolū fecit mētionē de clericis. qꝛ in. d. c. ꝓhi bemus ſatis fuit cautū ī laicis. ¶ 2º. noͣ ꝙ diſpo ſitio cōcernēs vniuerſos extēdit ad ſingulos. ⁊ in hoc tene mēti iſtū tex. ⁊ vide quod noͣ. in. c. ni mis. el. i. jͣ. de exceſ. p̄la. ¶ In glo. i. ī fi. cōcluſio glo. eſt ꝙ tex. iſte ꝓcedit tā ī decīs a laico de fcō poſſeſſis qͣꝫ in decīs ſibi cōceſſis in feudū ab an tiquo ⁊ rō ꝓhibitionis ē vt decīe citius ꝑueni ant ad eccl̓iaꝫ ad quā expectāt. Sꝫ dubiū ē nū ꝗd laicus hn̄s decīas ī ſeudū poſſit eas īpigno rari alt̓i clerico d̓ ꝯſēſu dioceſani. Hoſti. tꝫ ꝙ ſic nā ſi p̄t ſibi donae̓ cū ꝯſēſu ep̄i vt ī. c. cū apl̓ica. d̓ his q̄ fi. a p̄. gͦ fortiꝰ pignorae̓. ꝯͣriū ꝯcludit Io. an. mouet̉ qꝛ iſta lr̄a loꝗt̉ īdiſtīcte Itē qꝛ decīe citiꝰ ꝑueniēt ad eccªᵐ cui d̓bēt̉ ſi n̄ p̄t alt̓i pigno ri dae̓. ſꝫ. do. Pe. approbat dcūꝫ Hoſ. qd̓ ēt mi hi plꝰ plꝫ qꝛ cui ꝯcedit̉ maiꝰ vr̄ ⁊ ꝯceſſū minꝰ vt ī c. ex ꝑte. sͣ. e. Itē hͦ ꝯce̓nit fauorē eccᵉ vl̓is vt ci tiꝰ d̓cīe eripiāt̉ d̓ maībꝰ laicoꝝ ⁊ ex hac rōe ema nauit. d. c. cū apl̓ica. q̄ cū hꝫ locū parit̓ ī pignora tōe dꝫ habere locū ipſiꝰ diſpō vt ī. c. cū dilcā. d̓ confir. vti. vel īuti. ſed ſi decīe detinē̓t̉ a laico fi ne titulo nō ſufficit ēt cōſenſus ep̄i. vt dixit hic Goſ. ⁊ bn̄. tū qꝛ nemo pōt rē alienā pignorare tū qꝛ eccl̓ia vr̄ approbare ip̄ius malā detētōem ¶ De r̄gularibꝰ ⁊ trāſeūtibꝰ ad r̄ligionē. ℟ca. Supra viſū eſt de cl̓icis ſecl̓aribꝰ ⁊ de rebus eorū. merito r̄ſtat vide̓ de regularibꝰ ⁊ r̄bꝰ eoꝝ vel ſic quia viroꝝ eccl̓iaſticoꝝ duo ſunt gn̓a. qd̓ dā ē genus cl̓icoꝝ ſeculariū. quoddā r̄ligioſoꝝ vn̄ viſo d̓ pͥº gn̓e merito ſb̓ijcit̉ d̓ ſcd̓o. vn̄ aūt di cat̉ r̄gl̓aris dic̄ Io. an̄. ꝙ a regl̓a q̄ tn̄ dupliciter capit̉ vt noͣ. ī ℟ca. de re. iurꝭ. li. vi. ſꝫ qͣꝫtū ad ꝓ poſitū dr̄ a r̄ctitudīe viuēdi. ⁊ dic̄ ꝙ illi ꝓpͥe di cūt̉ hr̄e regulā ꝗ ꝓfitēt̉ tria ſb̓alia cuiuſlibꝫ r̄li gionis approbate vꝫ pauꝑtateꝫ caſtitateꝫ ⁊ obe diētiā. vt ī. c. cū ad mōaſteriū. de ſtatu r̄gū. Alij v̓o lꝫ aliqua ꝓmittāt n̄ dicūtur ꝓprie hr̄e regu lā ſꝫ potiꝰ quēdā modū viuēdi licet ille modus ſit approbatꝰ a papa. de quo vide gl. noͣ. in cle. i. de reli. do. ⁊ in cle. cum ex eo. de ſen. ex. Ex qͦ in ferri pōt ad. q. quotidianā ꝙ diſpō odioſa con cepta erga regulares n̄ ꝯprehēdit illos ꝗ nō ꝓ miſerūt illa tria ſb̓alia. ⁊ ſic iſti fratres ſci Frā ciſci de tertio ordine vl̓ iſti ieſuite vel iſte mulie res mātellate n̄ dicūtur ꝓprie regl̓ares. vnde n̄ ꝯp̄hēdūtur ī diſpoſitōe odioſa. ſecuſ ī diſpōe fa uorabili qꝛ largo mō vidētur ſb̓ r̄gl̓a rōe ꝓmiſ ſionis facte ſuꝑiori eorū. ⁊ hoc noͣ. ¶ 2º. princi pal̓r q̄ritur ꝗ dicātur r̄ligioſi. So. dic̄ Io. an. ꝙ qn̄qꝫ v̓ba capiūtur ī latiſſima ſignificatōe. ⁊ tūc oīs chriſtianꝰ dr̄ r̄ligioſus. vn̄ ī pl̓ibꝰ locis dr̄ religio chriſtiana vt ī. c. gaudemꝰ. jͣ. d̓ diuor. ⁊ ī. c. ꝓ hūani. d̓ homi. li. vi. qn̄qꝫ hͦ v̓. capit̉ late. ⁊ tūc ꝯp̄hēdit oēm hoīem honeſte viuentē non aūt quēlibꝫ chriſtianū vt ī. c. eccl̓ia. sͣ. d̓ ꝯſti. ⁊ in c. fi. sͣ. de re. eccl̓. n̄. alie. vbi dr̄ ꝙ laici quātūcūqꝫ r̄ligioſi ⁊cͣ. qn̄qꝫ capitur minꝰ late ⁊ ꝯp̄hēdit cle ricoſ ſeculareſ .i. q. iij. c. ſaluator. qn̄qꝫ capit̉ ſtri cte. ⁊ ſolū ꝯp̄hēdūtur illi ꝗ ꝑ profeſſionē ſubie cerūt ſe abbatꝭ īperio. ⁊ dic ꝙ inqͣꝫtū ꝗs magis deo exhibet religionē tāto magis pōt dici reli gioſus. vnde bene ſi ꝯp̄hēdis qͣꝫto ꝗs ē alienus a cultū diuīo tāto magꝭ deuiat ab hͦ noīe. nā no mina debēt eē ꝯſequētia r̄bꝰ. īſti. d̓ dona. ī. §. ē ⁊ aliud. ⁊ ī. c. cū ẜm. de p̄ben. ſꝫ nō pōit Io. an. qͣ liter dēat hoc v̓bū accipi ī iure vel ī ſtatutis. vn̄ al̓s in hac ciuitate accidit de facto hec. q. Sta tuto huiꝰ ciuitatꝭ cauetur ꝙ religioſi n̄ pn̄t ſumi ad officia cōitatꝭ. demū ꝗdā ꝗ erat rector hoſpi talis de mīa portans veſtem certi coloris cum cruce ī pectore fuit extractus d̓ pͥoribꝰ ꝗ priꝰ an̄ aſſūptionē illiꝰ r̄giminiſ fuit noīatꝰ ⁊ īburſulatꝰ dubitat̉ nūꝗd ad illd̓ officiū potuiſſet aſſumi. ⁊ hͨ qō viſa fuerat ſatꝭ difficil. Do. Pe. ꝗ tc̄ lege bat in hac ciuitatē. ſꝫ tn̄ viſus ē reſpōdiſſe ꝙ ex iſtendo in illo hītu nō pot̓at aſſumi ad illud of ficiū qꝛ v̓ba ſtatuti debēt aliꝗd oꝑari. vn̄ ſi ītelli geret̉ ſtatutū de r̄ligioſis ſtricte ſūptꝭ nihil oꝑa batur. cū ſatis ſit ī iure cautū ꝙ nec r̄ligioſi nec clerici pn̄t hr̄e officia ſecularia. jͣ. ne cle. vel mo. quaſi ꝑ totū. ⁊ ſic ſtatutū dēbat ītelligi d̓ r̄ligio ſis largo mō ſūptꝭ. tn̄ ille dimiſit hītū ⁊ exercu it officiū. qꝛ n̄ erat ita aſtrictꝰ ꝗn potuiſſꝫ dimit tere hītū. Ego dubito an hec deciſio ſit v̓a. nam ſtatutū īhabilitās ad officia ē ſtricti iuris. ergo debet ītelligi in ſtricta ſignificatōe. ar. in. c. cuꝫ dilectus. de cōſue. ⁊ in. c. in nr̄a. de iniurꝭ. ſꝫ cer tū ē ꝙ in ſtricta ſignificatōe illi dicūt̉ r̄ligioſi ꝗ ꝓmiſerūt tria ſb̓alia vt. sͣ. dixi. ⁊ vide duas gl. noͣ. vltra predictā in cle. i. de deci. ¶ In glo. i. ⁊ ij. vbi clare Io. an. in glo. ſuis cōcludit ꝙ ī maͣ odioſa hoc v̓bū dꝫ capi multū ſtricte niſi addij ciatur aliquod v̓bū generale. puta ſi diceretur quicūqꝫ religioſi. nā tūc ꝯprehēderentur hoſpi talarij ſcd̓ꝫ illā glo. ⁊ ītellige d̓ hoſpitalarijs hie roſolymitanis qui largo modo ſunt religioſe ꝑſone cū nō pn̄t cōtrahere mr̄imoniū ⁊ promit tunt obedientiā ſuperiori. nec pn̄t r̄trocede̓ ab illo ſtatu. vn̄ iſtis vel ordini eorū cōferuntur ec cleſie ⁊ decīe vt dixi ī. c. qͣꝫuis. sͣ. de deci. ſꝫ iſti re ctores hoſpitaliū vtētes mr̄imonio ⁊ deferēteſ certū habitū non ſūt religioſi nec largo mō nec ſtricto. vn̄ Lau. ⁊ Io. de lig. ī cle. ij. de preben. dicūt ꝙ iſti nō gaudēt priuilegio clericali nec ī ꝑſona nec in rebus pr̄imonialibus eoꝝ. ⁊ vide qd̓ dixi de hoc ī. c. ij. de fo. ꝯpe. ⁊ vide Bar. ī. l. i. ff. de pe. dicit aꝑte ꝙ iſti ꝗ dicūtur fratres gau dētes nō ſunt religioſi. lꝫ gaudeant priuilegio qͦ ad ſoꝝ. ⁊ ſic nō video ꝙ tales hoſpitalarij vl̓ alij religioſi īproprie dicti ꝯprehendātur in ſta tutꝭ odioſis. nec ob. motiuū Do. Pe. d̓ ꝑu. ne prouiſio ſit īntil̓ ⁊cͣ. qꝛ dico ꝙ vbi ſtatutū loqui tur ī maͣ iuris cōis nō debēt v̓ba āpliari vt ſta tutū aliꝗd oꝑetur. ſꝫ ſatꝭ ē ꝙ īducit aliud reme diū preter ius cōe vt noͣ. ſentit Bar. in. l. i. ff. ad l. fal. niſi ius cōe loq̄retur īproprie. nam ſi tunc ſtatutum loquatur īproprie ſicut ius cōmune dꝫ tūc ſtatutū proprie intelligi. vt aliꝗd addat ad ius cōe vt noͣ. elici videtur ex dictis Bar. ī l. iiij. §. pretor ait. ff. d̓ dā. infec. ⁊ hec noͣ. quia ſa ciunt ad multa. UAllus. poc nc Breue ē ꝑ alia v̓ba ſūmāi. Nō pōt ꝗſ ad r̄ligionē admitti niſi vo lēs ⁊ in etate idoneꝰ. No pͥº. ibi ſpontanea. ꝙ ad validita tē profeſſiōis etiam requiritur voluntas ſpōta nea. ⁊ ſic nō ſufficit voluntas niſi hēat qualita tem ꝙ ſit ſpontanea. A quo īfero ꝙ profeſſio fc̄a ꝑ mētū ē ipſo iure nulla. nec ē opꝰ ꝙ r̄ſcīdat̉ ꝑ actionē qd̓ me. cā. nā vbicūqꝫ r̄ꝗrit̉ ī actu ſpō taneus ſeu liber ꝯſēſus n̄ valet actus ſi īteruēit metus. pro hoc vide glo. noͣ. xxxiij. q. v. ī. c. no tificaſti. fc̄it. c. cū locū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. d̓ ſpō. ⁊ rō eſt qꝛ lꝫ coacta volūtas ſit volūtas ī. c. merito. xv. q. i. ⁊ in. l. ſi mulier. ff. qd̓ me. cā. nō tn̄ ē volūtas ſpōtanea. ⁊ vide ad hͦ bo. gl. ī. c. abbas. sͣ. quod De regularibus. me. cā. facit qd̓ noͣ. ī ſil̓i gl. noͣ. ī. c. vt circa. d̓ elec. li. vi. q̄ dicit ꝙ ſi ad actū reꝗͥrit̉ iuramētū cū ta ctura ſcripture nō ē ſatiſfactū diſpōni ſi p̄ſtat̉ iu ramētum ſine tactura licet in veritate ſit iura mentum ſine tactura. ¶ In gl. ibi ad ꝓfitēdū. gl. ſatis caute locuta ē. ītelligit .n. tex. ꝙ nō dꝫ quis tōderi an̄ etatē legitimā .ſ. vt fiat monachꝰ ꝑ ꝓ feſſionē naͣ ceſſāte ꝓfeſſione pōt ꝗs ītrare mo naſteriū ⁊ aſſumere hītū ēt ī īfantili etate vt ī. c. jͣ. ꝓx. vbi plenius dice̓t̉ de hoc. ¶ Itē nō ex gl. ꝙ poſt ſeptēniū pōt ꝗs aſſume̓ ordinē. ⁊ dic la tius ꝙ minores pōt ꝗs aſſumere ſtatī ī pͥn. pue ritie poſt cōpletā īfātilē etatē q̄ cōpletur ī ſeptē nio vt ī. c. de his. all̓. ī glo. ⁊ vide bo. gl. ī cle. gn̓a lē. de eta. ⁊ quali. ⁊ eſt fi. ⁊ ibi habes tex. de etate reꝗſita ad ordines ſacros. vide tn̄ tex. noͣ ī. c. fi. de tēpo. ordi. li. vi. ꝗ vr̄ velle ꝙ ēt īfanti pōt con ferri tōſura ſi vult trāſire ad monaſteriū al̓s āt ſecus. Aui aūt dicūt̉ idonei ad beneficiū reſpe ctu etatis dixi plene ī. c. ſuꝑ īordinata. sͣ. d̓ p̄bē. ⁊ dic vt ibi. Reſpectu vero monachatus ad hͦ vt teneat ꝓfeſſio reꝗͥrit̉ ī maſculo etas. xiiij. an roꝝ vt in. c. ſignificatū. jͣ. e. ti. li. vi. ī feīa vero ſuf ficit tp̄us. xij. annoꝝ. vt ī. c. cū viꝝ. jͣ. e. ⁊. xx. q. ij. ī. c. puella. rō diuerſitatꝭē qꝛ citius pubeſcit feīa qͣꝫ maſculus. vn̄ etas apta ad mr̄imoniū carna le cēſet̉ apta ad iſtud mr̄imoniū ſpūale. ¶ In glo. ij. in fi. ītellige ī maſculo. vt. sͣ. dixi ſꝫ q̄ro ſi ē cōtētio ſuꝑ etate īter monaſteriū ⁊ iſtū īgreſſuꝫ ꝗs habet ꝓbare. an monaſteriū allegās legitīaꝫ etatē. an īgreſſus ꝗ hoc negat. dicit Io. an̄. ꝙ re gularit̓ ille hꝫ ꝓbare etatē maiorē vel minorē ꝗ fūdat ſe ſuꝑ ea ꝓ hoc glo. noͣ. lxxviij. di. p̄ſb̓ri. ⁊ rō ē ꝗa ꝗs nō p̄ſumit̉ maior vl̓ minor cū etas n̄ ſtat firma ſꝫ momēto currat. de qͦ plenius noͣ. ī c. ī pn̄tia. de ꝓba. ⁊ ꝑ Bar. ī. l. de etate. ff. de mi no. ⁊ ideo ſi īgreſſus vult exire religionē allegā do ſe minorē dꝫ hͦ ꝓbare. vterqꝫ tn̄ poterit ad mitti ad ꝓbādū ītētōeꝫ ſuā ar. ī. c. ſuꝑ hͦ d̓ renū. I quis autem. pu Im bes mōaſteriū īgreſſus poſt ānū a pa rētibus reuocari nō pōt. h. d. pͦ. Pubes ꝑ vim ingreſſus poſt ānū exire vel a parētibꝰ reuoca ri nō pōt. h. d. 2º. Cōis diuiſio. 2ª ibi ſi vero. ¶ Nō pͦ ꝙ an̄ etatē legitimā pōt ꝗs cū cōſenſu pa rentū ītrare monaſteriū accipiēdo hītū ⁊ tōſu rā nō intelligas tamē ꝙ ꝑ hͦ obliget̉ ꝑpetuo ip̄i monaſterio. nā reꝗͥrit̉ etas ad hͦ legitīa vt ī. c. p̄ cedēti. ¶ Noͣ 2º. ꝙ parētes poſſūt reuocare ſi liū īgreſſū religionē āte pubertatē. ⁊ ſic īpubes nō pōt īuitis parētibus ītrare mōaſteriū. rō na tural̓ pōt eē iſta. nā ꝑ īgreſſū ſcūm an̄ etatē non deſinit eē ī pr̄na ptāte. iō cū īgreſſus non teneat vt efficacit̉ obliget̉ monaſterio pn̄t parētes illū reuocare. nā tenet̉ ex diuīo p̄cepto parētibus obedire. ſꝫ poſt pubertatē pōt ītrare ēt īuitꝭ pa rētibus vt ī. c. i. ⁊. ij. xx. q. ij. ⁊ rō ē qꝛ ꝑ profeſſio nē ſoluit̉ pr̄na ptās. vt no. glo. ī. d. c. i. quā tene bis mēti. ⁊ idē noͣ. glo. iurꝭ ciuil̓ in. l. ſi ex cā. §. pa pinianus. ff. de mino. idē Bar. in. l. pr̄. ff. d̓ adul. ⁊ ī aucͣ. idēqꝫ. C. de bo. q̄ li. ⁊ ē rō qꝛ qͦ ad mūdū fingit̉ mortuus. xvi. q. i. placuit. idē dic ſi pr̄ in traret monaſteriū. nā incōtinēti ſoluit̉ pr̄ia po teſtas. qꝛ cū pr̄ tnͣſeat ī ptātē abbatis nō pōt ha bere filiū in ptāte vt ī. l. ſi arrogator. ff. de adop. bn̄ facit. c. cū ſimus. jͣ. e. ⁊ noͣ. in aucͣ. ingreſſi. ⁊ in aucͣ. ſi qua mulier. C. de ſacroſanc. ecc. ¶ Et nō ī v̓. ad prīcipē. iūcta gl. ꝙ papa pōt appellari pͥn ceps. nā pͥncipatū tꝫ maxīe in ſpūalibus facit. c. i. sͣ. de maio. ⁊ obe. ¶ Noͣ i. §. ſi v̓o. ꝙ ītrās mo naſteriū ꝑ viꝫ hꝫ ānū ad reclamādū. In ꝯͣriū fa cit tex. sͣ. in. c. i. qd̓ me. cā. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. ad id de ſpō. nā ut ibi noͣ. ſi quis nō reclamauerit qͣꝫ ci to pōt vr̄ cōſentire. So. tex. iſte pōt ītelligi ī pu bere minor tamē. xxv. annis nō lꝫ hēat etatē le gitimā ad ꝓfeſſionē nō tamē hꝫ eā diſcretioneꝫ quā maiores xxv. ānis hn̄t. vt. ff. d̓ mīo. ꝑ to. iō tex. iſte voluit ſibi dare ānū ad reclamādū qd̓ ē dictū ſingulare. ⁊ pōt ſing. īduci ad mr̄imoniuꝫ carnale ⁊ ad ꝯſil̓es actus. lꝫ alij velīt intelligere īpropͥando lr̄aꝫ ꝙ ſi ciuis habuit oportunitatē debuit citius reclamare qd̓ nō placet qꝛ tūc fru ſtra fieret mētio de āno. ¶ Quero ꝓ declaratō ne lr̄e ⁊ materie qꝛ tex. facit h̓ mētōeꝫ de cōſēſu parētū ī religionis īgreſſū nūꝗd parētes poſſit offerre filiū monaſterio. So. Inn. egregie tra ctat ⁊ ī effcū vr̄ ꝯcludere ꝙ ſic. ⁊ ītelligo de filio īpubere. nā uſqꝫ ad pubertatē libera ē ptās pa rētibus offerre filiū mōaſterio ⁊ vr̄ ꝓbari. ij. q. i. c. ī pͥmis. ⁊ ea. cā. q. ij. c. i. Sꝫ dubiū ē ꝗd ſi pr̄ ⁊ mr̄ nō cōcordāt vt qꝛ pr̄ vult offerre mr̄e īuita vel eꝯͣ. dicit Inn. ꝙ p̄fert̉ is qui cōtradicit qꝛ in re cōi potior ē ꝯditio ꝓhibētis vt in regula ī re cōi. de re. iur. li. vi. ⁊ in. l. ſabinus. ff. cōi diuidū. Quidā tn̄ dixerūt vt ipſe refert ꝙ pr̄ ē p̄feren dus cū habeat filiuꝫ in ptāte ⁊ non mater. vt in ſti. de pa. po. ⁊ in. c. i. jͣ. de conuer. infi. ipē tamen Inno pſeuerat in pͥmo dicto aſſignādo vnā rō nem ſingularem que nō eſt obliuioni tradenda dicit enim ꝙ in iſtis ſpiritualibus magis eſt ſer uanda ratō naturalis qͣꝫ ciuilis. nam prima po teſtas eſt de iure ciuilinaturaliter .n. filius obli gatus eſt obedire matri ſicut patri. vnde deus ſine diſtinctione precepit patreꝫ ⁊ matrē hono rari. ex quo etiā inſertur ꝙ ſola mater patreᶠ nō conͣdicente poteſt offerri filium monaſterio ꝓ hoc videt̉ tex. in. c. quicūqꝫ. xx. q. i. ⁊ hec dicta Inno cōiter approbant̉ hic per doc. ⁊ per Fe. conſilio. cclxxvij. ſed ego reperio glo. tenentem cōtrarium. xx. q. i. in. c. ii. que dicit matrem non poſſe offerre filium monaſterio cū nō hēat euꝫ in poteſtate ⁊ illā glo. ſequit̉ ibi Archi. ⁊ ad. c. ꝗcūqꝫ. rn̄det qd̓ factū narrat ⁊ nō ponit ius. ſed dictū Inno. vt dixi cōiter approbat̉ ⁊ ideo gl. vr̄ dubitaſſe ī. c. i. xx. q. ij. vbi dicit matrē poſſe ſaltī qn̄ pr̄ nō ſuꝑeſt ſatis placet fauore religio nis tenere dictū Inno ¶ Sed dubitatur quid ſi auus habet patrem ⁊ nepotem in poteſtate nunquid pater poſſit offerre filiuꝫ monaſterio inuito auo vel nūꝗd pr̄ poſſit r̄uocare eū īgreſ ſū īuito auo. Inno. tenet ꝙ ſic ꝑ premiſſā rōem qꝛ ī iſtis ſpiritualibus potiꝰ ē attēdēda rō naͣl̓. ſꝫ naͣlit̓ filius ē magis aſtrictus pr̄i qͣꝫ auo. ⁊ hͦ dictū Inno. cōit̓ approbatur. Sꝫ ſatis pōt du bitari. nā cū auuſ hēat nepotē ī ptāte nec ꝑ iſtū actū factuꝫ an̄ pubertatē a ptāte aui eripit̉. n̄ vi deo qūo pōt pr̄ ī p̄iudiciū aui iſtā oblationē fa ce̓ cuꝫ nō poſſit filiꝰ voue̓ ī p̄iudiciuꝫ pr̄ne ptā tis vt plene dicet̉ ī. c. ſcripture. d̓ voto ¶ Que ritur d̓ tutoribꝰ nunꝗd poſſint offerre pupillū monaſterio. Inno. ꝙ ſic. nā pn̄t euꝫ r̄uocare ab īgreſſu vt ī. c. ij. xx. q. i. ſꝫ Fe. cōſilio p̄all̓. īcidē ter ſētit ꝯͣriū. dicit .n. ꝙ lꝫ reperiatur ꝙ tutores pn̄t reuocare. nō tn̄ reꝑitur ꝙ pn̄t offerre. mihi tn̄ plꝫ dictuꝫ Inn. ꝑ illud. c. ij. nā ibi dr̄ ꝙ ſi pu pillus ē īgreſſus mōaſteriuꝫ ⁊ tutores ſil̓ando ꝯſēſerint. jͣ. annum nō pn̄t reuocare. ecce gͦ ꝙ ta citurnitas ānualis hēt̉ ꝓ oblatiōe exp̄ſſa. nam ceſſāte illa taciturnitate pupillꝰ potuiſſꝫ exire qn̄cūqꝫ. ſꝫ ꝓpt̓ taciturnitatē tutoris q̄ hēt̉ pro oblatione nō pōt exire pupillus vſqꝫ ad puber tatē. ⁊ ſic īducēdo illuꝫ tex. ꝓbat̉ opi. Inno. lꝫ Do. Pe. tēat ꝯͣriū. qꝛ tutoris ptās nō vr̄ exten di ad hunc caſū maxīe cuꝫ ī ꝯn̄tiaꝫ ꝑſōe ſeqͣtur alienatio bonoꝝ. ſꝫ hͦ dictuꝫ mihi n̄ obſtat. quia abdicatio bonoꝝ cū n̄ fit niſi ꝑ profeſſionē q̄ n̄ pōt fieri niſi poſt etatē ꝑfectā ⁊ ſic pꝰ tutelā ex tīctā. Sꝫ dubito ſatis de vno circa p̄dicta. nun ꝗd parētes ⁊ idē ī tutoribus pn̄t offerre filium īpuberē īuituꝫ. nā reperio tex. narratiue tn̄ lo ꝗntē ꝙ pr̄ obtulit filiū īuitū vt ī. c. pr̄iſ. xx. q. iij. facit. c. monachū. ⁊. c. q̄cūqꝫ. xx. q. i. ꝓ hoc facit qꝛ ꝑ talē actū iſte nō obligatur irreuocabiliter mōaſterio. ſꝫ tātuꝫ donec ꝑuenerit ad etatē ꝑfe ctā. Inno. tn̄ ſētit ꝙ ſi īuitus fuit oblatꝰ pōt exi re qn̄cūqꝫ. ar. c. ij. xx. q. i. qd̓ ſatꝭ plꝫ. ⁊ ꝑ hͦ dice rē ꝙ īuitū ſiliū nō pōt offerre nec mōaſteriū de bet reciꝑe. qꝛ voluntariuꝫ militē diligit deꝰ. xv. q. i. in. c. nec ē. ⁊ hoc idē vr̄ ſētire gl. xx. q. i. ī ſū ma. ⁊ ad ꝯfirmatōꝫ ſacio tale motiuuꝫ oblatio parētuꝫ de īpubere hꝫ ſe ad ꝓfeſſiōꝫ ſicut ſpō ſalia ad mr̄imoniū. ar. ea. cā. ⁊. q. ī quatuor pͥmiſ c. ſed ex ſpōſalibus ꝯͣctis per parentes ſilij non obligātur niſi tacite vl̓ expreſſe cōſeſerint. puta qꝛ ſunt p̄ſentes ⁊ nō ꝯͣdicūt vt in. c. i. de deſpon. īp̄u. li. vi. gͦ idē dicēduꝫ in hac oblatōe. ¶ Sed q̄ro ꝗd operatur parētū oblatio. So. ex dictis Inno. ⁊ alioꝝ cōclude ſic ꝙ talis oblatio oꝑat̉ vt īpubes oblatꝰ nō poſſit exire mōaſteriuꝫ aū aduētum pubertatꝭ. ꝓ hͦ. xx. q. ij. c. puella. idem ē. vt. sͣ. dixi qn̄ parētes exp̄ſſe nō obtulerunt. ſꝫ tacite diſſimulauerunt ꝑ ānū ⁊ diē. ar. ī. d. c. pu ella. ſi aūt īpubeſ fuiſſꝫ īgreſſuſ ſine tali oblatio ne parētuꝫ tc̄ pōt exire qn̄cūqꝫ an̄ ꝓfeſſionē ex preſſam vel tacitam vt noͣ. jͣ. eo. ſignificatum. hͨ tamē ꝓfeſſio nō pōt fieri ante pubertatem vt ī c. i. jͣ. eo. li. vi. ¶ Abbas. Clericꝰ ſecularꝭ ¶ Sclericicabiū ciomine mōachali cogitur vt fiat monachus vel ab hoc deſiſtat. h. d. ¶ Noͣ. bo. ar. ꝙ nouitius qui diu portauit hītū ꝓbatōis pōt cōpelli vt ꝓ iteatur vl̓ vt exeat mōaſteriuꝫ ⁊ dimittat hītū Noͣ 2º. ar. ꝯͣ fictos ⁊ eos ꝗ portāt hītuꝫ cuiꝰ dā ſāctitatꝭ vt appareant ſāctiores qͣꝫqͣꝫ nō ſint dꝫ .n. vnuſꝗſqꝫ ſe cōfirmare moribus illoꝝ īter quos viuit al̓s p̄ſumit̉ ſuꝑſtitioſus. d̓ quo vid̓ bo. tex. xli. di. c. i. ¶ Noͣ ꝙ nō monachi nō pn̄t vti hītu monachali. ¶ In gl. i. ibi ex cā hone ſta. noͣ glo. ⁊ vide ad maͣm bo. tex. cuꝫ glo. in. c. qd̓ interrogaſti. xxvij. di. vbi īter cetera glo. po nit vnā. q. ī eo ꝗͥ fecit ſe mōachum vt eēt abbas nā certe licet nō ſequat̉ ītētuꝫ ſuū. nihilominus remanebit mōachus. qꝛ ex cā īhoneſta ſimula bat mōachatuꝫ. ⁊ ex v̓bis glo. colligitur vnus ī tellectꝰ ad iſtū tex. vt ītelligatur qn̄ ex cā hone ſta ꝗs aſſūpſit hītū ⁊ d̓ hoc ꝯſtat. puta propter timorē mortis. tunc .n. ceſſāte cā n̄ ꝯpellitur du rare ī monaſterio. ſꝫ dimittere hītū vel ꝓfiteri ⁊ qͣꝫuis iſte ītellectus ſit verus in ſe nō tn̄ ꝯgru it littere. qꝛ n̄ ſe fūdat ſuꝑ honeſtate. īmo magꝭ ſuꝑ fictione īprobata. Hoſti. intellexit tex. ⁊ me lius de his ꝗ portāt hītuꝫ exͣ mōaſteriū ⁊ ꝯgre gationē monachoꝝ. nā iſti quātūcūqꝫ deferant hituꝫ nō obligātur religiōi. ⁊ ꝓ hͦ allego tex. iū cta glo. in cle. eos. jͣ. e. titulo. ſꝫ pn̄t tales cōpel li ad dimittēduꝫ hītuꝫ. vl̓ ad ītrāduꝫ religionē ⁊ ita procedit iſta lr̄a. nā ſcd̓ꝫ Inno. erāt quidā canonici ſeculares ꝗ vt apparerēt ſactiores īter collegas ſuos vtebantur hītu mōachoꝝ. qd̓ vo luit iſte tex emēdare. ¶ Uel qͣrto pōt ītelligi d̓ his ꝗ ꝓteſtabātur exp̄ſſe ꝙ ꝑ delationē habitꝰ nō ītēdebāt ꝓfiteri. ⁊ noͣ hunc ītellectū ꝓ ītelle ctu iuriuꝫ dicētiū ꝙ ꝑ delationē hītus ānalē in ducit̉ tacita ꝓfeſſio. hoc enī ꝓcedit niſi p̄cedat ꝓteſtatō ī ꝯͣriū. idē voluerunt h̓ Io. an̄. ⁊ Ho. ⁊ vide glo. q̄ hoc approbat ī. d. cle. eos ⁊ ē bōa cautela cuꝫ ꝗs nō ītēdit ita cito ꝓfiteri. ¶ Ul timo pōt ītelligi ẜm Hoſti. de his que ingredi unt̉ monaſteriū vbi nō ſeruatur regula antiꝗ tus īſtituta etiā quo ad habituꝫ. nā īgrediētes ꝓfitentur nō regulā antiquitus inſtitutā ſed il lam que ſeruatur de preſenti. tales enim ẜm eū religioſi nō ſunt. ſꝫ reformato monaſterio com pellūtur ꝓſiteri aut exire. ⁊ noͣ huius caſus po ſitionē. ⁊ vide quod dicam in. c. ſuper eo. jͣ. e. ti. ⁊ per hoc habes declaratam glo. Nouitia q̄ ſpōte ſe in ¶ ¶ Idu a geritacubuſ peſſarū ꝑ hoc cēſetur profeſſa. ⁊ ē caſus ml̓tū noͣ. ⁊ declara vt. jͣ. dicet̉. Prīo ſoluit̉ dubiū. 2º. ſolutionē āpliat ibi lꝫ. ¶ No pͥº. ꝙ vidua pōt ī trare mōaſteriū vt ſit monial̓ n̄ tn̄ ꝯſecrabit̉ vt alie virgines vt ī. c. deuotꝭ. xx. q. i. ¶ Que aūt ē rō diuerſitatis īter ep̄ꝫ ⁊ viduam monialē ī eo ꝙ is ꝗ hūit vxorē ⁊ ēt ꝯcūbinā pꝰ ſolutū matri mōiū pōt ꝓmoue̓i ī ep̄ꝫ ⁊ ꝯſecrari vt ī. c. fr̄nitatꝭ xxxiiij. di. vidua āt īgreſſa mōaſteriū n̄ ꝯſecrat̉ De regularibus. vide bonā glo. ī. c. acutiꝰ. xxvi. di. q̄ ponit rōneꝫ diuerſitatis. vide ēt ad materiā bo. gl. ī. c. vidue xxvij. q. i ¶ Noͣ ꝙ nō ſemꝑ ī depēdētibus a cō ſcīa ⁊ ab aīo alicuius ſtat̉ iuramēto illius. ī con trariū tn̄ facit. c. ſi vero. el. ij. jͣ. de ſen. ex. ⁊. c. ſigni ficaſti. jͣ. de homi. ſꝫ dic ꝙ vbi certa p̄ſūptō extrī ſeca cōiecturat animū nō ſtat̉ iuramēto ī ꝯͣriuꝫ ī p̄iudiciū alterius. ⁊ ita loꝗt̉ hic qd̓ tene menti In ꝯͣrio vero nō erat īgēs p̄ſūptō animi decla ratīa. vnde cū animꝰ ꝓbare nō pōt ſtat̉ iuramē to illiꝰ de cuius fcō agit̉. ⁊ vide ad hͦ bo. gl. ī cle. i. de pe. ī v̓. ꝯmode. In glo. ij. ī fi. de multipli ci velo qd̓ īponit̉ mulieribus ītrātibus religio nē vide bo. glo. xx. q. i. ī. §. velamē. ⁊ īquātū gl. h̓ dicit ꝙ vidua pōt ſibimet īponere velū cōuer ſionis ītelligo cōſentiētibus ill̓ ꝗ pn̄t eā īcorpo rare religioni ad hͦ qd̓ noͣ. ī. c. porrectū. jͣ. eo. ti. ⁊ dr̄ velū cōuerſionis qd̓ īponit̉ cōuerſis ſeu ꝓfeſ ſis. vnde cū ī pͥn. lr̄a facit mētōem de velo cōuer ſionis poſtea ſb̓dit ꝙ īter velatas iſta vidua ob tulit ſe. ⁊ ſic videt̉ ītelligere d̓ velo ꝓfeſſionis .i. dat̉ ingrediētibus religionē tꝑe ꝓfeſſionis ¶ In glo. in v̓. oblationē. ibi forte velate offe rūt. ex his v̓bis glo. colligit̉ intellectus ad tex. ꝙ iſta vidua cēſet̉ eſſe ꝓfeſſa ꝑ illā oblationem quā fecit cū alijs velatis qm̄ illa oblaº. ex ꝯſue tudine loci cōpetebat ꝓfeſſis dūtaxat. ⁊ ſic ī ge rēdo ſe actui ꝓfeſſaꝝ vr̄ tacita ꝓfiteri. ⁊ ꝓ hoc ī tellectu glo. adducit ſil̓e ī ea q̄ ſpōte recipit habi tū ꝓfeſſaꝝ. ꝑ hoc. n. p̄ſumit̉ ꝙ voluit ꝓfiteri vt ī c. ad nr̄am. jͣ. e. Io. an. ſequēdo hūc intellectū la tius exordiēdo dicit ꝙ vbicūqꝫ nouitius ſe īge rit actibus ꝓfeſſoꝝ cenſet̉ ꝓfeſſus ſi ꝑſeuerauit triduo ar. ī. d. c. ad nr̄am. qd̓ dicit ꝓcedere ſiue il li actus ꝑtineāt ad ꝓfeſſos de iure cōi ſiue ex ſta tuto vel cōſuetudine ut h̓. Exqͦ infert̉ ꝙ ſi noui tius vna cū alijs ꝓfeſſis int̓fuit electōi vel alijs actibus capitularibꝰ cēſet̉ ꝓfeſſus. qꝛ nouitij n̄ debēt intereē capitulo cū ꝓfeſſis. vt ī. c. ex eo. in fi. d̓ elec. li. vi. ſecus dicit ſi nō nouitius ſe īmiſce ret actibus ꝓfeſſoꝝ. pone .n. ꝙ clericus ſecularꝭ vel laicus de fcō vna cū ꝓfeſſis exercet actū ſo lū ꝓfeſſis cōueniētē. certe ꝑ hͦ nō iudicabit̉ ꝓfeſ ſus qꝛ ceſſāt ille cōiecture ſꝫ ī nouitio ꝗ ſciēter ac ſponte īgeſſit ſe huiuſmodi actibus. aliud eſt dicēdū ꝓpt̓ pͥmā p̄ſūptionē. qꝛ ītrauit monaſte riū. vt ꝓbaret regulā. ⁊ ſic pōt cōcordari varia opi. quā ponit h̓ Inn. Cōcludēdo gͦ ꝙ ad hoc vt ꝑ exercitiū huiuſmodi actuū ꝗs dicat̉ ꝓfiteri reꝗrūt̉ plura pͦ ꝙ ſit nouitiꝰ .i. ꝙ ītrauit mona ſteriū aīo vt efficeret̉ religioſꝰ. ⁊ ꝙ ſciat illuꝫ actū ꝑtinere ad ꝓfeſſos tm̄. nā data ignorantia ceſſat p̄ſūptio. Freꝗrit̉ ꝙ ſe ſponte īgeſſerit. fecus ſi ꝑ mētū vt ī. c. i. qd̓ me. cā. 4º ꝙ ꝑſeue eouerit poſtmodū triduo ī eo ꝓpoſito. ⁊ hͦ vr̄ reꝗ rere Io. an. ar. c. ad nr̄aꝫ. jͣ. e. vbi dicit̉ ꝙ aſſūpº. hītꝰ ꝓfeſſoꝝ īducit ꝓfeſſiouē cū ꝑſeuerātia tri dui gͦ eadē rō ē ī caſu nr̄o. ſꝫ do. An. dicit ꝙ ī ca ſu huiꝰ. c. nō reꝗrit̉ ꝑſeueratio tridui. vn̄ ī eo fit nulla mētō. ſꝫ ꝓcedit tex. qn̄ duo ꝯcurrūt videlꝫ aſſūpº. hītus ꝓfeſſoꝝ. ⁊ exercitiū hītus cōueniē tis ꝓfeſſis. vn̄ hͨ duo ſil̓iūcta ſufficiūt ꝑ ſe abſqꝫ ꝑſeuerātia tridui. ſꝫ dictū Io. an̄. ꝓcederet vbi cōcurreret alteꝝ tm̄. ⁊ iſte ītellectꝰ multuꝫ mihi placet. tū qꝛ cōgruit lr̄e. tū qꝛ īgreſſio non debet minus oꝑari ſuſcepto prius habitu qͣꝫ ꝑſeuerā tia tridui. Itē qꝛ duo vīcula ſūt fortiora qͣꝫ vnū l. fi. C. de adop. ⁊ ī. c. i. de tre. ⁊ pa. ⁊ ẜm vnū in tellecū debꝫ tex. ītelligi d̓ velo qd̓ dat̉ ꝓfeſſis ⁊ ex his hēs declaratū ītellectū huius. c. qd̓ noͣ. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ii. de teſta. Monac hͦ ¶ OhanneS. cueadolꝰ ud monaſteriū tranſire vel peculiū ha bere nō pōt. pͥma deciſa ꝯſultatō. 2ª rn̄ſio ibi pn̄ ti. q̄ duo facit. pͦ ꝓhibet 2º. ſi conͣfiat corrigi p̄ci pit. ibi ſꝫ ſi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ēt ī rebus honeſtis in ſe qn̄qꝫ teme̓ agit̉. vnde lꝫ monachus poſſit ītrae̓ monaſteriū aliud artiꝰ. ſi teme̓ facit qꝛ nō bono zelo hͦ ſibi īterdicit̉. No 2º. ꝙ monachus ob ligat̉ monaſterio vbi ab īitio ītrauit nec pōt ad libitū deſerere mōaſteriū ⁊ aliud ītrare. ¶ Nōͣ 3º. ꝙ abbas pōt repete̓ mōachū ſuū ēt ſi ſit ī alio mōaſterio ⁊ clarius ꝓbat̉. xx. q. iiij. ī. c. mōachū ⁊. xviij. q. ii. c. abbates. 4º. no ibi cōpetēti co hertōe ꝙ abbas habet cohertōem ī monachos ſuos ⁊ ꝙ cohertio mōachoꝝ pͦ loco ſpectat ad abbatē. vn̄ nō mandat̉ hic vt iſte ep̄s ꝗ fecit cō ſultatōem puniret iſtos temere trāſeūtes. ſꝫ vt reddāt̉ ſuis abbatibꝰ ⁊ ab eis coherceāt̉ ad hͦ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. quāto. de offi. ordi. pleniſſie dixi ī. c. ſi ꝗs conͣ clericū de fo. cōpe. ī repetꝭ. Ultīo noͣ ꝙ ſolus abbas hꝫ corrigere mōchos ſuos nec tenet̉ reꝗrere cōſiliū ſeu cōſenſū capl̓i Conͣ hͦ opp. de. c. rep̄hēſibil̓. de appel. vbi fit mē tio. de. c. ī correctōe monachi. ſꝫ dicit Io. an. ꝙ ibi nō capit̉ capitulū ꝓ collegio. ſꝫ ꝓ loco vbi fit correctio vl̓ capit̉ ꝓ capl̓o regule vl̓ intelligit̉ d̓ generali nō aūt de cōuētuali. Nec ob. ſi dicat̉ ꝙ ep̄s ꝗ ē maior p̄latus nō corrigit clericos ſuos ſine cōſenſu capl̓i vt ī. c. nouit. ⁊. c. quāto. jͣ. d̓ his q̄ fi. a p̄la. ⁊. xv. q. vij. c. ep̄s nullius. nā ẜm eū hͦ. ꝓcedit ex diſpōe regule q̄ ē approbata ꝑ papaꝫ ſicut videmꝰ ꝙ ep̄s ex cōſuetudine poteſt ſolus corrige̓ clericos vt ī. c. iij. de ꝯſue. li. vi. qd̓ gͦ pōt ep̄s ex cōſuetudīe pōt abbas v̓tute regule. naꝫ ex tenore regule tota ptās monaſterij ē penes abbatem ⁊ vide bonum tex. in. c. nullā. xviij. q. ij. ſed ego recolo me legiſſe opi. Hoſti. quam re citat Io. an. hic nec repugnat. c. i. de cenſi. li. vi. ī nouella que habet ꝙ ſi abbas ē nimis ſeuerus ī corrigendo tūc debet adhiberi capitulū ⁊ ad hͦ. allegabat tex. in. d. c. reprehenſibilis. ⁊ noͣ hunc intellectum alio tamen iure non probatur. Sꝫ quero. quia hic reprobatur peculium in mona cho quod dicit̉ peculium quo ad hoc. So. di cit Io. an. ꝙ illud dicitur peculium ī monacho qd̓ habet ignorante ſuꝑiore ſuo vel habet ani mum ꝙ ad libitum ſeu iuſſuꝫ ſuperioris non re ſtitueret quod latius noͣ. ī. c. cū ad monaſteriuꝫ jͣ. de ſta. r̄gul̓. noͣ. h̓ qꝛ multi decipiuntur. naꝫ nō dr̄ religioſus hr̄e ꝓpͥū. ſi hꝫ admīſtratōeꝫ ali cuius peculij ꝑmittēte ſuꝑiore. nā ẜuus non hꝫ ꝓpriū. xiij. q. ij. illud. ⁊ tn̄ poteſt hr̄e peculium nō ſolū dn̄o expreſſe ꝯcedēte ſed ſciente ⁊ nō ꝯͣ dicente vt ī. l. qͣꝫtuberōis. ff. de pecul̓. ad idē. c. īſinuante. jͣ. qui cle. vel vouē. vbi noͣ. Inn. abba tē poſſe ꝯcede̓ mōacho vt hēat vſufructuꝫ cer taꝝ reꝝ ī ſuas neceſſitateſ ꝯuertēdū. ⁊ ꝑ Bar. ī aucͣ. īgreſſi. C. de ſa. ſan. eccleſi. nā tal̓ pōt eꝗ parari abbati ꝗ lꝫ nō hēat ꝓpriū. liiij. di. ī. c. ab bati. tn̄ hēt admīſtratōeꝫ bonoꝝ ſpectantiū ad mōaſteriū. ⁊ ita iſte ex ꝑmiſſiōe abbatꝭ pōt hr̄e admīſtratiōeꝫ certaꝝ reꝝ ſpectantiū ad mōa ſteriū. ⁊ vide noͣ. q. quā format Io. an̄. in regl̓a nō eſt obligatoriū. d̓ reg. iurꝭ. li. vi. ī mercū. vbi ꝯcludit valere ſtatutū monaſterij. vt ꝓ īdumētꝭ ⁊ alijs neceſſarijs r̄cipiat ꝗſqꝫ monachoꝝ. x. d̓ quo dic latius. vt ibi ꝑ eū. ſcire debes ꝙ Iohā an. ꝯmētauit hanc decretalē ⁊ oēs que incipiūt Iohan. ⁊ multa ponit que nō cadūt hic. q̄rit .n. ꝗd ſi monachꝰ eligit̉ ī papam īuito abbate ſuo remittit ſe ad noͣ. in. c. quā ſit. xviij. q. iij. ſed ſi ī papā eligit̉ vxoratus dic̄ ꝙ papa debꝫ reddere debitū vxori. nec ꝑ hoc viciatur electio de qͦ vi de glo. in. c. ſi papa. xl. di. ¶ Ultīo op. cū Io. an. ⁊ vr̄ ꝙ trāſire poſſit monachus de mōaſte rio ī monaſteriū. qꝛ iſtud nō eſt apoſtatare vt ī c. ex parte. de tēpo. ordi. nec dēt ꝓhiberi cū tā ī 2º. qͣꝫ ī pͥº. tria ſb̓alia obſeruētur d̓ ꝗbꝰ in. c. cum ad monaſteriū. d̓ ſta. regu. ī fi. gͦ nō refert. h̓ vel ibi moret̉ nec refert ꝗd d̓ equipollētibꝰ fiat. vt ī c. ī his. de v̓. ſig. So. lꝫ nō dicat̉ verus apoſtata quo ad penas vt in. c. ij. ne cle. vl̓ mo. li. vi. tamē large apoſtata ē vt ibi noͣ. lꝫ religiones diuerſe ſint. licꝫ ꝯueniāt qͦ ad ſb̓alia r̄gl̓e r̄ligiones per mixte ⁊cͣ. lxxxviij. di. c. i. nec ob. ꝙ ī prīa ⁊ in 2º ẜuat regulā. qꝛ licꝫ nō ſit preuaricator ī ſb̓alibꝰ r̄gule tn̄ qͦ ad obedientiā ſic. qꝛ tenet̉ abbati vt ī. c. ſicut. de iureiurꝭ. ⁊ per hoc pꝫ ꝙ nec ad aliā eiuſdē ordīs trāſire pōt. ꝯuerſus aūt ē obligatꝰ ꝓfeſſiōi ī gn̓e. jͣ. eo. c. ꝯſultatōi. ⁊. c. n̄ ſolū. ⁊. c. cō ſtitutus. li. vi. ¶ Op. d̓ eo qd̓ h̓ dr̄ ꝙ mōachus nō pōt hr̄e peculiū ⁊cͣ. iſtā etiaꝫ opi. vide hic ꝑ eū qūo ītelligat̉. qꝛ ſp̄ualia ſine tēporalibꝰ diu eē n̄ pn̄t .i. q. iij. ſiꝗs obiecerit. ⁊ vide hic ꝑ eum qd̓ peculiū ꝓhibet̉ in clerico. Abbas. Aia ī īſulis nōitet Uario t̉ ſꝫ habito r̄ſpectu ad mētē lr̄e ſic pōt ſūmari. Ubi ē dura ꝯgregatio vl̓ r̄ligio r̄ꝗ ritur in ꝓfitēte plena pubertas .ſ. tp̄s. xviij. āno rum. ⁊ ē tex ſing. pͥº. ponit̉ rō. 2º. ꝓhibitio ibi ꝓ hibemꝰ. ¶ Nō pͥº ꝙ ī oī īſula vr̄ dura cōgrega tio religioſoꝝ naͣ tex iſte nō diſtīguit inter inſu las. ſꝫ gn̓alit̓ loꝗt̉. iō gn̓alit̓ ē ītelligendus. xix. di. ſi romanoꝝ. ⁊ dr̄ īſula ꝗlibꝫ locus mari cir cūdatꝰ. an hͦ ſit veꝝ indiſtincte. jͣ. dicet̉. ¶ 2º. no ꝙ appellatione puerorum veniūt illi qui ſūt mi nores. xviij annis. dic tn̄ ꝙ ꝓprie dicūt̉ pueri vſqꝫ ad xiiij. annū. nā abīde īcipit adoleſcētia ⁊ appellāt̉ adoleſcētes vſqꝫ ad xxv. annū. ⁊ vide ad maͣm bo. glo. in ꝓhemio. vi. li. que diſtīguit oēs etates hoīs. ⁊ ad iſtū tex. pōt rn̄deri dupli cit̉. pͥº. ꝙ ī ꝓprie pōit̉ v̓bū pueri. ⁊ alludit voca bulo quorūdā locoꝝ. vl̓ dic ꝙ loꝗt̉ d̓ plena pu bertate. nā plena pubertas durat vſqꝫ ad. xviij. annū vt in. l. mella. ff. d̓ ali. ⁊ ciba. le. vbi tex. noͣ. fauorē alimētoꝝ diſpōit ꝙ ſi alicui relīquūt̉ ali menta vſqꝫ ad pubertatē ītelligit̉ d̓ plēa puber tate. idē ſtatuitur ī adoptōe. dꝫ .n. adoptās ma ior eē adoptato. xviij. āniſ. ⁊ ſic excede̓ adopta tū ī plena pubertate vt īſti. de adop. §. minoreꝫ ¶ Sꝫ op. ꝯͣ tex. nā ī multꝭ īſulis nō eſt durior ꝯgregatio qͣꝫ in alijs locis. ⁊ pōe exēplū ī ciuita te Uenetiaꝝ. So. dic̄ Io. an̄. ꝙ qͣꝫtū potuit īue ſtigare nūqͣꝫ reperit ꝙ iſtud. c. ẜuaret̉ ī aliqͣ īſu la. vn̄ dicūt pleriqꝫ arguēdo a rōe lr̄e ꝙ ſi ī īſu la n̄ ē durior ꝯgregatio qͣꝫ alibi. n̄ habet locum diſpoſitio hꝰ. c. ⁊ ſi in alijs locis ab īſul̓ eēt du rior ꝯgregatio. tūc hꝫ locū diſpoſitio hꝰ tex. vn̄ Pe. dixit h̓ ꝙ cū apud mīores ⁊ p̄dicatores ſit dura ꝯgregatio dꝫ obſeruari qd̓ h̓ dr̄. qd̓ mihi ſatꝭ plꝫ. nā quelꝫ diſpoſitio dꝫ āpliari ⁊ reſtrin gi ad limites rōis exp̄ſſe ēt ſi v̓ba nō patiantur vt ī. l. adigere. §. qͣꝫuis. ff. de iurepa. ⁊ in. l. cum pater. §. dulciſſimis. de lega. ij. ⁊ in. l. pater. §. fundum. ff. de lega. iij. facit. c. cum dilecta. d̓ cō fir. vti. vel īuti. ⁊ bo. tex. in regl̓a fi. d̓ reg. iuris li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. Bar. ī. l. itē queritur. §. ꝗ impleto ff. loca. vn̄ cū iſte tex. fūdat ſe ſuꝑ dura ꝯgrega tione que erat in inſulis. gͦ vbi ē dura ꝯgregatō ibi dꝫ hr̄e locū diſpoſitio hꝰ tex. qꝛ papa non in tēdit ꝓuidere locis ſꝫ ꝑſonis. ⁊ forte tex. loꝗt̉ qn̄ vnicꝰ locus ſolitarius ē mari circūdatꝰ ⁊ ter ritorio anguſtatus. nō aūt credo h̓ papā ītelle xiſſe d̓ īſulis maioribꝰ. vt d̓ īſula Anglie Sici lie Cypri ⁊ Africe q̄ ſūt ita āple vt nll̓a ꝓrſus ſit dr̄ia īt̓ alias ꝓuītias ⁊ huiuſmōi īſulas. īmo ſūt iocūdiores ī fructibꝰ ⁊ fertilitate t̓re. ⁊ hūc tex. ſeruāt hodie cartuſienſes. ⁊ credo ſi memī ꝙ nō r̄cipiūt ad ꝓfeſſionē an̄ xx. ānū. ¶ Que ro nūꝗd ꝓfeſſio ſacta ꝯͣ ꝓhibitionē hꝰ. c. ſit nul la. Hoſti. vr̄ dice̓ ꝙ ſic dicit .n. notandū ex tex. pape potētiā. nā pōt īpedire ꝓfeſſiōis obliga tionē ⁊ ſic ſimpl̓r trāſeūt cet̓i docto. ego tn̄ pu to ꝙ ſi papa exprimeret ī ꝯſtitutione ꝙ ꝓfeſſio alit̓ facta eēt nulla ꝙ tūc ſtādū eēt v̓bis ſtatuti. qꝛ papa ꝓ bono publico. ⁊ vt euitēt̉ ꝑicula aīa rū pōt īpedire obligatōeꝫ ꝓfeſſiōiſ. ſic̄ videmꝰ ī ſil̓i ꝙ ī ml̓tꝭ caſibꝰ īpedit obligatōeꝫ mr̄imonia lē ⁊ vt noͣ. ī. c. ſuꝑ eo. de cogna. ſpi. ⁊ quod noͣ. in c. vnico. de voto. li. vi. ſꝫ cū h̓ exp̄ſſe n̄ ānullet ꝓ feſſiōꝫ. ſꝫ ſipl̓r ꝓhibet ꝓfeſſionē r̄cipi. credo ꝙ n̄ īpedit̉ v̓tꝰ ꝓfeſſiōis qm̄ hͨ ꝓuiſio prīcipal̓r ꝯͣ cnit fauorē ip̄oꝝ ꝓſitētiū ꝗ pn̄t r̄nūciar̄ fauori eoꝝ ꝓ hͦ vide tex. ⁊ qͣi exp̄ſſū ī. c. ad apl̓icā. jͣ e. vbi pꝫ ꝙ n̄ ſolū pͣpͣ. ſꝫ ēt r̄gl̓a ꝓhibꝫ ꝓfeſſiōeꝫ fie̓i an̄ ānū ꝓhibitōis. ⁊ tn̄ ꝓfeſſio ī ꝯͣriū fc̄a tꝫ lꝫ abbates. r̄cipiētes talē ꝓfeſſiōꝫ ſt̓ puniēdi. Itē cū hec obligatio q̄rat̉ deo ꝑ miniſteriū ab batis nō īpedit̉ ex ſimplici ꝓhibitōe ꝯſtitutōis hūane. Cape īſtantiā in ꝓhibitōe mr̄imonij car nalis. nā ex ſimplici ꝓhibitōe nō īpedit̉ vinculū mr̄imonij. lꝫ ꝯͣhētes veniāt puniēdi ex tnͣſgreſ ſione p̄cepti cū ꝓhibitio nō hꝫ ꝑpetuā ꝓhibitio nis cām. ſꝫ tꝑalē vt ꝓbat̉. jͣ. de ma. ꝯtra. ꝯͣ īter ec cle. ꝑ to. ⁊ vide ad p̄dcā bo. glo. ī. c. tua de ſpon. duo. ⁊ ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad. l. nō dubiū. C. de legi. ⁊ ad regulā q̄ ꝯͣ ius. de reg. iur̄. li. vi. vel ſaltī tal̓ ꝓfeſſio obligabit religioni ī genere vt ī ſil̓i obſ uat̉ ī. c. nō ſolū. ⁊. c. cōſtitutionē. jͣ. e. ti. li. vi. ſꝫ pͥ mū dictuꝫ plus placet. qꝛ ī mēdicātibꝰ cōſtituit̉ ſpāle ī. d. c. nō ſolū. ⁊ ī odiū ꝯͣueniētiū ſtatuit ibi papa ꝙ receptus ad ꝓfeſſionē conͣ illā ꝓuiſionē tātū obligat̉ religioni ī gnͣe. ſi gͦ nō ſic ꝓuidiſſet ſuiſſet obligatus in ſpē. Si ciſterciēſis ſine Pn eſt. iccua ſu abbat ad aliud mōaſteriū trāſit ad ꝓpͥuꝫ mona ſteriū regrēdi cogit̉. pͦ exordiū. 2º. mandatū ibi vniuerſitati 3º. alid̓ mādatū ibi. ⁊ ſi hi ꝗ. ¶ Noͣ pͦ ibi vniuerſitati. iūcta ſuꝑſcriptōe. ꝙ oēs p̄lati alicuius ꝓuītie ꝯſtituūt vniuerſitatē. ⁊ facit hoc ꝓ natōnibus q̄ cōgregāt̉ ī cōcilio generali vt q̄ libet natio dicat̉ cōſtituere uniuerſitatē. qd̓ al̓s dixi ꝙ ad inſtar uniuerſitatꝭ ualebat ꝗcꝗd maior ꝑs natōis faciebat. nā ſi ꝯſiderāt̉ ut ſinguli non ſufficeret maior ꝑs ut noͣ. ī. c. cū oēs. de cōſtitu. ſꝫ poſtmodū natōes oēs ſimul cōiūcte ꝯſtituūt vniuerſitatē vl̓eꝫ vl̓ gn̓alē totius eccl̓ie ſicut ī ſi mili noͣ. Bar. ī. l. fi. ff. de colle. illi. hinc videmus ꝙ p̄lati ꝓuītie cōgregāt̉. ⁊ cōſtituūt cōciliū ꝓuī tiale vt ī. c. ſicut. jͣ. de accuſa. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inn. ī. c. graue. de p̄hē. ¶ Nō 2º. ibi monachos vel cōuerſos ꝙ ꝯuerſi differūt a monachis qͣꝫqͣꝫ cō uerſi ꝓfiteāt̉ regulā. differūt ēt ab oblatis vnde ꝓprie oblatus dicit̉ ꝗ edificat ſe ⁊ ſua monaſte rio habitu nō mutato. ꝯuerſi dicūt̉ ꝗ obtulerūt ſe ⁊ ſua mutādo hītū. ſunt tamē ſeculares qꝛ nō ꝓmouēt̉ ad ordines. monachi dicūt̉ illi ꝗ ⁊ ha bitū mutāt ⁊ ad ordines ꝓmouent̉ tn̄ olī mona chi nō erāt clerici vt. ī. l. gn̓alit̓. C. de epiſ. ⁊ cle. canonizata. xvi. q. i. c. generalit̓ ⁊ vide ad p̄dicta qd̓ noͣ. Io. de ligna. ī cle. i. de deci. ¶ Iteꝫ noͣ ꝙ monachi ⁊ cōuerſi ſūt aſtricti monaſterio vbi ꝓ feſſionē fecerūt. ita ꝙ ſine licentia abbatꝭ illiꝰ mo naſterij nō pn̄t ad alia monaſteria vl̓ eccl̓ias cō uolare. ⁊ vide glo. ſingu. xxvij. q. i. vt lex cōtinē tie. q̄ dicit ꝙ iſti cōuerſi ⁊ oblati aſtrīgūt̉ mona ſterio magis qͣꝫ monachi. vn̄ ēt cā artioris vite nō pn̄t trāſire ad alia monaſteria qͣꝫqͣꝫ petāt li cētiā a ſuo ſuꝑiore. qꝛ efficiūt̉ quaſi ſerui mona ſterij. qd̓ ſing. noͣ ⁊ dic vt ibi no. ¶ Ultīo noͣ ꝙ p̄lati ad īſtantiā abbatū tenēt̉ cōpellere mona chos vt redeāt ad ꝓpria monaſteria. pn̄t ergo ī hͦ abbates īplorareʰ auxiliū p̄latoꝝ vn̄ vbicūqꝫ monachus vagat̉ pōt ꝑ ſuū abbatem vēdicari. xviij. q. ii. ī. c. abbates. ¶ Sꝫ q̄ro ꝓ declaratōe lr̄e qualit̓ ſit intelligendū monabi nō debeāt recipi ꝑ ep̄atus ⁊cͣ. So. Inno. intellexit multū ſtricte vt ēt ad hoſpitiū nō recipiāt̉ ſine licentia ſuoꝝ ſuꝑioꝝ qd̓ nō placet Hoſti. nec ceteris do ctoribꝰ ꝑ iſtā lr̄am in fi. ibi celerit̓ ⁊cͣ. que vr̄ ſolū ꝓhibere diuturnā morā. dic ergo ꝙ lr̄a debꝫ ī telligi ꝙ nō debēt recipi ad profeſſionē in alijs monaſterijs vl̓ vt diu ibi moret̉ nec ēt ꝑ eccle ſias ſeculares. nā religioſus nullū bn̄ficiū acce ptare pōt ſine licētia ſui ſuꝑioris nec ſufficit ī hͦ conſenſus ep̄i. lviij. di. c. i. ⁊. ij. īmo glo. mirabilis alibi tenuit ꝙ nec papatui pōt cōſentire. qꝛ vice dei habet abbatē ſuꝑ caput ſuū. ⁊ ſic nō hꝫ velle vel nolle ſꝫ eius volūtas depēdet a ſuꝑiore vt ī c. ſi religioſus. ⁊. c. quorūdā. de elec. li. vi. ⁊ uide gl. p̄all̓. ī. c. qͣꝫ ſit. xviij. q. ii. vide et glo. ī. c. paſto ris. ij. q. vij. q̄ pōit caſū ſpālē vt ep̄s poſſit īuito abbate aliquē monachū reciꝑere ī cubiculariuꝫ qd̓ an̄ ſit veꝝ dic vt ibi noͣ. ¶ In glo. i. ibi nō re perit̉ ordo artior. vult gͦ glo. ꝙ ordo ciſterciēſiū ſit artior alijs religionibus qd̓ nō placet Hoſti nā ordo ciſtercienſiū ē ſtrictior ⁊ idē dicit ī ple riſqꝫ alijs quos diſcrete tacere voluit Zhilip. dicit ēt ꝙ ordo minorū ē artior. ¶ Et ī fi. gl. noͣ bene hāc glo. ī eo ꝙ vult. religioſū poſſe tranſi re ad equalē religionē habita licētia ipius abba tis dūmō iuſta cā ſubſit. ⁊ idē tenet glo. in. c. cuꝫ ſingula. de p̄ben. li. vi. ſꝫ Inno. in. c. fi. de renun. dicit reꝗrēdā diſpēſatōem ep̄i ⁊ ẜm eū diſpenſa tio ep̄i ſufficit ſi velit ꝗs tranſire ad equalē ſiue ad laxiorē iuſta de cā. ⁊ noͣ hoc vltimū ⁊ idē tꝫ ī c. ſignificatū. jͣ. eo. ⁊ facit ibi tex. in ar. idē firmat ī. c. dilectus. sͣ. de tēpo. ord. ⁊ vide in hoc qd̓ noͣ. Io. an. ī. d. c. cū ſingula. ī nouella. Et cōcludēdo materiaꝫ pōt ſic diſtingui ꝙ aūt religioſus vult tranſire ad religionē ſtrictiorē. ⁊ ſufficit tūc pe tere licētiā ſui abbatis. de qͦ dic vt pleniꝰ le. ⁊ noͣ. ī. c. lꝫ. jͣ. e. aut vult trāſire ad religionē equaleꝫ ⁊ ſunt opi. ſi ſine cā puto ꝙ nō poſſit ēt cuꝫ licētia ſui ep̄i. ſꝫ ſi ex cā placet mihi dictū huius gl. ar. huius tex. ⁊ ī. c. ſtatuimus. xix. q. vltīa. cautiꝰ eſ ſet tamē habere diſpēſatōeꝫ ep̄i aūt vult tranſie̓ ad laxiorē. ⁊ ſi ſine cā ſolꝰ papa diſpēſat ẜm gl. d. c. cū ſingula. ſed puto ꝙ quo ad deū nō ſuffi cerꝫ licētia pape cā ceſſāte ar. eius qd̓ noͣ. gl. ī. c. nō ē. jͣ. de voto. ſi vero ſb̓eſtcā tenet Inn. vt. sͣ. dictū eſt ep̄m poſſe diſpenſare que opi. ſatis pla cet ar. c. non mediocriter. de cōſe. di. v. vbi Hie ronymus dicit noͣ. illos peccare ꝗ neceſſaria cor pori ꝓpter abſtinētiā detrahūt ⁊ dicit tales of ferre rapinā in holocauſtū ꝙ aut ſomni penuria aut egeſtate nimia aut ciborum penuria corpꝰ macerant plus debito. ⁊ ſic vbi religioſus ꝓpi̓ debilitatem vel corporis cōplexionem non pōt pati auſteritatem illius religionis ad quam ſe primo contulit licite diſpenſatur per epiſcopuꝫ vt poſſit intrare religionem laxiorem facit. c. nō cogantur. xli. diſtinc. quanquam. do. An. hic di cat ꝙ ſi cā non exigit celeritateꝫ recurrendum ē ad papā. ſed cā vrgente poterit ep̄s diſpenſare ſꝫ pͥmū vt dixi plus placet. Alie glo. ſūt faciles. ¶ Ad noſtraꝫ ciūan Mīor nis ꝑ ꝓfeſſionē r̄ligiōi n̄ obligat̉. idē ī maīore ꝗ ſine ꝓbatōe ſuſcepit habitū ꝓfeſſo rū quē dimiſit. jͣ. triduū. vl̓ ſic. Profeſſio ſcā an̄ xiiij. annū nō obligat. poſt. xiiij. vero ſi fit per ſuſceptionē hītus ꝓfeſſorum etiam noͣ obligat niſi detur perſeuerātia tridui. pͥma pars narrat factū. ſcd̓a dat iudicē ibi qͦ circa. ¶ Noͣ. pͥº. ꝙ maſculꝰ nō pōt ſe obligare r̄ligiōi an̄. xiiij. ānū completū. nā quēadmodū ante pubertateꝫ non pōt cōtrahere mr̄imoniuꝫ carnale vt in. c. īpu beres. de deſpon. īpu. ita nec obligare ſe ad iſtd̓ quaſi mr̄imoniū ſp̄uale. ⁊ ē vnus caſus in qͦ nō valet votū emiſſū ante pubertateꝫ. de alijs votꝭ dicet̉ ī. c. ſcripture. jͣ. de voto. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ ſe ductus ad ītrādū religionē non pōt ad īualidā duꝫ īgreſſuꝫ allegare ſeductōem. ⁊ hoc ideo qꝛ illa ſeductō ē bona cū īuitetur ꝗs ad meliorem vitā vt ī. c. cū dilecti. qd̓ me. cā. fac̄. c. duduꝫ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. jͣ. de ꝯuer. cōiuga. ⁊ tenet hic Hoſti. non eſſe reprobatū ꝙ religioſi ſeducāt ſeu inducant alios ad religionē. puto tn̄ ꝙ nō dꝫ ita fieri ſe ductio blandis v̓bis vt poſtea ſequat̉ ſalutꝭ di ſpendiū. facit tex. ī. c. nō ſolum. eo. ti. li. vi. vnde beatꝰ Benedictus p̄cepit oīa dura regule p̄di cenda. ¶ Noͣ ex tex. ibi ab īpetitōe ⁊cͣ. ꝙ reli gioſi pn̄t repetere illos ꝗ apud eos fecerunt ꝓ feſſionē. lꝫ medio tꝑe in religione p̄manſerint. ꝓ hoc. xviij. q. ij. ī. c. abbates. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ꝓfeſſio que fit tacite per ſuſceptionē hītus pro feſſoꝝ nō obligat īmediate religiōi. ſed reꝗri tur perſeuerantia tridui. ¶ Sed circa hͦ q̄ro nunꝗd in oī voto regratur ꝑſeuerantia tridui. Inno. vr̄ velle ꝙ ſpeciale ſit in voto ꝓfeſſionis tū qꝛ ibi r̄ꝗrit̉ precedens probatō. tū qꝛ agitur de maiori periculo. tn̄ ſb̓tiliter aduerte qꝛ nul la vr̄ dr̄a ī hoc īter votū religionis ⁊ alia vota. nā tex. iſte nō loꝗtur de voto verbali ſed de eo qd̓ tacite fit per ſuſceptōm hītus profeſſoruꝫ. vnde quia pōt dubitari quo aīo fiat taliſ hītus ſuſceptio. iō iura voluerunt prefigere terminuꝫ trium dieꝝ. ſed in profeſſione v̓bali nulla r̄qui ritur ꝑſeuerantia tridui quēadmodum. nec in alijs votꝭ vt probatur. c. cōſtitutionē. in. §. i. jͣ. e. ti. li. vi. facit. l. ij. ff. d̓ polli. ¶ Et ſciaſ ꝙ ꝓfeſſio tacita qn̄qꝫ īducitur ꝑ delationē hītus īdiſtīcti dūmō portet̉ ꝑ ānū. ſꝫ talis ꝓfeſſio tacita obli gat illi religiōi ī ſpecie vt ī cle. eos. e. ti. qn̄qꝫ fit profeſſio tacita ꝑ ſuſceptionē hītꝰ profeſſoꝝ q̄ īducit̉ qͣttuor cōcurrētibꝰ. prīo dꝫ eē hītꝰ diſtī ctus ab hītu nouitioꝝ. ſcd̓o ꝙ ſciens ꝗs receꝑit illū hītū. 3º. ꝙ ſponte. qͣrto ꝙ ꝑſeueret triduo. ⁊ talis ꝓfeſſio nō obligat illi r̄ligiōi in ſpecie. ſꝫ ī gn̓e qꝛ pōt tranſire ad aliā religionē ēt laxiorē vt ꝓbat̉ ī. d. §. i. ⁊ facit tex. jͣ. c. ꝓx. ⁊ doc. excipi unt hic duos caſus ī ꝗbus nō reꝗritur perſeue rātia tridui. Primus ſi ī īfirmitate ꝗs recipit hītū ꝓfeſſoꝝ. nā tūc vr̄ delibe rate ſuſcepiſſe hī tum. all̓at. c. ſicut. el. ij. jͣ. e. Scd̓s caſus qn̄ pͥus vouit quis intrare religionē. ⁊ demū intrat r̄c piendo incōtinēti habitū ꝓfeſſoꝝ. nā vr̄ delibe rate feciſſe. ſꝫ ego dubito d̓ vtroqꝫ caſu ꝑ illud c. cōſtitutionē. vbi ponit̉ ius nouū circa iſtā ta citā ꝓfeſſionē. ⁊ ad hͦ vt obliget reꝗͥruntur illa la quattuor de ꝗbus. sͣ. ⁊ potiꝰ putarē reꝗri ꝑſe verantia tridui in infirmitate qͣꝫ tꝑe ſanitatꝭ cū turbetur ꝓpt̓ moleſtiam morbi ar. bo. in. l. cum antiquitas. C. de teſta. ¶ In glo. ij. in. li. noͣ cō cluſionē glo. ⁊ idē noͣ. glo. in. c. cum in cūctis sͣ. de elect. vbi noͣ. de hͦ ⁊ vide archi. in. c. ſi annum de iudi. li. vi. vbi dicit ꝙ regularit̓ ānus dꝫ eſſe ꝯpletꝰ niſi aliud iure caueatur. Iu dubio tamē vbi dubitatur qd̓ ius ſēſerit ſatꝭ pōt teneri opi. hꝰ glo. ⁊ vide ad hoc bo. glo. in cle. gn̓alē. d̓ eta. ⁊ qua. ¶ In glo. fi. in fi. hodie hoc ē declaratū in. d. c. conſtitutionē. in. §. fi. vn̄ nō pōt eē ſpecia le in pueris. ſꝫ gnͣalit̓ obtinet vbi ſine ꝓbatione ꝗs ſuſcepit habitū profeſſoꝝ niſi det̉ ꝑſeueran tia tridui. nō obligatur religiōi ēt ī gn̓e hͦ tn̄ vi dēt̉ limitāda ẜꝫ ea que dicentur ī. c. poſtulaſti. jͣ. e. Abbas. Iper eo piebitum Qui reci ꝓfeſſoꝝ vbi diſtīcti ſūt hītꝰ ꝯpellitur ibi vl̓ alibi eē r̄ligioſꝰ. ſꝫ ſi r̄cipit hītū nouitioꝝ pōt ad ſeculū redire. cōis diuiſio. 2ª ibi rūdemꝰ q̄ diſtīguit int̓ ꝓfeſſos ⁊ nouitios. ¶ Noͣ pͥº. ꝙ religioſus nō pōt ꝯſeꝗ beneficiū in eccl̓ia ſecu lari. ¶ Noͣ 2º ꝙ hītus nouitioꝝ nō obligat in greſſū quātūcūqꝫ tꝑe ſteterit ī r̄ligiōe. ad hͦ cle. eos. ⁊ qd̓ ibi noͣ. eo. ti. ¶ Noͣ 3º. ꝙ ꝓfeſſio que ī ducit̉ ꝑ ſuſceptionē hītus ꝓfeſſoꝝ n̄ obligat il li religioni ī ſp̄e. ſꝫ pōt tranſire ad aliā r̄ligiōeꝫ laxiorē. ⁊ ita intellige hunc tex. ⁊ latius ꝓbat̉ ī. c. ꝯſtitutionē. jͣ. eo. li. vi. ſi .n. profeſſio fuiſſꝫ h̓ expreſſe nō licuiſſet ītrare religionem laxioreꝫ diſpenſatiue prout dixi in. c. nō eſt. sͣ. e. ¶ Op. cōtra tex. ⁊ videt̉ ꝙ religioſus poſſit aſſumi in prelatuꝫ eccleſie ſecularis vt ī. c. qd̓ dei. jͣ. de ſta. re. ⁊ in. c. i. xviij. q. i. So. dicunt docto. ꝙ ꝯͣria ꝓcedunt diſpenſatiue. ſꝫ de iure cōmuni non ē licitum vt hic. ⁊ de hoc dic melius. vt dicetur ī d. c. quod dei. ⁊ ad iſtū tex. poteſt dici ꝙ loquit̉ de beneficiis ſimplicibus obtinendis ī eccl̓ijs ſecularibus. nam talia beneficia non poteſt reli gioſus habere etiam diſpenſatiue. ad hͦ ſolet al legari iſte tex. ⁊ vide glo. in. c. quorūdā. lxxiiij. di. que dicit monachū nō poſſe habere canoni catum in eccleſia ſeculari. licꝫ poſſit ibi eſſe ep̄s vt in. d. c. vno. ſed propter bonum cure illud ad mittitur. q̄ cauſa ceſſat ī beneficijs ſimplicibus vt noͣ. in. d. c. quod dei. 2º. queritur quia tex. hic dicit ꝙ iſti ceſtercienſes nolunt ſeruare au ſteritatem religionis ⁊cͣ. pone ꝙ aliquis intra uit religionem vbi non ſeruabatur regula anti quitus inſtituta. demum reformatur monaſte rium. nunquid is qui fuit ingreſſus diſſolutio nis tempore poſſit compelli ad obſeruantiam regule reſormate. qō lubtilis eſt ⁊ quotidiana. De regularibus. Inno. ponit hic duas opi. pͥma vt diſtinguat̉ in ter diſcrętū ⁊ īdiſcretū vt diſcretus ꝯpellat̉ qꝛ potuit hoc cogitare euenire poſſe ar. ī. l. ſi quis domū. ff. loca. ſꝫ īdiſcretus puta puer vl̓ mulier nō ꝯpellit̉ ibi eſſe. ſꝫ poterit intrare religionem laxiorē ẜm ꝙ erat illa quā ītrauit tꝑe īgreſſꝰ ar. hic. ¶ Scd̓a opi. q̄ vr̄ placere Inn. ē vt ꝯpella tur ibi eē nō diſtinguēdo īter diſcretū ⁊ īdiſcre tū mouet̉ .n. tali rōe. aut .n. a principio intrauit dei inſtinctu. ⁊ nō debet poſſe allegare ꝙ nō vl̓t obẜuare regulā reformatā. aut dicit ſe ītraſſe n̄ bono aīo. ſꝫ vt viueret ẜm regulā vigentē ibi ⁊ nō debꝫ audiri tāqͣꝫ allegās turpitudinē ſuā ar. ī. c. int̓ dilectos. de fi. īſtru. fatet̉ tamē ꝙ ſi ē ita d̓ licatus ꝙ nō pōt ẜuare regulā reformatā ꝙ per mittit̉ ītrare regulā laxiorē ar. h̓ ⁊ ī. c. ſignifica tū. jͣ. e. ⁊ de hac maͣ vide ꝑ Hoſti. in ſūma. ī ti. de voto. ī. §. vtꝝ. ⁊. §. ꝑ quē. ī v̓. ꝙ ſi. vbi ꝯcludit ꝙ ſi ingrediēs erat iuriſperitus ꝯpellit̉ ibi eē. qꝛ p̄ ſumit̉ ſciuiſſe qͣlitatē regule antiꝗtus īſtitute. Aut nō erat iuriſꝑitus ⁊ tunc ſi fuit ſibi regula lecta an̄ ꝓfeſſionē vl̓ poſtea ⁊ ipē noluit ſe obli gare niſi ad obſeruādā regulā q̄ ibi vigebat ⁊ n̄ ꝯpellit̉ ibi eē. ſꝫ poterit intrare laxiorē religio nē. aūt nihil rn̄dit vel fuit ꝓfeſſus regulā ſimpl̓r ⁊ tūc obligat̉ ad obẜuātiā regl̓e reformate niſi vt dixi eēt īpotēs ad illiꝰ obẜuātiā. h̓ oīa vidēt̉ ſane ꝓcedere quo ad eccl̓iam militātē q̄ nō iudi cat de occultis. ſꝫ reſpcū dei ⁊ ſic ī foro peniten tie puto aīaduertēdū ītētōem iſtius īgreſſi. naꝫ votū oīo debet eē volūtariū ī. c. licet. jͣ. de voto. ⁊. xxxij. q. i. ītegritas. ideo ſi quis nō habuit ani mū ſe obligādi niſi reſpectu regule q̄ ibi obſer uabat̉ nō puto ꝙ apud deū ſit iſte obligatꝰ ma xie qꝛ tria tm̄ ſunt ſb̓alia regule ſeu ꝓfeſſionis. vt in. c. cū ad monaſteriū. jͣ. de ſtatu. regu. reliqͣ ſūt accidētalia ⁊ ordīata ad finē illoꝝ triū vt noͣ ī. c. Ioh̓es. sͣ. e. vn̄ ſi ꝑ tātuꝫ tp̄us de cuiꝰ īitio n̄ ē memoria aliqͣ accidētalia regule non fuerūt in iſto monaſterio ẜuata ſatis potuit īgrediēs cō gitare ꝙ ex aliqͣ cā illud ꝑuenerit cū iſta accidē talia poſſūt abeē ⁊ adeſſe ſtante religione ī illis tribus ſb̓alibus. vnde ſaltī anͣqͣꝫ regl̓a reforme tur ꝑ ſuꝑiorē illi ꝗ fuerunt īgreſſi tꝑe qͦ remiſſiꝰ ibi viuebat̉ nō vident̉ peccare. ⁊ ita ꝯſuluit do. meꝰ do. Car. vt dicā ī. c. cū ad monaſteriū p̄all̓. facit ad p̄d cā c. tua jͣ. de ſpon. ¶ Ultīo q̄ro cir ca p̄dcā nūꝗd maior ꝑs ꝯuētus poſſit reforma re regulā antiꝗtus īſtitutā īuita minore ꝑte In noͣ. dicit ꝙ ſic īmo plus ſentit .ſ. ꝙ maior ꝑs poſ ſit facere ſtatutū artādo ſingulos ad ſtrictioreꝫ regulā qͣꝫ fuerit ātiꝗtꝰ īſtituta lꝫ .n. ẜm eū poſſit maior ꝑs mutare religionē īuita minore ꝑte vt noͣ. ī. c. pe. sͣ. qd̓ me. cā. nō tn̄ ſtāte religione pōt ī dicere vitā auſteriorē. ⁊ d̓ hͦ 2º. vr̄ ml̓tū dubitae̓ do. Pe. qꝛ hͨ auſteritas nouiter īdicta cōcernit illos de religiōe vt ſingulos ⁊ nō vt vniuerſos ⁊ ſic nō vr̄ ꝙ ſtrictior modꝰ viuēdi pōt indici ꝑ maiorē ꝑtē īuita minore ꝑte. ſꝫ tu vide glo. ī rl̓a qd̓ oēs. de re. iur. li. vi. q̄ format qōeꝫ ī papa nū ꝗd papa pōt indicere ſtrictiorē vitā religiōis qͣꝫ eoꝝ regula exigat. ⁊ ꝯcludit ꝙ ſic cū nō pn̄t reli gioſi reſiſtere exqͦ ſemel eoꝝ volūtatē trāſtule rūt in ſuꝑiorē. ⁊ hͦ vr̄ ꝓbari ī. c. vnico. de ſta. reg. li. vi. vbi monialibus fuit īdictū vt nō poſſit ali quo caū exire clauſurā monaſterij qd̓ nō erat d̓ regula. ⁊ idē poſſet hodie papa facere ī mona chis lꝫ videat̉ duꝝ vt noͣ. Io. an. ī. c. Iohānes sͣ. e. ſꝫ vide glo. ī conͣriū in. c. geſta. lxxiiij. di. pu to opi. Inno. ſatis ꝓcedere. ⁊ plus exiſtimo ꝙ ſolus abbas hͦ poſſit ꝑ id qd̓ habet̉ ī regula. naꝫ quātūcūqꝫ duꝝ p̄cipiat̉ ꝑ abbateꝫ nō valet mo nachus reſiſtere dūmō id ſit licitū ⁊ īplebile. In glo. fi. ī fi. noͣ gl. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. legē. liij. di. do. Anto. dicit in hͦ ſtandū cōſuetudini mona choꝝ ⁊ mādato regl̓e. ſed ego quātū potui ꝑci pere ex tenore regule nō eſt de ſb̓a vt ꝗs ꝓbꝫ re gulā in hītu regulari ſꝫ in habitu ꝓprio vn̄ ſo lū poſt ꝓfeſſionē mādatur īgreſſū īdui hītū re gularē. cōſuetudo quorūdā religioſoꝝ habꝫ op poſitū q̄ ſatis vr̄ laudabilis ⁊ obſeruāda vbi vi get talis conſuetudo. MNC. ſit monachus aut ftricti Si canonicꝰ regularis i oris religionis. ⁊ manet monachꝰ aut laxioris ⁊ redire cōpellit̉. vel ad idē ſic. Canoī cus regularis pōt effici monachus ſi religio ad quā traſit ē ſtrictior ſua. al̓s ſecus ⁊ eſt tex. no. Diuidit̉. nā pͦ narrat factū qd̓ 2º. diſtinguendo diffinit ibi id tue. ¶ Noͣ pͦ ex tex. ibi refugiant iūcto v̓. ꝑmittas. ꝙ religioſus fugiens a mona ſterio ⁊ trāſiens ad aliud cā artioris vite nō cō pellit̉ redire ad primū monaſteriū. ⁊ ſic facit in ar. ſīg. iſte tex. ꝙ licet a prīcipio debeat peti licē tia ꝓprij p̄lati ſi tamē nō petit̉ ex hoc ſolū nō re uocat̉ ingreſſus ſecūdi monaſterij ⁊ neſcio alibi ita exp̄ſſū tamē glo. noͣ. ī. c. mādamus. xix. q. iij. dixit ꝙ hͦ. c. in hoc ꝯtinet diſpēſationē ⁊ ꝓ hͦ v̓bū ꝑmittas ſꝫ de maͣ dic vt latius dicā in. c. licet. jͣ. e. ¶ No ꝙ canonicus regularis nō pōt indiſtin cte effici monachꝰ. oportet enī ꝙ cōcurrāt duo vt teneat ingreſſus. pͦ ꝙ nō facit cā leuitatis. 2º. ꝙ monaſteriū ad qd̓ tranſit ſit artioris religiōis Sꝫ ꝯͣ p̄dcā ⁊ ꝯͣ tex. oppo. nā vr̄ ꝙ ſemꝑ debeat tenere ingreſſus ſecundi monaſterij cum cona nici regulares inſeruiāt regule laxiori vt dicit tex. c. qd̓ dei. de ſta. reg. So. dicit Inn. ꝙ ad va liditatē īgreſſus nō debemus ꝯſiderare regulā antiquitus inſtitutam. ſed modum viuendi de preſenti. vnde ſi monaſterium 2ᵐ habet regulā ſtrictiorem ab antiquo que tn̄ de pn̄ti ī multis non ſeruat̉ nō eſt licitum tranſire de vno mona ſterio quod habet regulam laxiorem bene ibi ẜ uatam ad ſecūdū monaſterium vbi regula non ſeruatur. ⁊ pro hoc facit tex. hic dum dicit exti tit. ⁊cͣ. oportet enī ꝙ monaſteriū ſecūdū exiſtat de preſenti in maiori obſeruantia quod ē v̓buꝫ valde noͣbile ⁊ multi in hoc decipiuntur aduer tentes ſolum ad regulam vtriuſqꝫ monaſterij antiquitus inſtitutam ⁊ non ad modū viuendi de pn̄ti conſiſtentē. ⁊ ꝓ hͦ facit rō naͣlis. nā tran ſitus ē ꝑmiſſus vt ꝗs ducat vitā ſtrictiorē. qꝛ p̄ ſumit̉ tūc motus ſpū dei vt ī. c. lꝫ. jͣ. eo. ⁊. xx. q. iiij. in. c. i. ſi gͦ in Aº mōaſterio nō ducit̉ vita ſtri ctior qͣꝫ ī pͥº. lꝫ r̄gula ſit ſtrictior nō vr̄ tranſitus licitus. qꝛ vr̄ iſte moueri cā diſſolutōis ⁊ n̄ ma ioris religiōis. ⁊ ex his hēs pͥmū ītellectum ad iſtuꝫ textum. ¶ Scd̓ꝫ ītellectū ſēſit Guil. ꝙ lꝫ regula canōicoꝝ ſit laxior qͣꝫ regl̓a mōachoruꝫ tn̄ poſſibile eſt ꝙ ꝑ ꝯſtitutōes ip̄oꝝ eoꝝ vitā ſit ſtrictior. ſicut ē videre ẜꝫ eū ī fribꝰ p̄dicatoribꝰ qui lꝫ hēāt regulā Auguſtini laxiorē r̄gula bn̄ dicti. tn̄ ꝑ ꝯſtitutōes ſuas in tm̄ ſe artarūt vt eo rū vita ſit ſtrictior vita monachoꝝ. vn̄ putat ꝙ tranſeūtes predicatores ad mōaſteriū mōacho rum n̄ euitant apoſtaſiā. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ con ſtitutiones pn̄t tolli per ꝯͣriā ipſoꝝ ꝯſtitutōꝫ vt ī r̄gula .i. de re. iuriſ. ſꝫ r̄gula tolli n̄ pōt ꝑ cōſti tutionē vt ī. c. ſicut. jͣ. e. Nā ẜm Io. an̄. ſatis eſt ꝙ n̄ pn̄t tolli. ad hoc qd̓ le. ⁊ noͣ. in cle. i. d̓ ſupplē neg. p̄la. dic ēt clarius ꝙ lꝫ pn̄t tolli. tn̄ ſatis eſt ꝙ de pn̄ti in prīo monaſterio viuit̉ ſtrictiꝰ. naꝫ ꝓpt̓ ſtrictiorē vitā dūtaxat iura ꝑmittūt trāſi tū. q̄ rō ceſſat qn̄ ī pͥº. monaſterio viuit̉ ſtrictius virtute r̄gl̓e ⁊ ꝯſtitutionū. Et p̄dicta faciūt ad qōeꝫ quotidianā. nunquid religioſus migrans ad ſcd̓ꝫ mōaſteriū vbi r̄miſſiꝰ viuit̉ hītū eiuidē monaſterii r̄cipiens ꝓprio relicto īcidat ī apo ſtaſiā. ita vt ſit excōicatus ⁊ per ꝯn̄s celebrādo efficiatur irregularis ex verbis sͣ. p̄miſſis. vr̄ dicendum ſic duꝫ dicit p̄dicatores nō euade re apoſtaſiā. ſꝫ ꝯͣriū ſentit Io. an. in. c. iohānes sͣ. e. vbi dicit ꝙ nō īcurrit apoſtaſiā maiorē q̄ ē indiſpenſabil̓ iuxta ea q̄ hn̄t̉ in. c. fi. de apoſta. nec excōis vigore. c. ij. ne cle. vel mo. li. vi. ſꝫ bn̄ īcurrūt mīorē apoſtaſiā. qꝛ certū ē eū retrocede re a maiori ſtatu ⁊ priori. Et ex hoc potes colli gere noͣ. intellectū ad. d. c. ij. vt dimittens pͥmuꝫ habitū īcurrit in ſn̄iam canonis. ſecus ſi recipit hītū alteriꝰ religiōis lꝫ laxioris. qd̓ ēt ſētit Io. an. ibi in nouella. nā tex. ibi loꝗt̉ qn̄ ꝗs hͦ fac̄ cā vagatōis que ceſſat ī iſto ꝗ ītrauit alia religio nem. ⁊ ꝓ hoc vr̄ tex. bonus iūcta glo. ī. c. ex par te. d̓ tēpo. or. ⁊ predicta bn̄ noͣ. ¶ Sꝫ quero ꝓ declaratōe p̄dictoꝝ. pone ꝙ religioſus exn̄s in mōaſterio vbi nō ẜuatur regl̓a. vult ītrare aliā religionē laxioreꝫ vbi tn̄ ẜuat̉ regl̓a. ita ꝙ hīto reſpectu ad p̄ſēteꝫ viuēdi modū vᵐ mōaſteri um qd̓ ē religiōis laxioris ducit vitā ſtrictiorē nunꝗd hoc ſit licitū ex dictꝭ Inno. ſuꝑius r̄cita tis vr̄ īferēdū ꝙ ſic. ⁊ hanc opi. tenent̉ theolo gi ẜm Io. an. hāc opi. admittit ipſe Io. an. ſi n̄ eſt ſpes reformatōiſ primi mōaſterij. vel ſi ſaltī in eandē ꝓuintia nō ē aliqd̓ mōaſteriū eiuſdeꝫ religiōis vbi ẜuatur regula. nā hoc caſu nō ad mittit̉ trāſitus ad laxiorē religionē cū poſſit īt̓ re ī monaſteriū ꝓprie religionis. qd̓ ſatꝭ placet. ⁊ vide ad maͣm beatū Tho. in 2ª 2ᵉ. q. vlti. ar. viij. ¶ Ultīo ſcias ꝙ Io. an. tractat hic ſatꝭ ple ne qōeꝫ theologoꝝ que religio dicat̉ melior ⁊ ſtrictior. ſꝫ tādē cōcludit ꝙ de his ſubtilitatibꝰ nō hn̄t curare canōiſte qͦ ad maͣꝫ noſtrā. qꝛ iu ra ꝑmittūt trāſitū n̄ reſpectu maioris religiōis ſeu melioris. ſꝫ cā artioris vite. vn̄ p̄ſuppoſito ꝙ 2ª religio ſit melior ⁊ fructuoſior reſpectu fi nis. tn̄ ſi non viuitur ibi ſtrictiꝰ non vr̄ licitus tranſitus. pro hoc. c. licꝫ. preall̓. ⁊. c. virgineſ. xx. q. iiij. quod bene noͣ. Igni fica tuluū anū pro Minor. x fitendo nō obligat̉ religiōi niſi factꝰ maior ratū habuerit. In prima pōitur cōſultaº. ī ſcd̓a rn̄ſio ibi mādamꝰ. ¶ Noͣ pͥº. iūcta gl. i. ꝙ īpubes intrās monaſteriū ſine oblatōe parētū pōt exire qn̄cūqꝫ ante ꝓfeſſionē factā. ſꝫ ſi fuit oblatus a parētibus nō pōt exire ante euentuꝫ pubertatꝭ ⁊ tene mēti ad hͦ iſtū tex. cū gl. ⁊ vide qd̓ latius dixi in. c. ij. sͣ. eo. ti. ¶ Noͣ 2º. ꝙ votuꝫ religiōis emiſſū ante aduētū pubertatꝭ nō obli gat vouētē. ⁊ ex hͦ collige poteſtatē quā habet eccleſia circa ea que ſunt de iure diuino. nā vo tū ē de iure diuino cū ſit dictū in lege vouete ⁊ reddite ⁊cͣ. vt ī. c. lꝫ. jͣ. de voto. ⁊ tn̄ eccleſia ꝑ cō ſtitutōes ſuas īpedit vires voti ⁊ limitat etateſ nā licet eccl̓a nō poſſit tollere ius diuinū. xxv. q. i. ſunt quidā. pōt tn̄ illud īterpretari ſeu diſtī guere ſicut ēt facit ī mr̄imonio ad hͦ. c. i. d̓ voto li. vi. ⁊ ꝑ Inno. in. c. que in eccleſiaꝝ de ꝯſti. ⁊ ꝑ legiſtas ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti pu. ¶ Noͣ 3º. ibi xiiij. ānū ꝯpleuerit ⁊cͣ. ꝙ ad validitatē ꝓfeſſio nis r̄ꝗrit̉ ꝙ. xiiij. ānuſ ſit ꝯpletꝰ. Et ꝑ hanc lr̄aꝫ r̄probat̉ opi. Hugo. qui tenuit doli capacē poſ ſe ꝓferri vt ſicut malicia ſupplet etatē ī mr̄imo nio carnali vt ī. c. de illis. de d̓ſpō. īpu. ita debet ſupplere ī ꝓfeſſiōe. ſꝫ ꝯͣrium ē veꝝ vt vides. ad idē ī. c. ad nr̄aꝫ. sͣ. eo. naꝫ de maiori preiudicio ſeu obligatōe agit̉ in profeſſiōe qͣꝫ ī mr̄imonio h̓ videmus ꝙ vbi eſt dura ꝯgregatio r̄ꝗrit̉ ple na pubertas .i. tp̄s. xiiij. annoꝝ. vt ī. c. qꝛ ī īſuliſ. sͣ. e. de maͣ. vide glo. in. c. poſtulaſti. jͣ. e. ⁊. xx. q. i. ī ſūma. ⁊ fac̄. c. i. jͣ. e. ti. li. vi. ¶ In glo ī. v̓. ratā habuit ibi ēt tacite. hodie hec opi. eſt dānata ꝑ c. i. eo. ti. li. vi. vbi dr̄ ꝙ ad hͦ vt profeſſio facta ī minori etate obliget adueniente pubertate r̄ꝗ ritur ꝙ expreſſe illā ꝓfeſſionē ratificet vl̓ ſaltiꝫ perſeueret ꝑ totū. xv. annū vbi hītus ſūt īdiſtī cti. ⁊ dic pleniꝰ vt ibi hr̄. ¶ In gl. fi. ī fi. Inno. ītelligt tex. quando in mīori etate quiſ fecit ꝓ feſſionē. nā tūc d̓ facili ſecū diſpēſatur ut poſſit ītrare religionē laxiorem. nec ꝑ hoc diſpēſat̉ ꝯͣ votū. qꝛ votū principaliter ꝯcernit illa tria ſub ſtantialia regule que requirūtur ī qualibet re ligionē. qd̓ dꝫ ītelligi quando iſte allegat ſe nō poſſe auſteritatem illius religionis obſeruare Et nota ſēper hoc dictuꝫ quod cū iſtꝭ iuuenibꝰ profitentibus in puericia. ſeu ante plenā puber tatē eccleſia d̓ facili diſpēſat vt poſſint int̓re re ligionē laxiorem. nec ꝑ hͦ diſpēſatur contra vo tum. qꝛ votū prīcipaliter concernit illa tria ſb̓a lia regule que requiruntur in qualibet r̄ligiōe De regularibus. Sed idē Inno. ī. c. dilectus. de tēpo. or. ꝑ illuꝫ tex. dixit ēt ꝙ cū maiore poſſit ep̄s diſpēſare vt intret religionē laxiorē. ⁊ ītellige cā ſubſiſtente. ⁊ ſic qͣtenus iſte tex. ꝑmittit īgreſſū vel tranſitū ad religionē laxiorē debꝫ intelligi diſpenſatiue. q̄ diſpēſatio fit ex cā leuiori cū minori. xxv. ānis qͣꝫ cū maiori. ⁊ hͦ idē tenuit h̓ Abb. ⁊ ſeꝗt̉ Io. an. qd̓ noͣ. ⁊ vide Hoſt. ī. c. nō ē. sͣ. e. vbi tenuit ꝑ iſtū tex. ꝙ ēt Abb. pōt diſpēſare vt monachus intret religionē laxiorē ex cā. ſꝫ de hͦ dic vt ple nius ibi dixi. vl̓ ītellige iſtū tex. ẜm doc. ī cau. c. ꝯſtitutōnē. jͣ. e. ti. li. vi. vꝫ cū ꝓfeſſio fuit tacite fa cta ꝑ ſuſceptōeꝫ hītus ꝓfeſſoꝝ. nā illa obligat re ligiōi ī gnͣe ⁊ n̄ ī ſpē vt ibi ⁊ iſte ītellcūs ē clarior IIm uirum iamo Si fi nor. xij. ānis a parētibꝰ moͣſterio tradi ta minor ſcā ſpōte velet̉ ad ſeculū redire nō p̄t vl̓ al̓r ⁊ ſic. Si īpubes ēt iuitus a parētibꝰ mo naſterio traditꝰ factus maior ſpōte recipit hītū ꝓfeſſoꝝ ad ſeculū āplius redire nō pōt ¶ In pͥ ma ponit̉ cōſultatio. In ſcd̓a rn̄ſio. ibi ꝯſulta tationi. 3º. ſoluit ꝯtrariū ibi nec obloꝗt̉. ¶ Noͣ pͦ ex tex. de ſignificato huiꝰ dictōis īfra. qn̄qꝫ cō iūgit̉ certo tꝑi. nā denotat īꝑfectionē vnde is di cit̉ īfra ānos diſcretōis cōſtitutꝰ ꝗ adhuc nō eſt adeptus ānos diſcretōis. vt qꝛ adhuc ē īpubes Ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ diſcretio ſolet ꝑuenire ī pu bertate. ⁊ nō an̄ hoc tn̄ aſſumēdū ē ẜm ſubiectā materiā de qͦ vide bo. glo. xxvij. q. i. c. i. ¶ Noͣ ⁊ ꝙ paterna deuotio multū oꝑat̉ circa ꝓfeſſio nis actū vel obſeruātiā religiōis de qͦ dic vt ple nius dixi ī. c. ii. sͣ. e. ti. ⁊. c. ꝓx. ¶ Noͣ 3º. ibi euidē ter ꝯͣdixiſſet ꝙ tacēs hr̄ ꝓ cōſētiēte etiā vbi agit̉ de obligatōe ꝑſone qd̓ intellige qn̄ īteruenit al ꝗs actus poſitiuꝰ vt h̓ in poſitōe vel ſimile ī cle. i. de ꝓcu ¶ Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ ad inducen dā ꝓfeſſionē tacitā ex ſuſceptōe hītus ꝓfeſſoꝝ nō reꝗrit̉ ꝙ exp̄ſſe petat̉ habitus. ſꝫ ſatis eſt ꝙ accipiat̉ ſine cōtradictōe qd̓ noͣ. ¶ Nōͣ ibi qͣꝫ n̄ niſi ī etate. tex. ſatis noͣ. ꝙ illud qd̓ cōſueuit fieri ī certa etate ſeu tꝑe ſi apparet factū ⁊ nō cōſtat de tꝑe vel etate p̄ſumit̉ factū in etate vl̓ tꝑe cō ſueto. ſicut dicimus in ſimili ꝙ ſi ꝗs obligat̉ ad aliqd̓ faciēdū. ⁊ illud apꝑet factū p̄ſumit̉ factuꝫ ab eo ꝗ ad hoc erat obligatꝰ. ꝓ hͦ bo. tex. ⁊ ibi ꝑ doc. ī. l. ij. C. de ali. pu. p̄ſtā. ⁊ ꝑ hͦ īfero ad vnū noͣbiliſſimū dictū ꝙ ſi cōſtat de ꝓfeſſione alicuiꝰ ⁊ nō de etate p̄ſumit̉ ꝓfeſſio facta ī etate legitīa ita ꝙ allegāti defectū etatis īcūbit onus ꝓbādi Conͣriū tn̄ vr̄ tene̓ Io. an. ī. c. fr̄nitatꝭ. d̓ teſti. vbi poſuit illud dictū ⁊ dicit ꝙ etas īeſt ꝓfeſſiōi vn̄ volēs ꝓbare ꝓfeſſionē hꝫ neceſſe ꝓbare etatem ſi negaret̉. ſꝫ ꝯͣ eū vr̄ tex. h̓. nā negabat̉ hic etas. itē optīe facit. c. ī pn̄tia. de ꝓba. ⁊ dic vt latiꝰ ibi dico ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. i. sͣ. eo. ¶ Itē noͣ ꝙ ar. a ꝯͣrio ſenſu licite format̉ cū prīceps hic tali argu mēto rn̄deat ꝓ hͦ. c. cū apl̓ica. de his que fi. a pre la. ⁊. c. qual̓. xxv. di. plene noͣ. in. c. publicato. sͣ. d̓ elec. ⁊ per Bar. in. l. oēs ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iur. Itē no. tex. pͥma frōte mirabilē ꝙ īperiū paren tū īpedit validitatē ꝓfeſſionis ī puella ⁊ de hoc aliꝗd. jͣ. dicet̉. ¶ Ultīo noͣ ex fi. lr̄e a ꝯͣrio argu. optimū ꝙ ante aduētū pubertatis cogit̉ filiꝰ ſe qui iudiciū paternū etrca religionis īgreſſū ⁊ vi det̉ tex. multū facere ꝯͣ ea q̄ dixi in. c. ij. sͣ. e. ⁊ fa cit. c. pn̄s. xx. q. iij. licꝫ loquat̉ narratiue. ¶ In glo. i. ī fi. nō intelligas glo. ꝙ minor. xxv. annis poſſit pete̓ reſtitutōeꝫ ī integꝝ aduerſus īgreſ ſum monaſterij. ſꝫ in alijs in ꝗbus minor enor miter leſus reperit̉ etiā circa beneficialia de qͦ vide glo. ⁊ doc. ī. c. ex ꝑte. de reſtitu. ſpo. naꝫ re ſpectu ꝓfeſſionis nō pōt dici minor deceptꝰ vel leſus cū ſeruiat ei cui ſeruire eſt regnare ⁊ hͦ noͣ. glo. xxvij. q. i. in. c. i. ⁊ vide glo. noͣ. in. c. penul. qd̓ me. cā ⁊ tenēt hic cōit̓ doc. ¶ In glo. in v̓. pr̄na deuotio facta. noͣ. glo. ⁊ ſatis ꝓbat̉. jͣ. e. cū ſimus ⁊. xx. q. iij. c. pn̄s. vel ẜm Hoſti. pōt tex. intelligi diſiunctiue vt paterna deuotio ſufficiat quo ad hoc vt filius īpubes nō poſſit exire monaſteriū ante aduētū pubertatis vt. sͣ. c. ꝓx. ¶ Itē ſi fili us nō cōtradixit tacite vr̄ cōſentire ⁊ ſic nō pōt amplius mutare volūtatē. ſꝫ dic ꝙ ꝓprie in iſtis caſibus ſola paterna deuotio nō facit monahū qꝛ pͦ cāu nō efficit̉ monachus cū nō habeat eta tē habilē in ⁊º interuenit tacita ꝓfeſſio filii In glo. in v̓. recipiāt ibi niſi malicia. referas hoc ad mr̄imoniū carnale nō aūt ad ꝓfeſſionē. qꝛ ī illa reꝗrit̉ etas cōpleta nec malicia ſupplet etatē vt dixi. sͣ. c. ꝓx. ⁊ noͣ. jͣ. e. poſtulaſti. In glo. fi. ibi be ne poſſēt deſerere. vult ergo glo. iūcta tex. ꝙ ſi puella maior etate īperio parētū coacta ītrauit religionē pōt retrocedere ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſolū īperiū parētis īualidat īgreſſū religionis. ſed ꝯͣ hoc fa cit qd̓ noͣ. Inno. ī. c. cām. de offi. dele. ⁊ Bar. ī. l. i. in. §. que onerande. ff. quaꝝ reꝝ actō nō datur vbi dicit̉ ꝙ ſolū imperiū mariti vel ep̄i vel pr̄o noꝝ nō habet impedire validitatē actus niſi p̄ ceſſerit mine vel v̓bera. do. An. hic diſtinguit ꝙ q̄dā ſūt que reꝗrūt liberā volūtatē vt ē ꝓfeſſio ⁊ tunc ſolum īperium parētū habꝫ viciare actū cū tollat libertatē conſenſus. ⁊ ita loꝗtur tex. q̄ dā ſūt que requirūt ſoluꝫ cōſenſuꝫ nō autē illā animi libertatē de qua sͣ. ⁊ tunc ſolū īperiū pa rētum īualidat actū. qꝛ īperiū nō tollit cōſenſuꝫ quia coacta voluntas voluntas eſt. xv. q. i. in. c. merito. ⁊ ſic ꝓcedat contrarium. hec diſtinctio licet prima fronte videtur applaudere non ta men puto eam veram ⁊ allego in contrarium. c. vnicū de deſpon. impube. li. vi. vbi tex. dicit ꝙ ſi parentes contrahunt mr̄imonium pro filijs preſentibus ⁊ non contradicentibus obligant̉ filij ⁊ tamen matrimonium requirit liberum cō ſenſum vt patet in. c. cum locum. jͣ. de ſponſa. ſi ergo ſola taciturnitas filij habetur pro conſen ſu cum pater contrahit fortius ſolum imperiū non habet tollere liberam volūtatem cōſenſus ꝓ hoc facit iſte tex. in fi. dum dicit ꝙ maior non cogitur ſeꝗ parentū voluntatē ad idē vide bo. tex. in. c. īſinuante. jͣ. qui cle vl̓ vo. vbi dicitur ꝙ modica coactio nō impedic validitatē ꝓfeſſiōis ⁊ facit. c. i. sͣ. qd̓ me. cā. intelligo gͦ illud. c. puelle a ꝯͣrio ſenſu qn̄ p̄ceſſerūt mine vel v̓bera ſeu pat̓ erat terribilis ita ꝙ puella timebat ꝯͣdice̓ in pn̄ tia pr̄is. ⁊ ꝓ hͦ. d. §. q̄ honerande. vbi dr̄ ꝙ cā co gnita dꝫ reſcindi qd̓ factū eſt a liberto ob reuerē tiā pr̄oni nō gͦ indiſtīcte annullat̉ actꝰ. ⁊ ꝓ hͦ fac̄ v̓bū illiꝰ. c. dū dic̄ coacti imꝑio. iudex gͦ ex circū ſtātijs ⁊ qͣlitate parētū ⁊ v̓boꝝ hēbit arbitͣri vtꝝ imꝑiū hēat excuſare puellā. In ea. glo. ibi pro feſſiōeꝫ fecit. intell̓it gͦ glo. ꝙ iſta puella fec̄ ꝓfeſſi onē. ſꝫ intell̓e tacitā ꝑ ſuſceptōeꝫ veli qd̓ ſolꝫ da ri ꝓfitētibꝰ vt ſatꝭ colligit̉ ex lr̄a. ex qͦ infert̉ ad noͣ dc̄m ꝙ ꝓfeſſio q̄ obligat religioni in gn̓e īpedit ⁊ dirimit mr̄ioniū poſtea ꝯͣctū. nā ſuſceptio ha bitꝰ ꝓfeſſoꝝ obligat religioni in gn̓e. vt in. c. ꝯſti tutōeꝫ. jͣ. e. ti. li. vi. ⁊ tn̄ h̓ dirimit̉ mr̄imoniū po ſtea ꝯͣctū. qd̓ eſt noͣ. ⁊ tꝫ Io. an. in. d. c. ꝯſtitutio nē. facit ad intellectū. c. vnici. de voto. li. vi. O2reCu. ptenonō habe Monachū fac̄ tus tantuꝫ. vel ſic. Ualet ꝓfeſſio facta ſine ſuſceptione habitꝰ religionis. Cōis diuiſio 2ª ibi inꝗſitōi. ¶ Nō pͦ ꝙ infirmitas corꝑis nō impedit ꝓfeſſionē. rō qꝛ validitas ꝓfeſſiōis depē det ab aīo ſecꝰ in infirmitate animi. vn̄ furioſus ſeu mētecaptꝰ nō obligat̉ religioni. vt. jͣ. e. ſicut. ⁊ xvij. q. ij. in. c. ꝯſaldus. ¶ Noͣ 2º. ꝙ valet pro feſſio facta nō in ſcriptꝭ vn̄ ſatꝭ ē ꝙ ꝯſtet de aīo ꝓ fiteri volentis. ¶ Noͣ 3º. ꝙ per hec verba trado me tibi in monachū ⁊ in fratrē inducit̉ ꝓfeſſio. ¶ Noͣ 4º. ꝙ ꝓfeſſio eſt illa q̄ facit monachū ⁊ non habitꝰ ⁊ ad hͦ allegat̉ qͦtidie iſta lr̄a. Exqͦ infert̉ ꝙ habitus nō eſt de ſb̓alibus monachatū. ſꝫ de accidētalibꝰ. ¶ Noͣ 5º. ibi recipitur ab abbate ꝙ ad hͦ vt valeat profeſſio oꝫ ꝙ recipiat̉ ab hn̄te ptātem incorꝑandi iſtū religioni. Et noͣ ex eo dē. v̓. ar. optimū ꝙ receptio monachoꝝ ſpectat ad abbatē. vn̄ nulla mētio fit h̓ de conuentu. lꝫ glo. in. c. fi. jͣ. e. li. vi. dicat ꝙ de iure cōi receptio ſpectat ſil̓ ad abbatē ⁊ capl̓m. ſꝫ cōſuetudo pōt dare hāc ptātem alteri tm̄. ſꝫ de hͦ dic vt latiꝰ di cā. jͣ. e. ad apl̓icaꝫ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ſemel ꝓfeſſus lꝫ nunqͣꝫ intrauerit monaſteriū nec habitū ſum pſerit pōt cōpelli vt mōaſtice viuat. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. no ꝙ ad validitatē ꝓfeſſionis nō reꝗͥrit̉ ꝙ fi at in monaſterio ſꝫ vbicūqꝫ fieri pōt qd̓ latiꝰ ſen tit glo. ¶ In glo. i. in fi. hͨ glo. vult in effectu ꝙ habitꝰ dūtaxat nō facit mōachū. ſꝫ tacita ꝓfeſſio q̄ reſultat qn̄qꝫ ex habitꝰ ſuſceptōe ſeu delatōe facit monachū. ⁊ ita debēt intell̓i iura q̄ fundan tur ſuꝑ habitꝰ ſuſceptōe ſeu delatōe. hinc eſt ꝙ ſi ꝗs portaret multo tempore habitū religionis exͣ monaſteriū nō cenſet̉ ꝓfeſſus. vt in. c. vt cleri ci. sͣ. e. noͣ glo. in cle. eos. eo. ti. ⁊ hͦ ideo qꝛ hͦ caſu ceſſat p̄ſumptio tacite ꝓfeſſiōis. nā ſi vellet ꝓfite ri intraret monaſteriū ⁊ ꝓ hͦ bo. tex. in. c. vnico. de voto. li. vi. vbi ſolū fit mētio de ꝓfeſſiōe taci ta ⁊ exp̄ſſa. ¶ 2º. pͥncipaliter vult glo. ꝙ ꝓfeſſio vbicūqꝫ facta obligat dūmodo recipiatur ab ha bente ptātem. At circa hͦ inſtat Inno. pͥmo nun quid ad validitatem ꝓfeſſionis reꝗͥrat̉ vt aliꝗs recipiat ꝓfeſſionem vel votum. ⁊ pͥmo vr̄ ꝙ nō. nam pōt quis emittere votum cōtinētie ⁊ aliud votū abſqꝫ eo ꝙ ab aliquo recipiat̉ vt probatur in. c. ex parte. jͣ. de cenſi. ⁊ in. l. ij. ff. de polli. ⁊ in c. qd̓ deo. xxxiij. q. v. Inno. ꝯͣrium cōcludit mo uetur qꝛ ꝑ ꝓfeſſionē quis obligatur ad obediē tiam. vt in. c. cum ad monaſterium. jͣ. de ſta. reg. gͦ opus eſt vt ſit qui hanc obligatōem recipiat. nam ſicut inter baptizantē ⁊ baptizatū ⁊ īſtituē tem ⁊ inſtitutum dꝫ eſſe diſtinctio perſonaꝝ qꝛ ꝗs nō pōt baptizar̄ ſemetip̄m nec ſibijp̄i cōferre bn̄ficiū. vt in. d. c. debitū. de biga. ⁊ in. c. fi. de in ſti. ita int̓ ꝓfeſſuꝫ ⁊ recipiētē ꝓfeſſionē dꝫ eſſe di ſtinctio ꝑſonaꝝ. ita nō pōt ſeip̄m incorꝑare reli gioni. gͦ oꝫ ꝙ pͥus approbet̉ ⁊ ꝑ hn̄tē ptātem in corꝑet̉ religioni. vt in. c. ad apl̓icā. jͣ. e. vbi pꝫ ꝙ monachi nō tenētur quēlibꝫ reciꝑe ad ꝓfeſſionē ⁊ hͦ voluit glo. h̓ in effectu. Cōcluſio gͦ ſit iſta ꝙ ad validitatē ꝓfeſſionis requirit̉ vt ſit ꝗ poſſit ⁊ velit ꝓfeſſionē reciꝑe ⁊ eā de facto recipiat. non ob. ꝯͣria. nā fatēdū eſt ꝙ alia vota nō exigūt ꝑſo nā recipiētē. ⁊ hͦ iō qꝛ dependēt a volūtate ſola vouētꝭ. nā ſolūmō vouēs obligat̉ deo ſꝫ in voto ꝓfeſſiōis ſꝑēale eſt qꝛ nō ſolū obligat̉ deo ſꝫ mo naſterio. ¶ Itē monaſteriū obligat̉ ſibi ad alē dū eū ⁊ ꝯſtituūt vnū corpꝰ ſeu vnū collegiū cuꝫ alijs ad hͦ. c. fi. jͣ. e. vn̄ orit̉ in ꝓfeſſiōe q̄dā recipro ca obligatio q̄ nō pōt fieri ſine ꝯſenſu vtriuſqꝫ ſi cut dicimꝰ in alijs ꝯͣctibꝰ ꝗ nō pn̄t ꝯſiſtere ex cō ſenſu vniꝰ tm̄. l. in oībꝰ ff. de ac. ⁊ obl. ⁊ in. l. ſicut C. eo. ti. ¶ Nūc q̄ro qꝛ. sͣ. viſuꝫ eſt ꝙ ad validi tatē ꝓfeſſiōis reꝗrit̉ vt interueniat ꝑſona q̄ ip̄aꝫ recipiat nūꝗd quelibet ꝑſona ſit ſufficiēs. ad hͦ glo. vr̄ h̓ variare. nā pͦ dixit ꝙ profeſſio fit in ma nū abbatis ſeu alicuius monachi. ⁊ ſic tacite in nuit monachū poſſe reciꝑe ꝓfeſſionē alicꝰ abſqꝫ abbate. ſꝫ poſtmodū ſentit ꝯͣriū dū dicit dūmo do recipiat ꝓfeſſionē ab abbate ⁊ fratribus ⁊ ſic vr̄ innuere ꝙ nedum monachus immo nec ſo lus abbas abſqꝫ ꝯuētu pōt reciꝑe aliquē ad pro feſſioneꝫ. Inno. dicit ꝙ ad hͦ vt valeat profeſſio oꝫ ꝙ recipiat̉ ab illo qui hꝫ poteſtatē incorporā di iſtū religioni vtputa ab abbate. ſꝫ nō diſcutit vtꝝ ſolus abbas poſſit. ſꝫ ego dicā in. c. ad apo ſtolicā. jͣ. eo. ꝯctudo ſic ꝙ dꝫ recipi ab eo qui pōt iſtū incorporare religioni. ⁊ ſic non ſufficit rece ptio ſoliꝰ monachi niſi hͦ faciat de ꝯſenſu ⁊ man dato illiꝰ qui pōt eū incorꝑare religioni ⁊ ſic in tell̓e oīa iura q̄ qn̄qꝫ faciūt mētōeꝫ de p̄ſb̓ro in receptione profeſſionis. vt in. c. conſuluit. jͣ. qui cleri. vel vo. ¶ Sed dubitat̉ de epiſcopo nūꝗd poſſit aliquē recipere ad profeſſionem. Inno. tꝫ ꝙ ſic adeo ꝙ ille erit verus religioſus. lꝫ n̄ in tret monaſteriū nec profiteat̉ certā religionē. ſꝫ poterit ſtare in domo priuata ſuper obedientia ep̄i ⁊ ab eo profitet̉ ſibi certa regula ſeu modus viuendi allegat p̄dictuꝫ. c. qd̓ deo. ⁊ xxvij. q. ij. c. fi. ſecꝰ dic̄ ī alijs p̄latꝭ īferioribꝰ. nā iſtis n̄ ē tri butū a iure vt poſſint aliquē recipere ī religioſū ſꝫ ſolū iura faciūt mētōeꝫ de ep̄o vt in iuribꝰ p̄ all̓. fatet̉ tn̄ ꝙ faciēs ꝓfeſſionē ī manū alteriꝰ vl̓ ꝗ ſe obligat ad ītrandū religionē non tn̄ adhuc votū ē ſolēuizatū ſꝫ ſimplex. ⁊ cū his dictꝭ cōit̓ tn̄ ſeūt h̓ doc. ſꝫ do. An. ſēſit ꝙ ſi ꝓfeſſio recipit̉ ab ep̄o votū non ē ſolēnizatū adeo ꝙ īpediat ⁊ dirimat mr̄imoniū pꝰ ꝯͣhēdū ꝑ. c. vnicū. de vo to. li. vi. qd̓ mihi ſatis placꝫ. ſꝫ n̄ video ꝙ iſte ſit verꝰ religioſus lꝫ alid̓ ſētiat Inno. vn̄ putarē ꝙ om̄e votū dr̄ ſimplex reſpectu dirimēdi mr̄imo nium pꝰ ꝯͣctū niſi ꝓfeſſio fiat ī aliqͣ de religioni bus approbatꝭ. vt in. d. c. vnico. nec video ꝙ illa poſſit fieri niſi ab abbate ⁊ fr̄ibꝰ recipiat̉. nā ſolꝰ ep̄s nō p̄t quē īcorporare alicui religiōi īuitꝭ fr̄i bꝰ. qꝛ rl̓a approbata ꝑ eccl̓iaꝫ ꝯͣdic̄. vn̄ putareꝫ ꝙ ī maͣ ſtricta appellōe r̄ligioſoꝝ n̄ veniūt iſti ꝗ ꝓfeſſi ſūt ī manibꝰ ep̄i tm̄. ¶ In gl. fi. ī fi. noͣ bn̄ rāc gl. nā ponit duos ītellectꝰ ad tex. ⁊ vt̓qꝫ noͣ. ¶ Primꝰ ē ꝙ iſte reddēdo ſe ī mōachū ⁊ ī fr̄eꝫ ī manibꝰ abbatꝭ ꝓfeſſionē ſaltē tacitā lꝫ n̄ exp̄ſſe rit formā ꝯſuetā. ¶ Et ex hͦ ītellectu noͣ ꝙ regu la monachoꝝ ponēs ctā formā circa ꝓfeſſionis actū n̄ vr̄ pone̓ formā ſb̓ſtātificā vn̄ valꝫ ꝓfeſſio ꝑ q̄cūqꝫ v̓ba fcā non obẜuata forma regl̓ari. qd̓ tenebis mēti. cuꝫ .n. obligatō dirigat̉ ī deū d̓fe ctus forme nō dꝫ viciare actū. ſicut dicimꝰ ī ex cōicatōe. vt noͣ. ī. c. ſacro. de ſē. excō. Scd̓s in tellectꝰ gl. ē ꝙ iſte nō fec̄ ꝓfeſſionē ꝑ illa v̓ba. ſꝫ dūtaxat emiſit votū de ītrādo religionē ⁊ talis lꝫ de pn̄ti nō ſit monachꝰ pōt tn̄ ꝯpelli vt intret religionē. ⁊ noͣ ēt hūc ītellectū. ⁊ ꝓ hͦ vr̄ ēt tex. ī c. ex ꝑte. el. 2º. jͣ. ti. ꝓxi. ⁊ vide Inno. ī. c. pe. jͣ. de voto. vbi noͣ. dicit ꝙ vouēs int̓re religioneꝫ pōt ꝯpelli ēt ſi interiꝫ ſcūs eſt ep̄s qd̓ noͣ. vide ēt de maͣ ꝑ Inn. ī. c. ex ꝑte. jͣ. de cēſi. ſic ⁊ ad alia vota exequēda pōt ꝗs compelli. vt ī. d. c. ex ꝑte. ⁊. jͣ. de voto ꝑ to. ⁊ ī. l. ij. ff. de pollici. pͥmus tn̄ intel lectus vr̄ magis ꝯgruere huic lr̄e. Um ſimus e cum Si pr̄ bonis ſuis ⁊ filio īpube̓ obtulit mona ſterio filiꝰ ſcūs maior exire pōt religionē ⁊ licē tiā a monaſterio pete̓. cōis diuiſio. 2ª ibi diſcre tiōi. ¶ Noͣ pͦ pr̄eꝫ poſſe nedū filiū īpube̓m offer re monaſterio. ſꝫ ēt oīa bona ꝑtinētia ad euꝫ et ad filiū ⁊ ex tali oblatōe cogit̉ filiꝰ īpubes perſi ſtere ī monaſterio vſqꝫ ad pubertatē. poſtea ve ro n̄ ꝯpellit̉. ⁊ hͦ facit ad declaratōeꝫ. c. cū virū. sͣ. eo ¶ Noͣ 2º. ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ deuotō pr̄na nō pōt filiū īpubereꝫ monachum facere īuitū ⁊ re luctātē. ad idē. xx. q. ij. in. c. i ¶ Noͣ vltīo ꝙ pr̄e ītrāte religionē pōt petere filiꝰ legitīaꝫ ſuam et vr̄ ī hͦ tex. iſte ml̓tū ſingu. Sꝫ ꝓ declaratōe di ctoꝝ ⁊ tex. q̄ro iſte miles obtulit filiū īpubereꝫ ſe ⁊ oīa bona ſua monaſterio ī cꝰ dn̄io erit legi tima filij. Io. an. dic̄ ꝙ penes monaſteriū ſb̓ cōditione ſi filius factꝰ pubes duret ī monaſterio. noͣ bn̄ qꝛ ex his v̓bis ſentit ꝙ ſi filius ſcūs pu bes exit monaſteriū pōt pete̓ legitimā ſuā lꝫ pr̄ adhuc viuat ī monaſterio. ⁊ idē vr̄ ſētire gl. fi. ⁊ ſic tnͣſeūt cōit̓ doc. nr̄i. hic. Addit do. Pe. ꝙ ſi filius īpubes remāſit ī ſecl̓o legitīa filij debe bat ſeꝑari a bonis pr̄is ⁊ dari tutoribꝰ ip̄iꝰ īpu beris. nā pr̄na ptās ſoluit̉ ſi pr̄ intrat monaſte riū. qꝛ cum tranſeat ī ptātē abbatꝭ nō pōt alium hr̄e ī ptātem ſuā. ar. ī. l. ſi adoptauero. ff. de pre ca. ⁊ ī. l. arrogato. ff. de adop. leg. ⁊ noͣ. xxxij. q. iij. c. vnico. noͣ. Bar. ī. l. pr̄i. ff. de adulte. ⁊ ſic hn̄t iſti doc̄. nr̄i ꝓ īdubitato filiū poſſe pete̓ le gitimā pr̄e ītrāte ī monaſteriū. ſꝫ tu aduerte la tius. nā ī ꝯͣriū vr̄ tex. ī aucͣ. ſi qͣ mulier. C. de ſa. ſan. eccl. canonizata. xix. q. vlt. ſi qͣ mulier. vbi vr̄ dice̓ ꝙ ſi pr̄ hn̄s liberos intͣuit monaſteriuꝫ teſtō nō ꝯdito pōt poſtea int̓ libe̓os ſuos bona diuide̓ cōnumerādo mōaſteriū ī nūero filioruꝫ ⁊ ſi pͥus deceſſerit qͣꝫ diſpoſuerit libe̓i capiūt le gitimā iure naͣe reliꝗs bonis ꝑmanētibꝰ apud monaſteriū. ⁊ ſic aꝑte īfert tex. ꝙ filiꝰ dꝫ capere ex libe̓a diſpōne pr̄na vel expectare mortē naͣlē pr̄is. ad idē facit qꝛ legitīa nō debet̉ filio niſi pꝰ mortē naͣlē pr̄is. l. i. §. ſi īpuberi. ff. de coll̓. bo. et ꝑ hͦ. Bar. ī. d. aucͣ. ſi qͣ mulier. tꝫ ꝯͣriuꝫ dicēs ꝙ viuēte pr̄e lꝫ ī monaſterio nō pōt filiꝰ pete̓ legi timā ꝗnīmo plꝰ ſētit ī aucͣ. idē. C. de bo. q̄ li. vbi dicit ꝙ cū hͦ. cāu ſoluat̉ pr̄ia ptās ex fcō pr̄is re manet medietas vſufructus bonoꝝ aduētitōꝝ ip̄ius filij penes monaſteriū. qꝛ regl̓are ē ꝙ vbi pr̄ia ptās ſoluit̉ ex fcō pr̄is remanet medietas vſufructus bonorum aduentitioꝝ apud patreꝫ vt ī. l. cum oportet. in. §. cū aūt. C. de bo. q̄ lib. ſꝫ Bal. attīgēdo pͥᵐ articl̓ꝫ ī. d. aucͣ. ſi qͣ mulier. di cit ꝙ de iure ciuili ꝓcedit dcm̄ Bar. ſed de eꝗ tate canonica pōt filiꝰ pete̓ legitimaꝫ per iſtum tex. quod dicit non eſſe alibi. ſed c̄te iſte tex. nō aperit ⁊ libenter viderem integram. forte enim pateret an pater iſtius hoc tempore viueret. nā ſi vixiſſet optime ꝓbaret̉ hͦ. ſed ſi fuiſſet mortuꝰ nihil ꝓbaretur. ſed ꝓ pͦ intellectu facit pͥn. c. vbi recitatur nomen pr̄is ⁊ non dicitur quondam quod verbum ſolet communiter appōi quādo fit mentio de mortuo. vt in. c. cum ꝯͣ. sͣ. de pig. ¶ In ꝯͣriū facit finis lr̄e ibi ex ſucceſſione. nam v. ſucceſſio adaptatur proprie ad defunctum ⁊ ſic vr̄ ꝙ pr̄ erat hic defunctus. ¶ Itē nō debe mus deuiare a diſpoſitōe illiꝰ aucͣ. ⁊ regl̓aꝝ iu ris ciuil̓ in incōmodū monaſterij cuꝫ ſepe fiat ī ꝓpͥatio vt faueat̉ monaſterio. vt ī. c. ī pn̄tia. d̓ ꝓ ba. ⁊ ī aucͣ. niſi rogati. C. ad trebel. Itē tenēdo illā oꝑi. Bal. oporteret reprobare ſeū tolle̓ aliā opi. Bal. ī. d. aucͣ. itē. nā ſi pr̄ reputaretur mor tuꝰ reſpcū legitīe q̄ ē ī bonis ſuis fortius debe ret reputari mortuus reſpectu bonoꝝ aduenti tiorum quorum dominium eſt apud filium. vn̄ ſatis dubito de deciſione huius. q. littera tamē pͥma fronte videt̉ innuere pr̄em tūc fniſſe viuū ⁊ ſatꝭ equū eſt hͦ tenere in fauorē filij ne hēat ex poſtulare alimēta a mōaſterio. ſꝫ ꝯͣriū dictuꝫ vr̄ veriꝰ de ſb̓tilitatē iuris ꝑ ſupͣdita ⁊ qꝛ iſte tex. n̄ ponit ius de nouo cū rn̄deat ad ꝯſultatōem. vt noͣ. glo. in. c. ꝯſultatōi. de tēp. ordi. ⁊ in. c. ex tua de fi. p̄ſb̓. gͦ nō debemꝰ receder̄ a diſpoſitōe iurꝭ ciuilis in dānū mōaſterij cū n̄ hēmꝰ ius canōicū exp̄ſſū in ꝯͣriū vidēda tn̄ foret integͣhꝰ decre. Icut fenO L. nitēdo non Furioſꝰ ꝓ obligat̉ niſi factꝰ ſane mētꝭ ratū habue rit. pͦ deciſa ꝯſultatō. 2º. rn̄ſio ibi mādamꝰ. Noͣ pͦ ⁊ tene mēti ꝙ lꝫ in petitōe alicꝰ ꝯtineat̉ q̄dā ꝯͣ rietas ſeu repugnātia tn̄ exqͦ ꝯcluſio petitōis n̄ eſt ꝯͣria nō eſt petēs repellēdꝰ. orit̉ tn̄ tn̄ ꝯͣ eū q̄ dā ſiniſtra ſuſpitio. nā vt h̓ vides ꝓpoſitum fuit pape ꝙ iſte ſac̄dos erat exͣ ſe ⁊ ꝙ deſꝑabat de p̄ ſenti vita ⁊ q̄rebat̉ nūꝗd eēt obligatꝰ monaſte rio ex ſuſceptōe habitꝰ. papa pͥus mouet ꝯͣrieta tē ⁊ nihilominꝰ poſtea rn̄det ad ꝯſultatōeꝫ ⁊ li mitat ea q̄ hn̄tur in. c. ſolicitudinē. de appel. ⁊ ī l. vbi repugnātia. de reg. iu. ¶ Noͣ 2º. ꝙ furioſꝰ nō pōt aliqͦ caſu ſe obligare etiā deo cū nihil ſē tiat. ⁊ ſic noͣ ꝓ etiā bn̄faciēdo n̄ p̄ſumit̉ ꝙ furio ſus ſit ſane mētꝭ ex qͦ infero ꝙ lꝫ furioſus faciat teſtm̄ tanqͣꝫ ꝗlibꝫ mētꝭ ꝯpos nō ꝑ hͦ valebit te ſtamētū. idē videret̉ ſi daret oīa bona ꝓ aīa fac̄ c. fi. de ſuc. ab inteſ. vbi tex. ¶ Ultīo colligit̉ ꝙ ꝓfeſſio fc̄a tꝑe alienatōis mētꝭ pōt rata hr̄i ſana mēte redeūte. Sꝫ circa hͦ q̄rit̉ nūꝗd ſufficiat ta cita ratihītio. Ho. h̓ quē vident̉ ſeꝗ doc. tꝫ ꝙ ſic dicit .n. ꝙ ſi factꝰ mētꝭ ꝯpos certificatꝰ de ꝓfeſſio ne facta in furore nō ꝯͣdicit. ſꝫ ꝑſeuerat in mona ſterio vr̄ ꝯſentire. ſꝫ hāc opi. ego nō puto verā ꝑ. c. i. jͣ. e. li. vi. vbi pꝫ ꝙ ꝓfeſſio facta in mīori eta te non ratificatur tacite ſuꝑueniente maiori eta te niſi ꝑ annū portet habitū indiſtīctū. gͦ fortius idē ē in ꝓfeſſiōe fc̄a a furioſo ꝗ nihil intellexit d̓ his q̄ egit. ꝓ hͦ fac̄ iſte tex. in fi. ꝗ reꝗrit reſpectu obligatōis ꝙ ſpōtanea volūtate ꝓfeſſiōeꝫ fecerit redeūte ſana mēte ¶ In gl̓. iij. ī fi. ſolue hͦ ꝯͣriū vt dixi in. c. fi. de ſucͣ. ab iteſ. ⁊ ibi de hͦ ꝑ glo. D apoſtolicaꝫ. Profeſſio nec fieri nec r̄cipi dꝫ infra tp̄s ꝓbatōis. ſꝫ facta ⁊ recepta tꝫ ⁊ ē caſus noͣ. ⁊ qͦtidie allegat̉. ¶ In pͥª ꝑte ponit̉ ꝯſultatio de ciſa. In 2ª rn̄ſio ibi qōibꝰ. pͦ rn̄dꝫ ad pͥmā 2º. ad 2ªᵐ ibi ꝓhibēdū. ¶ No pͦ ꝙ lꝫ ꝯſtitutio dirigat v̓ba ꝓhibitoria ī ꝑſonā. tn̄ ſi ꝯſtitutio ꝯcernit pͥn cipalit̓ fauorē ꝓhibiti tꝫ actꝰ geſtꝰ in ꝯͣriū ſaltim qͣtenꝰ obligatio q̄rit̉ deo. ⁊ hūc tex. adduxi in qͣ dā diſputatōe ꝯͣ opi. Bar. in. l. ſi ꝗs ꝓ eo. ff. de fi deiuſſo. vbi dic̄ ꝙ ſi mīor ꝓhibet̉ ꝯͣhere ſine cer ta ſolēnitate nō valet ꝯͣctꝰ poſtpoſita ſolēnitate. etiā ſi int̓uenit iuramētū. mouet̉ qꝛ peccat tranſ grediēdo ꝓhibitōeꝫ ſuꝑioris. ⁊ ſic nulla dꝫ oriri obligatio. nā in ꝯͣriū aꝑte facit iſta lr̄a maxime iūcto. c. ꝯſaldꝰ. xvij. q. ii. h̓ enī ⁊ ibi dr̄ ꝙ inſtitutio regl̓e ⁊ Gregorij pape int̓dicit monachū fie ri an̄ ꝓbatōis annū ⁊ tn̄ ꝓfeſſio ꝯͣ hāc ꝓhibitōeꝫ facta tꝫ. nā iurādo iuri ſuo renūciat ſicut h̓ obli gādo ſe deo ꝙ tene mēti ⁊ facit qd̓. jͣ. dicā & 2º. noͣ duplicē cāꝫ. qͣre fuit inſtitutꝰ annus ꝓbatōis nā in fauorē cōuerſi ſeu fragilitatꝭ humane. vt pͥ us experiat̉ vires ſuas ⁊ aſꝑitates monaſterij vt incōſulte ſe inuīculet. nā iuxͣ ph̓m. Velox cō ſiliū ſeꝗtur penitentia. Item in fauorē monaſte rij vt monaſteriū experiat̉ mores illiꝰ ⁊ hͦ bn̄ noͣ exqͦ infert̉ ꝙ licite monaſteriū pōt nō admitter̄ aliquē ad monachatū ſi mores illiꝰ nō placēt. ⁊ ſic nō tenent̉ monaſteria quēlibꝫ admittere. naꝫ ſepe experim̄to reꝑtū eſt aliquē diſcolū ꝗetē to tius monaſterij ⁊ ꝯgregatōis ꝑturbare. nā mor bida ſola pecꝰ totū corrūpit ouile. in. c. fi. jͣ. de ſta regil. ⁊ ꝓ hͦ rō naͣlis. nā ſi ex poſtfacto ꝓpter de merita pōt reijci. fortiꝰ an̄ factum nō admitti. ¶ Noͣ 3º. ibi abbate ꝑ ſe vel ꝑ alium nomine abba tis ꝙ ad hͦ vt obliget̉ ꝗs religiōi oꝫ ꝙ ꝓfeſſio re cipiat̉ ꝑ abbatē vel ꝑ aliū noīe abbatꝭ. ⁊ facit hec lr̄a in ar. ꝙ creatio monachoꝝ ſpectat ad ſolum abbatē de qͦ dicā. jͣ. latius. ¶ Nō ibi qͦſlibet ꝙ n̄ pn̄t p̄lati regulares quēlibet admittere ad ꝓfeſſi onē an̄ annum ꝓbatōis. ⁊ noͣ. v̓. quoſlibet. ⁊. v̓. poſſint aliquos. gͦ ſubſiſtente cauſa impune reci pere pn̄t ad hͦ. c. ex publico. jͣ. de ꝯuer. cōiū. In mēdicātibꝰ fratribꝰ ſeq̄re qd̓ hodie habet̉ in. c. nō ſolū. ⁊. c. ꝯſtitutōeꝫ jͣ. eo. ti. li. vi. vbi cauet̉ ꝙ receptꝰ ad ꝓfeſſiōꝫ an̄ annū nō obligat̉ eoꝝ reli gioni in ſpē. ſꝫ in gn̓e tm̄. ita ꝙ pōt intrare quā cūqꝫ religionē voluerit. ſecꝰ eſt in religioſis non mēdicātibꝰ vt h̓ ⁊ in. d. c. cōſtitutōeꝫ. ī. §. i ¶ Nō vltīo caſum in qͦ ꝗs pōt renūciare ei qd̓ ignorat exqͦ hꝫ animū obligādi ſe. jͣ. oēm euētū. nam an̄ elapſuꝫ anni ꝗs ignorat aſꝑitates regl̓e ⁊ vires ſuas circa potētiā. tn̄ valet renūciatio qd̓ valet ad multa ſil̓ia. ¶ In glo. i. ibi arbitrariū noͣ gl̓. ꝙ vbi ad eūdē actū explicādū iura p̄figūt diuer ſa tꝑa videt̉ arbitrariū qd̓ tp̄s ſit obſeruāduꝫ ⁊ facit qd̓ noͣ. in. c. fraternitatꝭ. xxxiiij. di. ¶ Et in fi. glo Hu. diſtīguebat ꝙ aut cōditio ⁊ vita con uerſi ſūt noͣ. ⁊ tūc expectat̉ ꝑ annū. aut cōditio ē noͣ. ⁊ vita ignota ⁊ expectat̉ ꝑ biēniū. aut cōdiº. ⁊ vita ſunt ignota ⁊ expectat̉ ꝑ triēiū ⁊ ſic r̄du cit ad cōcor. iura alle. in gl̓. ⁊ vide tex. cū gl̓. in. c. legē. liij. di. ⁊ placꝫ Hoſti. ꝙ hͨ iura n̄ ſunt hodie correcta. qꝛ cū nō appareāt aliqua lege correcta nō dꝫ induci corectio per glo. capitaneam fatet̉ tamen ꝙ hodie cōmuniter ſeruatur quod dici tur h̓ in fi. vt ſolū expectet̉ ꝑ annū ⁊ ſi hͦ hꝫ con ſuetudo ẜuāda eſt. iiij. di. §. leges. ⁊ ī. l. minime. ff. de legi. mihi aūt multū plꝫ pͥᵐ dictū glo. vt hͦ ſit arbitͣriū ⁊ informabit iudex arbitriū ſuū ex his q̄ dixi pꝰ Hu. Sꝫ circa p̄dc̄a q̄ro pōe aliꝗs nouitiꝰ ſtetit in monaſterio ꝑ ſex mēſes demuꝫ exiuit ⁊ fc̄o aliqͦ int̓uallo iteꝝ redijt ⁊ ſtetit ꝑ ali os ſex mēſes q̄rit̉ nūꝗd dicat̉ exp̄ſſe cōpleuiſſe annum ⁊ ſic poſſit licite recipi ad ꝓfeſſioneꝫ ⁊ hͦ x 2 De regularibus. qō hꝫ vtilitatē reſpectu religioſoꝝ mēdicātium nā ꝓfeſſus apud eos an̄ ꝓbatōnis annū nō obli gat̉ religioni eoꝝ. ſꝫ religiōi in gnͣe. vt ī. c. nō ſo luꝫ cū ſe. jͣ. e. ti. li. vi. ⁊ ſic orit̉ dubiū nunꝗd tal̓r p̄feſſus pꝰ ānū ſit obligatꝰ eoꝝ religioni. Sol. Bar. brix. diſputauit ⁊ tenuit hͦ ſuffice̓. ⁊ ita r̄ci tat ⁊ ſeꝗt̉ gl. ī rl̓a eū ꝗ ctꝰ. de re. iur̄. li. vi. nā vr̄ ſatiſfactū iuri exqͦ ſtetit ī mōaſterio ꝑ ānū lꝫ nō ꝯtinuū. ⁊ hāc opi. ſeꝗt̉ Spe. ī ti. d̓ ſta. rl̓a. ī. §. i. v̓. xxxviij. ⁊ vide Pa. ⁊ Io. de lig. ī cle. eos. e. ti. Io. d̓ lig. tꝫ ꝯͣriā ſnīaꝫ qm̄ int̓miſſū tp̄s mi nuit aſꝑitatē rl̓e. nā c̄tū ē grauiꝰ eē duce̓ abſtinē tiā ꝑ ānū ꝯtinuū qͣꝫ ꝑ ānū int̓pollatū gͦ nō ꝑfecte exꝑtꝰ ē iſte rl̓aꝫ. Itē iura q̄ faciūt mͥtōeꝫ d̓ c̄to tꝑe debēt ītell̓i de tꝑe ꝯtinuo qꝛ rl̓arit̓ ōe tp̄s dꝫ eē ꝯtinuū. vt noͣ. gl. ī ℟ca. d̓ diuer. ⁊ tēp. p̄ſcrip. ⁊ hāc opi. ego puto v̓iorē ⁊ eā aꝑte tꝫ Bar. ī. l. int̓dū. §. qͦtiēs. ff. de publi. ꝑ illū tex. ꝗ dic̄ ꝙ ẜuꝰ dr̄ nouitiꝰ ꝗ nō ſtetit ī vrbe ꝑ ānū ꝯtinuū. fac̄. l. vna. C. de ꝓfeſſo. ꝗ ī vr̄. ꝯſtā. li. xij. fac̄ ēt quod le. ⁊ noͣ. in. l. vbi fideiuſſor. ff. de ſol. vbi format̉ qō noͣ. pone ſtatuto caueri ꝙ bannitꝰ a. c. libris sͣ. poſſit īpune offendi. nūꝗd bānitꝰ ꝓ quinqua ginta libris reſpectu vniꝰ debiti ⁊ ꝓ alijs quin qͣgīta reſpectu alt̓ius debiti poſſit īpune offēdi ⁊ ꝯcludit̉ ibi ꝙ nō qꝛ exqͦ ſūt diuerſa nō debēt ꝯiūgi ad faciēdū vnū totū ⁊ ſic ē ibi caſus ī quo ꝗnqͣginta ⁊ ꝗnqͣginta nō faciūt cētū. ita vr̄ dicē dū in maͣ nr̄a. nam ꝓpt̓ int̓miſſionē tꝑis diuer ſificātur mores ⁊ oꝑa hoīuꝫ. vt in. l. ſi nō ſortē. ī. §. libertꝰ. ff. de ꝯdi. īde. ⁊ hͦ bn̄ noͣbis. qꝛ faciūt ad deciſionē multaꝝ qōnum. ¶ In glo. in v̓. ſꝫ etiā mōaſterij in fi. noͣ. bn̄ gl. iūcto tex. ꝙ vbi eſt aliꝗd introductū in fauorē duoꝝ nō pōt alt̓ alio inuito illi iuri renunciare ⁊ ſcias ꝙ qn̄qꝫ p̓uile giū ſeu beneficium cōcedit̉ vniuerſitati ⁊ tunc nō pōt ſingularis de vniuerſitate renunciare ēt reſpectu fauoris ſui. ⁊ ita loꝗt̉. c. ſi diligenti. de fo. cōpe. qn̄qꝫ ꝯcedit̉ pluribꝰ ꝑticularibꝰ vl̓ vni uerſitati. ſꝫ pͥncipal̓r in fauroē ꝑticulariū ⁊ tunc ꝗlibꝫ ꝑticularis pōt renunciare fauori ſuo. ita loꝗt̉. c. dilecti. de foro ꝯpe. Sꝫ ꝯͣ hͦ ⁊ ꝯͣ tex. op. nā exqͦ ius ⁊ rl̓a ꝓhibēt ꝓfeſſioneꝫ an̄ elapſum ānū gͦ ꝓfeſſio ī ꝯͣriū ſcā nō valet qꝛ geſtum ꝯͣ le gem ē nullum. vt. x. di. c. vides. ⁊ in rl̓a q̄ ꝯͣ ius de re. iur̄. li. vi. ⁊ ī. l. nō dubium. C. de legi. So. dicit Io. an. ꝯͣrium ꝓcede̓ niſi lege ſpāli actꝰ ſu ſtineret̉ vult dice̓ ꝙ ꝓfeſſio eſſet hͦ ipſo iure nul la niſi ꝑ iſtū tex. hͦ ſuſtineret̉. ⁊ ita cōit̓ hic tranſ eunt doc. ſꝫ certe hͦ ſolutio ē bona ad iſtum tex. qꝛ tex. h̓ nō ꝓcedit diſpoſitīe ſuſtinēdo ꝓfeſſiōꝫ ſꝫ loꝗt̉ declaratīe. pꝫ ex eo ꝙ ℟ndet ad conſul tatōem. vt noͣ ī. c. ꝯſultatōi. d̓ tēp. or. Iteꝫ papa d̓clarat ꝓfeſſionē tenere ex rōe antiqͣ gͦ etiā an teqͣꝫ emanaret hͦ. c. ꝓfeſſio tenebat. Ideo ſoluo ꝯͣriū alit̓ ⁊ pͦ ſic vbi legis ꝓhibitō nō hꝫ ꝑpetuā cam ꝓbitōnis actus in ꝯͣrium geſtus non ānul lat̉. vt noͣ. ī. d. c. vides. ⁊ ī. tua. de ſpō. duo. pro hibitō āt de qͣ h̓ ē tꝑalis .ſ. vt. jͣ. ānū ⁊cͣ. ¶ Scd̓o ſoluo ⁊ aliter ꝙ vbi ꝓhibitio legis concernit pͥn cipaliter fauorē alterius talis ꝓhibitō hēt vim exhortatōis. vn̄ tex. h̓ dic̄ ꝓfeſſionē tenere quia potuerāt iſti renūciare fauori eoꝝ. ⁊ noͣ bn̄ hāc ſolutionē ꝓ qͣ facit. iiij. di. ī. §. h̓ ⁊ ſi legibus. ⁊ ꝑ hͦ poſſet attentari ꝙ ſi ſtatuto ꝓhiberet̉ mulier ꝯͣhere ſine cōſenſū duorū agnatoꝝ ꝙ vꝫ ꝯͣctus in ꝯͣriuꝫ geſtus. exqͦ lex vel ſtatntū ſpecifice nō ānullat actuꝫ fac̄. l. ſi ꝗs ī ꝯſcribēdo. C. de pact. tertia ſolutō pōt dari ꝙ vbi ꝓhibitio fit ſimplici ter ī fauorē ꝓbibiti n̄ īpedit̉ obligatō q̄ q̄rit̉ deo pͥncipal̓r. ſꝫ tm̄ obligatō q̄ q̄rit̉ homini. quia in dubio nō vr̄ lex d̓ hͦ cogitaſſe. ꝓ hͦ. ē. debitores de iureiur. ⁊ facit qd̓. sͣ. dixi ī noͣ. ⁊ noͣbis quāli bet iſtaꝝ ſolutōnum ad ſuſtinēdū actum ꝯͣ legē ¶ In gl. fi. ī fi. Hoſti. dic̄ ꝙ hodie īponit̉ pena c. nō ſolū. e. ti. li. vi. qd̓ nō plꝫ doc. qꝛ illd̓. c. loꝗt̉ ī cāu ſuo .ſ. ꝯͣ mēdicātes. iō ī nō mēdicātibꝰ ẜua qd̓ dic̄ hͦ gl. vt pena ſit arbitraria. Sꝫ vltͣ gl. q̄ ro de qōe qͦtidiana nūꝗd ſolꝰ abbas ſn̄ capitl̓o ſuo poſſit r̄cipe̓ aliquē ī mōachū ⁊ ſic īcorporar̄ euꝫ monaſterio. So. tex. h̓ vr̄ ꝙ ſic duꝫ dic̄ ab batem ꝑ ſe vel ꝑ aliū. ſꝫ Io. an. vr̄ ſentire ꝙ ab bas dꝫ pͥus ꝯſule̓ fr̄es. nā facit h̓ vnā apoſtillaꝫ ꝑuam dicens ꝙ h̓ abbas faciet cōſultꝭ fr̄ibus. et tranſeūt cōit̓ doc. cum illa apoſtilla. Io. an. ſed contrarium ſentit ipſe Iohānes andree in glo. ſua in. c. fi. jͣ. eo. ti. li. vi. vbi tenet glo. ꝙ de iure cōi creatio monachoruꝫ ſpectat ſimul ad Abba tem ⁊ conuentuꝫ niſi conſuetudo aliud habeat allegat. c. ea noſcitur de his que fi. a prela. qd̓ non multum facit quia loquitur in pn̄tatione q̄ ſpectat ad collegium. ſed illam opi tenuerunt ibi Archi. ⁊ Io. mo. allegant iura que hoc non ꝓbāt. ⁊ ꝯͣ eos facit iſte tex. ⁊. c. porrectum. sͣ. eo. ⁊. c. nullam. xviij. q. ij. vbi tex. noͣ. dicit ꝙ diſpō tota monaſterij conſiſtit penes abbatem nec ex regula potuit hͦ aperte concipere. vn̄ dicerem pͦ ſpectandum eē conſuetudinem vt dicit tex. ī. d. c. fi. li. vi. vbi conſuetudo ceſſaret credo ꝙ ab bas debet hoc facere cum conſilio capl̓i per id quod hr̄ ī regula vbi dr̄ ꝙ p̄cipua debet abbas explicare cum conſilio capituli. ſed negari non pōt creationē monachoꝝ eſſe quid p̄cipuum in monaſterio ſicut collatio canonicatuuꝫ ⁊ bene ficiorum in eccleſia ſeculari in quo caſu vocan tur abn̄tes. vt in. c. cum in eccleſijs. de preben. li. vi. Ex quo infertur ꝙ de iure communi non valꝫ moͣachi receptio ꝑ abbatem facta ſine con ſilio ꝯuētus. nam vbi requiritur a iure conſiliū niſi adhibeatur actus ē nullus. vt ē tex. noͣ. iun cta glo. in. c. nouit. de his q̄ fi. a prela. fateor ta men ꝙ abbas non tenetur ſequi conſilium eo rum. ſed ſatis eſt requirere ⁊ exſpectare ℟nſū tū qꝛ hoc vult regula. tuꝫ qꝛ hoc eſt de iure cōi. nam vbicunqꝫ quis tenet̉ requirere conſilium alicuius nō tenet̉ illud ſequi. vt in. c. cum in ue teri. de electio. ⁊ vide quod ibi plene dixi. ⁊ per Bar. in. l. i. §. ſi plures. ff. de exerci. ⁊ in. c. cum olim de arbi. ꝑ hͦ infert̉ ꝙ vacāte monaſterio nō pōt. c. aliquē recipere in monachū ꝓut in ſil̓i dr̄ in collatōe bn̄ficioꝝ expectāte ad ep̄m. vt in. c. vnico. ne ſe. va. li. vi. iūcto. c. fi. Icut NoblS efecicia in Qui ꝓfeſſio lauſtro nūqͣꝫ ꝑmāſerit. ſꝫ in ſeculo ⁊ ſuis bonis vſus fuerit ad obẜuātiā regularē cō pellit̉ hͦ. d. pͦ conſultatio. 2º. rn̄ſio. ¶ Noͣ pͦ ibi ni mia egritudine. ꝙ morbꝰ qͣꝫtūcūqꝫ validꝰ n̄ im pedit obligatōeꝫ ꝓfeſſiōis. Idē dic in mr̄ionio carnali. nā qͣꝫtūcūꝙ ꝗs teneat̉ egritudine ſemꝑ pōt mr̄imoniū ꝯͣhere de qͦ vide qōeꝫ quā ponit . an. in rl̓a ſine culpa. de regꝭ. iu. li. vi. in mer. ¶ No 2º. ꝙ nō eſt de ſb̓a vt ꝗs ꝓfiteat̉ in mona ſterio. vn̄ in lecto ⁊ in domo ꝓpͥa pōt ꝗs effici re ligioſus vt h̓. ⁊ in. c. porrectū. sͣ. e. ¶ Noͣ 3º. ręli gioſuꝫ nō poſſe p̄ſcribi ꝯͣ bonū obediētie. qꝛ ſꝑ eſt in mala fide facit. l. i. C. de ſer. fu. ⁊. c. fi. jͣ. eo. Sꝫ q̄ro an̄ ſolꝰ habitꝰ h̓ ſufficeret ad ꝯſtituēdū aliquē religioſū. So. lr̄a iſta vr̄ aliqͣꝫtulū diuer ſa. nā in ꝯſultatōe fit ſolū mētio de ſuſceptōe ha bitꝰ. ſꝫ in rn̄ſione papa vr̄ reꝗͥrere ꝓfeſſionē. ſed dic ꝙ ſi habitꝰ fuerit ꝓfeſſoꝝ tūc ſufficit ſine pro feſſione. vt in. c. ad nr̄aꝫ. sͣ. eo. ſi fuerit nouitioꝝ vel diſtinctꝰ. tūc reꝗrit̉ ꝓfeſſio ⁊ qꝛ forte pape n̄ ꝯſtitit de qͣlitatē habitꝰ. iō rn̄det reꝗͥrēdo ꝓfeſſi onē. ſꝫ intell̓e tacitaꝫ vel exp̄ſſam ⁊ ſic intellige dicta doc. h̓. ¶ In glo. i. in fi. noͣ finem glo. bn̄ qꝛ timor mortꝭ anime nō excuſat nec dat cauſaꝫ retractādi actū. ſecus in timore mortꝭ corꝑis. rō diuerſitatꝭ eſt qꝛ timor mortꝭ anime nōnūqͣꝫ incu tit̉ a deo. vt ꝗs ducat̉ ad ꝯuerſionē ⁊ ſic talis ti mor eſt appetēdꝰ. xvi. q. i. in. c. reuertimini. ſꝫ ti mor mortꝭ corꝑis fit ab hoīe ⁊ talis timor eſt fu giēdꝰ tanqͣꝫ violentꝰ ⁊ iniuſtꝰ. At cū q̄rit̉ nunꝗd timor mortis excuſet ſic diſtingue poſt doc. aut eſt timor mortꝭ naͣlis aut accidētalis. pͥmo caſu nō excuſat exemplum in grauiter infirmo vt h̓ 2º. caſu ſubdiſtinguo. aut eſt mors accidentalis caſualis. aut eſt violenta. exemplū primi caſus in timente periculū naufragij vel incēdij vel ho ſtiū ⁊ iſte timor nō impedit actū neqꝫ inualidat ꝓfeſſionē ꝑ rōeꝫ ſupͣdictā. nā deꝰ aliqn̄ incutit ta lē timorē vt hō ꝯuertat̉. ¶ In 2º. caſu pone exē plū in eo ꝗ timet mortē violētā ſibi īminētē ab ī iquo hoīe. nā ſi ꝓpt̓ talē timorē ꝗs ingredit̉ reli gionē n̄ tꝫ ingreſſus exqͦ fec̄ vt euaderet mortē violttā. nā deꝰ reſpicit cor ⁊ vult volūtariū mili tē. ⁊ ita loꝗt̉. c. i. qd̓ me. cā. ⁊ p̄dc̄a potes adduce̓ gnͣal̓r ad validitatē vl̓ inualiditatē cuiuſlꝫ voti. In gl̓. iii. in fi. de hͦ vide qd̓ pleniꝰ noͣ. in. c. vnico de lāgui. ꝑ Inno. in. c. cū olim. el. ij. de p̓uil̓. ꝑ ar chi. xviij. q. ij. abbates. ⁊ ꝑ Uin. h̓ ꝗ tꝫ ꝯͣ hāc glo dicēs ꝙ negligētia abbatꝭ n̄ dꝫ obeſſe mōaſterio vn̄ mōaſteriū poterit bona illiꝰ vēdicare qd̓ ſatꝭ plꝫ. ⁊ dic vt pleniꝰ noͣ. in locꝭ p̄al. ¶ In glo. in. v̓ tāto tꝑe. no ex gl̓. qd̓ dixi in 3º. nobili .ſ. ꝙ ꝯͣ obe diētiā nō currit p̄ſcriptio qꝛ tāto ſunt grauiora. e Ic El. oris vite ad religiōeꝫ mn̄ſire Pōt religioſus zelo ſancti ſtrictiorē petita pͥus licentia p̄lati ſui lꝫ nō obtēta etꝭ ſi pͥᵐ mōaſteriū ſit p̓uilegiatū ꝙ de illo ad aliud etiā artiꝰ trāſire nō poſſit hͦ. d. vſqꝫ ad fi. ⁊ eſt caſus noͣ. ⁊ qͦtidie allegat̉. Diuidit̉ pͥn cipalit̓ in duas ꝑtes. In pͥma exordium ex qͦ 2º. ſc̄m diffinit. ibi cū gͦ pͥª fac̄ ꝗnqꝫ. nā pͦ pōit formā p̓uilegij. 2º. ip̄iꝰ int̓pretatōeꝫ ⁊ interp̄tatōis cām ibi qꝛ tn̄. 3º. illā fortificat ibi cū etiā. 4º. illā reaſſu mēdo ſpecificat ibi qͦ circa. 5º. ſpecificatōeꝫ det̓ minat ibi illa. ¶ Nō pͥmo ꝙ vbi p̓uilegium iuri diuino ſeu inſpirationi diuine in aliquo poſſit p̄ iudicare eſt ſtrictiſſime intelligendū. vn̄ non de bemꝰ interpretari etiā vt aliꝗd operet̉ ſi non pōt illud oꝑari ſine derogatōe iuris diuini ſeu liber tatis ſpūs. qd̓ eſt valde noͣ. nā iſtud p̓uilegiū de qͦ h̓ parū ⁊ nihil oꝑat̉. ſꝫ qꝛ ſolet plus timeri ⁊cͣ. jͣ. de hereti. aduerſus. ¶ No 2º. int̓pretatōem ad auctoritatem apl̓i vt ꝗſqꝫ debet eſſe cōtētus ea vocatōe qͣ vocatꝰ eſt. dꝫ intelligi niſi inſtinctu ſpūs ſancti ad ſanctiorē vitam inducat̉. Noͣ 3º. aliā auctoritatē apl̓i ꝙ vbi ſpūs dei eſt ibi liber tas ⁊ ꝙ lex nō eſt impoſita iuſto. ſꝫ aduerte non enī intell̓as iuſtū nō eē ſb̓ ſuꝑiori ſuo. nā ꝗlibet qͣꝫtūcūqꝫ ſanctꝰ recognoſcit in hͦ ſecl̓o ſuꝑioreꝫ. lꝫ ſuꝑioris ptās ſit ligata reſpc̄u iuſti. eſt gͦ iuſtꝰ liber a lege peccati nō aūt liber a ptāte ſuꝑioris ita noͣnter determinat glo. in cle. ad nr̄am. de he reti. vbi latius vide ⁊ tenebis mēti illaꝫ glo. ⁊ vi de Inno. in. c. paſtoralis. poſt pͥn. de offi. or. Nō 4º. duo requiri ad hͦ vt religioſus licite poſ ſit trāſire ad aliam religionē. pͥmo vt 2ª religio ſit ſtrictior ¶ 2º. vt non tranſeat ex temeritate aut ex leuitate. ſed zelo ſanctioris vite. non gͦ lꝫ in odium primi prelati tranſire ad religionē al terius ſtrictioreꝫ. ¶ ꝯͣº. extrinſecus requirit̉ vt petat licētiam tranſeūdi a prelato ſuo. ¶ Noͣ 5º. duplicē eſſe legem. quedam vero dr̄ pͥuata alte ra publica. lex pͥuata dr̄ ſpēalis īſpiratōe diuinia ⁊ dicit̉ priuata quia non cuilibet accidit. lex ve ro publica eſt ius cōe qd̓ omnibꝰ patet. lex aūt pͥuata tanqͣꝫ dignior prefert̉ cōi de quo vide pul chrū tex. in. c. due ſunt. xix. q. ij. ¶ Nō bͦ. ꝙ vbi dubitatur an ſecunda religio ſit ſtrictior vel an ex temeritatate fiat tranſitus non ſtatur verbo volētꝭ trāſire nec p̄lati denegantis. ſed ſuꝑioris iudiciū eſt requirendum ⁊ dicit Inno. illū hͦ ca ſu eſſe ſuperiorē ad quem appellaret̉ ſi iſte reli gioſus gͣuaret̉ qd̓ noͣ. nō enim ẜm eū dꝫ ꝓpͥus pͥ latus eſſe iudex in cauſa ſua. ⁊ noͣ bn̄ ex hͦ dicto ꝙ vbi orit̉ ꝯtentio inter religioſum ⁊ ſuperiorē ſuū nō debet eſſe ſuꝑior iudex in cauſaʳ ſua. ſed debet adiri ſuꝑior immediatus. ⁊ noͣ qd̓ dr̄ cau ſa p̄lati. lꝫ eū cōtingat rōe ſuꝑioritatis. facit ad hͦ glo. noͣ. in. c. ſtatutū. in prin. de reſcrip. li. vi. que dicit ꝙ licet alias iudex poſſit inter ꝑtes ꝯgno ſcere an ſua ſit iuriſdictio. tn̄ ſi iudex ꝑtinacit̓ de fendit ſuam iuriſdictionem videtur ſuſpectꝰ vt x 3 De regularibus. nō poſſit cognoſce̓ an hēat iuriſdictōeꝫ. ⁊ p̄t ad duci ſing. iſte tex. ad. q. nunꝗd iudex ꝓcedens ex officio poſſit cognoſcere an ſit ſua iuriſdictō ꝑte negāte de qͦ remitto ad noͣ. in. c. ſuꝑ lr̄is. de ℟p. ¶ Noͣ 7º. ibi rl̓a inuiolabilit̓ obſeruata. ꝙ qn̄qꝫ eſt rl̓a q̄ nullā patit̉ exceptōeꝫ ⁊ vr̄ ꝯͣ noͣ. ꝑ glo. ſuꝑ ℟ca. de re. iur̄. li. vi. q̄. dic̄ nullā eē rl̓aꝫ q̄ nō patiat̉ exceptōeꝫ. ¶ Noͣ 8º. ꝙ ep̄s non pōt deſerere ep̄atum vt tn̄ſeat ad religionē nec ſuf ficit ſibi petere licentiā tnͣſeūdi. vn̄ nec ipſe pete̓ nec ſuperior cōcede̓ dꝫ. exqͦ pōt ſuis ſb̓ditis ꝓ deſſe. rō qꝛ vita actiua ē fructuoſior vita cōtem platiua. vn̄ doctrina labor ⁊ ſollicitudo ep̄i p̄fe runt̉ ſilentio cōtēplatōni ⁊ quieti religioſorum hinc ē ꝙ religioſus pōt ꝓmoueri in ep̄m ⁊ ſic ceſſare a ſilentio ⁊ ꝯtēplatōe ꝓpt̓ bonū publicū vt in. c. qd̓ dei. jͣ. de ſtatu reg. ⁊. xviij. q. i. c. vni co. ſꝫ ep̄s nō p̄t monachari. nā plꝰ ē illumīar̄ qͣꝫ luce̓. vita tn̄ cōtēplatīa ē tutior. de qͦ vide tex. in c. niſi cū p̓dē. de renū. ¶ Noͣ 9º. ibi vitam duce ret artiorē. ꝙ tn̄ſitus ꝑmittit̉ vt ꝗs ducat vitam artiorē. nō gͦ ſuffic̄ ꝙ 2ª religio hēat ſtrictiorem rl̓am niſi actu ducat̉ ibi vita ſtrictior ⁊ ī hͦ ml̓ti deciꝑiunt̉. ⁊ vide qd̓ latiꝰ dixi ī. c. ſane. sͣ. eo. ti. ¶ Ultiº. nō ꝙ charitas ē fons ꝓpͥꝰ cui nō cōicat alienꝰ. ⁊ hͨ aucͣtas ſolet multis modis exponi. ſꝫ ad ꝓpoſitū pōt dupl̓r ītelligi. pͦ ꝙ ſi dubitatur qͣ cōſcīa iſte tn̄ſeat relinquendū ē cōſciētie ſue ꝗa exqͦ extrinſeca ſunt bona p̄ſumēdus eſt bonus aīmꝰ iuxͣ illd̓ euāgelij ex fructibꝰ eoꝝ cognoſcetꝭ eos. jͣ. de re. iur̄. ī. c. eſtote. nā charitas non pōt ꝑ extrinſecas ꝓbatōes liꝗdari qꝛ ē fons ꝓpͥus cui alienꝰ nō cōicat .i. exͣneus in eo nō hītat. 2º. dꝫ ītelligi ꝙ nō dꝫ iſte cōpelli ad redeunduꝫ qꝛ magis tenet̉ ꝗs ꝓdeſſe ſibi qͣꝫ ſaluti alteriꝰ. ē .n. charitas fons ꝓpͥus cui nō cōicat alienꝰ. ¶ In gl. ī v̓. licētia. ibi de elec. cū ī veteri. illud. c. facit in ꝯͣriuꝫ qꝛ hēns reꝗͥre̓ ꝯſiliuꝫ tenet̉ debito tꝑe expectare rn̄ſū. h̓ āt dr̄ ꝙ ſuffic̄ pete̓ licētiā. Sꝫ ſolue. nam h̓ nō dr̄ ꝯͣriū ẜm doc. ⁊ bn̄. debebit eīm iſte pꝰ licentiā petitam debito tempore ex pectare rn̄ſū. ¶ Sꝫ q̄ro exͣ glo. ꝗd ſi p̄latus de neget vel nō rn̄deat vel allegat cāꝫ denegatōis īiuſtā. So. dic̄ Inn. ꝙ ī caſibꝰ iſtis ⁊ ſil̓ibus po teſt ſb̓ditꝰ īcontinēti tn̄ſire nō expectato alio tē pore. exqͦ cōſtat de ꝓterua denegatōne p̄lati. ſꝫ ſi p̄latus allegaret aliquā iuſtā cām vel v̓iſil̓em denegādi licētiam non dꝫ ſb̓ditus tn̄ſire ſꝫ īſta re apud ſuꝑiorē. vt decernat an̄ p̄latus habeat iuſtā cām denegandi. ¶ In ea. gl. ibi cōſueuit dici ꝙ nō. noͣ. gl. vult .n. ꝙ lꝫ ſb̓ditꝰ teneatur pe tere licentiā. ſi tn̄ nō petijt reuocandꝰ nō ē. exqͦ iuſta cā motꝰ tn̄ſiuit. ⁊ hāc opi. tꝫ Gof. sͣ. e. ſane ⁊ facit ml̓tū bn̄ ille tex. ꝓ hac opi. idē tenuerunt h̓ Pe. ⁊ Ab. ſꝫ ꝯͣriā opi. tenēt gl. ī. c. ītelleximꝰ de eta. ⁊ qͣli. ⁊ glo. in. c. mādamꝰ. xix. q. iij. ⁊ ad c. ſane. ℟ndet̉ ꝙ loꝗt̉ diſpēſatīe. vt ibi dixi. hāc opi. ſeꝗt̉ h̓ Hoſt. Io. an. ⁊ cōiter moderniores p̄ter Io. cal. ꝗ diſtinxit an monaſteriū ad qd̓ ꝙ tn̄fiuit ſit p̓uilegiatuꝫ ꝓut h̓ dr̄ in pͥn. an non. hͦ caſu dꝫ reuocari. vt p̓uilegiuꝫ aliꝗd oꝑet̉. ſcd̓o caſu ꝓcedit opi. ꝯͣria. ſꝫ hͨ opi. nō plꝫ dn̄o Gaſ. eius filio nec mihi qꝛ hͦ pͥuilegiū nō oꝑaret̉ hūc efſcm̄ vt pꝫ ex lr̄a. Sꝫ ꝓ opi. ꝯͣria vt iſte ſit reuo candus adduco rōeꝫ lr̄e dū dic̄ petēdā eē licen tiā ne bonū obediētie ꝯtēnere videat̉. ſi gͦ ex nō poſtulata licētia p̄ſumit̉ ꝯtēne̓ bonū obediētie. gͦ nō pōt dici ꝙ īſtīctu ſpūs ſcī tnͣſiuerit. ſꝫ po tiꝰ p̄ſumit̉ cā leuitatꝭ. nā obediētia in religioſo ē vnū de p̓ncipalibꝰ rl̓e. eo gͦ cōtēpto non ē aliꝗd boni p̄ſumendū. ⁊ ꝑ hāc lr̄am ⁊ ip̄iꝰ rōe ꝯfūdi tur opi. Pe. ⁊ Abb. h̓ ꝗ dixerūt hāc licētiā pe tēdā ex debito honeſtatꝭ ⁊ nō ex nec̄itate. ⁊ mo uerūt ſe ex illis aucͣtibus vbi ſpūs dei ē. Cōclu de gͦ iſtū reuocandū ad pͥmū monaſteriū. Et ex p̄dcīs ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ vbi in aliqͦ cāu reꝗͥrit̉ licen tia nō ſuffic̄ eā pete̓ ex poſtfcō. ſꝫ dꝫ peti a p̓nciº. qd̓ noͣ. ¶ Et ī fi. gl. dicunt tn̄ doc. ꝙ ſi ex tnͣſitu iſtiꝰ grauit̉ lederet̉ vel īfamaret̉ pͥmū monaſte riū dꝫ reſtitui pͦ monaſterio. ꝓ hͦ tex. iſte ibi ī ia cturā ⁊cͣ. nā ſi eccl̓ia petit reſtitutōꝫ cū grauit̓ le dit̉ ī tꝑalibꝰ. vt ī. c. i. d̓ ī inte. r̄ſti. fortiꝰ dꝫ r̄ſtitui cū ledit̉ in ſpūalibꝰ ⁊ in alienatōe ꝑſōe. Ego du bito an hͦ dcm̄ ſit veꝝ ꝑ rōnē lr̄e ī fi. qꝛ charitas ē fons ꝓpͥus ⁊cͣ. nō .n. ꝓpt̓ leſionē mōaſterij dꝫ īpediri ꝓpoſitū diuinitꝰ īſpiratū. nō tn̄ in pͣctica dcm̄ doc̄. qꝛ multū ſtringit iſtā lr̄aꝫ. ¶ Exͣ gl. q̄ri tur ꝗd de abbate vl̓ alio p̄lato exēpto nūꝗd poſ ſint tn̄ſire ad r̄ligionē ſtrictiorē p̄laturꝭ dimiſſis petita licētia ⁊ nō obtēta. Hoſti. fuit ī opi. ꝙ ſic ſ. vt oporteat hr̄e licētiā ſic̄ dr̄ ī ep̄o ⁊ hͦ ꝓpt̓ vin culū p̄lature. tu vide hāc qōeꝫ pleniꝰ exaīatam ī mercu. ī rl̓a. cū n̄ ſtat. li. vi. vbi Io. an̄. ꝯcludit ꝙ ſi iſti p̄lati īferiores hn̄t ſuꝑiorē citra papam ſuffic̄ pete̓ licētiā lꝫ nō obtineat̉. naꝫ hͨ lr̄a ponit ſpāle de ep̄o. gͦ ſecus ī p̄latis īferioribꝰ. ar. in. c. nōne. de preſū. ⁊ hec rō placet. pro hoc. xvi. q. vltima. ꝯgregatō. ſed ſi ſunt immediate ſb̓iecti pape nō pn̄t tn̄ſire papa denegante. eo vero nō ℟ndēte valet tranſitus in eorum preiudicium. papa tn̄ pōt illos reuocare ⁊ rationes vide ibi. ⁊ videtur ex p̄dictis papam poſſe impedire in greſſum religionis facit quod hēt̉ ī. c. vnico. de voto. li. vi. ¶ Ulterius queritur quid in ſecula ri clerico nunquid pōt intrare religionem non petita licentia ab epiſcopo. Inno. tenet ꝙ ſic. ſꝫ ſi eccleſia grauit̓ lederetur eſſet reuocandꝰ. ar. in. c. admouet. de renun. ⁊. vij. q. i. c. ſi qui vero ¶ Ex glo. queritur pone petita licētia ⁊ nō ob tēta ſubditus tranſiuit ⁊ profeſſus eſt ī ſecūdo monaſterio. primus abbas pretendit tranſitum iniuſtum ⁊ vult eū reuocare dubitatur de duo bus. pͥmo qͣ actōe agꝫ iſte abbas. ſecūdo apud quem debet iſte conſiſtere lite pendēte. circa pͥ mū dicit Inno. hic ꝙ poterit agere rei vendica tione ⁊ nota. hoc dictum ꝙ abbas poteſt ven dicare monachum ſuū licet rei vendicatio non competat nili dominio. vt in. l. in rem. ff. de rei vendi. ſꝫ dic ꝙ iſta eſt larga rei vēdicatio. ⁊ ꝯpe tit ꝑ homīe libero ſuppoſito alteriꝰ ptāti adiecta tn̄ cā. vn̄ ſicut pr̄ vēdicat filiū adiecta cā de iure romano. ita p̄latꝰ vēdicat ſb̓ditū adiecta cā d̓ iur̄ ico ita le. ⁊ noͣ. in. l. i. §. ꝑ hāc. ff. de rei ven di. ¶ Nūꝗd aūt maritꝰ poſſit vēdicare vxoreꝫ adiecta cā de iure diuino canonico vel ciuili ple ne dico in. c. illd̓. de p̄ſump. ¶ Itē ⁊ 2º poterit agere iſte ſuꝑior ꝯditōe ex canone. xix. q. iij. ſta tuimꝰ. ¶ Itē ⁊ 3º. pōt implorare officiū iudicis Quo ad 2ªᵐ. q. dicit Inno. ꝙ ꝯſiſtit penes 2ⁿ monaſteriū cū ſit in poſſeſſione iſtiꝰ ar. in. c. ex lr̄is. de ꝓba. ⁊. ff. de lib. cā. l. ordīata. cū ſi. qꝛ etꝭ in pͦ retinet poſſeſſionē. ⁊ ſi declarabit̉ iſtū iniu ſte migraſſe reducet̉ ad pͥmū monaſteriū ſb̓ cō petēti cohertōe. al̓s aūt ꝑſeuerabit in 2º. mōaſte rio punito ſuꝑiore de ſua ꝓterua denegatōe. Cōiuges religionē ¶ENienS. ꝑcicēdo adinuicē di mittere pn̄t al̓r ſi ſe abiurāt ⁊ n̄ ꝯtinēt illicitū eſt iuramētū. pͥª ꝑs ponit petitōeꝫ mulie ris. 2ª ꝓuidet ⁊ iudicē dat ibi nos gͦ. ¶ Noͣ. pͦ ex iſto tex. ꝙ affinitas ꝯͣhit̉ etiā ex illicit̓o coitu potēs impedire ⁊ dirimere mr̄imoniū poſt ꝯͣctū cū affine ad hͦ. c. diſcretōeꝫ. jͣ. de eo ꝗ ꝯgno. con ſang. hͦ impedimētū allegabat vir iſte dicēdo ꝙ pͥus cognouit amitā vxoris ſue. nā ſi hͦ fuiſſꝫ ve rā fuiſſet ꝯͣcta affinitas inter iſtū viꝝ ⁊ oēs ꝯſan guineos mulieris cognite. vt in. c. qd̓ ſuꝑ his. de ꝯſan. ⁊ affi. ſꝫ hͦ nō fuit ꝓbatū in iudicio nec exͣ. ¶ 2º. noͣ ꝙ pōt ꝗs ſe facere includi in arto lo co ad ꝑagendā penitētiā facit. c. ꝗ vere. xvi. q. i. ⁊ facit ꝓ his mulieribꝰ q̄ faciūt ſe includi rome in eccl̓ia ſancti petri in artiſſimo loco ⁊ in hͦ tene mēti iſtū tex. ⁊cͣ. ¶ Nō vltīo ꝙ maritꝰ ⁊ vxor n̄ pn̄t cū iuramēto etiā ſine cā honeſta dimittere ſe abinuicē ꝓ hͦ bo. tex. in. c. tua. sͣ. de iur̄iu. vbi latiꝰ dicet̉ cū glo. Itē noͣ. ⁊ tene ſemꝑ menti tex. ꝙ etiā vbi fuit volūtaria ſeꝑatio mariti ⁊ vxoris pōt nihilominꝰ hͦ nō obſtāte alter ꝯiugū repete̓ etiā petēdo reſtitutōeꝫ q̄ dꝫ fieri nō admiſſis ex ceptōibꝰ ꝯcernētibꝰ ꝓpͥetatē mōaſterij. ⁊ hēs ca ſuꝫ in qͦ ille ꝗ nō fuit ſpoliatꝰ pōt petere reſtituti onē. ſꝫ diceres tu in qͣ actōe iſte aget. dicit Inn. ꝙ poterit implorare officiū iudicis vel intētare cōditōem hꝰ decre. plus etiā dicit ꝙ ſi alter ꝯiu gū vellet redire ⁊ nō admittit̉ pōt petere reſtitu tōeꝫ ar. in. c. lr̄as. de reſti. ſpo. ⁊ dic hāc eē rōem maritꝰ ⁊ vxor nō pn̄t diſſoluere mr̄imoniū etiaꝫ qͦ ad thoꝝ ſine legitima cā. vn̄ eo ip̄o ꝙ alt̓ vult redire ⁊ nō admittit̉ intelligit̉ ſpoliari qꝛ ꝗſqꝫ retinet qͣſi poſſeſſionē mr̄imonialē etꝭ in abn̄tia. ⁊ idē qd̓ Inno. h̓ ſenſit ſimpl̓r glo. in. d. c. lr̄as. ¶ In glo. in. v̓. illicitū. ibi ꝓpi̓ ꝯtinētiā noͣ ſemꝑ iſtā glo. ꝙ maritꝰ ⁊ vxor etiā nō intrādo religio nē pn̄t ſtādo in hͦ ſecl̓o viuere ⁊ ſeꝑari qͦ ad tho rū dūmō hͦ faciāt ꝓpt̓ ꝯtinētiā obẜuādā. ſecus ſi ex ira vel ex indignatōe hͦ faciant ſicut iſti fece rūt. vide ad maͣꝫ glo. in. c. noſſe. xxx. q. i. ⁊ dica poſt Inno. in. c. dudū. de ꝯuer. ꝯiu. Hoſti. tn̄ li mitat hͦ pͥᵐ dictū qn̄ ꝯiuges n̄ ſunt ſuſpecti de in cōtinētia puta qꝛ iuuenes. nā tūc nō pn̄t ſe ſe parare p̄textu cōtinētie niſi ambo intrēt religio nē. ar. c. cū ſis. ⁊. c. vxoratꝰ. jͣ. ti. ꝓx. qd̓ ſatꝭ plꝫ. Et in glo. fi. noͣ. hāc caudā glo. q̄ bn̄ nō ꝯtinuat̉ ad p̄cedētia. ⁊ facit vt nullū iuramētū poſſit li gare eū ꝗ ſoluit vſuras qͦminꝰ peccatū vſurarij denūciet eccl̓ie. idē ſentit glo. in. c. ad nr̄aꝫ. el. ij. de iur̄iū. pleniꝰ dico in. c. i. e. ti ¶ In glo. in. v̓. p̄ fatā. in fi. hͨ glo. vr̄ difficilis iuuenibꝰ. ſꝫ ꝓ decla ratōe oppo. de. c. ſignificaſti. de diuor. vbi mari tus nō artat̉ ad recipiēdū vxorē. ſꝫ h̓ mulier cō miſit adulteriū. qꝛ illicite trāſiuit ad 2ª vota. gͦ maritꝰ nō dēbat ꝯpelli ad recipiēdū eā. So. ꝯͣri um ꝓcedit qn̄ alt̓ tm̄ fuit adulteratꝰ. ſꝫ h̓ vterqꝫ fuit adulteratꝰ. ⁊ ſic vnꝰ nō pōt obijcere ꝯͣ aliuꝫ c. pe. ⁊ vltꝭ. de adulte. vn̄ h̓ hēbat locū illud tritū ꝓuerbiū nil tu mihi nec ego tibi. nā cathelina ⁊ ceteghꝰ fuerūt ambo ciues romani ⁊ ſotij cuiuſ dā ꝯiuratōis. nā ambo ꝯſpirauerūt ꝯͣ vrbem. vt hētur plene in ſaluſtio catelinari. ⁊ in inuectiua Ciceronis ꝯͣ catelinā qͣſi dicat glo. ꝙ ſicut iſti n̄ poterāt adinuicē ſibi improperare delictū ꝯſpi ratōis. ita nec iſti ꝯiuges delictū adulterij. In gl̓. fi. in fi. Io. an. dixit glo. ꝓcedere ſi iſta vxor aſtrīxiſſet ſe voto. ſꝫ latiꝰ Inno. diſcutit hūc ar ticulū ⁊ multū variat ⁊ pͦ vr̄ velle ꝙ inuita cōiu ge nō pōt iſte maritꝰ intrare religionē. ⁊ ſic dꝫ in telligi qn̄ vxor nō ꝯͣdicit. poſtea Inno. vr̄ trāſi re ad aliā opi. dicēs ꝙ ea inuita pōt religionem intrare. qꝛ exqͦ mulier iurauit nō dꝫ audiri ꝯͣ iu ramētū ſuū ex ꝑſona ſua. ar. c. ſi vero. de iur̄iū. ſꝫ h̓ fuit audita in fauorē mariti. vt maritꝰ eripe ret̉ a peccato adulterij in qͦ iacebat hͦ opi. mihi n̄ plꝫ. qꝛ iuramētū illud fuit illicitum qꝛ nō pn̄t ſe maritꝰ ⁊ vxor abiurare ex cā inhoneſta. vt ē tex clarꝰ in. d. c. tua. de iur̄iū. Ideo ſic ꝯcludo ꝙ aut iſta mulier faciēdo ſe includi ad pnīaꝫ agēdam emiſit votū ꝑpetue ꝯtinētie ſaltim ex ꝓpoſito ⁊ tūc ꝓcedit dictū glo. nā qͦ ad ſe valuit votū. vt in c. ꝗdā. jͣ. ti. ꝓx. ⁊ ſic nō pōt reſiſtere marito volē ti intrare religionē. aut nullū votū emiſit ⁊ ꝓce dit pͥª opi. Inn. vt ea inuita n̄ poſſit maritꝰ int̓re religionē. qꝛ illa ſeꝑatio nō valuit. vt in. d. c. tua Onſultl. uam auertit̉ ſume Qui ad mōaſteri do habitū nouitij pōt. jͣ. tp̄s ꝓbationis redire ad ſecl̓m. niſi appareat eum vitā voluiſſe mutare oīo. Cōis diuiſio. 2ª ibi lꝫ in quo diſtin guit duo membra. ſecūdū ibi aūt ſi. ¶ Primo noͣ ex iſto tex. ibi nouitij ꝙ eſt dare habitū diſtī ctuꝫ nouitioꝝ ab habitu ꝓfeſſoꝝ in quibuſdam tn̄ locis habitus eſt indiſtinctus. qꝛ idem datur nouitijs ⁊ ꝓfeſſis. in quibuſdam vero habitus eſt indiſtinctiſſimus. qꝛ nō ſolum profeſſi ⁊ no uitij eo vtuntur. ſed etiam ducentes cōmunem vitaꝫ cum eis vt eſt tex. in. c. i. eo. ti. li. vi. ⁊ vide bo. glo. in cle. eos. eo ti. ¶ Secundo nota ex hͦ x 4 De regularibus. ⁊ ex tex. ꝙ lꝫ ī rl̓a ſcī bn̄dicti expreſſe non caue atur de habitu nouitij tn̄ pōt aſſignari certꝰ ha bitus ꝓ nouitijs ex ꝯſuetudine vel ſtatuto reli gionis. īmo ī iure dubitat̉ vtꝝ ꝗs debet exꝑiri religionē ī hītu ſecl̓ari. vt noͣ. ī. c. ſuꝑ eo. sͣ. e. vbi dixi. ¶ Noͣ tex. ſatꝭ noͣbilem ꝙ habitꝰ nouitio rum ſeu ipſius aſſumptō cū ꝓpoſito mutādi vi tā ⁊ relinquēdi ſecl̓m obligat quē religioni ſal tē ī gnͣe vn̄ nō pōt āpliꝰ redire ad ſecl̓ꝫ An aūt iſte ſit verꝰ monachꝰ vt nō teneat mr̄ioᵐ poſtea ꝯͣctū ⁊ ē difficil̓ qō. ⁊ noͣ. Inn. ſētit ꝙ mr̄ioᵐ nō teneat ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ iſte ſit verꝰ religioſus. mouer qꝛ illd̓ ꝓpoſitū mutādi vitā cū ſit qd̓dā votū ſo lēnizatū ꝑ ſuſceptōeꝫ illiꝰ hītꝰ ⁊ clariꝰ hͦ tenent Hoſti. ⁊ Gof. Dicūt. n. Hoſti. ⁊ Uicen̄. ꝙ ſi iſte hūiſſet vxorē īcognitā potuiſſꝫ illico vxor alteri nube̓ qͣſi ꝑ hͦ ꝓpoſitū ſolēnizatū cū ſuſceptōe illi us hītus fuerit diſſoſutū ip̄m mr̄imoniū nō cō ſūmatū ac ſi v̓e r̄ligiōeꝫ fuiſſꝫ ꝓfeſſus. ⁊ dic̄ Io. an. hͦ ſatꝭ ꝓbari exp̄ſſe in. c. beneficiuꝫ. jͣ. eo. ti. li. vi. vbi tex. dicit bn̄ficiū illius ꝗ ſuſcepit hītū no uitioꝝ poſſe alt̓i ꝯferri ſi apꝑet euident̓ eū volu iſſe abſolute vitaꝫ mutare. ſil̓e dicit Inno. in eo qui renunciauit ſeculo recipiendo habitum re ligionis vel ſi renunciauit ꝓpͥijs vel emiſit votū ꝯtinētie. ſecꝰ ſi voluiſſꝫ nō ꝯmede̓ carnes vel fa cere aliquā abſtinentiā. nā hͦ caſu ꝑ ſuſceptōem hītꝰ nouitioꝝ nō ſolēnizaret̉ votū. ⁊ ſic ſenſit in effectu ꝙ votū alt̓iꝰ ex tribus ſb̓alibꝰ regule ſo lennizat̉ ꝑ ſuſceptōem hītꝰ nouitioꝝ. vt ſic am pliꝰ redire nō poſſit ad ſecl̓m. ⁊ cū hac opi. tran ſit h̓ Io. an. ⁊ fere oēs ſcribētes p̄ter dn̄m Car. ꝗ tꝫ iſtos nō eē veros r̄ligioſos qͣꝫqͣꝫ nō pn̄t re dire ad ſecl̓ꝫ ⁊ ꝑ ꝯn̄s mr̄ioniū nō teneret ꝯͣctuꝫ ꝑ iſtos. mouet̉ qꝛ ꝑ ſuſceptionē hꝰ hītꝰ nō fit ꝓ feſſio tacita vel exp̄ſſa gͦ votū non eſt ſolēnizatū qͦ ad dirimēduꝫ mr̄imoniū poſtea ꝯͣctū. vt in. c. i. de voto. li. vi. ⁊ ita refert ſe cōſuluiſſe in facto. nō ob. c. nō ſolū. e. ti. li. vi. vbi ē tex. ml̓tū ſtrīgēſ ī maͣ. qꝛ eꝗꝑat ꝓfeſſuꝫ tacite vel exp̄ſſe ⁊ iſtuꝫ ꝗ ꝓpoſuit vitā abſolutē mutare qꝛ ille tex. ſolum eꝗꝑat qͦ ad hoc vt neuter poſſit redire ad ſecl̓m vn̄ fatēdū ē iſtū de qͦ q̄rit̉ nō poſſe ſine ꝑicl̓o aīe redire ad ſeculū. ſꝫ dꝫ ītrare religionē ſalteꝫ la xiorē vt h̓ ī fi. tn̄ ꝑ hͦ non ſeꝗt̉ quin mr̄imonium ꝯͣctum teneat lꝫ pnīa ſit ſibi imponenda de tnͣſ greſſione voti. tollit̉ enim pͥmū votū tamqͣꝫ ſim plex ꝑ mr̄imoniū ſequēs tanqͣꝫ ꝑ fortiuſ vīculū vt ī. d. c. i. ⁊ fac̄ ī ſil̓i. c. pe. jͣ. e. li. vi. hec opi. mihi ſatꝭ placet. ⁊ adduco vnā rōeꝫ ad quā nō video Rnſū. votū nō ſolēnizat̉. vt. sͣ. dixi qͦ ad dirime dū mr̄imonium poſt ꝯͣctū niſi ꝑ ꝓfeſſionem ex p̄ſſam vel tacitā fcāꝫ alicui de religionibꝰ appro batꝭ. vt ī. d. c. i. de voto. ſꝫ certuꝫ ē ꝙ iſte ꝗ ſuſce pit hītuꝫ nouitioꝝ nō fecit hāc ꝓfeſſionē gͦ nō ē votū ſolēnizatū. minor ꝓbat̉ qꝛ ꝓfeſſio non pōt fieri ſine cōſenſu monaſterij ⁊ ꝯuerſi. vt in. d. c. ad apl̓icā. sͣ. e. nā oꝫ vt īterueniat cōſenſus illiꝰ ꝗ p̄t iſtū īcorporare religiōi. vt dixi ī. c. porrectū sͣ. e. ſꝫ monaſteriū dādo hītū nouitioꝝ nō īten dit iſtū reciꝑe ad ꝓfeſſionē īmo vult exꝑiri mo res pͥus gͦ nō p̄t dici iſtuꝫ feciſſe ꝓfeſſionem ex illo ꝓpoſito. cū iſta ꝓfeſſio ſit ꝗdā qͣſi ꝯͣctus ⁊ in de oriat̉ reciproca obligatō nō pōt cōſiſtere ex ꝑte vniꝰ tm̄. l. ī oībus. la. 2ª. ff. de act. ⁊ obli. ⁊. l. labeo. ij. ff. de v̓. ſig. optīe facit. c. ſit ibi abn̄ti. de p̄bē. li. vi. hinc noͣ tex. ī. c. nō ſolum. p̄all̓. ponit iſtū caſum de quo querit̉ ſeꝑatū ab eo ī qͦ ꝗs fe cit ꝓfeſſiōeꝫ exp̄ſſā vel tacitā. ex hͦ ēt īfert̉ ꝙ iſte n̄ ſit v̓us religioſus exqͦ ꝓfeſſio ſua tacite vl̓ ex p̄ſſe nō fuit recepta a ſuꝑiore. vt ī. d. c. ad apl̓icā sͣ. e. a ꝯͣrio ſēſū. Cōclude gͦ ꝙ iſte de qͦ querit̉ et cōſil̓es nō ſūt veri religioſi. ſꝫ peccāt mortaliter ſtādo ī ſeculo ⁊ nō intrādo religionē exqͦ ꝓpo tū hūerunt mutādi ꝑpetuo vitā. rō qꝛ ex tali ꝓ poſito vr̄ deo vouiſſe ⁊ ſic venit ꝯͣ votuꝫ ſtādo ī ſecl̓o nō tn̄ obligat̉ ad intrādū eandē religionē ſꝫ pōt intrare laxiorē. vt h̓ noͣnt̉ ꝓbat̉. hͨ ꝓcedūt cum quis ſuſcepit hītum nouitioꝝ. ¶ Sꝫ dubi tat̉ ꝗd de eo ꝗ recepit hītum ꝓfeſſoꝝ infra ānuꝫ ꝓbatōis. dubiū ē noͣbile ⁊ cauſat̉ ex. c. nō ſolum ⁊. c. ꝯſtōnem. jͣ. eo. li. vi. vbi dr̄ ꝙ talis obligatur religioni in gnͣe ⁊ nō in ſpē. ⁊ ſic vr̄ ꝙ cum non ſit interim monachꝰ alicuiꝰ monaſterij. ſꝫ dꝫ cō pelli ad intrādū aliquā religionē ſi interim con trahat tꝫ mr̄imoniū. Sꝫ ꝯͣrium tꝫ Io. an. ī. c. cō ſtitutōeꝫ. ⁊. c. vnico. de voto. li. vi. ⁊ Spe. ī ti. de ſta. reg. v̓. xliij. mouet̉ Io. an. ⁊ bn̄ qꝛ iſte fec̄ ꝓ feſſionē tacitā ī certa religione. vn̄ lꝫ ex certa cā nō obliget̉ alicui religioni in ſpē tn̄ ꝓfeſſus fuit in ea religione approbata. Et ex hac rōe pōt ī ferri ad id qd̓. sͣ. dixi. ꝯͣ Io. an. hic ⁊ Inn. ꝙ cū iſte qui ſuſcepit habituꝫ nouitij nō fecerat ꝓfeſ ſionē gͦ non poteſt dici religioſus nec debet īpe dire mr̄imonium ſequens. ⁊ hec noͣ. qꝛ ſunt qͦti diana. ¶ In glo. iij. ibi vr̄ hēre locū. vult gͦ gl. ꝙ hoc. c. hodie corrigatur per. c. ſtatuimus. qd̓ non procedit. non enim corrigitur. ſed declara tur. vel dic ꝙ illud. c. procedit quo ad eccleſiaꝫ quia eccleſia non compellit ipſum niſi euidēter appareat ꝙ voluerit vitam mutare. ſed quo ad iſtum ingreſſum non eſt neceſſe ꝙ appareant hͨ ſigna. nam ipſe ſibi conſcius eſſe debet vtrum propoſuerit mutare vitam vel nō. ⁊ ſic proprie loquitur iſte tex. ¶ In glo. in v̓. ſeculariter. in fi. vult glo. ꝙ iſte poteſt ſe conformari alijs ſe cularibus exquo non propoſuit vitam mutare. ſed non debꝫ viuere diſſolute. ex quo inferunt doct. ꝙ veſtes ſeculares poterit deferre. naꝫ re gula regula benedicti diſponit vt in eo habitu quo intrauerūt redeant. vt ī. c. ſuꝑ eo. sͣ. eo. di cit tamen Io. an. ꝙ ſi pͦ veſtes erāt nimis laſci ue honeſtum eēt vt illas diſponerent in ſignuꝫ antique religionis ar. in. l. ſeruos. C. de queſti. ego puto hec omnia ꝓcedere ex honeſtate ⁊ n̄ ex debito qꝛ in nullo obligatur iſte vltra alios ſeculares. ſed exhortatīe fuit dictū vt nō viuat ſeculariter. ¶ In glo. ī v̓. remanere. ibi ꝗ tm̄ ſb̓ De regulabus. 71 cōditōe ⁊cͣ. noͣ. glo. nā ſentit ꝙ ibi intraſſet cū ꝓ poſito mutādi vitā nō valeret mr̄imoniū poſtea ꝯͣctū ⁊ ſic ſentit illā opi. Inno. ⁊ ſeqͣciū de qͣ. sͣ. ⁊ dic latius. vt. sͣ. dictuꝫ eſt. ¶ In glo. fi. in fi. ⁊ hͦ vltīa oꝑi. ꝓbat̉ hodie. jͣ. e. ſtatuimꝰ. ⁊ in. c. nō ſo lū. jͣ. eo. li. vi. vbi recipiēs nouitioꝝ habitū liber̄ pōt. jͣ. annū ad ſeculū redire niſi appareāt ſigna euident̓ ꝙ voluiſſet abſolute mutare ſeculū pu ta qꝛ ipſemet fuit cōfeſſus vel nūc ꝯfitet̉. vt dicit Inno. ⁊ Hoſti. jͣ. eo. c. ſtatuimꝰ. vel dimiſit bn̄fi ciū ſuū vel fecit teſtm̄ vel quid ſil̓e. vt noͣ. in. d. c. nō ſolum. li. vi. Qui infra an POſtulaſti nn pbarcio n̄ facta ꝓfeſſiōe redit ad ſeculū licite pōt ad ordīes ⁊ bn̄ficia ꝓmoueri hͦ. d. Cōis diuiſio. 2ª ibi nos. ¶ Noͣ pͦ ꝙ r̄cedēs d̓ religiōe infra an nū ꝓbatōis nō inhabilitat̉ ad ordines ⁊ bn̄ficia ſecularia. ſꝫ illa pōt licite poſſidere ſicut ꝗlibꝫ a lius clericꝰ ſecularis. ¶ Sꝫ q̄ro ꝗd ſi iſte ꝓpo ſuit abſolute mutare vitā nūꝗd poſſit ꝓmoueri ad bn̄ficia ſecularia. ¶ In hͦ dubio diſtinguerē ꝙ aut illo tꝑe voti vl̓ ꝓpoſiti erat maior. xiiij. an nis ⁊ tūc nō pōt habere in ſeculo bn̄ficium ſiue bn̄ficia immo eſt ꝯpellēdus intrare religionē vt jͣ. c. ꝓx. in fi. aut erat minor ⁊ tūc libere pōt pro moueri. qꝛ an̄ pubertatē nō obligat̉ ꝗs ad votū religionis. vt iu. c. ad nr̄aꝫ. sͣ. eo. ⁊ clariꝰ in. c. i. j. eo. li. vi. vbi dr̄ ꝙ etiā ſi exp̄ſſe fecerit ꝓfeſſioneꝫ nō obligat̉ niſi maior factꝰ ratā hēat illā ꝓfeſſio nē exp̄ſſe vel tacite ꝑ delatōeꝫ habitꝰ infra annū ꝯtinuū. ¶ In glo. ibi ⁊ iura intellige de Inno. iij. hꝰ decretalis auctore. qꝛ in hac. q. rn̄det hos pueros nō miniſtrare poſſe rite in illis eccl̓ijs ſi malicia ſupplebat etatē qꝛ intrādo religionem ſimpl̓r ſine ꝓteſtatōe vr̄ abſolute vitam voluiſſe mutare. ſꝫ hͨ verba fuerūt ſb̓lata in cōpilatōe hꝰ voluminis. qꝛ ꝑ ea fouebant̉ due falſe opi. pͥma opi. Hug. ꝗ voluit ꝙ malicia ſuppleret etateꝫ qͦ ad ingreſſuꝫ religiōis. cꝰ ꝯͣriū tenēt cōit̉ doct. ⁊ videt̉ ꝓbari in. c. ad nr̄aꝫ. sͣ. e. vbi reqͥrit̉ ꝙ annꝰ xiiij. ſit ꝯpletꝰ. ad idē. c. i. eo. ti. li. vi. Nec obſt. qd̓ dr̄ de mr̄imonio carnali qꝛ nō tm̄ ꝗs obliga tur in illo ſicut in ingreſſu religiōis ꝓ hͦ. c. qꝛ in inſulis. sͣ. eo. vbi ꝓpt̓ durā obẜuātiā reꝗͥrit̉ etas xviij. annoꝝ ⁊ ſic ingreſſus religiōis nō ꝓcedit pari paſſu cū ꝯͣctu mr̄ionij. nō ob. ꝙ doli capax ſe pōt obligare diabolo. nā diabolꝰ nō q̄rit deli beratōeꝫ hoīs ſꝫ caſum. nā ſemꝑ parat inſidias ad hoīes callide decipiēdū vt dicit tex. jͣ. c. viſis xvi. q. ij. ſꝫ deꝰ ꝗ nemini inſidiat̉ q̄rit delibera tōeꝫ vult .n. militē volūtariū. vt in. c. nō eſt. xv. q i. vn̄ apl̓s q̄ nō cepit deliberet q̄ ingreſſa eſt ꝑſe ueret. vt habet̉ trāſumptiue xxij. q. i. c. nuptiaꝝ ⁊ de hͦ arti. vide qd̓ noͣ. xx. q. i. in ſūma ⁊. c. cum viꝝ. sͣ. eo. ⁊ glo. bo. in cle. eos. e. ti. ⁊ in hͦ tene ſꝑ mēti iſtā glo. 2ª opi. falſa q̄ fouebat̉ ꝑ illa verba Inno. eſt qꝛ ex illis inferebat̉ ꝓteſtationeꝫ fore nec̄iam in aſſūptōe habitꝰ nouitioꝝ qd̓ falſuꝫ eſt vt in. c. ſtatuimꝰ. jͣ. eo. ⁊ in. c. nō ſolū. eo. ti. li. vi. Parte. tac habitū mona Qui vltͣ ānū por y chalē ī mōaſterio vbi ſunt habitꝰ diſtī cti cēſet̉ ꝓfeſſus. hͦ. d. Cōis diuiſio. 2ª ibi ideoqꝫ No pͦ ꝙ monaſteria ſb̓ſunt ep̄o loci de iure cōi ad hͦ. c. abbates. xviij. q. ij. ⁊. c. mōaſteria ¶ No 2º. ex hͦ ⁊ ex tex. ep̄m poſſe ꝯpelle̓ religioſos ad ꝓfitēdū exp̄ſſe ⁊ ad carētiā ꝓpͥi ⁊ alias obẜuāti as regl̓ares. ¶ Ultīo noͣ ꝙ habitꝰ mōachal̓ hꝫ votū ānexū. nā ſine exp̄ſſa ꝓfeſſiōe ꝗs cēſet̉ reli gioſus ex delatōe habitꝰ qd̓ intell̓e vt. jͣ. ſb̓ijciaꝫ In glo. fi. in fi. dic clariꝰ cū q̄rit̉ an̄ ex aſſumptio ne ⁊ delatōe habitꝰ ꝗs debeat cēſeri ꝓfeſſus. eſt enī triplex habitꝰ ꝗdā diſtinctꝰ vt qꝛ alio habitu vtunt̉ nouitij. alio ꝓfeſſi. aliꝰ īdiſtīctꝰ vt qꝛ ꝓfeſſi ⁊ nouitij vtunt̉ eodē habitu. ꝗdā enī eſt indiſtin ctiſſimꝰ vt qꝛ nō ſolū nouitij ⁊ ꝓfeſſi ſꝫ etiā ducē tes cōeꝫ vitā cū eis d̓ferūt eūdē habitū. ⁊ potes penere exēplū ī iſtis fr̄ibꝰ ſc̄ti antonij vl̓ in alijs ꝗ ſolū deferūt crucē in pectore. ¶ Primo caſu cū habitꝰ ē diſtīctꝰ ſb̓diſtīgue. nā q̄dā ē diſtīctio latēs. vt qꝛ habitꝰ ꝓfeſſoꝝ ſolū bn̄dicit̉. q̄dā eſt diſtinctio patēs vt in colore ſciſſura ſeu forma. pͦ caſu deferēs illū habitū in religiōe ꝑ ānū ip̄o fa cto cēſet̉ ꝓfeſſus ſi erat maior. xiiij. ānis. vt eſt tex. in cle. eos. e. ti. ⁊ ſic eſt caſus in qͦ delatio ha bitꝰ nouitioꝝ obligat quē religiōi. jͣ. ānū. 2º. caſu cū diſtīctio eſt patēs mō p̄dc̄o nō obligat̉ religi oni qͣꝫtocūqꝫ tꝑe talē habitū ꝗs defert. ar. in cle cos. ⁊ in hͦ caſu intell̓e dc̄m Inno. ⁊ Abb. ꝗ di cūt h̓ etꝭ ꝙ ſi quis per. xx. annos defert talē ha bitū nō cēſet̉ ꝓfeſſus. ⁊ dicit Ab. ſe vidiſſe ſuꝑ hͦ lr̄as abſolutorias pape. 2º. caſu pͥncipali cū habi tꝰ eſt indiſtīctꝰ ꝓcedit pͥncipl̓r hͨ lr̄a vt deferēs ꝑ ānū cēſeat̉ ꝓfeſſus nec ꝓcedit ꝓteſtatio in ꝯͣriuꝫ vt in. c. i. eo. ti. li. vi. idē dic in 3º. caſu cū habitꝰ ē īdiſtīctiſſimꝰ dūmō fuerat aſſūptꝰ a maiore xiiij ānis. nā ſi a mīore n̄ obligat̉ qꝛ pōt p̄ſumere illū habitū portare ſicut alij ꝗ nō ſūt religioſi. ſꝫ du cūt vitā cū religioſis ꝓbat̉ in. c. i. e. ti. li. vi. ⁊ dic pleniꝰ vt ibi noͣ. ⁊ in. d. cle. eos. e. ti. vbi v̓o habi tꝰ ꝓfeſſoꝝ eſt diſtīctꝰ tūc ꝑ ip̄ius delatōeꝫ ꝑ tri duū ſciēter factā cenſet̉ ꝗs ꝓfeſſus. ſꝫ obligat̉ re ligioni in gn̓e ſi talē habitū aſſumpſit infra ānū ꝓbatōis. vt in. c. ꝯſtitutōem. §. i. e. ti. li. vi. Tatulmus parcis an Infra ꝓ 2 num libere ꝗs redit ad ſeculū niſi pro feſſionē fecerit tacite vel exp̄ſſe vl̓ appareat euꝫ vitā mutare voluiſſe. hͦ. d. pͦ. 2º. dic̄ ꝙ ad hͦ vt di gnoſcant̉ nouitij a ꝓfeſſis dꝫ habitꝰ ꝓfeſſoruꝫ bn̄dici in locis vbi habitꝰ nō eſt diſtinctus. duo ſunt dicta. 2ᵐ ibi nihilominꝰ. 2ᵐ ſubdiuidit̉. pri mo ſtatuit. 2º. excipit. ibi niſi. 3º. reſpōſioneꝫ ſub dit ibi ꝙ cum. ¶ Nō pͥmo regulam ⁊ quatuor caſus exceptos. regula enim eſt ꝙ nouitiꝰ pōt li bere redire ad ſeculū infra annū ꝓbatōis. ⁊ pō dera. v̓. libere ex quo infert̉ ꝙ de neceſſitate nō teneat̉ petere licētiā ab aliqͦ. nā d̓ ſignificato hꝰ verbi libere ē. vt nō reꝗͥrat̉ alicuiꝰ licētia. vt noͣ. ī. c. lꝫ ep̄s. de p̄bē. li. vi. ⁊ in. c. de multa. eo. ti. ad hͦ tene m̄ti iſtū tex. ꝗ nō ſolet ad hͦ allegari gͦ nō pōt dici nouitiꝰ fugitiuꝰ ſi receſſit a monaſterio ſine licentia abbatis dūmodo nihil abſtulerit a monaſterio. Caſus excepti ſūt qͣtuor. primus ſi ꝓfeſſionē fecerit īfra ānū. hūc tn̄ caſuꝫ diſtin gue ꝓut hr̄ ī. c. cōſtōneꝫ. §. i. ⁊. c. noͣ ſolū. e. ti. li. vi. 4ꝰ ē ſi infra annū ſuſcepit hītū ꝓfeſſoruꝫ. vt i. d. c. cōſtōneꝫ. Yꝰ caſus ē ſi euident̓ apparuit eū abſolute voluiſſe vitā mutare. ⁊ intellige hūc caſū ꝓut plene dixi. sͣ. eo. ī. c. ꝯſulti. 4ꝰ caſus colligit̉ a ꝯͣrio ſēſu vt poſt ānnū nō poſſit redire ad ſeculū. iſte caſus ꝓcedit ītelligēdo qn̄ hītus nouitij nō eēt patent̓ diſtinctus ab hītu ꝓfeſſi. nā ſi eēt patent̉ diſtīctꝰ p̄t redire ad ſeculū ēt pꝰ ānū. vt dixi. sͣ. c. ꝓx. ¶ Itē noͣ vale̓ cōſuetudi nē vt hītꝰ nouitij nō diſtīgͣuat̉ ab hītu ꝓfeſſoꝝ ex qͦ colligi pōt ꝙ iuſte pōt nouitio dari hītus religionis. ¶ Ultīo noͣ ꝙ vbi nō ē diſtīctō hītꝰ debēt bn̄dici veſtes q̄ dant̉ ꝓfeſſis nō āt ille q̄ dant̉ nouitijs. In gl. i. ibi. jͣ. ānū dic̄ latiꝰ d̓ iſto hītu an̄ ⁊ qn̄ obliget. vt. sͣ. dixi ī. c. p̄cedēti. ¶ Et ī fi. gl. tene hāc opi. vltimā q̄ ē hodie approbata ꝑ. c. bn̄ficiū. jͣ. eo. li. vi. ⁊ ſatꝭ glo. ponit diuerſita tē int̓ mr̄imonium carnale ⁊ ſpūale. nā in carna li nō pōt ꝗs ẜuire ꝑ alium merito ſtatuit̉ t̓minꝰ breuior. vt ī. c. ex publico. jͣ. ti. ꝓx. ſꝫ ī ſpūali po teſt ꝗs ẜuire ꝑ ſb̓ſtitutos iō dꝫ auferri bn̄ficiuꝫ āni īdultū a iure. ¶ Sꝫ q̄rit h̓ Hoſti. ꝗd de alijs bonis pōe ꝙ aliqͣ donauit vel legauit an̄ īgreſ ſū nūꝗd illa bona recipiet ſi īfra ānū egrediat̉. ℟endet ꝙ ſi fec̄ ꝓteſtatōem ꝙ intēdebat ꝓbare regulā recuꝑat illa bona qꝛ dr̄ donaſſe cā mortꝭ ⁊ ſic cā nō ſb̓ſecuta recuꝑat bona. ar. in. l. mortꝭ cā. ff. d̓ dona. cā mor. facit. l. nō oīs. ff. ſi cer. pe. Si v̓o non fecit ꝓteſtationem nō ē querenduꝫ de recuꝑatōe qꝛ p̄ſumit̉ ꝙ abſolutē voluit vitā mutare exqno pͥus diſpoſuit d̓ bonis ⁊ hec noͣ. ¶ In glo. in v̓. euident̓. ibi dicat vel faciat noͣ. gl. ⁊ idem vult h̓ Inno. dicēs ꝙ ſi iſte fuit ꝯfeſ ſus vel nūc cōfitetur ꝙ aſſumpſit vel aſſumere vellet hītum nouitioꝝ aīo mutādi vitaꝫ ſufficit hoc. idē dic̄ ſi fecit pͥus teſtm̄ vel donatōnes. vt sͣ. dixi. vel reſignauit bn̄ficiū ſuū vel qd̓ ſimile. ¶ E re ligioſi. ncugitui Religio anuatiꝫ ſūt reꝗͥrendi ⁊ cogendi vt ad monaſteriū reuertant̉. h. d. diuidit̉. pͦ ponit̉ cō ſtitutōis cā. 2º. ꝯſtitutō ſb̓ mittit̉. ibi ſtatuimꝰ. q̄ duo facit. pͦ ꝓuidet circa eiectos ⁊ fugitiuos. 2º. circa īobediētes. ibi ſi v̓o. ¶ Noͣ pͦ ꝙ religioſi faciūt capl̓a gn̄alia ſeu ꝓuītialia. qd̓ ītellige ẜm id qd̓ hr̄ ī. c. ī ſingul̓. jͣ. de ſta. rl̓a. ⁊ ī tali caſu cō ſtituunt̉ aliꝗ p̄ſides de ꝗbꝰ loꝗt̉ iſta lr̄a. ¶ Nō ꝙ huiuſmōi p̄ſidētes hn̄t ptātē excōicandi. ¶ Noͣ 3º. ꝙ abbas gnͣalis ſiue prior generalis hꝫ ptātē excōicandi tam abbates qͣꝫ inferiores totiꝰ ordinis ⁊ intelligit̉ lr̄a ẜꝫ ꝯſuetudineꝫ ſen ſtatuta quorūdā religioſoꝝ ꝗ ab oliꝫ vniuerūt ſe faciēdo vnū caput ſuꝑ totā religionem. vt eſt vide̓ ī cirſterciēſibꝰ ⁊ cartuſiēſibꝰ. ſꝫ de iure cōi qd̓libet mōaſteriū hꝫ regimē de ꝑ ſe nec abbas ſb̓ijcit̉ alt̓i abbati. ſꝫ ep̄o loci. xviij. q. ij. abbates ⁊. c. monaſteria. Itē noͣ vnum hodie ꝓuiſum ꝑ hāc ꝯſtōeꝫ ꝯͣ vel ſupͣ rl̓am religioſoꝝ. nā in cer to caſu fugitiui ⁊ eiecti nō debēt recipi āplius ī eiſdē monaſterijs. pone exēplū ī ordine ſcī bn̄ dicti. nā ter fugiēs nō ē ampliꝰ recipiendꝰ ſꝫ iſte tex. ꝓuidet ne hēat occaſionem vagādi ꝙ reci piat̉ ī ꝓp̓o monaſterio nō tn̄ ꝙ viuat cū alijs. ſꝫ ſtabit in arto loco vt ī ergaſtulo ſeu ī arta came ra. ¶ Ultīo noͣ ꝙ abbas pōt excōicare mona chū ⁊ qd̓ plꝰ ē pōt facē denunciare excōicatum ab eccl̓iaꝝ p̄latꝭ ſi ē fugitiuꝰ ⁊ remanet exͣ mona ſteriū. ſꝫ qꝛ h̓ fit mētio de fugitiuis ⁊ eiectis. ꝗs dicat̉ fugitiuus. So. dic h̓ ẜm Io. an. fugitiuuꝫ eē ꝗ morat̉ exͣ mōaſteriuꝫ ⁊ celat ſe ſuo abbati. ꝓ hͦ. l. ꝗd ſit fugitiuꝰ. ff. de edi. edic. ⁊ dic vltͣ eū ꝙ eoip̄o ꝙ religioſus recedit a mōaſterio. ⁊ nō ē ſb̓ obidiētia p̄lati ē apoſtata. noͣ. Inn. in. c. fi. de renū. Quid āt ſi ītrat aliud monaſteriū. dic vt noͣ. ī. c. ex ꝑte. ⁊ tēp. or. ⁊. c. iohāncs. sͣ. e. Eie ctus v̓o dr̄ ꝗ a ſuo ſuꝑiore fuit eiectꝰ a monaſte rio culpa ſua forte exigēte. ¶ 2º. q̄rit̉ ꝗd ſi fugi vel eiectꝰ acꝗd acquirit exͣ monaſteriū. dic r̄ſpe ctu fugitiui ꝙ aut nō mutat ſtatū. ⁊ tunc acꝗrit monaſterio. vn̄ abbas pōt eū vēdicare cū oībꝰ acꝗſitꝭ ſicut ẜuus acꝗrit dn̄o. vt ē caſus ī. d. c. ab bates. vide Inn. ī. c. cū oliꝫ. jͣ. de p̓uil̓. fac̄. l. i. et l. poſſideri. ff. de acꝗ. poſſ. Aut mutat ſtatū et hͦ pōt dupl̓r ꝯtinge̓ aūt ꝓmouetur ad eccleſiā ſecu larē aūt ītrat aliud monaſteriū. pͦ cāu ea q̄ acꝗ rit ītuitu eccleſie cedūt eccl̓ie. vt ī. c. cū ī officijs. de teſta. ⁊ ī. c. relatū. e. ti. Aut acꝗrit intuitu ꝑſo ne ⁊ acꝗrit monaſterio. qꝛ remāſit mōachꝰ ſui monaſterij. exqͦ non fuit legitīe ꝓmotꝰ ad eccle ſiā ſecularē. ſecꝰ dic ſi fuiſſet legitime ꝓmotꝰ. nā tunc nullā hꝫ cōionē cū monaſterio. xvi. q. i. c. ne ꝓ cuiuſlibet. ſꝫ acꝗrit ipſi eccleſie ſeculari ad quā legitīe fuit ꝓmotus. xviij. q. i. c. i. Aut dubi tat̉ vtꝝ acꝗſluit intuitu ꝑſone aut eccl̓ie. ⁊ tunc recurrēdū ē ad cōiecturas vtꝝ habuerit a ꝓpin quo aut ab exͣneo. vt ī. c. requiſiſti. d̓ teſta. ſi ve ro intrauit aliud monaſteriū ⁊ tunc aūt minꝰ le gitime. ⁊ reuocatur cuꝫ oībus acꝗſitis. vt in. c. iohannes. sͣ. eo. aut tranſiuit legitime ⁊ ea q̄ ac quirit ante ingreſſū ſecundi monaſterij cedunt pͦ monaſterio qꝛ an̄ īgreſſū ſecūdi remāſit mōa chus pͥmi monaſterij. ar. xxi. q. ij. ſi quis iā. qd̓ procedit ẜm docto. etiam ſi habuiſſet licentiam intrandi aliud monaſterium. quod nota. ſed poſt ingreſſum ſecundi acquiritur ſecundo mo naſterio. ar. in dicto. c. ſi quis iam. et dcō. c. i. Circa eiectos vero dic vt noͣ. in. c. i. jͣ. de lāgui. ⁊ ī. d. c. abbates. xviij. ꝗ. ij. vide quod dixi in. c. ſicut nobis. ſupra eo. ¶ Sed quero circa p̄dcā De ꝯuerſi. ꝯiuga. 32 qꝛ tex. loꝗt̉ de p̄ſidētibꝰ pr̄ibus abbatibꝰ ⁊ ſuꝑe rioribꝰ. ꝗd de inferioribꝰ vel de his ꝗ nō hn̄t pa tres abbates vt cōit̓ reꝑit̉ ī ordīe ſancti bn̄dicti. So. iſte tex. nō aꝑit intell̓cm nec doc. ſꝫ pōt dici ꝙ ſi iſti ꝯgregāt capitulū ſui ordīs tūc p̄ſidētes hͦ hēbūt facere. qꝛ hͨ lr̄a nō ſolū dat ptātē abbati bꝰ gnͣalibꝰ ſꝫ etiā p̄ſidētibꝰ capl̓o. ſꝫ vbi nō face rēt capl̓m nūꝗd ꝗlibꝫ abbas ſui monaſterij poſ ſit facere ꝯtēta h̓. dic̄ ꝙ pōt ⁊ dꝫ reuocare fugiti uos. vt in. d. c. abbates. ⁊ credo eū peccare niſi reuocet qͣꝫuis regl̓a hͦ nō patiat̉. qꝛ mēs hꝰ ꝯſti tutōis vēdicat ſibi locū in qͦlibꝫ monaſterio. ſed ideo h̓ papa facit mētōeꝫ de gn̓ali abbate. qꝛ ab bas ſpēalis n̄ curabat qn̄qꝫ reuocare mōachos fugitiuos ⁊ eiectos ¶ Itē abbas ſpēalis nō pōt ꝯpellere monachos alterius monaſterij ad reci piēdū iſtos ꝗ nō pn̄t collocari ſine ſcādalo ꝓpri monaſterij. ſꝫ hͦ facit abbas gnͣalis aucͣte dn̄i pa pe ⁊ ſic tanqͣꝫ delegatꝰ ip̄ius. vt pꝫ in tex. ibi au ctoritate nr̄a. ꝓ ſignificato iſtoꝝ v̓boꝝ vide tex. cū gl̓. ī. c. i. de cle. egro. li. vi. ⁊ in. c. cū aliꝗbꝰ. de reſcrip. eo. li. ⁊ pōdera qꝛ hͨ v̓ba fuerūt adiecta ſolū in eo caſu qͦ nō poterāt iſti recipi ẜm ꝓuiſio nē regl̓e. vn̄ fuit opꝰ ꝙ auctoritas pape int̓cēde ret. reliqͣ vero puto ꝙ iure ip̄oꝝ pn̄t ſuꝑiores hͦ facere ꝑ iura ſuꝑius alle. ⁊ ſic tēpera dc̄a doc. h̓. In glo. fi. in fi. vel diſtingue latiꝰ ẜm Hoſtiē. ꝙ aut iſte obtulit bona mōaſterio ſufficiētia ⁊ tūc ex illis bonis ſuſtētabit̉ ar. in. c. de lapſis. alle. in glo. aut nulla obtulit. aut nō ſufficiētia. ⁊ tunc ſi vtrūqꝫ monaſteriū eſt ſufficiēs tenet̉ pͥmū ꝓpt̓ memoriā pͥſtine frat̓nitatꝭ. ar. in. l. ẜuos. C. de q̄ ſtio. aut 2ª tm̄ eſt ſufficiēs ⁊ illud tenet̉ ar. in. c. paſce. lxxxvi. di. aut neutꝝ. eſt ſufficiēs. ⁊ tenet̉ ꝓuidere ep̄s ꝗ hꝫ ꝓuidere oībꝰ indigētibꝰ non valētibꝰ ſibi q̄rere victū. lxxxij. di. in. §. i. ⁊. c. ij. ¶ O conuerſione coniugatorum. ℟ica. ¶ Supͣ viſuꝫ eſt de regl̓aribꝰ in gnͣe. ſꝫ qꝛ cōiu gati qn̄qꝫ intrāt moaſteriū ⁊ dubitari poſſet de eoꝝ īgreſſu. Iō ad clariorē doctrinā auctor po ſuit ſpēalē rubricā. de maͣ hr̄. xxxiij. q. v. ⁊. xxvij q. ij. c. ſūt o. cū. ix. c. ſe. ⁊ ꝯuenit. jͣ. de rap. c. pe. Retere a xe vx Si vir oris licētia ꝓfitet̉ vxor ip̄a ſu ſpecta nec ꝯtinētiā vouet nec religionē ingredit̉ ep̄s vxori viruꝫ reſtituet. hͦ. d. iuxͣ lr̄am naͣ hꝫ varios intellectꝰ vt. jͣ. videbimꝰ. Cōis di uiſio. 2ª ibi dicimꝰ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ꝓfeſſio fit ſacer dotibꝰ ⁊ mōachis pn̄tibꝰ. dic̄ tn̄ meliꝰ ꝙ h̓ recita tur factū vel ſolēnitas facti. ſꝫ de iure ad ſb̓aꝫ ꝓ feſſiōis hͦ nō eſt neceſſariū. ſꝫ ſatꝭ eſt ꝙ recipiat̉ ꝓ feſſio ab hn̄te ptātē incorporādi religiōi. vt in. c. ad apl̓icā. sͣ. ti. ꝓx. ⁊ noͣ. in. c. porrecctū. eo. ti. Nō 2º. ibi ignorāte ep̄o. ar. ꝙ ꝯiunx nō dꝫ int̓re religionē ignorātē ep̄o. rō qꝛ cū ex hͦ ꝯtīgat mr̄i monij qͦ ad thorū ſeꝑatio nō dꝫ hͦ fieri cū ſit ſacͣ mētū in eccl̓ia dei ſine licētia ep̄i ꝗ in hͦ eſt vicari us xp̄i xxxiij. q. v. c. mulier. ſi tn̄ hͦ fiat ſine licen tia ep̄i ꝗ in hͦ eſt vicariꝰ dei tꝫ ingreſſus vt clare ꝓbat̉ in fi. lr̄e ⁊ tenēt doc. ſeꝗt̉ etiā Frede. ꝯſil̓. xxxvi. ⁊ vide glo. noͣ. xxvij. q. ij. c. ſi vir ⁊ vxor. No ꝙ ſola mulieris licētia nō ſufficit vt maritꝰ intret religionē. ſꝫ oꝫ vt ip̄a voueat ꝯtinētiā vel etiā intret religionē ⁊ dic vt. jͣ. latiꝰ dicā ¶ In gl̓ fi. ibi ſꝫ tene pͥmum vult gͦ glo. ꝙ ſola vxoris li cētia nō ſufficiat vt teneat ꝓfeſſio mariti. ego pu tarē ꝙ vbi vxor fuiſſet certificata ſeu fuiſſꝫ iuris ꝯſcia qꝛ tūc dādo licētiā tacite vr̄ vouere ꝯtinē tiā. ⁊ ſic nō reuocaret̉ ingreſſus mariti. rō qꝛ ꝙ vult vnū vr̄ velle om̄e id ꝑ qd̓ ꝑuenit̉ ad illud. c prudētiā. de offi. dele. ⁊. l. ad rē mobilē. ⁊. l. ad le gatū. ff. de ꝓcu. facit. c. vidua. sͣ. ti. ꝓx. ſꝫ ingreſ ſus mariti nō pōt irreuocabilit̓ fieri niſi vxor vo ueat ꝯtinētiā. c. cū ſis. jͣ. eo. gͦ dādo licētiā mari to ingrediēdi vr̄ vouere ꝯtinētiā ⁊ ad hͦ alle. gl̓. in. c. ſeriatim. xxxij. di. ⁊. c. ꝗ vxorē. xxxiij. q. v. ⁊ multū bn̄ facit tex. ille facit etiā in ar. c. veniēs jͣ. eo. ꝓcedit gͦ iſte tex. vbi vxor erat iſtiꝰ iuris in ſcia. ⁊ pōt argui ꝑ iſtū tex. ꝙ in hͦ caſu excuſat mulierē ignorantia iuris ⁊ vt plene habeat̉ maͣ iſtiꝰ. c. q̄ ſatꝭ eſt intricata diſtingue capiēdo v̓ba Io. an. ⁊ Cal. in. c. ex ꝑte. jͣ. eo. gn̓alit̓ querit̉ an ⁊ qn̄ ꝯiuges vel eoꝝ alter pn̄t intrare religionē vel ꝓmoueri ad ordines vel aliter vouere ⁊ dic aut enī mr̄imoniū nō eſt ꝯſūmatū aūt ſic. pͦ caſu aūt alter ꝯiugū vult intrare religionē ꝓfitendo ⁊ pōt etiā inuita vxore vt ꝓbat̉ in. c. veꝝ. ⁊. c. ex publico. jͣ. eo. aut vult vouere cōtinētiā ſeu intra re monaſterium ⁊ non ꝓfiteri ⁊ non pōt intra re inuita coniuge. vt. d. c. ex publico. ⁊ in. c. vna ſola. xxxiij. q. v. aut vult ad ſacros ordines pro moueri ⁊ cōit̓ tenet̉ ꝙ nō pōt inuita cōiuge. vn̄ in hͦ caſu magis defert̉ religioni qͣꝫ ordini qꝛ ꝑ ingreſſuꝫ religionis ſoluit̉ mr̄imoniū nō ꝯſūma tū. nō aūt ſic ꝑ ſuſceptōeꝫ ſacri ordīs qꝛ nō eſt a iure approbatū. no glo. jͣ. de voto. c. i. li. vi. vide qd̓ habet̉ in exͣuagā. Io. xxij. que incipit antiqͣ. Si vero mr̄imoniū eſt cōſūmatum ⁊ tūc aut vo lunt vouere cōtinentiam ſtatu nō mutato ⁊ pn̄t ⁊ talia mr̄imonia dicunt̉ ſanctiora. qꝛ meliꝰ pn̄t vacare or̄onibꝰ ⁊ cōtemplationibus diuinis ceſ ſando a carnali coniunctōne. vt in. c. quod deo pari. xxxiij. q. v. facit quod noͣ. in. c. cariſſimus. jͣ. eo. Aut alter tm̄ vult vouere ⁊ pōt in ſui p̄iu diciū nō aūt in p̄iudiciū ꝯiugis. vn̄ nō pōt exige re debitū. ſꝫ tenet̉ reddere facit. c. ꝗdā. jͣ. eo. ⁊ ſi alter conſenſit alteri nō obligat̉ ꝯſentiēs ẜm In no. h̓ quo minus poſſit exigere niſi etiā ipſe vo ueret. nā ſi ambo vouerint nō tenētur amplius alter alteri reddere debitū. vt ī. d. c. qd̓ deo pari noͣ. in. c. cariſſimus. jͣ. eo. Aut volūt mutare ſta tum ⁊ hͦ poteſt contingere multipliciter. aut ma ritus vult eſſe ep̄us ⁊ tunc requiritur ꝙ vxor in tret monaſterium etiam ſi non ſit ſuſpecta de De ꝯuer. ꝯiug. continentia. vt in. c. ſane. jͣ. e. ⁊ eſt caſus ſpālis Aut vult ad ordines ꝓmoueri ⁊ ſi vxor ē ſuſpe cta debet ītrare religionē. al̓s aūt ſi n̄ ē ſuſpecta ſufficit ꝙ voueat ꝯtinētiā remanendo in ſeculo vt. ī. c. coniugatꝰ. jͣ. e. Aut vult int̓re monaſteri um ⁊ ſi alit̓ ꝯmiſit adulteriū p̄t ēt eo īuito qꝛ cō mittēdo adult̓iū p̄dit ius qd̓ hēbat ī altero quo ad mutuā ẜuitutē. c. agathoſa. xxvij. q. ij. ⁊ hͦ in adult̓io carnali. ꝗd aūt ī adulterio ſpūali. vt ſi alt̓ īcidat ī hereſiꝫ. dic vt noͣ. in. c. fi. jͣ. eo. ⁊ in. c. ij. de diuor. Aut alt̓ nō cōmiſit adulteriū ⁊ tūc aut intrat alt̓o ignorāte aut ſciēte ⁊ ꝯͣdicēte aut eo diſſimulāte aut eo ꝯſētiēte ꝑ mētū aut ꝑ do luꝫ. Itē aūt ꝯſētit ſimpl̓r aut votū ꝯtinētie emit tēdo. pͦ cāu qn̄ int̓uit altero ignorante dic ꝙ pōt reuocari ad petitōem iſtiꝰ ignorantꝭ. vt ī. c. plꝫ. jͣ. e. Si v̓o eo ſciēte ⁊ ꝯͣdicēte idē ē dicēdū. vt ī. c. ꝗdā. jͣ. e. idē ſi alt̓ ſciuit ⁊ diſſil̓auit. vt noͣ. ī. c. cō ſuluit. jͣ. e. ſi tn̄ in vita n̄ reuocauit nō p̄t pꝰ mor tē remanētꝭ ī ſecl̓o ꝓfeſſus exire mōaſteriū. vt ī d. c. ꝯſuluit. ẜꝫ Cal. ⁊ idē dic̄ Cal. ī caſibꝰ p̄cedē tibꝰ ⁊ ſequētibꝰ ī ꝗbꝰ pōt fieri reuocatio. ſi .n. n̄ reuocat̉ ī vita ꝯiugis nō p̄t īgreſſus pꝰ illiꝰ mor tē exire mōaſteriū qͣſi ceſſat cā q̄ īualidabat illiꝰ īgreſſū. ⁊ hͦ tene. lꝫ Inno. ī. c. ꝗdā. jͣ. e. ml̓tū va riauit. aut alt̓ ꝯſēſit īuitꝰ. ⁊ fit reuocatō ad ip̄iuſ petitōeꝫ. vt ī. c. attēdēs. jͣ. eo. xxxiij. q. v. ī. c. noti ficaſti. idē ſi cōſenſit ꝑ dolū. vt ī. c. veniēs. jͣ. eo. Si v̓o cōſēſit ſpōte ī alt̓ius īgreſſū n̄ tn̄ emittēº. votū cōtinētie tē ſūt opi. nā ꝗdam vt Abb. h̓ et Inn. ī. d. c. ꝗdā. volūt ꝙ ſi remanēs ī ſecl̓o ē iu uenis dꝫ ad petitōneꝫ ip̄ius īgreſſus reuocari. Cal. tꝫ ꝙ ſolū ex iudicis officō. qd̓ mihi plꝰ plꝫ. nā p̄ſtādo cōſēſū renūciauit iuri qd̓ hēbat ī alt̓o nō gͦ hēbit āpliꝰ actōeꝫ. ꝓ hͦ vide bo. gl. ī. c. vxo ratꝰ. ⁊ ī. c. ſe. jͣ. e. ſꝫ iudex ex officio ſuo ne com mittat̉ adult̓iū ꝑ rēmanētē ī hͦ ſecl̓o educꝫ illū d̓ mōaſterio. ⁊ credo ꝙ hͦ cāu ille ſit verꝰ religioſ exqͦ vxor cōſēſit. vn̄ pꝰ mortē vxoris dꝫ cōpelli ad r̄deūdū ad mōaſteriū. ar. ī. c. ex ꝑte. jͣ. e. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ꝑ Cal. ēt crederē ꝙ ſi dās licētiā ſit ꝯſciꝰ iurꝭ ꝙ tūc nō fit illa reductio. qꝛ vt. sͣ. dixi dādo licētiā tacite vr̄ vouere. vt noͣ. ī iuribꝰ p̄all̓. Aut cōſēſit īgreſſui alt̓iꝰ vouendo cōtinētiā. ⁊ ſi ē ſe nex pōt licite fieri. vn̄ remanebit in ſccl̓o ⁊ alt̓ ꝑ ſeuerabit ī r̄ligiōe. vt ī. c. cū ſis. ⁊. ī. c. vxoratꝰ. ⁊ ī. c. ad apl̓icā. jͣ. e. Aut remanēs ī ſeculo ē iuue niſ ⁊ ſuſpectꝰ d̓ īcōtinētia. ⁊ n̄ dꝫ ſuꝑior pati aliū īgrēdi niſi alt̓ īgrediat̉. vt ī iuribꝰ ꝓx. all̓. ſꝫ ſi de fcō īgrediat̉. tꝫ īgreſſio ẜm oēs qꝛ ꝓfeſſio cōiu gis nō ē de ſb̓a ꝓfeſſiōis alt̓ius. vt noͣ. ī. c. ſigni ficauit. sͣ. e. tꝫ Fede. ꝯſil̓. xxxvi. ſꝫ remanēs ī ſe culo exqͦ ē ſuſpectꝰ ⁊ vouit cōpellit̉ īgredi mo naſteriū. vt ī. c. ſignificauit. p̄all̓. ſꝫ ī hͦ ſt̓ opi. nū ꝗd teneat̉ ꝓfiteri. nā Inn. ibi ⁊ h̓ tꝫ ꝙ nō cogit̉ ꝓfiteri. ſed dꝫ recludi ī monaſterio. vt arceat̉ a vagatōnibus qꝛ vltͣ ꝓpͥū cōſēſū nō cōpellit̉ ꝗs ꝓ fiteri. xxxij. q. i. c. ītegritas. Hoſti. tenuit ꝯͣᵐ ī. d. c. ſignificauit. mouet̉ qꝛ nō ē licita cōio ī mōaſte rio ꝓfeſſoꝝ cū nō ꝓfeſſis. ar. ī. c. vt clerici. sͣ. ti. ꝓxi. ¶ Itē qꝛ vouēdō tacite obligat̉ religioni exqͦ nō pot̄at ſtare ī ſeculo ſine ſuſpitione īcōti nētie. ar. ī. d. c. ſignificauit. Io. cal. dicit ſatis eq̄ diſtīgui poſſe. qꝛ aūt alt̓ vouit intrare religionē ⁊ cōpellit̉ ꝓfiteri. vt ī. d. c. agathoſa. Aut ſimpli citer vouit cōtinētiā dādo licētiā marito de ītrā do monaſteriū ⁊ ſi erat iuris cōſcia cōpellit̉ ꝓ fiteri. xxxiij. q. v. c. ꝗ vxorē. Aut fuit iuris īſcia ⁊ ſit talis quē excuſat iurꝭ ignorantia puta mileſ minor mulier vel agricultor ⁊ tūc non cōpellit̉ ꝓfiteri. ſꝫ eē in monaſterio. ar. l. cū de indebito ff. de ꝓba. aut nō erat talis ⁊ compellitur ꝓfite ri. ar. ī. d. c. ꝗ vxorē. id qd̓ dixi ī mulier̄ ꝗdā nō admittūt. qꝛ mulier nō excuſat̉ ab ignorātia iu ris vltͣ maſculos niſi ī caſibꝰ a iure exp̄ſſis tex. ē ſatꝭ noͣ. ī. l. fi. C. de iur. ⁊ fac. igno. mihi tn̄ plus placet opi. Cal. ar. hꝰ. c. ⁊ eoꝝ q̄. sͣ. dixi. nā vid̓o ꝙ mulier dādo ſolūmodo licētiā nō cōpellitur cōtinere vt h̓. ſecꝰ ī maſculo. vt ī. d. c. ꝗ vxorem nā ille tex. nō dic̄ ꝙ maritꝰ ibi vouiſſꝫ cōtinētiā ſed ꝙ ſolū ꝑmiſit vxorē ītrare monaſterium. ⁊ ꝑ hͦ ip̄e ēt cōpellit̉ int̓re exqͦ ip̄e ē iuuenis ⁊ ſu ſpectꝰ de īcōtinētia ⁊ ꝑ hoc hēs plene maͣꝫ hꝰ ti. Ante matrimoniū v IErum conſumatuꝫ poteſt alter cōiugū etiā altero inuito religio nem īgredi. ſed remanēs in ſecl̓o pōt ad 2ª vo ta tranſire. pͦ ponit dcm̄. 2º. ip̄ius rōem. ibi quia ¶ Noͣ pͦ caſū noͣbilē in qͦ ſeꝑat̉ mr̄imoniū ꝯͣctū ꝑ v̓ba de pn̄ti .ſ. ꝑ religionis ingreſſū ⁊ hͦ ſi car nalis copula nō ē cōſūmata. an idē ſit ſi alt̓ vult ꝓmoueri ad ordines ſacros olim dubitabat̉ vt diſputat gl. ī. c. i. j. de voto. li. vi. ſed hodie habe mus exͣua. Io. xxij. q̄ īcipit antiqͣ. q̄ declarat hͦ. ſpāle ī religiōis īgreſſu. ſecꝰ ī ſuſceptōe ſacri or dinis qꝛ hoc nō reꝑit̉ iure cautū nec ꝑ aliqueꝫ ſanctoꝝ fuiſſe attentatū. ⁊ ſi de fcō alter ordina ret̉ qͣꝫuis reciperet characterē ordinis tn̄ com pellitur inſtāte cōiuge mr̄imoniū cōſūmare vt ibi hēt̉. ⁊ ſic ē caſus in qͦ ſacerdos pōt hr̄e vxo rē. hn̄s .n. ꝙ matrimoniū nō impedit ſuſceptōeꝫ characteris ⁊ facit quod dicam poſt Inno. in c. placet. jͣ. eo. ¶ No 2º. ꝙ cōpula carnalis con firmat matrimonium ⁊ illud reddit fortius. nā vt hic pꝫ conſūmatum non rumpitur per īgreſ ſum religionis. ſecus ſi nō ē cōſūmatū ⁊ vide ꝓ diuerſitate gl. noͣ. ī. c. qͣ ꝓpt̓. xxvij. q. ij. ⁊ qd̓ la tius dicā. jͣ. eo. c. ex publico. vbi latiꝰ īctabit̉ maͣ hꝰ. c. ¶ Itē noͣ ꝙ ſāctoꝝ exēplis licite iudicar̄ poſſumꝰ. d̓ his ⁊ alioꝝ exēplis vide bo. tex. ī. c. d̓ ꝗbuſdā. xx. di. ¶ Ultīo noͣ. ꝙ an̄ cōſūmatōꝫ mr̄imonij maritꝰ ⁊ vxor nō dicuntur vna caro Sed oppo. conͣ tex. de. c. ſufficiat. xxvij. q. ij. ⁊ de. c. fi. jͣ. de ſpon. duo. vbi patet ſolū ꝯſenſum ſufficere ad contractum matrimonij. vnde cō pula nō eſt de eēntia matrimonij. pro hoc. c. de uoto. li. vi. ⁊ quod ibi noͣ. So. fatent̉ doc. ꝙ cō pula nō ē de eēnª mr̄ionij. vt latius dicā in. c. ex De ꝯuerſi. ꝯiuga. I2 publico. jͣ. e. tn̄ ꝯiūctio carnalis addit aliqͣ ad ip ſum mr̄imoniū. pͦ oꝑat̉ reſpectu bigami. qꝛ non efficit̉ bigamꝰ niſi ꝯſūmauerit mr̄ioniū de qͦ dic vt in. c. debitū. sͣ. de biga. Itē addit qͦ ad ſigni ficatū. nā aliud ſignificat mr̄ioniū ꝯſūmatū ⁊ ali ud nō ꝯſūmatū. vt in. c. debitū. p̄alle. ⁊ vide bo. glo. in. d. c. qͣpropt̉. ¶ Sº. oꝑat̉ effectū de qͦ h̓ ꝙ pꝰ ꝯſūmatōeꝫ nō pn̄t diſſolui ꝑ ingreſſuꝫ religio nis cū ſint effecti vna caro. ⁊ eſt rō qꝛ hͦ mr̄imo niū ꝯſūmatū ſignificat vnitatē q̄ eſt int̓ xp̄ꝫ ⁊ ec cleſiā ꝑ aſſumptōeꝫ carnis. vn̄ ſicut deꝰ nō dimi ſit qd̓ ſel̓ aſſumpſit ita ⁊ iſtud ſacͣmētū illd̓ ſigni ficās dꝫ eſſe inſolubile al̓s nō eēt veꝝ ſacͣmētuꝫ. ¶ 4º. oꝑat̉ qͦ ad ſuſceptōeꝫ ſobolis ad hͦ. l. libe roꝝ. in fi. ff. de. v̓. ſig. ⁊ in. c. nuptiaꝝ. xxvij. q. i. ¶ 5º. multꝭ alijs mōis firmat̉ ꝑ copulā. vt noͣ. in c. tua. de ſpō. duo. ¶ Et ex p̄dictꝭ hēs noͣre ꝙ ap pellatōe mr̄imonij qn̄qꝫ intelligemꝰ de cōſūma to qn̄qꝫ de nō ꝯſūmato ẜm ſb̓iectā maͣm ⁊ valet multū ad ſtatuta faciētia mētōeꝫ de mr̄imonio. dicā aliꝗd in. d. c. ex publico. ¶ In glo. fi. in fi. ī hac maͣ reꝑiunt̉ tres opi. qͣꝝ due ponunt̉ ī gl̓. 3ª exͣ glo. ꝙ ꝑ ingreſſuꝫ dūtaxat nō ſoluit̉ mr̄ioniū ſꝫ demū cū remanēs in ſeculo ꝯͣxit cum alio. Ultimā opi. glo. vt diſſoluat̉ ip̄o facto ꝑ ingreſ ſuꝫ cōit̓ tenēt doc. ⁊ mihi ſatꝭ plꝫ ꝑ rōeꝫ hꝰ tex. in fi. ¶ Itē qꝛ mr̄imoniū nō ꝯſūmatū deſignat vni tatē q̄ ꝯſiſtit in ſpū int̓ deū ⁊ fidelē aīaꝫ. vn̄ ſicut diſſoluit̉ ꝑ peccatū homīs hͨ vnio ita mr̄imoniū facilius diſſoluit̉ qͣꝫ qn̄ eſt ꝯſūmatuꝫ. vn̄ exqͦ alt̓ intrat religionē neqꝫ intēdit ꝯſūmare ſatꝭ vr̄ hoc vinculū diſſolutū. ⁊ ad maͣꝫ vide glo. in. c. deſpō ſatā. xxvij. q. vij. ⁊ in. c. paſtoralis. vij/ q. i. ⁊ in. c ij. xxxij. q. vij. ¶ Exͣ glo. q̄rit̉ ꝗd ſi ſpōſus ꝯgno uit ſpōſaꝫ violent̓ nūꝗd poſſit ſpōſa intͣre religi onē inuito ſpōſo. dubiū facit qꝛ effecti ſunt vna caro lꝫ violēter. ceſſat gͦ rō hꝰ lr̄e. In hͦ ſunt va rie opi. qͣs vide plene ꝑ Io. an. in mercur. li. vi. in regl̓a ea q̄ ꝯͣ. de re. iu. ⁊ ibi vr̄ opi. Bar. brix. ꝗ tenuit talē ſpōſam vi cognitā ingredi poſſe re ligionē inuito ſpōſo ne delinquens ſit melioris ꝯditōis qͣꝫ ſapiēs ar. c. eū. de p̄bē. li. vi. ¶ Item qꝛ nō videt̉ cōicaſſe corpꝰ ſuū exqͦ inuita fuit co gnita facit. xxxij. q. v. §. i. cū ſe. c. Mlca3. ptemonē fecur et Qui inuita vxore oſtea reſtituit̉ nō ꝯpellit̉ mortua vxo re montaſteriū repetere mr̄imoniū tn̄ ꝯͣhere nō dꝫ. Cōis diuiſio. 2ª ibi qōi. ¶ Noͣ pͦ ex tex. ꝙ int̓ maritū ⁊ vxorē ꝯͣhit̉ reciproca .i. repetita obliga tio nā maritꝰ obligat̉ vxori ⁊ vxor marito. ita ꝙ neuter hꝫ plenā ſui corporis ptātē cōcor. c. non dꝫ. de ꝯſan. ⁊ affi. Ex hͦ infero ꝙ vxor pōt vendi care maritum adiecta cā de iure diuino cū hēat eū in ſua ptāte qͦ ad ꝗd. ſicut dicimꝰ in pr̄e ꝗ pōt vēdicare filiū. l. i. §. ꝑ hāc. ff. de rei vē. qd̓ latius dico in. c. illud. de p̄ſump. Itē ex hͦ ⁊ ex tex. in fert̉ vxorē nō eē ſimpl̓r in ptāte mariti ad hͦ. l. ſi vxorē. C. de cōdi. inſer. ⁊ ibi bo. glo. in plus tn̄ obligat̉ vxor marito qͣꝫ ecōtra. nā reſpectu ẜuiti orū dr̄ qͣſi famula mariti vt dicit tex. xxxiij. q. v. hec imago. ⁊. c. mulierē. ¶ NNōͣ dc̄m ſatꝭ mirabi le in maͣ voti qd̓ colligi pōt ex iſto tex. ꝙ vbi vo tū impedit̉ aliqͦ facto intrīſeco n̄ obligat̉ vouēs ad implēdū etiā impedimēto ceſſante. ⁊ fac̄ iſte tex. ad qōeꝫ nūꝗd filiuſfa. teneat̉ exeꝗ votum poſtqͣꝫ fuit liberatꝰ a pr̄ia ptāte ſi eſt tl̓e qd̓ n̄ po tuit ſine ꝯſenſu pr̄is emitti ⁊ fac̄ iſte tex. ꝙ nō. ꝯͣ riū tꝫ Inno. in. c. ſcripture. de voto. ⁊ ibi dicet̉. Itē noͣ ꝙ etiā in maͣ voti ꝓcedit illa iuris rl̓a ſi nō valet qd̓ ago vt ago valeat vt valere poſſit d̓ qͦ ī. c. i. de d̓ſpō. īpu. li. vi. nā vt h̓ vides maritꝰ n̄ obligauit ſe ſimpl̓r ad ꝯtinētiā in ſeculo ẜuādā ſꝫ ad religiōis ingreſſuꝫ ꝗ tn̄ nō valuit ⁊ nihilo minꝰ remāſit obligatꝰ reſpc̄ū ꝯtinētie ẜuande qꝛ ꝯtinētia includit̉ ſb̓ ingreſſu religionis. vt in. c. cū ad monaſteriū. jͣ. de ſta. regū. ¶ Ultīo nō al teꝝ ꝯiugū etiā altero inuito poſſe emittere votū ꝯtinētie. hͦ tn̄ ſibi p̄iudicat ⁊ nō ꝯiugi. ¶ In glo i. in fi. Inno. dic̄ ꝙ in illis. c. vxor habuit ratū fa ctū mariti poſt ingreſſuꝫ. dic latiꝰ ꝙ. c. ex ꝑte. lo ꝗt̉ qn̄ vxor dedit licētiā marito intrādi religiōꝫ qͦ caſus tenuit ingreſſus vt dixi in. c. i. sͣ. e. vide glo. jͣ. e. c. vxoratꝰ. iō poſt mortē cōiugis tenetur redire ad monaſteriū in. c. cōſuluit. vxor non ꝯͣ dixit. ſꝫ diſſimulauit nec maritū reuocauit. meri to pꝰ mortē vxoris nō pōt maritꝰ redire ad ſecu lū. ſꝫ in caſu nr̄o vxor ꝯͣdixit ⁊ maritū r̄uocauit ⁊ ſic ſoluta fuit obligatio ſi qͣ erat ex ꝑte ſua cuꝫ monaſterio. ꝑ hͦ infert̉ glo. ſequētē nō bn̄ dicere in eo ꝙ dicit iſtū peccare ſi non ꝑfecit votū poſt mortē vxorꝭ. nā votū fuit nullū reſpectu ingreſ ſus monaſterij cū tūc nō hr̄et cōſenſuꝫ habilem ad ſe obligādū reꝗͥrit̉ gͦ cōſenſus de nouo facit qd̓ noͣ. in ſil̓i in. c. ꝓpoſuit. de cōiu. ẜuo. ¶ In gl̓ fi. ibi tꝫ mr̄imoniū. ⁊ hͨ opi. mihi plꝰ plꝫ qͣꝫ qͣꝫ do. An. dicit tutiꝰ eē tenere ꝙ mr̄imoniū nō teneat qꝛ lꝫ hͦ votū dicat̉ ſimplex. tn̄ exqͦ fuit det̓mīatū ad certā religionē approbatā vr̄ ſolēnizatū ⁊ ſic vr̄ poſſe limitari ẜm eū. c. vnicū. de voto. li. vi. vt intelligat̉ de voto oīo ſimplici nō det̓minato ad aliquā religionē certā. ſꝫ vt dixi hͦ mihi nō placꝫ qꝛ. c. vnicū reꝗrit vt totū ſolēnizet̉ ꝑ ꝓfeſſionē ta citā vel exp̄ſſaꝫ ⁊ ſic reꝗͥrit ꝙ iſte vonēs ſit effe ctꝰ religioſus. nā paria ſunt nō ꝓfiteri vl̓ inuali de ꝓfiteri ar. in. c. ij. de trāſla. p̄la. ſꝫ in caſu nr̄o votū iſtiꝰ mariti reſpectu ꝓfeſſiōis fuit nullū nec fuit effectꝰ religioſus al̓s papa mandaſſet poſt mortē vxoris eū debe̓ ꝯpelli ad repetēdū mona ſteriū ꝓut facit. jͣ. eo. c. ex ꝑte. Uxoratꝰ religio M IS. nē intrare n̄ pōt niſi etꝭ vxor ingrediat̉ vl̓ niſi ſuſpecta nō ſit ⁊ cōtinētiam ꝓmittat. Cōis diuiſio. ℟ª ibi idē eſt vbi ex gn̄e p̄miſſo infert ſpēm ⁊ eſt vnuꝫ c. de p̓ncipalioribꝰ ti ¶ Noͣ ex pͥn. lr̄e ꝙ in iuriſ perito nō eſt ꝓbabilis ignotantia facit. l. ij. ff. de ori. iurꝭ. ¶ 2º noͣ regl̓aꝫ ⁊ vnum caſum exceptū De ꝯuer. ꝯiug. a regula. ⁊ regl̓a ē ꝙ alter ꝯiugiū nō p̄t mutare religionē altero remanēte ī ſecl̓o. Caſꝰ exceptꝰ ē ſi remanēs ī ſecl̓o ē ſenex ⁊ nō ſuſpectꝰ ⁊ ꝯtine̓ tiā ꝓmittat ꝑpetuā. ⁊ qͦtidie allegat̉ ad p̄dcā iſte tex. ꝗd aūt ſi de fcō maritꝰ int̓t religionē vxore ſuſpecta r̄manēte ⁊ ꝯtinētiā ꝓmittēte. dic ꝙ ꝑ hͦ n̄ viciat̉ īgreſſꝰ mariti. ſꝫ vxor q̄ vouit cōtinētiā ẜuare ꝯpellit̉ int̓re monaſteriū. vt ī. c. ſignifica uit. jͣ. e. ⁊ dic vt plene dixi ī. c. i. sͣ. e. ¶ Ultīo noͣ ibi ꝑmittas ꝙ ep̄s loci pōt ꝯiugi ꝓhibe̓ īgreſſuꝫ religionis nō ẜuato eo qd̓ h̓ cauet̉. Op. ꝯͣ tex. de. c. agatoſa. xxvij. q. ij. vbi maritꝰ intͣuit religi onē vxore remanēte ī ſecl̓o lꝫ eēt iuuenis ⁊ ſu ſpecta nec ēt ꝓmiſerat ꝯtinētiā. So. dic̄ Inno. ꝙ regula iſtiꝰ. c. fallit ī cāu illiꝰ. c. .ſ. qn̄ vxor cō miſit adulteriū. nā tūc cū maritꝰ ſit ſolutꝰ a ẜui tute vxoris p̄t libe̓ īgredi religiōeꝫ. nec p̄t vxor ꝯͣhe̓ mr̄imoniū niſi pꝰ mortē naͣlē mariti. ꝓ hoc xxxij. q. viij. ī. c. licite. iuncto. c. iſto. nā vt pꝫ ī. d. .c. licite. ꝑ adulteriū ꝯiugis nō ſoluit̉ mr̄ioniū qͥ ad vinculū nec ſoluit̉ ꝑ īgreſſū religiōis exquo mr̄ioᵐ fuit ꝯſūmatū vt h̓. ⁊ ex hͦ Gof. noͣ. caſū ī qͦ mors ciuil̓ n̄ eꝗꝑat̉ morti naͣli. nā ꝑ mortē naͣ lē diſſoluit̉ mr̄ioniuꝫ. vt ī. d. c. licite. ⁊. c. pe. ⁊ fi. jͣ. de ſecū. nup. ⁊ ꝑ īgreſſū religionis nō ſoluitur qͣꝫuis īgrediēs dicat̉ mori ciuilit̓. xvi. q. i. placu it. Circa hūc articl̓ꝫ Io. an̄. pōit hic qͣtuor opi. Priª ꝙ mors ciuilis nūqͣꝫ eꝗꝑat̉ naͣli niſi ī caſi bus exp̄ſſis. hāc opi. origīalit̓ poſuit glo. ī. d. c. placuit. ⁊ recitat ⁊ ſeꝗt̉ gl. ī. d. c. ſuſceptū. d̓ ℟p. li. vi. tꝫ Io. mo. ī. c. fi. ⁊. c. ſi ep̄s. d̓ ſup. neg. p̄la. li. vi. vbi dr̄ ꝙ mors dr̄ de duobꝰ .ſ. de naͣli ⁊ ci uili. ſꝫ de pͦ ꝑ pͥꝰ iō ī dubio dꝫ ītelligi d̓ naͣli. ⁊ ꝓ hͦ facit qꝛ v̓ba debēt intell̓i ī potiori ſignificato ī ſti. d̓ iu. naͣli. §. qͦtiēs. nā appellatōe vrbis ītell̓r de Roma ⁊ appellatōne apl̓i de Paulo. ita vi det̉ ꝙ appellōe mortꝭ ītell̓at̉ de naͣli ⁊ ī hāc opi. vr̄ īclinar̄ Hoſti. Goſ. ⁊ Io. an. 2ª opi. fuit Dy. i. l. ex ea ꝑte. §. in īſulam. ff. de v̓. ob. vbi dr̄ ꝙ ſi mors ciuiliſ hꝫ ex toto eūdē efſcm̄ quē morſ naͣ lis tūc appellatōe mortꝭ ītelligimꝰ ēt de ciuili ſe cuſ ſi nō oīo hꝫ eūdē efſcm̄. ꝓ pͦ vr̄ tex. ꝗ qͦtidie allegat̉ ī. l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cle. vbi pactū de lucranda dote factū in caſu mortis purificat̉ ī morte ciuili ꝑ īgreſſū religionis. ꝓ 2º. vr̄ caſus in. l. cum pr̄. ff. de le. ij. in. §. hr̄ditatis. vbi obliga tus ad reſtituēdum certa bona in caſu mortꝭ nō tenet̉ reſtitue̓ poſt deportatōnem. ſꝫ dꝫ expecta ri mors naͣlis. Terª opi fuit Pe. dicentis ꝙ ſi mors naͣl̓ nō pōt aliꝗd afferre vltͣ ciuilē tc̄ eꝗpa rant̉ naͣlis ⁊ ciuilis. ſecus ſi poſſet aliꝗd afferre Quarta opi. fuit diſtinguēs an̄ v̓ba ꝓferant̉ ab hoīne vel a lege. pͦ cāu intelligat̉ de morte naͣli. 2º. caſu verificēt̉ v̓ba etiam in ciuili. do An. po nit quītam. aut .n. ſꝫ eū ꝓferūt̉ v̓ba ī maͣ ſtricta ⁊ tunc appellatōe mortis intelligimus de naͣli. aut de larga maͣ ⁊ ſi v̓ba ꝓferunt̉ ab hoīe ītelli gēdū ē de naͣli. ſi a lege diſtīguenduꝫ ē. vt. sͣ. ẜm Dy. ſꝫ ꝯͣ 2ᵐ mēbrum facit tex. ī. d. l. deo nobis. de epiſ. ⁊ cle. nam v̓ba ibi fuerunt ꝓlata a paci ſcētibuſ ⁊ tn̄ verificantur ī morte ciuili. fac̄ tex. ī. l. ſi vxorē. C. de do. īter vi. ⁊ vxo. ⁊ certe iura vario mō loquūt̉ in hac maͣ ⁊ difficile ē ꝯſidera re. vtꝝ mors ciuilis hēat ex toto eūdē effectum mihi tn̄ placet illa opi. Dy. iūcta cū opi. Pe. vt dicamꝰ ꝙ vbi mors ciuilis oꝑat̉ eundū effectuꝫ quē morſ naͣlis. nec mors naͣlis ſequēs aliquid ē allatura ad mortē ciuilē ꝙ tūc appellatōe mor tis ītell̓at̉ ēt d̓ morte ciuili. pͥᵐ tn̄ mēbrū do An. p̄t capi ꝯiūgēdo eū cuꝫ 2º. qꝛ ſi v̓ba ꝓferunt̉ ab hoīe ⁊ maͣ ē ſtricta ⁊ tūc intelligat̉ de mortē na li. ꝓ hͦ tex. cū gl. in. c. ſuſceptū. de ℟p. li. vi Oniugatus us non Cō iuga ¶ A eſt ordinādus ad ſacros ordīes niſi vxor ꝯtinētiā ꝓmittat. pͥ. ponit̉ dcm̄. 2º. exceptio ibi niſi. Noͣ pͦ ibi abſolutꝰ ꝙ ſicut cōiūx nō p̄t religiōꝫ int̓re reliqͦ r̄luctāte. vt ī. c. ꝗdā. sͣ. eo. ita nec ad ordīes ꝓmoueri ꝗnīmo nullū votuꝫ pōt emitte̓ maritꝰ ī p̄iudiciū iuris maritalis vxore n̄ ꝯſētiēte ad hͦ. c. māifeſtū. ⁊. c. vna ſola. xxxiij. q. v. ¶ In gl. i. ī fi. ⁊ hodie ꝓ opi. gl. vr̄ tex. ī. c. fi. de tēp. or. li. vi. vbi pena īponit̉ ordinanti ſeu ꝯferēti cōiugato pͥmā tonſurā ꝗnīmo vr̄ tex. vl̓ le ꝯiugatū nō eē ꝓmouēdū ad minores niſi qn̄ vult ꝓmoueri ad ſacros. an āt a cōiugato ꝗ ꝓ mouet̉ ad minores dꝫ ep̄s exigere ꝓmiſſionem ꝯtinētie. gl. ī. c. ep̄s bn̄dictōnem. lxxvij. diſ. tꝫ ꝙ ſic. ſecus dicit ī nō ꝯiugato. nō illā gl. ꝙ a ꝓmo uēdo ad mīores nō exigit votū ꝯtinētie ſecꝰ in nō cōiugato. ⁊ credo hāc eē rōeꝫ diuerſitatꝭ. nā ꝓmotꝰ ad mīores hēt a iure licētiā ꝯͣhēdi mr̄io nium ſi nō vellet ſtare in clericatu. vt in. c. quia. xxviij. diſ. ⁊ sͣ. de cle. cōiu. ꝑ to. ⁊ iō nō dꝫ ordi nator iſtū p̓uare bn̄ficio iurꝭ. potuit tn̄ exigere. vt caſte viuat qꝛ etiaꝫ laicus ad hͦ tenet̉. xxxij. q. v. c. nemo. ⁊. c. meretrices. ſed in coniugato aliud ē. nam non debet ordinari ad minores ni ſi etiam intendat promoueri ad ſacros vnde ne contingat eum poſtmodum an te ſuſceptionem ſacramentorū ſe īmiſcere vxori debet exigi vo tū cōtinētie. ⁊ ad iſtū tex. qui ſoluet ꝓhibet ī ſa cris ordinibus dic ꝙ capiuntur h̓ ſacri ordines largo modo. naꝫ quilibet ordo dr̄ ſacer cū ſit ſa crum ſignaculū ⁊ character imprimatur. ⁊ ad hͦ tene menti glo. noͣ. xxxij. di. ī ſūma. ¶ In gl. fi. in fi. hēs ī effectu ex glo. duas opi. circa intel lectum huius. c. pͥma opi. ē ꝙ ſicut diſtinguitur in volente ingredi religionem an vxor ſit ſuſpe cta ⁊cͣ. vt. sͣ. c. ꝓxi. ita ſic diſtinguendum in volē te promoueri ad ordines. Secunda opi. vt ſit diuerſitas inter iſtos vt ī volente ingredi reli gionem ſeruetur. c. sͣ. ꝓx. ſed ī volente ꝓmoue ri ſeruet̉ hoc. c. indiſtincte vt vxor qͣꝫtuncunqꝫ iuuenis non teneatur religionem ingredi. ſed continentiam duntaxat promittere. ⁊ hāc opi. tenuit Io. an. xxviij. di. c. qꝛ ſunt. ⁊ ſequitur hͦ Pe. ꝑ illud. c. vr̄ ēt Abba. placere qui in hoc De ꝯuerſi. ꝯiuga. 3 aſſignat rōeꝫ diuerſitatꝭ int̓ p̄dictos. nā ordīatꝰ tenet̉ in neceſſarijs ꝓuidere vxori. xxxj. di. c. oīo. ad qd̓ nō tenet̉ religionē ingrediēs. Itē ꝓ motꝰ tenet̉ corrige̓ vxorē de iur̄iū. c. quēadmo dū. in fi. ⁊ meliꝰ facit. xxxiij. q. ij. placuit. ⁊ ſic nō tm̄ periculū eſt in vxore ordinati ſi remanꝫ in ſe culo. ſꝫ Tanc̄. ⁊ Hoſti. tenēt pͥmā opi. quā vide tur glo. tenere .ſ. ꝙ ſi vxor ordīati eſt iuuenis eſt nec̄e vt intret religionē. mouet̉ qꝛ marito intrā te religionē ad hͦ tenet̉ fortiꝰ cū facit ſe ordinari qꝛ magꝭ eſt ſuſpectꝰ ordīatꝰ qͣꝫ ꝓfeſſus. qꝛ ille fa ciliꝰ pōt ad vxorē accedere ⁊ forſan nō hēbit im pulſuꝫ. de fi. preſb̓. c. lr̄as. de coha. cle. ⁊ mu. c. i. ⁊. c. clericos. Ib. an. dic̄ ſatis eq̄ poſſe diſtingui an mulier ſit iuuenis ⁊ ſuſpecta. aut iuuenis ⁊ n̄ ſuſpecta. pͦ caſu dicat̉ id qd̓ in vxore ꝓfitētꝭ. in 2º. caſu ꝓcedit 2ª opi. p̄dicta que nō vr̄ placere do. Anto. qꝛ exquo mulier eſt iuuenis non eſt ſine ſuſpitōe incōtinētie cū mulier ſit ſemꝑ volubilis ⁊ in hͦ mihi plꝰ placꝫ tene gͦ pͥmā opi. glo. q̄ vr̄ etꝭ placere Cal. jͣ. eo. c. ex ꝑte. ⁊ ita dixi in diſtīctōe sͣ. c. ꝓx. ¶ Sꝫ vltra doc. q̄ro nūꝗd ꝯiugatꝰ ordi natꝰ in forma hꝰ. c. poſſit habitare cū vxore tex. vr̄ velle ꝙ ſic in. c. volumꝰ. lxxxi. di. ¶ In ꝯͣriū vr̄ tex. in. c. ep̄s bn̄dictōeꝫ. p̄alle. ſꝫ cōit̉̓ ibi noͣ. ꝙ aut ſunt ſuſpecti de incōtinētia. ⁊ tūc nō potue rūt inſil̓ habitare. aut nō ſunt ſuſpecti ⁊ ſatꝭ eſt ſe q̄ſtrare cubiculū. nā apl̓i duxerūt ſecuꝫ vxores vt mīſtrarēt eis. xxxi. di. oīo. Nūꝗd aūt poſſit ꝓmotꝰ de redditibꝰ bn̄ficij vxori ⁊ filijs ꝓuide re. dico ꝙ ſi nō hꝫ aliūde ꝙ licite pōt ex illis ſub ſidia impēdere. vt noͣ. in. d. c. oīo. immo potiꝰ ill̓ qͣꝫ exͣneis. ar. in. c. nō ſatꝭ. lxxxvi. di. nā potiꝰ te net̉ ꝓuidere ꝯſanguineis pauꝑibus qͣꝫ exͣneis ⁊ bn̄ fac̄. c. i. de co. cle. ⁊ mu. vbi mr̄i pōt clericꝰ im pēdere alimēta ⁊ credo p̄miſſa rōe idē dicēdum de filijs illegitis clericoꝝ. qꝛ lꝫ peccauerīt eos ꝓ creādo. tn̄ exqͦ ꝓcreati ſunt licite impēdūt eis a limenta de bonis eccl̓ie cū teneant̉ ꝓuidere pau peribꝰ. ꝓ hͦ facit eꝗtas. c. cū haberꝫ. de eo ꝗ dux in ma. p̄dc̄a fallūt in ep̄o vt in. c. ꝓx. dicā. Uxoratꝰ in ep̄m ꝓmoue Ne. rinō pōt niſi vxor religio nē ꝓfiteat̉. Cōis diuiſio. 2ª ihi frat̓nita ti. ¶ Noͣ ꝙ nō ſolū is ꝗ habuit vxorē pōt ꝓmo ueri in ep̄m. ſꝫ is ꝗ actualit̓ eſt vxoratꝰ dūmodo vxor illiꝰ voueat ꝯtinētiā ⁊ religionē intret ⁊ vi de tex. in. c. frat̓nitatꝭ. xxxiiij. di. ꝗ plus vr̄ velle ꝙ etiā ſi poſt mortē vxoris admiſit ꝯcubinā pō pꝰ lōgā ꝯtinētiā ꝓmoueri in ep̄m. an aūt ſit hͦ de iure cōi an ex diſpoſitōe tetigi. sͣ. de teſta. c. i. di cas etiā ꝙ de facili laicꝰ nō eſſet aſſumendus in ep̄m. vn̄ ſine magna cā hͦ nō dꝫ fieri. nā p̄iudici um nō modicū ⁊ ſcādalū irrogat̉ toti clero ⁊ vi de ad hͦ bo. tex. in. c. ꝗd ꝓderit. lxi. di. ¶ In gl̓. fi. in fi. ⁊ hͨ opi. ꝙ ſit ſpēale in vxorē ep̄i. tꝫ glo. in c. qꝛ ſunt. xxviij. di. ⁊ Inno. in. c. cū ſis. sͣ. e. ⁊ eſt cōis opi. docto. ⁊ reddit h̓ Hoſtiē. ſpēalitatꝭ ra tōeꝫ. nā ſi vxor remanet in ſeculo ſepe mulieribꝰ aſſociata viſitarꝫ ep̄m ⁊ inſtaret ī īꝑatōe gr̄a rū maxīe ꝓ ditatōe parētū. merito aliud ī eo qͣꝫ in vxorē ꝓmouēdi ad ſacros ordīes inferiores ¶ Sꝫ q̄rit̉ ꝗd in vxorē cardinalis nūꝗd ſit nec̄e ꝙ religionē ingrediat̉ dicit Io. an. ꝙ ſi cardinalis eſt ep̄s in dubio ꝓcedit hꝰ. c. diſpoſitio. aut non eſt ep̄s ⁊ tūc ip̄e papa ꝓuideat ꝗ ſolꝰ cardīales creat. honeſtū tn̄ eēt vt intrarꝫ monaſteriū ⁊ ſic dicit factū fuiſſe tꝑibꝰ ſuis. idē dicēdū in vxore pape. facit qd̓ noͣ. in. c. ſi ꝗs pecunia. lxxix. di. X pullico. pncino co Sponſa de Agnita q̄ dic̄ ſe velle religionē īgredi cō pellit̉. jͣ. certū tp̄s ꝓfiteri vel adhere̓ marito. hͦ di cit. pͥª ꝑs narrat factū. 2ª ibi ceteꝝ mulieri petēti dat iudicē. 3º. ſoluit obſtaculū ibi ſane. ¶ Noͣ pͦ ex iſto tex. ꝙ etiā ſpōſa ꝯpellit̉ mr̄ioniū ꝯſūmar̄ ⁊ ſic aꝑte fac̄ iſta lr̄a ꝙ pͥmꝰ coitꝰ int̓ ꝯiuges non ſit gͣtuitꝰ. nā vt h̓ vides iſta fuit excōitata. qꝛ nō lebat ſpōſo adhere̓ ⁊ vide ad hͦ bo. glo. in. c. ꝯiu ges. xxvij. q. ij. hꝫ tn̄ exceptōeꝫ ſi vult ītrare reli gionē vt h̓. ¶ No 2º. vnū modū ꝯpellēdi ꝯiugē ad mutuā cohabitatōeꝫ pōt .n. ꝯpelli ꝑ excōicati onē. nūꝗd aūt pōt vi adduci ad domū mariti ⁊ p̄ciſe ꝯpelli. plene dico in. c. lr̄as. d̓ reſti. ſpō. vbi ꝯcludo ꝙ ſic ¶ Sº. noͣ ex hͦ ⁊ ex tex. iudicē eccl̓ia ſticū poſſe cōpellere ꝯiugē ad exhibendum alte ri ꝯiugalem affectum. ¶ Nunꝗd etiā iudex ſe cularis pōt hͦ facere dic ꝙ ſic. exqͦ conſtat de mr̄i monio ⁊ vide qd̓ noͣ. in. c. nō eſt. de ſpō. ⁊ dico in c. illud. de p̄ſump. ¶ No ꝙ ſi ſponſa nō eſt cō gnita pōt indiſtīcte intre religionem lꝫ p̄ceſſerit diſcordia cū ſpōſo ⁊ vr̄ h̓ tex. in hͦ noͣ. vt n̄ poſſit ꝯͣ eū obijci ſeu excipi ꝙ facit leuitatꝭ ſeu temeri tatꝭ cā. ſecꝰ vr̄ dicēdū ī religioſo volēte int̓re mo naſteriū aliud ad hͦ qd̓ noͣ. in. c. lꝫ. sͣ. ti. ꝓx ¶ Itē noͣ tex. ſatꝭ noͣ. ꝙ mr̄imoniū dr̄ copula ꝯfirmari ⁊ ꝙ ſine ea mr̄ioniū n̄ dr̄ firmū. Itē noͣ aliud ſa tis noͣ. ꝙ appellatōe viri ⁊ vxoris intelligitur d̓ his ꝗ mr̄imoniū ꝯſumauerūt. nō aūt de his qui ſolū ꝯͣxerūt ꝑ v̓ba de pn̄ti facit. c. genuit. xxvij. q. ij. Et facit iſte tex. multū ſing. ad qōeꝫ de qͣ in hac ciuitate ꝯſului. ſtatuto huius ciuitatꝭ cauet̉ ꝙ vxore decedēte ſine filijs maritꝰ lucret̉ dimidi am ꝑtē dotꝭ. contingit iuuenem ꝯͣxiſſe mr̄imoni um ꝑ verba de pn̄ti cū qͣdā puella q̄ deceſſit mr̄i monio nō ꝯſūmato. q̄rit̉ vtꝝ ſpōſus debeat luc̄ ri dimidiā dotis. multi dixerūt ꝙ ſic fundando ſe ꝙ mr̄ioniū dr̄ ⁊ ꝯiuges appellāt̉ int̓ueniento ꝯſenſu de pn̄ti. nā ꝯſēſus fac̄ mr̄ioniū. xxvij. q. ij. c. ſuffic̄. ⁊. d. c. ꝯiuges. cū ſi. ibi poſitꝭ. Itē n̄ pn̄t tl̓es dici ſpōſi cū reſiſtat ethymologia vocabuli dicūt̉ .n. ſponſi qͣſi ꝓmiſſi a ſpōdeo es. vt noͣ. ſuꝑ ℟ica. de ſpō. ſꝫ ea q̄ ꝯͣxit ꝑ v̓ba de pn̄ti n̄ pōt dici ꝓmiſſa ⁊ ꝑ ꝯn̄s n̄ ꝯgrue appellat̉ ſpōſa ⁊ multa pn̄t ad hāc ꝑtē adduci ¶ Sꝫ ī ꝯͣriū fac̄ ſingl̓arit̓ iſte tex. nā appell̓o mr̄ionij ⁊ ꝯiugū intell̓r de mr̄ionio ꝯſūmato ⁊ d̓ his ꝗ mr̄ioᵐ ꝯſūmauerūt ⁊ tl̓e mr̄ioniū dr̄ plꝰ firmū. gͦ in hac maͣ odioſa De ꝯuer. ꝯiug. vbi ſpōſa ſine cā ꝑdit dimidiā dotꝭ. debemꝰ ītel lige̓ v̓ba ī potiori ſignificato. ar. in. §. ſꝫ quotiēs. iſti. de iu. naͣ. gen. ⁊ ciui. Itē ex cōi vſu loquēdi niſi ſpōſa ſit cognita nō amittit nomē ſpōſe. ꝓ hͦ tex. h̓ a viro deſpōſata ⁊cͣ. multū faciebat ad hāc ſnīam. qꝛ vbi ī lege nō expͥmitur cā debemꝰ con iecturare cām naͣlē legis ⁊ ad eiꝰ limites reſtrī gere ⁊ āpliare diſpōneꝫ legis iuxͣ theoricā doc. ī l. non dubiū. C. de legi. ſꝫ cā deferēdi tale lucrū marito nō potuit eē alia qͣꝫ ꝓpter nimiū ſūptuꝫ quē fecit ī ducēdo vxorē ad domū q̄ cā ceſſat ī ſpōſa nōdū deducta ad domū viri ⁊ per conſe quēs dꝫ ceſſare diſpō ſtatuti. nā ſi lucrū ꝯtinge̓t ꝓpter affectū ꝯiugalē ſtatutū dediſſet cōſimile lucrū vxori ꝑ mortē mariti. vl̓ ſi lucrū eēt par vl̓ vtriqꝫ cōe bn̄ crederē ꝙ ꝯp̄hēderent̉ tc̄ ſb̓ v̓bis ſtatuti ſponſus ⁊ ſpōſa ꝑ v̓ba de pn̄ti. ⁊ ſic ītelli gerē. l. deo nobis. C. de ep̄iſ. ⁊ cle. vbi videt̉ ca ſus de iſta. q. qͣꝫqͣꝫ Bal. ibi nimis late ītelligēs illā. l. dicit illā ꝓcedere in t̓minis qōnis p̄poſite ſꝫ ꝯͣriū ipſemet Bal. ſentit ī. l. nō ſine. C. de bo. q̄ li. ⁊ latiſſime hūc articulū examīo ī dc̄o ꝯſilio. Unū tn̄ ſemꝑ noͣ ꝙ ī maͣ larga appellatōe mari ti ⁊ vxoris veniūt ēt ſpōſi ꝑ v̓ba de futuro vt ſin gu. ꝓbat̉ ī. d. l. non ſine. ¶ In gl. fi. ī fi. ſꝫ ꝯͣ hͦ fa cit qd̓ noͣ. Inno. ī. c. porrectū. sͣ. ti. ꝓxi. vbi dicit quē poſſe ꝓfiteri religionē ⁊ ſtare ī domo qͦndā ſua maxīe ꝓfitēdo ī manibus ep̄i. ⁊ fac̄. c. īſinuā te. jͣ. ꝗ cle. vel vo. vbi bo. tex. Sol̓. dicūt doc. ſpe ciale eē ī cāu hꝰ. c. forte ꝓpt̓ p̄ſūptioneꝫ q̄ eſt ꝯiͣ ip̄am deſpōſatā. dꝫ gͦ religionē īgredi quod noͣ. Itē puto ꝙ hodie nō lꝫ ſine cā religioſo ꝓfiteri ⁊ ſtare exͣ ꝯgregationē ī domo propͥa maxīe ex pacto. ad hͦ. c. monachū. xx. q. iiij. ſꝫ oliꝫ ꝑmitte bat̉ hͦ propt̓ raritatē monaſterioꝝ. ex cā tamen poſſꝫ hͦ ꝯcēdi. vt ē cāus ī. d. c. īſinuāte. vbi ꝑ In no. ⁊ ꝑ Bar. ī aucͣ. īgreſſi. C. de ſac. ſanc. ec. ⁊ ſic ꝓcedit dc̄m Inno. ī. d. c. porrectū. ¶ In gl. ij. ī fi. noͣ. gl. ⁊ dicūt doc. ⁊ bn̄ ꝙ ſi iſta nō poſſꝫ p̄ſta re cautionē niſi iuratoriā ꝙ illa iudex dꝫ eē cōtē tus. tex. ē ī. c. ꝑ tuas. jͣ. de do. poſt diuor. reſti. et ī aucͣ. gn̓alit̓. C. de ep̄iſ. ⁊ cle. ⁊ regula ad īpoſſi bile. de re. iu. li. vi. ¶ Sꝫ ꝯͣ hͦ ⁊ ꝯͣ tex. op. nā exqͦ iſta fuerat excōicata ꝓ manifeſta ꝯtumacia n̄ d̓ bebat abſolui cū cautiōe ſꝫ ſatiſfactōe p̄miſſa. c. ex ꝑte. ī fi. de v̓. ſig. meliꝰ ī. c. venerabilibꝰ. d̓ ſen excō. li. vi. vbi tex propͥe loꝗt̉ ī ꝯtumacia. Solu dicūt h̓ cōiter doc. ꝙ originaliter fuit dc̄ꝫ abbatꝭ qd̓ ſpēale eſt h̓. ꝗa īplemētū ſeu purgatio contu macie ꝯcernit ſpiritualia. nā debebat ītrare reli gionē quā ingredi cū excōmunicatione n̄ ē ho neſtū licet profeſſio valeret. vt eſt tex. noͣ. ī. c. cuꝫ illoꝝ. de ſen. excō. ⁊ noͣ iſtum tex. ad hͦ ⁊ origīa liter hͦ fuit dictum Inno. in. c. pro illoꝝ. de p̄bē. vbi bo. tex. Ex quibus cape hāc regulaꝫ ꝙ ex cōicatus qn̄ nō exercet aliqd̓ ſpirituale pōt ab ſolui ante ſatiſfactionē ne ꝯtīgat rē ſpiritualem attētari in excōicatiōe. Itē vbi ē ꝯtumacia pur gat̉ ꝑ exercitiū actꝰ ſpiritual̓ v̓t h̓. ⁊ hͦ ꝓcedit ēt ſi actꝰ n̄ ānullaret̉ ꝑ exiſtētiā excōis vt ꝓbat̉ h̓ iūcto. c. cū illoꝝ. ⁊ hͦ multū noͣ. ¶ In glo. iij. ibi arbitrio iudicis. noͣ bn̄ glo. ꝙ lꝫ papa h̓ p̄figat tē pꝰ duoꝝ mēſiū nō tn̄ ꝑ hͦ ſtatuit vt illud tēpꝰ eēt regulare ſpōſe volētis ītrare religionē ⁊ hͦ ſatis placet. nā cū regularit̓ det̉ ānus ad expiēdā au ſteritatē regl̓e. vt ī. c. ad apoſtolice. sͣ. ti. ꝓxi. iſte t̓minꝰ dꝫ minui ⁊ abbreuiari ẜm facti circūſtāti am. nā h̓ erat p̄ſumptio ꝯͣ ſpōſam qd̓ potiꝰ ī odi um ſpōſi qͣꝫ zelo religiōis dice̓t ſe velle mutare vitā. Itē forte iuuenis erat multū feruēs ad ma trimoniū Ahēdū ⁊ nolebat expectare lapſū āni. vn̄ poſſēt ꝯtīge̓ tl̓es circūſtātie ꝙ iudex dꝫ t̓miᵐ duoꝝ mēſiū abbreuiare vl̓ ꝓlōgare ſꝫ de facili n̄ debet recedere a termino hic ſtatuto. fac̄ optīe ī ar. qd̓ leg. ⁊ noͣ. ī. c. ꝙ ad ꝯſultationē. de re iu. et ī. l. iij. ⁊. iiij. ff. e. ti. ⁊. c. ꝑſonas. ⁊. c. cum ſit roma na. de appel. ⁊ dicūt h̓ doc. vnū v̓bū ſatꝭ rationi ꝯſonū ꝙ ſi ſpōſus ꝓbet ꝯſenſum ſpōſe d̓ intran do religionē dabit̉ terminꝰ anni cū ceſſat cauſa reſtrīgēdi t̓minū regularē. Et aduerte ꝗa iſte t̓ minꝰ nō dat̉ ſolū ad intrandū monaſteriū ſꝫ eti am ad ꝓfitēdū vt aꝑte ſentit h̓ glo. quā noͣ. ⁊ cōi ter tenēt hic doc. vn̄ tex. debet ītelligi de īgreſſu religiōis cū effectu al̓s nō eēt ſufficient̉ prouiſū ſpōſo cū nō poſſit trāſire ad ſecundas nuptias niſi ſpōſa ꝓfitēte. ꝗa āte ꝓfeſſionē nō diſſoluit̉ mr̄imoniū. vt noͣ. in. c. sͣ. prox. ⁊ ī fi. glo. noͣ. gl. et pro ea facit. c. ſi tibi abſenti. de p̄bē. li. vi. ⁊. l. mā cipioꝝ. ff. de opti. le. ¶ In gl. fi. ī fi. no ſing. hāc glo. q̄ quotidie allegat̉ ad multa ⁊ nō recolo eā eē alibi. ⁊ pͥmo noͣ ꝙ matrimoniū quo ad ſui eſ ſentiā ueceſſario nō reꝗrit ꝯmixtionē carnalem eſt gͦ verū mr̄imoniū ante cōpulā hͦ ꝓbat̉ ī. c. fi. de ſpon. duo. ⁊ in. c. i. de voto. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ mr̄imoniū fuit īſtitutū a deo ī ſtatu īnocentie. ⁊ ſic īſtitutiōis tēpore nō fuit cōſūmatū. ⁊ uide ad hͦ qd̓ noͣ. ī dicto. c. vno. ⁊ v̓ba īſtitutiōis vide ī. c. fraternitatꝭ. xxxv. q. x. ¶ 2º. noͣ. ex glo. duplex ſi gnificatū matrimonij. aliud eīm ſignificat ante ꝯſūmationē carnalē aliud poſt. ⁊ de ſignificato pꝫ ꝗa ꝑ cōpulā carnalē dr̄ ꝯfirmari. dic .n. ꝙ int̓ cedēte copula ſignificat rem īdiuiſibilē .ſ. vnita tē cōſiſtētē int̓ deū ⁊ eccleſiā ꝑ aſſumptioneꝫ car nis humane ī vtero virgīs. vt ī. c. debitū. d̓ biga ⁊ ob hͦ dic̄ apl̓s mr̄imoniū eē magnū ſacramen tū ī eccleſia dei. ⁊ dic ſacramentum .i. rei ſacre ſi gnū .i. q. i. c. multi. vnde ſicut ſignatū eſt īſeꝑabi le ita ⁊ ip̄m mr̄imoniū ſignificans q̄ rō non con tīgit āte cōſūmationē. nā licet ſit uerū matrimo nium quo ad ſui eēntiā nō tamen ſignificat rem īdiuiſibilē ſꝫ diuiſibilē. ꝗa denotat vnitateꝫ qua ꝯſiſtit ī ſpiritu īter deū ⁊ fidelē aīam q̄ ꝗdeꝫ vni tas ſepe diſſoluit̉ ītercedēte peccato. ⁊ hͨ ē rō qͣ re nō ē ita firmū āte copulā carnalē. nā mr̄imōi um qͣtenꝰ eſt res ⁊ non ſacramētum poſſet diſ ſolui ſicut ceteri ꝯͣctus. l. ſi vnus. §. pactus. ff. de pac. ſꝫ qͣtenꝰ eſt ſacramentum regulatur a natu ra ⁊ ſignificato ipſiꝰ rei ſignificate ⁊ ſic ītelligas De ꝯuer. ꝯiugꝭ. principium glo. ⁊ videas glo. magis claram in c. qua ꝓpt̓. xxvij. q. ij. ¶ Itē noͣ ex gl. ꝙ mr̄imo niū n̄ ꝯſūmatū ſortit̉ naͣꝫ ſuā ex ꝯſtitutōe eccl̓ie ⁊ ideo circa illud late pꝫ pape ptās cū papa ſit ſupͣ ius poſitiuū. vt ī. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſ. p̄ben. hͦ tn̄ r̄probat Hoſti. ⁊ n̄ īmerito. dicit enī ꝙ eſſē tia mr̄imonij ⁊ ꝯſūmatō ꝑ cōpl̓aꝫ hn̄t ſe tāqͣꝫ eē ⁊ operari. gͦ a quo depēdet eſſe ⁊ oꝑatio. ſed ſi eſſe habꝫ ex cōſtitutōe eccl̓ie. gͦ ⁊ oꝑatōem. ſꝫ hͦ vltimū ē falſū etiā ẜm glo. gͦ ⁊ pͥmū. vn̄ dicit Ho ſti. ⁊ bn̄ ꝙ cū mr̄imōiū fuerit creatū an̄ oēꝫ ꝯſti tutionē eccleſie nō pōt hr̄e eſſe ab eccl̓ia. ſed ab ip̄o deo ꝗ illud īduxit ī ſtatu innocētie. vt. sͣ. di xi. ſꝫ ſola ratiſicatio ꝓcedit ex ꝯſtitutōe eccl̓ie nā mr̄imōiuꝫ dr̄ ratū tn̄ ē īdiuiſibile. vt ē tex. in c. qͣꝫto. jͣ. de diuor. ⁊ illa ratificatio fūdat̉ ſuꝑ ſa cramēto baptiſmi. vt ī. d. c. qͣꝫto. ⁊ ī hͦ pōt papa diſpēſare. vn̄ videmꝰ ꝙ circa mr̄imōiū īfideliuꝫ eccleſia ſtatuit. vt certo caſu diſſoluat̉. vt ī. d. c. qͣꝫto. Cōcludit gͦ ip̄e ꝙ circa ꝯſūmatū papa nō diſpēſat īt̓ fideles. qꝛ cū ꝯſūmatio ꝯſiſtat ī fc̄o n̄ pōt hr̄i ꝓ nō facta. xxxij. q. v. c. ſi paulus. l. ī bel lo. §. facta. ff. de cap. ⁊ poſtli. re. ſꝫ ī nō ꝯſūmato papa pōt diſpenſare. vn̄ dicit mirabile v̓bum ꝙ cōſēſu vtriuſqꝫ ſpōſi pōt papa ex poteſtate ab ſoluta diſſoluere tale mr̄moniū nll̓a alia cā exi ſtēte. ſꝫ ex ptāte ordinaria pōt ex cā diſſoluere tale mr̄imoniū. vt hic. ⁊ idē ẜm eū dicēdū ī ſil̓i caſu ⁊ noͣ. illa verba de ptāte ordinaria ⁊ abſo luta. Pe. tn̄ h̓ recitat ꝙ dū ꝗdā p̓nceps peteret ab Inno. papa. vt diſſolueret mr̄imoniū n̄ ꝯſū matū per eū cōtractū papa rn̄dit ſeⁱ nō poſſe. pͥn cipe allegāte hāc glo. rn̄dit papa maledictus ꝗ te docuit. dicit ſe tn̄ ignorare an papa diſpenſa uit. nec refert qͣre maledixit docētē. ſꝫ forte ex eo qꝛ ſine cā maxīa n̄ deberet papa hͦ ſacere. cū his dc̄is hoſti. tnͣſeūt cōir doct. h̓. ſꝫ tu circa ma trimōiū ꝯſūmatū vide ar. ad ꝑtes ml̓tū vigētia pōita ꝑ Io. an̄. ī r̄gl̓a actꝰ legitimi. d̓ re. iurꝭ. li. vi vbi recitat ſe diſputaſſe qōnē nunꝗd papa poſ ſit diſpēſare cū vnico filio regis religioſo vt cō trahat mr̄imoniū ad tp̄s .ſ. donec ſuſcipiat filiū ⁊ poſtea redeat ad mōaſteriū. ⁊ hec queſtio eſt magis difficil̓ qͣꝫ p̄cedēs. qꝛ hͨ diſpēſatio verſat circa tria. pͥº. vt r̄ligioſus ꝯͣhac mr̄imoniū. 2º. vt mr̄imoniū ꝯͣhat̉ ad tp̄ſ qd̓ ē ꝯͣ vnū ex tribꝰ bōiſ mr̄imōij. xxvij. q. ij. c. omne. ⁊ ī. c. fi. jͣ. d̓ ꝯdi. ap. 3º. ꝙ mr̄imōiū ꝯͣctū ⁊ ꝯſūmatū diſſoluit̉. ⁊ qꝛ q̄ ſtio ſuit viſa ſibi ī alto pelago v̓ſare ⁊ difficil̓ cō tētus ar. ad vtrāqꝫ partē ſol̓em qōnis p̄teriuit tn̄ ego ſatis putarē ꝙ nullo caſu poſſit papa diſ ſolue̓ mr̄imōiū ꝯſūmatū īter fideles. ita ꝙ elige rē ꝑtē negatiuā. qꝛ cū ꝑpetuitas fuit ī mr̄imo/ nio de iure diuino papa nō pōt tollere ea q̄ ſūt iuris diuini. vn̄ potius dicet̉ errare qͣꝫ legē cō dere. vt dicit tex. in. c. ſūt ꝗdā. xxv. q. i. ꝓ hͦ bo. tex. ī. c. ex ꝑte 2º. jͣ. eo. vbi papa dicit etiā circa mr̄imōiū nō ꝯſūmatū qd̓ niſi reꝑiret̉ īterp̄tatō eccl̓ie poſſet dici illud īdiſſolubile. ⁊ ꝑ illū tex. dicerē ꝙ niſi in cāu exp̄ſſo .ſ. ꝑ īgreſſū religiōis n̄ poſſit illud mr̄imōiū diſſoluere. ⁊ ideꝫ credo ꝙ ſtatuiſſet eccl̓ia niſi fuiſſet īducta exemplo ſā ctoꝝ. vt īnuit tex. in. d. c. ij. sͣ. e. ⁊. jͣ. eo. c. ex par te. ⁊ ad ꝓbādū ſufficiat illud ꝙ matrimoniuꝫ ē de iure diuino etiā ante conſūmationē. ¶ Xoratus aeccūſis Sūma. vt ⁊ diuidit̉ pͥncipal̓r ī duas ꝑtes. Prīo ꝓhibet ꝑ hoſpitalarios ſc̄i Iohānis vxoratuꝫ r̄cipi ſine vxorꝭ licētia. 2º. ꝓhibꝫ ꝑ ip̄oſ r̄cipi mu lieres. ſcd̓a ibi nll̓us. prīa ꝑs ſb̓diuidit̉ ſeu diſtī guit qͣlitatē vxoris licētiā dātꝭ. ¶ Noͣ pͥº. iuncta ſupraſcriptōe ꝙ ꝯiugatꝰ ſic̄ n̄ pōt ītrare mōaſte riū mōachoꝝ vxore n̄ ꝓmittēte continētiā vel mōaſteriū n̄ īgrediēte. ita ⁊ nec ad iſtos hiero ſolymitanos hoſpitalarios tnͣſire pōt. ſūt .n. iſti fr̄es r̄ligioſi ⁊ tenēt̓ ad ꝯtinētiā vt exp̄ſſe pꝫ h̓ 2º. noͣ paria eē vxorē trāſire ad ſcd̓a vota vel in cōtinēt̓ viuere eo caſu quo trāſitus ad ſcd̓a vo ta nō ē licitus. ⁊ facit tex. iſte ad qōnē nunquid vxor relicta q̄ aſſūpſit tutelā filij perdat tutelā ſi īcōtinēt̓ viuat ſicut ꝑdit ꝑ trāſitū ad ſcd̓as nu ptias. ⁊ dic̄ ꝙ ſic de quo glo. ē noͣ. quā ſequitur Bar. ī aucͣ. vt mr̄i ⁊ auie. C. qn̄ mu. tu. off. fūgi pōt. qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ ꝑ hͦ facit tex. in. l. fi. eo. ti. vbi re quirit̉ ꝙ pudice viuat. ꝑ hͦ pōt inferri ꝙ eas pe nas quas patit̉ mulier ꝑ trāſitū ad ſecūdas nu ptias. jͣ. annū luctus pati debeat ſi incontinēter viuat. qꝛ rō nuptiaꝝ ꝓhibitiua. jͣ. tale tp̄s fortiꝰ vēdicat ſibi locū ī incontinētia ne ī plus ſe hēat luxuria qͣꝫ caſtitas. ⁊ ꝓ hͦ ſc̄it qd̓ noͣbilit̓ noͣ. per gl. ⁊ bar. ī. l. fideicōmiſſū. C. d̓ fideicōiſ. vbi noͣ. ꝙ ſi mulier relicta incōtinēt̓ viuat ꝑ̄dit legatuꝫ ſibi factū a marito ⁊ aufert̉ ſibi tāqͣꝫ ab īdigna ⁊ ex p̄ſūpta volūtate teſtatoris reuocat̉ legatū qd̓ maxīe ꝓcedit ſi vixit incōtinēt̓ tꝑe vite ma riti marito ignorāte. vt noͣ. in. l. ſororē. C. de hiſ ꝗ. vt īdig. ⁊ hͦ noͣ. ¶ Noͣ ibi ꝑpetuo moret̉ ar. ꝓ ⁊ ꝯͣ. nunꝗd vxor ꝯiugati volentꝭ ītrare religi onē teneat̉ ꝓfiteri ſi eſt ſuſpecta de īcontinētia vl̓ ſolū eē ī monaſterio vt arceat̉ a vagatōibus nā ꝓ ꝑte negatīa videlꝫ ꝙ n̄ teneat̉ ꝓfiteri ſc̄it hec lr̄a q̄ ſoluꝫ p̄cipit vt ſe r̄moueat a ꝯuerſati one ſecularium. ſed ī ꝯͣrium facit tex. dum dicit ꝙ dꝫ intrare vt ibi deo ẜuiat. ⁊ hāc partē puto veriorē. adduco tex. xxvij. q. ij. c. agathoſa. vbi tex. vtit̉ v̓bo cōuertatur. ad idem tex. c. cuꝫ ſis. sͣ. eo. ⁊. c. ij. vbi dicitur ꝙ non dꝫ vna pars tran ſire ad deum ⁊ altera remanere ī ſeculo. ſatꝭ enī remanet in ſeculo ſi non proſitetur. nam ſi ītra ret vt arceat̉ a libidine monaſteriū eēt ſibi car cer. non autem intraret vt deo ſeruiat. cuius cō trarium dicit hic hec littera. ⁊ hͦ ē veruꝫ a prīci pio anteqͣꝫ maritus ingrediatur. quid auteꝫ de beat obſeruari poſt ingreſſum dic vt dixi in. c. i. sͣ. e. ¶ Noͣ in. §. nullus. ꝙ mulier non debet tonſorari etiam cauſa religionis ⁊ noͣ. bene hūc tex. non enim loquitur de tōſura ſuperiori que appellatur clerica. ſed inferiori quādo fit abci ſio capillorum vſqꝫ ad aures. de remanente in De ꝯuerii ꝯiuga ſeculo ē tex. clarꝰ ī. c. ſi qͣ ml̓ier. xxx. di. vbi exp̄ſ ſe ꝓhibet̉. debēt enī portare crines ſeu comā in ſignū ſubiectōis. Sꝫ dubiū ē de īgrediēte reli gionē. nā videmus ꝙ moīales cōit̓ tōſurāt̉ ⁊ de hͦ nō reꝑit̉ tex. ſꝫ vide gl. ī cle. attēdētes. de ſta. regū. q̄ nitit̉ ſaluare hodiernā cōſuetudinē ſed iſte tex. facit multū ī conͣriū. ſꝫ ſaluādo illā glo. pōt tex. iſte ītelligi qn̄ mulier nolebat tonſura ri remanēdo ī ſeculo putās religioni cōuenire. ꝓ hͦ facit qꝛ loꝗt̉ hic d̓e frībꝰ ſcī Iohānis ⁊ nō monialibꝰ. ¶ Ultīo noͣ ꝙ frēs ſcī Iohānis nū quā pn̄t acciꝑe aliquā mulierē ad cohabitāduꝫ ſecū ēt ſi illa vellꝫ cōuerti qꝛ ī eodē mōaſterio n̄ debēt collocari maſculi ⁊ ſeīe. nā mōaſteria du cia ſūt hodie ꝓhibita. xviij. q. ij. c. diffinimus. ¶ In ea. glo. ī fi. noͣ ſing. gl. q̄ aꝑit ītellectū fere totuis ti. ⁊ adde glo. fi. q̄ ē ī. c. ꝓx. q̄ tēdit ad idē Et ex hac glo. noͣ pͦ ꝙ ad ſb̓aꝫ ꝓfeſſionis alteriꝰ cōiugū neceſſario nō reꝗͥrit̉ ꝙ alt̓ cōiūx voue at cōtinētiā vel ꝙ ītret religionē ſi ē ſuſpectꝰ de īcōtinētia. ſꝫ iſta reꝗrūt̉ de iuſticia ⁊ ſic a prīci pio. dr̄ia tamē ē vtꝝ vxor vouerit vl̓ ſimpl̓r de derit licētiā. nā pͦ cāu nō reuocat̉ maritꝰ de mo naſterio ēt ſi vxor īcōtinēt̓ viuat. ſed cōpellitur vxor ītrare monaſteriū. vt ī. c. ſignificauit. jͣ. e. ſꝫ ī cāu ſcd̓o vir reuocat̉ de monaſterio ex offi cio iudicis vt ī. c. i. sͣ. e. ti. ¶ Noͣ 2º. glo. ꝙ vxor q̄ oedit licētiā ītrandi religionē marito nō pōt amplius reuocare īgreſſū. ſꝫ hͦ poterit facere ſu pior ex officio. ex qͦ hēs ītellectū ad. c. i. sͣ. e. mul ti tn̄ tenuerūt conͣriū ſꝫ tene iſtā glo. vt dixi ī. c. i. sͣ. eo. ¶ 3º. noͣ. ex gl. ꝙ licētia ep̄i nō ē de ſb̓a ꝓ feſſionis cōiugis. ⁊ ſic limita ⁊ reſtrīge dictum Hoſti. ⁊ Io. an̄. h̓. dicūt .n. ꝙ de licētia ep̄i hͦ fieri debet exqͦ ſeꝗt̉ ſeꝑatio mr̄imonij qͦ ad totū ar. ī. c. i. de cōſāg. ⁊ affi. ſꝫ tu vide meliorē tex. cum gl. xxvij. q. ij. ſi vir ⁊ vxor. ¶ Dic̄ gͦ ꝙ aūt de ho neſtate reꝗͥrit̉ vt tenuit Fe. cōſilio. xxxvi. aūt d̓ iuſtitia vt ſentiūt h̓ doc. ſꝫ neceſſario non exigit̉ ad validitatē ꝓfeſſionis vt ſatis ſentit hic glo. ⁊ videt̉ tex. aꝑtus ī. c. i. sͣ. e. īducēdo ꝓut ibi dixi. ¶ Ultīo noͣ caſū ex glo. ī quo verꝰ religioſꝰ ha bitat cū vxore ⁊ tenet̉ ſibi reddere debitū qd̓ pͥ ma frōte vr̄ īpoſſibile cū cōtinētia ſit de ſb̓a reli gionis vt ī. c. cū ad monaſteriū. jͣ. de ſta. reg. ſꝫ hͦ iō fit qꝛ trāſitꝰ a prīcipio oīo non fuit licitus. ſue noͣ. glo. multū ſingl̓r ī papa vt ſi habēs vxorē de facto fuit ꝓmotus tene vxore inſtante aūt relī quere papatū aut ei reddere debitū vt noͣ. ī. c. ſi ꝗs pecuniā. lxxxix. di. In glo. ī v̓. faīliā ī fi. dic̄ Y illud ītelligit̉ qn̄ remanēs ī ſecl̓o ē ſuſpectus. Profeſſus re X Parle. iigionē de con ſenſu vxoris ī ſeculo remanētis lꝫ vx ori fuerit reſtitutus ea mortua ad monaſteriuꝫ redire cōpellit̉. ita cōit̓ ſūmat̉ tex. tn̄ iſte nihil di cit de reſtitutōe ⁊ iō alit̓ ſūmarē ⁊ ſic Cōiugatꝰ faciēs ꝓfeſſionē vxore ꝯſētiēte lꝫ nūqͣꝫ intrauit monaſteriū ſi mortua cōiuge cū alia ꝯͣhat non valꝫ matrimoniū ⁊ monaſteriū ītrare cōpellit̉ pͥma ꝑs ponit q̄relā. ſcd̓a dat iudicē ibi qꝛ v̓o. No pͦ ex iſto tex. ꝯiugatū poſſe ſe obligare reli gioni ēt tꝑe īfirmitatis ⁊ ī domo ſua exiſtēs ꝓ hͦ. c. porrectū. sͣ. de reg. ¶ Noͣ 2º. h̓ tex. aꝑtū nō cauillādo lr̄aꝫ ꝙ de ſb̓a religionis neceſſario nō reqͥrit̉ vt alt̓ cōiūx voueat cōtinētiā vl̓ ꝙ īterue niat licētia ep̄i ⁊ ſic ꝑ iſtū tex. aꝑte ꝓbat̉ glo. c. p̄ cedētis. ad idē. c. jͣ. ꝓx. ſi enī monachatus h̓ nō tenuiſſet valuiſſꝫ matrimoniū poſtmodū ꝯͣctuꝫ cū ſcd̓a ml̓iere qꝛ mr̄imoniū rūpit votū ſimplex ⁊ tm̄ annullat̉ ꝑ p̄feſſionē p̄cedētē. vt ī. c. i. d̓ vo to. li. vi. ¶ Nō ibi de iure ⁊cͣ. ꝙ de iure nō ſuffi cit licētia vxoris vt maritus īgrediat̉ religionē ſꝫ dꝫ obẜuari forma. c. cū ſis. sͣ. e. ⁊. c. ad apl̓icaꝫ jͣ. e. Si tn̄ hͦ ius nō obſeruat̉ nō tn̄ ꝑ hͦ ānullat̉ ꝓfeſſio. ſꝫ ẜuat̉ qd̓ noͣ. sͣ. c. ꝓx. ⁊ materiā huiꝰ. c. plene tractaui. sͣ. eo. ī. c. i. ī diſtinctōe ¶ In glo. i. ibi ſi ſcit ius cōe vel ei dicat̉. nō iſtā opi. que hͦ ītēdit ꝙ ſi vxor ſcit ius .ſ. hāc materiā cōcernēs vl̓ fuerit certiorata .ſ. ꝙ īgreſſus mariti nō pōt de iure fieri niſi vxor voueat vl̓ intret religionē dādo licētiā marito intrādi religioneꝫ vr̄ tacite vouere ⁊ ſe obligare ad ingreſſū eo cāu ꝙ non poſſꝫ eē ī ſeculo ſine ſuſpitōe. ⁊ hāc opi. ſentit ta cite gl. ī. c. ſeriatī. xxxij. di. ⁊. c. ſi cuius vxorē. xx xiiij. di. ⁊ lꝫ doc. de hͦ h̓ nihil dicūt tn̄ mihi hͦ pla cet ꝑ ea q̄ dixi ī. c. i. sͣ. eo. ſꝫ ī cāu nr̄o vxor nō fu it certiorata nec ſciebat hͦ. ius. ꝓ hoc. c. veniēs sͣ. e. ⁊ de ītellectu huiꝰ. c. dic vt ī gl. ſe. ¶ In gl. ij. ibi nō tenebit aduerte. nā Hugo olī poterat ꝓbabilit̓ dicere ꝙ decreta. ꝗdā. ⁊ decre .i. sͣ. ⁊. jͣ. ē. placet. nō tenebāt tꝑe qͦ iſte decre. exͣuagabāt̉ nā poterat ꝓbabilit̓ dubitae̓ an̄ eēt decre. ſicut hodie dubitabamus de multis exͣuagātibꝰ an tiꝗs ſꝫ hodie exqͦ iſte decre. ſūt poſite ī cōpilatō ne hac nō ē de eis dubitandū. nec Hug. ſic dixiſ ſet ſi eas vidiſſet hic īcorporatas ⁊ ideo tene di ſtinctionē ſequētis glo. vt dicamus ꝙ ex ſola li centia vxoris nō debet de iure maritꝰ ad religio nē ꝓficiſci. vt ī. c. cū ſis. sͣ. e. Sed ſi de facto ſa cit oppoſitū ꝓfeſſio tenet ſicut dicimꝰ ꝙ vouēs cōtinentiā nō debet de iure cōtrahere mr̄imo niū ſi tamē conͣhat tenet. vt ī. c. i. de voto. li. vi. ⁊ hoc. c. addit ad. c. i. sͣ. eo. naꝫ ibi nō dicit̉. vtrum mortua vxore dāte licentiā cōpellat̉ maritꝰ eē in monaſterio qd̓ addit̉ hic ⁊ ꝓ intellectu vide quod dixi in. c. i. sͣ. e. in diſtinctione ⁊ ī. c. sͣ. ꝓx. Abbas. Onſuluit. ꝓue rrbus Legit̉ prīci modis ⁊ ẜm pͥmū ītellectū. h. d. Si cō iuges ꝓntēt̉ religionē altero mortuo alter ad ſeculū redire nō pōt. ⁊ iſte intellectus elicit̉ ex tex. ītelligendo ꝙ uxor etiam intrauit religionē legitur ⁊ ſecūdo ꝙ ſolus maritus ītrauit ⁊ hoc intēdit Profeſſus religiorē de cōſenſu vxorꝭ in ſeculo remanentis ea mortua ad ſeculum re dire nō pōt ſic cōmuniter ſumāt doc. ſꝫ iſte tex. nō patitur aliquē iſtorum intellectuū ⁊ ideo ſu mo aliter ⁊ 3º. ẜm ītellectū veriorē ⁊ ſingulareꝫ in materia ⁊ ſic ꝓfeſſus religioneꝫ vxore ſcien te ⁊ diſſimulāte ea mortua ad ſeculū r̄dire non pōt. Cōis diuiſio. 2ª. ibi ꝯſultationi. ¶ Noͣ pͥº ex tex. ẜꝫ vnū ītellectū ꝙ ſi ꝯiugatus ītrās r̄ligi onē nō hīta vxoris licētia n̄ r̄uocat̉ ī vita mu lieris n̄ pōt pꝰ eius mortē redire ad ſeculum ⁊ iſte ē verꝰ ītellectꝰ. c. vt. jͣ. latius patebit. ¶ Ex quo īfero ꝙ ad ſb̓aꝫ ꝓfeſſionis neceſſario non ꝯcurrūt ea que hn̄t̉ ī. c. cū ſis. sͣ. eo. ¶ In glo. i. ī fi. ex iſta glo. colligūt̉ duo intellectꝰ ad tex. am bo diuinantes. primꝰ ꝙ vxor dedit huic licētiā ⁊ ſi erat iuuenis ꝓmiſit ītrare r̄ligionē. ſꝫ certe hͦ n̄ colligit̉ ex lr̄a. ⁊ hͦ p̄ſuppoſito qd̓ dicit glo. vana fuiſſet conſultatio. Scd̓s ītellectꝰ qn̄ ex pͥ ma ꝓmiſſione maritus nō fuit obligatꝰ religio ni exquo non habuit vxoris conſēſū. ſꝫ obliga tur ex ratificationē quā fecit pꝰ mortē vxoris ⁊ iſte ītellectus ē īdubiꝰ ⁊ nullo mō colligitur ex tex. Inno. hic dicit ꝙ ītrās religionē īuita vxo re vel ignorāte. exquo non fuit reuocatus ſtatī mortua vxore obligatur ex ꝓpoſito ſuo mutā di vitā. nā ꝓpoſitū ſolēnizat̉ ꝑ hītꝰ ſuſceptionē vt ī. c. cōſulti. sͣ. ti. ꝓxi. nec in hͦ reꝗrit̉ ſcīa mortꝭ vxoris. poſtea refert quoſdā tenere ⁊ meliꝰ ẜm eū ꝙ ſi maritus ītrauit īuita vxore nō obligat̉ pꝰ mortē vxoris niſi ſciens mortē de nouo cōſē tiat qͣſi ignorādo mortē p̄ſumat̉ durare ī pͥº ꝯſē ſu ꝗ non fuit hīlis ad ꝓfeſſionē ſicut dicimꝰ in mr̄imōio carnali. nā ſi hn̄s vxorē cuꝫ alia ꝯͣhat mortua vxorē eo ignorāte n̄ ꝯfirmat̉ pͥmū mr̄i moniū qꝛ p̄ſumit̉ ꝑdurare ī pͥº. vt noͣ. ī. c. i. jͣ. d̓ eo ꝗ dux. ī ma. Io. an. dicit ꝙ prīa opi. Inno. poſ ſet ꝓcedere qn̄ vxor non fuit īuita vel coacte n̄ ꝯſēſit 2ª opi. ꝓcedit qn̄ vxor ꝯͣdicit. ſꝫ Petrus poſuit h̓ aliū ītellectū. qꝛ tex. iſte loꝗt̉ qn̄ vxore ſciēte diſſimulāte maritꝰ ītrauit mōaſteriū. ſi eī n̄ reuocauit ī vita nō pōt maritꝰ pꝰ mortē exire mōaſteriū. ⁊ iſte ē verꝰ ītellectꝰ. c. quē videt̉ ſeꝗ Io. an. ⁊ Cal. sͣ. c. ꝓx. dixi ī. c. i. sͣ. e. ī diſtīctione ⁊ ibi tētigi pꝰ cal. ſꝫ pōt dici ꝙ ſiue vxor diſſi mulauerit ſiue ignorauerit ſiue ꝯͣdixerit exqͦ d̓ ſc̄o n̄ fuit r̄uocatꝰ ī vita vxoris n̄ pōt pꝰ morteꝫ eiꝰ exire mōaſteriū. ſꝫ īcōtinēti pꝰ mortē vxorꝭ fuit validata prīa ꝓfeſſio. rō qꝛ ītrās r̄ligione ſēꝑ vr̄ ītraſſe cā ẜuiēdi deo ⁊ mutādi vitā. vn̄ ī cōtinēti qn̄ fuit ſublatū obſtaculū pꝰ mortē vxo ris r̄manet ꝓfeſſio ſua valida q̄ qͦ ad ip̄m ſēper tenuit ſecꝰ ī mr̄imōio carnali. qꝛ ꝯtrahēſ cū ſcd̓a hꝫ ſēꝑ aīm deprauatū. ⁊ n̄ ītēdit mr̄imōialit̓ cō ſētire. ſꝫ potiꝰ ſcd̓aꝫ vxorē deciꝑe. vn̄ iſte ꝯſēſus ē illegitimus nec ꝓpͥe dr̄ ꝯſēſus ſꝫ diſſēſus alid̓ ē ī īgrediēte r̄ligionē. qꝛ vt. sͣ. dixi ſēꝑ habꝫ aīm mutādi vitā ⁊ ꝑ hͦ hēs ītetlectū ad iſtū tex. ⁊ ad c. quidā. sͣ. eo. ⁊ ad. c. placet. jͣ. eo. Ariſſimus ꝯaneua m Cōniūx. q̄ vouit tenet̉ reddere debitū cōiugi. lꝫ ad tꝑ̄s voto ꝯſēſerit hͦ. d. ſcd̓a ibi fr̄nitati ¶ Roͣ pͥº. ex iſto tex. vxorē n̄ poſſe emitte̓ votū ꝯtinē tie ſine ꝯſeſu mariti ⁊ dic̄ ꝙ r̄ꝗrit̉ ꝯſēſꝰ qͣtenus marito ſit p̄iudiciū. alias aūt ꝗlibet cōiugum ī ſui p̄iudiciū pōt vouere continētiā. vt in. c. ſe. ⁊ c. ꝗdā. sͣ. e. ¶ Noͣ 2º. ꝙ iudex eccl̓iaſticus adit̉ ꝯͣ laicū nolētē exhibere cōiugi effectū maritalē ¶ In glo. i. ibi ſi ſimpl̓r licētiā dediſſet vult gͦ gl. ꝙ ſi maritꝰ dat ſimpl̓r licētiā vxori emittēdi votū cōtinētie ꝙ non poſſit āplius exigere d̓bi tū. ⁊ ſētit ſecus forte ſi ad tp̄s. tex. tn̄ n̄ aꝑit vtrū maritus peterēt debitū durāte tꝑe ad qd̓ conſē ſerat vl̓ poſt lapſū tꝑis nec doct. hͦ tāgunt. vnde latius exordiēdo maͣꝫ aduertendū ꝙ aūt vxor emittit votū alicuiꝰ abſtinētie puta ieiunādi. ⁊ hͦ votū nō obligat marito īuito ꝗnīmo ſi mari tus cōſēſiſſet pōt nihilominus r̄uocare ⁊ lꝫ ip̄e peccet reuocādo exqͦ licētiā prebuit. vxor tamē potuit nō r̄ſiſtere nec peccat deſiſtēdo. qꝛ tenet̉ ī hͦ lege diuina ⁊ hūana obedire marito. vt eſt. tex. noͣ. ī. c. manifeſtū. ⁊. c. voluit. xxxiij. q. v. ita ꝙ facias regulā ꝙ nullum votū abſtinentie pōt emittere vxor ſine conſēſu mariti ⁊ ꝙ maritus pōt reuocare. lꝫ prius conſēſerit non autem ſic econtra. qꝛ vxor ē magis ſubiecta marito ⁊ d̓ hͦ dic plenius vt ibi noͣ. ¶ Aut vxor emiſit votū continētie ⁊ tunc valet ī ſui p̄iudiciū .ſ. vt nō exi gat debitū qꝛ non exigere nulluꝫ p̄iudicium ir rogat marito vt ꝓbat̉ ī. c. ſe. ſi autem ſimplicit̓ vouit ⁊ maritus conſenſit. aut ad tēpus ⁊ pōt īdubie lapſo tꝑe debitū exigere ⁊ iſto modo in telligendo indubie procedit hec lr̄a. ¶ Aut q̄ ritur nunꝗd pēdēte tꝑe poſſit maritus exigere debitū ⁊ ſic reuocare votum cui conſēſit ⁊ ē ma gis dubium. nā glo. in. d. c. manifeſtuꝫ. vr̄ velle aliud eſſe in voto continente aliud in voto ab ſtinentie ⁊ haberet hͦ equitatē. tn̄ puto cōtrariū quia votū continentie eſt votū abſtinentie. vt ī c. ſi tu abſtines. xxvij. q. ij. Cum gͦ iura diuina ⁊ humana dant marito plenā facultatē ī voto ab ſtinentie. gͦ vr̄ ꝙ votuꝫ ꝯtinentie poſſit r̄uocare in contrarium tamē facit quia in alijs votꝭ ma ritus conſentiendo non videtur tacite vouere. ſed in voto continentie ſic quia conſenſus eius non exigit̉ niſi vt ipſe non exigat tn̄ pro primo dicto facit iſte tex. qui vr̄ iſta ponere vt diuerſa ſ. vouere ⁊ voto vxoris conſētire. ¶ Itē qꝛ lr̄a iſta non dicit tp̄s illud fuiſſe lapſū peccat tamē maritus veniēdo ꝯͣ id qd̓ ſemel cōſēſit. vxor tn̄ nō pōt reſiſtere. vt. sͣ. dixi. ⁊ ſic ſcd̓o mō pōt ītel ligi iſte tex. ⁊ eiſdem rōibus dicendum eſt qn̄ vxor vouit continentiā in ꝑpetuū. lꝫ gl. videat̉ vacillare in. c. noſſe. xxx. q. i. p̄dicta ꝓcedūt vbi maritus non vouit. ſꝫ voto vxoris conſēſit. ¶ Quid an̄t ſi maritꝰ parit̓ vouiſſet. dic ꝙ aūt ad tp̄s ⁊ lapſo tꝑe nō obligatur. ar. hic in v̓. ꝑpetu uꝫ. Aut ſimpl̓r ⁊ tc̄ vterqꝫ tenet̉ ẜuare ꝯtinētiā nec vxor tenet̉ obedire marito volenti ꝯͣ votuꝫ venire. vt eſt caſus ī. c. qd̓ deo pari. xxxiij. q. v. Quid aūt ſi alter n̄ ẜuat ꝯtinētiā nūꝗd r̄liquus poſſit aliū r̄petere ⁊ ab eo debitū exige̓ tex. vr̄ velle ꝙ n̄ ī. d. c. quod deo. ſed gl. noͣ. ī. d. c. noſſe. dic̄ ꝙ lꝫ alter n̄ poſſit aliū īpetere exquo ambo 2 emiſerūt votuꝫ iudex tn̄ eccleſiaſticꝰ ex officio ſuo debꝫ eos cōpelle̓ ad mutuā cohabitatōem ar. ī. c. ex lr̄is. jͣ. de diuor. ſꝫ certe illud. c. hͦ nō ꝓ bat. loꝗt̉ .n. qn̄ ſine uoto mr̄imoniū fuit ſeꝑatū ꝓpt̓ alteriꝰ adulteriū ⁊ dicit ꝙ altero adulterā te ꝑit̓ dꝫ mr̄imoniū reīt egrari. qꝛ adulteriū cuꝫ adultero ē cōpēſādū. ſꝫ nos loꝗmur qn̄ obliga tio ē q̄ſita deo. vn̄ lꝫ alt̓ peccet nō debꝫ reliquꝰ aſſume̓ peccādi cāꝫ. ⁊ hāc opi. tacite ſētit Inn. ī. c. dudū. jͣ. e. vbi ad ꝓpoītū ponit dictū noͣbile ꝙ ſi iſti ꝯiuges poſt mutuū votū ꝯtinētie ſe car nalit̓ cōmiſceāt ꝓles īde geīta nō ē ltīma qꝛ non ẜm legē ſūt cōiūcti. nō .n. ē āpliꝰ mr̄imoniū qͦ ad exercitiū carnis. ⁊ idē noͣ. glo. ī. c. miniſtri. lxxxi. di. idē dic ⁊ fortius ſi vxor vouit ꝯtinētiā mari to ītrāte r̄ligionē vl̓ ꝓmoto ad ſacros ordines nā ſi de nouo ꝯiūgāt̉ ſoboles nō ē ltīma ⁊ hͨ noͣ ⁊ ꝑ hͨ declarat̉ glo. ſequēs q̄ v̓bū maxīe expōit ꝓ tm̄ poſſꝫ tn̄ exponi ꝓpͥe referēdo illud v̓buꝫ ad votū tꝑale vt ſit ſēſus ꝙ maritus pōt petere debitū maxīe ſi nō vouit cōtinētiā. nā idē ſi vo uiſſet exqͦ tempus erat lapſū. ¶ LaCEl. tero ignorat. religi Si alter cōiugū al onē ꝓſitet̉ ⁊ ꝓpt̓ hͦ de monaſterio edu cit̉ illo mortuo ad monaſteriū redire nō cogit̉ Cōis diuiſio. ſcd̓a ibi ſuꝑ quo. ¶ Noͣpͦ ꝙ uxor pōt libere emittere votū ꝯtinētie ī ſui p̄iudiciū lꝫ ſecus ſit ī voto abſtinētie. vt dixi. sͣ. c. ꝓx. ⁊ in hac dr̄ia poſſet ſaluari glo. ī. c. maīfeſtū. xxxiij. q. v. ¶ Nō 2º. ꝙ cōiugatus ītrās monaſterium ignorāte cōiuge nō habꝫ liberā ſacultatē exeū di mōaſteriū. vt clare īnuit tex. ibi rediſſe ad ſe culū. exqͦ īfero ꝙ mortua cōiuge an̄qͣꝫ reuocet̉ n̄ pōt āpliꝰ redire ad ſeculū. ⁊ ſic optīe facit tex. ī ar. eoꝝ. q̄ dixi ī. c. cōſuluit. sͣ. e. ¶ Noͣ. 3º. ꝙ vo tū emiſſū tꝑe ihabili nō obligat tꝑe habili. rō qꝛ paria ſūt nullū ⁊ minus efficax. vt ī. c. ij. de tran ſta. p̄la. ¶ Noͣ a ꝯͣrio lrē ꝙ actꝰ ꝓueniēs ad euꝫ caſū a qͦ nō potuit efficax habere prīcipiū ānul lat̉ ꝓ hoc tex. ī. l. pluribꝰ. §. i. ff. de v̓. ob. ſꝫ ī ꝯͣriū facit tex. ī regula ſcūm legitime. li. vi. ⁊ de hͦ bro cardo dic. vt ibi noͣ. ꝑ Dy. ⁊ pleniꝰ ꝑ Bar. ī. d. l. pluribꝰ. ¶ Sꝫ q̄ro ꝗd ſi maritꝰ reuerſus non repetiſſꝫ vxorē. dic̄. Hoſti. ꝙ cōpellēdꝰ ē aūt vx orē repetere aut monaſteriū ītrare ⁊ hͦ ſi erat iu uenis. ſi aūt ſenex debuiſſꝫ emitte̓ votū ꝯtinētie ar. sͣ. e. c. cū ſis. ⁊. jͣ. c. ꝓx. ¶ Ul̓ pōt dici ẜm euꝫ ꝙ latis ē ratificae̓ pꝰ factū īgreſſū ꝯiugis ⁊ caſte viuere. ſꝫ an̄ factū ꝓcedūt iura ſuꝑius all̓. ⁊ hoc mihi placet qͦ ad vtrūqꝫ caſū ſiue ſit iuueīs ſiue ſit ſenex. ⁊ noͣ hāc limitatōem ad iura p̄dcā. Ultīo q̄rit̉ ꝗd ſi īuita vl̓ ignorāte vxore maritꝰ fecit ſe ꝓmoueri ad ſacros ordines nūꝗd poſt mortē vxoris cōtine̓ teneat̉ Goff. ī. c. ꝗdā. sͣ. e. ſētit ꝙ nō. ſꝫ Hoſti. ⁊ Io. an. tenēt ꝯͣriū ⁊ verius ꝗnīmo dicūt ꝙ ſi ille pꝰ mortē vxoris ꝯͣherꝫ mr̄i moniū nō teneret. Nec ob. iſte tex. qꝛ loꝗt̉ ī eo ꝗ fecit ꝓfeſſionē ignorāte vxore fecus ſi fuit ꝓ motus ad ſacros. rō diuerſitatꝭ ẜm Inn. ē quia mr̄imoniū de iure diuīo nō īpedit ſuſceptioneꝫ ſacroꝝ ordinū. ſꝫ tm̄ ex cōſtitutōe eccl̓ie vt patꝫ ī eccl̓ia oriētali vbi clerici habent vxores. xxxi. di. c. nicena. le. ⁊ noͣ. ī. c. cū olī. de cle. ꝯiuga. ⁊ ſic naturalit̓ mr̄imoniū nō reſiſtit ꝓmotōnis ad ſa cros ordines. ſꝫ mr̄imoniū naturalit̓ īpedit in greſſū religionis. qꝛ de ſb̓a religionis ē caſte vi uere. gͦ vſus mr̄imonij ⁊ īgreſſus religionis ſūt īcōpatibilia. ⁊ iō merito īpedit̉ īgreſſus religio nis ꝑ exn̄tiā mr̄imonii. Aliā rōnē adducit Io. an. nā ꝑ ſuſceptōeꝫ ordinis īpͥmit̉ ⁊ remanꝫ cha racter. vn̄ poſt mortē vxoris remanet iſte verꝰ clericus ſꝫ ꝑ īgreſſū religionis nō īpͥmit̉ nec re manet character. rō rōis ē qꝛ ordo ē ſacramētū nō ſic ꝓfeſſio. ⁊ noͣ bn̄ hāc rōne. ⁊ hodie ꝯͣ iſtos ꝯiugatos ꝗ faciūt ſe ꝓmoueri ad ſacros ordi nes emanauit exͣua. Io. xxij. q̄ īcipit ātiqͣ. ſatꝭ bn̄ faciēs ad hāc deciſionē qd̓ noͣ. ¶ In gl̓. ī v̓. quā tū. ī fi. noͣ bene glo. ꝙ eadē ſn̄ia pōt ꝓ ꝑte tenere ⁊ ꝓ ꝑte nō. puta qꝛ ī ꝑte hꝫ viciū nullitatꝭ anexū ſꝫ Hoſti. ī. c. Raynutius. sͣ. de teſta. dicit ꝙ ꝓ ꝑ te nō pōt tenere. ſed ſi appellat̉ pōt ꝓ ꝑte ꝯfir mari ⁊ ꝓ ꝑte īfirmari ⁊ moderari ēt circa vnuꝫ capl̓m vl̓ annexū. vt ī. d. c. Raynutius. ¶ Nec ob ẜm eū ꝙ officiū iudicis appellatōis ſit cōfir mare vl̓ infirmare. ij. q. vi. in fi. qꝛ illud veꝝ qua tenꝰ venit ꝯfirmāda vl̓ īfirmāda. ſꝫ mihi plꝰ pla cet iſta gl. nā tot vidēt̉ ſn̄ie quot ſūt capl̓a diuer ſa ar. ī. l. ēt. ff. de mino. noͣ gl. ī. c. ij. de ordi. ꝯgni. ī v̓. eadē ſn̄ia. nullū gͦ ꝯͣriū ſi pro ꝑte tenet ⁊ ꝓ ꝑ te nō vbi capl̓a ſūt diuerſa. ⁊ ꝓ hͦ facit qd̓ noͣ. In no. ī. c. fraternitatis. jͣ. de hereti. ⁊ vide ad hͦ bo. gl. ī. c. ea. que de regū. iur. li. vi. ⁊ ī. c. ex lr̄is. all̓. in glo. ¶ Abbas. D apoſtolicaꝫ Sūma vt. sͣ. e. c. cum ſis. ⁊ eſt ꝑs. c. ad 1 1 apl̓icā. s. ti. ꝓx. Primo ponit̉ dictū. ſcd̓o exce ptio ibi niſi. ¶ Noͣ primo ibi ſed ⁊ vitā dꝫ mu tare ꝙ vbi ambo cōiuges ſunt iuues ſeu de īcō tinentia ſuſpecti nō pōt alter īgredi religionē ni ſi etiā alter ingrediatur. nec ſufficit eē ī monaſte rio niſi pariter vitā mutent ꝓ hoc. c. qꝛ agatho ſa. xxvij. q. ij. ⁊ hͦ veꝝ a principio .ſ. anteqͣꝫ ꝑmit tat̉ īgreſſus vnius. poſt factū v̓o dic vt dixi. sͣ. c. i. Sedquero hic ſolum conſideratur reſpectu remanentis ſuſpitio incontinentie quid ſi vxor remanens eſt antiqua ⁊ ſit ſine ſuſpitione incon tinentie. eſt tamen ſuſpecta de alijs moribus ſi non erit ſub cura mariti puta qꝛ fiat īcantatrix malefica vſuraria vel quid ſimile nunquid hoc caſu maritus poſſit ingredi religionem vxore vouente continentiaꝫ. Io. an. tenet ꝙ non quia eadem ratio videtur in alijs malis moribus ſi cut in ſuſpitione incontinentie. exquo enim nō expedit alterius ſaluti vt alter ingrediatur reli gionem non eſt hoc permittendum. fatetur ta mē ꝙ ſi ꝯͣfiat tꝫ ingreſſus quia principaliter hic conſideratur fides mr̄imonij que eſt vnum de tribus bonis matrimonij. xxvij. q. ij. c. omne. De ꝯuer. ꝯiug. 32 ⁊. c. fi. de ꝯdi. app. ⁊ hec opi. ſatꝭ mihi placꝫ. Sꝫ dubiū ē nūꝗd ſi turpit̓ viuat pꝰ īgreſſū alterius debeat cōpelli ītrare mōaſteriū ſicut cōpellitur īcōtinēter viuēs. jͣ. e. c. ſignificauit. de quo ſatis dubito. nā videt̉ ꝙ debeat cōpelli ad bn̄ viuen dū. nō aūt vt ītret mōaſteriū exqͦ principaliter non peccat contra matrimonium. Per r̄ligiōis ꝓ T Parte ſemone n̄ ꝑ ꝓpo ſitū caſtitatꝭ ẜuāde ī ſeculo diſſoluunt̉ ſpōſalia d̓ pn̄ti. Cōis diuiſio. 2ª ibi nos auteꝫ q̄ tria facit. Primo ꝯͣ ſolutionem allegat. 2º. ſol uit ibi nos tn̄. 3º. ſolutionē determīat ibi porro. ¶ Nō prīo ꝙ velū religiōis dat̉ mulieribꝰ cū certis ſolēnitatibus q̄ tn̄ nō ſūt d̓ ſb̓a. ꝓ. hͦ. c. vi dua. sͣ. d̓ r̄gul̓. ¶ Noͣ 2º. mr̄imōiū poſſe ꝯͣhi īter abn̄tes ꝑ nūciū ⁊ ꝓ hͦ qꝛ oīs ꝯͣctꝰ ꝗ ꝑficit̉ ex ꝯſe ſu pōt ꝑ nūciū fieri. l. cōſēſu. ff. de actio. ⁊ obli. ⁊ hodie vide qd̓ hētur ī. c. fi. de procu. li. vi. Noͣ 3º. in v̓. nos autē. ar. valde optimū ꝙ matri moniū ꝯͣctū ꝑ verba de pn̄ti etiaꝫ carnali cōpl̓a nōdū ꝯſūmatū n̄ pōt diſſolui niſi ī caſibꝰ a iure exp̄ſſis. vn̄ pondera tex. ī v̓. nullo cāu iuncto v̓. volētes ⁊cͣ. ⁊ ſatis bene facit iſte tex. in ar. papā nō poſſe diſſolue̓ tale mr̄imōiū niſi ex cā ī iure expreſſa vel oīo ſibi ſil̓i. ¶ Noͣ ibi ſalſa ſit cau ſa. tex. pͥma fronte mirabilē ꝙ actus non viciat̉ ex cā falſa p̄tēſa dūmō ille actus alio iure potu erit explicari. ita arguit hic papa qd̓ tn̄ nō vide tur oīo ꝓcedere īmo ī ꝯͣriuꝫ vr̄ tex. in. c. ex par te aſtenẜ. ⁊ qd̓ ibi dixi de conceſ. p̄bē. ⁊. l. is qui putabat. ⁊. l. ſi is ad queꝫ. ff. de acqui. here. ideo dic vt latius dicam. jͣ. ¶ Ultīo noͣ ſpōſā de pre ſēti poſſe cōpelli ad ꝯſūmationē mr̄imonij niſi velit intrare religionē nec ſufficit ꝙ cū certo ha bitu velit ī domo ꝓpͥa ẜuare votuꝫ continētie. Ex hͦ īfero ad. q. nunꝗd mr̄imoniū non ꝯſūma tū diſſoluat̉ ſi ſponſa velit effici mātellata. ⁊ vr̄ primo ꝙ ſic qꝛ iſte mulieres mātellate hn̄t cer tā r̄gulā a papa approbatā. ꝯͣriuꝫ tn̄ puto veꝝ ꝑ iſtuꝫ tex. nā hic ſufficiebat r̄ciꝑe veluꝫ ⁊ obẜua re continētiā. ſꝫ oꝫ ꝙ quis ſe aſtringat ad certā religionē approbatā vbi .ſ. ꝓmittūt̉ tria ſb̓alia religionis ꝓ hͦ quod hodie hēt̉ ī extrauagꝭ. an tiqua Io. xxij. vbi dicit̉ hͦ clariꝰ. nā iſte mātel late n̄ ſūt ſtricto mō r̄ligioſe cū n̄ voueāt tria ſb̓ ſtātialia nec ꝓpͥe dicūt̉ hr̄e r̄gulā. ſꝫ quēdā mo dū viuēdi. ſicut ī ſil̓i dicit glo. noͣ. in cle. i. de reli. domi. ⁊ ī cle. cū ex eo. de ſen. ex. ⁊ latius dixi in ℟eca de regula. ¶ In glo. i. in fi. dic latius ꝙ in iure nō apparet ꝙ ſit veluꝫ iſtud viduitatis. ſed forte tex alludit h̓ ꝯſuetudini illiꝰ loci. ⁊ ideo pa pa diſtīguit ī ſi. c. ſed de iure dicēdū ꝙ aūt iſtud erat velū ſolitū dari ꝓfeſſis. ⁊ tūc iſta īmedia te ſuit ꝓfeſſa data ꝑſeuerātia triū dieꝝ. vt in. c. ꝯſtitutiōeꝫ. §. i. d̓ r̄gula. li. vi. aut erat velū ſolitū dari volētibꝰ ẜuare cōtinētiā ī domo ꝓpͥa. ⁊ tūc ꝑ hͦ nō dicet̉ religioſa. vn̄ ꝯpellit̉ ad ꝯſūmatiōeꝫ mr̄imonij. vt ī fi. c. dr̄ ꝑ rōem quā. sͣ. p̄miſi. nam vouens continentiā pōt aſſumere certū habitū honeſtū vt ī. c. qd̓ d̓o pati. xxxiij. q. v. ⁊ d̓ multi plici velo vide bo. gl. xx. q. i. §. velamē. In gl. ī v̓. ratū ī ſi. ⁊ de iſta maͣ dic latiꝰ. vt noͣ. in. c. ꝙͣꝫto all̓. ī glo. ⁊ q̄rit hic Hoſti. nunꝗd eccleſia poſſit hodie cōſtituere vt altero fideliū labēte ī here ſim poſſit alter cōiugū trāſire ad alia vota ⁊ cō cludit ꝙ ſic. qꝛ ſicut ſtatuit īter īſideles īter qͦs ē veꝝ mr̄imoniū ī. c. de īfidelibꝰ. de cōſā. ⁊ affi. eodē mō vr̄ ꝙ poſſit ſtatue̓ īter fideles. nā rati ficatio mr̄imōij q̄ ē īter ſideles cauſat̉ ex ſacra mēto baptiſmi. vt ī. d. c. qͣꝫto. ⁊ hͦ ex eccleſie di ſpoſitione. pōt ergo aliter eccleſia ſtatue̓. ſꝫ d̓ hͦ ego dubito. nā eccl̓ia ad illā diuerſitatē ſtatuē dā potuit moueri ex ꝓbabili cā. nā īfideles nō cognoſcunt mr̄imoniū eſſe ſacr̄m cum eis deſit ſignificatū. merito nō vr̄ mr̄imoniū ita firmū ⁊ ratū ſicut ī fidelibus. cū gͦ fideles capiunt mr̄i moniū cōſūmatū ꝓ ſacramēto īſeꝑabili non vr̄ ꝙ eccleſia poſſit ſtatuere ſuꝑ ſeꝑatione ꝓ hoc iſte tex. īducēdo. vt. sͣ. dixi ⁊ qd̓ dixi ī. c. ex pu blico. sͣ. e. vbi hēt̉ de vario ſignificato mr̄imo nij. ¶ In glo. in v̓. ſalſa in fi. Oppo. ꝯͣ tex. ⁊ vr̄ ꝙ exquo falſa cauſa iſta mulier ſuit īducta ad ī greſſū religionis nō valuit īgreſſus. ar. in. c. ex parte aſtenſis. de ꝯceſ. p̄bē. nā vbicūqꝫ quis pōt gerere actū vno iure ſi explicat alio iure īcom petēti non valꝫ actus. rō. qꝛ ibi deeſt ītētio ⁊ in pēdētibus a volūtate magis conſiderat̉ opi. qͣꝫ veritas. vt ī. d. c. ex parte. ⁊ ī. l. is qui putabat. p̄ all̓. So. glo. iſta vr̄ tacite dare duas ſol̓oēs prīa ꝙ in ſpūalibꝰ falſa cauſa nō viciat ſicut nec dolꝰ ſꝫ ꝯͣciū ꝓbat̉ in. d. c. ex parte. ſcd̓a ſo. qꝛ hec cau ſa falſa n̄ fuit hic ex p̄ſſa. ſꝫ mēte retēta ⁊ hoc ſē tit glo. dū allegat. l. ſi repetendi. C. de condi. ob cām. que ſic loꝗtur. ⁊ hec ſo. ſatis eſſet bona. ſꝫ nō probat̉ ex tex. ideo dic clarius ꝙ ingredien do religionē iſta moueri potuit ex duplici cau ſa. prima ⁊ p̓ncipalis vt ẜuiret deo. alia ꝓpt̓ le pra alterius credēs matrimōiū ſolutū que erat falſa. ⁊ iſta cauſa erat ſcd̓aria ⁊ potius īpulſiua qͣꝫ ſinal̓. vn̄ licꝫ hic ceſſet cā īpulſiua ſeu ſcd̓aria non tn̄ ceſſat cā final̓ ⁊ prīaria ideo ex fallitate illiꝰ cāe ſcd̓arie n̄ īpedit̉ īgreſſus religiōis. ꝓ hͦ qd̓ ī ſil̓i noͣ. Inno. ī. c. ī pn̄tia. de renū. non ob. c. magne. jͣ. de voto. all̓. ī glo. ꝓ ꝯͣrio. qꝛ ibi non ceſ ſat votū ex ceſſatione cāe ſcd̓arie. ſꝫ p̄ſtat̉ maͣ ſa ciliꝰ diſpēſādi nec ē veꝝ qd̓ dicit hic glo. diſpen ſationē nō viciari ex falſa cā. vn̄ dic meliꝰ vt noͣ. ī. c. qꝛ. all̓. ī gl. ¶ In glo. ſuꝑ v̓. caſtitatꝭ ibi talis religio nō ſoluit ſpōſalia. ⁊ ꝯͣ hūc arti. ml̓tū īſtāt Inno. ⁊ Hoſt. maxīe ī ſoluēdo ꝯͣriū. c. fi. jͣ. ꝗ cle. vel vo. ſꝫ tu dic hr̄ ꝙ ad hͦ vt diſſoluat̉ mr̄imōi uꝫ oꝫ ꝙ quis ꝓfiteat̉ tacite vl̓ exp̄ſſe aliquā de religiōibꝰ approbatꝭ. vt. sͣ. dixi ⁊ hr̄ clare ī dicta exͣua. antiqͣ. qͣlit̓ aūt ſit ꝓſeſſio collige ex his q̄ dixi in. c. cōſulti. ⁊ in. c. vidua. ⁊ in. c. ex parte. sͣ. de reg. ¶ In ea. gl. ibi pōt hēre ꝓpriū noͣ. glo. ꝙ heremita nō r̄nunciat proprio ⁊ ſic non pōt appellari religioſus. nam nullam in veritate re gulam habent. ſunt enim ſicut locuſte ſine rege y 3 vt dicit glo. ī. c. ꝗ vere. xvi. q. i. īmo dubitat̉ vtꝝ gaudeāt p̓uilegio eccleſiaſtico de quo vide per Io. de lign. ī cle. ii. de p̄bē. dico plenius ī. c. ii. de fo. cōpe. ¶ Ultīo noͣ glo. ī fi. ꝙ ſpōſalia de pn̄ti nō ſoluūt̉ ſuꝑueniēte lepra. q̄rit h̓ Hoſti. ꝗd ſi leproſus mr̄imonio nō cōſūmato ītrāt domum leproſoꝝ nūq̄d diſſoluit̉ tale mr̄imoniū dubiū fecit. c. ij. jͣ. de eccle. edi. ⁊ quāuis Hoſti. h̓ multū iſtet Io. an. dicit ⁊ verius ſecure tenendum ꝙ nō diſſoluat̉ niſi ibi eſſet religio approbata. ⁊ hͦ ſatis ꝓbat̉ ī exͣua. antiqua. Onſtitutus. riec Ma ctus monachus a cōiuge adulterata reuocari n̄ pōt. Prīa ꝑs narrat factū. ſcd̓a dat iudicē ibi. iōqꝫ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ adulteriū ꝯmiſſū ēt ī figura matrimonij pͥuat adulteꝝ iure cōiugali qd̓ habebat ī cōiuge ēt ſi alter cōiūx quodāmō fuerit cā iſtius tranſitus ad alia vota ⁊ ī hͦ vltīo ē iſte tex. ſatis noͣ. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ clericus ī mi noribus conͣhendo mr̄imoniū nō efficit̉ īhabi lis ad ordines maiores īmo mortua vxore pōt redire ad clericatū. ¶ Tertio noͣ caſū ī quo ꝓ feſſio valet ſcā ꝑ cōiugatū ſine cōſenſu vxoris. ſi vxor cōmiſit adulteriū. ⁊ vr̄ ꝓbare hͨ lr̄a ꝙ ꝑ adulteriū notoriuꝫ ſine alia ſn̄ia pͥuat̉ adultera iure ẜuitutꝭ quod habebat ī marito ⁊ ſic propͥa auctoritate pōt adultera deſeri a marito d̓ qͦ vi de bo. glo. in. c. fi. de adul. ⁊ quod ibi dixi ¶ In glo. i. ibi publice fuit adulterata noͣ gl. iūcto tex. ꝙ ſicut pōt ītrare maritus religionē exqͦ vxor cōmiſit publice adulteriuꝫ. vt h̓ ⁊ in. c. agathoſa xxvij. q. ij. ita pōt ſe facere ꝓmoueri ad ſacros ordines. ⁊ vr̄ mihi ꝙ h̓ ſit tex. conͣ dictū Inn. jͣ. c. ꝓx. vbi dicit ꝙ lꝫ maritus adultere poſſit ea ī uita ītrare religionē nō tamē pōt ea īuita ꝓmo ueri ad ſacros ordines. ⁊ reddit rōnē diuerſita tis qꝛ adultera pōt ꝯͣhere matrimoniū pꝰ mor tē īgrediētis religionē ſꝫ vxor ordinati nō pōt conhere mr̄imoniū poſt mortē ordinati. vt in. c. qꝛ ſunt. xxviij. di. ⁊. xxxij. di. c. ſeriatī. vnde cum cōpelleret̉ ad cōtinētiā ẜuādā poſt mortē mari ti nō pōt hͦ fieri ſine ſuo cōſenſu. ſed cēte hͨ ratio mihi nō placet qꝛ iura all̓. ꝑ Inno. loquūt̉ quā do maritus fuit ꝓmotꝰ de ꝯſēſu vxoris vouētꝭ ꝯtinētiā. nā illud votū ſolēnizat̉ ꝑ ſuſceptioneꝫ ordinis mariti qꝛ cū ſint vna caro maritꝰ cōicat actōes ſpūales vxori. vt ē videre ī marito ꝯͣhen te cōpaternitatē. naꝫ ex tali actu ēt vxor efficit̉ cōmat̉. xxx. q. iiij. c. ſi ꝗs ex cōiugio. ⁊ noͣ. c. ma ritus. de ꝯgna. ſpi. ⁊ hͨ eadē diſpō ē ī vxorē īgre diēte religionē. nā exqͦ voͣuit nō pōt āpliꝰ ꝯͣhe re mr̄imoniū ēt poſt mortē mariti. vt noͣ. doc. sͣ e. c. cū ſis. ſꝫ vbi vxor adulterata nō cōſenſit pro motioni vl̓ īgreſſui religionis bn̄ pōt ꝯͣhere pꝰ mortē mariti qꝛ nō pōt dici votū ſolēnizatū ex qͦ nullū emiſit. Et ī fi. glo. ⁊ de hͦ vide bo. tex. ⁊ glo. ī. c. ſi cuius. h̓ all̓. ⁊ ītellige vt ibi noͣ. qn̄ mari tus cognonit vxorē poſtqͣꝫ ſciuit eā adulteratā nā ꝑīde ē ac ſi eēt maritus corrupte ⁊ ſic ꝓpter defectū ſacramēti nō pōt amplius ꝓmoueri ad ſacros ordines. ¶ In glo. fi. ī fi. noͣ ex hac glo. iūcto tex. ꝙ adulteriū mulieris iūctū cū īgreſſu religionis mariti nō ſoluit mr̄imoniū qͦ ad vīcu lū. vn̄ lꝫ adultera ꝑdat ius reſpcū ẜuitij qd̓ habe bat ī marito nō tn̄ ſoluit̉ cōiugiū qͦ ad viculuꝫ. Sꝫ dubitat̉ ī qͦ ꝯſcīa remordebat iſtū exqͦ mu lier ꝯmiſerat adulteriū. erat .n. liber a ẜuitute il lius. dicit Goff. ꝙ mouebat̉ ex eo qꝛ vxore ſuꝑ ſtite fecerat ſe ꝓmoueri ad ſacros ordines ſine illiꝰ ꝯſenſu. ſꝫ certe hͦ rō nō ē efficax. qꝛ vt. sͣ. dixi exqͦ vxor publice cōmiſit adulteriū ꝑdidit ẜui tutē quā hēbat ī marito ⁊ ſic libe̓ poterat ſe fa cere ꝓmoueri. ſcd̓a ſo. ꝙ exceptō cōpetēs mari to poterat elidi ꝑ replicatōeꝫ adulterij cōiſſi ꝑ eūdē maritū qꝛ ⁊ ipē fuerat adulteratꝰ occulte tn̄. ⁊ hͨ ſo. poterat eē bona qꝛ adulteria cōmiſſa ꝑ ꝯiuges mutua ꝯpēſatōe tollūt̉ vt ī. c. penult. ⁊ vlti. jͣ. de adul. ¶ Sꝫ aduerte qꝛ ſi hͦ erat verū nō debuiſſꝫ ītrare religionē ſꝫ potiꝰ repete̓ mu lierē. ⁊ iō dat̉ tertia ſo. ꝙ fruſtra timebat h̓ ꝯſci ētiā. vl̓ dic̄ ꝙ hͦ fecerit vt ageret ī mōaſterio ma iorē pn̄iaꝫ qꝛ fuit cā ꝙ uxor adultera tnͣſiuit ad ſcd̓a vota. ꝗd āt ī marito ꝗ effcūs ē papa vxore ignorāte nūꝗd poſſit repeti ꝑ vxorē ſicut repe tit̉ is ꝗ ītrauit religionē vl̓ fec̄ ſe ꝓmoueri. doc. dicūt ꝙ ſic ⁊ ē glo. noͣ. ī. c. ſi ꝗs pecunia. lxxix. di. q̄ ēt tractat ꝗs erit iudex ꝯͣpapā ī hͦ arti. ⁊ noͣ ex illa glo. ꝙ cōiugatus ē habilis ad papatū ēt vxo re ignorāte ⁊ nō cōſentiēte. ¶ENientes. pcedēt vt̓ali Sūma vt. sͣ. in ter ⁊ ſic. Uxor nō pōt repete̓ maritū de cuiꝰ licētia religionē ītrauit ſi pꝰ īgreſſū nō cō tinuit lꝫ ad ꝯſētiēdū ſeu ad dationē licētie dolo fuit īducta. pͦ narrat ſcūm. 2º. dat iudicē ibi quo circa. ¶ No pͦ ibi finito ꝓbatōis tꝑe ꝙ cōiuga tus ītrās religionē de ꝯſēſu vxoris hꝫ ltīmū ꝓ batōis tp̄us. nō gͦ tenet̉ ꝓfiteri ī tēpore breuiori ſecꝰ ſi īnita ſpōſa de pn̄ti ītraret. vt ī. c. publico. sͣ e. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ ꝯſēſus ml̓ieris ꝑ dolū extortꝰ nō validat ꝓfeſſionē mariti vt hic ſatis colligit̉ a ꝯͣrio lr̄e. ⁊ ad hͦ tene menti iſtū tex. ꝗ ad hͦ īdu cit̉ ꝑ doc. sͣ. e. c. ex ꝑte. ⁊ dixi ī. c. i. sͣ. e. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ ꝙ dolus ī ſp̄ualibꝰ nō ſemꝑ ē licitus excuſat̉ .n. qn̄ ꝗs īducit̉ ad meliorē vitā qꝛ tūc ꝓpͥe nō ē dolus. vt ī. c. cū dilecti. qd̓ me. cā. ſecꝰ ſi inducit̉ ad renūciādū ius ꝓpͥuꝫ ſeu vt ſubeat ꝓmptū ꝑiculū adulterādi ¶ Itē noͣ. ibi p̄ſb̓ros exorauit ar. ſatis bonū ꝙ mulier quo ad mate riā huius ti. excuſatur ab ignorantia iuris ſi er go mulier eſt certificata concedendo licentiam marito oportet ingredi religionē. ex datione gͦ licentie abſqꝫ alio voto continentie poteſt com pelli ad īgrediēdū religionē ⁊ ad hͦ īduxi iſtum tex. ī. c. i. sͣ. eo. ¶ Ultīo nō ꝙ īgreſſus cōiugis a pͥncipio īualidꝰ validat̉ ipō fcō ꝙ vxor ꝑdit ſer uitutē ī marito Ex quo īfert̉ ꝙ vxore mortua maritus prius non reuocatus monaſteriuꝫ ex ire non poteſt ¶ In glo. iij. ibi tenet conͣctus De ꝯuer. ꝯiug. 32 ſed aduerte. qꝛ ar. potius in contrariū colligit̉ ex iſto tex. nā hic papa exp̄ſſe dicit maritū non modicū deliꝗſſe ī eo ꝙ captōſe ⁊ doloſe īduxit iſtā ml̓ierē ad cōſētiēdū ⁊ ī fi. tex. īnuit ꝙ ſi mu lier iſta ꝯtinuiſſꝫ potuiſſꝫ maritū r̄petere n̄ ob ſtāte cōſēſu ſuo. qꝛ ille cōſēſus nō erat validꝰ ex qͦ doloſe fuit extortꝰ. n̄ .n. ē veꝝ qd̓ ſubijcitur in gl. ꝙ ſi iſta cōtinuiſſet fuiſſꝫ audita exqͦ nō emi ſerat votū ꝯtinētie nec ꝓmiẜat ītrare r̄ligioneꝫ cū eēt iuuēis. nā totū ꝯͣrium glo. ſenſit in. c. vxo ratꝰ. sͣ. eo. vbi ꝯcludit ꝙ ex ſola licētia mulieris ſibi p̄iudicat. lꝫ ex offō ep̄i poſſit īgreſſus reuo cari. dic gͦ ꝙ ex alio capite iſta mulier fuiſſet au dita ſi ꝯtinuiſſet .ſ. qꝛ ſpōte n̄ ꝯſēſit. ſꝫ dolo fuit ī ducta. ¶ In gl. penl̓. ibi mōaſteriū eo īuito noͣ. bn̄ hāc gl. ſacit .n. ad multas. q. vt ſi dicamus ꝙ ſi r̄ligioſus ꝯuēit̉ ex eo qd̓ egerit an̄ īgreſſū pōt nihilominꝰ mōaſteriū ſuſciꝑe defēſiōeꝫ ⁊ illo in uito ꝓpōere oēs exceptōes ſibi cōpetētes ⁊ ſic n̄ tātū bōa īgreſſi trāſeūt ī monaſteriū ſꝫ oē ius r̄ale ⁊ perſonale ſibi cōpetēs. ¶ 2º. facit iſta gl. iūcto tex. ꝙ ſi r̄ligioſus cōuenit ex geſtis ante ī greſſū poſſit iudiciū fūdari ī ꝑſonā illiꝰ religio ſi qd̓ īdubio ꝓcedit qn̄ negat̉ validitas īgreſſꝰ ꝗd aūt ī alijs caſibꝰ plene uoͣ. ꝑ legiſtas ī aucͣ. cā q̄ ſit cū monacho. C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊ puto ꝙ po terit duplex practica obẜuari. pͥº. vt ſit ī iudicio d̓ cōſēſu ſuꝑioris. 2º. vt mōaſteriū ſuſcipiat defē ſionē. ⁊ hͦ mihi plus plꝫ qd̓ vr̄ place̓ Do. Bal. ī aucͣ. cā p̄all̓. ¶ In ea. glo. ibi credo ꝙ bn̄ pōt. hͨ ꝑticl̓a vr̄ ꝯͣriari his q̄ p̄mittūt̉ ī gl. nā ſi ꝑ adul teriū vxoris īgreſſus remāſit validꝰ gͦ mōaſteri uꝫ poterat reſiſte̓ ſi iſte vult exire ⁊ acciꝑe ml̓ie rē niſi velis ſaluare glo. vt ꝗdā dicūt vt ꝓcedat qn̄ maritꝰ exit an̄ ꝓfeſſionē. ſꝫ certe tc̄ qō gl. eēt īutil̓. nec oporterꝫ pōderae̓ ꝙ ml̓ier fuit d̓cepta qꝛ an̄ ꝓfeſſionē n̄ obligat̉ mōaſterio. vt ī. c. ſuꝑ eo. sͣ. de regula. ¶ In ea. gl. ibi ſꝫ ꝗd ſi vir ſor nicet̉ noͣ hanc ꝑticulā gl. vſqꝫ ad fi. nam limitat multū iura dicētia adulteria cōiugꝭ mutua ꝯpē ſatōe tolli. vt ꝓcedāt illa iura qn̄ vt̓qꝫ remanſit ī ſeculo. ſecꝰ ſi is ꝗ ſuerit ꝯtinēs ītrauit r̄ligiōeꝫ tc̄ eī nō fiet cōpēſatio cū adulterio ſb̓ſeq̄nti. rō qꝛ iſte mutauit ſtatū ⁊ nō ē āpliꝰ ſui iurꝭ. fc̄it. l. ſi ex cā. §. papinianꝰ. ff. d̓ mino. ꝗnīmo ſēſit Guil. ꝙ ſi maritꝰ cōmiſiſſet 2º. adultiū ⁊ poſtmodū in traſſꝫ r̄ligionē n̄ ꝯpēſat̉ adult̓iū ꝯmiſſū an̄ īgreſ ſū. qꝛ iſte mutauit ſtatuꝫ ⁊ eſt effectꝰ nouꝰ hō qd̓ dictū nō vr̄ veꝝ. qꝛ nō potuit mutare ſtatū cū p̄ iudicio mulieris cū an̄ īgreſſū ſuerit vxori ius acꝗſitū r̄plicādi d̓ adulterio mariti ꝯͣ exceptōeꝫ adulterij ꝓpͥi. ⁊ hͦ ſatꝭ vr̄ ſētire Hoſti. hic ꝗ for mat hanc. q. ſatꝭ vtilē. pōe ꝙ maritꝰ ꝗ cōmiſerat adult̓iū ī ſeculo trāſiuit ad religionē r̄petitur a ml̓iere ipſe excipit d̓ adult̓io illiꝰ ml̓ieris ip̄a re plicat ꝙ ⁊ ip̄e cōmiſit an̄ adulteriū. q̄rit̉ nūꝗd poſſit exire īuito mōaſterio ſi ꝯfitet̉ r̄plicatōeꝫ ml̓ieris ⁊ dicit qꝛ ſic. vn̄ hͦ cāu ſtat̉ ꝯfeſſioni ma riti. lꝫ vēiat ī p̄iudiciū ꝓfeſſionis de qͦ dicit ca ſū eē in. c. penul. d̓ rap. ſecus dicit vbi agitur de mr̄imōio carnali. tc̄ enī nō ſtaret̉ cōfeſſiōi cōiu gis ꝯͣ mr̄imōiū. vt ꝓbat̉ ī. c. ſuper eo. de eo ꝗ cō gno. cōſang. ⁊ cū hͦ dicto trāſeunt cōir hic doct. ſꝫ aduerte qꝛ hͦ īdiſtīcte tenere eſſet aꝑte dicere ꝯͣ caſū. c. vidua. sͣ. ti. ꝓx. vbi tex. aꝑte dicit ꝙ ex quo cōſtat de ꝓfeſſiōe alicuiꝰ tacita vl̓ exp̄ſſa n̄ ſtat̉ cōfeſſiōi ip̄iꝰ ī ꝯͣriū etiā cū iuramēto. ꝓ hͦ fa cit. qꝛ cōfeſſio tēdit ī p̄iudiciū mōaſterij gͦ plene n̄ ꝓbat qꝛ lꝫ valeat cōfeſſio ꝯͣ cōſitētē nō tamen ꝯͣ tertiū. vt. xiiij. q. ij. ī prī. ⁊ ī. c. i. de cōfeſ. ¶ Itē rō. c. sͣ. eo. hꝫ locū ī caſu nr̄o. naꝫ de facili poſſet iſte īgreſſus collude̓ cū vxore ſua ī p̄iudiciū ꝓ feſſiōis facte. iō ītelligo illud. c. penul. all̓. ꝑ Ho ſti. qn̄ iſte īgreſſus ſtat ꝓ īgreſſu ⁊ ꝯͣ mr̄imōiū de cōſēſu ſuꝑioris. tūc eī nō ē veriſil̓e ꝙ falſum cōfiteat̉ ꝯͣ ſe. iō talis confeſſio ſibi p̄iudicat ⁊ ꝑ cōſequēs mōaſterio ꝙ ꝑmiſit eū agitare illā caꝫ ⁊ idē ē ī mr̄imōio carnali. nā vꝫ cōfeſſio ī p̄iudi ciū mr̄imōij. quādo eſt facta ab eo ꝗ ſtat ꝓ ma trimonio. vt ī. c. atteſtationes. ⁊ ibi per hoſti. jͣ. de deſpon. impu. Ccedēs enutpeie pōc nō Uxor maritū pro F obſtāte licētia ꝓfitendi ab ea mētu ex torta. Prio ꝑtꝭ narratio. 2º. iudicis datio. ibi qͥ circa. ¶ No pͥº. ex iſto tex. ꝙ ſicut ad mr̄imōiū cōtrahēdū reꝗͥritur oīo cōſēſus liber. vt in. c. cū locū. jͣ. de ſponſa. ita ⁊ ī ſeparatōe matrimonii qͦ adthoꝝ. vn̄ vt vides hec datio licētie fuit nulla metu ītercedēte. ⁊ ꝓ hͦ. c. notificaſti. xxxiij. q. v. ¶ Noͣ 2º. ar. ꝙ vxor iuuenis marito intrāte re ligionē nō tenet̉ ītrare monaſteriū faciendo ꝓ feſſionē. ſed ſatis ē ꝙ ītret vt poſſit ibi vitā ho neſtā ducere. hoc tn̄ n̄ credo de iure veꝝ p̄. c. ad apl̓icā. sͣ. e. ⁊ ꝑ. c. qꝛ agatho. xxvij. q. ij. ⁊ ad iſtū tex. dic ꝙ hic narrat̉ factū ⁊ non ponit̉ ius. ſed quero nunꝗd iſte maritus potuit licite relīque re hītū ⁊ ꝓpͥa auctoritate exire mōaſteriū. Io. an. dicit ꝙ nō. ſed ꝙ peccauit ẜm eū. qꝛ quo ad ſe ⁊ ſui p̄iudiciū potuit monaſteriū ītrare. vxor tamen potuit eū īuitū de monaſterio abduce̓ ⁊ hͦ vltimū tꝫ h̓ Inno. ſed primū dictum Io. an. n̄ videt̉ vſqꝫ quaqꝫ veꝝ. ⁊ cōtrariū aperte ſentit Inno. ī. c. quidam. sͣ. e. ꝓbat̉ rōe nō enī poteſt maritus vxore īuita emittere votum cōtinētie vt ī. c. vna ſola. xxxiij. q. v. ¶ Itē maritus iſte multum peccauit vxorē deſerēdo aut dando ſi bi cauſā adulterādi. vt in. c. ſi tu abſtines. xxvij. q. ij. gͦ vt non ꝑſeueraret in peccato ⁊ vt mulier non incidat in adulteriū licite potuiſſet propͥa auctoritate exire. vn̄ hic ī nullo noͣt̉ maritꝰ iſte. qꝛ hītum reliquit. ¶ In glo. ij. ibi ⁊ ſic ꝑ pͥmū ⁊ vltimum. noͣ bn̄ iſtam glo. qꝛ facit ad multa ⁊ collige ex ea ꝙ ꝑ extrema colligitur medium ⁊ facit hͦ ad ꝓbādū p̄ſcriptōnē vt probata poſſeſ ſione in prin. ⁊ in fi. preſumat̉ ꝙ quis medio tē pore poſſederit. tꝫ gl. xvi. q. iiij. c. volumꝰ. ⁊ ple nius de hoc ꝑ Bar. ī. l. celſus. ff. de vſucapi. 2º. noͣ glo. iuncto tex. ꝙ agens certum quid per metum non preſumitur ex taciturnitate ſequētꝭ y 4 De ꝯuerii. ꝯiuga. tꝑis cōſentire ⁊ purgare metū qd̓ intellige niſi ī terueniat aliꝗs actus poſitiuus pͥmi actus ap probatiuus. l. ij. C. qd̓ me. cā. ⁊ pulchre ꝑ Inn. ī. c. ſuꝑ hͦ de renū. Et ī ſi gl. doc. vidēt̉ hͨ velle ꝓ feſſionē iſtius viri nō valuiſſe qꝛ cū vxor ē iuue nis debuiſſet intrare religionē vl̓ ſaltī emittere votū ꝯtinētie quoꝝ neutꝝ h̓ int̓uenit. cū gͦ exp̄ſ ſa ⁊ libera licētia nō valuiſſet fortius nec coacta Sꝫ aduerte qꝛ hoc ar. ē ꝯͣ noͣ. ī. c. i. ⁊. c. vxoratꝰ. sͣ. e. nā libera licentia valuiſſet ī p̄iudiciū mulie ris qͣꝫtūcūqꝫ nō vouiſſet noͣ. ī iuribus p̄alle. vn̄ mulier meth̓ repetebat viꝝ ⁊ ſic fuit h̓ audita nō ex eo qꝛ nō voͣuit. ſed ex eo qꝛ per mētū con ſenſit ⁊ iſte eſt verus intellectus huius. c. Igni ficauſl. emn que Uxor ꝓ dedit viro licētiā ꝓfitēdi nō cōpellit̉ ī gredi religionē ſi cōtinēs ē ⁊ nō ſuſpecta. pͦ pōit mulieris q̄relā. 2º. dat iudicē ibi qͦ circa. ¶ Noͣ pͦ ar. ꝙ p̄latus inferior ep̄o nō pōt ꝓprio iure ī ptiri aucͣtoritatē ī diſſolutōne mr̄imonij ēt cā re ligionis ⁊ hoc tenet Inno. exp̄ſſe ⁊ facit hͨ lrā ī ar. ī eo ꝙ decanus hͦ fecit tāqͣꝫ gerens vices ep̄i ꝓ hͦ bo. tex. ī. c. ſi vir ⁊ vxor. xxvij. q. ij. ¶ Secū do noͣ ī v̓. quo circa. tex. valde noͣ. ī materia ꝙ ſi maritus intrauit religionem vxore conſenitē te ⁊ cōtinētiam vouēte cōpelli pōt vxor ad īti ā dū religionē licet viuat cōtinenter exquo eſt ta lis etatis de qua ſuſpitio īcōtinētie hr̄i pōt licet a prīcipio nūqͣꝫ cōſenſerit īgreſſui religionis ita ſing. ꝓbat̉ h̓ a ꝯͣrio lr̄e. ſecus dic vbi non vouiſ ſet. nā ⁊ tūc haberet locū. c. i. sͣ. e. ⁊ qd̓ noͣ. glo. in c. vxoratus. eo. ti. ¶ In glo. i. ibi ꝙ ſatis bn̄ p̄t dici ⁊ ꝑ hoc vr̄ glo. recedere a dictis p̄cedētibꝰ Hoſt. diſtīguit ꝙ aut vxor ſolēnit̓ voͣuit aūt ſim plicit̓ aūt nullū votū emiſit. pͦ cāu cōpellit̉ ītra re religionē ⁊ ꝓfiteri. in ſcd̓o ⁊ tertio nō cōpel lit̓. ſꝫ maritus poterit ſibi reſtitui. ſꝫ aduerte qꝛ lꝫ Io an. h̓ ſimplicit̓ recitet Hoſti. ⁊ tnͣſeat tamē aliud ſentit ī. c. ex ꝑte. sͣ. e. vbi in diſtinctione po ſuit veꝝ ītellectū ad iſtū tex. quē h̓ ēt pōit Uin. dicens ꝙ ſi mulier dedit tātuꝫ licētiā ⁊ nō vouit tūc ex officio iudicis reſtituit̉ ſibi maritus ex qͦ iuuenis ē ⁊ ita loꝗt̉. c. i. sͣ. eo. ſꝫ ſi ꝓceſſit ad vo tū cōtinentie nō debet ſibi fieri reſtitutio ſꝫ de bet cōpelli ad intrādū religionē. vt de directo ē hic cāus a ꝯͣrio lr̄e ⁊ hͦ ēt voluit Cal. in. d. c. ex ꝑ te. ⁊ dixi ī. c. i. sͣ. eo. ī diſtinctōe ⁊ hͦ ꝓbo rōne. nā exqͦ mulier vouit cōtinētiā quātūcūqꝫ ſit iuue nis tenet̉ votū obẜuae̓ cū votū ex poſtfacto ſit neceſſitatis ⁊ obliget quēcūqꝫ poſt pubertateꝫ nō ergo debet ſibi reſtitui maritus cū nō eēt ali ud qͣꝫ ip̄os ī ꝓmptū ꝑiculū detrudere. ⁊ vtrum iſto caſu teneat̉ illa mulier ꝓfiteri an̄ ſolūmō eē ī monaſterio dixi ī. c. i. sͣ. e. ⁊ dic vt ibi ⁊ ſatis p̄t ī hͦ cāu dici ꝙ nō cōpellit̉ ꝓfiteri exqͦ erat ml̓ier ⁊ nō certificata. nec miꝝ ꝙ cōpellit̉ ad id qd̓ nō ꝓmiſit qꝛ hͦ venit acceſſorie ad ꝓmiſſionē prius factā. Itē nō ꝯpellit̉ ītrare vt ſtet ibi ī carcere ſed potiꝰ vt honeſte viuat ⁊ turpitudinis ſuſpitōeꝫ euitet ar. ī. c. de bn̄dicto. xxxij. q. i. Adulte ¶ Audemus. raquam maritus recōciliare nō vult ad agēdū pn̄iaꝫ ī aliqͦ clauſtro collocat̉. h. d. Cōis diuiſio ſcd̓a ibi mulieres. ¶ Nō ꝙ ꝓpt̓ adulteriū mu lieris licite ſeꝑat̉ mr̄imoniū qͦ ad thoꝝ. remanꝫ tamē ip̄m mr̄imoniū qͦ ad vīculū. xxxij. q. vij. c. licite. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ ſeꝑato mr̄imoīo ꝓpt̓ adul teriū carnale nō tenet̉ cōiūx ꝗ nō deliꝗt peccā tē ſibi recōciliare ēt poſt pn̄iaꝫ ꝑactā. ¶ Tertō noͣ ꝙ maritus licet ad ſui īſtātiā fuerit ſeꝑatum mr̄imoniū qͦ ad thoꝝ pōt tn̄ nihilominꝰ vxoreꝫ ſibi īuitā reuocare ſeu recōciliare ⁊ ſi ē cōuerſa i. emēdata maritꝰ meret̉ ī recōciliādo ¶ Ulti mo noͣ officiū iudicis eccl̓iaſtici circa adulteras a maritis relictas īplorādū vt eas collocꝫ ī clau ſtro cū mulieribus religioſis. ¶ In glo. i. ibi ſe cuta ſn̄ia. no gl. ꝙ ꝓpt̓ adulteriū ēt notoriū non dꝫ maritꝰ ꝓpͥa aucͣte reliq̄re vxorē. ſed dꝫ expe ctare ſnīaꝫ eccl̓ie. ⁊ lꝫ doc. h̓ tnͣſeāt tn̄ gl. aꝑte ſen tit ꝯͣriū vbi latius hͦ diſputat ī. c. fi. de adul. uide licet ꝙ data notorietate delicti neceſſario n̄ ex pectat̉ ſnīa eccl̓ie ⁊ eādē ſnīaꝫ tenet Inn. ī. c. īꝗ ſitioni. jͣ. de ſen. ex. ⁊ vide qd̓ latius dixi ī. d. c. li. ⁊ placet mihi opi. ꝯͣria .ſ. vt ſnīa nō reqͥrat̉ qꝛ hꝫ hāc facultatē a deo. xxxij. q. i. c. dixit. fac̄ tex. cū gl. ī. c. qꝛ agathoſa xxvij. q. ij. ⁊. c. ſignificaſti. jͣ. de dinor. ¶ In gl. ī v̓. cū religioẜ ī fi. hͨ gl. vr̄ vel le ꝙ tex. iſte loquat̉ ẜꝫ diſpoſitōeꝫ iuris ciuil̓ vt ſiat iſta collocatio ī mōaſterio qn̄ fuit actū crīa lit̓ ꝯͣ ml̓ierē ſecus ſi fuit actū ciuilit̓. Et ex hͦ ītel lectu nō vnū ad qd̓ n̄ ſolet allegari iſte tex. ꝙ co rā iudice eccl̓iaſtico pōt laicus accuſari de adul terio ēt crīalit̓ ⁊ ꝙ iudex eccleſiaſticus pōt ſaltī reſpectu mulieris īponere penā legalē detrudē do mulierē ī monaſterio. ꝯͣriū tenꝫ Inn. ī. c. tue de ꝓcura. vbi dicit ꝙ licet eccl̓ia poſſit adiri ſu per adulterio quādo agitur ciuiliter qͦ ad ſeꝑa tionem thori. ſecus tn̄ ſi crīalit̓ agit̉ ad penam legitiam īferendam. ⁊ pro illa opi. facit ille tex. ⁊ canon ī. c. lex debet. xxxiij. q. v. ſentiunt Pe. ⁊ Abbas hic ⁊ Io. an. ī. c. fi. de foro. cōpe. li. vi. vbi dicit noͣ. ꝙ adulteriū ē de foro eccleſiaſtico dūtaxat cum agitur ad ſeperationē thori ī conͣ rium tamē adduco. c. i. de offi. ordi. ⁊. c. de bene dicto. xxxij. q. i. Itē cū matrimoniū ſit ſacramē tū peccās contra illud cōmittit ſacrilegiū vt ēt īnuit tex. iuris ciuilis ī. l. quāuis. C. de adul. ſed ī crimīe ſacrilegij poteſt adiri tam ſecularis qͣꝫ eccleſiaſticus vt ī. c. cum ſit generale. de fo. cōp. vbi latius hāc. q. exaīo. hec tamē lec. glo. nō eſt cōis vnde do. Pe. ⁊ Abb. tn̄ſeunt ad aliū ītelle ctū dicentes ꝙ per iſtū tex. non imponit̉ aliqua pena mulieri. ſed prouidetur hic vt mulier col locetur in clauſtro vt honeſte ibi viuat vnde di cūt ꝙ īuita mulier non poteſt collocari in clau ſtro ī caſu huius. c. ſed quādo ageret̉ crīalit̓ co ram iudice ſeculari tunc inuita detrudetur vt l aucͣ. ſed hodie. C. de adul. vnde ponderant hoc De ꝯuer. ꝯiuga 3 v̓bij collocare. n̄ n. dicit detrude̓. Hoſti. poſuit aliū ītellectū dicēs hic ſtatui nouā penam vltra diſpoſitionē iurꝭ ciuilis. nā ẜꝫ ius ciuile mulier n̄ pōt ꝓfiteri. jͣ. biēniū. ſꝫ ẜm iſtū tex. ſi maritus mōitꝰ n̄ vult mulierē reciꝑe pōt īcōtinenti collo cari ī mōaſterio ⁊ ꝓfiteri poterit nec licebit ma rito illā d̓ mōaſterio educe̓. iſte ītellectꝰ mihi nō plꝫ tū qꝛ ē p̄iudicial̓ maritꝭ. tū qꝛ quodāmodo corrigeret diſpōitōem iuris ciuil̓. vnde puto ꝙ iſte tex. nō ꝓuideat ī cāu illiꝰ aucͣ. ſed hodie. nā ibi īpōit̉ pēa detruſiōis īſtituta accuſatōe crīali ꝯͣ ml̓ierē. h̓ autē n̄ apparet de accuſationē crīali Itē hic ſit collocatio ad pēitētiā ꝑagēdā ⁊ non pͥncipal̓r ad penā. qͣre dico ꝙ qͣlitercūqꝫ fuerit actū ꝯͣ ml̓ierē adulterā exqͦ ē ml̓ier relicta a ma rito ꝓpt̓ adult̓iuꝫ ꝓcedit diſpō hꝰ tex. vt iudex eccl̓iaſticꝰ ⁊cͣ. ne iſta īcōtinent̓ viuat ī ſeculo ⁊ ſic vt p̄cidat̉ maͣ delinq̄ndi dꝫ eam collocare ī aliqͦ mōaſterio n̄ tātū ꝓpt̓ pn̄iaꝫ. ſꝫ vt honeſte viuat ꝓ hͦ adduco tex. noͣ. ꝗ hoc ꝓbat in. c. de benedi cto. xxxij. q. i. ī fi. ⁊ credo ꝙ hͦ cāū n̄ hꝫ locū illa pēa iuris ciuilis reſpectu bonoꝝ. nā debes ſcire ꝙ aūt ꝯͣ mulierē fuit actū ꝑ maritū ciuilit̓ ⁊ tūc ſeꝑat̉ mr̄imōiū qͦ ad thoꝝ ⁊ lucrat̉ maritꝰ dotē vt le. ⁊ noͣ. ī. c. plerūqꝫ. jͣ. de do. pꝰ di. reſti. ⁊. C. d̓ repudijs. l. cōſēſu. ⁊ ſic mōaſterio nihil pōt ap plicari. vn̄ nō ſine mīſterio iſte tex. nō fecit men tionē de bōis. ſed ſi ageret̉ ꝯͣ mulierē crīalit̓ vltͣ detruſionē due ꝑtes ſuaꝝ dotiū applicātur libe ris ſi qͦs hꝫ. tertia pars monaſterio. ſi vero non hꝫ liberos. ſed parētes due ꝑtes applicāt̉ mo naſterio ⁊ tertia ꝑs parētibus. nō exiſtētibꝰ v̓o parētibꝰ oīa applicāt̉ monaſterio vt ī iuribꝰ alt̓. ī glo. ⁊ ſic vtilius ē marito vxorē accuſare ciuili ter qͣꝫ crīalit̓ vt ī aucͣ. h̓ per gl. all̓. hec diſtinctio plus placet qͣꝫ quorūdam opi. noͣ. in. d. aucͣ. que hꝫ ꝙ hodie maritꝰ nihil lucret̉ quaſi iura antiqͣ ſint hodie correcta ꝑ illā aucͣ. ſꝫ n̄ plꝫ ar. ī. c. i. sͣ. vt li. nō cōteſ. vbi pꝫ ꝙ vxor ēt lucrat̉ donatio nē ꝓpter nuptias ex adulterio mariti facit. d. c. plerūqꝫ. de do. poſt diuor. reſti. AAduꝫccadioluerūt ꝯtue Si ꝯiuges ſe adīui tiā ꝓmittēdo ⁊ vterqꝫ vl̓ alt̓ eoꝝ reli gionē profitet̉ alter alteꝝ repetere nō pōt. hͦ d. In pͥma pōit̉ facti ⁊ ꝓceſſus narratō. ī ſcd̓a dif finitō. ibi itaqꝫ. pͥma ſb̓diuidit̉. pͥº. pōit̉ datō au ditoꝝ. 2º. actoris petitio ibi coram quo 3º. ibi ad qd̓ rei rn̄ſio. 4º. ibi veꝝ actoris replicatio. ꝗnto ibi ſꝫ ad iſta rei triplicatio ¶ Noͣ. pͥº. ex iſto tex. iūcta ſupraſcriptōe ī qͣ loꝗt̉ mōiali ꝙ libellꝰ pōt ꝯcipi ꝯͣ mōialē vbi īgreſſus mōaſterij r̄uocatur ī dubiū ⁊ ꝙ plꝰ ē ſn̄ia abſolutoria ꝯcipit̉ ī ꝑſonā mōialis vt colligit̉ ex fine lr̄e. ſi aūt ageret̉ ī bo nis ita ꝙ cōdēnatio vl̓ abſolutio eēt real̓ tūc di cit Io. an̄. ꝙ ſiue ꝓfeſſus ꝯdēnaret̉ alt̓i ſiue al ter ꝓfeſſo ſn̄ia ꝯcipiēda ē ī ꝑſōa monaſterij. qͣſi diceret ꝙ religioſus cū nihil ꝓpͥi hēat n̄ pōt ſē tētia abſolutoria vl̓ cōdēnatoria cōcipi ī ꝑſonā ꝓfeſſi qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. c. ꝑochianos d̓ ſen. exco. plene. de maͣ. ꝑ gl. ⁊ ꝑ bal. in aucͣ. cauſa que ſit cū mōacho. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ aliꝗd tetigi sͣ. e. c. veniēs. ¶ No 2º. ꝙ maritꝰ ⁊ vxor poſſūt ꝓpt̓ deū cā cōtinētie obẜuāde abſoluere ſe adī uicē a mutua ẜuitute remanēte tn̄ vīculo matri mōij. qd̓ ī dubio ꝓcedit ſi vterqꝫ ītrat r̄ligionē al̓s aūt dic. vt dixi ī. c. veniēs. sͣ. de regula. ⁊ ali ꝗd. jͣ. ¶ Itē noͣ tex. noͣ. ꝙ quilibet ſacerdos pōt dici official̓ publicꝰ eccl̓ie vl̓is ita ꝙ noīe ipſiꝰ eccl̓ie pōt reciꝑe ꝓfeſſionē ſpūalē de hͦ. jͣ. latius ¶ Itē noͣ ꝙ ad ſubſtātiā ꝓfeſſiōis cōiugis ne ceſſario nō reꝗͥrit̉ licētia ep̄i vt hic clare ꝓbat̉ ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. i. sͣ. e ¶ Itē noͣ ibi pauperum hoſpitalis obſeꝗo ⁊cͣ. ꝙ paria ſūt ꝙ ꝗs deputet ſe obſequio talis hoſpitalis vl̓ obſeꝗo pauperū talis hoſpitalis. nā ſēper oblatō vr̄ facta hoſpi tali ⁊ nō ꝑſonis. ⁊ īducit Io. an̄. iſtū tex. ad. q. quotidianā vt nō ſit dr̄a an leget̉ pauꝑibꝰ talis hoſpitalis vl̓ hoſpitali. tale enī legatū ſēꝑ vide tur factū tali hoſpitali ⁊ nō ꝑſonis. ex qͦ īfertur ꝙ quarta debet̉ ep̄o. ſecus ſi ſine noīatōne loci legaret aliꝗd pauꝑibꝰ. tc̄ enī ep̄s nihil capit vt le. ⁊ noͣ. ī. c. ij. de ſepul. vbi dixi. ⁊. c. requiſiſti. de teſta. ⁊ tene mēti hͦ dictū. Io. ar ¶ Itē noͣ. caſuꝫ ꝙ ꝑdito īſtrumēto pōt idē notariꝰ ex origīali a liud cōficere nec viciat̉ īſtrumētū ſi ī alia ꝑſona loꝗt̉ qͣꝫ facit origīale vl̓ īſtrumētū ꝑditū. ſatꝭ eī ē ꝙ ſubſtātia nō mutet̉. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ in ſtrumētū ſuꝑ eodē facto cōfectū nō viciat̉. lꝫ di uerſimode loquat̉ dūmō ī ſb̓a cōueniāt quod noͣ. ¶ Ite̓ noͣ ex p̄dictis ⁊ ex tex. ꝙ īſtrumētuꝫ pōt loqui ī prima ⁊ in tertia ꝑſōa ad hͦ. c. quod aūt. d̓ iu. pa. ⁊ dr̄ loꝗ ī prima qn̄ notarius r̄fert verba ad ꝯͣhētē ita ꝙ cōtrahens vr̄ ibi loqui. in tertia v̓o loꝗtur qn̄ ip̄e uotariꝰ loꝗt̉ atteſtādo ꝙ ꝯͣhētes ſic dixerūt. ¶ Itē noͣ ibi eo autē tꝑe tex. ſatꝭ bo. ꝙ lꝫ īter ꝯͣhētes multa verba hinc in de ꝓceſſerīt. tn̄ ſi tꝑe īſtrumēti illa v̓ba per oīa nō ſuerūt replicata illud vr̄ fuiſſe actum qd̓ re ꝑit̉ ſcriptū ꝓ hͦ bo. tex. ī. l. cuꝫ plures. §. locator hoꝝei. ff. loca. ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. cū. M. d̓ cōſti. hͦ ego intelligo veꝝ niſi aduerſa pars velit probare ꝙ aliter fuit contractum qͣꝫ ſcriptum. vt ē tex. ī. c. cū Iohānes. de fide inſtru. ¶ In glo. i. ibi etiā ſi non tenuiſſet votum hec glo. nimis generalit̓ loquitur. naꝫ videtur prima fronte velle ꝙ etiā ſine voto pōt coniūx renunciare omni iuri qd̓ habet in coniuge. quod tamen eſt falſuꝫ. vt pro batur in. c. tua. de iureiurꝭ. ⁊. c. veniens. sͣ. de re gu. vbi dixi ⁊ ſentit hic Inno. qui dicit ꝙ ſine cauſa continentie non poſſunt maritus ⁊ vxor ſe abſoluere de quo vide quod latius dixi in. c. veniens. de regu ¶ In glo. ij. in ſi. dictum hu ius gl. ꝓcedit ſi ī illo hoſpitali ſuiſſet r̄ligio ap probata ⁊ feciſſet iſte profeſſionem tacite vl̓ ex p̄ſſe pro hoc. c. i. de vo. li. vi. ¶ In glo. in v̓. ca lore ibi ſūt qui opes. glo. format contrariū ⁊ n̄ inducit neqꝫ ſoluit. dic ergo ꝙ illud. c. pōit pul chram deciſionem ⁊ menti commendandaꝫ. di cit enim ꝙ donatio facta eccleſie tumultuario De 3uer ꝯuuiga mētis affectu vꝫ nec p̄textu mētis turbate pōt reuocari ⁊ idē dicēdū ī voto facto iracūdie ca lore. vt dixi. glo. nō ſoluit ſꝫ vr̄ velle ꝙ votū fa ctū tali tꝑe nō obliget ⁊ noͣ. ſemꝑ iſtā glo. ꝓpter ip̄ius aucͣtē. ⁊ vide ſing. glo. ī ſil̓i ī. c. ex lr̄is. d̓ di uor. q̄ dicit ꝙ cōfeſſio ſcā calore iracūdie n̄ p̄iu dicat niſi det̉ ꝑſeuerātia ſꝫ Io. an̄. vr̄ h̓ tenere ꝯͣ iſtā gl. dicit .n. ꝙ īgreſſꝰ religionis ⁊ elemoſyna cū ī ſe ip̄is bona ſint nō egēt aliqͣ deliberatione vn̄ ſine deliberatōe illa agēs obligat̉. vtputa ſi audiuit vel vidit miraculū vel terremotū vl̓ ali ꝗd ſil̓e ⁊ tīore ductus fecit elemoſynā vl̓ ītrauit mōſteriū fac̄. c. ſicut. sͣ. e. ⁊ ſic ẜꝫ eū pōt ītelligi. c. ſūt ꝗ opes. hͨ aūt gl. poſſꝫ ꝓcedere qn̄ ē tāta mē tis turbatio ꝙ ſapit quādā mētis alienatōeꝫ ex multo furore ⁊ ſic loꝗt̉. d. c. ſicut. puto ēt ꝙ vbi turbatio nō ē tāta exqͣ tn̄ fuit tātus iracūdie ca lor ꝙ ſedato calore nō feciſſet votū nō obliget apud deū qꝛ deꝰ vult oīo volūtariū militē. vt in c. nō ē. xv. q. i. facit ī ſil̓i qd̓ noͣ. de iuramēto. ī. c. ſicut. de iur̄iur. tn̄ qꝛ difficile ē talē calorē ꝓbare ẜuaret̉ ī pͣctica opi. Io. an. ⁊ ꝓ hac opi. Io. an̄. ꝯͣ gl. iſtā facit iſte tex. vbi papa nō mādauit īꝗri de iſto calore iracūdie allegato. ſꝫ ſpreta allega tōe tulit ſn̄iaꝫ ꝯͣ allegātē. ¶ In glo. ī v̓. aliqn̄ noͣ bn̄ iſtā gl. iūcto tex. ⁊ idē noͣ. ī. c. cū dilecti. quod me. cā. ⁊ limita ꝓut dixi ī. c. veniēs. sͣ. e. Inn. dic̄ talē dolū non viciare īgreſſū mōaſterij. ſꝫ bene nocet qͦ ad tꝑalia iſtius īgreſſi qꝛ illa debēt̉ he rēdi ⁊ nō moͣaſterio qꝛ dolū adhibuit. vt ī. c. cō ſtituit. xx. q. iij. Aduerte qꝛ Inn. loꝗt̉ nimis ge neralit̓. nā nō ē ſꝑ veꝝ ꝙ monaſteriū ꝑdat bona īgreſſi ſi adhibuit bonū dolū. nā ſicut bonꝰ dolꝰ iudicat̉ qͦ ad īgreſſū ita qͦ ad bōa. ſꝫ mōaſteriuꝫ pͥuat̉ bonis qn̄ īduxit aliquē doloſe ad īgrediē dū nō ꝓpt̓ deū. ſꝫ ꝓpt̓ bōa tꝑalia īgreſſi ita ꝓpͥe loꝗt̉. d. c. cōſtituit. qͥ cāu īgreſſus nō viciat̉. ied bōis mōaſteriū pͥuat̉ ⁊ limitarē qn̄ totū mōaſte riū fuit ī culpa ſecꝰ ſi ꝑticularꝭ ꝑſona qꝛ delictū ſingl̓are nō debet mōaſterio obeſſe. vt ī. c. cū ve nerabil̓. de excep. ⁊. xvi. q. vi. c. ſi ep̄m. ¶ Exͣ gl. op. vr̄ .n. ꝙ iſte facerdos de qͦ ī lr̄a nō potuit re ciꝑe iſtā ꝓmiſſionē ad cōiugis vtilitateꝫ qꝛ nēo pōt alteri ſtipulari. l. ſtipulatō iſta. §. alteri. ff. de v̓. ob. So. dic̄ Inn. ꝙ ſacerdos iſte tāqͣꝫ official̓ vl̓is eccl̓ie recepit iſtā obligatōem ꝗ fiebat ꝓpt̓ deū qͣſi ſi nō cōtēplatōe dei aliꝗ remitterent ſibi mutuū debitū nō poſſet ſacerdos obligatōem recipere qꝛ ſua nō ītereſſꝫ vn̄ h̓ recepit obligatō nē noīe eccl̓ie vl̓is cuiꝰ īterē hr̄e plures ꝯtēpla tiuos ⁊ nō hͦ dictū. ⁊ potes collige̓ ex p̄dcīs re gulā noͣ. ꝙ ī cōcernētibꝰ aīaꝫ ꝗlibꝫ ſacerdos pōt dici officialis publicꝰ eccl̓ie vl̓is ⁊ ꝑ factū ſuū ac ꝗrit̉ illis qͦꝝ ſpālit̓ īterē hͦ dictū crederē veꝝ in his q̄ ſpecifice ſpectāt ad officiū ſacerdotꝭ ꝓ hͦ vi de qd̓ noͣ. Inn. ī. c. vlt. de ſepul. ⁊ qd̓ ibi dixi. vn̄ dic̄ Hoſti. ꝙ ille recipit noīe eccl̓ie .i. noīe ep̄i qꝛ ep̄s ē ī eccl̓ia ⁊ eꝯͣ. vij. q. i. c. ſcire. vn̄ habebat mā datū ab ep̄o vl̓ fecit noīe ep̄i credēs ep̄m ratuꝫ hītuꝝ ar. c. lugdunēẜ. ix. q. ij. ⁊ ꝓ hͦ adducō bo. tex. i. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſur. li. vi. vbi fing. ꝓbat̉ ꝙ de iu re canonico nō pōt ꝗs alteri ſtipulari ēt ſi ſit ſa cerdos ibi .n. ī fcō anime reꝗͥrit̉ ꝓpriꝰ ſacerdos curatꝰ gͦ nō ꝗlibꝫ ſacerdos hͦ p̄t. ſꝫ ꝗſqꝫ ī ſpectā tibus ad officiū ſuū ⁊ dicit Inn. vnū aliū dictū noͣ. ꝙ tabelliones pn̄t alteri ſtipulari ī iudicio ⁊ ubi iudex ꝓcedit ex officio de mādato tn̄ iudi cis ⁊ ex iuſta cā. vt. l. ij. ff. rē pu. ſal. fo. dicit ēt ꝙ oēs ingrātꝰ pn̄t alijs q̄rere. ff. de mag. ꝯuē. l. pe ⁊ ſic vr̄ ſētire Inno. ꝙ in cōuētionalibꝰ ſtipula tionibꝰ nō poſſit notariꝰ alteri ſtipulari. ſꝫ ꝯͣriuꝫ ſētit glo. ī. §. ſi ꝗs alij. īſti. de īuti. ſti. vbi enume rat notariū īter ꝑſonas valētes alteri ſtipulari ⁊ illā opi. ſeꝗt̉ Dy. ī. d. l. ij. ⁊ idem ibi Bar. vbi plenius ꝓſeꝗt̉ hāc materiā facit qd̓ noͣ. ī aucͣ. vt ī ma. de. ⁊ hͦ opi. hodie ē cōis ꝓ. hͦ. d. l. ii. ⁊ quod ibi noͣ. Abbas. AAlier que. e⁊ per Breue alia v̓ba pōt ſic ſūmari pꝰ ſn̄iaꝫ diuor tij qͦ ad thoꝝ latā ob fornicationē ſpūalē mari ti pōt vxor libere religionē ītrare ⁊ nō diuidit̉. ¶ Noͣ pͦ ꝙ quēadmodū ꝓpt̓ fornicationē car nalē pōt mr̄imoniū ſeꝑari qͣ ad thoꝝ. vt ī. c. ple rūqꝫ. jͣ. de do. pꝰ diuor. reſti. c. ex lr̄is. cū ſi. ita ꝓ pter fornicationē ſpūalē. fornicat̉ .n. is ꝗ fidē de ſerit ⁊ ad īfideles ſe ꝯfert ꝯcor. xxviij. q. i. c. ido latria. ⁊. c. nō ſolū. Ex quo īfert̉ ꝙ illud v̓bū xp̄i nō lꝫ dimittere vxorē excepta cā fornicatōis. vt ī. c. de īfidelibꝰ. de cōſā. ⁊ affini. vēdicat ſibi locū nedū ī fornicatōe carnali ſꝫ ēt ī ſpūali qd̓ tn̄ limi ta ꝑ id qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. quāto. jͣ. de diuor. an autē hͦ cāu maritꝰ ꝑdat donatōeꝫ ꝓpt̓ nuptias ⁊ mu lier dotē ſicut p̄derent ſi laberent̉ ī carnalē for nicationē dic̄ ꝙ ſic eadē rōe. ꝓ hoc. l. cōſeniu. C. de repu. ⁊ ſentiūt hic doc. quod noͣ ¶ Secūdo noͣ caſū ī quo pōt uxor marito īuito ⁊ iuuene ī trare religionē quādo .ſ. uxor eſt abſoluta a cō fortio mariti ob eius delictū. Ex quo īfero ꝙ ſe pato matrimonio ꝓpter adulteriū carnale pōt is ꝗ non peccauit ītrare religionē altero īuito ⁊ iuuene. pro hoc tex. xxvij. q. ij. in. c. agathoſa. 2 c. veniens. sͣ. e. alia vtilia non poſſunt colligi ex tex. ¶ In glo. ij. ibi quando non fuit ſeparata quod intellige quādo maritus eſt cōuerſus re integra. ſed ſi uxor ante eius reuerſionem in traſſet monaſterium non poteſt educi a mari to reuerſo licet ſententia ſeparationis non pre ceſſerit. nam idem videmus in fornicatione car nali. vt probatur. in. c. agathoſa. ⁊ sͣ. eo. c. conſti tutus. ⁊. c. veniens. obſtabat ergo viro repeten ti vxoreꝫ exceptio fornicationis ſpiritualis. Et in fi. glo. hec vltima ratio verior ⁊ placet magis doc. communiter. nam precedens ratio non eſt vniuerſalis. non enim procedit in bigamo neqꝫ in muliere. ⁊ ex predictis ī glo. habes aliquos caſus in quibus fornicatio carnalis ⁊ ſpiritual̓ differunt ⁊ plures alios vide hic per docto. ¶ Sed ultra gl. quero de vtili. q. pone ꝙ vxor ſe parata poſt fornicatōeꝫ ſpiritualē ꝯmiſit poſtea De ꝯuer. īſide 33 teriū nunꝗd marito r̄uerſo ⁊ īuito poſſit ītrare r̄ligionē. an̄ vero debeat ꝯpēſare adulteriū car nale cū ſp̄uali ſicut ſit compenſatio qn̄ vterqꝫ la pſus ē ī fornicatione carnali. vt. jͣ. de adul. c. pe nul. ⁊ vl. doct. ſūt varij in hac ſn̄ia. ⁊ vr̄ pͥº ꝙ non fiat cōpēſatio. qꝛ diuerſaꝝ ſp̄eꝝ n̄ admittit̉ ꝯpē ſatio. l. ſi cōuenerit. ff. de pig. acti. noͣ. in. c. ij. sͣ. de po. Itē vxor ſeꝑata n̄ dr̄ maculare torum mari ti. ī ꝯͣriū facit. qꝛ vtraqꝫ fornicatō ē ſufficiēs ad ſeꝑatōꝫ mr̄imōij gͦ adīuicē admittit̉ cōpenſatio ⁊ hāc opi. tenuit Aof. ī. c. illa. jͣ. de diuor. Hoſti. hic diſtinguit ꝙ aūt accuſat̉ ꝗs de ſp̄uali forni catione ⁊ ip̄e excipit de carnali ⁊ n̄ ē audiēdꝰ qꝛ ſi ꝯuīcit̉ de ſp̄uali non tenet̉ mulier ſecū hītare niſi vellet redire ad fidē. aut eꝯͣ accuſatꝰ de car nali excipit de ſpūali ⁊ priꝰ d̓ exceptōe ꝯgnoſcē dū ē tāqͣꝫ de p̄iudiciali cū n̄ poſſit he̓ticꝰ accuſa re vxorē de carnali vl̓ de alio delicto ꝓ hͦ. c. ex ceptionē de excep. ⁊. c. a nobili. e. ti. ſi tn̄ ille vel let r̄dire ad fidē ⁊ ꝯſtaret d̓ fornicatōe vtriuſqꝫ ſpūali .ſ. ⁊ cānali tc̄ fiet ꝯpēſatō ⁊ hͨ opi. ſatꝭ ē eqͣ ¶ De conuerſione inſidelium. Aca ¶ Supra viſū fuit de cōuerſiōe ꝯiugatoꝝ ad fligionē. Nūc ſubijcit d̓ eoꝝ ꝯuerſiōe ad fideꝫ hēt̉. d̓ maͣ. xxviij. q. i. ⁊. ij. ⁊. xxxij. q. viij. c. vno. Audabile cenus q Sarra machinatione chriſtiane mulieris ipſius maritum occidit ſi cum ea matrimonium contraxit ſeparatur licet poſtea ſit reuerſus ad fidē. ſecꝰ ſi ſine machinatōe illuꝫ occiderit. h. d̓. vel ſūma gnͣaliꝰ. Nō pōt ꝗs illaꝫ hr̄e ī vxorē cuius maritū occidit machīatione ip̄iꝰ ml̓ieris. ſecꝰ ſi ſine machīatōe ⁊ ē pulcher ⁊ qͦtidianꝰ caſus. dīdit̉. nā due ſūt ꝑtes p̓ncipales 2ª ibi ad hͦ. ⁊ q̄libet ſubdiuidit̉ in cōſultatiōem ⁊ rn̄ſiōꝫ vt ꝑ ſe pꝫ. Noͣ ibi ī captiuitate. ꝙ ſar racenꝰ licite tenet̉ a chriſtianis ī ẜuū. ē .n. licituꝫ bellū ꝯͣ ſarracenos ⁊ ſic oēs capti in bello effici ūt̉ ẜui. ff. de cap. qͣſi ꝑ totū. vide plene ꝑ Inno. c. ſic̄. de iur̄iū. vbi gn̓alit̓ dicit ꝙ oēs capti ī bel lo iuſto ēt ſi ſint fideles efficiūt̉ ẜui. hͦ tn̄ dic de iure ꝓcede̓. ſꝫ hodie ex cōſuetudīe vl̓i chriſtiāi nō efficiūt̉ ẜui ita noͣ. dic̄ Bar. ī. l. hoſtes. ff. de capti. ⁊ poſtli. re. ⁊ ita pluries obẜuatū ē tꝑibꝰ nr̄is. 2º. noͣ ꝙ lꝫ matrimoniuꝫ non poſſit con ſiſte̓ īt̓ eos ꝗ ſūt diuerſe fid̓i. xxviij. q. i. c. caue. tn̄ diſparitas fidei a pͥnº. n̄ hꝫ īpedie̓ mr̄imoniū īter vnitos ex poſtfacto ī eadē fide niſi alid̓ im pedimētū ſb̓ſit. ¶ Tertio noͣ qd̓ dixi ī ſūmario vt n̄ r̄ſtrīgas diſpōneꝫ huiꝰ hꝰ. c. ad ſarracenos nā eadē ē rō ⁊ foͣtior int̓ fideles. qꝛ cū iſtud īpe dimētū ꝓuēiat ex delicto atroci maiꝰ ē delictū īter fideles qͣꝫ ſi īfidelis occidit fidelē. ſꝫ dubi tat̉ magꝭ de farracenis ſeu īfidelibꝰ ꝓpt̓ lucꝝ in de ꝓueniēſcū eēt r̄uerſi poſtmodū ad fidē. ſꝫ nihilomīus ēt ī eis diſpōit̉ ꝯͣriuꝫ. Item noͣ ma gnā ptātē quā hꝫ eccl̓ia. pōt .n. rōe delicti īduce̓ nouū īpedimētū habile ad īpediēdū ⁊ dirimē dū mr̄imōiū pꝰ ꝯͣctum. ſil̓e ī. c. fi. jͣ. de eo ꝗ dux. ī ma. Quarto noͣ ꝙ ꝗs non dꝫ ꝯmitte̓ delictuꝫ ꝓpt̓ bonū ip̄ale qd̓ īde ſeꝗt̉ ꝓ hoc vide bo. tex. cū gl. ī. c. quod ait. xiiij. di. ⁊ ī. c. nō magno. jͣ. ne cle. vl̓ mo. Noͣ ī. §. ad hoc. queꝫ poſſe ducere ī vxorē illā cuiꝰ maritū int̓fec̄ ſine dolo ⁊ fraude ip̄iꝰ ml̓ieris. In glo. i. ibi idē ē. hͨ glo. vſqꝫ ad fi. pōit cāuꝫ ſeꝑatū a termīs lr̄e ī qͦ rōe delicti īdu cit̉ alid̓ īpedimētū mr̄imōiale ⁊ dic clariꝰ vt hē tur ī. c. fi. jͣ. d̓ eo ꝗ dux. ī ma. ſꝫ h̓ r̄ꝗrit ꝓ declara tōe lr̄e nūꝗd ſufficiat iſta machīatō de qͣ ī lr̄a ſi occiſor n̄ cognouit illā ml̓ierē durāte pͥº. mr̄imo nio. Hoſti. īſtat ⁊ tādē cōcludit ꝙ ſic. h̓ .n. nihil dr̄ de adult̓io. ſꝫ ſolū de machīatōe ⁊ ꝓ hͦ facit ẜꝫ eū. nā ſi īterficio vxorē meā cā hn̄di aliā vxo rē ego pecco ī. l. cōiugij. me̓ito n̄ dēo hr̄e aliqd̓ auxiliū a lege ⁊ ſic n̄ poſſū āpliꝰ ꝯͣhere mr̄imo/ niū. vt ī. c. i. de diuor. ⁊. c. īt̓fectores. xxxiij. q. ij. Io. an. h̓ diſtīguit ⁊ meliꝰ ꝙ aūt īt̓ceſſit ī morte machīatō vniꝰ puta qꝛ maritꝰ īterfecit vxorē vt duceret bertā ī vxorē ⁊ tc̄ r̄ꝗrit̉ adulteriuꝫ p̄ce dēs ad īpediēdū ⁊ dirimēdū mr̄imōiū ꝯͣctū cū be̓ta ⁊ ſic vr̄ loꝗ tex. ī. c. is ꝗ viuente. xxxi. q. i. aūt īt̓ceſſit ī moͣte machīatō vtriuſqꝫ ⁊ tc̄ n̄ r̄ꝗri tur adult̓iuꝫ. vt ī iſta lr̄a. Si autē n̄ īt̓ceſſit priꝰ adult̓iuꝫ lꝫ īpediat̉ mr̄imōiuꝫ. vt ī. d. c. int̓fecto res nō tn̄ ꝓbat̉ iure ꝙ ꝯͣctū dirimat̉ ꝓ hͦ quod noͣ. Hoſti. ī. c. ij. de ꝯgna. ſpi. In gl. iij. ibi pugnā tes ꝓ pr̄ia. noͣ gl. ⁊ lꝫ gl. accumulet fidē ⁊ patriā n̄ tn̄ ē neceſſe vt ſil̓ ꝯcurrāt. nā licite ꝗs pugnat ꝓ pr̄ia. xxiij. q. viij. ī. c. ſi nll̓a. ⁊ hoc cāu pōt īſur gere filiꝰ ꝯͣ parētē. ⁊ ſic ꝗs magꝭ obligat̉ patrie qͣꝫ parētibꝰ. ⁊ fc̄it ad ſtatutuꝫ qͦ cauet̉ ꝙ bānitꝰ poſſit impūe occidi. nunꝗd filiꝰ poſſit occidere patrē bānituꝫ ⁊ dic̄ ꝙ ſic. qꝛ bānitꝰ ē hoſtis ciui tatꝭ ⁊ hoſtē ciuitatꝭ etiā patrē poſſet occidere ī pune. l. mīme. ff. de reli. ⁊ ſūp. fu. ⁊ ibi bar. ēt per eūdē ī. l. amiſſiōe. ff. de capi. di. In gl. ſi. ī fi. noͣ gl. ex qua hēs caſuꝫ ī qͦ ceſſat ratihabitio ⁊ idē tenuit Io. ī. c. is ꝗ viuēte. xxxi. q. i. ⁊ idē Uin. ⁊ Hoſti. h̓ ⁊ tn̄ poſtea Hoſti. diſtīguit vtꝝ noīe ml̓ieris fuerit maritꝰ int̓fectꝰ vl̓ ne. vt pͥº. cāu ſuf ficiat ratihītio. 2º. nō. ar. ī. c. cuꝫ ꝗs. de ſen. ex. li. vi. Io. an. dicit hāc diſtīctōeꝫ nō ꝓcede̓ cuꝫ hic reꝗͥrat̉ machinatio ⁊ nihil aliud dicit. vult dice̓ ꝙ vbi ī actu reꝗͥrit̉ machinatio ſciēter nō ſuffi cit ratihītio cū n̄ poſſit machīatio īteruēire pꝰ ſc̄ꝫ. ſꝫ dic clariꝰ ponēdo verā rōeꝫ deciſionis gl. ratihabitō r̄trotͣhit̉ ex fictōe iuris ſꝫ ad hͦ vt fi ctio ꝓcedat r̄ꝗrit̉ ꝙ duo extrema ſit hilia ad il lū actū ꝑpetrādū .ſ. tp̄s ī qͦ actꝰ fuit geſtꝰ ⁊ tp̄ſ ra tihītōis. ſi .n. alteꝝ iſtoꝝ deficit n̄ ꝓcedit ratihī tio. qꝛ fictio n̄ cāt̉ ſuꝑ īpoſſibili. de qͦ pl̓e ꝑ bar. ī. l. ſi iſꝗ ꝓ ēptore. ff. d̓ vſuca. exēplū ꝗdā īt̓fecit noīe īfātꝭ hoīeꝫ d̓mū īfās maior ſc̄s hꝫ ratū cer te hͨ ratihītō n̄ t̓hit̉ r̄tro qꝛ īpoſſibl̓e erat illū ī fā tē tc̄ tꝑis mādare delictū n̄ gͦ pōt trahi r̄tro cuꝫ n̄i dēat plꝰ poſſe fictio qͣꝫ veritas. ⁊ iſtud appel lat̉ extremuꝫ ad qd̓ pone exēplum in extremo a qͦ ſi fit conͣctus habebā terminū ad certuꝫ ꝗd agēdū amicꝰ meꝰ noīe meo egit illud ego poſt t̓ minū habui ratū nūꝗd hͦ ſufficiat certe dicēdū ꝙ nō qꝛ cū poſt terminū nō potuiſſē vere face̓ gͦ nec ficte. ꝓ hͦ ē pulcher tex. ī. l. bonoꝝ. ff. rē rat. ha. vide bo. glo. ī. c. qͣꝫ ſit. de elec. li. vi. ad ꝓpoſi tū gͦ cū poſt mortē mariti nō poſſit vxor machi nari ī ipſius mortē gͦ deficit hͦ extremū a quo ⁊ ſic nō ꝓcedit ratihabitio qꝛ qn̄ deficit alteꝝ ex tremoꝝ nō habꝫ locū ratihabitio. ℟ litteriS. udalimore Si vxorē ī licta iudeꝰ ad fidē cōuertit̉ cōis ꝓles aſſignat̉ eidē. h. d. vl̓ qͦ ad ītellectū maxīe iuxta glo. dic̄. Si alter īfideliū cōiugū venit ad ſideꝫ altero remanēte ī īfidelitatꝭ errore cōis ꝓles aſ ſignat̉ ꝯuerſo. h. d. ⁊ ē cāus noͣ. pͦ ꝯſultaº 2º. rn̄ſio ibi cū aūt ⁊cͣ. Cōſultatō vero duo facit. pͦ ponit viri petitōem aͦ defēſionē mulierꝭ. ibi ad qd̓. rn̄ ſio vero pape qͣdruplicē p̄mittit cām. ¶ No pͦ plura onera q̄ ſubit mater ī creatione ⁊ ī uutri tōe filij ⁊ ꝓpt̓ hͦ ouera materna cōmixtio mari ti ⁊ vxoris aſſūpſit denoīatōem a mr̄e vn̄ appel lat̉ mr̄imoniū qͣſi mr̄is muniū .i. officiū qꝛ ma gis verſat̉ officiū maternū qͣꝫ paternū qd̓ tene mēti. Et ex hͦ ⁊ ex tex. īfero ꝙ vocabula dn̄t eē ꝯn̄a rebꝰ cōcor. c. cū ẜm apl̓m. de p̄bē. īſti. de do na. §. ē ⁊ alid̓. al̓s aūt tale vocabulū dr̄ abuſiui vt ē tex. cū glo. īſti. de actio. §. ſic itaqꝫ. ⁊ dr̄ ab uſio qn̄ ꝗs abutit̉ re conͣ ſuā naturā. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. collige ꝙ vbi certū ꝗd ꝑticipat de naͣ duoꝝ attribuit̉ ei de cuiꝰ naͣ magꝭ ꝑticipat. l. q̄rit̉. ff. d̓ ſta. ho. ⁊. iiij. q. iij. c. hermafrōdita. ¶ No 2º. ꝙ pr̄ habet ſiliū ī ptāte ⁊ nō mr̄ ⁊ ī ꝗbus ꝯſiſtit pa tria ptās. vide plene ꝑ glo. īſti. de pa. po. ⁊ inter ceteros effcūs hꝫ vnū mirabile ꝙ pr̄ pōt vēde̓ filiū ſuū ꝓpt̓ neceſſitatē famis. C. de pa. q̄ fi. di ſtra. l. ij. ¶ Noͣ. gl. ī. c. ij. de pig. Itē ꝗcꝗd acꝗrit filius acꝗrit pr̄i qͦ ad uſufructū p̄terqͣꝫ ī caſtrē ſi vl̓ qͣſi de qͦ dic vt plene noͣ. in. l. cū oportet. ⁊ in aucͣ. excipit̉ ⁊ aucͣ. idēqꝫ. C. de bo. q̄ li. ⁊ īſti. per quas ꝑſo. no. acꝗ ꝑ to. ¶ Roͣ ꝙ lꝫ mr̄imoniuꝫ denoīet̉ a mr̄e tn̄ filius ſeꝗt̉ familiā pr̄is. vnde debet denoīari a pr̄e ⁊ nō a mr̄e ⁊ ſeꝗt̉ ciuitatē ex ꝑſona pr̄is ⁊ nō mr̄is. l. i. ⁊. l. aſſumptio. ff. ad muni. Itē noͣ ꝙ ēt iudeus hꝫ filiū ī ptāte ⁊ ē rō qꝛ iudei conͣhūt iuſtas nuptias. jͣ. d̓ diuor. c. gau demus. ⁊ ſūt ſb̓ Romano īperio ⁊ ſic gaudent legibꝰ īꝑialibꝰ ꝓ hͦ. l. iudei. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. de iu de. nā ille ē ī ptāte pr̄is quē ex iuſtis nuptijs ꝓ creamus. ſecus dic ī filio nō ltimo. nā ille nō eſt ī ptāte pr̄is. īſti. de nup. ī fi. Itē noͣ ꝙ puer ſeu ī fās poſt triēiū dꝫ ali apud patrē uſqꝫ ad trien niū mr̄ tenet̉ lactare filium. C. de pa. po. l. nec fi iū. hͦ ītelligo niſi mr̄ ſit talis quā nō deceat lacta re ſiliū vt noͣ. Azo. ī ſū. de pa. po. ſeꝗt̉ Bar. ī tra ctatu de alimētꝭ ⁊ hͦ cāu. debet lactari expēſis pa tris. ſꝫ ſi pater ē īdigēs ⁊ mr̄ locuplex tenet̉ mr̄ alere filios ēt maiores. l. i. §. ml̓ier. ff. de li. agn. ⁊ ī aucͣ. ſi pr̄. C. de diuor. ⁊ ſcias ꝙ ī tm̄ alimēta ſunt filio debita a pr̄e ꝙ pr̄ pōt cōpelli ꝑ iudicē ad alimētādū filios. d. l. nec filiū. ⁊ dicit ibi glo. noͣ. ꝙ ſi pr̄ denegat filio īiuſte alimēta ꝑdit patri am ptātē qd̓ bn̄ noͣ. vn̄ alibi dicit lex ꝙ necare ē filijs alimēta denegare. l. necare. ff. de li. agno. ⁊ dicit ibi noͣ. gl. ꝙ ſi filius moreret̉ ꝓpt̓ d̓fectū ali mētoꝝ pōt puniri pr̄ ac ſi filiū ꝓprijs manibus necaſſꝫ qd̓ noͣ. ⁊ ītellige ꝙ pr̄ tenet̉ alere filium ⁊ eꝯͣ filius prēꝫ niſi filius poſſet ſibi q̄rere victū ex īduſtria ⁊ hoc veꝝ quādo ſit tal̓ ꝑſona quā nō dedeceret oꝑari alias nō tenet̉ laborare cuꝫ dedecore ſuo. l. ſi ꝗs a liberis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. d̓ li. gno. ⁊ vide gl. ī. cū haberet. de eo ꝗ dux. ī ma. In glo. i. ibi ob neꝗtiā pr̄is noͣ iſtū caſū ⁊ dic yob hāc cām pōt filius ꝯpelle̓ patrē vt eū emā cipet de qͦ dic vt latius hr̄ ī. l. fi. ff. ſi a pa. po. ꝗs ſue. ma. ⁊ noͣ. iſti. ꝗ mo. ius pa. po. ſol. ī fi. ¶ In ea. glo. ibi de iure ꝗritū dic ꝗritū .i. romanoꝝ qꝛ dicūt̉ ꝗrites a ꝗris ꝙ ē haſta. nā haſtati incede bāt ꝗ inuenerūt patriā ptātē ⁊ dicunt̉ qͦ ad iſtū effectū romani oēs ꝗ ſūt ſb̓ romano īperio. alij vero nō recognoſcentes romanū īperiū nō ha bēt filios ī ptāte. vn̄ dubitat̉ de Uenetis ⁊ qui buſdā alijs de quo vide ꝑ glo. īſti. de pa. po. In ea. glo. ibi cōditōem pr̄is vl̓ mr̄is. noͣ. glo. ꝙ nō ē ſpāle ī pr̄e qd̓ dicit̉ in tex. ſꝫ idē ē ī mr̄e cō uerſa ad fidē ⁊ idē ꝓbat tex. noͣ. ī. c. iudei. xxviij. q. i. hēs gͦ caſū ſingu. in qͦ mr̄ pōt pete̓ cōem ſo bolē ⁊ īuito pr̄e pōt ꝑducere ad baptiſmū ⁊ dic ꝙ ꝑ baptiſmū ſoluit̉ ius pr̄ie ptātis vt ē tex. iū cta glo. noͣ. ī. c. iudeoꝝ ea. cā ⁊. q. ⁊ rō pōt eſſe qꝛ nō eſt cōueniēs ꝙ iudeꝰ habet filiuꝫ xp̄ianū in ſua ptāte cū ēt ſeruū xp̄ianū habere nō poſſit. jͣ. d̓ iude. c. fi. Et ob p̄dcā dicit h̓ Hoſti. ꝙ papa po terat h̓ ſe facilius expedire ſtatuendo ꝙ ſi alter īfideliū venerit ad fidē ſit pr̄ vl̓ mr̄ cōis ſoboles aſſignāda ē ꝯuerſo niſi ſit doli capax qꝛ illi relī quūt̉ ꝓprie liberati. hͦ vltimū dcūm ego ītelligo rōe baptiſſmi recipiēdi. nā ſi pr̄ venit ad fidē fi liū maiorē habens dico ꝙ pater pōt pete̓ filium maiorē qꝛ ꝑ baptiſmū nō debet ꝑdere patriam ptātem quā habebat ī filiū cū debeat tūc eē me lioris cōditōis qͣꝫ pͥus ꝓ. hͦ. c. iudei. ij. jͣ. de iude. vbi patꝫ ꝙ oīa bona ſūt relinquēda iudeo ꝯuer ſo ad fidē ītelligo niſi ꝑ vſurariā prauitateꝫ illa bona q̄ſita fuiſſēt vt ē glo. noͣ. iūcto tex. de cōſe. di. iiij. c. iudei. ¶ In glo. ī v̓. ſaluti ibi diuortio ſcō. ⁊ dic̄ Inn. ⁊ cōit̓ doc. illā aucͣ. ſi pr̄. ꝓcedere qualit̓cūqꝫ ſiat diuortiū ſiue de iure ſiue de fcō qd̓ noͣ. bn̄. Ex hͦ īſert̉ ꝙ ſi ꝓpt̓ adulteriū mariti mr̄imoniū ſeꝑat̉ qͦ ad thoꝝ filij debēt ali a pr̄e ſiue apud mreꝫ expēẜ pr̄is. idē ſi pr̄ de fcō reli q̄ret vxorē. ¶ De voto ⁊ voti redēptōne. ℟ica ¶ Uiſū ē. sͣ. de quodā voto in ſpē qd̓ .ſ. emittit̉ ꝑ igreſſū religionis vl̓ ꝑ ſuſceptōeꝫ fidei. Nūc ſb̓ijcit de voto ī gnͣe ⁊ ipſius voti redēptōeꝫ. de maͣ habet̉. xxvij. q. i. ꝑ to. ⁊. xxxij. q. i. c. fi. repeti tur in. vi. ⁊ in cle. ⁊ de ſi. inſtru. c. qd̓ ſuper. EPere gNi oris nati Ep̄s ex cā mutae pōt votuꝫ ꝑe grinatiōis ī alid̓ qd̓ ſit d̓o magꝭ acceptū. vl̓ ſumma gn̓alius ſic. Uota pn̄t elemoſynis r̄dimi vl̓ ī aliud cōmuta ri ītercedēte ſuꝑioris auctoritate ⁊ iuſta cā r̄di mendi vl̓ mutādi. hͦ. d. 2ª ꝑs ibi reſpondemus. Noͣ pͥº. ꝙ a voto ꝗs pōt dupliciter liberari pri mo ꝑ r̄dēptionē vt ſi vult facere elimoſynā ſeu edificare hoſpitale ſūptuoſū vl̓ maritare domi cellas vel ꝗd ſimile. ⁊ hͦ ītēdit lr̄a dū dicit afflu entia diuitiaꝝ ⁊cͣ. ¶ 2º. ꝑ cōmutationē in aliud vt ſi vouit ire ad ſepulchꝝ ⁊ petit vt fiat ꝯmuta tio vt bis teneat̉ ire romā vl̓ ꝗd ſil̓e. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ p̄ciſe nō tenet̉ ꝗs ꝑfice̓ votū illud vel aliud. ſꝫ pōt ex toto liberari largiēdo certū ꝗd ī piā cauſā de hoc. jͣ. ¶ 2º. noͣ ꝙ in cōmutatione voti vl̓ eius redēptione nō pōt dari certa regu la. ſꝫ totū depēdet ex arbitrio ſuꝑioris q̄ ex di uerẜ īformabit motū aī ſui. ¶ Itē noͣ ꝙ r̄cōpē ſatio q̄ fit ꝓ voto dꝫ eē melior ⁊ ideo magis ac cepta. Ego putarē hͦ dictū ꝓcedere qn̄ ſola vo lūtas redimēdi vel mutādi ſubeſt vel ſil̓e. ſed ſi cauſa ē ī vouēte puta qꝛ ē debilis ad ꝑegrinan dū tc̄ ſatis ē ꝙ fiat cōmutatio in ſil̓eꝫ caꝫ. lꝫ illa nō ſit deo magis accepta ꝑ. c. qd̓ ſuper his ⁊. c. magne. jͣ. e. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. i. de re. permū. ⁊ ſic vltra alios limitarē iſtū tex. ¶ Itē r̄ꝑio dc̄ꝫ noͣ. beati Tho. qd̓ recitat archi. ī. c. ꝗ bōa agūt xvij. q. i. vbi dicit ꝙ oē īpedimentū ſuꝑueniens qd̓ hūiſſet a prīcipio īpedire votū ſi orit̉ pꝰ ſc̄ hꝫ auferre obligatōeꝫ voti. qd̓ ē dc̄ꝫ ſatis ſing. ſꝫ ml̓tū ob. c. qd̓ ſuꝑ his. jͣ. eo. vbi īpedimentum ſuꝑueniēs facit mutatōeꝫ ī aliā cauſā. ⁊ lꝫ illuc ſit magꝭ tutū tn̄ de ſubtilitate credo pͥmū dictū ſatis poſſe ꝓcedere dūmō nll̓a culpa reꝑiat̉ in vouēte. nā ſi ꝑ me n̄ r̄manet qͦ minus votū ꝑſi ciaꝫ ſb̓ſiſtēte bona volūtate debeo reputari ac li votū ꝑfeciſſē ꝓ hoc. c. dixit. de pēi. di. i. ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. i. de eo ꝗ mit. ī poſſ. facit ī ſil̓i qd̓ noͣ. in. l. qd̓ te. ff. ſi cer. pe. ⁊ ī. l. ſi nō ſortē. §. libertus. ff. d̓ ꝯdi. īde. ⁊ ī. l. ſi vſufructus mihi. de vſufr. lega. ⁊ ad. c. ſuꝑ his pōt rn̄deri ꝙ ꝓcedit qn̄ īpedimen tū n̄ ē oīo voti īpeditiuū. ſꝫ difficultatiuū. alid̓ .n. ē qd̓ ſc̄ꝫ reddat̉ īpoſſibl̓e. alid̓ qd̓ difficile fa cit. l. ꝯtinuꝰ. ff. de v̓. ob. Cōit̓ tn̄ obẜuat̉. c. quod ſuꝑ his all̓. ⁊ fac̄ iſte tex. dū dicit an̄ ex īfirmita te. Sꝫ ꝓ d̓claratōe p̄dictoꝝ ⁊ maͣe q̄rit̉ nūꝗd ſi ne cauſa poſſit votū r̄dimi vl̓ ꝯmutari. So. dic ꝙ iſta vota q̄ a pͥncipio fuerūt volūtaria pn̄t re dimi ⁊ ꝯmutari cā exn̄te ī vouēte dūmō ꝯmute tur vel ꝓ redēptione det̉ aliquid magis vtile ⁊ deo magis acceptuꝫ. hoc noͣ. voluit Inno. ſuꝑ ℟ca. de obẜ. ieiū. Idē ſeꝗt̉ archi. ī. c. p̄ſbyt̓. lx. xxij. di. ego ꝓbo per. c. de ml̓ta. ꝓpe fi. jͣ. e. dum tex. alt̓natiue loꝗͥt̉ dicēs. ſi neceſſitas exigat vl̓ vtilitas ꝑſuadet. ſufficit gͦ alterū illoꝝ. ⁊ ex illo tex. infero ad limitationē quā. sͣ. dedi ad iſtum tex. vt tc̄ cōmutatio dēat eē vtilior qn̄ nec̄itas n̄ ſuggerit cōmutationē voti. naꝫ pꝫ ex illo tex. ꝙ ſufficit neceſſitas vl̓ vtilitas. gͦ in cāu neceſſitatꝭ nō reꝗrit̉ melior vtilitas. qd̓ noͣ. ⁊ vn̄ ſurgit hec cōmutatio voti cū ſit d̓ iure diuino. dic vt colli git̉. ex. c. magne. jͣ. e. hec ꝓcedunt ī votis volun tarijs. ieiunia aūt neceſſaria q̄ ſūt inducta ab ec cleſia nō pn̄t cōmutari nec redimi ſine cā exn̄te ī ip̄o obligato vt noͣ. Inno. ſuꝑ ℟ca. ī loco p̄al. de ieiunijs v̓o īdictis ꝑ ſacerdotem ī pn̄ia. dic ꝙ ip̄ius arbitrio pn̄t ꝯmutari. ſed ſine arbitrio ip̄ius ſecꝰ. ſic ītellige glo. noͣ. ī. d. c. p̄ſb̓r. lxxxij. di. ¶ In glo. i. ibi cōmutatio pene aduerte. nā iura all̓. ī glo. loquūtur d̓ ꝯmutatione pn̄ie ⁊ n̄ pene ⁊ pn̄iaꝫ ꝯmutare pōt ille ꝗ pn̄iā īiūxit vl̓ ſuꝑior. vt le. ⁊ noͣ. ī. d. c. p̄ſb̓r. ⁊ d̓ cōmutatiōe pe ne dic. vt noͣ. ꝑ Inno. ⁊ alios ī. c. i. de conſti. ⁊ ē bo. tex. cū gl. ī. l. ꝗd gͦ. §. pena grauior. ff. de his ꝗ noͣ. īfa. vbi Bar. pōit noͣ. dictū ꝙ ex cā etiā pe nā ſtatuti pōt iudex ꝯmutare vel diminuere. vt ij. q. iij. §. noͣndum. ¶ In ea. gl. ibi ⁊ ē ar. ꝙ ep̄i ⁊cͣ. ſigna glo. ⁊ ideo glo. dicit ar. qꝛ ī tex. non ſit mētio de ep̄o. ſꝫ de p̄ſidēte. Inno. dicit ꝙ ep̄i ⁊ ſuꝑiores pn̄t diſpēſare ī voto nō aūt p̄lati īſeri ores ꝓbat iſte tex. iūcta ſupraſcriptōe ⁊ noͣ. ſig. hͦ dictū. ꝓ quo facit qd̓ ip̄emet noͣ. ī. c. ij. de eo ꝗ fur. or. rece. vbi ponit vnā ſing. regulā dicēs nl̓ lū p̄latū citra ep̄m poſſe diſpenſare in aliquo ca ſu niſi ī cāibus in iure exp̄ſſis. quā r̄gulā ſequū tur doct. ī. c. fi. de poſtu. p̄la. ⁊ ego adducō tex. ī cle. ij. de p̓ui. vbi noͣ. ꝓbat̉ ꝙ p̄latus citra ep̄m n̄ pōt abſoluere a ſn̄ia excōicatōis a canonē ꝓ mulgata niſi vt dixi ī caſibꝰ iure exp̄ſſis Hoſti. hic dicit ꝙ iſte tex. nō ꝓbat dictū Inno. ſed po tius ꝯͣ. qꝛ lꝫ loquat̉ de ep̄o nō dicit hͦ pēdere ab arbitrio ſuo. ſꝫ ab eius ꝗ p̄ſidet ⁊cͣ. ſatet̉ tamen ꝙ dictū ī ſe ē veꝝ ⁊ ẜuat̉ de ꝯſuetudine ⁊ mini me ſunt mutanda ⁊c̄. l. mīme. ff. de legi. pōt dici ꝙ vbicūqꝫ īferior p̄latus hēret de iure ſp̄ali ius ep̄ale ī ꝑſonis ꝙ tunc poſſit diſpenſare in voto ſicut ep̄s. qꝛ talis pōt exercere iura ſp̄alia pro hͦ glo. noͣ. ī cle. i. de re. ec. nō alie. ⁊ per Inno. in. c. ſtatuimꝰ de ma. ⁊ obe. dico latius in. c. ſignifica ſti. de fo. ꝯpe. ⁊ tunc iſta lr̄a ſtabit ꝓpͥe vt ꝗlibet preſidens .ſ. hn̄s iuriſdictionē ep̄aleꝫ poſſit di ſpenſare ī voto. nā vt ex fine littere colligitur ī hac cōmutatōe r̄ꝗrit̉ diſpēſatio. ſꝫ p̄latus īferi or nō diſpēſat ꝑ hͦ dico ſacerdotē vota nō poſſe cōmutare niſi modo p̄dicto .ſ. cuꝫ ipſe iniunxit ieiunium. ⁊cͣ. ¶ In gl. fi. ibi ſed in voto conti nentie ſecus noͣ. glo. nā loꝗt̉ non ſoluꝫ ī religio ſo. ſꝫ ī quolibꝫ vouēte continētiā. hoſti. h̓ ⁊ cōir canoniſte tenent oppoſitum dicentes ꝙ ex ma gna cauſa pōt papa diſpēſare circa votuꝫ con tinētie ēt cū religioſo. ponit exēplum ſi rex infi delis vult redire ad fidem cum toto ſuo r̄gno. ſi poteſt habere ī vxorem monialem filiam alte rius regis. nam iſtud eſt deo magꝭ acceptuꝫ qͣꝫ continentia vnius hōis. maxime quia mr̄imo niū eſt de iure diuino. ⁊ cum vxore eſt caſtitas xxxi. di. nicena. ⁊ in. c. i. de vo. li. vi. ⁊ idē tenent doc. in. c. cū ad monaſteriū. de ſta. regu. beatus Tho. fuit ī opi. gl. lꝫ pͥus tenuiſſꝫ ꝯͣ. Io. an no uiſſime diſputauit ſequēdo opi. canoniſtaꝝ conͣ opi. theologoꝝ vt plene ſeꝗt̉ ſuꝑ regula ſemel deo dedicatū. de reg. iur̄. li. vi. ī mercū. ⁊ īquātū gl. dicit ꝙ caſtitas ſola ē ⁊cͣ. nō ītelligas ꝙ alie v̓ tutes hͦ n̄ pn̄t face̓. vn̄ debꝫ ītelligi ꝙ caſtitas ſo la potēs ē deo animas pn̄tare .ſ. ſine alijs v̓tuti bus nō tn̄ ītelligas ꝙ alie v̓tutes abſint ſꝫ nō ex igit̉ vt cōcurrāt eq̄ prīcipalit̓. ſꝫ ſaltē debet hr̄e acceſſorie qꝛ nō pōt ꝗs hr̄e vnā v̓tutē ſine alijs licet poſſit hr̄e opus v̓tutꝭ. vt noͣ. gl. noͣ. ī. c. niſi cū p̓de̓. ī v̓. v̓tutū. sͣ. de renū. ⁊ ex p̄dcīs habes vnū caſū ī qͦ ſolus papa diſpēſat ⁊ lꝫ hoc doc. teneāt tn̄ de iure aꝑte hͦ nō ꝓbat̉ ſꝫ ego adduco. c. ma iores. de bap. vbi dr̄ ꝙ maiores cāe ſūt referen de ad papā aliꝰ ē cāus ī voto vltramarino emiſ ſo ꝓ ſubſiduo terre ſācte tex. ē noͣ. iūcta glo. ī. c. ex multa. jͣ. eo. Cōmutat pa ¶Enientes. pa votū vlira marinū ī his maxime ꝗ ī puerili etate vouerūt. ⁊ duo facit. pͦ ponit formā voti. 2º. eiꝰ abſolutōem ⁊ mutationē ibi nos. ¶ Prīo noͣ. ex tex. iūcta glo. i. ꝙ votū emiſſū ī puerili etate efficacit̉ obligat licet p̄ſtet facilitatē obtinēdi cō mutationē ⁊ ſic minor etas nō īpedit obligatio nē deo q̄rendā ⁊ dr̄ puer poſt vij. ānū. vt dr̄ ī ꝓ he. vi. ⁊ ſic poſt doli capacitatē quis obligat̉ ex voto ⁊ ad hͦ tenebis ſēꝑ mēti iſtū tex. qꝛ neſcio alibi ita claꝝ vide tn̄ ad materiā qd̓ noͣ. Inno. ī c. ſcripture. jͣ. e. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ votū emiſſū in puerili etate vr̄ potius ꝓcedere ex qͣdā facilita te animi qͣꝫ diſcretōis arbitrio. ⁊ ex hͦ ⁊ ex tex. pōt ſumi ar. optimū ꝙ votū emiſſū ex aī facili tate obligat vouētē lꝫ facilitas p̄ſtet cām diſpē ſādi ⁊ cōmutādi. Ultīo noͣ caſū ī qͦ papa abſol luit laicū ab obligatōe q̄ſita alteri laico. nā iſte d̓ derat fidē alicui laico vt eſſent ſocij fideles ī iti nere. Sꝫ ꝯͣ hͦ opp. obligatō ē de iuregētiū ⁊ ſic nō pōt ꝑ prīcipē tolli. vt in cle. paſtoralis. de re iudi. noͣ. Inno. ī. c. q̄ ī eccl̓iaꝝ. de cōſti. legiſte ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pu. maxīe ꝑ papā reſpectu laicoꝝ. ad hͦ vide ſingu. dictū Inno. ī. c. īꝗſitōni de ſen. excōi. vbi dicit ꝙ ſi papa vult laico aufer re libros ſuos vl̓ ſimile nō tenet̉ laicus ſibi obe dire cū ſibi nō ſit ſubiectus ī tꝑalibꝰ. So. ꝯͣrium vr̄ difficile ex dictꝭ doc. pn̄t colligi due ſo. prima ꝙ papa hͦ fecit ex plenitudīe ptātis. hͨ ſo. nō valꝫ qꝛ nō hꝫ ptātē abſolutā circa iſta q̄ ſūt iuris na turalis ſeu gētiū ſine cā ēt Imꝑator reſpcū lai ci vt noͣ. ī iuribꝰ. sͣ. all̓. ſcd̓a ſo. q̄ vr̄ place̓ Inn. h̓ vt ſit hͦ ſpāle cū obligaº. venit acceſſorie ad actū ſpualē nec laicus pōt p̄tendere ꝯmodū burſale nā iſta nō erat ꝓpͥe ſocietas cū ſocietas conͣhat̉ ad lucrū. l. cōiri. cū ſe. ff. ꝓ ſocio. vn̄ potiꝰ iſti di cebāt̉ comites qͣꝫ ſocij. ad hͦ qd̓ noͣ. glo. ī cle. ij. d̓ penis. ⁊ noͣ hāc ſo. qꝛ ſatis rōnabil̓ ē ⁊ hēs caſuꝫ ī qͦ papa abſoluit quē ab obligatōne q̄ſita laico Ego darē aliā ſo. ꝙ iō papa potuit h̓ abſolue̓ qꝛ folū obligaº. erat ꝯͣcta ex fidei p̄ſtatōe. ſꝫ papa pōt abſoluere a iuramēto cā īterueniēte vt noͣ. ī c. quāto. de iur̄iur. h̓ āt ſb̓erat cā qꝛ minor etas Itē qꝛ illā fidē p̄ſtiterat ob cām ſui itineris qͣ d̓ ficiēte facilius pōt obtineri abſolutio a p̄ſtatōe fidei ⁊ hͨ ſolutō mihi vr̄ verior ⁊ ꝓcedit magis ſine ſcrupulo. ¶ In glo. ī v̓ facilitatē ī fi. de hͦ vi de qd̓ dixi ī. c. dudū. de ꝯuer. ꝯiu. ⁊ qd̓ dicā. jͣ. c. equē. Abbas Itteratur aꝫ.. cocc. Hoc net noͣ. ⁊ ſing. deciſionē ⁊ pōt ſic ſūma ri. Siplicit̓ ꝓponēs religionē īgrēdi lꝫ nō īgr̄e diat̉ n̄ ē reꝰ voti vl̓ gnͣaliꝰ pōt ſic ſumari. Ex ſo la cōceptōe bōi explicādi nō obligat̉ ꝗs ad bo nū ꝯceptū exequēdū. pͦ ꝯſultaº. 2º. rn̄ſio ibi tibi. Noͣ pͦ ar. opti. ex tex. ꝙ error mortis natural̓ n̄ īpedit obligatōeꝫ voti dūmō vouēs deliberate ſe obliget ad votū de qͦ vide qd̓ dixi ī. c. ſicut de regū. Scd̓o noͣ ꝙ ex ſolo ꝓpoſito īdeliberato ī trādi religionē n̄ obligat̉ ꝗs ad īgreſſū ꝯͣ qd̓ gl. multū īſtat. nā vr̄ tex. ī oppoſitū ī. c. ꝗ bōa agūt xvij. q. i. So. ex dcīs gl. Inn. ⁊ Hoſti. p̄t elici hͨ cōcluſio ꝙ ſi nō firmit̉ ꝗs ꝓpoſuit ſeu delibera uit religionē īgredi vel certū ꝗd ꝑficere nō ob ligat̉ ex ſola cōceptōe animi. Si aūt delibera uit tūc tenet̉ ad executōem voti ēt ſi v̓ba nō ex p̄ſſit. eccl̓ia tn̄ nō cōpellit ad voti executōem ſi de eo nō cōſtat. nā ſi ex pͥma deliberatōe ſeu agi tatōe animi ꝗs obligaret̉ ad religionē pauci eſ ſent ſtudētes ꝗ n̄ eēt religioni obligati ẜꝫ Ho ſti. cū cōit̓ talia aīo cōcipiāt. hīc dicit h̓ Abb. ꝙ votū īitiat̉ ꝯfirmat̉ ⁊ ꝯſūmat̉. īitiat̉ cū ꝓpoſitū ī aīo ſeminat̉ ex tali ꝓpoſito nō obligat̉ nec qͦ ad deū nec qͦ ad eccl̓iaꝫ ⁊ ſic pōt ītelligi iſte tex. ꝯfirmat̉ cū deliberatō figit̉ ⁊ firmat̉ ſuꝑ ꝓpoſi to ⁊ tūc obligatō orit̉ quo ad deū ad hͦ dictū. c. ꝗ bōa agūt. ſꝫ eccl̓ia nō cōpellit exqͦ ſibi nō ꝯſtat ꝯſūmat̉ āt cū v̓ba enūciāt̉ ⁊ tūc efficacit̓ obliga tur qͦ ad deū ⁊ qͦ ad eccl̓iā. vt ī. c. lꝫ. jͣ. e. ⁊ ſic cōit̓ ſētiūt doc. nr̄i ꝙ ꝓpoſitū deliberatū ⁊ firmatum obligat quē ad executionē boni ꝯcepti ⁊ delibe rati. ſꝫ beatꝰ Thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxij. ar. i. dicit īter cetera tria neceſſaria ad obligationem voti. pͦ deliberaº 2º ꝓpoſitū 3º. ꝓmiſſio nō .n. ob ligat̉ ꝗs ẜm eū ex ſola deliberatōe vl̓ ex ſolo ꝓ poſito niſi ſb̓ſeqͣt̉ ꝓmiſſio q̄ ꝗdē ꝓmiſſio lꝫ ho mini fieri nō poſſit niſi ꝑ v̓ba vl̓ alia ſigna exte riora tamen deo fieri poteſt ſolo corde. ipſe enī reſpicit cor ⁊ non verba pro hoc. xiiij. q. v. in. c. ſi quid inueniſti. quandoqꝫ tamen ẜm eum conueniunt alia duo vt expreſſio verboruꝫ que licet non ſit neceſſaria quo ad obligatōnem eſt tamen vtilis vt ſaltem propter hominum vere cūdiam non deſiſtat a ꝓmiſſione ſua. ſecundo interuenit quādoqꝫ hominū teſtīoniū hͦ tn̄ duo non ſunt de ſb̓a vt. sͣ. dixi ⁊ quāuis Iohā. an. ⁊ doc. ſimpliciter recitent hic dicta beati Tho. ta men mihi videt̉ ꝙ hec deſtruant multas theori ricas canoniſtaꝝ vel ſaltē oportet illas reſtrīge̓ nā hoſti. hic ⁊ in. c. conſulti. sͣ. de regu. dixit. ꝙ ſi quis propoſito mutādi vitā ſuſcepit habituꝫ r̄ligionis efficacit̓ ē obligatꝰ quo ad deū ꝓpter propoſituꝫ mutandi vitā. nā ꝯͣriū pōt īferri ex his dictis beati Tho. ꝙ non ſufficiat ſolū pro poſitū. etiā precedēte deliberatione niſi ſequat̉ ꝓmiſſio ſaltē corde facta. hec dicta multū mihi placēt. nā nō ſequit̉ propoſui firmiter ī aīo ali ꝗd dare deo vel homini ꝙ ob hͦ ſim obligatus ad dādū exquo illā rē n̄ ꝓmiſi deo vl̓ homini nā votuꝫ cauſatur ex qͣdā pollicitatione .i. vniꝰ ꝓmiſſione. vt in. l. ij. ff. de polli. ⁊ hec dicta bea ti Tho. ſeꝗtur archi. ī. c. ꝗ bōa. p̄alle. ¶ Opor tet gͦ iura reſtrīgere que firmāt deciſionē ſuper propoſito vt ītelligātur de ꝓpoſito cuꝫ ꝓmiſſi on. ⁊ noͣ ꝙ ſola promiſſio non valꝫ niſi p̄cedat deliberatio cū propoſito etiā reſpectu religiōiſ lꝫ ꝯͣriuꝫ ſēſerit Io. an̄. ī. c. dudum. d̓ ꝯuer. cōiu. ¶ In glo. i. ibi nec firmit̉ ꝓponēdo. lꝫ glo. ui deatur velle vt firmū ꝓpoſitū ſufficiat qd̓ eſt ꝯͣ p̄dicta. tn̄. jͣ. ī fi. vr̄ ītelligere d̓ propoſito cū aīo obligandi ſe deo. ⁊ ẜm hͦ ſtaret firma ſn̄ia beati Tho. ⁊ facit multū pro eo iſte tex. ꝗ ſimpl̓r dic̄ iſtū aīo propoſuiſſe ꝙ religionē eſſet intraturꝰ ⁊ nihilominꝰ n̄ obligatur. gͦ iura faciētia mētio nē de propoſito ītelligūtur de propoſito cū aīo ſe obligādi. ita ꝙ fuerit ꝓceſſum ad promiſſi onē ſaltē corde. ¶ In gl. fi. ibi orit̉ actō. hoſti. dicit ⁊ bn̄ hͦ ar. h̓ non colligi. qꝛ nullū pactū h̓ in teruenit. ⁊ de maͣ dic vt ī. c. i. sͣ. de pact. CripturE xigiōis ſolui Per īgreſſū tur votū religiōi nō cōſonū. vl̓ aliter. Omne votuꝫ mutabl̓e ē ī votū r̄ligiōis. ⁊ ē noͣ. deciſio ītelligēdo ꝙ hͦ fiat ſine aucͣtate ſuꝑioriſ Pro declaratōe tex. q̄ro d̓ poſitōe caſus. So. dic̄ ꝗdā vouerat viſitare ſepulchꝝ ſāctū demū ī trauit r̄ligionē voto n̄ ꝯpleto dubitabat̉ an iſte eēt verꝰ reꝰ fracti voti ⁊ rn̄det̉ ꝙ nō ꝑ rōeꝫ que hēt̉ ī lr̄a. ſꝫ dubitat̉ nunꝗd hͦ cōmutatio poſſit fieri ſine auctoritate ſuꝑioriſ. Inno. dicit ſe cre dere ꝙ ſic. lꝫ tutiꝰ ſit vt hēatur diſpenſatio ⁊ ſic trāſeunt cōir doct. ſꝫ ꝯͣ hͦ facit tex. ī. c. i. sͣ. eo. vbi dicit̉ ꝙ etiā ī meliꝰ votū cōmutari nō debꝫ ſine arbitrio p̄ſidentis. ¶ Itē obligatꝰ hōi n̄ libera tur. lꝫ velit ſoluere rem meliorē. nō enī contīgit liberatio niſi ſolutione eiꝰ qd̓ debet̉. ff. ſi cer. pe. l. ij. ⁊ īſti. qui. mo. tol. ob. ī prī. So. ꝯͣriū vr̄ dif ficile. ſꝫ credo poſſe dici ꝙ aūt aliꝗs vult ꝯmu tare tꝑale obſeꝗū ī aliud tꝑale vl̓ ī aliquod ali ud ꝑpetuū non ītrādo religionē ⁊ n̄ pōt ſine au ctoritate ſuꝑioris ꝑ p̄dicta. Aut vult īgredi r̄li gionē ⁊ tc̄ neceſſario non reꝗͥritur ſuꝑioris au ctoritas. rō qꝛ ꝑ īgreſſū r̄ligionis obligat nedū oꝑam ſuā. ſꝫ etiā dedicat ſeip̄ꝫ. vn̄ n̄ ē veriſil̓e ꝙ deꝰ velit exigere obſeꝗum tꝑale ab eo ꝗ ſe ſibi reddidit ī ẜuū īmo pͥma obligatio vr̄ confuſa ī poſteriori facit qd̓ noͣ. in cle. ſi dominū. d̓ reli. ⁊ vene. ſanc. ⁊ ī. l. grece. ff. de fideiuſ. tutiꝰ tn̄ eſt ſu ꝑioris auctoritatē hr̄e. ¶ Ultīo ſcias ꝙ Inno. poſuit gl. ſatis vtilē ⁊ quotidianā ⁊ v̓ſatur pͥnci palit̓ circa irritationē voti ⁊ ponit duos caſus pͥncipales ī ꝗbꝰ votū irritat̉ ſeu eiuſ oblatio im peditur. Primꝰ caſus gn̓al̓ qn̄ deficit conditio generalis vl̓ ſp̄alis appoſita ī voto. Generalis ꝯditio ē multiplex. vt ſi deo placuerit. ſi potero ⁊cͣ. q̄ꝗdē conditiōes gn̓ales ītelliguntur etiā ſi n̄ expͥmāt̉. vt ī. c. ⁊ ſi chriſtus. de iureiu. ⁊. c. bea tus. xxij. q. ij. ⁊ hͦ dictū noͣ. qꝛ optīe fc̄it ꝓ his q̄ dixi ī. c. i. sͣ. e. vt ſuꝑueniēte totali īpedimēto vo ti nō ſit neceſſaria ip̄iꝰ ꝯmutatio. ſꝫ tollit̉ ip̄ius obligatio de defectu gnͣalis ꝯditiouis. ſꝫ ſp̄aleſ cōditiones ſūt ml̓te vt ſi filiꝰ meꝰ liberabit̉ vel ſi ab hac īfirmitate ꝯualuero ⁊cͣ. ſi .n. d̓ficit ꝯditō n̄ obligat̉ ꝗſ ad executionē voti. ꝓ hͦ tex. a ꝯͣrio xxij. q. fi. c. i. ⁊ ex hͦ noͣ ꝙ votū pōt emitti cū ꝯdi tiōe ⁊ ꝙ ex defectu ꝯditōis tollit̉ oīs obligatō voti. an̄ aūt ꝯpleta ꝯditōe ꝗſ poſſit ꝯpelli ad ex ecutōnē voti. Inn. ꝙ ſic. ſꝫ dubitatur vtꝝ ī exē plo p̄miſſo ſit filiꝰ meꝰ liberabit̉ ⁊cͣ. poſſit ꝗſ cō pelli adīpleta conditione adīple̓ votū ⁊ vr̄ pͥº. ꝙ n̄ ẜꝫ Inno. qꝛ tale votū n̄ vr̄ licitū. ſꝫ ſimōiacuꝫ qꝛ vult emere ſanitatē a deo vl̓ ab aliqͦᶠ ſancto ꝑ dationē reꝝ tꝑaliū .i. q. i. ꝗ ſtudꝫ. dꝫ .n. ſimplicit̓ deo offerre cordis ꝯtritiōeꝫ ⁊ poſtea rogare ꝓ ſanitate ſeu alia ꝓſꝑitate. Alij aūt dixerūt hͦ vo tū eē licitū. qꝛ cū deo n̄ ꝯmittit̉ ſimōia. qꝛ omīa ſūt dei. vt ī. c. tua. d̓ deci. ⁊ ſic n̄ dat ꝓpͥū ꝓ cōſe q̄nda ſanitate. Itē qꝛ ſimōia n̄ ꝯmittit̉ ſine ex p̄ſſo pacto ⁊ cū deo nullū pactū īteruēit. ſꝫ ſolū mō iſte pollicet̉ aliꝗd ſe datuꝝ nec ſufficit men tal̓ ſimōia. qꝛ vix reꝑit̉ aliꝗs faciēs bonū ꝗ nō ducat̉ ꝓpoſito conſeq̄ndi remūeratōm a deo. nā ⁊ ipſe deus ꝓmittit remuneratōeꝫ ꝓ elemo ſynis ⁊ alijs bōis tꝑalibꝰ Mathe. xxv. ⁊ pro hͦ qd̓ hr̄ Geneẜ. xxviij. c. ⁊ hec opi. vr̄ placere ho ſti. ꝓ qͣ adducit ī ar. xxviij. q. i. §. ex his. ⁊ ſe. ꝓ hͦ ego ēt adduco. c. medicinā. de pēi. di. i. vbi di cit̉ peccatū tuū elemoſynis r̄dime ad idē. c. aīe defūctoꝝ. xiij. q. ij. ¶ Itē dedicare aliꝗd deo ēt ſb̓ conditōe ē ꝗd ſpūale. ſꝫ ſpūale pōt cōmutari cū ſpūali ſine vicio ſimōie. vt ī. c. ad qōes. d̓ re. ꝑmuta. ⁊ vid̓ ad pͥmū bo. tex. iūcta gl. ī v̓. dena riū. ī. c. p̄ſb̓r. xxxij. di. ſc̄it. d. c. vnicum. xxxij. q. vlt. vbi dr̄ q̄ ſine cōditōe vouēt̉ ſine cōditōe ſol ui d̓bēt. licite gͦ votū emittit̉ cū cōditōe ⁊ hͦ ma xīe tenēdū ē vt tota chriſtiāitas vt ita dixeri q̄ v̓ſat̉ ī huiuſmōi votꝭ n̄ afficiat̉ labe ſimōie. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmū cāꝫ irritatōis voti. 2º. irritat̉ votum pͥncipal̓r ex deſectu ptātꝭ. ⁊ hͦ ml̓tipl̓r pōt contin gere vt ī ẜuo mōacho clerico filiofa. marito ⁊ vxoͣe. Et pͥº. circa ẜuū dubitat̉ nūꝗd obliget̉ ex voto. cōcluſio Inn. ē ꝙ ꝑ votū ꝑ qd̓ ꝑat̉ p̄iudi ciū dn̄ice ptātꝭ n̄ obligat̉ ẜuꝰ ar. ī. c. r̄latū. de ſen. ex. ⁊ ī. c. ſi ẜuꝰ ſciēte. liiij. di. ſecus dr̄ ī alio voto puta ſi vouit or̄onē dice̓ vl̓ ꝗd ſil̓e. In mōacho dic idē eadē rōe. n̄ .n. pōt emitte̓ votū abſtinētie vl̓ ꝑegrinatōis ſine licētia ſui ſuꝑiorꝭ. vt. xx. q. iiij. c. ij. ſꝫ aliud votū ꝑ qd̓ alij n̄ ſcādalizant̉ nec dat̉ ſibi vagādi maͣ emittere pōt puta vt dicere pſalteriuꝫ vel ſimile. nā plus pōt mereri ẜm In no. ⁊ bn̄. ⁊ ſi ꝗs fecit votū an̄ īgreſſū religionis nō pōt illud poſt īgreſſū exeꝗ vt noͣ. ī. c. mona chis. xx. q. iiij. qd̓ ītelligo ī voto religioni n̄ cōſo no. nā ſi pͥus vouiſſet dicere pſalteriū vl̓ ꝗd ſil̓e nō puto hͦ tolli ꝑ īgreſſū religionis ⁊ ſic limita rē iſtū tex. nā quēadmodū pꝰ īgreſſū voto pn̄t ſe obligare ad hͦ. ita ⁊ votū emiſſū ante īgreſſuꝫ exqͦ ē cōpaſſibile cū religione nō tollit̉ ꝑ īgreſſū ꝓ hͦ. c. i. sͣ. e. ⁊. c. cōmiſſū. de ſpō. dubitat̉ ī filiofa. ſeu īpube̓. Cōcluſio ē ꝙ īpubes obligat̉ ſi ē do li capax vt ī. c. ij. sͣ. eo. fallit ī īgreſſu religionis qꝛ ī illo reꝗͥrit̉ tp̄us. xiiij. ānoꝝ ī maſculo ⁊. xij. ī feīa vt ī. c. ad nr̄aꝫ. sͣ. de regul̓. ⁊. xx. q. ij. c. i. ⁊. ij. filiuſfa. āt maior obligat̉ ad votū qd̓ exeꝗ pōt ſi ne p̄iudicio pr̄ie ptātis. ſꝫ cū p̄iudicio huiꝰ ptātꝭ niſi pr̄ cōſenſerit nō obligat̉ ꝓ hͦ tex. ē in. l. ij. ff. de polli. dicit tamē Inn. limitādo illā. l. ꝙ ſolu ta pr̄ia ptāte tenet̉ filius ad īplere votū de qͦ du bito. ē. c. ꝗdā. ⁊. c. placꝫ. de ꝯuer. ꝯiu. nā vt ibi pa tet ſi maritus ītrauit religionē ꝯͣdicēte vel igno rāte vxore ⁊ ad petitōeꝫ vxoris reuocat̉ nō te net̉ mortua vxore īgredi religionē qꝛ emiſit vo tū tꝑe ihabili gͦ idē dicēdū ī filioſa. exqͦ executō nē voti non ꝯtulit ad tp̄us habile facit qd̓ in ſil̓i noͣ. i. l. ſi nō ſortē. §. libertus. ff. de ꝯdi inde. ⁊ hāc ꝑtē puto veriorē lꝫ opi. Inn. ſit tutior. Dubita tur inſuꝑ in vxore ⁊ marito dicit Inn. vxorē nō obligari ex voto abſtinētie vl̓ ꝑegrinatōis niſi maritꝰ ꝯſētiat vt ī. c. voluit. ⁊. c. maīfeſtū. xxxiij. q. v. vbi videt̉ tex. ¶ Itē dicit ī marito vt non poſſit ſe obligare ad votū abſtinētie ſeu ꝑegrīa tōis ſine licētia vxoris. qꝛ maritꝰ ⁊ vxor nō iudi cāt̉ ad īparia vt ī. c. gaudemꝰ. jͣ. de diuor. nō pu to hͦ dictū vltīo abſolutē veꝝ. nā cū maritus ſit caput ⁊ n̄ vxor vt ī. c. cū caput. ea. cā ⁊. q. ⁊ iura ſuꝑius all̓. videlꝫ. c. voluit ⁊. c. maīfeſtū. loquūt̉ ī vxore ⁊ fūdāt ſe ſuꝑ ſb̓iectōe ī qͣ ē ml̓ier reſpe ctu mariti ⁊ iō glo. noͣ. ī. d. c. maīfeſtū. dixit alid̓ ī marito niſi maritꝰ vellet emittere tale votuꝫ ꝑ qd̓ p̄iudicaret iuri uxoris. nec ob. ꝙ maritus ⁊ vxor nō iudicāt̉ ad īparia. qꝛ illud veꝝ qͦ ad de bitū carnale exigēdū. ſed qͦ ad alia vxor ē qͣſi fa mula viri. vt dicit tex. ī. c. hͨ imago. ⁊. c. muliereꝫ. xxxiij. q. v. Ex ꝗbus īfero ꝙ maritꝰ ſine licentia vxoris pōt emitte̓ aliqd̓ votū abſtinētie dūmō vt dixi nō p̄iudicet̉ mulieri ſꝫ vxor nō pōt emit tere ſine licētia viri ⁊ ꝙ plus ē ſi maritꝰ cōſenſit pōt poſtea reuocare ⁊ lꝫ male faciat vxor tn̄ nō pōt ꝯͣdicere. vt ē tex. ī. d. c. maīfeſtū. ⁊. d. c. voluit ⁊ ſi vt̓qꝫ l̓ alt̓ eoꝝ emiſit votū an̄ ꝯͣctū mr̄imonij n̄ pōt alt̓ exeꝗ cū p̄iudicio alteriꝰ vt noͣ. ī. d. iuri bus. pōt tn̄ vxor illud vouere ſine cōſēſu mariti qd̓ dare pōt ſine cōſēſu ſuo. vt noͣ. ī. d. c. maīfeſtū ⁊ de voto cōtinētie dic vt dixi ī. c. cariſſimus. de ꝯuer. ꝯiu. ¶ In clerico ſeculari dicit Inn. ꝙ n̄ pōt emittere votū ꝑegrinatōis ſine ꝯſēſu ep̄i ſui ſꝫ votū ꝯtinētie ſeu religionis ſic ad hoc. c. duo ſūt. xviiij. q. ij. De ep̄o dicit ꝙ nec votū ꝑegrina tōis nec religionis pōt emittere ſine licētia ſupe rioris. vt ī. d. c. lꝫ. de reg. fallit ī voto vltramari/ no vt ī. c. magne. jͣ. e. Idem dicit ī abbate vt ſine cōſenſu ep̄i hͨ vota nō poſſit emittere vel ſui ſu ꝑiorꝭ. xviij. q. ij. c. abbates ⁊ hͨ noͣ. tāqͣꝫ qͦtidiana. On elt. narini auctoritate Executō voti vltra pape pōt ex cā differri. h. d. Tria ſac̄. pͦ p̄mittit exordiū. 2º. ſubmittit narratōeꝫ. 3º. cō cluſionē. ſcd̓a ibi ſane. tertia ibi ideoqꝫ. ¶ Nō pͦ ꝙ nedū voti cōmutaº. vel redēptō ſine ſuꝑio ris arbitrio faciēda nō ē vt ī. c. i. sͣ. eo. ſꝫ nec etiā ipſiꝰ voti dilaº. nō gͦ pōt ꝗs executionē voti ꝓpͥa auctoritate differre ¶ Scd̓o noͣ. ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ differēs executionē voti pōt dici voti tnͣſgreſ ſor. ¶ Itē noͣ ibi cōſiliū ⁊ auxiliū ꝙ licite p̄lati ī pēdūt cōſiliū ⁊ auxiliū dn̄is tꝑalibus ꝓ cōẜuatō ne reipu. maxīe īſtante regni turbatōe ⁊ ex hoc pōt argui ꝙ p̄latus pōt eē de cōſilio regis facit qd̓ le. ⁊ noͣ. jͣ. d̓ rap. c. ī archiep̄atu. facit qd̓ habe tur. xcvj. di. ī. c. duo ſūt. ¶ In gl. i. ibi nō diſpē ſat ſꝫ declarat. hec ſo. vr̄ aꝑte ꝯͣ tex. ī. c. i. jͣ. eo. vbi votū redimit̉ ⁊ cōmutat̉ ex diſpēſatōe ſuꝑiorꝭ. vnde dic ꝙ nō ſolū pōt declarare ſuꝑior. vtꝝ vo tū ſtringat ſicut facit ī iuramēto vt ī. c. venerabi lē. de elec. ſꝫ ēt pōt diſpēſare cōmutādo vel ad mittēdo redēptionē voti. ut ī. c. magne. jͣ. e. ⁊ in c. i. sͣ. e. ſicut ī iuramēto. nā qn̄qꝫ declarat qn̄qꝫ abſoluit ab eo. xv. q. vi. c. nos ſāctoꝝ. ⁊. c. aucto ritate. noͣ ī. c. quāto. de iur̄iur. ⁊ ad ꝯͣriū glo. dic̄ formalit̓ ꝙ lꝫ votū ſit de iure diuīo tn̄ diſpēſatō ⁊ redēptio ſeu cōmutatio nō fit ſine cā. nā ex ta cita mēte iuris diuini hͦ fieri pōt vt clare colligi tur ex. d. c. magne ¶ Itē papa ⁊ ep̄s tenēt locū dei vt ī. c. mulier. xxx. iij. q. v. ⁊ fiet diſpēſatō au ctoritate diuina ⁊ nō hūana ꝓ hͦ facit qd̓ dicā in glo. ſe. ¶ In eadē glo. ibi ſubintelligit̉ ſi cōmo de ⁊cͣ. ſigna hanc ꝑticulā glo. ⁊ tene eā mēti ꝙ ī voto ītelligit̉ cōditō general̓ ſi cōmode fieri po terit ⁊ idē dixi ī. c. i. sͣ. e. ſꝫ īquātū glo. dicit ꝯmo de nō placꝫ qꝛ puto ꝙ īpedimētū difficultatꝭ vo ti nō auferat obligationē. ſꝫ reddit facilitatē diſ ſādi ꝓ. hͦ. c. i. sͣ. e. vbi pōderat̉ cā īfirmitatis. ¶ In glo. ij. ibi nō ē ſecurus qͦ ad deū noͣ. glo. ſingu. nā quotidie ad hoc ſolet allegari ⁊ hͦ di ctū potes extēdere vbicūqꝫ papa diſpēſat ꝯͣ ius diuinū ſine cā. vt ille cū qͦ diſpēſat̉ nō ſit tutus qͥ ad deū. rō qꝛ papa tenet̉ deſendere ius dininū uſqꝫ ad animā ⁊ ſanguinem xxv. q. i. c. ſunt qui dam. ⁊ idem dicendum in abſolutione a iuramē to eadem rōne. vnde nō valet abſolutio a iura mento ſine cauſa vt ſingu. noͣ. Inno. in. c. cum in ter. de renun. ⁊ glo. in. c. quanto. de iur̄iur. ⁊ hāc glo. ſequuntur cōmuniter doc. hic ⁊ vide ꝑ In no. in. c. cum ad monaſteriuꝫ. de ſtatu regū. ⁊ ꝑ Archi. in. c. florentinuꝫ. lxxxv. di. Quid auteꝫ de his que ſunt de iure poſitiuo nunquid diſpē ſatus per papam ſine cauſa peccet. do. Pe. di cit ſe credere ꝙ nō. ⁊ iō concludit ꝙ ſi papa diſ pēſat cū aliqͦ ſine cā ſuꝑ pluralitate beneficiorū diſpenſatꝰ licite retinet nihil allegat. tu vide In no. ī. d. c. cū ad mōaſteriū. vbi hͦ aꝑte firmat. ſed illd̓ dcm̄ nūqͣꝫ approbaui. ꝯtrariū ſentit Io. an poſt btm̄. Tho. sͣ. de p̄bē. ī. c. de ml̓ta. ⁊ maxime noͣ. ꝓcedit illud dictū ī diſpēſatione ſuꝑ pl̓alitate bn̄ficiorū. cū oīa bōa eccleſiaꝝ ſunt dei. vt ī. c. cū ex eo de elec. li. vi. ⁊ ſb̓a dei ordinata ad certos vſus vt pauꝑū ⁊ ſimiliū nō dꝫ conuerti ad vtili tatē pͥuatā ſine cā. vt. c. rō. sͣ. de p̄ben. Iteꝫ iuſ po ſitiuū ē fundatū ſuꝑ rōne .i. di. c. cōſuetudo. ergo papa cū dꝫ eſſe bonꝰ pat̓fa. nō dꝫ relaxare ius ſi ne ratiōabili cā. nec dꝫ apud eum eſſe perſonaꝝ acceptio. Fatēdum tn̄ ē ꝙ ſi facit tenꝫ diſpēſatio qͦ ad nos. ⁊ de hͦ aliꝗd dixiī. d. c. de multa. ⁊ pleni us in repetitione. §. ꝗ v̓o. Uide ꝑ Io. an. ī. c. du dū. ij. de elec. ⁊ p̄dicta inducit do. An. ꝯͣ religio ſos īpetrantes diſpenſationē a papa. vt poſſint tranſire ad laxiorē regulā. nā ſi nō ſubeſt cā nō ē ille tutꝰ quo ad deū. Idē dicit ſi religioſus pre ficit̉ eccl̓ie ſeculari curate cā ltīa non ſubſiſtente. puta qꝛ nō ē aꝑtꝰ ad officiū p̄dicandi vel exerci tiū cure. nā ꝓpter hͦ bonū publicum emanauit il lud ius diſpenſatiuū. vt religioſus poſſit p̄fici ec cleſie ſeculari. vt in. c. ꝙ dei j. de ſta. reg. ⁊ ꝓ his allego glo. noͣ. in. c. monachi vagātes. xvi. q. i. q̄ dicit ꝙ ſi religioſus p̄ficitur eccleſie ſeculari non vt proſit ſꝫ vt preſit. peccat mortaliter cū veniat ꝯͣ uotū. In glo. fi. ibi ꝯͣ vtilitatē priuatā ſentit er go glo. ꝙ in regno Uugarie verſabatur vtilitas pͥuata ⁊ ī ciuitate hieroſolymitana vtilitas pub lica. qd̓ intellige ſi iſte emiſit uotuꝫ pro ſubſidio terre ſancte. ſꝫ ſi pro ſua denotione. tūc colligere tur arg. ꝯͣ qꝛ ī executiōe ſui voti verſaret̉ vtilitaſ priuata. ⁊ in ſuccurſū regni vtilitas publica. ¶Eccleſia cōpellit heredē lai ICE cū ꝑ excōmūicationē ⁊ bo noꝝ ſubtractionē ad executionē voti ultra marini ad qd̓ ſe obligauit ꝓ defuncto. h. d. quo ad lr̄aꝫ. pͥmo ponit exordiū. 2º. ibi accepi mus narrat ſactū. 3º. ibi mandamus concludit. quarto cōmīnat̉ ibi neſionꝰ. ¶ Prīo noͣ ex iſto tex. ī pͥn. ꝙ nō tenet̉ ꝗs votū aliqd̓ emittere. ſed poſt emiſſū tenet̉ neceſſario adimplere. regula tur ergo votū a natura cōtractꝰ ꝗ a prīcipio fuit volūtatꝭ ex poſtfacto neceſſitatꝭ. l. ſicut. C. de ac. ⁊ obli. ¶ 2º. noͣ ꝙ pat̓ pōt aliꝗd īiūgere filio ſub ī terminatione maledictiōis pr̄ne pōt ergo pr̄ ex cā maledicere filiū quēadmodū bn̄dicere. ⁊ ma gnꝰ effectꝰ viſus ē plerūqꝫ ex maledictione vel bn̄dictiōe pat̓na. maxīe ī filijs patriarchaꝝ. vt le git̉ ī li. Gen̄. ¶ 3º. noͣ ꝙ eccleſia pōt cōpellere lai cum ad executionē voti. vn̄ ſicut maxīe rōne iu ramenti laicus ē de foro eccleſie. vt in. c. fi. de fo. cōpe. li. vi. ita ⁊ ratiōe voti. Itē noͣ ꝙ rōe peccati papa pōt pͥuare laicum dignitate ſeculari ⁊ iure ſuccedendi in ea. ¶ Itē noͣ ꝙ heres non adim plēs volūtatē defuncti ēt circa executiōeꝫ voti ꝑdit ōe emolumentū ſucceſſionis. non ſolū ergo priuat̉ heres ſi nō ſoluit legata ⁊ fideicōmiſſa vt in aucͣ. hoc āpliꝰ. C. de fideicō. ſꝫ etiam ſi non ad īplet onera extrīſeca ſibi a defūcto iūcta qd̓ noͣ. ⁊ hoc ꝓcederet ēt ſi d̓functꝰ deceſſit ſine teſtam̄ to. nā hic nulla fit mētio de teſtamēti factione. ¶ Itē noͣ ibi ordinē genitur tex. valde noͣ. ꝙ in regnis ⁊ dignitatibus ſecularibus ſuccedit̉ ꝑ fi lios ordine geniture. vt ſic prīogenitus debeat prīo ſuccedere. ⁊ eo defuncto ſine ſobole ſcd̓s. ⁊ ſic deīceps. ⁊ ex hoc ⁊ ex tex. collige aliud dictū noͣ. ꝙ ī regno ſuccedit̉ nō per electioneꝫ. ꝯͣrium noͣ. glo. ī. c. moyſes. viij. q. i. vbi per illuꝫ tex. dicit reges p̄ficiendos ꝑ electionē quēadmodum ob ſeruatur ī īperio. vt in. c. venerabilē. de elec. ſed dic ꝙ conſuetudine illud primum īoleuit. vt filij regum ſuccedant ⁊ eſſet electio. ⁊ pro hoc vide bona glo. vij. q. i. c. deniqꝫ ⁊ facit hodie qd̓ habe tur in. li. feudoruꝫ. de feu. nō alie. c. imperialem. §. preterea. ¶ Noͣ ibi ſi dictus rex ſine prole ⁊cͣ. tex. apertum ⁊ noͣ. ꝙ ī regno proueniente ex ge nere vlteriori nepos prefertur fratri patris. naꝫ vides hic ꝙ rex Ungarie deceſſit relictis tribus filijs. primogenitus ſucceſſit ī regno. ⁊ poſt mor tem eius non ſucceſſit ſecundogenitus. ⁊ aduer te ꝙ hoc ē clarū qn̄ primogenitus in vita ſua ad eptus eſt regnū. Sed dubium eſt ꝗd ſi ante ad eptionem regni viuente patre deceſſit primogēi tus relicto ex eo filio. nūquid filius primogēiti debet ſuccedere auo ſuo ī regno an vero ſecun dogenitꝰ. In hac. q. plene conſuluit Old. ⁊ po nit cōſilio. cclxiij. ⁊ tandeꝫ concludit hunc filiuꝫ primogeniti preferēdum patruo. ⁊ nititur ꝓba re iure diuino naturali ⁊ ſcripto. nā de iure diui no p̄genitus regl̓r ſuccedit in regno. Item ius pͦgeniture pōt alienari ſicut ꝯpertū ē in perſona Eſau qui vendidit fratri ſuo Iacob iura p̄geni ture. ergo hoc ius ē trāſmiſſibile ad heredem. ⁊ per ꝯn̄s cū filius habet ius p̓geniture. gͦ ipſe ⁊ n̄ ſecūdogenitꝰ dꝫ ſuccedere. De iur̄ naturali pro bat qꝛ pater ⁊ filiuſ cenſētur eadē ꝑſona. .xxxv. q. iij. §. hac aucͣte. l. fi. C. de īpu. ⁊ alijs ſubſti. r̄p̄ſē tatur gͦ pater in filio. ꝓ hoc liberorū ī fi. ff. de. v̓ ſig. vbi pr̄ ꝑpetuat̉ ī filio de iure poſitiuo. ꝓbat qꝛ in ſucceſſione reꝝ pͥuatarū plures filij premor tui tenent locum patris. ita ꝙ ſuccedūt in hecedi tate vua cū patris per ſtirpem. ⁊ non per capita. vt noͣ in aucͣ. de he̓. ab inteſ. §. i. ⁊ inſti. eo. ti. §. fili us. ⁊ noͣ benep̄dicta. maxime in eo ꝙ dixi ꝙ ius primogeniture tranſmittitur ī poſteriores. etiā viuente patre ⁊ de iure diuino conſiſtebat ī mul tis ius primogeniture. ⁊ vide triplex ius poſitū per glo. in. c. qͣꝫ periculoſum. vij. q. i. ad quam gl. addit. Io. an. qͣrtum effectum. nam in fine habe bat benedictionem paternā. Item dupliceꝫ ꝑtē in hereditate. inſuper benedicebat ſuis fratribꝰ ⁊ vide qd̓ habet̉ geneẜ. xxvii. c. que ſoleo recen ſere in benedictione ꝯuentuū. ⁊ adde qd̓. sͣ. dixi ꝙ nepos debet preferri patruo. ſequitur Iohā. an. in addi. ſpe. ſuper rubrica de feu. ⁊ Bal. in. l. cum antiquioribus. C. de iur̄ deli ¶ In glo. iij. nota hoc arg. glo. ⁊ vide gloſa. lxxxij. di. in. c. ꝑſoyter. ⁊ meliorem in. c. penitentiā. de peni. di. iij. ⁊ magꝭ dubitat̉ ī extraneo. nā ī filio nō ē tan tū dubiuꝫ. qꝛ nō minꝰ pr̄ miſeret̉ ī filio qͣꝫ ī ſeip̄o l. iſti quidē. ff. qd̓ me. cā. ⁊ dic vt noͣ. ī p̄alle. iuribꝰ ¶ In glo. fi. in fi. extra gl. habes tres ſolutōes ſed tene menti vltimā. quia noͣbilior eſt ⁊ quoti die allegat̉. ⁊ eam tꝫ Inno. hic et cōiter doc. ⁊ lꝫ glo. loquatur de regno. idem eſt in comitatibus ⁊ in alijs dignitatibus ſecularibus. vt probatur hic. nā ille ſecūdogenitꝰ erat dux ⁊ p̓uatur du catu abſqꝫ eo ꝙ ſibi relinquat̉ legitima. ⁊ noͣ ex mente glo. ꝙ licet ī rebus priuatis fiat diuiſio ē qualiter inter filios. vt in aucͣ. ī ſucceſſione. C. de legi. here. tn̄ ī dignitatibus primogenitꝰ p̄fertur alijs. ⁊ ſic poterit cōtingere caſus ꝙ alij filij etiā ſine eorū cā priuabūtur legitima. vt ſi pater ni hil hēat preter dignitatē ſecularem. ⁊ hoc fuit in ductū propter bonū publicū ne diminueret̉ di gnitas. Item ſi plures ſuccederēt inſolidū reſ pub lederet̉. vnde ẜm ph̓m. Multitudo princi patuū noxa eſt. vn̄ ordine nature vnus dꝫ eē pͥn ceps. vij. q. i. in apibus. Nūquid aūt alij filij de bent mendicare. dic̄ Io. an̄. ꝙ nō. ſed eſt eis aſſi gnādum tātum ꝑ pͥmogenitū attenta facultate ⁊ dignitate prīcipatus vnde poſſint cōgrue ſuſten tari. ita tn̄ ꝙ tātū remaneat pͥmogenito vn̄ poſſit honorifice regere prīcipatum. quod bene noͣ. nō eīꝫ debemus recedere a iure cōi. niſi quatenꝰ ſtrī git rō recedendi. l. p̄cipimꝰ. C. de ap. ſeruata er go ītegritate prīcipatus ſubueniendū eſt alijs fi lijs ita noͣ. dicit Io. an. in r̄gula ſine culpa. d̓ reg. iu. li. vi. ī mercū. qn̄ hereditas ex cōſuetudine d̓ betur pͥmogenito. nam dꝫ ſubuenire ſuis fr̄ibꝰ iuxta facultatem hereditatis. al̓s cōſuetudo eēt irrōnabilis. ⁊ ꝓ illa cōſuetudine q̄ viget īter no biles facit dictū beati Bernardi ꝗ cōſultꝰ a quo dam comite ſuper diuiſiōe hereditatis paterne belliſſime rn̄dit. ꝙ ſi ſunt nobiles melior ē qn̄qꝫ alioꝝ filioruꝫ diſperſio qͣꝫ hereditatis diuiſio. ſi ſūt laboratores faciāt vt velint. ſi mercetores tu tior eſt diuiſio qͣꝫ cōmunio. ne infortuniū vnius alteri īputet̉. ⁊ facit pͥmū ꝓ his q̄ dixi de ſucceſ ſione īdignitate. vt pͥmogenitus alios excludat ⁊cͣ. ¶ Quero cōſuetudo ē ꝙ maior natu ſucce dat int̓ alios comites. ⁊ cōtīgat ꝙ aliquis comeſ an̄ adeptā dignitatē habuit vnū filiuꝫ. poſtea ea acꝗſita habuit aliū. quis illoꝝ erit īdignitate pri or. ⁊ vr̄ ꝙ maior natu. ꝑ. l. emācipatū. ff. de ſena. ⁊. ff. de pe. l. moris. §. parētes. ff. de decu. l. ij. §. fi lius ar. cōtra. C. de decu. l. vltima. §. i. ⁊ ibi noͣ. ⁊ Ineminē. ⁊. l. poſt. ⁊. l. ſi ꝗ decurio. hoc dic̄ Cy. ī dicta. l. emancipatum. vt refert Cau. de corne to. ⁊ hoc noͣ Io. an. in regula ſine culpa de reg. iu. li. vi. in mercū. ¶ Oppo. extra glo. vr̄ eīꝫ ꝙ exquo iſte rex morte p̄uentus nō poterat votū ꝑficere nō tenebatur ꝑ alium exequi. quia in vo to intelligitur illa cōditio generalis ſipotero. vt noͣ. gl. ſuꝑ. c. ꝓx. ⁊ Inno. ī. c. ſcripture. sͣ. eo. ⁊ di xi ī. c. i. sͣ. eo. So. Inno. īſtat tandē ponit noͣ. ſo lutōem. ꝙ qn̄qꝫ ꝗs vouit viſitare terram ſanctā ob deuotōeꝫ. qn̄qꝫ ꝓ ſubſidio terre eiuſdē īpē dēdo. pͦ caſu nō tenetur ꝗs votum exequi ꝑ aliū ſuꝑueniēte īpedimēto. 2º. caſu tenet̉. ꝗa exqͦ v̓o uit pro ſubſidio debet īpendere meliori modo quo pōt. ⁊ noͣ hoc ſingulare. nā facit ad limitati onē quā dedi ī. c. sͣ. eo. vt votum emiſſum ꝓ de uotione non obliget vouētē ſuperueuiente īpe dimēto oīno īpeditiuo. ¶ Itē noͣ hic ꝙ vbi ꝗs ſe obligat ad certuꝫ ꝗd qd̓ pōt facere ꝑ aliuꝫ ex pediri ſi nō pōt per ſe tenetur ꝑ alium ⁊ clariꝰ ꝓ batur hoc. jͣ. eo. c. ſuꝑ his. nam videmus idē in alijs obligatōibꝰ facti. quaruꝫ executio trāſmit titur ad heredes. l. veterum. C. de cōtͣ. ⁊ cōmit. ſti. ⁊. C. vt actio. ab here. per totum. Hoſti. tamē limitat primum dictuꝫ qn̄ īpedimētuꝫ nō erat tē pore emiſſionis voti. al̓s autē ne votum deluſo rium videat̉ tenetur votuꝫ redimere. qd̓ ego n̄ puto verum qn̄ vouēs fuiſſꝫ certꝰ de īpedimen to ꝑpetuo. al̓s dꝫ ītelligi cum pͥmuꝫ cōmode po terit. ar. in. l. nepos ꝓculo. ff. de v̓bo. ſig. Item pone aliā limitatōem. vt ex īpedimēto ſuperue niente tollatur obligatio voti qn̄ prius nō fuit ī mora in executōe. al̓s aūt puto votū cōmutādū vel r̄dimēdum. ar. ī. l. ij. ff. ſi quis cau. ⁊. c. fi. jͣ. de iniur. ⁊ dā. da. Ex his īfert̉ ad ſolutōem alteriꝰ q. quid ſi filiꝰ nō ſe obligaſſꝫ ad executōem voti nūꝗd teneret̉ ad executōeꝫ voti paterni. Inno. dicit ꝙ ſic. ſꝫ tunc poſſet cōpelli per priuationē hereditatis. non autem per coactionem perſo nalem. ⁊ ſic non poſſet excōmunicari. niſi ſe ob ligaſſꝫ ẜm eam. do. Ant. putat ꝙ exquo ſponte adiuit hereditatem poteſt cōpelli per excōmū nicatōem. quod mihi ſatis placet. nam adeūdo quaſi ꝯͣxit. ad hoc quod legi. ⁊ noͣ. in. l. more. ff. d̓ acqui. he. ꝓ hoc tex. in. c. ſi heredes. sͣ. de teſta. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Et ex p̄dictis pōt inſtrui an̄ ⁊ qn̄ he res poſſit cōpelli ⁊ quibꝰ remedijs ad executio nē voti defūcti coherceatur. Cōmutat papa votuꝫ Coecamarimū. i xigiios e orationes ⁊ ieiunia tunc maxime cum ceſſat cā que induxit ad vouēdum. ita ēt ꝙ expē ſe ſiende in eundo ⁊ morando ⁊ redeundo inte graliter mittant̉ in terre ſancte ſubſidiū. h. d. Diuidit̉ principaliter in tres partes. pͥmo poni tur facti narratio. 2º allegat̉ ꝑ ⁊ cōtra ibi. ⁊ ꝗd tertio diffinitio ibi. cū igit̉. ¶ Primo noͣ ex iſto tex. ī prīcipio maxime iūcta glo. ꝙ ep̄s n̄ poteſt diſpēſare in voto ꝓprio. nā non dꝫ quis aucto rizare in facto ſuo. vt in cle. ij. de re eccl. nō alie. ⁊. l. i. ff. de aucto. tu. ¶ Secūdo noͣ ibi crucem dominicam ⁊cͣ. ꝙ delatio crucis qn̄qꝫ ē ſignum ꝑegrinatōis. licite ergo ꝑegrinaturus ad ſepul chrum dominicum aſſumit crucem dominicaꝫ quādoqꝫ eſt ſignum ordinis. vt patet in iſtis fra tribus ſancti iohannis in. c. cum ad ſedem. de re ſti. ſpolꝭ. quandoqꝫ eſt ſignum dignitatis. vt in archiepiſcopis ⁊ patriarchis qui faciunt ante ſe lortare crucem. vt in. c. antiqua. de priuil. ¶ Tertio noͣ ꝙ ī quolibet negocio ſunt tria regu lariter attendenda. quid licet. ꝗd deceat. ⁊ quid expediat. ⁊ noͣ ꝙ verbū licere refertur ad equita teꝫ. Equitas v̓o ē iuſtitia dulcoe̓ miſericordie tē perata ẜm beatū Cyprianū. verbum v̓o decet refert̉ ad honeſtatē. verbū expedit ad vtilitateꝫ ⁊ iſta ſunt diuerſa īter ſe. nā multa licēt q̄ n̄ d̓cēt. nō enī decꝫ filiā cōtrahe̓ matrimoniū ſine cōſen ſu patris vt ī. c. i. de deſpon. īpub. nec ēt expedit cum mulieres ſepe laborent ꝯͣ ꝓpria ꝯmoda. l. ſi ater. C. de ſpon. ⁊ tn̄. licet vt ī. c. ſufficiat. xx. q. ii. ¶ Nota ibi vouere. ꝙ verba imperatiui modi qn̄qꝫ īportāt cōſiliuꝫ qn̄qꝫ neceſſitatē. debēt gͦ in telligi ẜm materiā ſubiectā ēt in eadē rōne. nam vt hic vides tex. noͣ. ī quadā oratione fuit dictuꝫ vouete ⁊ r̄ddite. ⁊ tn̄ primū refert̉ ad cōſiliū. 2ᵐ ad īperium debēt gͦ intelligi ẜm ſubiectā materi am de quo vide tex. exp̄ſſum in cle. exiui. de v̓. ſi gni. ⁊ noͣ ꝙ cōſiliū diuinū ē vt quis obliget ſe ad vota naͣ magis meret̉ apud deū. naꝫ illa ſunt d̓o acceptiora q̄ cū licet nobis nō impendere gr̄a tn̄ dilectionis ⁊ deuotionis īpēdimus. xxxiij. q. v. c. tūc ſaluabit̉. xxviij. q. i. iaꝫ nunc. ⁊ quis magꝭꝭ mereat̉ ex preparatione boni operis eiuſdem an religioſus qui ſe obligauit ex voto an ſecula ris qui facit ſpōte vide glo. noͣ. ī cle. ſi dn̄m. de re li. ⁊ vene ſanct. vbi concluditur ꝙ religioſus. ¶ Itē noͣ ꝙ prelatꝰ delīquēs magꝭ. aggrauatur ex ſuo peccato qͣꝫ ꝑſona priuata ꝓpter malum exemplū quod prebet ſubditiſ xi. q. iij. c. p̄cipue. noͣ illā auctoritatem qd̓ fit a prelatis ⁊cͣ. ¶ Noͣ in v̓. verū ꝙ ſenectus eſt ꝗdā defectus habens ī ſe labores ⁊ dolores. nā inquit Terentiꝰ ⁊ ipſa ſenectus morbꝰ ē. ⁊ facit ad qōnē. Nūquid ſta tutū diſponens ī cā infirmitatis habet locū ī cau ſa ſenectutis. ¶ No ibi ſine cuius aſſenſu tex. noͣ. ꝙ ſine conſenſu capituli epiſcopꝰ n̄ pōt emit tere votuꝫ ꝑegrinatiōis. qd̓ tenet hic Inn. cum hoc ſit negotiuꝫ magnum ad hͦ qd̓ noͣ in. c. qͣꝫto. de his que fi. a prela ¶ Itē noͣ epiſcopū n̄ poſ ſe emittere votuꝫ lōge ꝑegrinationis ſine licētia pape. ſecus aūt vbi ꝑegrinatio non eſt longa qd̓ tenet hic Inno. ꝑ tex. ibi tādiu. Et ex hoc et ex tex. noͣ ꝙ epūs nō pōt ſine cā ſe abſentare ab eccleſia ſua ⁊ dicit Hoſti. alibi nō ita bene proba ri. ¶ Sed ego adduco meliorē tex. ī. c. ep̄s de ꝯſe. di. iij. vbi tex. dicit ꝙ ceſſante īfirmitate non debet ep̄s ſaltē diebus dominicis abeſſe ab eccle ſia ſua ⁊ noͣ iſtū tex. iūcta glo. ſua ꝙ epiſcopus te netur diebus dominicis ⁊ ſolēnibꝰ ītereſſe offici is eccleſie ſue ¶ Noͣ ī v̓. cū igit̉ argumētum ex qͦ ſumitur auctoritas cōmutandi votum ⁊ dicit Inno. ꝙ non oportebat ire ꝑ argumēta cū ſit ex preſſū Leuitici. c. vlt. vbi patet ꝙ q̄daꝫ vota cō mutabāt̉ in veteri lege. Item Numeri. xxx. c. vbi vota ratificant̉ ⁊ reuocant̉ ab his in quorū poteſtate ſūt ip̄i vouentes. ¶ Noͣ ibi ſinite non curandū de maledictis aliquoꝝ dummō n̄ rece damꝰ a tramite veritatꝭ. vn̄ ꝗdā ph̓us. Cōſciētia didici maledicta ꝯtēnere. ⁊ alibi ſcribit̉. Cōſcīa mens recti fame mendacia ridet. ſed hec et ſi milia intelligo qn̄ ꝗs nō pōt obuiare maledictis alias aūt crudelis ē ꝗ negligit famā ſuā licet con fidat de bona cōſcientia qꝛ ſunt duo nobis neceſ ſaria cōſcientia quo ad nos ⁊ fama quo ad ꝓxi mos vt dicit tex. noͣ. xij. q. i. c. nolo. ⁊ alibi dicitur ꝙ deteriores ſunt ꝗ fame nr̄e detrahunt qͣꝫ qui ſubſtantiā dirūpūt vi. q. i. deteriores ⁊ ꝓ maledi ctis cōtēnēdis vide bonū tex. xi. q. iij. c. intrr v̓ba laudātiū. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ceſſāte cauſa voti nō ceſſat votum cōtra qd̓ facit qꝛ regulariter ad de ſtructionē cāe ſequit̉ deſtructio cāti vt in. c. cum ceſſante. de appel. So. ītelligo iſtū tex. qn̄ ceſſat cā īpulſiua ⁊ non finalis. nā cā finalis voti ē pla cere deo ſꝫ cā īpulſiua fuit qꝛ volebat ire ad illū comitē. ſimile in. c ex ꝑte ij. de ꝯuer. ꝯiu. ⁊ ad hͦ noͣ. ⁊ tene menti illum tex. aduerte tn̄ ꝙ licet ad ceſſationeꝫ cāe īpulſiue nō ceſſat effectus tn̄ pre ſtatur facilior cā diſpēſandi vt h̓ optime ꝓbat̉. ¶ Oppono ꝯͣ tex. nā videtur ſibi cōtrarius nā pͥ clare īuenit iſtū ep̄m non fuiſſe obligatū ex vo to qꝛ illud emiſit ſine conſenſu eccl̓ie ſue ⁊ ſine li eentia generali vl̓ ſpeciali ipſius pape ⁊ tn̄ papa poſtea cū illo diſpēſauit ſi foret obligatus. nam relaxatio preſupponit vīculū vt in. c. ad diſſoluē duꝫ. de deſpon. īpub. ⁊ in. l. decē. ff. de verbo. ob lig. So. Hoſti. multū īſtat ⁊ varie loꝗtur ex cu ius dicto elicio tres ſolutiones. pͥma ꝙ ſpāle ſit ī voto vltramarīo. naꝫ ſicut ſpōſus carnalis ⁊ reli gioſus emittūt hoc votū vt ī. c. ex multa. ⁊. c. fi. jͣ. eo. ita ⁊ epūs ꝗ eſt ſpōſus ſpiritualis ⁊ religio ſiſſimꝰ vt dicto. c. ex multa. ⁊ ex hac ſolutione di cendū ꝙ allegatōes pape procedūt generaliter ī alijs votis. Sed in votis vltramarinis non eſt neceſſaria diſpenſatio. alia ſo. ꝙ generaliter ep̄s non pōt emittere votū exquo diu ē abfuturꝰ ab eccleſia ſua ſine licentia pape tn̄ votū valet in pre iudiciuꝫ ip̄ius vouētis. ſimile ī. c. qd̓ ī dubijs. de renūc̄. ⁊ in. c. cū tpr̄e de arbi. Tertia ſo. ꝙ cuꝫ ſit generale paſſagiū ad predicādum mandatum ꝑ papā poſſunt ep̄i vouere qꝛ oībus clericis vide tur tūc data licētia pape vt ī. d. c. fi. al̓s requirit̉ licentia pape ⁊ in hac vltīa ſolutione videtur re ſidere. Hoſti. ſꝫ contrariū facit iſte tex. nā hic nō erat generale paſſagiū cum papa allegaret ꝯͣ vo tū ipſiꝰ. vnde ſatis pōt dici ꝙ de ſtricto iure tale votum non obligat prelatū ſed ad cautelam ne alij ſcandalizētur debet fieri cōmutatio ⁊ ſic va lebit ī ſui p̄iudiciū vt patebit in ſecūda ſolutiōe. Sed vltra alios q̄ro quare votū cuꝫ ſit de iure diuino pōt ī melius ꝯmutariceſſante cā in vouē te auctoritate ep̄i ut in. c. i. sͣ. eo. ⁊ ieiunia indicta ab eccleſia nō pōt ꝯmutari ēt ī melius per illum ep̄ꝫ ceſſante cā vt noͣ. Inn. ſuper ℟ca. de obſer. ieiu. cū ius diuinū lōge magꝭ obliget qͣꝫ ius poſi tiuū vt ī. c. fi. de cōſue. xxv. q. i. ī. c. ſunt quidam. So. credo poſſe ſic reſponderi vota emittunt̉ pure ī ſeruitiū ⁊ placentiā dei. vnde ſi ꝯmutātur ī melius non ſoluitur obligatio voti īmo auget nā cōmutatio debet fieri in id qd̓ eſt deo magis acceptū vt dicto. c. i. ⁊ ſic ex volūtate diuina hec vota cōmutantur ⁊ redimūtur. ⁊ generaliter ex 3 2 volītate creditoris pōt vnū ꝓ aliud ſolui inſti. ꝗ. mo. tol. obli. ī prī. ⁊ ꝓ hoc tex. h̓ ī v̓. cum igit̉ ⁊ qd̓ habetur Leuiti. c. vlt. ſed ieiunia īdicta ab eccleſia fiūt nō ſolū ad carnē macerādā ſꝫ ob de uotionem certi tꝑis vnde ſunt qualificata ī tem pore ⁊ o reuerentiā ſanctoꝝ vt reddamꝰ deci mā totiꝰ anni ſic̄ ī quadrageſima iō ī ſuffic̄ alid̓ ſoluere qꝛ per ſolutionē alterius nō ſatiſfit cau ſe īſtitutōis ieiunioꝝ. ¶ Itē nō lꝫ īferiori venir̄ ſine cauſa ꝯͣ ꝯſtitutōem ſuperioris. vt ī cle. ne ro mani. d̓ elec. iō nō lꝫ ep̄o ꝯmutare ſine cā ieiunia liuncta ab eccleſia. ¶ Querit Io. an. de tribus qōnibus. pͦ an oīa liceant. ſecūdo an oīa deceāt tertio an oīa expediāt. Quo ad pͥmū dic ꝙ ſic. ſi nō fiat ꝯͣ fidem. xl. di. c. ſi papa. nec al̓s peccet et hoc ī mortalibus peccatis lege diuina. ſecus de mortalibus lege canonica vel humana cum ipſe nō ligetur ſuis cōſtitutionibus patet ī eo qd̓ noͣ. ī. c. ꝑ tuas. ij. de ſimoni. de accu. ad petitōem. ⁊ ī c. lꝫ. Quo ad ſcd̓m ſi eſt iuſta cauſa ꝙ ſibi decꝫ ⁊ ecōtra. Quo ad tertiū ſi ordīe iudiciario agit ſemꝑ expedit facere iuſtitiā nec illā ꝑuerti. vt. c. ī cauſis. de re iudi. lꝫ qn̄qꝫ ꝑ cām differt̉. d̓ renū cia. c. niſi. §. ꝓ graui. Abbas. XMod ſuper dico ra Impe us exequi votū vltramarinū ꝯcedi tur dilatio. p̨̄petuo vero īpedito īdicit̉ redēptio ī eo ꝙ magꝭ expediat terre ſancte. h. d. Cōis di uiſio. ſcd̓a ibi nos aūt. tria fac̄. pͦ ponit generalē doctrinā. ſecūdo duplicē diſtīctōem. pͥma ibi. vn̄ credimꝰ. ſecunda ibi rurſus. tertio ſoluit conſul tatōem indeciſam ibi. de mulieribꝰ. ¶ Primo noͣ ex iſto tex. ꝙ ad votū exequēdum ꝗs preciſe cōpellitur ceſſante rōnabili cā. ⁊ ſic hēs calum ī quo obligatus ad factū p̄ciſe cōpellit̉ necͣ ſuffiē preſtare ītereſſe. ⁊ hoc ideo. qꝛ hoc votum obli gat de iure diuino. vt in. c. lꝫ. sͣ. eo. ⁊ regulariter an obligatus ad factū ſit preciſe cōpellendꝰ. dic vt le. ⁊ noͣ. ī. l. ſtipulatōes non diuiduntur. ff. de v̓bo. obli. ⁊. l. ſi quis ab alio. ff. d̓ re iudi. ¶ Se cundo noͣ ibi ſine diſtinctione. ꝙ mandatum pͥn̄ cipis ſine diſtinctōe factum admittit excuſatōeꝫ probabilis cauſe facit. c. ſi quando. sͣ. de reſcrip. ⁊. c. ex parte de offi. dele. ¶ Tertio noͣ ⁊ tene mēti ꝙ viuētes ex ꝓprio artificio pn̄t dici īopeſ nā excipit ab eo ꝙ dixerat d̓ opibus ⁊ exceptō debet eſſe a regula. vt noͣ ſuꝑ ℟ca. de re. iu. li. vi. ¶ Itē noͣ ꝙ in conſideranda ſacultate alicuius debemus inſpicere vtrum habeat aliquam artē ⁊ facit ad materiam illoꝝ qui cōueniūtur īqͣꝫtū facere poſſunt. ¶ Itē noͣ ꝙ īpedimentuꝫ ēt per petuū nō tollit obligatōem voti ſi fuit emiſſum ꝓ ſubſidio terre ſancte. ſecus dic ſi fuit emiſſuꝫ pro deuotione vt dixi ī. c. licet. sͣ. eo. ¶ Iteꝫ noͣ ꝙ nō valēs agere penitentiam ſibi īiunctam a ſa cerdote nō liberatur ab obligatione. ſed debet fieri cōmutatio ſeu redemptio. ¶ Itē noͣ. ꝙ lici te ſacerdos īiungit in penitentia ꝑegrinatōeꝫ ēt diuturnā ꝓ remedio peccatoꝝ. ¶ Noͣ ꝙ vxo res nō tenentur ſequi maritos votū ꝑegrinatio nis exequētes. ¶ Ultimo noͣ ꝙ mulieres licite emittūt vota peregrinatōis ēt ꝓ ſubſidio terre ſancte. ſꝫ quia tex. vr̄ hic approbar̄ pugnaꝫ chri ſtianorum ꝯͣ ſaracenos pōt probabiliter dubita ri. nunquid prīcipibus chriſtianis ſit licitum mo uere bellū ꝯͣ infideles ⁊ eis auferre dominiū et principatus ⁊ alia bona Inno. multum exquiſi te tractat hic iſtam maͣꝫ. ⁊ primo concludit ꝙ in fideles licite dominia ⁊ principatus ⁊ alia bona quia deus ſubiecit orbem rōnabili creature nec inter homīes diſtinxit. poſtea ſuperuenit ius gē tiū ⁊ habuit locū illd̓. quodcūqꝫ calcauerit pes tuus tuū erit. ita ꝙ licite infideles acquiſiuerunt dominia iō moleſtari ſine cauſa n̄ debēt a chriſti anis. fatetur tamen ꝙ ſi īfideles ſunt īfeſti chriſti anis vel aliter delinquūt contra legem nature ꝙ papa poterit cōtra eos inducere bellū. ⁊ eos pͥ uare huiuſmōi bonis. Hoſti. dicit ꝙ ſi infideles nō cognoſcūt dominū eccleſie licite poſſunt bo nis ſpoliari per id quod habetur. Eccl̓iaſ. decº. trāſferetur a gēte in gētem regnum ⁊ in euāge. licite data ē mihi poteſtas ī celo ⁊ ī terra. quam quidē ptātem trāſtulit chrīſtus ī vicarium ſuuꝫ ſꝫ ſi cognoſcunt dominū eccleſie nec ſunt ī feſti chriſtianis debēt tolerari ⁊ pro opi. Inno. facit c. diſpar. xxiij. q. viij. ſꝫ pro opi. Ho. vide tex cū glo. ī. c. ſi de rebus. xxiij. q. vij. heretici tamē ex cōſtitutionibus ſanctorum patrū poſſunt licite oībus bonis ſpoliari qꝛ magis delinquūt ipſi ꝗ fidē ſemel agnouerūt qͣꝫ īfideles. vt in. c. vergen tis. de here. Fallūt predicta ī pronintia hieroſo lymitana qꝛ cū ſit cōſecrata in ſanguine chriſti nō debet eſſe in dominio īſideliū maxime cum multi īperatores illā acquiſiuerūt dominio chri ſtianoꝝ. ¶ Secūdo prīcipaliter querit Inno. ſi delinquūt infideles ꝑ quē debent puniri. ⁊ cō cludit ꝙ per papam qꝛ eſt generalis vicariꝰ in terris ⁊ ipſe deus fecit vnū ouile ⁊ vnū paſtorē vt habetur in euangelio. ⁊ ſic infideles velt no liūt ſūt de illo ouili. ⁊ dicit Inno. ꝙ cū īfideles n̄ habeāt aliā legē licitā preter legem nature ſi delī quūt ī illā puniūtur ꝑ papam ad īſtar dei ꝗ puni uit ſodomitas. vt habetur Geneẜ. xviiij. c. ⁊. ij. q. i. deus omnipotens. ¶ Iudei vero ſi derelin quūt ꝯͣ legē eorum ī moralibꝰ puniūtur ꝑ eccl̓iā ⁊ aduerte qꝛ Inno. totā iuriſdcōeꝫ infideliū vr̄ attribuere pape. quod nō ꝓcedit indiſtīcte. naꝫ ſunt ſub romano imperio vt patet. C. de iude. et C. de paga. ꝑ to. ad idem. c. poſtulaſti. jͣ. de iude. ¶ Item imperator ſaltem quo ad exercitium hꝫ iuriſdictōem ſuper vniuerſum orbem ⁊ ē do minus mūdi. l. d̓ precario. ff. ad. l. rhodiaꝫ d̓ iac. ⁊. l. bū a zenone. C. de qͣdri. preſcrip. fac̄ qd̓ ip̄e Inno. noͣ. in. c. licet ex ſuſcepto. de fo. compe. vbi dicit ꝙ ſi imperator non eſt negligens ſꝫ ſub diti ſunt ſibi rebelles non ſuccedit papa in iu riſdictōe ſed debet iuuare imperatorem ad do mandum rebelles. ar. in. c. cum ad verum. xcvi. diſtīc. vnde concordando dicta Inno. ⁊ iura. sͣ. all̓. diſtinguo ꝙ quedā ſunt crimina eccleſiaſtica ⁊ in iſtis papa exercet iuriſdictionē in infideles ſicut exer cet contra fideles. vnde ſi iudei vel alij infideles delinquerēt ꝯͣ matrimoniū papa ſeu ec cleſia poſſet in eos aīaduertere vt in. c. nouit de iudei. In criminibus vero non eccleſiaſticis im perator exercebit iuriſdictionem. ¶ In mixtis vero locus erit preuētioni ad hoc vt plene dico in. c. cum ſit generale. de fo. cōp. vnde in peccato ꝯͣ naturam dico ꝙ vterqꝫ pōt eſſe iudex qꝛ hoc peccatum principaliter cōcernit dei reuerentiā ꝗ eſt conditor vniuerſalis creature. nā ob hāc cau ſam eccleſia īpedit ſe ꝯͣ laicos de crīe vſurariū ēt fides vt in. c. poſt miſerabilē. ⁊. c. fi. jͣ. de vſur̄. ¶ Ultimo hic querit̉ nūꝗd ſit licitū chriſtianis expellere iudeos ⁊ alios infideles de regnis ſu is ⁊ eis auferre bona. Inno. dicit ꝙ non. exquo non ſunt infeſti chriſtianis nec aliter delinquūt ꝯͣ legeꝫ nature vel legē licitā. ſed Oldra. plene diſ putat conſilio. xci. ⁊ ibi cōcludit ꝙ priuatis chri ſtianis hoc non licet. ad hoc. C. de iudeis. l. nullꝰ ⁊. c. ſicut .j. de iudei. prīcipibus vero licet ſi īmīet piculum fidei alias ſecus. nam debemus toller̄ ī fideles ⁊ eos lucrifacere deo nec debemus eos compellere ad fidē ſuſcipiendā vt in. c. ꝗ ſincera ⁊. c. de iudeis. xlv. diſt. ⁊. c. ad fideꝫ. xxiij. q. v. et vide ad materiā qd̓ noͣ. Oldra. ꝯſil̓. lxvii vbi tra ctat. an licitū ſit chriſtianis vti auxilio īfidelium ī bello iuſto ⁊ tandem concludit ꝙ ſic. naꝫ macha bei ꝗ fuerunt viri ſancti iniuerunt ligā cuꝫ roma nis ꝗ tunc erāt gentiles vt mutuo ſe adiuuarēt. vt habetur Macha. i. Itē ī bello iuſto iuſtū eſt parar̄ inſidias ⁊ ſimulare. vt in. c. vtilē. xij. q. ij. ⁊ .c. dn̄s xxiii. q. ii. gͦ fortius eſt licitum vti auxilio infideliuꝫ. nā ⁊ fideles ī bello licite adiuuant do minū īfidelē vt in. c. iulianꝰ. ⁊. c. ſi dn̄s. xi. q. iij. ¶ In gͦlo. ī. v̓. recōpēſato in fi. Io. an. dicit ꝙ ēt ſecundus intellectus pōt ſuſtinere dūmō iſta cō penſatio fiat cum diſcretione ⁊ credo ꝙ vtrūqꝫ intellectus pōt ſuſtineri. nam credo ꝙ poſſit cō penſari labor cum ieiunijs ⁊ pecunia vt in. c. i. sͣ. eo ⁊. c. medicinā ī de pe. di. i. ¶ Sꝫ ibi queritur nūquid īdiſtincte n̄ valētes pugnare vel inopes poſſūt votū redimere. Hoſti. dicit tex. proceder̄ ī iſtis qui nō ſunt vtiles niſi ad pugnandū. ſi v̓o ſint vtiles ad alia onera ſupportanda vtputa ad foſſas adimplendas. ⁊cͣ. non curabitur de īopia vel de impotentia pugnandi. nam predicatores ⁊ minores ibi mēdicant. tn̄ ſunt aꝑti ad predican dum ita ī ſimilibus dicenduꝫ. ¶ In glo. in. ver bo potēs ī fi. noͣ glo. q̄ hoc ītendit ꝙ regulariter penitentia īiuncta per ſacerdotē pōt ex cā cōmu tari per eundē vel per maiorē ſuū pro hoc vide tex. cū glo. in. c. preſbyter. lxxxij. diſ. ſed ſpeciale eſt in penitentia iniuncta ad itinerāduꝫ ad terrā ſanctam. nam cōmutatio huius penitentie reſer uatur ſoli pape ar. hic iuncto. c. ſequenti. Io. an. dicit ⁊ melius ꝙ aut penitentia fuit iniuncta pro ſubſidio terre ſancte ⁊ ſolus papa cōmutat. an nō ꝓ ſubſidio ſꝫ ꝓ labore itinerādi ⁊ tūc aut ille emiſit votū ⁊ ſolꝰ papa diſpēſat. aut ſolū aſſūpſit ſigna ꝑegrinatiōis ⁊ pōt īferrior diſpēſar̄ ⁊ hoc placet. Nā iſtud. c. ſeq̄ns. ī r̄ẜuatiōe huius pote ſtatis ſoluꝫ cōſiderat ſubſidiū terre ſancte. A Multa riuꝫ certio caſi Uotuꝫ vltrama bus redimi ⁊ cōmutari pōt nō tn̄ ꝑ ali uꝫ qͣꝫ per papā vel ip̄iꝰ cū ſpeciali mādato hͦ pͦ. Habiles ad eūdū ſed inhabiles ad pugnāduꝫ ſi ſunt ſtrēnui cōſilio milites bellatores poſſunt ſe cum ducere votum vltramarinum non redimūt hoc 2º. ¶ Uxores nō poſſunt ſequi viros vltra mare niſi ⁊ ipſe vouerint hoc 3º. ¶ Uiri ſine con ſenſu vxorum emittere poſſunt votum vltrama rinum hoc quarto ¶ Clerici tāqͣꝫ īhabiles ad pugnādū redimūt votū vltramarinū niſi ī certis caſibꝰ hͦ ꝗnto. ꝗn̄qꝫ ſūt dicta vt pꝫ ex p̄cedētibꝰ. ẜm ibi ẜa. terciū ibi qd̓ aūt. qͣrtū ibi ī tāta. quātuꝫ ibi de clericis. ¶ Prīo ex iſto tex. no vnū caſū re ẜuatū ſoli pape ipſe enī ſolus cōmutat votum vl tramarinū qd̓ ītellige. qn̄ fuit emiſſū ꝓ ſubſidio terre ſancte. ita ſingulariter dicit hic glo. ⁊ bene quā ſemper noͣ. ꝓ hoc facit qꝛ tex. c. precedētis ſoluꝫ fundat ſe ſuper ſubſidio terre ſācte ¶ Ex quo infero duo pͦ ꝙ ſi quis vouiſſet viſitare ſe pulchruꝫ pro deuotione vel ire ad ſanctū Iaco bū pōt ꝯmutationem voti obtinere ab ep̄o loci. 2º infertur ꝙ in cāu huiꝰ. c. qn̄ votū fuit emiſſū ī ſubſidiū terre ſancte legatꝰ ēt de latere diſpen ſare nō pōt cum requirat̉ ſpecialis delegatio vt patet ī tex. ¶ Scd̓o noͣ. ꝙ epiſcopꝰ pōt dici reli gioſuſ ⁊ vide qͥ d̓ dixi. sͣ. de r̄g. ī ℟ca. ¶ Tertio noͣ ꝙ nō reprobatur ī religioſis ſi ſint idiote ⁊ iu ris. ignari. ⁊ ſic videtur ꝙ in eis ſit ꝓbabilis iur̄. ignorātia. nam ſicut excuſātur ruſtici qꝛ hn̄t intē dere agriculture vt. l. cū de īdebito. ff. de proba. noͣ. i. q. iiij. §. notādum ⁊. xxxviij. diſ. in ſūma. ita ⁊ iſti debent excuſari cū vacare debeant diuinis officijs ⁊ cōtēplationibus de quo vide qd̓ noͣ. in c. qm̄. jͣ. de ſimo. ¶ Noͣ in. §. ſecūdo ibi a ſuperi ore ꝙ ꝯcluſio diſpoſitionis capit ītellectū ab hiſ que dicunt̉ in prefatione ꝓ hoc bonus tex. in. l. fi. ff. de here. inſti. ⁊. in. c. cū pater. §. dulciſſimis de legatꝭ. ij. nam v̓ba dubia capiunt ītellectū a pre cedentibus ⁊ ſequētibꝰ. l. ſi ſeruus pluriū. ⁊. l. ꝗ filiabus de legatꝭ pͦ. ꝯſiderāda eſt ergo prefatio ſeu exordiuꝫ cuiuſcūqꝫ diſpoſitionis. ¶ Noͣ ꝙ polens cōſilio nō dicitur īhabilis ad pugādum licet corpore pugnar̄ nō poſſet. hīc ē ꝙ incurrit̉ irregularitas ex ſolo conſilio adhibito ī homici dio vt in. c. ſi quis viduam. l. di. plene noͣ. in. c. ſic̄ dignū. jͣ. de homici. hinc Tullius in li. officioruꝫ paruꝫ prodeſſent arma foris niſi conſiliuꝫ eſſet domi. vnde aduocati dicuntur militare. l. aduo cati. C. de d̓duo. diuer. iudi. ¶ Nota in. §. qd̓ aūt. ꝙ mulier que aſtrinxit ſe voto cum marito tenetur eum ſequi al̓s ſecus ¶ Noͣ in. §. in tan ta caſū ſpecialiſſimuꝫ in quo maritus emittit vo tū ꝑegrinationis ſine conſenſu vxoris. nā regula riter nullū votū pōt emittere maritꝰ cū p̄iudicio 3 3 vxoris. vt noͣ. ī. c. noluit. ⁊. c. manifeſtū. xxxiij. q. v. dixi plenius ī. c. ſcripture. sͣ. e. ⁊ ex hoc arguit Hoſti. religioſū clauſtralē poſſe emittere votuꝫ ꝓ ſubſidio terre ſancte ēt ſine cōſenſu ſui abbatiſ ſi al̓s ē vtilis terre ſancte. de quo plē dicā ī. c. fi. jͣ. eo. ¶ Noͣ in. §. de clericis ꝙ clericatꝰ officium reddit clericos īhabiles ad pugnādū ēt ꝯͣ ſarra cenos. Itē noͣ ibi neceſſitas vl̓ vtilitas ꝙ votum pōt ꝯmutari ſine neceſſitate dūmō ſit vtilitas in cōmutatōe ⁊ hūc tex. ſoleo allegare ī. c. i. sͣ. e. ꝙ ī cōmutatōe voti neceſſario nō requirit̉ ꝙ cā ſit ī vouēte. ſatis eīꝫ ē ꝙ ꝯmutatio fiat ī id qd̓ eſt ma gis vtile ⁊ deo magis acceptū. fallit ī eo ꝗ vouit ꝓ ſubſidio terre ſancte ⁊ pōt actualiter īꝑtiri au xiliū ¶ Ultimo q̄rit̉ hic d̓ vxoribꝰ nūꝗd poſſūt emittere votū ꝓ ſubſidio terre ſancte ſn̄ cōſēſu maritoꝝ. vr̄ ꝙ ſic qꝛ mariti hͦ poſſūt ſn̄ conſenſu vxoꝝ. vt ī. §. ī tāta. nā vir ⁊ vxor nō iudicāt̉ ad ī paria. c. gaudemꝰ d̓ diuor. Hoſti. cōcludit ꝙ vo tū valet ſine cōſēſu mariti. ſꝫ nō dꝫ mulier exeꝗ ſine licētia ipſiꝰ mariti ſi ē iuuenis ⁊ ſuſpecta de īcōtinētia ar. in. c. cū ſis. de ꝯuer. cōiuga. ſꝫ ſi eſt mulier ſenex ⁊ potēs ad ducendum bellatores tūc cōpellit̉ exequi votū. ar. h̓ ⁊ ī. c. p̄cedēti ī fi. ⁊ hͦ ſatis placet. ¶ In glo. iij. noͣ bene iſtā gl. ex qͣ hēs duo notabilia dcā. primū ꝙ r̄gularit̓ ī omni voto pōt ep̄us diſpēſare arguēdo h̓ per locuꝫ a ſpeciali de quo vide ꝙ dixi ī. c i. sͣ. e. ¶ Nō ſecū do ꝙ nō omne votū vltramarinū ē reſeruatum pape. ſꝫ illud qd̓ fuit emiſſū ꝓ ſubſidio. terre ſan cte. ¶ In glo. in v̓. religioſi. dic de hͦ vt pleniꝰ di xi ſuꝑ ℟ca. de regul̓. ¶ In glo. in v̓. inhabiles ibi ſūt lachryme ⁊cͣ. ſꝫ ꝯͣ hͦ eſt. c. dilcō de ſen. excͣ. li. vi. vbi clerici ꝑ it pugnare armis materialibuſ ⁊ ſpiritualibus. doct. ſoluūt dupliciter. primo ꝙ rōe clericatꝰ nō ſūt habiles. ſꝫ rōne iuriſdcōis ſi quā habēt reddūt̉ habiles. vt ī ꝯͣrio. vl̓ ſcd̓o poſ ſūt clerici pugnare ꝑ alios armis maͣlibꝰ ⁊ ſpūa libꝰ. vt ī ꝯͣrio nō ꝑ ſe vt h̓. Tu d̓ maͣ dic vt pleniſ ſime dixi ī. c. clerici arma. sͣ. de vi. ⁊ honeſta. cler. In glo. fi. in fi. de hoc dic vt dixi. sͣ. in. c. ꝓx. ſuꝑ glo. ⁊ regulariter dicēdū ꝙ penitētia pōt ex cauſa cōmutari nō ob. hͦ. c. ī fi. ſolū eīꝫ hoc inten dit ꝙ cāe hic narrate que cōcernūt inhabilitatē ad pugnandū nō ſūt ſufficiētes ad cōmutanduꝫ peregrinatōem iniunctā ī penitētia. quia in hoc nō cōſiderat̉ habilitas pugnādi. ſed potētia iti nerādi. vt. sͣ. c. ꝓx. non gͦ tollit iſte tex. qn̄ ex alijſ cāis poſſit ꝯmutari penitētia. Abbas. Er tuaS ē igrediſi voro Qui voͣuit r̄ligio nō cōpleto fiat ep̄s renūciare dꝫ ⁊ vo tū īplere. ſic cōiter ſūmat̉. ſꝫ pōt alijs modis in telligi ⁊ ſūmari vt. jͣ. patebit. Cōmunis diuiſio. ſcd̓a ibi nos. ¶ Nota pͥmo ꝙ valet votū de in trādo certā religionē ⁊ ꝙ citra ꝓfeſſionē votuꝫ pōt dici ſolēne ⁊ dicitur forte ſolēne propter in ſtrumentum ⁊ prelati preſentiam. ſed quo ad dirimendum matrimonium poſt contractum non dicitur ſolenne niſi per profeſſionem. vt in c. i. eo. ti. li. vi. ¶ Secundo noͣ. ꝙ nō implēs vo tum infra terminū p̄fixuꝫ dicitur voti tranſgreſ ſor. nam dicitur tranſgreſſor reſpectu temporis quia non adimpleuit tempore promiſſo pro hͦ c. non eſt. sͣ. eo. ¶ Tertio noͣ. ꝙ votū reſtrictuꝫ ad certum diem obligat ad duo. primo vt adī pleatur die prefixo. ſecundo vt pure impleatur vnde etiam poſt lapſum diei remanet obligatio ſimile in. l. celſus. ff. de arbi. ſimiliter in. c. cum di lecti. de do. ⁊ contu. Item noͣ ſecundum vnum intellectum vnam notabilem differentiam inter matrimonium carnale ⁊ ſpirituale. nam per ma trimonium carnale tollitur votum prius emiſ ſum matrimonio non conſonum. vt in dicto. c. i. ſecus in matrimonio ſpirituali vt hic. nam in ter epiſcopum ⁊ eccleſiam cōtrahitur matrimo nium ſpirituale. vt in. c. ij. de tranſla. prelato. ⁊ ta men per hoc matrimonium non eſt ſublatum votum religionis precedens. ⁊ ſic videtur forti us eſſe matrimonium carnale. ¶ Sed contra hoc ⁊ contra litteram oppo. nam votū ſimplex i. non ſolennizatum per profeſſionē tollitur per fortius vinculum ſuperueniens. vt in. c. qui poſt de regul̓. li. vi. vbi patet ꝙ ſi vouens intrare cer tam religioneꝫ intrat aliam laxiorem tollitur pͥ mum votum. ergo idem dicendumper adepti onem epiſcopatus cum magis mereatur epi ſcopuſqͣꝫ ſimplex religioſus. vt in. c. licet. de re gu. ⁊. c. veniens. de renun. ¶ Item exiſtens in monaſterio iam profeſſus fauore populi ⁊ epi ſcopatus poteſt extrahi. de monaſterio ⁊ epi ſcōpatui prefici xviij. queſtione. i. c. i. ergo fortiꝰ poteſt ille eligi anteqͣꝫ intrauerit monaſterium nec debet dici voti tranſgreſſor exquo ī melius trāſmutat. vt in. c. ſcriptur̄. sͣ. eo. ⁊. c. peruenit. d̓ iureiū. So. cōtraria ſūt difficilia ⁊ vario modo ſoluuntur per doc. quidam enim inherentes cō trarijs dicunt ꝙ iſte habebat conſcientiam erro neā quia putabat ſe teneri ex primo voto. quaꝫ conſcientiam nō poterat deponere niſi reſigna ret epiſcopatum vnde non ex debito. ſed vt ſue erronee conſcientie ſatiſfaceret papa prebuit cō ſilium de reſignatōe. facit. c. per tuas. ⁊ quod ibi noͣ. jͣ. de ſimo. ¶ Secūda ſolutio. ꝙ ideo papa hͦ conſuluit. quia iſte poterat profiteri ⁊ poſtmo dū in epiſcopum promoueri. ar. in. c. cōmiſſum jͣ de ſpon. ⁊ aſſumendo habitum adijciebat ad gradum profeſſionis. nam plura licent prelato ſeculari que non licent regulari. vnde exquo vo to ſe aſtrinxerat ad vitam regularem debebat ꝑ ficere votum ⁊ poſtmodum prefici epiſcopatui ⁊ hec ſolutio eſſet ſatis bona ſi pro certo demū iſte fuiſſet eligendus. ſed forte iterum non fuiſ ſet electus vt preſupponit tex. in fi. ⁊ ſic non eſt verum iſtum vtrunqꝫ potuiſſe adimplere. nam prima fronte iſte dimittit epiſcopatum vt tran ſeat ad regularem vitam quod eſt contra iura ſuperius alle. ¶ Tert̓io ſoluit Hoſti. ꝙ iſte nō fuit legitime promotꝰ. quia erat ī peccato mor tali propter voti tranſgreſſionē ⁊ ſic ſua electio nō tenuerat vt in. c. cū ī cūctis de elec. ſecꝰ ſi ante emiſſiōeꝫ voti fuiſſet electꝰ. Et ex hac vltīa ſoluti on eſſet īferendū qd̓ ꝑ ſuperuenientiaꝫ ep̄atus tollitur votum religiōis precedēs ſi vouēs erat an̄ terminū adimplēdi votū. Sed contra hanc ſo. facit qꝛ non quodlibet peccatum mortale īpe dit electionē nec deijcit poſtmodū ꝓmotū. vt eſt tex. cuꝫ glo. in. c. ſicut. de iureiur̄. facit qd̓ noͣ. glo. ī. c. florētinū. lxxxv. di. ¶ Itē ꝓ tranſgreſſione voti potuerat iſti īpōi pn̄ia ſicut obſeruat̉ ī ſimi li ī. c. ꝗ poſt preall̓. ⁊ dicto. c. i. de voto li. vi. vnde putarē ꝙ ſi vouens cōſenſit electioni principali ter propter deum ⁊ vt magis mereatur ꝙ tc̄ non tenetur reſignare epiſcopatui. ſed de tranſgreſſi on priꝰ facta īponetur pn̄ia. ſed ſi conſenſit vt p̄ eſſet n̄ vt magis mereatur ⁊ tunc tenetur r̄ſigna re ep̄atui ⁊ ſic poſſet intelligi iſte tex. nam ſolum papa hic aduertit ad cōſciētiā iſtiuſ. facit qd̓ noͣ. glo. in. c. monachi vagantes. xvi. q. i. facit tex. in c. ij. de tranſla. prel̓. vbi dicitur ꝙ matrimonium ſpūale eſt fortiuſ ⁊ dignius carnali ⁊ per hoc pn̄t ſolui alie qōnes hic tacte ꝑ doc. Et noͣ. vltimo ex tex. ꝙ reſignās ep̄atui vt adīpleat votū religiōi qd̓ emiſſerat poterit iterū aſſumi ad eūdem epi ſcoꝑatū licet ex cōſcientia crīs epiſcopatum reli queret. qd̓ multū limitat. c. ſuꝑ eo. de elec. rō ꝗa per īꝑlemētū voti tollitur oīs precedēs trāſgreſ ſio ¶ In glo. fi. ibi ad inferiores glo. vnlt facer̄ dr̄iam inter ep̄atū ⁊ dignitates ſeculares inferio res vt pͦ cāu religioſus poſſit promoueri. 2º noͣ ⁊ aduerte ꝗa aūt queritur de promotione ad e piſcopatū ⁊ non eſt dubiū vt ī. c. i. xviij. q. i. ⁊ ī. c. quorundā. ⁊ in. c. ſi religioſus. de elec. li. vi. aut q̄ ritur nūꝗd poſſit ꝓmoueri ad eccleſiā curatam nō collegiatā ⁊ cōiter tenetur ꝙ ſic ut ī. c. qd̓ dei jͣ. ti. prox. vbi plene dicam. aut eccleſia curata eſt collegiata clericorū ſeculariū. ⁊ tunc ē dubiū nū quid religioſus pōt aſſumi in prelatū illiꝰ eccl̓e. ne hōies diſparis ꝓfeſſionis ꝯgregētur in eodē collegio ⁊ de hoc cāu dubitauit iſta glo. de quo vide glo. noͣ ⁊ ſatis plenā ī. cle. i. de electio. aliꝗd dicetur in. d. c. qd̓ dei timorē ¶ In glo. fi. noͣ fi. glo. hic iuncto tex. ꝙ obtinēdo dignitatē nō pōt effici religioſus. ratio qꝛ ingreſu omnia renūci at ita ꝙ propriam voluntatē a ſe abdicat ⁊ ſubij cit ſe voto abbatis vt ī dicto. c. ſi r̄ligioſꝰ. ⁊ ſic di gnitas ⁊ profeſſio non ſunt compenſabilia. ſed ſi poſt profeſſionē eligitur abſoluitur ab obedien tia abbatis ⁊ nullam amplius hēt cōionem cum primo monaſterio vt in. c. ne pro cuiuſlibet xvi. q. i. ⁊ in dicto. c. i. POſtulaſtis ca pieſus Prelatuſ pōt votū vltramarinū emittere ⁊ in ſu bs vſus viceſimā ꝓuētuū eccleſie cōuerter̄. diui dit̉. pͦ ꝯſultatio. 2º. rn̄ſio ibi deſcretiōi. ⁊ pro cāu premitteqd̓ hētur ī glo. i. ¶ Noͣ pͦ ꝙ prelatuſ re gularis pōt emittere votū pro ſucurſu terre ſan cte ēt ſine licētia ſuperioris. qd̓ uidetur ſingular̄ dictuꝫ nec alibi legi. ex quo īfertur ꝙ religioſus pōt ſine crimīe maxime ad tp̄s deſerere monaſte riuꝫ ⁊ inſiſtere publice vtilitati eccleſie vl̓is. pro quo vide pulchꝝ tex. in. c. nos aūt. xvi. q. i. vbi di citur qd̓ otiuꝫ monachale non eſt preferendum vtilitatibꝰ eccleſiaſticis pro quo. c. licet. de regu. vbi patet ꝙ ſolicitudo labor ⁊ doctrina preferun tur ſilentio cōtemplationi ⁊ quieti. ¶ Secūdo noͣ. ꝙ certa pars reddituuꝫ eccleſie pōt ltīme de putari pro vtilitatibus eccleſie vniuerſalis. nam oēs eccleſie ſunt vnuꝫ corpus vt in. c. pudēda. et c. loquitur xxiiij. q. i. debent ergo mēbra confer re ad cōſeruationē totius corporis. facit. c. vidē tes. xij. q. i. ¶ Noͣ ibi verbo ⁊ exemplo ar. opti muꝫ ꝙ religioſus nō debet acceptare dignitateꝫ extra monaſteriū ſi non eſt ad illā vtilis. ꝓ quo vide bonā glo. in. c. monachi vagantes. xvi. q. i. Sed quero nunquid qd̓ dicitur hic in prelatis regularibus habeat locum in religioſis ſimplici bus vt poſſint emittere hoc votuꝫ ſine licētia ab batis. Hoſti. ſentit ꝙ non qꝛ nō reperitur iſte ca ſus ī quo monachꝰ poſſit emittere votū ſine licē tia abbatis ar. xij. q. i. c. nolo ⁊. c. nō dicatis. ⁊ xx. q. iiij. in. c. monachis. niſi forte eſſent multum in ſtructi ī offō p̄dicandi vt in. c. ex multa. sͣ. eo. ti. et ſic videt̉ Hoſti. dubitare. ſed ego pͦ in prelatis re ſtringerē iſtum tex in cāu qn̄ fit paſſagium gene rale ex diſpoſitione romani pontificis. nam tunc videt̉ data licentia prelatis eundi pro ſuccurſu terre ſancte. ſed hoc ceſſante non puto ꝙ prelatꝰ maxime regularis poſſit ſe ad hoc obligar̄ ſine licentia ſuꝑ erioris qꝛ epiſcopus hoc facere neꝗt vt in. c. magne. sͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi dixi. ¶ In religio ſis vero ſimplicibus puto nō licere ſine licentia ſuperioris qꝛ nullam voluntatem habent ⁊ ſic n̄ poſſunt ſe obligare ex voto naͣm ⁊ in papam nō pōt religioſus promoueri ſine licentia abbatis noͣ glo. in. c. quā ſit. xviij. q. ij. ⁊ ſic hēs hic caſuꝫ ꝙ non eodem vinculo aſtringitur abbas ſuo ſu periori ſicut monachus abbati. vide bonam glo. ad hoc in. c. de preſentium. xvi. q. i. ⁊ ẜm hoc tempera noͣ. n. c. ſcripture. sͣ. eo. per. Inno. In glo. ſecunda in fi. glo. nō ſoluit contrariū Uī cen. dicit ꝙ vbi priuata vtilitaſ ex toto ꝯfunditur ⁊ publica parum iuuatur non debemus prefer re publicam vtilitatem priuate. ⁊ noͣ hanc ſolutio nem facit ad materiam. l. i. ff. ſo. ma. ¶ 2º. ſoluit Goſ. ⁊ Hoſti. ꝙ vtilitas publica eſt preferenda priuate qn̄ priuata īcluditur ſub publica al̓s ſecꝰ ⁊ hāc ſo. ponit glo. in. c. licet de regu. ⁊ hoc ītelli gereꝫ qn̄ priuata perſona haberet electionem ſꝫ ſuperior debet preferre publicā licet priuata nō includatur ſub publica vt in. c. bone. de poſtu. p̄ la. ⁊. l. i. ſo. ma. Abbas. ¶ De ſtatu mōachoꝝ ⁊ canōicoꝝ ⁊ rl̓ariū ℟ca ¶ Supra viſū ē de ꝯuerſione ꝯiugatoꝝ. Iteꝫ de voto. ſꝫ qꝛ ꝯuerſi ad religionē vel vouētes in gredi efficiuntur vt plurimuꝫ monachi vel cano nici rel̓ares. iō poſt ℟cas p̄cedētes ſubijcit̉ iſta 3 4 Heodoſius Monaſteria ſunt exempta a le ge dioceſana n̄ a lege iuriſdcōis ſic cōmuniter ſūmatur. ſꝫ qꝛ hͨ vocabula ſūt po tius magiſtralia qͣꝫ iuris. vt. jͣ. dicam. iō ſpālius ſic ſūma. Dioceſanus non debet moleſtare mo naſteria preterqͣꝫ ꝓ cauſa correctōis nec eis ob lata ſibi vēdicare. ⁊ ponit duas ꝓhibitiōes ⁊ 3º rōem ſubijcit. 2ª ibi aūt. 3ª ibi cū. ¶ Noͣpͦ ꝙ de iure cōi monaſteria ſūt ſub cura ep̄oꝝ ꝓ hͦ. xviij. q. ij. c. abbates. ⁊. c. cū venerabil̓. d̓ reli. do. mōa chꝰ tn̄ magꝭ aſtrīgit̉ abbati qͣꝫ ep̄o loci. vt noͣ. gl. ī. c. ꝗ reſiſtit. xi. q. iij. vn̄ olim quodlibet monaſte riū r̄cognoſcebat p̄latū ꝑ ſe. ſꝫ hodie multe ſūt r̄ ligiōes adīuicē collcē hn̄tes patrē abbateꝫ vt pꝫ ī cartuſiēſibꝰ ⁊ ciſterciēſibꝰ. ⁊ hͦ ꝓcedit ex diſpoſi ⁊ p̓uilegio ſpāli ¶ 2º. noͣ hāc regulā h̓ poſitā ꝙ p̄ ter correctōem nō pōt ep̄s aliqd̓ grauamē īpone re monaſterijs. ſūt eīꝫ monaſteria exep̄ta a cōi bꝰ obſequijs niſi ſpālit̓ aliqua lege obligēt̓. ad hͦ vide pulchrū tex. in. c. quā ſit. ī fi. xviij. q. ij. ⁊ d̓ hͦ aliquid ī glo. i. ¶ 3º. noͣ ꝙ oblatōes q̄ fiūt ī locis r̄ligioſis nō debet cedere ep̄o nec eccl̓ie curate ſꝫ ip̄is locis r̄ligioſis ad idē. c. nimis. d̓ exceſ. p̄l. ⁊ hͦ vr̄ ꝓcedere ex pͥuilegio r̄ligiōis. nā d̓ iur̄ cōi cū oblatōes ſint d̓ iur̄ ꝑrochiali. vt dixi ſuꝑ ℟ca de parro. ſi fiūt capelle habētes populū debent cedere ad vtilitatē eccl̓ie ꝑrochiali ī cuiꝰ ꝑrochia ē iſta eccl̓ia. vt ī. c. extrāſmiſſa. d̓ p̄ſcrip. ⁊ ꝑ locuꝫ a ſpāli ī. c. ad audiētiā d̓ eccle. edi. ¶ In gl. i. ibi hn̄t ppl̓m noͣ. gl. ſꝫ Inno. limitat ꝙ illis mōaſte riū ſubijcit̉ ep̄o qͦ ad legē dioceſanā q̄ ꝯcernunt ppl̓m vtputa iura ep̄alia. de ꝗbꝰ ī. c. cōquerēte. d̓ offi. ordi. ſꝫ ī nō ꝯcernētibꝰ ppl̓m monaſterium r̄manet exēptū a lege dioceſana lꝫ hēat ppl̓ꝫ qd̓ ſatꝭ placꝫ. qꝛ ī iſtis ceſſat rō ppl̓i. ar. xvi. q. i. c. ge neralit̓. ſꝫ dubitat̉ q̄ ꝑtineāt ad legē dioceſanam ⁊ que ad legē iuriſdcōis. de hͦ vide gl. x. q. i. ī ſū ma. ⁊ pleniorē ī. c. dilectꝰ. de offi. ordi. ⁊ meliꝰ ibi ꝑdoc̄. ⁊ dic̄ h̓ Inno. noͣ. v̓bū ad qd̓ ſemꝑ allegat̉ ꝙ lex dioceſana ⁊ lex iuriſdcōis ſunt vocabula mgr̄oꝝ ⁊ n̄ iurꝭ qͣſi dicat ꝙ mgr̄i ⁊ doct. fuerunt pͥmi īuentores iſtoꝝ vocabuloꝝ lꝫ iura eis poſt modū fuerūt vſa. qd̓ pꝫ ex eo ꝙ iura ſpāliter nō ponūt que ſpectāt ad vtrāqꝫ legē. vn̄ hodie oꝫ dicere ea eſſe de lege dioceſana a ꝗbus monaſte ria reperiūt̉ exēpta. exquo iura dicunt monaſte ria eē exēpta a lege dioceſana. ſꝫ veritate īſpecta vna ē lex .ſ. dioceſana q̄ ꝯp̄hēdit oēꝫ iuriſdcōem ep̄i ⁊ ſic iuriſdcō ꝯp̄hēdit̉ ſub lege dioceſana. vt ī. c. auditꝭ. de p̄ſcrip. ⁊ ad legeꝫ dioceſanam ꝑti net cōtributio eccleſiaꝝ ſingulariū ꝓ cōibꝰ nego cijs puta ẜm Inno. ſi ep̄s vult ire ad cōciliū l̓ ad papā l̓ ad regē ꝓ cōi vtilitate totiꝰ dioceẜ. ⁊ noͣ hͦ dcm̄ ꝙ ep̄s volēs ire ad cōciliū pōt pete̓ ab eccle ſiis ſubiectis vt cōferāt expēſas cū ibi ꝓmouea tur cōiſ vtilitas oīuꝫ. ex hͦ eīꝫ ſētit Inn. ꝙ mōaſte ria ad hͦ onera teneāt̉ qd̓ noͣ. ⁊ ad hͦ fac̄ optīe. d. c. qͣꝫ ſit. tn̄ ẜꝫ eū emitte̓ aliquē ad legatōeꝫ ꝓ cōi vtilitate ſpectat ad legē dioceſanā. ⁊ ſic vr̄ velle Inno. ep̄m nō poſſe emittere monachū ad ali quā legatōem. ꝯͣ tn̄ ſentit gl. ī. c. ꝗdā. ⁊. c. nos aūt xvi. q. i. ſꝫ de clericis ſecularibꝰ vide gl. ī. c. qui r̄ ſiſtit. xi. q. iij. ⁊. c. ꝗa frater. vij. q. i. ⁊ ſatꝭ pōt diſtī gui ꝙ ſi monaſteriū hꝫ populū tūc ī ꝯcernētibꝰ ſcā populi poterit monachꝰ deſtinari. al̓ ſecus. Itē tāgit Inno. quid ī charitatiuo ſubſidio. nū quid mōaſteria teneāt̉ ep̄o ad charitatiuū ſubſi diū ſic̄ eccl̓ia ſecularꝭ. ⁊ pͦ vr̄ velle ꝙ n̄ qͣſi hͦ ſit de lege dioceſana. ſꝫ ꝯͣ hͦ vr̄ ſētire poſtmodū ī fi. ſue glo. Sꝫ Io. an. ⁊ archi. trāſeūt cū pͦ ſuo dicto ī c. i. de p̄ben. li. vi. Pau. approbat 2ᵐ ī cle. i. d̓ ex ceſ. p̄la. ⁊ caſus ē dubitabilis ⁊ quotidianꝰ. vt. d. c. qͣꝫ ſit ⁊ iſte tex. multū fac̄ ꝓ pͦ dcō vt nō teneat̉ ad maͣꝫ vide qd̓ dicet̉ ī. c. cū apl̓s. jͣ. de cēſi ¶ In gl. fi. ibi morte. ⁊ ꝓ diuerſitatis rōe īſtat h̓ ml̓tū Inn. ſed tu vide qd̓ plene dixi in. c. requiſiſti. de teſta. vbi concluſi ꝙ hodie etiam eccleſie ſecula res non tenentur dare partem ep̄o acquiſitorū inter viuos. Et in fi. glo. noͣ iſtam glo. ſingu. quā neſcio alibi ꝙ valet conſuetudo vt de relictis eccleſie nihil debeat̉ epiſcopo. ⁊ lꝫ gl nihil alle get tn̄ ī preſcriptōe tex. ē ī. c. de quarta. d̓ p̄ſcrip. ⁊ hoc ſentit Io. an. hic. ſꝫ cū p̄ſcriptio ſit contra ius debet eſſe fulcita titulo vel tanto tēpore de cuiꝰ īitio nō eſt memoria. vt ī. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ita ī iſtis duobꝰ caſibꝰ poteſt iſta quarta ī totuꝫ tolli. ſed in conſuetudine dubitatur magis cum illa nō requirat titulū ad ſui eſſentiam niſi aſſu mat naturā preſcriptōis. vt eſt gl. ſingu. ī. c. ij. de cōſue. li. vi. ⁊ ibi ꝑ Io. an̄. ⁊ de hoc vide qd̓ dixi ī. d. c. requiſiſti. de teſta. ⁊ hec dcā ſufficiant quo ad predicta. Abbas. Habet plura dicta On ac Hlōcōter nō ſumat ¶ ſꝫ ꝯp̄hēdēdo ſubſtātiā pōt ſic ſūmari. Monachi n̄ debēt poni ſinguli ꝑ ꝑrochias hͦ pͥ Si ꝓ monachatū aliꝗd detur receptꝰ a ſacris ordinibꝰ ꝓhibetur ⁊ recipiēs ab officio ſuſpen ditur hoc ſecūdo. Monachus habēs peculiuꝫ ſine licentia abbatis ab altaris cōmunione r̄mo uetur ⁊ ſic decedens ſepultura ⁊ fratrum cōmu nione priuatur hoc tertio. ¶ Si pecunia cōfer tur pro habendo aliquod officium in monaſte rio dans ⁊ recipiens deponitur hoc quarto. In prioratibus conuentualibus per electiōem inſtituti nō ſunt remouendi ſinecā rōnabili. ⁊ de cauſa rationabili tria ponit exempla. ⁊ hoc dicit vſqꝫ ad finem. ⁊ vt patet per ſupradicta quinqꝫ ſunt dicta. 2ᵐ ibi ſi quis. tertiuꝫ ibi ꝗ vero. qͣrtū ibi pͥoratus. quintum ibi priores. ¶ No primo ꝙ ius monachatus eſt quid ſpūale quod patet ex eo. quia ſimonia cōmittitur ſi pro eo iure obtinēdo aliꝗd tꝑale dat̉. ⁊ idē ī monialibꝰ d̓ qͦ. dic vt latiꝰ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. qm̄. ⁊. c. veniēs. ⁊. c. di lectꝰ. jͣ. de ſimo. ⁊ ex hͦ infert̉ ꝙ monachatꝰ nō ē ſimplex votū ꝓut noͣ. apleriſqꝫ in cle. ⁊ ſi princi palis. de reſcriptis. Nam per receptionem ca nonicam acquiritur ius ſpirituale in collegio ¶ Nō 2º. ꝙ monachus nō debet cōſtitui ſine ſo cio ſui ordinis ī eccleſia ꝑrochiali. ſꝫ hoc ītellige qn̄ eccleſia ꝑrochialis ē ſubiecta monaſterio ita ꝙ illa n̄ deſinit eē obediētialis mōaſterij. ſecꝰ dic ſi religioſus ꝓmouet̉ tāqͣꝫ ꝗlibet clericꝰ ſecularꝭ ad eccleſiā ꝑrochialē. Nā tūc cū deſinit eſſe mo nachꝰ monaſterij nec vllā hēt āplius coīonē cuꝫ pͦ monaſterio vt ī. c. ne ꝓ cuiuſlibꝫ. xvi. q. i. n̄ tene tur abbas ſibi dare ſociū. Sic noͣnt̓ dic̄ glo. quā tenebis mēti ī cle. ne ī agro. §. ad hec ī. v̓. ad clau ſtruꝫ eo. ti. latiꝰ. j. eo. c. qd̓ dei. ¶ Noͣ 3º. ꝙ nullus religioſus cuiuſcūqꝫ ordīs pōt habere peculiuꝫ ⁊ capit̉ h̓ peculiū ꝓ ꝓprio ſeu ꝓprietate ſil̓e ī. l. cogi. ff. ad treb. ⁊ ī tellige de religioẜ ſtricte ſum ptꝭ .ſ. ꝗ ꝓfitent̉ illa tria ſubſtātialia rl̓e pauperta tē obediētiā ⁊ caſtitatē. jͣ. eo. c. cū ad monaſteriū. Nā iſti dicūtur ꝓprie ⁊ ſtricte religioſi vt dixi. sͣ de regū. ſuꝑ ℟ca. ¶ Itē noͣ ꝙ regulariter reli gioſi poſſūt ex licētia abbatis hr̄e peculium ſeu admīſtrationē peculij qd̓ intellige ꝓ vtilitate mo naſterij vl̓ alēdo ſeipm̄ vt in. c. īſinuāte. jͣ. ꝗ cle. vl̓ von. vbi bonꝰ tex. ſecꝰ aūt ſi vellet hr̄e vt diſpōe ret ad libitū qꝛ tunc abbas nō poſſꝫ ſibi hoc ꝯce dere ꝗuimo nec papa vt videbis in. d. c. cum ad mōaſteriū ī fi. ¶ Itē noͣ ī. v̓. abbas aūt ꝙ ꝓpter negligētiā abbas. pōt deponi. ad idē vide bonū tex. xviij. q. ij. c. ſi ꝗs abbas. ¶ No in. v̓. pͥoratꝰ penā religioſorū ꝯferentiū prioratus ſeu alia of fitia īteruētione pecunie. nā dantes ⁊ recipiētes debēt deponi. ¶ Noͣ ī. v̓. pͥores ꝙ eccleſia regu laris q̄ gubernatur offō pͥoris licet ſit alteri ſubie cta dꝫ tn̄ hr̄e electionē ſui pͥoris. ¶ Itē noͣ ꝙ pre lati regulares cōiter ſūt ꝑpetui exquo eligunt̉ ꝑ electionē ſuoꝝ capl̓oꝝ. qd̓libet ergo collegiuꝫ ſiue regl̓are ſiue ſeculare hēt electioneꝫ ſui p̄lati vt hic ⁊ ī. c. i. sͣ. de elec. ⁊. c. ꝯgregatō. xvi. q. fi. Itē noͣ tres cās habiles ad depōeꝫ p̄lati regl̓ariſ. pri ma ſi p̄latꝰ eſt dilapidator bonoꝝ mōaſteri. ſecū da ſi īcōtinēt̓ viuit. ⁊ pōdera ꝙ ſola incontinentia abſqꝫ alia qͣlitate delicti ē ſufficiens ad d̓poſitio nē prelati regulares. ¶ Quid aūt ī p̄lato ſecula ri dic vt legit̉ ⁊ noͣ in. c. a multis. de eta. ⁊ qͣli. ⁊. c. ex ꝑte ade. sͣ. de teſti. dico plene in. c. at ſi cl̓ici de iudi. Tertia cū inſtat neceſſitas maiorꝭ officij. et ex hoc noͣ ꝙ prelatꝰ ītuitu maiorꝭ officij regl̓r po teſt trāſferri īuituſ ⁊ regl̓r an̄ ⁊ qn̄ poſſit prelatꝰ iuitus tranſferi noͣ in. c. fi. sͣ. de poſtu. p̄la. ⁊. c. q̄ ſitū de re. ꝑmut. In glo. ī. v̓. ꝑrochial̓ in fi. ⁊ de hͦ dic latiꝰ vt dicā. jͣ. eo. qd̓ dei. ⁊ vide glo. in. d. cle. i. de elec. In gl. in. v̓. adminiſtratione. ibi de uidu is. gl. n̄ ſoluit hͦ ꝯͣriū. ſꝫ Hoſti. dic̄ ꝙ nō loquitur de ꝓfeſẜ. ſed de quibuſdā n̄ hn̄tibꝰ rl̓am appro batā vt ſunt biguine ⁊ ſil̓es de ꝗbꝰ in. c. īdēnitati bus. ī fi. de elec. li. vi. ⁊ ī. cle. attēdentes. de ſta. re gu. vl̓ dic ꝙ poſſūt hr̄e vſufructū rerū ex ꝑmiſſio ne ſuꝑioris vt legit̉ ⁊ noͣ. ī. cīſinuāte. p̄all̓. ⁊ in fi. gl. hͦ. c. dudū. ſolet allegari ꝓ ⁊ ꝯͣ ī hac maͣ. Sꝫ ī v̓itate nihil ꝓbat vt ibi noͣ. Io. an̄. qꝛ nō ꝯſtat ꝙ hoſpitale de quo ibi hēret regulā religioſoꝝ. et de hac qōe aliqͣ tāgūt hic doc. Sꝫ pleniſſie vide ī. c. fi. de cōdi. appo. vbi dicet̉. ⁊ ꝑ legiſtas ī aucͣ. in greſſi. C. de ſacro ſan. eccl. vbi ponit̉ Bar. noͣ bile dictū īter cetera ꝙ ſi ꝗs ꝓfitetur ea ꝯditiōe vt poſſit retinere bona ſua debet ītelligi quo ad vſufructum vt ſic res intelligatur ẜm ſubiectam maͣꝫ ad hͦ bonus tex. ī ſil̓i ī. l. ſi vno. ff. loca. Sed vltra doc. h̓ q̄ritur de noͣbili qōe pone ꝙ religio ſo aliꝗd relīquat̉ a ꝯſanguineo vel amico cum hoc vt nihil acquirat̉ monaſterio nūquid valeat relictū. ⁊ videtur ꝙ nō. qꝛ cōtinet in ſe repugnāti am. nā ſi relīquat̉ religioſo gͦ neceſſario mōaſte rio. xviij. q. i. c. vnico. nā ſi ꝗd relīquitur ſeruo ī mediate ius acꝗrit̉ dn̄o ita ꝙ ꝑ momētū ius nō ꝯſiſtit ī perſona ſerui vt ī. l. placet. ff. de acqui. he re. religioſus aūt eſt magis aſtrictꝰ monaſterio qͣꝫ ſeruus dn̄o vnd̓ ẜuitus ſpūalis dicit̉ ſtrictior liiij. di. ī. c. multos. ⁊ vide ī ſimili ꝑ Inn. ⁊ alios ī. c. in pn̄tia. de ꝓba. gͦ tale relictū non debet vale re ſaltē quo ad ſui formā ar. in. c. ſollicitudinem de appel. ⁊ in rl̓a vbi repugnantia. ff. de re. iur̄. et hāc queſtioneꝫ hūi de facto ⁊ reperi bar. ſpecifi ce eā tangentē ī aucͣ. excipitur. C. de bo. que lib. vbi ꝯcludit ꝙ vt relictū valeat debent illa verba ī telligi vt nihil acꝗratur mōaſterio .ſ. reſpectu vti litatis. nō aūt reſpectu iur̄. ⁊ ē ſenſus vt monaſte riū ꝑmittat ꝯniuētibꝰ ocl̓is illū hr̄e adminiſtrati onem relicti ſicut ⁊ ſeruus dr̄ hr̄e ꝓprium vt in l. iij. ff. de manumiſ. ⁊ facit qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. l. luti us. §. tres heredes. ff. ad treb. hͦ dicunt vt ſalua ſit bar auctoritas intelligerem qn̄ religioſus ha beret adminiſtrationē illius relicti in cāu licito puta vt diſpenſaret ad īpios vſus qd̓ eſt licitū ēt religioſo vt ī. c. ij. de teſta. li. vi. vel vt ꝯuertat ad vſuꝫ veſtimētorū vel librorū. īdirecte tn̄ hiſ vltīſ cāibꝰ aliqua vtilitas acꝗritur mōaſterio. qꝛ rele uat̉ ab his oneribꝰ. nō aūt dꝫ intelligi vt ad libi tuꝫ religioſus illa bona adminiſtret tāqͣꝫ ꝓpria qꝛ ēt papa hͦ facere non poſſet vt in. d. c. cum ad monaſteriū. Sꝫ dubiū ē vltra bar. ꝗd ſi abbas nollet ꝯſētire vt iſte hēat adminiſtrationem. cre do ꝙ relictū nō valeat ex defectu ꝯditionis ⁊ ſic remanebit penes grauatuꝫ. l. vnica. C. de ca. tol. ¶ In glo. penult. ibi ꝗ ꝑ electionē canonicā nō creatur. Ego ītelligo iſtū tex. ī collegio regulari qd̓ gubernat̉ offō pͥorꝭ. ꝗ ē ibi loco abbatis. nam tal̓ dr̄pͥo ⁊ ꝯuentualis ⁊ hēt dignitatē vt in. c. niſi de p̄bē. vn̄ quēadmodū abbas n̄ ē r̄mouibil̓ ſine cā ita nec pͥor vt in. c. nullā. xviij. q. ij. Sꝫ ſi ī mo naſterio vbi ē abbas eligitur clauſtral̓ prior per capl̓m abbate ꝯſentiēte nō puto hunc tex. in tali locū vendicare qꝛ cū ille ſit monachus abbatis n̄ pōt inuito abbate tenere aliqd̓ offm̄ in monaſte rio vt in. d. c. cū ad monaſteriū in. §. nec alicui. cū ſe. quimo nec abbas pōt ī ſuo monaſterio ī ꝑpe tuū ꝯſtituere aliquē officialē qꝛ ē ꝯͣ ius vt in. d. §. nec alicui. licet poſſit nō remoueri vt dicam in. d. c. cū ad monaſteriū. ⁊ hoc tacite ſentit. Fede. conſilio. cxxix. vbi ponit verbuꝫ notabile dicēs ꝙ licet abbas ⁊ conuentus cōmunicant alicui pͥ oratū l̓ aliquā admīſtrationē pōt nihilōinꝰ ſolꝰ abbas illū r̄moue̓ qꝛ īpoſſibile ē ꝙ ſit monachuſ monaſterij ⁊ ꝙ īuito abbate poſſit tene̓ aliqͣꝫ ad mīſtratōeꝫ. vt ī. d. c. nl̓ lā. ⁊. d. §. nec alicui. ad quē āt ꝑtīeat īſtitutio ſeu ꝯfirmatō electōis pͥor doc. ſimpl̓r dicunt ꝙ ad ep̄m. ſed dic tu latius ꝙ aut mōaſteriū ē īmediate ſubiectū ep̄o ⁊ tūc ꝯfirma tio illiꝰ p̄lati qͦcūqꝫ noīe cēſeat̉ ſpectat ad ep̄ꝫ vi de tex. cū gl. ī. c. ij. xviij. q. ij. ⁊ ſi tunc iſti de colle gio negligūt elige̓ vl̓ eligūt indignū ptās deuol uitur ad ep̄m. vt in. d. c. ij. ⁊. c. ne pro defectu. sͣ. d̓ elec. Aut monaſteriū ē ſubiectū alteri monaſte rio ⁊ tunc ptās ſpectat ad abbatē maioriſ mona ſterij. vt h̓ in. §. pͥoratus quoqꝫ. ⁊. d. §. nec alicui. ¶ Sed quero quid ſi ad ep̄m ſolū ſpectat collatō archidiaconatꝰ quod eſſe pōt. vt ī. d. c. i. lx. di. nū quid poterit ep̄s remouere archidiaconū ad li bitū ſic̄ r̄mouet abbas pͥorē quē ipſe ſolus depu tat ī alio monaſterio. doc. h̓ ꝙ nō ⁊ bn̄. ꝗa bn̄ficia ſecularia ſūt ꝑpetua. vn̄ ſine cā īſtituti nō debent r̄moueri. lvi. di. c. ſatꝭ ꝑuerſū. īmo cā dꝫ eſſe gra uis. vt ē tex. noͣ. xvi. q. vij. c. īuētum. ſꝫ religioſi n̄ habent ita latū ius in beneficijs eoꝝ. vt in. c. ꝑ tu as. jͣ. de ſimo. Sed ego reddo aliā rōem melio rē. Nā ⁊ regulares ſūt ꝑpetui qn̄ ſūt pͥncipales p̄lati. vt ī. §. priores. tūc aūt ſunt remouibiles qn̄ nō deſinūt eē monachi prioris monaſterij. ſꝫ ex iſtūt ſub obediētia prioris abbatis. vn̄ cū iſti nō hēant velle neqꝫ nolle nō pn̄t r̄ſiſtere reuocatōi abbatis ⁊ de his ꝓpͥe loquūt̉ iura cōtraria. An aūt peccet abbas reuocādo ſine cā vide ꝑ Io. an. in. c. cū ſingula. de prebē. li. vi. ī nouella. ⁊. d. c. inſinuante. Abbas Ecolentes gerneſs vt Mouet ci ſeruēt regulam ẜm pͥmeuā īſtitutōem .h. d. p̄. 2º. d̓. ꝙ domꝰ r̄ligioſa aggregata ciſterſiē ſibꝰ eoꝝ mores ſeruare tenet̉. h. d. 4º diuidit̉ in qͣtuor. pͦ ciſterciēſiū ordo ẜm antiqua tꝑa multi plicit̓ ꝯmēdat̉. 2º. modernis tp̄ibꝰ ꝯſideratꝭ r̄pre hēdit̉. 3º vt ciſterciēſes ſuis terminis ſint ꝯtenti monēt̉. 4º ꝙ domꝰ eis aggregata debeat ſe mo ribꝰ iſtis ꝯformare īſtruūt̉. 2ª ibi dolētes. tertia ibi iō. qͣrta ibi ceteꝝ ¶ Noͣ pͦ ml̓ta īt̓d cā ordini ci ſterciēſi ⁊ īter cetera noͣ. ꝙ n̄ pn̄t illi d̓ illo ordine poſſide̓ villas ⁊ dic villas .i. loca cū iuriſdictiōe vn̄ n̄ pn̄t hēre caſtra l̓ loca ſil̓ia. agros an̄t ſeu re liquas poſſeſſiōes p̓uatas r̄tīere pn̄t nec pn̄t ob tine̓ eccl̓ias nec altaria. ⁊ ī hͦ differūt a mōachis nigrꝭ. ad hͦ. c. auditꝭ d̓ p̄ſcrip. ⁊. c. dilectꝰ. d̓ offi. or di. ¶ 2º. noͣ ī v̓. ſi eīꝫ ꝙ p̓uilegiū certo ordini tri butū ꝓpt̓ artitudinē vite ipſiꝰ ꝑdit̉ ſi nō ſeruat̉ r̄gula īſtituta ātiquitꝰ. fac̄ qd̓ ī ſil̓i dr̄ de clericis negotiātibus vt nō gaudeant p̓uilegio ī bonis prīmonialibꝰ. d̓ qͦ dic vt ī. c. fi. de vi ⁊ honeſ. cle. fac̄. xvi. q. i. c. generalit̓. ¶ Itē noͣ ī. v̓ ceteꝝ ꝙ do mꝰ r̄ligioſa nō pōt ſe ex toto trāſferre ad religi onē artiorē alterius ordinis. ſed hͦ ītellige aucto ritate ſuperioris īterueniēte puta ep̄i. vt ī. c. ſicut de exceſ. p̄l̓. vide qd̓ noͣ. ī. c. cū dilectꝰ qd̓ me. ca. ¶ Ite nō quē poſſe acqrere pn̄iuꝫ ileꝰ xei qua tener̄ n̄ pōt. nā vt h̓ vides ciſterciēſes acquiſiue rūt hͨ bona eis īterdcā ⁊ mādat̉ eis vt illa cōmu mutēt cū alijs eis n̄ īterdictꝭ. ex qͦ īfert̉ ꝙ ſi lega tur alicui collegio reſ quā ip̄i tene̓ n̄ pn̄t n̄ viciat̉ legatū. ſꝫ pn̄t illā cape̓ ut cōmutēt cū alia re vl̓ il lā vēdāt. exqͦ rōe delicti n̄ ſūt īcapaces ꝓ hͦ. l. a pud iulianū in fi. cū. l. ſequēti. ff. dele. i. ⁊ vide bo nā glo. ī. c. i. de exceſ p̄la. li. vi. ¶ Ultimo noͣ ex iſto. tex. ar. ẜm Uin. ꝙ intrans hodie monaſte riū hꝫ tātā ꝑticipatōem bonoꝝ quātā ille qui in trauit lōgo tp̄e fac̄ tex. ī v̓. ꝗa dignū eſt. ꝙ pōt ſa tis admitti ī eccleſijs regularibꝰ. qꝛ īter religio ſos nō dꝫ notari diuerſitas. c. fi. jͣ. eo. ⁊ noͣ hͦ dcm̄ ſecꝰ credo ī ſecularibꝰ eccl̓ijs. qꝛ aliter ī veſtibꝰ dꝫ honorari ꝯſtitutꝰ ī dignitate vl̓ maior īſtitu tōe qͣꝫ minor. vt ſētit Inno. ī. c. cū oēs. d̓ ꝯſti. vbi vid̓. dic̄ eīꝫ Uin. ⁊ pꝰ eū Io. an. ꝑ p̄dcm̄ ar. ꝙ ſi collegiū diſſolue̓t̉ bona diuiderēt̉ equaliter int̓ illos collegiatos. xviij. q. ij. ī. c. ī nullo. ſꝫ ſi colle gio r̄manēte aliꝗs inde exiret ſolū r̄petit ea que ſecū portauit. vt ī. c. qd̓ a te de cle. ꝯiuga. ⁊ ſic cōi ter trāſeūt h̓ doc. ſꝫ certe hͨ dcā ſimpl̓r intellecta ſūt falſa. Nā cū regulares nō pn̄t poſſidere bo na ī ꝑticulari n̄ poſſūt ꝯſequi ꝑtē collegij eo diſ ſoluto. māxīe qꝛ talia bona nō tribuūtur ad vti litatē ſinguloꝝ. iō diſtingue latiꝰ aſſumēdo aliqͣ dcā Bar. ī. l. fi. ff. de colleg. illi. dic ergo generali ter cū q̄rit̉ ꝗd fiēdū ē d̓ bonis collegij diſſoluto collegio. Nā ꝗdā ſūt collegia q̄ n̄ poſſunt bona poſſidere in particulari vt religioſorum ⁊ in il lis bōa r̄manēt apud ſuperiorē collegij ꝗ diſpo net de illis bonis tāqͣꝫ vacātibꝰ ar. ī. l. i. ff. d̓ cura. bo. dan̄. ⁊ ſic al̓s feruatū fuit ī diſſolutōe collegij tēplarioꝝ. nō obſtat. c. ī nullo allegatū ꝑ doc. ꝗa dico ꝙ loquit̉ .ſ. cū collegia ſūt duplicia ī quo .ſ. erāt maſculi ⁊ feīe diſſoluūt̉ ita vt deinceps maſ culi faciūt collegiū ꝑ ſe lōge a collegio femīarū nā hͦ caſu cū collegia remaneāt ītegra ⁊ poſſint bona poſſidere bona q̄ erāt cōia diuidūtur īter iſta duo collegia ⁊ iſte ē ꝓpre caſus illiꝰ. c. ſecus qn̄ collegiū ꝓpt̓ ꝑſonas ex toto diſſolue̓t̉. quia nulla ꝑſona ē capax. ¶ Itē fac̄ rō quā ſubijciā ī ſequēti mēbro q̄dā ſūt collegia q̄ poſſūt poſſide̓ bona ēt ī ꝑticulari vt clericoꝝ ſeculariū ⁊ diſſolu to collegio poterit quiſqꝫ habere qd̓ cōtulit. ar. in. l. i. ff. de colle. illi. ⁊. d. c. qd̓ a te. Sed bona col legij r̄manebūt apd̓ ſuperiorē exqͦ illa bōa erāt tributa collegio ꝓpt̓ officiū diuinū. Nā ſublato labore tollitur ⁊ p̄miū. l. ſeyo. ff. de ānu. le. Qn̄ꝫ hͦ collegia hn̄t bōa ꝓpter vtilitatē publicā vt eſt hoſpitale d̓putatuꝫ ad vſū pietatꝭ ⁊ tūc idē dicen dū qd̓. sͣ .ſ. ꝙ bōa n̄ diuidūt̉ īter collegiatos. qn̄ꝫ hͨ collegia habēt bōa ad vſū ſinguloꝝ vt qꝛ ꝗſqꝫ ꝯtulit ꝓ victucōi ⁊ tunc collegio diſſoluto bona diuidūt̉ īter collegiatos. l. iiij. ff. de colle. illi. Idē ſi collegiū hꝫ bona propter onera incūbētia ipſi collegio vt in. d. l. iij. Nā exquo bona nō fuerūt collegio deputata propter publicā vtilitatem ſꝫ principaliter propter vtilitatem ſingulorū vl̓ ip̄i us corporis debent bona inter eos dinidi ⁊ de hoc vide qd̓ noͣ. Inno. ī. c. dilecta. de exceſ. prela. ⁊ ſic limita ſecundū predicta primū dictū docto. Quo ad ſecūduꝫ nūquid religioſus recedēs de monaſterio debebat hr̄e qd̓ cōtulit. dic vt dixi pleniſſime ī. d. c. qd̓ a te. ¶ In gl. ī. v̓. altaria in fi. vel ſecundū doc. ītelligitur de alijs redditibꝰ ex altari proueniētibꝰ. ⁊ iſtud pluſ placet. Nā ī qui buſdā eccleſijs ſunt altaria dotata ita ꝙ ſūt bn̄fi cia ſimplicia. hͨ .n. īterdicūtur ciſterciēſibꝰ ¶ In glo. in. v̓. iuſticiarias ī fi. vel expone ſecūdū doc. i. pecunias ex iuſticijs ſeu ex cōdēnatione ꝓue niētes de offi. ord. dilectus. ſꝫ monachi nigri poſ ſunt habere ſi habēt iuriſdictioneꝫ temporalē in d. c. dilectus. ¶ In glo. in v̓. cōmutatꝭ. ī fi. quid aūt ſi non poſſunt cōmutare vel non reperiunt emptorē. dicit Inno. ꝙ debent ex his facere ele moſynam vel ea abiicere exquo nō poſſunt illa tenere ſecūdum regulā. et ex hoc īfero ꝙ ſi fratri bus minoribus relinquatur res īmobilis ⁊ non pn̄t inuenire ēptoreꝫ vel eā cōmutare ꝙ tenetur eā dare ꝓ deo vel a ſe aliter abijcere. Abb. QA Per cas an̄relignauit Regularis canoni ꝓpriū ī morte n̄ debet ī cimiterio ſepe L liri ⁊ ſi defacto ſepultꝰ fuit inde dꝫ exhumari ſi ſine ſcādalo fieri pōt. cōis diuiſio. 2ª ibi īquiſitio ni quā ꝓrogat ibi hoc aūt. ¶ Noͣ ꝙ canonici re gulares nō debent habere bona ī particulari. nā fitentur tria ſubſtātialia regule ſicut monachi. ¶ No ar. ꝙ vſurariꝰ ſepultus ī cimiterio d̓bet īde exhumari ſi ſine ſcandalo fieri poteſt. al̓s ſe cus. ex hoc noͣ ꝙ rōne ſcandali euitādi relīquit̉ corpus ī cimiterio ꝯͣ iuris diſpoſitionē. ⁊ aduer te ꝙ licet lr̄a hic loquat̉ qn̄ regularis fuit moni tus ī articulo mortꝭ. idem tn̄ dicit ſi monitio non preceſſiſſet. qꝛ reperit̉ deceſſiſſe in peccato mor tali ꝓter qd̓ debet pͥuari eccleſiaſtica ſepultura vt ē tex. sͣ. e. c. ij. ⁊ qn̄ regularis dicatur hr̄e pro priū dicā. jͣ. eo. cū ad monaſteriū. Abb. Uod de l gubris poc p̄ Canonicꝰ re ci ecclelie ꝑrochiali ēt ſeculari. ſed dꝫ hr̄e ſociū ſecū ſui ordinis ſi cōmode fieri poteſt. Diuiditur ī tres ꝑtes. pͦ exordiū. 2º facti narra tio ⁊ ſupplicatio. 3º. ſupplicatiōis admiſſio cum ꝑlici motiuo. ſecūda ibi ſane. tertia ibi licet. ¶ Nopͦ ꝙ ex operibꝰ ꝗs cognoſcit̉ an timeat deū. nā ꝑ extrīſeca cognoſcūtur ītrīſeca ar. ī cle. exiui. de v̓bo. ſig. Scd̓o noͣ ꝙ lꝫ clericꝰ r̄ſignat plebanatum vt intret religionem ad hoc. xix. q. ij. c. due. ſecus ī ep̄o vt ī. c. licet. de regū. ¶ Ter tio noͣ ꝙ parrochiāi pn̄t inſtare vt habeāt certuꝫ preſbyterū eis gratū. eodē mō poſſunt īſtare ẜm Goff. ad eius depoſitionem ſi male viuit qꝛ eo ruꝫ īterē ne ſub malo paſtore ꝑiculū īcurrāt ar. viij. q. i. c. audacter. Hoſti. hͦ limitat qn̄ iuſpatrōa tus ſpectat ad populum al̓s nō debet ſe īpedire de electione rectoris. vt in. c. oſius. ⁊ ī. c. meſana de elec. hoc dictū puto verū qn̄ īſtat iure ordina rio vt ſic neceſſitet̉ ep̄s admittere ꝑ eos pn̄tatū ſed per viam ſupplicationis pn̄t īſtare vt hēant eis benignū ⁊ gratū ar. lxi. di. c. i. ⁊ ſic ītelligo iſtū tex. ¶ Itē noͣ ibi florētino epiſcopo. ꝙ ſi religio ſus vnius dioceẜ petitur promoueri ad aliam di oceſim diſpenſatio ſit per ep̄m loci vbi petitur ꝓ moueri. ¶ Itē noͣ ꝙ licet duo eqparētur ī ml̓tis tn̄ ī exorbitātibus diſpoſitio ī vno nō extenditur ad reliquū ita videt̉ noͣ. probare hec littera ⁊ fa cit ꝙ ī odioſis appellatio monachoruꝫ non con prehendit canonicos regulares. In cōtrariū tn̄ facit. c. ij. sͣ. de poſtu. ⁊ dictū Hoſti. hic ꝗ dicit ꝙ monachi ⁊ canonici regulares ī oībꝰ eꝗparātur p̄terqͣꝫ ī caſibꝰ exceptis. ſed hec littera multuꝫ ſi bi contradicit ī iſtis exorbitātibuſ. vide qd̓ dixi ī d. c. ij. Item noͣ ꝙ officium preſbyteri parrochia lis eſt predicare. nam cū ipſi habeant curā popu li tenent̉ eos īſtruere ī predicationibus. hoc idē ꝓbatur ī cle. duduꝫ. de ſepult. ⁊ tene hāc regulā ꝙ qui nō habet populū nō pōt p̄dicare de iure cōi. vn̄ fratres mendicātes hoc hn̄t ex priuilegio dicta cle. dudū. ¶ Itē noͣ ex hoc ⁊ ex tex. ꝙ pre dicatio dicit̉ officiū ⁊ ſic videtur ꝙ cui īterdicit offm̄ ī genere nō pōt predicare. facit qd̓ noͣ. ꝑ gl. ī cle. i. de regu. ¶ Item noͣ ꝙ regulares pn̄t pro moueri ad eccleſias curatas ſeculares prīcipali ter ꝓpter offm̄ p̄dicationis. ⁊ ſic ꝓpter bonum cure Ex quo īfero ꝙ ſi religioſꝰ n̄ ē aptꝰ ad iſta nō poſſet licite promoueri. ꝓ hoc qd̓ noͣ. glo. ī. c. monachi vagātes xvi. q. i. ⁊ tetigi in. c. nō ē. sͣ. de vot. ¶ In glo. i. in fi. glo. iſta nō aꝑit vtrū iſte eſ ſet religioſus ꝑ illaꝫ ꝓuiſioneꝫ iō dic vt dicet̉ cū glo. magna. ¶ Itē glo. ij. ibi quātū ī ſe fuerit noͣ glo. ſingulariter qꝛ neſcio alibi. vult eniꝫ ex pͦ in tellectu ꝙ pͥma renūciatio beneficij facta ſine ꝯſē ſu ſuperioris valet tm̄ ī preiudicium renūciātis vt nō poſſit āplius miniſtrare ſine nouo ꝯſenſu ſuperioris. ⁊ pl̓ries fui ſecutꝰ iſtaꝫ glo. de qua ēt magnū feſtū faciebat do. An. poſtea repꝑi eā nō eſſe verā ⁊ hēs fere oēs doc. ī ꝯͣriuꝫ vt Io. an. in c. qͣꝫto de traſ. p̄. Hoſti. ī. c. ex ore. de his que fi. a maio. ꝑte ca. ⁊ qͣi cōem ſētentiaꝫ in. c. ꝙ in dubi is all̓. in glo. allego qͣi ꝓ cāu ſil̓i. l. legatꝰ. ff. de of fi. p̄ſi. vbi patet ꝙ officiū publicū non pōt quis a ſe abdicare ex priuata renūciatione. facit. c. ſi dili genti. de fo. ꝯpe. Nā in cura exercēda nō v̓ſatur vtilitas ſacerdotis. ſed publica ad hoc. c. duduꝫ ij. de elec. ⁊ videt̉ bonꝰ tex. in. c. niſi. de renun. in. §. verū ibi nō debes deſerere ſponſaꝫ tuaꝫ ⁊cͣ. te net. gͦ renūciatio. ī p̄iudiciū renūciātꝭ qͦ ad hͦ vt ſu perior poſſit eū p̓uare ob delictū ſuū vl̓ hr̄e eaꝫ ratā qḋ latiꝰ dixi ī. d. c. qd̓ ī dubijs ¶ In gl. ī v̓bo regimē ibi lr̄a ſequēs ꝯͣriuꝫ īnuit hic. vr̄ glo. ſēti re ꝙ tā monachus qͣꝫ canonicus ſecl̓aris de iure cōi ſuadēte neceſſitate vl̓ vtilitate pn̄t ꝓmoueri ad eccl̓ias curatas ſcl̓areſ. ſꝫ debēt ſociū ſui ordi nis hr̄e. oppōitū ml̓ti teunerunt .ſ. ꝙ ex diſpenſa tōe tm̄ ꝓmouet̉ ⁊ fac̄ h̓ lr̄a īqͣꝫtū ꝑ viā ſupplicati onis fuit ꝓuiſū. ſꝫ vt hēas dc̄a oīuꝫ ⁊ maxīe cal. ſic diſtīgue ꝙ aūt q̄rit̉ nūꝗd r̄gl̓ares poſſit ꝓmo ue̓i ad digītatē ep̄alē aūt ad eccl̓iā īferiorē. pͦ cāu ſecūdum omnes ꝓmoueri tex. eſt ī. c. i. xviij. q. i. ⁊ in cle. i. de elec. patet apertius in. c. ſi religioſus ⁊. c. quorūdaꝫ. de elec. li. vi. Nā ibi eligūt̉ per ca nonicos ī ep̄os. ſi eīꝫ nō eſſent habiles de iur̄ n̄ eligerentur. ſꝫ poſtularētur. vt ī. c. fi. de poſtu. p̄ la. vn̄ ēt abbas nō obſtāte vīculo dignitatis pōt eligi ī ep̄m. vt ī. c. ſi abbatē. de elec. li. vi. ⁊ hͦ cōce dit̉ ꝓpter excellētiam ep̄alis dignitatꝭ. Nā ep̄s appellat̉ r̄ligioſus. vt ī. c. ex ml̓ta. sͣ. de votꝭ. Se cūdo caſu aūt eccl̓ia ē collegiata aut nō. pͦ cāſu aut q̄rit̉ d̓ ꝓmotōe ad canonicatū vl̓ ad alid̓ be neficiū ſimplex ip̄iꝰ eccl̓ie collegiate ⁊ ꝓmoueri nō pōt. vt ī. c. ſuꝑ eo. sͣ. de regu. adeo ꝙ ẜꝫ Cal. ēt ep̄s diſpēſare nō pōt vt religioſus ſit canonicꝰ ī eccl̓ia ſeculari. nā ceſſat hͦ cāu pͥuilegiū cure rōe cuiꝰ ꝑmittit̉ ꝓmotio ad eccleſiā ſeculare̓. vt hic hͦ ītellige niſi eccleſia cathedralis eēt ſecularꝭ. nā tūc monachꝰ vniꝰ monaſterij pōt ꝓmoueri vt ſit canonicꝰ ī eccleſia cathedali ⁊ largo mō mo nachi ī tali eccl̓ia pn̄t appellari canonici. ⁊ ſic dꝫ ītelligi. c. cū quorūdā. cū gl. lxxiiij. di. ⁊. c. ij. lviij. di. vbi ēt bona glo. Aut q̄rit̉ nūꝗd poſſit ꝓmo ueri ad ipſaꝫ dignitatē eccl̓ie collegiate puta vt ſit ꝓpoſitus ⁊ ī hͦ ſūt varie opi. Hoſti. tꝫ ꝙ non pōt fieri niſi diſpēſatiue ꝓpt̓ cure neceſſitatē alij tenuerūt ꝯͣ ꝙ ſic̄ pōt ꝓmoueri ī ep̄m ī eccl̓ia ſecū lari ita ⁊ ī ꝓpoſitū eccl̓ie collegiate Io. cal. ꝑ eā dē rōeꝫ poſt multa tꝫ ꝙ ſine diſpēſatōe nō ꝓmo uxt̉. qꝛ hoīes diſparꝭ ꝓfeſſionis nō debent ī eo dem collegio aſſociari. vt ī. c. ī noua. xvi. q. vij. ⁊ ī cle. i. de elec. putat tn̄ ꝙ poterit poſtulari ⁊ ep̄s poterit diſpenſare. ſꝫ tu vide gl. ī. d. cle. i. ⁊ ſatis pōt teneri opi. ꝯͣria cū nō reperiat̉ hͦ iure ꝓhibi tū. nā eadē eſt rō ī ep̄o cū ep̄s cū ſuis canonicis facit vnū corpus. vt ī. c. nouit. ⁊. c. quāto. de his q̄ fi. a p̄la. vn̄ rō cure ⁊ p̄dicatiōis militat hͦ caſu vt h̓ ī tex. ⁊ ad cle. i. dicēdū ꝙ ibi loquit̉ vt nō ag gregētur ī eodē monaſterio. qꝛ monachꝰ vnius monaſterij nō pōt eligi ī abbatē alteriꝰ hītus vl̓ religionis. c. ī noua loquit̉ qn̄ ī eodem collegio aggregāt̉ equalit̓. ſꝫ h̓ nos loꝗmur qn̄ eligit̉ ī p̄ latū cū tūc ſb̓ ſit p̓uilegiū cure vl̓ p̄dicatōis. Se cūdo caſu cū q̄rit̉ de eccl̓ia nō collegiata. aut nō ē curata ⁊ r̄ligioſus illā obtine̓ nō pōt. qꝛ ceſſat rō cure. aut ē curata. ⁊ ſūt opi. vtrū r̄quirat̉ diſ pēſatio ⁊ cōit̓ tenet̉ ꝙ de iurecōi poſſit ꝓmoue ri. hͦ tenēt h̓ ēt Hoſti. Io. an. ⁊ Cal. ꝗ dicūt nō eē neceſſariū vt ep̄s ī ꝓmotōe vtat̉ v̓bis diſpēſatō nis. hāc opi. tꝫ Fe. cōſilio. cxxxi. Sed vide late ꝑ do. de roͣ. deciẜ. ccliiij. vbi maior ꝑs vr̄ deuiar̄ ab hac ſnīa. vn̄ tenēt ꝙ religioſus nō poſſit pn̄ta ri ꝑ prōnū ad eccl̓iaꝫ ꝑrochialē. ſed vt dixi cōis opi. eſt ī oppoſitū. ⁊ vr̄ tex. cū glo. ī hac ſnīa ī. c. prochia. xvi. q. i. ¶ Itē adduco iſtū tex. ī ar. ꝗa dr̄ hic ꝙ monachi pn̄t ꝓmoueri ⁊cͣ. vn̄ pōdera v̓bū pn̄t. illud eīꝫ ꝙ pōt ꝑ diſpēſatōeꝫ dicitur fi eri nō poſſe noͣ. Inuo. ī. c. paſtoraliſ. de ca. poſſ. ⁊ ꝓprie. fac̄. c. faciat homo. xxij. q. i. Sꝫ dubiuꝫ ē an ſine ſocio pn̄t ꝓmoueri. ⁊ ī hac qōne ſūt va rie opi. quidā dicunt ꝙ monachi non debēt ſine ſocio ꝓmoueri. ſed r̄gulares canonici ſic. niſi cō mode ſociū ſuū hr̄e poſſint. Alij dicūt ꝙ idē in vtriſqꝫ vt data cōmoditate teneant̉ hr̄e ſocium Io. an. h̓ ⁊ clarius ī. c. fi. de capel. mona. vr̄ velle ꝙ ſi r̄ligioſus ꝓmoueret̉ nō tenet̉ hr̄e ſociū. qꝛ cū abſoluat̉ a monaſterio ⁊ nullā cōionē cuꝫ eo āpliꝰ hēat nō tenet̉ abbas ſibi dare ſociū. ſꝫ ſi ꝓ moueret̉ vt obediētiariꝰ monaſterij puta ad ec cleſiā ſubiectā monaſterio ad quā cōſueuit mo nachꝰ ꝓmoueri ⁊ ad libitū r̄uocari. ⁊ tūc hn̄t lo cū iura q̄ loquūt̉ de ſocio. ⁊ hͦ cōfirmat Io. an̄. ī glo. ſua ī cle. ne ī agro. §. ad hͦ v̓. ad clauſtꝝ e. ti. quā opi. pluries fui ſecutꝰ. ſꝫ ſibi multū aꝑte r̄ſi ſtit iſte tex. nā h̓ agebat̉ de ꝓmotōe ꝑpetua ⁊ pa pa allegat ī ꝯͣriū illud ꝯciliū lateranēſe. sͣ. eo. c. ij. vbi diſponit̉ vt monachi ſinguli n̄ ꝓmoueāt̓ ⁊cͣ. ſi eīꝫ loq̄ret̉ illa ꝓuiſio ī obediētiarijs hͨ allega tio n̄ faceret ad ꝓpoſitū ⁊ fruſtra papa allegarꝫ poſtmodū canones ātiquos. Itē motiuū Io. an. pōt ſaluari vt abbas n̄ teneat̉ dare ſociū. ſed tn̄ n̄ tollit̉ ꝓhibitio iurꝭ vt alit̓ monachi n̄ ꝓmo ueāt̉. Si gͦ ep̄s vult eū ꝓmoue̓ ꝓuideat ſibi d̓ ſocio. Un̄ ī hac maͣ dicere ꝙ ſi ꝓmouet̉ in clau ſtralē oī mō dꝫ hr̄e ſociū ſi ē monachꝰ. ⁊ ſi red ditꝰ eccl̓ie nō ſufficiāt ꝓ duobꝰ dꝫ eccl̓ia vniri vl̓ ſerua qd̓ dr̄ ī. d. §. ad hͦ. Si v̓o eccl̓ie nō ſūt mo naſterio ſub mō p̄dcō ſubiecte ⁊ tūc de iure anti quo poterat ſolꝰ monachꝰ ꝓmoueri. vt ī. c. in ꝑ rochia. xvi. q. i. cū ſimilibꝰ. Sed de iure nouo n̄ debēt ſingularit̓ ꝓmoueri. vt ī. d c. ij. sͣ. eo. ⁊ ꝓ hͦ fac̄ iſta lr̄a dū dic̄ ꝙ quaſcūqꝫ ꝑrochiales ⁊cͣ. vn̄ pōdera v̓bū quaſcūqꝫ exceptio gͦ. Io. an. nō ꝓ bat̉ iure cum īcludat̉ ſub hac dictōe vniuerſali. Sꝫ ī canonico regulari ſatis pōt dici ꝙ pōt ha bere ſociū ſi cōmode pōt ⁊ ī hoc erit dr̄a īter ca nonicū regularē ⁊ monachū quā aꝑte in hac maͣ vr̄ facere iſte tex. Et in fi. glo. habes ex iſta glo. duos ītellectꝰ ad tex. pͥmꝰ vt ītelligat̉ de nō pro feſſo ⁊ tūc oꝑꝫ ītellige̓ ꝙ iſte diſpenſatiue fuit ꝓ motꝰ ī plebanū vt ꝗa papa diſpēſauit in illo vo to ꝓpt̓ maius bonū. ⁊ noͣſingularit̓ hūc ītellec tū ꝗa neſcio alibi ꝙ cū vouēte ītrare r̄ligionē pa pa pōt diſpēſar̄ ī voto n̄ ꝯpleto vt acceptet eccle ſiā curatā ꝓpt̓ maiꝰ bonū. ꝗa h̓ pōt ſibi ꝓdeſſe ⁊ alijs. ſꝫ ī monaſterio tm̄ ſibi. ⁊ ſic ex glo. argue ꝙ magis meret̉ preſbyter ꝑrochialis recte exer cēdo officiū ſuū qͣꝫ ſimplex religioſus. Sꝫ ꝯͣ hͦ īſurgit forte dubiū. nā ſi hͦ veꝝ qͣre ꝑmittit̉ cuilꝫ p̄lato citra ep̄m dimitte̓ p̄laturā ⁊ ītrare religio nē. vt. sͣ. dixi ī. c. lꝫ de regu. ſo. ſuſtinēdo pͥmū di ctū pōt dici ꝙ illud ꝑmittit̉ quia vita monaſtica ē tutior qͣꝫ vita q̄ fit ī ſeculo. ꝗa illa ē ꝑiculoſior vn̄ forte vidꝫ n̄ poſſe ī ſeculo ꝓfice̓ ⁊ charitas ē fōs ꝓpriꝰ ⁊cͣ. vt ī. d. c. lꝫ ī fi. Scd̓us ītellectꝰ ꝙ iſte erat ꝓfeſſus ⁊ placꝫ hͦ Lau. Nā forte fecit poſtea ꝓfeſſionē ⁊ mihi plus placꝫ pͥmus intelle ctꝰ. Nā papa arguit de iſto ſicͣ d̓ cacōico r̄gula ri. Itē ad ꝗd daret ſibi ſociuꝫ regularē cū ille re maneret ſine canonico ꝯͣ mētē hꝰ. c. Unde pōt ītelligi ꝙ iſte fecit ꝓfeſſionē tacitā non faciendo mentionē de ſua ꝯuerſiōe ⁊ renūciando bn̄ſiº. vr̄ eū ex toto r̄nūciae̓ ⁊ voluiſſe vitā mutae̓ vn̄ hēt̉ ꝓ religioſo licet nō fecerit ſolēnē ꝓfeſſionē nec mutauerit hītū qd̓ ſēſit tacite h̓ Hoſti. ⁊ fac̄. c. ſta tuimus. de regu. Sꝫ tūc ob. tex. iſte ī alio. Naꝫ ſi erat canōicꝰ ſufficiebat diſpō ſoliꝰ epiſcopi nec oportebat hoc īpetrari a papa. ¶ Itē papa vti tur h̓ v̓bis gratioſis ⁊ ſic vr̄ ꝙ de iure n̄ poterat ꝓmoueri. ſꝫ tenēdo aliū ītellectū pōt dici ꝙ iſta plebs erat collegiata vnde erāt opi. vtruꝫ poſſēt ꝓmoueri vt. sͣ. dixi. vl̓ h̓ dubitabat̉ ꝙ regulares nō poſſēt ꝓmoueri hodie ꝑ. c. ij. sͣ. eo. ¶ Sed illud. c. nō ob. qꝛ nō ꝓhibet ſimpl̓r. ſꝫ vt non pro moueātur ſinguli ⁊ ꝓpter has dubitationes pe tebatur iſta ꝓmotō gratioſe ⁊cͣ. ¶ Ultīo q̄ritur nūꝗd r̄ligioſus poſſit ꝓmoueri ad eccl̓iā ſecula reꝫ ī caſibus p̄miſſis ſine ſui abbatis licētia dicē duꝫ ꝙ n̄ vt hētur ī. c. ſi religioſus. de electi. li. vi. ⁊ lxiij. di. c. i. ⁊. c. ij. īmo nec ī papā vt noͣ. gl. c. ī. qͣꝫ ſit xiij. q. ij. Si aūt abbas non vult ꝯſentire ⁊ ſi vti litas ſeu neceſſitas ſuggerit tūc pōt compelli ad cōſentiendū ẜꝫ doc. ꝓpter bonū publicū. facit. c. nullus. de iurepa. ¶ Itē ſuperior pōt dare hāc licentiā ⁊ facit hoc ad aliaꝫ queſtioneꝫ quotidia naꝫ. ſtatuto cauetur vt minor xxv. annis nō poſ ſit ſe maritare ſine cōſenſu duoꝝ agnatorum vt viget in hac ciuitatē puella elegit ſibi ſpōſuꝫ ꝯdi gnum. Si agnati ſine cā legitima nolunt cōſenti tire certe ꝑ predicta poſſunt cōpelli ꝑ ſuperiorē ad cōſentiendū vel ſuperior ipſe dabit licētiam ꝯͣhendi. ⁊ hoc aꝑte in iſtis terminis tenet bar. in l. ſi cū dotem. ff. ſo. ma. Sentit in. l. cū non ſolum de bo. q̄ libe. ⁊ vide ad maͣm per bar. in. l. in copulādis. C. de nup. qd̓ noͣ bn̄. IIm admona ſteriū. ¶ Nō pōt cōgrue ſūmari ꝓpt̓ multitudinē dictoꝝ ſed cape diuiſionē ꝓ ſūma. Diuidit̉ .n. pͥncipaliter in quinqꝫ partes. In pri ma tractat de veſtibꝰ monachoruꝫ. 2ª ibi ꝓhibe mus de abdicatione ꝓprietatis. 3ª ibi ī oratorio de ſilētio. quarta ibi ī r̄fectorio de cibis. in ꝗnta de officijs ibi tales. pͦ ibi tractat de officijs ī gene re. 2º. de clauſtrali pͥori ibi pͥor. 3º de abbate ibi abbas ⁊ cōfirmatur hec decre. in. cle. ne in agro eo. ti. ¶ Noͣ pͦ ibi ꝓprietatē aliquā ꝙ appellatio ne ꝓprietatis venit qn̄ꝫ plenū dn̄iuꝫ ⁊ nō ſolum nuda ꝓprietas ſicut appellatione poſſeſſionis qn̄ꝫ intelligitur de pleno dominio vt in. c. qm̄ fre quēter. §. ꝙ ſi. vt li. n̄ cōtꝭ. Nā hic prohibetur re ligioẜ nō ſolū ꝓprietas nuda ſꝫ ipſū dn̄ium ple nuꝫ. naꝫ nec poſſeſſionē nec vſufructū pn̄t habe re qd̓ intellige vt. jͣ. ſubiiciā ⁊ facit cle. exiui. §. cū piētes. v̓. veꝝ de v̓bo. ſig. ⁊ xij. q. i. c. nolo. ⁊. c. nō dicatis. ¶ Noͣ in v̓. vnde ar. ⁊ quaſi expreſſū ꝙ ſi aliquid legatur religioſo non debet illud cape̓ ſine licētia ſuperioris ⁊ ꝙ tale donatum ſeu reli ctum acquiritur monaſterio. ¶ Noͣ ibi ẜm an tiqͣꝫ cōſuetudinē ar̄. ꝙ ī accidentalibꝰ regule licꝫ multa ſint ſtatuta ꝑ regulā ſeu poīta cōſuetudo tn̄ antiqua attendēda ē. nā ſic̄ antiqua conſuetu do īmutat iuris diſpoſitiōeꝫ. fortius pōt īmutar̄ diſpoſitōeꝫ r̄gule regl̓a remanēte ī ſuis ſb̓alibuſ ita tn̄ ꝙ conſuetn̄do nō multū deuiet ab honeſta te ꝓ hoc vbū illud qd̓ ſequit̉ laudabiliter obſer uatū ⁊cͣ. ⁊ facit tex. cū glo. in cle. ne in agro. ī v̓bo ꝯſueuit. ē. ti. ⁊ qd̓. jͣ. dicā. ¶ Noͣ in v̓bo ī refecto rio ꝙ monachis licet ſaltē ex lnīa abbatis hēre vſuꝫ carniū qd̓ an̄ ſit verū indiſtincte. jͣ. ſubijciā ⁊ quid ī monacho facto ep̄o vide bonā glo. cuꝫ tex. xvi. q. i. in. c. iij. ¶ Noͣ in. §. porro ꝙ religio ſi licite vtuntur medicīs ⁊ licite adhibent medi cos ⁊ noͣ de minutione ſanguinis ⁊ dicit Io. an. pꝰ Uī. ꝙ ꝗ minuit ſanguineꝫ. xiij. februarij nō pōt illo anno decedere ex febrili diſtemperātia ⁊ hoc dicit ab angelo fuiſſe reuelatuꝫ ⁊ hoc ob ſeruabat Io. an. ẜm do. an. ſed nō indigenti non ē facile cōſulendū. qꝛ minuitur vita ẜm traditio nem ꝑitorū. ¶ Noͣ in. §. nec alicui regulaꝫ gene ralē ꝙ in monaſterio preter abbatē nullum offi ciūm ē perpetuū. ⁊ noͣ ꝙ papa hoc prohibet ex quo infertur ꝙ abbas non pōt vni pͥoratū cōce dere ad vitā quo minꝰ poſſit illuꝫ reuocare ⁊ de hͦ aliquid. jͣ. ¶ Nō ibi oēs in omībus ꝙ oēs de monaſterio et ſi ſunt officiales tenent̉ ī omnibꝰ obedire abbati ſeu obtēꝑare ⁊ intellige ī oībus .ſ. licitis. nā in illicitis nō tenentur ēt obedire pa e vt in. c. qui reſiſtit. ⁊ in. c. ſi dominus. xi. q. iij. Noͣ in v̓. nec eſtimet duo que ſunt de ſb̓alibꝰ r̄gule monachalis. vt abdicatio proprietatis et cuſtodia ctuliutis. adde ⁊ tertium .ſ. obediētiam vt noͣ. ī. c. ex parte sͣ. de regu. ⁊ in. c. cū in eccleſiis de ma. ⁊ obe. Unde religioſus qui nō ſubeſt obe dientie abbatis dr̄ apoſtata. vide Inno. in. c. fi. .sͣ. de renū. Nunc quero pro declaratione littere circa primam partem qn̄ dicitur monachus ha bere propriuꝫ. Io. an. dicit ⁊ cōiter doc. poſt eū ꝙ cū nō habet adminiſtrationē ⁊ aliquid tenet illud celando abbati vn̄ ſi habet adminiſtratio neꝫ puta prioratū vel eſt ī ſtudio cū licentia ſuꝑi oris licite aliꝗd d̓tinet vn̄ dr̄ habere ꝓpriuꝫ cuꝫ d̓tinet ſciēte ⁊ patiēte ſuꝑiore nec aliquid expē dit ꝯͣ volūtatē ſuꝑioris ⁊ id qd̓ d̓tinet ꝑatus ē di mitttere ad libitū ſuꝑioris. Nā idē vr̄ ī ſeruo ꝗ licet habeat peculiū ſeu ipſiꝰ adminiſtrationē ex ꝑmiſſiōe dn̄i nō ꝑ hͦ dr̄ hēre ꝓprietatē ſeu dn̄iuꝫ ꝓ hͦ. l. qͣꝫ tuberionis. ff. de pecul̓. ⁊ his ⁊ ſimilibꝰ licite detinet religioſus noīe monaſterij īmo ī ꝗ buſdā locꝭ ẜꝫ Io. an. ſciēte ⁊ patiēte curia roma na certū ꝗd taxat̉ ꝓ īdum̄tꝭ mōachoꝝ ⁊ ſīgulis aſſignat̉ ꝯuertendū ī p̄dictā cāꝫ Sic ēt in ꝗbuſ dā monaſteriſs monialiū obſeruatur vt monia les habeāt ſolū victū de monaſterio ⁊ veſtimēta ſibi faciūt ex lucro ānū ſuaꝝ vn̄ religio ſicapellā habētes hn̄t certā ꝓuiſionē ꝓ eoꝝ neceſſarijs ⁊ vide de p̄dicta qōn quam diſputauit Io. an. in r̄gl̓a n̄ ē obligatoriū. li. vi. ī mercur. conſulunt tn̄ doc. ꝙ ſine magna cā abbas hͦ n̄ faciat. qꝛ poteſt eſſe occaſio mali. nam predicta non ſunt de iure approbata. Nam ſurrogatum ſortit̉ naͣm illius in cuius locū furrogatum eſt. vt ī. c. eccleſia. vt li. pen. iſte ergo pecunie ſuccedunt loco neceſſari orum. Secūdo prīcipaliter quero ī. §. ne alicui hic dr̄ ꝙ habens officium ī monaſterio pōt re moueri. q̄ro igit̉ hic ꝑ quē doc. h̓ vidēt̉ ſentir̄ ꝙ ꝑ abbatē ſolū facit. c. monachi. sͣ. eo. tꝫ Fe. conſi lio. cclij. vbi querit de tali qōne abbas ⁊ cōuētꝰ fecerūt ſtatutū vt iſti officiales ſeu priores n̄ poſ ſent remoueri niſi ꝑ abbatem ⁊ cōuentū cui ſta tuto nō auctorizauit ep̄s. querit̉ nunꝗd abbas ſucceſſor teneatur ad obſeruantiā iſtius ſtatuti ⁊ cōcludit ibi ꝙ n̄. qꝛ n̄ potuerīt abbas ⁊ ꝯuētus ſtatue̓ ī p̄iudiciū ſucceſſorꝭ ar. xvij. q. iiij. c. ī vēdi tōibꝰ ⁊. xij. q. ij. c. abbatibꝰ. fac̄ qꝛ par ī parē nō hꝫ īperiū. vt ī. c. īnotuit. d̓ elec. l. ille a qͦ. §. tēpeſti uū. ff. ad trebel. nā cū abbas n̄ poſſit ſibi p̄figer̄ legē a qͣ ſibi n̄ lꝫ r̄cedere fortiꝰ nec ſucceſſori ẜm eū ⁊ noͣ bene p̄dicta. ¶ Ex ꝗbꝰ noͣ. pͦ ꝙ abbas ⁊ cōuentus nō poſſūt face̓ ſtatuta ꝑ qd̓ liget̉ ſuc ceſſor niſi ep̄s vel aliꝰ ſuperior auctorizauerit. ¶ Scd̓o noͣ. ꝙ abbas n̄ ligat̉ ex ſuo ſtatuto lꝫ cū ꝯuētu illud fecerit quo minꝰ poterit ꝯͣuenire nā monachi n̄ poſſūt reſiſte̓ ſibi cū hēant obedir̄ ⁊ eoꝝ velle depēdeat a volūtate abbatis. vt ī. c. ſi religioſus. de elec. li. vi. ⁊ ī. c. ij. de teſta. eo. li. et vid̓ qd̓ noͣ. Io. an. ī dicta regula nō eſt obligato riū vbi ſentit ꝙ ēt ſi abbas iurauit ſeruare ſtatu tū nihilominus tenet r̄uocatio lꝫ īcidat ī ꝑiuriū ⁊ ex hiſ īfero ad id qd̓. sͣ. dixi ꝙ ſi abbas ꝯcedat pͥori obediētiario ſeu mādatario vt ad vitā te neat pͥoratū ſeu adminiſtratōeꝫ ſibi cōceſſā pōt nihilominꝰ r̄uocare. qꝛ n̄ pōt abbas ſibi īponer̄ legē. vt. sͣ. dixi nec venire ꝯͣ diſpoſitōeꝫ hꝰ. §. Itē difficultaret̉ obediētia ex ꝯͣrio ꝓ hoc. l. in poſitas. C. d̓ trāſac. vbi patet ꝙ dn̄s ex pacto nō obligat̉ ſeruo. ⁊ ſic abbas n̄ pōt obligari mona chō ⁊ ſic al̓s ī qōe facti reſpōdi ¶ Tertio ⁊ vlti mo q̄ro ī. §. ꝙ ſi p̄uaricatio. Nūꝗd abbas renū tiās abbatie r̄maneat monachꝰ monaſterij. ⁊ vr̄ pͦ ꝙ ſic ꝑ iſtū tex. nā abbas depoſitꝰ r̄manet ibi monachus ẜꝫ Hoſti. qd̓ colligit̉ ex iſto tex. duꝫ dic̄ depoſitū caſtigandū ẜm regulā gͦ idē ī renū ciante ne deliquēs ſit meliorꝭ ꝯditōis qͣꝫ r̄nūtiās ¶ Itē ſi diceremꝰ oppoſitū iſti remaneret mo nachꝰ ſine monaſterio ⁊ cū n̄ hēat ꝓpriū cōpelle ret̉ mēdicare ī opprobriū cleri. ꝯͣ. c. diaconi. xcij. di. Itē eēt acephalus .i. ſn̄ capite ꝯͣ. c. nulla. xciij. di. hāc qōeꝫ diſputauit Guido mutinē. vt r̄fert h̓ Io. an̄. ⁊ cōcludit pꝰ multa iſtū nō remanere monachū illius monaſterij. ſꝫ ſub obediētia ep̄i loci. mouet̉ prīcipaliter. qꝛ ius monachatꝰ ⁊ ius abbatie ſunt diuerſa. nā monaſteriū obligat̉ ab bati vt patri monacho vero vt filio. cū gͦ. iſte fu it ꝓmotꝰ ī abbatē r̄nūciauit iuri ⁊ obligatōi mo nachatꝰ. qd̓ ꝗd ē ius non pōt de nouo reuiuiſce̓ alio nō īterueniēte de ꝯſe. di. iiij. querꝭ. ¶ Item ex ꝯͣrio ſequeret̉ abſurdū. pone ꝙ ī monaſterio eſt ſtatutꝰ numerꝰ monachoꝝ puta duodenariꝰ Si eīꝫ iſte abbas ibi remaneret monachꝰ ⁊ eli geret̉ abbas alteriꝰ monaſterij numerus auge ret̉ qd̓ ē abſurdū ⁊ ꝯͣ ſtatutū. ¶ Item idē poſſꝫ ꝯtīgere renūtiāte. 2º ⁊ 3º. nec ob. qd̓ dr̄ de mēdi cāte vel ꝙ eſſet acephalus. qꝛ remanet iſte ſb̓ diſ ciplina ep̄i loci ⁊ ep̄s ſibi ꝓuidebit. ar. lxxxij. di c. i. ⁊ ſic videret̉ ꝑ has rōes inferēdū ꝯͣ opi. Ho ſti. ꝙ abbas depoſitus nō remaneat monachus ī illo monaſterio. ⁊ Io. an. trāſit hic cū illa opi. Guido. ⁊ vide latiꝰ de hac maͣ ꝑ Fe. cōcilio. xix. vbi āpliat termīos qōnis querendo ꝗd ſi mona chus monaſterij exēpti ꝓmouet̉ ī abbatē alteri us monaſterij exēpti. demū renūciat q̄rit̉ nūꝗd r̄manet monachꝰ ī pͦ monaſterio vl̓ ī ſcd̓o. ⁊ ſi re maneat ī ſcd̓o qualē locū ⁊ vocē hēbit iſte ī cho ro ⁊ capl̓o. ⁊ poſt multa cōcludit ꝙ non r̄manet monachꝰ nec ī pͦ nec ī ſecūdo. ſed ſub obediētia ep̄i. lꝫ fuerit abbas ⁊ monachus monaſterij ex ēpti. ꝗa illa exēptio cōpetebat rōe monaſterij ⁊ nō ꝑſone. ⁊ vr̄ tacite rn̄dere ad iſtū tex. videlicꝫ ꝙ depoſitꝰ r̄manet ī monaſterio. vbi deponitur nō vt ibi ſit monachꝰ. ſꝫ vt penitēs. nā ⁊ clerici ſe culares depoſiti īcludūtur ī monaſterijs nō tn̄ ꝑ hoc hn̄t ep̄i ius monachatꝰ. vt ī. c. tue. jͣ. d̓ pen. ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ r̄maneret monachus ſecūdi mo naſterij talis r̄nūcians. dicit ꝙ dꝫ habere pͥmum locum ⁊ primam vocem poſt abbatē ſubſtitutū t r̄uerētiam pͥme dignitatis. ꝓ hoc bn̄ facit in ar. l. fi. ff. de decu. ⁊. l. ſeruos. C. d̓ queſti. ⁊ hoc nota bis. Sꝫ do. Ant. vr̄ velle ꝙ r̄maneat monachꝰ iſtiꝰ monaſterij vltimi vbi deponit̉ ſeu renūciat quia lꝫ ius monachatꝰ poſſit eſſe ſine iure abba tie nō tn̄ ecōtra. qꝛ nō pōt eſſe abbas quī ſit mo nachꝰ. fac̄. c. fi. jͣ. d̓ ſimo. ⁊. c. nullꝰ. d̓ elec. li. vi. vn̄ renūciatio reſpectu abbatie non debet extēdi ꝯͣ voluntatem renunciātis ad ius monachatꝰ nec ob. illud abſurdū p̄ſūptum. ꝗa pōt ꝓuideri ꝑſu periorē vt eligat̉ abbas de eodeꝫ monaſterio vl̓ ꝙ iſte trāſferatur ad alid̓ monaſteriū. ⁊ hec opi. tāqͣꝫ equiſſima mihi placet lꝫ cōis opi. ſit ī oppo ſitū. ⁊ hāc opi. cōem vr̄ ſentire Io. de lign. i dcā cle. ne in agro. vbi ponit hec dicta Fe. ¶ Ingl. ij. ī fi. credo ꝙ hodie non habet locuꝫ hec expul ſio a monaſterio. ſed ſit procedēdum prout ha betur in. d. c. fi. de regū. Nam illud. c. fuit poſte rius cum ſit gregorij. ix. ⁊ ꝓuidit circa eiectos ⁊ fugitiuos. vt ſaltem ī caſu quo licita eſt expulſio deputēt̉ tales ī ergaſtulo. jͣ. ſepta monaſterij ne detur occaſio uagandi ⁊ dic vt ibi. ¶ In glo. in v̓. ī ſterꝗlinio ibi ī peccato mortale deceſſit. No ratōem huius glo. ex qua potes ſumere regulā generalem ꝙ decedens in peccato mortali caret eccleſiaſtica ſepultura ⁊ idem noͣ. glo. in. c. ij. sͣ. eo. ⁊ vide quod latius noͣ. in. c. ex parte. de ſepul tu. ¶ In. ea. ibi de penitente noͣ. ex hoc intele ctu ad illd̓. c. quicūqꝫ ꝙ ſi quis decedit ex facino roſo actu ſi tamen in vltimo vite ſeu in puncto mortis oſtendit cō trictōem n̄ dꝫ p̓uari ſepultu ra. fac̄. c. a nobis. d̓ ſē. excō. ⁊ pōt hͦ adduci ꝓ ill̓ qui ſeipſos mortalit̓ vulnerat. Naꝫ ſi eos peni tet in puncto mortis non priuabuntur ſepultū ra. facit. c. ponderet. l. di. ⁊ intelligas ẜm docto. ꝙ tota pecunia īuenta apud religioſū d̓beat cuꝫ eo ſepeliri. ſꝫ aliquā ꝑtē apponere in ſignū ꝑditō nis ſeu ad terrorē aliorū. ¶ In gl. in v̓bo īdul gētiā ibi quantū ad eſū carniū Noͣ glo. ⁊ idē te net Inno. ⁊ ob hͦ cōſulit Abbas ꝙ ſi monachꝰ vadat ad ſtudiuꝫ obtineat ab abbate ſuo ſpecia lē licentiam quo ad eſū carniū al̓s nō liceret. ꝓhͦ tex. ibi nec exͣ refectoriū hoc licet ſine licentia ſuꝑ loris Hoſtiem. dic̄ ꝙ hͦ dictū glo. n̄ proba. qꝛ iſte v̓ſicu. qͣꝫqͣꝫ nihil dicit de carnibus. ſꝫ pōt intelligi de alijs cibis delicatis. ſꝫ primū dictū eſt magis cōe tamē non video in hͨ magnā vim. qꝛ tex. in. v̓. qͣꝫqͣꝫ. non dat iſtam poteſtatem abbati īdiſtīcte ſꝫ dic̄ ꝓut neceſſitas poſtulauerit ⁊c̄. nam ex cā neceſſitatis puta. qꝛ d̓licatꝰ ſeu infirmꝰ ita ꝙ nō pōt eſſe cōtentus cōmūibꝰ cibis ⁊ hoc clare per mittit ēt regula. nā v̓. quāqͣꝫ debet proprie intelli gi ī eſu carniū cū veniat aduerſatiue ad p̄ceden tia. ⁊ ſic debet aduerſari ī iur̄ ⁊ ī fcō. ad idē finis c. qui ſoluꝫ videt̉ auferre abbati poteſtatē diſpē ſandi cū monacho quo ad ſubſtātialia regule. ī accidētalibus gͦ videt̉ ſibi permitter̄ ꝓ hͦ allego bonū tex. cū glo. noͣ. xx. q. iiij. c. fi. vbi patet ꝙ in aſperitate regule pōt abbas generaliter diſpen ſare ſed ītellige vt dixi ī diſpēſatione q̄ fit ex cā ꝓbabili al̓s nō dr̄ diſpēſatio. ſed diſſipatio ꝓ hͦ qd̓ noͣ. gl. i. q. vij. ī. §. niſi rigor. ⁊ vide ſingulare dictū Inno. hic qd̓ tene menti. dicit enī ꝙ vbicū qꝫ īferiori p̄lato citra papā cōcedit̉ poteſtas diſ penſandi ītelligitur ex cā hoc facere qꝛ hoc īpor tat v̓bū diſpenſatio. alias aūt cā nō exiſtēte non valꝫ diſpēſatō ẜm euꝫ. vl̓ ē r̄tractāda qd̓ bn̄ noͣ. ¶. Sꝫ q̄rit̉ de qōne quotidiana quid ī mona ſterijs de quibꝰ n̄ eſt memoria an fuerit ibi licitꝰ eſus carniū nec apparet de aliqͣ licētia ſuꝑioris nunꝗd licite ſine peccato poſſint carnibꝰ vti. do. Card. dic̄ ſe cōſuluiſſe ꝙ īpnue poſſūt vt donec monaſteriū al̓r reformet̉. qꝛ exquo iſti non fue rūt auctores nec apꝑꝫ ex qua cā hoc fuerit ītro ductū pōt p̄ſumi ꝙ ex aliqua cā legitima ar. ī. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ⁊ idē pōt dici de accidētalibꝰ re gule. ſuperior tam̄ ex officio debꝫ ſuꝑ his ītēde̓ ⁊ vide circa hͨ qd̓ dixi ī. c. deꝰ qui. de vi. ⁊ ho. cler̄ ⁊. c. ſuꝑ eo. de regū. ⁊ ad maͣꝫ p̄dictā vide Spe. ī ti. de legato. §. ſunt quoqꝫ ī maͣ diſpenſationum vbi ponit xxx. caſus ī quibus abbas diſpenſat ⁊ vide ſingulare dictū Inno. ī. c. ij. de eo qui fur. or. ſuſ. vbi dicit ꝙ regularit̓ īferior ep̄o n̄ diſpen ſat ꝯͣ ius niſi ī caſibus a iure exp̄ſſis. qd̓ ꝯfirmāt doc. ī. c. fi. de. poſt. p̄la. ¶ In glo. ī v̓bo negligēſ ibi ſi ē magna. noͣ bn̄ glo. ꝙ ꝓ qualibꝫ negligētia n̄ debet remoueri prelatꝰ ēt regularis ꝓ hoc al lego tex. quaſi expreſſū ī. c. fi. jͣ. eo. ī v̓. ꝗd ſi abbaſ ⁊ vide qd̓ noͣ. i. q. i. quicquid. ¶ In glo. fi. in. fi. Inno. hic abſolute concludit ꝙ ex magna cā pa pa pōt diſpenſare ꝯͣ votuꝫ religionis ⁊ fere oēs canoniſte ſequunt̉ hanc opi. Exempluꝫ magne cē. Si aliquis rex īfidelis vellet redire ad fideꝫ cum toto ſuo regno ſi poſſet ducere monialem filiam forte alicuius regis ī vxorem. nā credēdū eſt hoc eſſe deo cariꝰ qͣꝫ cōtinētia vnius homīs cum pro conſeruatione rationabilis creature corpus ſuum exponit morti. nec ē veꝝ iſtū cuꝫ qͦ diſpenſatur peccare īmo magis meretur obtem perando ex cā vicario Ieſu xp̄i ⁊ ſeipſū offeren do ī holocauſtū. naꝫ ipſum mr̄ioniū ē de iure di uino ⁊ in vſu mr̄ionij caſtitas. vt dic̄ tex. noͣ. in c. nicena. xxxi. di. ¶ Item religio aſſumpſit ſub ſtantiam ſuam ex auctoritate romani pontificis ille ergo qui cōceſſit pōt diſpenſare. Sꝫ beatus Thomas hoc ī variauit. ſꝫ vltimo tenet cōtrari um. Sed Io. an̄. ī mercu. hoc non obſtante cō cludit cum premiſſa opi. glo. ⁊ vide plenius hūc articulū per eum in regula ſemel deo. de re. iurꝭ li. vi. ⁊ ſatis mihi placet hec opi. canoniſtarum nā monachatus eſt quoddā uotum tacitum vel expreſſum ⁊ nihil aliud habet de iure diuino. ſꝫ votum poteſt in meliꝰ cōmutari .ſ. in id quod ē deo magis acceptum vt in. c. magne. ⁊ ī. c. i. sͣ. de voto Sed certum eſt iuxta verbum euangelij non eſſe maiorē charitatē qͣꝫ ꝙ hō ponat corpꝰ ſuum pro amicis ⁊ proximis ſuis. ceſſante vero cā tenet hic Inno. papam non poſſe diſpenſare contra ſubſtantialia regule. dicit tamen notabi le verbum ꝙ ſi diſpenſatur ſin̄ cā non valet diſpē ſatio circa proprium obtinendū. ſed ſi deuentuꝫ fuit ad contractum mr̄ionij tenet matrimoniuꝫ propter bonam fidem cōtrahētis cū illa profeſ ſa ne decipiatur ex licentia principis ar. in. l. i. ff. de his qui veni. eta. ſed profeſſus non poteſt exi gere debitum. ſed tenetur reddere exactꝰ. ⁊ noͣ hoc dictū. qꝛ facit ad multa. Conͣ p̄dicta multū facit iſte tex. dū dicit papam non poſſe in hoc da re licentiam. Inno. reſpondet ꝙ verbuꝫ licentia ītelligitur qn̄ hoc facit ſine cā ex ſola volūtate. noͣ bene iſtud dictum ꝓ intellectu huius verbi li centiā vt non referatur ad aribtriū boni viri. ⁊ lꝫ doc. noſtri tranſeant cuꝫ hoc dicto tam̄ bar. a ꝑte tenet oppoītū in. l. alio. ff. de ali. ⁊ ci. le. ⁊ ī exͣ uag. ad reprimēdā. vbi dic̄ ꝙ cuꝫ v̓bū licentia ve niat a v̓bo licet debet intelligi nō de nuda volun tate ſꝫ rōne r̄gulata. ꝓ hͦ ego allego tex. ī. c. ma gne. sͣ. de voto. vbi verbū licere r̄ſert̉ ad quādā equitatem. equitas aūt eſt iuſtitia dulcoe̓ miſeri cordie tēperata vt ibi dixi ⁊ ad iſtū tex. tenendo opi. Inno. pōt reſponderi ꝙ ex facili cā nō pōt dare licentiam. Item loquitur quando ſimplici ter vult dare licētiā nō cōmutando ī aliud bonū deo magis acceptum. et hec reſponſio mihi ſatiſ placet. Noͣ ꝙ cōmutare nō eſt diſpenſare nec li centiam dare que eſt bona reſponſio qn̄ dicitur papa non pōt licentiam dare. Primo N ſingulis pacut de cō iū ꝓuīcialibꝰ celebrādi ſingul̓ triēnijs. ſecūdo ibi adhibito moderatur numerum euictionū ⁊ perſonaꝝ venientiū. 3º. ibi aduocent diſponit de inſtructionibus ⁊ preſidē tibꝰ capͦ. 4º de tēpore quo duret capituluꝫ ⁊ ꝗd ibi fiet ibi huiuſmodi. quinto quid obſeruetur quod ibi fiet ibi ⁊. quod. viº. de capitulo ſequēti bi ꝓuiſio vijº. de cōi vita ducēda ibi. ⁊ qui. viijº. de viſitationibus eligendis ⁊ temporuꝫ officio ibi. ordinētur. ixº. extendit ad canonicos r̄gu lares. ibi. hoc ip̄ꝫ. xº prouidet ſuper diſcordia vi ſitatoꝝ. ibi ſi vero. xiº ibi porro hortatur dioce ſanos ad monaſterioꝝ reformatōem. xijᵉ p̄cipit ꝓpter vos ⁊ ſimiles cōpeſci ab offenſis monaſ terioꝝ. ibi. hoc ⁊ hec diuiſio ſufficit ꝓ ſūmario ¶ Nō. pͦ ꝙ cōciliū r̄gulariū tā monachoruꝫ qͣꝫ canonicorū dꝫ celebrari de triēio ī triēiū ⁊ ſic dꝫ eē īteruallū triēij īter vnū capl̓ꝫ ⁊ reliquum gͦ nō ſufficit ẜm Io. an̄. ꝙ vnū fiat ī fi. triēnij re liquū ī prīcipio alteriꝰ triēnij. qꝛ ex hoc differet̉ capl̓m ī ſex annos. ¶ Scd̓o noͣ. ibi ſex euectio nes ⁊cͣ. ꝙ īter duas equitaturas pōt duci famu lus pedeſter. nā vt h̓ vides pōt ꝗſꝗs iſtoꝝ duce̓ ſex euectōes .i. equitaturas ⁊ octo ꝑſonas. ī eꝗ taturis v̓o cōputatur equꝰ ipſiꝰ abbatꝭ. ſꝫ ī nume ro octo ꝑſonarū nō cōputat̉ ꝑſona ſua. ẜm Io. an. qꝛ tex. dic̄ ꝙ quiſqꝫ pōt adduce̓ octo ꝑſonas ⁊ ſic erūt noue̓ ꝑſone ⁊ octo equitature ⁊ hͦ pon derare valet ad māꝫ. c. cū apoſtolꝰ jͣ. d̓ cēſ. ⁊ fac̄ ꝙ ſi ꝑmittit̉ alicui duce̓ certas eꝗtaturas vr̄ ꝑ miſſū vt ducat vnū famulū pedeſtrē īt̓ duos eꝗ tātes qd̓ noͣ. ꝓ ābaſiatoribꝰ ⁊ ſimilibꝰ ꝑſōis. ¶ Noͣ. ibi ⁊ ꝙ ſtatutū ꝙ p̄lati vniꝰ ꝓuintie ſil̓ ob legittimā cām cōueniētes faciūt vnā vniuerſita tē lꝫ ꝗlibet ī eccleſia ſua facit collegiū cū ſuo ca pitulo. idē dicēdum ī cōcilio generali cui p̄eſt pa pa vt oēs p̄lati orbis faciāt tunc vnā vniuerſita tē. Ex qͦ īfert̉ ꝙ ſtādū ſit maiori ꝑti nō ob. ꝯͣdic tōe minoris ꝑtꝭ. fac̄. lxv. di. c. i. ⁊. c. ij. ⁊. xvi. di. per totū Ex hͦ ēt īfero ꝙ ſic̄ p̄lati vniꝰ ꝓuītie faciūt vnā vniuerſitatē ita ⁊ ī cōcilio gn̓ali p̄lati cuiuſſi bet natōis faciūt de ꝑ ſe vnā vniuerſitatē. ſꝫ po ſtea ſil̓ adunati faciūt vnū collegiū dūtaxat. ſic̄ ē videre bononie vbi vniuerſitas legiſtaꝝ ē diui ſa ab vniuerſitate artiſtaꝝ ⁊ tn̄ ī oībꝰ negocijs ſil̓ cōueniētes faciūt vnā vniuerſitatē. ⁊ hͦ caſu quiſ pōt eē de duobꝰ collegijs qn̄ vnuꝫ includit̉ ſub alio tāqͣꝫ ꝑs ſub ſuo toto quod ſētit Bar. ī. l. fi. ff. d̓ coll̓. illi. ¶ Itē noͣ. ꝙ certꝰ ordo religioſoꝝ pōt face̓ ſtatuta ligātia ſingulos d̓ illo ordine ⁊ ſic n̄ ſolū religioſi artāt̉ ad viuēdū ẜm regulam ſꝫ ēt ẜm ſtatuta totiꝰ ordīs. ¶ Nō ibi vice nr̄a ꝙ iſti viſitatores habēt poteſtatē a ſede apl̓ica ⁊ ſic vr̄ ꝙ poſſint viſitare ēti exemptos de quo. jͣ. ¶ Itē noͣ. ꝙ capl̓m ꝓuintiale vel viſitatoreſ ibi electi nō habēt poteſtatē deponēdi aliquē abba tem. ¶ Noͣ. in. §. ad hoc ꝙ rōe offenſe cōmiſſe ꝯͣ eccleſias vel ꝑſonas eccleſiaſticas ſeu res ip̄a rū pn̄t ep̄i exercere iuriſdictōeꝫ ī laicos ⁊ idem dicēdum ī p̄ſidētibꝰ ip̄i capl̓o. ſꝫ ep̄i faciūt iure ꝓp̓o p̄ſidētes v̓o auctoritate pape ẜm doc. ⁊ bn̄ ⁊ ex hͦ noͣ. ꝙ oīa monaſteria hn̄t indirecte cōſer uatores ꝑpetuos. d̓ maͣ ꝯſeruatoꝝ hēt̉ ī. c. i. ⁊ fi. de offi. lega. li. vi. ¶ In gl. i v̓. ī iſtis qͣtuor ibi ſꝫ potiꝰ ordini. Noͣ. gl. ⁊ ꝓ ea fac̄. qꝛ iſti p̄ſidentes recipiūt ptātem ab hac lege. ſꝫ iuriſdictio q̄ dat̉ a lege ē ordinarīa. vt noͣ. ī. c. cū ab eccl̓iaꝝ d̓ offi. ordi. ꝑ Inno. ⁊ hāc opi. glo. ſeꝗt̉ Goffr. ⁊ ſentit Inno. ꝙ iſti viſitatores hn̄t ordinariā. aliud ſen tit Hoſti. ſꝫ reducēdo ad cōcordiam pōt dici ꝙ iſti p̄ſidentes hn̄t ordinariā. ſed viſitatores in. c. electi habēt d̓l̓gatā a ſede apoſtolica ꝓ hͦ tex. ibi vice nr̄a ⁊cͣ. Naꝫ ꝑ hec v̓ba dat̉ delegata. vt noͣ. ī. c. i. d̓ cle. egro. li. vi. ⁊ ī. c. cū aliquibus d̓ r̄ſcrip. eo. li. iō iſti habēt hāc iuriſdcōem a lege. qꝛ d̓ iu re cōi quodlꝫ monaſteriuꝫ hꝫ caput per ſe ⁊ oīa ſubijciūtur ep̄o quo ad legē iuriſdictiōis. xviij. q. ij. c. abbates. ⁊. c. monaſteria. lꝫ hodie de iure ſpāli multa monaſteria ſint adinuicē collegiata ⁊ exēpta habētia pr̄em abbatē loco ep̄i. ¶ Itē aduerte. qꝛ h̓ ſentit glo. ꝙ maior ꝑs iſtorū p̄ſidē tiū ſufficit ad validitatē actꝰ. ſed abbas queꝫ vr̄ ſequi Io. an. lꝫ Hoſti. ꝯͣtꝫ oppoſitū. dicit eīꝫ ex hac lr̄a patere ꝙ vniꝰ ꝯͣdictio īpedit oēs. q̄ mihi ſatꝭ placet. ⁊ ꝓ hͦtex. ī v̓. ⁊ ꝙ ſtatutū ibi illis qͣtuor approbationibꝰ ⁊cͣ. ⁊ meliꝰ ꝓbat lr̄a ī v̓. ſi v̓o ibi ꝗ cōcordes fuerūt ⁊cͣ. nā id dr̄ cōcordit̉ fieri qd̓ ſit nemīe diſcrepāte vt ſētit h̓ Io. an. ſꝫ allego gl. noͣ. ī cle. ne romani. de elec. ⁊ ī. c. cupiētes. d̓ elec. li. vi. qd̓ noͣ. ⁊ pōt eē rō. qꝛ iſti qͣtuor ſūt loco vniꝰ ⁊ hanc ptātem hn̄t ex diſpoſitōe quodāmodo extraordinaria. vnde voluit papa ꝙ oēs eſſem cōcordes ⁊ hͦ potes ſemꝑ tenere mēti p̄ſidētibꝰ loco pape ī cōcilio generali vt oporteat oēs cō ſentire in actu gerēdo al̓s ꝯͣdictio vniꝰ īfic̄ totū ſecꝰ dic vt ī ꝯͣdictōe mīoris ꝑtis totiꝰ capituli ſeu cōcilij. qꝛ ibi ſtandū ē diſpoſitōi plurimorū ⁊ ſic pōt ītelligi. c. i. lxv. di. ¶ In gl. ī v̓. ī appellatōne ī fi. Noͣ ⁊ ſigna gl. ꝙ oēs p̄ſidētes alicui cōcilio ſeu capl̓o poſſūt vt ſuſpecti recuſari ex cā legiti ma. an̄ aūt totū cōciliū poſſit recuſari p̄ſertī ꝓpt̓ p̄ſidētes ſuſpectos. dic vt noͣ. ī. c. i. d̓ iudi. ¶ In gl. ī v̓. vice nr̄a ibi. ſꝫ vr̄ v̓ius. ⁊ hāc opinionē. te ne q̄ ſatꝭ ꝓbat̉ ī tex. ī v̓. porro ibi. ipſi p̄ponerent̉ hͦ ꝓcedit ẜm doc. niſi ep̄s pͥus īcepiſſet viſitare dic̄ tn̄ Hoſti. honeſtū fore ꝙ ep̄s cedat iſtis cuꝫ venirēt de lōginꝗs ꝑtibꝰ ⁊ nō poſſēt differre viſi tatōem ſine grauamine ⁊ ip̄e ep̄s pōt declinare ad aliū locū. Itē dic ꝙ iſti viſitatores alia cōſide ratōe ſunt p̄ponēdi. ſcꝫ qꝛ ſunt in hoc delegati pape ꝓ hͦ. c. ij. de offi. legat. ¶ Extra glo. quero vtrū oēs religioſi ꝓuītie debet cōuenire ad hoc cōciliū. dicūt doc. ꝙ ſi lr̄a ītelligit̉ vt oēs abbateſ cōueniāt nō ſeruat̉ hͦ de ꝯſuetudīe. Sed dic ꝙ de mēte lr̄e vr̄ ꝙ quelibet religio facit ꝑ ſe cōcili lium ꝓuītiale ſic̄ ſeruatur hodie de facto. nā car tuſiēſes faciūt ꝑ ſe ⁊ ciſterciēſes ꝑ ſe ⁊ ita iſti mē dicātes. qd̓ ſatis ꝓbat iſta lr̄a duꝫ dicit ꝙ ī noui tate iſta debent iſti religioſi vocare duos abba tes ciſtercienſes. ⁊ ſic videtur ꝙ ceſſante nouita te non vocabunt aliquem de alio ordīe. ⁊ hodie iſtud. c. ſeruatur in iſtis abbatibus habentibus vnū caput vt ſunt ciſterciēſes ⁊ ſimiles. ¶ Se cūdo opp. cōtra iſtum tex. ī v̓. ordinētur. vbi pa tet ꝙ viſitatores nō poſſunt deponere aliqueꝫ de prelatura. ⁊ ſic ob. c. dilectus de reſcript. et in. c. cū. I. ⁊ A. de re iu. dicit Inno. ꝙ viſitato res gn̓ales n̄ pn̄t depone̓ p̄latū vt h̓. ſꝫ ſpēales ſic vt in Srijs. vl̓ dic̄ meliꝰ ꝙ aut dat̉ ꝗs ſimpl̓r viſitator ⁊ nō pōt deponere vt h̓ ⁊ in. c. ſeq. Aut deputat̉ viſitator ⁊ iudex ad corrigēdū ⁊ tūc po terit deponere vt in ꝯͣrijs ⁊. d. c. dilectꝰ. ⁊ de offi cio iſtoꝝ viſitatoꝝ dic vt pleniꝰ habet̉ ī. c. ſe. vbi tractabit̉ ⁊ hͨ de iſta maͣ ſufficiāt. A Gue̓. oe correctōe mōacho Iacit ꝗnqꝫ. pͦ tractat 6 rū: 2º. de corecctōe abbatū 3º. viſitatoꝝ 4. de ſęcularibꝰ in monaſterijs bn̄ficiatis. 5º. cō ſtitutōeꝫ extēdit ad moniales. 2ª ſi ſi vero. 3ª ibi ſequētes. 4ª ibi p̄cipimꝰ. 5ª ibi hͨ aūt. hͦ ſufficit ꝓ ſummario. ¶ Nō pͦ officiū iſtoꝝ viſitatoꝝ ꝗ eli gunt̉ in ꝯcilio ꝓuinciali. nā in monaſterijs non exēptꝭ nō pn̄t deponere abbatē nec ſuſpēdere. ſꝫ in exemptꝭ pn̄t ſuſpēdere ⁊ coadiutorē ſeu admi niſtratorē dare ſꝫ depoſitōem debēt reẜuare pa pe vt clare ꝓbat̉ in. v̓. qd̓ ſi abbas. iūcto. v̓. hͨ ea dem. Et ex hoc ⁊ ex tex. nō epiſcopū non poſſe exercere aliꝗd in mōaſterijs exēptꝭ. ¶ 2º. no ꝙ correctio monachoꝝ ſpectat pͥncipalit̓ ad abba tē ꝓpriū nō aūt ad epiſcopos niſi in defectū ab batū vt in. c. i. qͣꝫto. ⁊ qd̓ ibi noͣ. sͣ. de offi. or. dixi pleniſſime de ptāte abbatū in monacho in. c. ſi ꝗs ꝯͣ clericū. in repetitōe mea. sͣ. de fo. cōpe. Iº. noͣ ꝙ monachi corrigūtur nedū ẜm regulaꝫ eoꝝ ſed etiā ẜm canones. Et in hoc tene menti iſtū tex. Canones gͦ ſimplicit̓ loquentes exten dunt̉ etiā ad religioſos. ¶ Nō ibi n̄ ẜm normā praue cōſuetudinis ⁊cͣ. ꝙ pena inducta a regula vel a iure cōi nō pōt alterari per cōſuetudinē. ſꝫ hoc verū qn̄ conſuetudo eſt nimis praua vt pu ta ẜm doc. ſi imponit leuē penā vel nimis acer bā. nā in ꝗbuſdā monaſterijs incontinēti mona chi capiunt̉ ⁊ carceri mācipant̉ ita ꝙ datur eis maͣ fugiēdi ⁊ mala ꝯmittēdi. talem gͦ cōſuetudi nem voluit reprobare iſte tex. ex quo colligitur a ꝯͣrio ꝙ ꝯſuetudo nō praua pōt alterare penaꝫ regule ⁊ iuris cōis. facit qd̓ noͣ. in. c. cū contīgat de fo. ꝯpe. ⁊ melius in. c. inꝗſitōnis. jͣ. de accu. ⁊ in. l. ꝗd gͦ. §. pena grauior. ff. de his ꝗ no. infa. ¶Noͣ in. v̓. ſi vero. cum. v̓. ſe. ꝙ ex ſola negligen tia abbas nō venit deponēdus ſꝫ aliter punien dus. qd̓ videt̉ ꝯͣ. c. ſi ꝗs abbas. xviij. q. ij. ⁊. c. cū ad monaſteriū. §. qd̓ ſi preuaricator. sͣ. eo. So. intellige ꝯͣrium ẜm doc. in negligentia magna. qd̓ etiā voluit glo. in. d. c. cū ad monaſteriū. qd̓ bene noͣbis. Nam idē ⁊ fortius eſt dicenduꝫ in p̄latis ſecularibꝰ vt nō deponātur ex qͣlibet ne gligētia. ⁊ hoc voluit iſte tex. dū dicit ꝙ ſi nimis negligēs fuit abbas reꝑtꝰ detur ſibi coadiutor vſqꝫ ad capl̓ꝫ ꝓuīciale qͣi ī illo capl̓o dēat diſcer ni vtꝝ illa negligētia ſit depoſitōe digna ¶ Itē noͣ ibi abſqꝫ iudiciorū ſtrepitū ꝙ p̄lati regl̓ares pn̄t depōi abſqꝫ iudicioꝝ ſtrepitu. nō gͦ eſt nec̄e ꝙ ſeruet̉ in eis vſqꝫ qͣqꝫ ordo iudiciarius ad hͦ c. ꝑ tuos. jͣ. de ſimo. ⁊. c. qͣliter ⁊ qn̄. ij. jͣ. de accu. in. §. debet. in fi ¶ Et exͣ hoc ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ pre lati etiā regulares nō ſunt ſine cā amouēdi a p̄ latura ¶ No in. §. ſequētes. ꝙ viſitatores ⁊ p̄ ſidētes renouātur in qͦlibet capitulo ⁊ ꝙ de ne gligētijs ⁊ delictis cōmiſſis in officijs debēt inꝗ ri. Ex qͦ noͣ. ꝙ delinquēs in aliquo officio poteſt poſt depoſitū officiū inꝗri ⁊ puniri de male ge ſtis. ⁊ vide bonū tex. in. l. mgr̄atꝰ. ff. de admi. re. ad eiui. ꝑti. ⁊ ibi tex. dicit ꝙ mgr̄atꝰ ciuitatis tenent̉ de dolo ⁊ lata negligentia. Itē tenētur impedire accuratā diligentiā. ¶ No in. §. p̄cipi mus. ꝙ clerici ſeculares nō pn̄t bn̄ficiari in mo naſterio ſaltē vt faciāt vnū collegiū cū mōachis ⁊ de hͦ latiꝰ. jͣ. ¶ Itē noͣ ⁊ tene menti ꝙ clerici ſeculares ꝑ abbatē ⁊ mōachos bn̄ficiati etiā in mōaſterio nō pn̄t deponi ꝑ abbatē ſꝫ ꝑ ep̄um in mōaſterio nō exēpto ⁊ facit. c. i. de capel. mo. li. vi. ¶ Ex qͦ ſingularit̓ noͣ ꝙ lꝫ inſtitutio ſpectat ad inferiorē p̄latū de iure ſpēali. deſtitutō tn̄ nō ꝑtinet ad eūdē ſꝫ ad ep̄m loci. ſic limita qd̓ noͣ. in. c. cū ex iniuncto. in fi. de hereti. ꝓbatur ratio ne. nā inſtitutio ⁊ deſtitutio ſunt ſeꝑata. de vno gͦ iure n̄ eſt ad reliquū inferēdū. de qͦ pleniꝰ dixi in dicta repetitōe dicti. c. ſi ꝗs ꝯͣ clericū ¶ Ultīo noͣ. ꝙ diſpoſitū in monachis ⁊ abbatibꝰ extēdit̉ ad abbatiſſas ⁊ moniales quo ad eis ꝓportio nabilia tm̄. ſed ſecus dic ecōtra. nā qd̓ diſponit̉ in abbatiſſis ⁊ monialibꝰ nō habꝫ locū in maſcu lis de qͦ vide bonā glo. in cle. attendētes. eo. ti. facit. l. ſi ita. ff. de leg. ij. Et noͣ fi. tex. in maͣ extē ſionis. nam ſi ſtatutū hꝫ clauſulā extēdentē ſta tutū ad aliud genꝰ ꝑſonaꝝ debet intelligi in pro portōabilibꝰ. nā n̄ oīa hic expreſſa pn̄t ꝓcedere in monialibꝰ. qꝛ nō pn̄t deputari viſitatores nec debēt exire monaſteriū pro capitulis ꝯgregan dis. qꝛ regularit̓ moniales nūqͣꝫ debēt exire mo naſteriū. vt in. c. i. eo. ti. li. vi. ⁊ dic vt ibi vbi re peries glo. noͣ. Nūꝗd monialis poſſit intrare a liud monyſteriū artius ſicut monachus ⁊ ꝯclu dit̉ ꝙ ſic. ⁊ vide bonum tex. cū glo. xx. q. iiij. c. monachis. ¶ Op. ꝯͣ tex. in. v̓. ſi aūt. vbi dicit̉ ꝙ abbate depoſito ꝑ ep̄m debet monaſterio vacā ti deputari idoneꝰ adminiſtrator. nam videt̉ ꝙ capitulum debeat ſuccedere in adminiſtratiōe vt noͣ. Inno. in. c. i. vt eccl̓. bene. Sol̓. dicit Io. an. ꝙ illud dictum pōt intelligi in capitulis ca thedraliū. ſecꝰ in regularibꝰ vt h̓. vel ẜm eū iſtd̓ ꝓcedit abbate depoſito ꝓpt̓ culpā ſuā. nam tūc eſt p̄ſumptio ꝯͣ capl̓m vt noͣ. Inno. in. c. cū dile cti. de accu. ſecꝰ vbi alit̓ vacaret monaſterium. Nō ſingularit̓ hāc ſolutōeꝫ ⁊ ſic videt̉ tempe rādū dictū Archi. in. c. ij. d̓ teſta. li. vi. vbi ſimpli cit̉ dicit ꝙ monaſterio vacāte datur adminiſtra tor ⁊ all̓o pro hoc Inno. in. c. cū dilectus. de cō ſue. vbi ſpecifice loquens de monaſterijs dicit capitulū ſuccedere vacāte monaſterio in admi niſtratōe. Ad idē adduco tex. in cle. ne in agro eo. titu. ⁊. c. fi. de reg. li. vi. Et tenet Lau. ⁊ poſt eum. Io. de lig. in dicta cle. ne in agro. vbi dicit cōuentū ſuccede̓ in adminiſtratōne ⁊ ſic ſatꝭ pōt teneri p̄cedēs diſtinctō Io. an̄. vt regl̓arit̓ ſuc cedat capl̓m ī tꝑalibus ⁊ ſpūalibus niſi ī cāu p̄ miſſo. Et aduerte qꝛ iſte tex. ſolū loꝗt̉ de admi niſtratore deputādo ad curā tꝑaliū ⁊ hoc non ponderauit Io. an. ⁊ doc. ſequētes. vr̄ gͦ ꝙ r̄ſpe ctu ſpūaliū nihil h̓ īnouet̉. Ex quo ego īfero ꝙ capitulū ſuccedat loco abbatis in ſpūali iuriſdi ctōe exercēda ſic̄ ſuccedit capitulū eccl̓ie cathe dralis ip̄i epiſcopo. vt ī. c. is qui. ⁊ ī. c. cū oliꝫ. de ma. ⁊ obe. ⁊ vide qd̓ noͣ. ī. d. cle. ne ī agro. ¶ Sꝫ quero per queꝫ deputabitur iſte adminiſtrator Hoſti. dic̄ ꝙ ꝑ ep̄m ⁊ ita vr̄ ſentire archi. in. d. c. ij. ꝓ hoc ego adduco iſtū tex. in. v̓. hͨ eadeꝫ. vbi in exemptis vr̄ ꝙ ip̄i viſitatores p̄ſidētes depu tabūt admīſtratorē idoneū abbate ſuſpenſo qͣſi in p̄cedentibꝰ vbi tractat̉ de abbatibꝰ nō exem ptis admīſtrator det̉ ꝑ epiſcopū. nō ergo capl̓ꝫ ipſiꝰ monaſterij hēbit hūc deputare. ſꝫ ītelligo in depoſito vel ſuſpēſo abbate vt. sͣ. dixi. Que ro in. §. p̄cipimꝰ nūꝗd indiſtincte clerici ſecula res ꝓhibent̉ bn̄ficiari ī monaſterijs. Hoſti. vr̄ ī diſtincte ſētire ꝙ nō. ſꝫ tūc ſolū hꝫ locuꝫ iſta lr̄a ẜm eum qn̄ recipiunt̉ vt fr̄es vt ſic ſint de cōgre gatōe monachoꝝ habētes vocē in capitulo ⁊ lo cum in choro. nam hec mixtura hominū diſpa ris ꝓfeſſionis ē a iure ꝓhibita. c. in noua. xvi. q. vij. ⁊ in cle. i. de elec. Secꝰ dic̄ ſi preſb̓ri ſecl̓ares p̄bendant̉ ab abbate ī monaſterio vt ibideꝫ de ſeruiāt nō exiſtēdo de cōgregatōe eoꝝ ſic̄ in ſi mili laicus nō pōt p̄bēdari ī eccl̓ia vt ſit canoni cus. vt ī. c. ij. de inſti. tn̄ poteſt p̄bendari vt hēat p̄bendā tāqͣꝫ qd̓dā ſtipendiū. vt noͣ. glo. in. c. cū M. de cōſti. ⁊ ſic cū eo vr̄ tranſire Io. an. Sꝫ certe hͦ vr̄ ꝯͣ tex. iſtū vbi indiſtincte ꝓhibent̉ cle rici ſeculares bn̄ficiari ī monaſterijs vn̄ reſpcū recipiēdoꝝ hͨ lr̄a ꝓhibet indiſtīcte. ſꝫ reſpcū re ceptoꝝ an̄ hāc cōſtitutōem ꝓhibet vt nō hēant vocem in capitulo. nā ſi voluiſſet idē ſētire in re cipiendis ꝓhibuiſſet cū illa limitatōe quā fecit in receptis vn̄ puto ꝙ clerici ſeculares nō pn̄t ī titulari ī monaſterijs ⁊ ſic nō poterit deputari altare in monaſterio vt inſtituat̉ in eo clericus ſecularis quod bn̄ noͣ. Fateor tamen ꝙ poterit eis deputari aliquod ſtipēdiū nō in titulū ꝓ ſer uiēdo in monaſterio. ⁊ ſi qua iura reꝑiūt̉ ī ꝯͣriū vt. xvi. q. i. iuſta ꝓcedūt ẜm antiqua tꝑa qn̄ mo nachi non erant clerici. vnde puto ꝙ ī monaſte rijs poſſunt ꝑpetuo intitulari nō tn̄ vt ſint d̓ cō ſortio ⁊ ſic ītelligo. c. dilecta. de exceſ. p̄la. ¶ In glo. in v̓. ꝑſonaꝝ. ibi nec aliꝗs cēſet̉ āmodo no bilis vel potens. Noͣ ſingularit̓ hāc glo. ꝙ ī re ligioſis dꝫ ſeruari equalitas reſpcū penaꝝ ideꝫ reſpectu bonoꝝ monaſterij. vt dixi in. c. recolē tes. sͣ. eo. nec ob. c. cum ad monaſterium. quod glo. allegat ꝓ ꝯͣrio. ꝓcedit enim in delicatꝭ ⁊ ma le cōplexionatꝭ. qꝛ alit̓ prouidet̉ iſtis qͣꝫ bene ſe habentibus nec iſta mutant̉ per ingreſſum reli gionis. ſecꝰ in potentia vl̓ nobilitate. ¶ In gl. in. v̓. iudiciorum ibi nō ē āplius querendūm de talibus. vult gͦ glo. ꝙ ep̄s teneatur ſtare ꝓceſſui iſtoꝝ viſitatoꝝ ⁊ ẜm illū punire iſtos p̄latos qd̓ non placꝫ cōiter doc. hic cū iſti viſitatores tāqͣꝫ vt plurimū iuris ignari ⁊ idiote. vt in. c. ex mul ta. sͣ. de voto. potuiſſent in multis excedere fi nes. vnde ꝓceſſus ē exhibendus ſuꝑiori. ar. in l. ea quideꝫ. C. de accu. ⁊ ſuperior debꝫ dare co piam iſti inquiſito ⁊ audire ſi qua vult obijcere quod bn̄ noͣbis. Sꝫ ꝓ hͦ ego adduco tex. ī. l. di uus. ff. de cuſto. ⁊ exhibi re. ⁊ ibi Bar. ꝑ illum tex. qͣſi in iſtis terminis hoc concludit. Et faci unt hͨ ad. q. cū iudex eccleſiaſticꝰ tͣdit clericū vl̓ laicū iudici ſeculari ꝑ eū puniēdū nunꝗd iudex ſecularis teneat̉ ſtare ꝓceſſui iudicis eccleſiaſti ci ⁊ dicēdum ꝑ p̄dcā ꝙ nō. qd̓ ēt voluit. Inno. in. c. i. de offi. ordi. ⁊ Bar. in. d. l. diuꝰ. Sed in vno errauit ibi Bar. qꝛ dic̄ hͦ etiam ꝓcede̓ in cri mine hereſis vt iudex ſecularis nō teneat̉ ſtare ꝓceſſui inꝗſitoris. ſꝫ d̓ nouo poſſꝫ inꝗrere. Nā hͦ eſt ꝯͣ tex. in. c. vt inꝗſitionis. §. ꝓhibemꝰ. d̓ he reti. li. vi. vbi dr̄ ꝙ crimen hereſis ē adeo mere eccleſiaſticum vt iudex ſecularis nullo mō poſ ſit d̓ eo cognoſcere. ſꝫ ſola nuda executō ad eū ꝑtinet. quod bene nota. ¶ De religioſis domibus ℟ca. ¶ Supra viſū ē de ſtatu religioſoꝝ ⁊ quibꝰ ſb̓ ijciant̉. nūc de eoꝝ domibꝰ ⁊ eccl̓ijs ⁊ ꝗbꝰ ſint ſb̓iecte eſt videndum ideo ⁊cͣ. de maͣ hēt̉. xi. q. i. ꝑ totū. xvi. q. vij. oēs baſilice. cū ſequenti. xviij. q. ij. quidam. cum ſequē. ¶Si dubita AInc Aut. tur in curꝰ dioceſi ſit baſilica conſecranda ille ep̄s cōſecrabit qui pͥus in illo loco epiſcopalia exercebat. h. d. cōtinꝫ vnum ꝯſtru ctuꝫ in quo approbat vnū modū cognoſcendi ad quē ep̄m ꝑtinet cōſecratio eccl̓ie ⁊ aliū mo dū īprobat ibi nō eīm. ¶ Noͣ pͦ ꝙ alio non ap parente ius baptizandi ꝑtinet ad eccl̓iam cathe dralē. ¶ 2º. nō ar. ꝙ ep̄s quolibet anno dꝫ te nere chriſma vt ſic chriſment̉ ſeu cōfirmentur oēs volentes recipere hoc ſacr̄m ⁊ eſt hoc ordi nis epiſcopalis. vt in. c. quanto. de conſuetu. ¶ Eº nota iuncta glo. i. ꝙ anteqͣꝫ eccleſia ꝯſecre tur appellat̉ baſilica. ſꝫ poſt conſecͣtionē appel latur eccl̓ia. ⁊ eccleſia ē nomē grecū ⁊ latine idē ē qd̓ cōuocatō. qꝛ hoīes ibi vocāt̉ ad diuina au dienda. baſilica vero dicitur quaſi habitatio re gum ⁊ īperatoruꝫ a baſilio principe. ſepe tamen iura vtuntur promiſcue his vocabulis. ⁊ vide quod latius dixi jͣ. de conſecͣ. eccle. vel altaris ſuper rubrica. ¶ Item noͣ ⁊ tene menti ꝙ alio non apparente his qui poſſidet preſumitur do minus ita arguit de directo iſta littera de quo in. c. cum ad ſedem de reſti. ſpō. ¶ Item nota ꝙ ad validitateꝫ iuriuꝫ etiam ſacramentalium De religi. domi. 36 ſufficit poſſeſſio ꝯferētꝭ qd̓ intell̓e qn̄ al̓s ꝯferēs habebat ptātē ꝯferēdi al̓s ſecꝰ ꝑ. c. qͣꝫto. sͣ. de cō ſue. facit qd̓ noͣ. Io. an. in. c. auaricie. de elec. li. vi. ⁊ ar. c. vno. de voto. li. vi. ¶ Exqͦ infero ꝙ lꝫ certꝰ locꝰ nō ſit de ꝓpͥetate ep̄i exqͦ tn̄ ep̄s bona fide eſt poſſeſſor tenēt ſacͣmēta ab eo collata qͦ ad oēm effectū. ⁊ ſic ampliari pn̄t ea q̄ hn̄tur in c. q̄relā. de elec. ⁊ in. c. ꝯſultatōibꝰ. de iurepatro Ultīo tene mēti dc̄m ſatꝭ noͣndū ꝙ ꝑ exercitiuꝫ vniꝰ iurꝭ ſeu. articuli ꝯp̄henſi ſub vniuerſo infer tur ad poſſeſſionē iurꝭ vl̓is. nā vt vides h̓ ꝓban do exercitiū iſtoꝝ duoꝝ iuriū vel ſacramētorū infert̉ ad poſſeſſionē oīuꝫ iuriū ep̄aliū ⁊ ex hͦ vi det̉ inferēdū ꝙ poſſeſſio vniꝰ articuli extēditur ad poſſeſſionē vniuerſalē totiꝰ iuriſdictōis. qd̓ videt̉ ꝯͣ. c. auditꝭ. ⁊. c. cū olim. de p̄ſcrip. vbi patꝫ ꝙ exercēs certa iura ep̄alia ſolū p̄ſcribit in illis q̄ exercuit Ad idē glo. ⁊ Bar. in. l. i. §. ſi ꝗs. ff. de iti. actuqꝫ pͥua. vbi dicit ꝙ p̄tēdēs habere iu riſdictōem in loco tm̄ obtīet qͣꝫtū ꝓbat ſe exer cuiſſe ⁊ nō ampliꝰ. ideo infert ꝙ ſi inferior a pͥn cipe dicit ſe habere ptātē exigēdi vectigalia ex p̄ſcriptōe ſolū obtinet ī illis rebꝰ in ꝗbꝰ ꝓbat ſe exegiſſe ⁊ optīe facit. c. cū ꝯtingat. sͣ. de deci. Cuiꝰ ꝯͣriū h̓ innuit̉. So. ex dictis Inno. poteſt colligi noͣbilis limitatio ad oīa p̄dicta. dicit enī hūc tex. ꝓcedere qn̄ iſte locꝰ de qͦ erat cōtentio erat in dioceſi iſtiꝰ ep̄i vel ſaltem nō ꝯſtabat ꝙ erat in dioceſi alteriꝰ. qͣſi noͣbiliter ſentiat ꝙ vbi ius cōe nō fundat intētōeꝫ alteriꝰ ꝑ exercitium certi articuli ꝓbat̉ poſſeſſio vniuerſalis iuriſdi ctōis. ſecꝰ aūt vbi locꝰ ꝑtinet ad aliuꝫ. qꝛ tūc poſ ſeſſio nō extēdit̉ ad articulos nō poſſeſſos vt in Frijs hͦ tn̄ vltimū limita vt noͣ. Inno. in. c. dile ctus. de capel. mo. Et hec faciūt ad queſtioneꝫ quotidianū. Quidam laicus longiſſimo tꝑe fu it in poſſeſſione preſentandi rectorē in certa ec cleſia tanqͣꝫ patronus nō poteſt ꝓbare veꝝ pa tronatū. nūꝗd exercitiū iſtiꝰ iuris ꝯpetētꝭ patro no ꝓbet̉ quaſi poſſeſſio totius iuris patronatus ⁊ ſic ex p̄ſcriptōe iſtiꝰ actus intelligat̉ p̄ſcriptū totū ius pr̄onatus. Archi. in. c. de inrepatro. li. vi. tenet ꝙ nō. vnde dicit difficilimū eſſe ꝓbare patronatū antiquū qꝛ ꝑ illius actus p̄ſentandi exercitiū ſolū ꝓbat̉ poſſeſſio iuris preſentandi. Sed ꝯͣrium ⁊ rectius ſentit Io. an. in regl̓a qd̓ alicui. de regu. iu. li. vi. in mercu. exquo non cō ſtat ꝙ ius patronatus ꝑtinet ad aliū preſumen dum eſt ꝙ pertinet ad iſtum ꝗ exercuit vnū ius ꝯpetēs patrono tm̄ vt in iſto tex. ſingularit̓ ꝓba ri videt̉ qd̓ bn̄ noͣbis. ¶ Itē faciūt p̄dica ad ali am queſtionē pone ꝙ ep̄s exercuit vnū ius ep̄a le dūtaxat in aliquo hoſpitali. non cōſtat ꝙ ho ſpitale ſit religioſuꝫ nūquid per exercitiū illius iuris poſſit ep̄s ibidē exercere omnia iura ep̄a lia ⁊ pͥma frōte videt̉ dicēdū ꝙ ſic ar. huiꝰ tex. Sꝫ cōtrariū cōſuluit Fed. cōſilio. ccxxv. qꝛ de poſſeſſione vnius articuli nō eſt inferenduꝫ ad alios articulos vt in. d. c. cum cōtingat. cū ſimili bus. ¶ Nō obſtat iſte tex. qꝛ locus iſte nccͣario debeat eſſe ſubiectus alicui ep̄o. iō p̄ſumptio eſt ꝓ eo ꝗ exercuit ibi aliqua iura. ſed nō ſic eſt in hoſpitali qꝛ hoſpitale nō religioſuꝫ non tenetur ep̄o ad iura ep̄ālia. c. ad hec. jͣ. eo. ideo ſumꝰ ex tra terminos huius. c. ⁊ ſic dic dicamꝰ tm̄ fuiſſe preſcriptū qͣꝫtum ꝓbat̉ fuiſſe poſſeſſum. ⁊ facit hoc multas queſtiones. Et noͣ ꝙ vbi hoſpitale nō apparet religioſum non ſufficit epiſcopo ad ꝓbandum ſubiectōem ꝓbare exercitiū alterius iuris epiſcopalis ¶ In glo. in. v̓. locis. ibi hec duo ſacramenta videt̉ glo. exigere ad verificati onē littere exercitiū iſtoꝝ duoꝝ ſacramētorum Idem ſentit glo. 2ª. ſed tu tene qd̓. sͣ. dixi poſt Inno. vt ſufficiat exercitiū vuius iuris exqͦ nō cōſtat de iure alterius. quid aūt ſi nemo epiſco porū ibi exercuit iuriſdictōem aliquā dicit Ho. ꝙ ſi epiſcopi ꝯtendentes ſunt ſub eodem archi epiſcopo ipſe hoc diffiniet vt in. c. ſane. de fo. cō pe. ⁊ indubie poterit ꝯferre cui voluerit vel ſibi retinere ar. c. qm̄. de deci. ⁊ noͣ bn̄ iſtud dictum ⁊ pn̄t eē ratio qꝛ ꝓ archiep̄o conſtat cū ſit in ꝓ uintia ſua. ſed de iure ep̄orum ignorat̉. ¶ Nō etiā ꝙ ſuꝑ locis prouintie non conſtitutis infra certam dioceſim archiepiſcopus fundat intenti onē ſuā. qd̓ eſt bn̄ noͣndū qꝛ iure hͦ clare nō ꝓba tur. ¶ Si aūt ep̄i ſunt diuerſaꝝ prouintiaꝝ tūc dicit Hoſti. ꝙ vel ſotte dirimetur queſtio ar. l. ſꝫ cū ambo. ff. de iudi. ⁊ .xxvi. q. ij. c. ſors. vl̓ recut retur ad papā. ſꝫ ego nō video rōem hꝰ mēbri. nā ſi ſolus eſt in ꝓuintia archiepiſcopi ⁊ nō con ſtat ꝙ infra certā dioceſim alicuiꝰ ep̄i nō dꝫ eſſe locus ſorti in preiudiciū archiepiſcopi vel pͥmū mēbrū ipſius eſt falſum Aia monaſteri um. Nihil iuris deperit ep̄o in cꝰ dio ceſi fitaē eccl̓ia quā papa vnit eccl̓ie alteriꝰ dio ceẜ ⁊ ē caſꝰ qͦtidianꝰ ⁊ noͣbil̓. Pº. pōit vnionē ⁊ eiꝰ cāꝫ. 2º. ibi ip̄m aūt vnā determīatōem cuius ſubdit generalē determinatōem ibi nā. ¶ No pͦ vnā legitimā cauſaꝫ vniēdi vnū mōaſteriū al teri ſcilicꝫ cū eſt deſolatū ſeu deſtitutū. forte eni ꝑdiderat tēporalia vel deſtitutum a religioſis. ⁊ hāc vnionē ex cā poſſet facere epiſcopus loci vt in. c. ſicut vnire. jͣ. de exceſ. prela. ¶ 2º. no ꝙ ap pellatōe rerum nō veniunt actōes donans er go res ſuas non videtur donaſſe actiones ſibi ꝯpetentes de quo vide quod legitur ⁊ noͣ. in. . mouētiuꝫ. ff. de. v̓. ſig. ⁊. l. bonoꝝ eo. ti. ⁊ ꝙ dixi in. c. nulli. sͣ. de re. eccle. nō alie. ¶ Bº. noͣ ar. pro ⁊ cōtra ꝙ vnita eccl̓ia vident̓ vnita oīa iura cō petētia ipſi eccleſie. ⁊ hoc ꝓcedit etiam ſi nō ex primatur ſicut in pr̄e famil̓. trāſeūte in poteſtatē alterius per arrogatōem. nā trāſeūt omnia iu ra que adherebāt perſone ſue tanqͣꝫ acceſſoria l. ſi optauero. ff. de p̄ca. facit quod legitur ⁊ noͣ. xix. q. vltima. ſi qua mulier. ¶ Itē noͣ ꝙ ep̄us fundat intentōem ſuam de iure cōi ſuꝑ omnibꝰ A 2 eccl̓ijs ⁊ pijs locis etiā religioſis ſitis ī dioceſt ſua etiā ſi ille eccl̓ie ſint vnite eccleſijs alt̓iꝰ dio ceſis. ⁊ facit iſte tex. ad. q. quā ponit Bar. in. l. ſi cōuenerit. ff. de pigno. ac. ſi aliquod caſtrū vl̓ comitatꝰ accedat alicui regno vtrū debeat regi ẜꝫ ſtatuta ꝓpria ipſius caſtri vel comitatꝰ aūt ẜꝫ ſtatuta regni. ¶ Itē facit ad aliā. qōeꝫ quotidi anā ſi ep̄s ex cā ip̄onit aliquā collectā eccleſijs nūꝗd iſta eccl̓ia tm̄ collectabit̉ ī dioceſi vbi ē ſi ta vl̓ ī dioceſi eccl̓ie cui ē vnita. de qua vide per Archi. ⁊ Io. an. ī. c. i. de īmu. eccle. li. vi. ¶ Ul timo noͣ ꝙ pͥnceps in dubio non vr̄ velle p̄iudi care iuribus ſinguloꝝ. facit. c. ſuꝑ eo. de offi. de leg. ⁊. l. ij. §. ſi ꝗs a pͥncipe. ff. ne ꝗd ī loco publi. Quid aūt ſi immineat alienatō rei eccleſie vni te ꝗs ep̄oꝝ hēbit interponere auctoritatē. vide Inno. in. c. paſtoralis. de p̓uil̓. ⁊ Archi. ī. c. ī vē ditōibus. xvij. q. iiij. ⁊ ꝑ Bar. in. l. cūctos popu los. C. de ſūma tri. Itē vtꝝ pr̄onꝰ eccl̓ie pͥncipa lis efficiat̉ pr̄onus vnite. vide per Spe. in ti. de iurepatro. in fi. ¶ Ultimo hic queritur vtrum in iſto monaſterio vnito erit āpliꝰ abbas. doct. vident̉ velle ꝙ ſic. dicūt eīm ꝙ exquo vnit̉ mo naſteriū vt monaſteriū debet cōſeruari in ſtatu ſuo ⁊ ſic dꝫ hēre cōgregatōem monachoꝝ ⁊ ab batē ſolitū. qꝛ non alterant̉ iura eccleſie ꝑ vnio nē. ar. hic. ſecus dicūt ſi monaſteriū vniret̉ vt ca pella. qꝛ tūc exquo mutat naͣm ſuā aſſumit iura capelle. ⁊ ſic debet cōſeruari vt capella. qd̓ nota ⁊ idē videt̉ qn̄ papa ꝯcedit vnā eccleſiā loco re ligioſo ad vſos ꝓprios. dꝫ .n. eā cōẜuare ī ſtatu ſuo ⁊ redditus ſuꝑexcreſcētes dūtaxat reciper̄ d̓ quo per Inn. ī. d. c. paſtoralis. d̓ p̓uil̓. ⁊ in. c. in latranēẜ. de p̄ben. hͨ dicta vera ītelligo qn̄ fa cultates eccl̓ie vnite ſuppetūt ad cōẜuandū eaꝫ ī pͥori ſtatu. Nā ſi eccleſia ē d̓pauꝑata ita ꝙ nō pōt tenere collegiū mōachoꝝ vel ſolitū ſtatū tc̄ ſuffic̄ ꝙ eccleſia cui fcā ē vnio faciat illi deẜuire ꝑ clericū ſecularē. ar. optiᵐ ī cle. ne ī agro. §. ad hec. de ſta. reg. fac̄. c. int̓ qͣtuor. jͣ. eo. ¶¶ Exenodochiis Breue ē vl̓ ꝑ alia v̓ba pōt ſic ſūma ri. Ep̄o ſb̓ſūt oīa loca pia ⁊ ad eiꝰ ſolicitudinem debēt ordinari ad vſū deſtinatū. ¶ No pͦ ꝙ ho ſpitale qn̄qꝫ appellat̉ xenodochiū. ⁊ de varijs vocabulis hoſpitalis vide tex. xxiij. q. viij. ſanci tū. ⁊ ī. l. oīa. C. de ep̄i. ⁊ cle. ¶ 2º. noͣ ar. optiᵐ ꝙ ad ep̄ꝫ ꝑtinet alio nō apꝑente pone̓ rectorē ī hiſ hoſpitalibꝰ ⁊ ſi hoſpitale hēret pr̄onū fac̄ hͨ lr̄a ī ar. optiᵐ ꝙ ad ep̄m ꝑtinet cōfirmatō vt īnuit lit tera ibi ordinēt̉ qd̓ latius dixi ī qͣdā diſputatōe que īcipit ſēproniꝰ. ¶ 3º. no ibi ad eaſdē vtilita tes ⁊cͣ. ꝙ hec hoſpitalia ꝑtinēt ad ep̄m non vt di ſponat de redditibus ad libitū. ſꝫ vt ordinet ad viū deſtinatū. vn̄ nō pōt ep̄s ꝑuertere vſū deſti natū rei religioſe. ar. in cle. qꝛ contingit. de reli. domi. nunquid aūt iſte tex. vendicet ſibi locū ī different̉ in omnibus hoſpitalibuſ. credo ꝙ nō ſed in his q̄ ſūt edificata auctoritate ep̄oꝝ tāqͣꝫ religioſa. vt in. c. ꝓx. ſed ſi non ſūt religioſa pu ta qꝛ edificata ſine auctoritate ep̄i non hꝫ ep̄us de his ſe impedire. ſꝫ pr̄onus hoſpitalis ad libi tū diſponit. vt ī. c. īter dilectos. ⁊ ibi ꝑ Inno. de dona. quod puto veꝝ niſi patronꝰ eſſet mortuꝰ qꝛ tūc ad curā ep̄i ꝑtinet vt volūtas pia defūcti mandet̉ executōni. vt vr̄ tex. in aucͣ. de eccle. ti. §. ſi ꝗs aūt ꝓ redēptōne. cū ſe. vnde lꝫ talis locꝰ nō teneat̉ ep̄o in ep̄alibus rn̄dere. tn̄ ep̄s dꝫ hē re curā ip̄iꝰ exquo locus ē pius. ⁊ facit qd̓ dicā in. c. ꝓx. Utrū aūt religioſi ⁊ laici vel clerici ſe culares pn̄t eē rectores hoſpitaliū. vide gl. ⁊ ibi ꝑ doc. in. d. cle. qꝛ cōtingit. ⁊ ꝯcluſio ē ꝙ religio ſi nō pn̄t deputari niſi hēant eccleſiā curatā vel niſi hoſpitale eēt ſb̓iectū monaſterio ⁊ mōachꝰ deputaret̉ ꝑ abbatē tāqͣꝫ obediētiariꝰ. ⁊ hͦ vltiᵐ ſēſit Fede. conſilio. clv. clerici v̓o ſeculares pn̄t eē rectores. ſꝫ nō pn̄t hr̄e ī titl̓m. vt ī cle. ꝑ lr̄as de p̄ben. laici ēt pn̄t eē dūmō nō ſint ſuſpecti. ⁊ vide hodie ad determīatōeꝫ ⁊ declaratōneꝫ hꝰ tex. qd̓ hr̄ ī. d. cle. qꝛ ꝯtīgit. vbi hētur de ꝯfectōe inuentarij ⁊ de rōe reddēda. F D hec ⁊ infra Locꝰ aucͣte ep̄i ad vſū hoſpitalitatꝭ d̓ putatꝰ e religioſus ⁊ ad mundanos vſus redire nō dꝫ. Primo deciſa ꝯſultatō. Aͦ rn̄ſio ibi īqui ſitioni. ¶ Noͣ pͦ ex iſto tex. ꝙ hoſpitale nō effi cit̉ religioſū niſi fuerit edificatū vel deputatum ad hoſpitalitatē aucͣte ep̄i. Ex quo infert̉ ꝙ pͥ uata ꝑſona nō pōt face̓ locū pͥuatum eē religio ſū. Et īducit̉ iſte tex. ꝯͣ diſpoſitōeꝫ iuris ciuil̓ vt lꝫ cadauer ſepeliat̉ ī certo loco nō tn̄ ille efficia tur religioſus lꝫ ius ciuile diſponat ꝯͣriū. de qͦ vide qd̓ dixi in. c. pe. de ſepul. Itē noͣ. ar. a ꝯͣrio ſenſu ꝙ hoſpitale edificatū ſeu d̓putatū ſine au ctoritate ep̄i pōt redir̄ ad hūanos vſus. qd̓ ītel lige eo viuēte ꝗ edificauit hoſpitale. nā lꝫ cuiqꝫ ẜꝫ Inno. ⁊ bene in domo ſua erigere hoſpitale arg. in. c. vnicuiqꝫ. d̓ cōſe. di. i. ⁊ melius. in. c. i. de emp. ⁊ vendi. inde tractu tꝑis tollere lectos ⁊ reducere ad ſtatū priſtinū. ꝓ hoc. c. inter dile ctos. ⁊ qd̓ ibi ꝑ Inn. noͣ. sͣ. de dona. ſecus puto vbi deceſſit is qui hoſpitale ordinauit ꝑ aucͣ. de eccl. titu. §. ſi quis edificatōem. ¶ Itē noͣ ꝙ ve ſtes ⁊ alia vtenſilia eccleſie deputata ad religio nis cultū nō debēt āpliꝰ ad vſus humanos de putari. Ex quo infero ꝙ male faciūt illi qui de veſtibus ſacris ſeu religioſis vetuſtate iā ꝯſūptꝭ faciunt fieri veſtes aptas pro dn̄abꝰ ſeu burſas ſeu quid ſimile. ⁊ vide ad p̄dcā tex. ī. c. ad nu ptiarum. de conſecͣ. di. i. vbi dicitur ꝙ veſtes ec cleſie non debent commodari ad ornatum nu ptiarum nec ad alium vſum mundanum. quia videntur pollui. ⁊ ſic poſtmodum eē īdigna ad cultum religionis. ⁊ ex illo tex. colligit ibi glo. noͣ. ꝙ de veſte alicuiꝰ dn̄e uel alterius nō debet fieri caſula vel aliud veſtimentum eccleſiaſticū De religi. domi. licet ꝯͣriū obſeruet̉ ⁊ male. ¶ Ultīo hͦ qͣrit̉ nun ꝗd liceat pͥuato edificare hoſpitale ſine aucͣte pō tificis. ꝗdā ꝙ ſic dūmō nō habeat oratoriū. Ho. ſentit ꝙ etiā cū oratorio pōt ꝯſtrui ſꝫ non dꝫ ibi celebrari ſine aucͣte pōtificis. ar. in. c. vnicuiqꝫ. de ꝯſecͣ. di. i. ⁊ hͦ veriꝰ ⁊ all̓o tex. exp̄ſſuꝫ ẜm vnā lec. in. d. c. int̓ dilectos. de dona. Nter quatuor. Locꝰ religioſus dꝫ reformari de reli gioſis dūtaxat nō ſecl̓aribꝰ niſi in religioſoꝝ de fectu. hͦ. d. Diſtinguit duo mēbra. 2ᵐ ꝓſeꝗt̉ ibi ſꝫ ſi. ¶ No pͦ ex tex. vnā regulā ⁊ caſuꝫ exceptū ab ea. Regula eſt ꝙ nullꝰ citra papā pōt altera re ſtatū eccl̓ie religioſe vt ſi ꝯſueuit regi ꝑ regu lares regat̉ nūc ꝑ ſeculares. ambulādū eſt eniꝫ in eccleſia dei de virtute in virtutē vt ſic potius ſit aſcēſus qͣꝫ deſcēſus. vt in. c. licet de trāſla. pre la. ⁊ in. c. legimꝰ. xciij. diſ. ¶ Caſus exceptꝰ eſt cū regulares nō reperiunt̉. tūc enim pōt reduci ad ſtatū ſeculariū. oportet tn̄ pͥus ẜuare certos gradꝰ cū iſta lr̄a indiſtincte dicat qͣꝫdiu ꝑ regu lares ⁊cͣ. vt prius reformet̉ locus religioſus de regularibꝰ eiuſdē monaſterij. 2º. in defectū de re gularibꝰ alioꝝ religioſoꝝ monaſterioꝝ eiuſdeꝫ ordinis. Iͣº. deueniēdū eſt ad regulares alteriꝰ ordinis. poſtremo in defectū omniū regulariuꝫ poterūt inſtitui clerici ſeculares ⁊ hͦ caſu ſerua exceptōem hic poſitā in tex. ẜm Io. an. qd̓ ſai ꝓbat̉ vt. sͣ. dixi per illud verbum regulares. ⁊ ꝑ idem verbuꝫ dicendum tex. locū habere in om nibus regularibus eiuſdē ordinis ¶ In gl̓. ibi vt hic dicitur. Aduerte nam ꝯiungendo iſtam ꝑticulā glo. cū principio ipſius in quo fecit men tionē de ep̄o aperte ſentit glo. ꝙ ep̄s in defectū regulariū pōt ponere ibi ſeculares. ⁊ ſic non eſt neceſſe ꝙ adeatur papa ⁊ ſic tenet glo. in. c. ep̄s xij. q. ij. ſentit etiā hic Io. an. ⁊ vide qd̓ noͣ. in ſi mili in. c. ad audientiā. alle. in glo. Eccl̓ia ſi Onſtitutus. n dio ceſi ep̄i tenet̉ ſibi in ep̄alibꝰ rn̄dere ni ſi appareant remiſſa legitime ⁊ poteſt epiſcop remittendo ep̄alia cenſum ſibi retinere. hͦ. d. Primo facti ſeu cauſe narratio. 2º. ipſius diffi nitio ibi cum autem. Prima ſubdiuidit̉ in tres partes. In prima actoris petitio Eª reꝝ defen ſio. ibi verum. 3ª actorū replicatio ibi ceterum. ¶ Nō pͦ ꝙ ep̄o petēti iura ep̄alia in eccl̓ijs ſue dioceſis etiā poſſeſſis ꝑ religioſos ſufficit ꝓba re illas eccleſias ſitas in ſua dioceſi quo proba to obtinet niſi aliud probetur de iure ſpēali non pn̄t gͦ religioſi tenere eccleſias ſeculares quin ep̄o rn̄deant de ep̄alibus. ⁊ idem eſt in omnibꝰ capellis religioſoꝝ. licet ip̄a monaſteria a pluri bus ſint exēpta vt ꝓbat̉ h̓ ⁊ in. c. ſe. ⁊ in. c. ꝯque rente. sͣ. de offi. ordi. ¶ 2º. nō ꝙ iura ep̄alia pn̄t vniuerſaliter peti nec eſt neceſſe ea in libello ex primere. ſed ſatis eſt dicere peto iura epiſcopalia ⁊cͣ. ⁊ hoc ideo qꝛ hec actio eſt vniuerſalis vt plene noͣ. ꝑ Inno. in. d. c. cōquerēte. dico pleniꝰ in. d. c. ij. de libel. ob ¶ ꝯº. noͣ ꝙ ſimonia inter cedēs in aliquo ꝯtractu vitiat ip̄m ꝯͣctum ipſo iure. Itē noͣ ꝙ nō omnia ſuppreſſa in impetrati one gr̄e habēt reddere gr̄am ſurrepticiā. nā in ꝯfirmatōe gr̄e hic obtēta non fuit facta mentio de reſeruatōe penſionis nec per hoc vitiatur cō firmatio qd̓ bene noͣ. qꝛ illa ſunt neceſſario ex primenda que expreſſa haberent aut difficulta re conceſſionē gratie aut ex toto impedire. ⁊ hͦ arbitrabitur bouus iudex vt in. c. ſuper litteris. ⁊ ī. c. poſtulaſti. sͣ. de reſcri. ¶ Nō ibi nec inſoli tū nec nouū p̄ſumendū eſſe pro his que diu agi tata ſunt in eccleſia dei patiēte ⁊ tolerāte ſuperi ore. vnde alibi dicit tex. iuris ciuilis nō eē facile recedēdum ab eo quod diu equum viſum eſt. l. fi. de conſti. prin. ¶ Itē noͣ ar. optimū ꝙ licꝫ ꝓ curator intercedat poſt litē conteſtatam tn̄ ſentē tia ꝯdēnatoria vel abſolutoria pōt ferri in ipſiꝰ ꝑſonā. nā hic ep̄s ꝑ ſe litꝭ eſt cōteſtatus vt patet in prin. ⁊ noͣ. hic ꝑ glo. ⁊ poſtmodum interuenit iconomus ⁊ nihilominus fertur ſententia in ꝑ ſonā iconomi. de qͦ multū dubitant legiſte in. l. nihil. C. de ꝓcu. ⁊ dic vt ibi ⁊ vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. i. eo. ti. li. vi. ⁊ ꝑ Bar. in. l. i. C. de ſen. ⁊ int̓ locu. omni. iudi. ¶ Nō ibi iuxta rataꝫ ⁊cͣ. ꝙ cū vna penſio ꝯſtituitur pro pluribus rebus tacite videtur diſtributa in ſingulas res vt ſic quelibꝫ res teneat̉ ꝓ rata ad penſionē ꝯſtitutā qd̓ bene noͣbis. Idē in ſimili ſeruat̉ cū plures ꝯdēnant̉ vna ſentētia ad certā qͣꝫtitatē vident̉ eniꝫ in du bio ꝯdēnari ꝓ ꝑte ⁊ nō inſolidum. l. vnica. C. ſi plures vna ſen. fue. ꝯdc̄. Idē eſt cū plures ſim pliciter ꝓmittūt vnā certā quātitatē. vt in. l. re os. §. cū in tabulis. ff. de duo. re. ex qͦ infert̉ ad queſtionē plures ſcholares ꝯduxerūt hoſpitiū ꝓmiſerūt locatori certam penſionē nūꝗd tenē tur inſolidū ad pēſionē an vero ꝓ ꝑte ⁊ dic ꝙ ꝓ ꝑte. ar. hꝰ. c. ⁊ in iuribꝰ. sͣ alle. tenet Cy. in. l. ſi diuerſa. C. loca. ¶ In glo. in. v̓. a quocūqꝫ. ibi qd̓ nō eſt veꝝ vult ergo glo. ⁊ bn̄ ep̄m non poſſe in totū eximere eccleſiā a iuriſdictōe ſua. Ideꝫ tenet hic Inno. ⁊ Hoſtiē. ⁊ ad iſtum tex. rn̄det Inno. dupliciter. Primo ꝙ h̓ interuenit cōfir matio pape. ⁊ idē ſenſit glo. in verbo ꝯfirmauit Uel 2º. ep̄s fecit potius vicariū in iſtis iuribus epiſcopalibus illū abbateꝫ quaſi velit Inno. ꝙ ep̄s pōt eximere eccleſiā a ſe cōcedendo eam al teri faciēdo illū vicariū ſuum in illis iuribus vt ſic exerceat nōie ipſiꝰ qd̓ noͣ. ⁊ de hͦ vide ꝙ in ſi mili noͣ. in. c. cū ſatis. de offi. archi. ⁊ in. c. in late ranēſi. sͣ. de preben. Hec tamē ſo. nō ꝯgruit lr̄e ideo tene primā ſo. ⁊ de materia pleniſſime noͣ. in. c. cū venerabilis. jͣ. de cenſi. vbi generalit̓ tra ctatur que iura poſſit ep̄s remittere in eccleſia ſibi ſubiecta. ¶ In ea. glo. ibi cū ep̄i. Nō iſtam glo. vſqꝫ ad finē. nam quotidie allegatur quan do queritur vtꝝ p̄lati inferiores a papa poſſint A 3 cōcedere vni eccleſie aliqd̓ ius in p̄iudiciū alt̓iꝰ ⁊ vr̄ hͨ glo. cōcludere ꝙ p̓uilegiū pōt ep̄s ꝯcede̓ vni eccleſie ſine p̄iudicio alteriꝰ eccleſie. ⁊ idem tenꝫ gl. xxv. q. ij. ī ſūma ⁊ cōit̓ tenet̉. fac̄ qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. certificari. de ſepul. vbi tꝫ ep̄ꝫ poſſe ꝯcede̓ pͥuilegiū libe̓ ſepulture. ad idē vide bonū tex. ī. c. cū dilectꝰ. de cōſue. ſꝫ ī p̄iudiciū alt̓iꝰ ec cleſie dic̄ gl. hͦ nō poſſe niſi ſb̓ſit cā rōnabil̓. Ho. ⁊ Goſ. dicūt ēt reꝗri ꝯſēſū capl̓i. ꝑ noͣ. ī. c. quāto ⁊. c. nouit. d̓ his q̄ fiūt a p̄la. his .n. int̓ueniētibꝰ hͦ poterit vt clar̄ ꝓbat̉ ī cle. ij. de re. eccl. nō alie. ⁊ ī. c. i. e. ti. li. vi. ſꝫ gl. noͣ. ī. c. eccl̓ie. xvi. q. i. vr̄ re ꝗrere t̓tiū vt .ſ. eccl̓ie nō īferat̉ enorme p̄iudiciū qꝛ nō dꝫ vni cōſulere cū enormi p̄iudicio alt̓ius ⁊ vr̄ ſeꝗ idē do. Ant. h̓. qd̓ ſatꝭ placet. ar. in. c. cū cām. sͣ. de p̄ben. ⁊ de dona. ī. c. apoſtolice. ꝯclu de gͦ ꝙ tribus īteruenientibꝰ pōt ep̄s vni eccl̓ie cōſulere cū p̄iudicio alterius eccl̓ie .ſ. ꝙ ſb̓ſit cā rōnabil̓. Itē ꝙ īterueniat ꝯſēſus capituli. 3º. ꝙ nō īferat enorme p̄iudiciū. Sꝫ dubitat̉ de p̓nci pe ſeculari. dic vt noͣ. ꝑ Inno. ī. c. q̄ in eccleſiaꝝ de ꝯſtitu. ꝑ legiſtas. ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vl̓ vti. pub. De eccl̓iaſtico v̓o vt papa. glo. h̓ vr̄ velle papaꝫ poſſe ēt ſine cā ius vniꝰ eccleſie alt̓i ꝯferre. Idē ſēſit Spe. ꝗ ꝓſequit̉ maͣꝫ plene vt vide̓ potes ī ti. de legato. §. nūc oſtendendū. v̓. lvij. ⁊ melius l. v̓. lxxxix. ⁊. §. nūc breuit̓. an̄ fi. ſuꝑ ℟ca. de di ſpen. ⁊ ſētit Io. an. ī. d. v̓. lvij. in addi. ſed vide gl. xxij. diſ. ī. c. i. q̄ dicit papā hͦ nō debe̓ face̓. nō tn̄ dic̄ ꝙ non poſſet. clariꝰ loquit̉ glo. x. di. c. lex vide archi. ī. c. non decet. xij. di. vbi poſt beatū Bernardū dicit papā non poſſe dominiū rerū eccleſiaſticaꝝ nec hēre illaꝝ poſſeſſionē noīe ꝓ prio. ſꝫ ſūt ip̄iꝰ vt admīſtratoris pͥncipalis. vnde noͣbiliter ꝯcludit poſt beatū Thomā papā īcur rere viciū ſimonie ſi ꝓ iuribꝰ ſpūalibꝰ recipit ab eccleſia aliquid tꝑale qd̓ nō eēt ſi dominiū eſſet ſuū. do. Ant. dic̄ ꝙ aut q̄rimꝰ de pr̄imonialibus ipſoꝝ clericoꝝ ⁊ nō pōt papa diſponere de eis ad libitū ſic̄ nec p̓nceps ſecularis de bonis ſub iectoꝝ. qd̓ noͣ. ſingularit̓. qꝛ non recordor alibi legiſſe. nā Inno. ī. c. inquiſitōni. de ſen. excō. et bn̄ dic̄ papā nō poſſe tollere aliquid de pr̄imo nialibꝰ laicoꝝ. Sꝫ de pr̄imonialibus clericoruꝫ credo ꝙ ſerioſe ſubticuit. vn̄ ſatꝭ placꝫ ꝙ ī his ca ſibus poſſit papa ī quibus pōt imꝑator ī bonis ſubditoꝝ. qꝛ ita clericis cōpetit dominiū de iur̄ naͣli ſicut ⁊ laicis. lꝫ in eis magis poſſet dubita ri. Aut querit̉ de rebꝰ eccleſiaſticis ⁊ dic̄ ꝙ de titulis pōt papa diſponere ꝓut vult ēt remouen do vnū ſine cā de bn̄ficio ſuo. all̓. c. ij. de p̄bē. li. vi. vbi dr̄ papā hēre plenā ptātem in iſtis bn̄fici alibus. ⁊ ꝓ eo poſſet allegari glo. noͣ. ī. c. ꝑ prin cipalē. ix. q. iij. que dic̄ papā poſſe deponē vnuꝫ ep̄m. ſed nō oēs. hͦ ocm̄ do. Ant. ſimpl̓r. nō ad mitterē vt papa ſine cā poſſit pͥuare aliquos bn̄ ficijs eoꝝ. maxīe ep̄atū ⁊ alijs dignitatibus cū ſit dubiū vtꝝ ep̄s inuitus tranſferri poſſit nedū ex toto pͥuari. vt noͣ. in. c. fi. de poſtu. prela. ⁊ per Io. an. in regula qd̓ alicui gratioſe. de reg. iur. li. vi. ī mercu. vn̄ in cōcilio cōſtātinēſi nouiſſime celebrato fuit ꝯſtitutū ꝙ nec ep̄s nec abbas poſ ſint tn̄ſferri inuiti ſine cā rōnabili. ⁊ hanc maͣm pleniſſiᵉ exaīaui ī qͣdā diſputatōe q̄ īcipit ep̄us ⁊ dicēdū vt ibi. Aut q̄rit̉ de alijs rebꝰ eccl̓ie. et tc̄ tꝫ do. Ant. ꝙ ēt cū graui p̄iudicō ⁊ ſn̄ cā poſ ſit papa alteri eccleſie de illis ꝯcede̓. lꝫ face̓ non deberet. ꝓ eo tn̄ ē p̄ſumendū ꝙ cū cā fiat puto ꝙ vni eccleſie poſſit dare cū p̄iudicō alt̓ius ſine cā. ſꝫ nō ſn̄ pctō. qꝛ cū papa dꝫ eē ſic̄ diligēs pr̄ famil̓. nō dꝫ apud eū eē acceptō ꝑſonaꝝ. nā ſibi data ē poteſtas paſcendi oues ⁊ ſic iuſte admī ſtrandi. de quo vide ī ſil̓i quod dixi poſt beatuꝫ Thomā ī. c. de multa. sͣ. de p̄bē. ⁊ vide ſingula re dcm̄ Archi. qd̓ nūqͣꝫ tͣdas obliuioni. ī. c. non liceat pape. xij. q. ij. vbi poſt Hugo. cōcludit pa pā peccare mortaliter ſi bona eccleſie alienat in caſu nō licito. puta dando ꝯſanguineis illa vt p̄ alijs eos diuites faciat. ¶ Nōͣ iſtud vltimū. nā ideo hoc dixi. qꝛ licitū ē ēt prelato inferiori aliqͣ dare cōſanguineis ꝓ ſuſtētatōe. vt ī. c. monemꝰ .xij. q. ij. ⁊ ī. c. nō ſatis. lxxxvj. di. ⁊. in. c. i. de cō ha. cle. ⁊ mu. ⁊ p̄dcā notabis. facit. c. ceterū. de ℟p̄. ¶ In gl. in v̓. recōpenſatōem in fine. Noͣ vltimā ſo. gl. ⁊ ēt p̄cedētē. vn̄ h̓ dicūt doc. ꝙ ex paruitate penſionis nō poſſumꝰ preſumere ep̄ꝫ fuiſſe inductum ad ſpūalia cōcedenda pro mo dico tꝑali. ꝓ hͦ facit. c. ⁊ ſi qōes. jͣ. de ſimo. Alij exͣ gl. intelligūt ꝙ remiſſio ſpūaliū fuit ſeꝑata a conceſſione tꝑalium ⁊ a retentione penſionis. qd̓ tamē nō cōgruit lr̄e. Alij ītelligunt ꝙ gratis exemit iſtas eccleſias ⁊ gratꝭ fuit ſibi oblata iſta penſio. ꝓ hͦ fac̄ qd̓ papa de ſeipſo dicit ī. v̓. nos quoqꝫ. certe lꝫ illa ſit bona practica tn̄ nō repro bat papa ꝗn ep̄s poſſit ſibi reſeruare certū cēſū cū tex. aꝑte dicat aliquid ſibi reſeruaret. alij ali ter. Sꝫ tene iſtas duas ſol. gl. vna eſt ꝙ ī ſignū p̄cepte libertatꝭ vel p̄terite ſubiectionis. non aūt in recōpenſatōe ſpūaliū poſſit ep̄s retinere ſibi certū cenſū. qd̓ tamē mihi placet dūmō ſibi non reſeruet magnā quātitatē. qꝛ tūc vr̄ facer̄ ī recō pēſatōeꝫ ſpūaliū. ar. in. d. c. ⁊ ſi qōes. 2ª ſolutō qn̄ ep̄s recipiebat ab eccleſia exempta ēt tꝑalia licite ſibi r̄ſeruat ꝑtē illoꝝ tꝑaliū. qꝛ nil de nouo ꝯſequit̉. īmo remiſit totū retenta ꝑte. ⁊ ſic nō p̄t dici ſimonia. ¶ In gl. i. v̓. iuxͣ ratā in fi. ex hac glo. multū notabili ml̓ta pn̄t colligi. pͦ id quod tacite ſentit poſt pͥn. ꝙ ēt eccleſia nō ſoluēs pen ſionē īfra biēniū vel triēiū cadit a iure ſuo ita ꝙ res emphiteotica cadit in cōmiſſū quēadmo dū dicimꝰ ī pͥuato non ſoluente. vt in. c. potuit. de loca. ⁊ hͦ dcm̄ tꝫ h̓ Inno. ⁊ Hoſti. ſꝫ glo. Io. ſenſit ꝯͣriū in. l. placet canonizata. xvi. q. i. ⁊ ī. c. ſi tributū. xi. q. i. ⁊ Gof. de īmu. ecc. poſt pͥn. et Hoſti. ī ſūma eo. §. iij. ſequit̉ etiā hic Io. an. ſa tis late. ⁊ inter cetera adducit hͦ motiuuū bona eccleſie nō pn̄t alienari ſine ſolēnitate. de qͣ. xij. q. ij. ſine exceptōe. ergo per non ſolutōeꝫ p̄lati De religi. domi. 36 nō pōt īduci alienatio huius vtilis dominij cō petētis eccl̓ie. ſꝫ Bal. ī. dicta. l. placet. tenet pͥmū dictū. ⁊ ad illā. l. q̄ ſolet īduci ī cōtrariū rn̄det ꝙ ibi loquitur de tranſlatiōe rei fiēde ī penā vt ſi nō ſoluitur tributū īꝑatori. ſed ī cāu nr̄o trāſla tio ſit ex natura ꝯͣctus ⁊ res reuertitur ad dn̄ꝫ ſuū. ⁊ ſic preſuppōito ꝙ ēt fūdus eccl̓e non inci deret ī ꝯmiſſū ex n̄ ſolutōe tributi debiti īꝑato ri. tn̄ aliud dicēdū ī cāu noſtro. ⁊ hāc opi. ē ſecū tus Pe. de ancha. q̄ opi. ſatis mihi placet. nam videmus ꝙ ꝑ preſcriptionē ēt eccl̓ia ꝑdit domi niū rei ſue nō interueniēte aliqua ſolēnitate ſed ſufficit diſpoſitio iuris vna cū negligētia eccl̓ie Idē ergo dicendum in caſu noſtro facit. c. i. de p̄ſcrip. Itē ēt iura canonica ī hoc caſu loquunt̉ indiſtīcte. ergo referēda ſunt ēt ad ipſas eccle ſias cū principaliter diſponāt de eccleſijs ⁊ re bus eccleſiaſticis. ¶ Credo tn̄ ꝙ prelatꝰ negli gēs ſolue̓ pōt cōueniri ꝑ eccleſiā vt cōſeruet eā īdēnem a dāno īcurſo ex perditione vtilis do minij. pro hoc glo. noͣ. ī ſimili. xvi. q. iij. placuit ij. ¶ 2º. noͣ ſingulariter ex glo. plures differen tias notabiles īter contractū cenſualē ⁊ emphi theoticariū. nā in cōtractu cēſuali tn̄ſfertur do miniū ī recipiētē tā vtile qͣꝫ directū ita ꝙ nihil iuris ſuper re illa r̄manet penes cōcedētē. Sꝫ ī cōtracto emphiteoticario tātū trāſit dominiū vtile in ēphiteotā directo r̄manēte apud domi num. ⁊ licet glo. non alleget tex. eſt de hͦ vltimo i. l. i. ff. ſi ager vecti. vel emphi. pe. nā cēſum ſol uimus de re noſtra vt patet ī cenſu debito īpe ratori. pēſionē vero ſoluimus de re aliēa. ⁊ hāc dr̄am noͣ. ſequūt̉ cōiter doct. ⁊ approbat Bar. in. l. i. ff. de publi. ⁊ noͣ ex hoc ꝓpriū vocabuluꝫ vtriuſqꝫ rei. Si ergo ſit cōtractus cēſualis pro prie debet dici vt ſoluat cēſum nō penſionem ⁊ ī cōtractu emphiteoticario vocatur proprie pē ſio ⁊ nō cēſus qͣꝫuis generaliter vtamur ꝓmi ſcue his vocabulis nec ob iſtā īpropriationem viciaretur cōtractus vel libellus vt h̓ notabilit̓ probatur iuncta glo. ¶ Alia differētia notabi lis ꝙ ī cōtractu ēphiteotico res īcidit ī cōmiſſū ſi nō ſoluitur penſio infra bienniū ſeu triēniuꝫ vt ī dicto. c. potuit. ¶ Sed ī cōtractu cēſuario ex nō ſolutione res non ꝑditur. ſed pōt cōpelli cenſuarius ad ſolutionē vt hic cū gl. ¶ Et pōt eſſe ratio diuerſitatis ī cōtractu emphiteotico res nō deſinit eē domini vt. sͣ. dictū ē ⁊ videtur cōceſſa quaſi ſub cōditione ſi penſionē ſoluerit ar. in. l. quero. §. īter locatorem. ff. loca. Sed ī ꝯtractu cēſuario trāſfertur dominium ī totum ita ꝙ recipiēs ſolum obligatur ad cēſum ſoluē dū ⁊ iō ſis cautus vt ī cōceſſione que ſit de re bus eccleſie nō facias ſcribi ꝙ ad cenſum ſit cō ceſſio ſed in emphiteoſiꝫ. ¶ Tertia differētia qꝛ ſpiritualia nō poſſunt concedi in emphiteo ſim cū quodāmō viderentur venoi. ſed ad cen ſum poſſunt cōcedi qꝛ cenſus retinetur non in r̄compenſationē iuris conceſſi ſed potius ī me moriam libertatis conceſſe ſeu ī ſignuꝫ p̄terite ſubiectionis. ⁊ ꝙ hic interuenit contractus cen ſualis ⁊ nō ēphiteoticarius colligitur ex eo qꝛ epiſcopus traſtulit ī monaſteriū ꝗcquid iurꝭ ha bebat ī illis eccleſijs. quod n̄ fit ī cōtractu ēphi teotico vt. sͣ. dixi. Et ex hoc ⁊ ex tex. nō aliud ſingulariter ꝙ vbi ī cōtractu ponuntur verba q̄ pn̄t trahi ad varias ſpēs contractuū non debe mus contractū interpretari ẜm vocabula appo ſita ſed potius ſecūdū naturā ip̄ius contractus nā ꝑ v̓ba cōtractus poterat dici emphiteoticus ſed ex natura illius colligitur oppōituꝫ exquo fuit tnͣſlatū vniuerſū ius. Et hoc idē poſt mul ta cōcludit Bar. ī. l. cōtē ferro. §. qui maximos ff. de publi. ⁊ glo. noͣ. in. l. i. ff. de ſuperficie. opti me facit tex. in. l. ſi vno. ff. loca. ¶ Item noͣ ex hac glo. iūcto tex. ꝙ licet verba īproprie ponan tur ī exceptione non ꝑ hoc viciatur exceptō ex quo generaliter verba capiēdo cōcludūt ītētuꝫ excipiētis. Et idē eadē rōe dicēdū ē ī libellante facit quod legitur ⁊ noͣ. in. l. ſolemus. ⁊. l. ſi quis ītentione. ff. de iudicijs ⁊ ī. c. littere. de dilatō. ⁊ ī. c. cū eccleſia. d̓ cā poſſe. ⁊ proprie. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ī petitione iuris ep̄alis veniūt ea que cō petunt ep̄o tā de iure ſpeciali qͣꝫ de iure cōi. ita noͣbiliter voluit glo. hic ī fi. contrariū noͣ. glo. in c. conquerēte. de offi. ordi. vbi dicitur ꝙ ſolū cō prehēdūtur iure expreſſa. Io. an̄. ꝯcordādo vi detur diſtīguere ꝙ q̄dā ſuccedūt de iure ſpecia li ī locum iurium debitorū de iure cōi ⁊ illa ꝯp̄ hēdūtur tāqͣꝫ ſurrogata ī loco illoꝝ ⁊ ſic loqui tur tex. iſte. ¶ Qn̄qꝫ n̄ ſunt ſurrogata ſed veni unt accumulatiue ⁊ illa nō ꝯprehēdūtur ⁊ ſic ꝓ cedit glo. ꝯtraria quod bene noͣbis qꝛ ad mul ta facit. Et ex his ſoluitur ꝯͣriū quare papa cō dēnauit ī penſione nō petita. nā ſatꝭ fuit petita petēdo iura epiſcopalia. Alia ſolu. doct. ē ꝙ pa pa hic fuit amicabilis cōpoſitor īter iſtos ideo potuit ꝯdēnare ī re nō petita. ¶ Noͣ bn̄ iſtā ſolu tionē ꝓ poteſtate arbitratorū. Sed Bar. ī. l. ac quiliana. ff. de trāſac. hoc noͣ. limitat qn̄ vult cō dēnare ī re q̄ ē ī arbitramētum deducta. ſecus aūt ſi ī re prorſus ſeꝑata. quod notabis. facit. c. cū dilectus. d̓ arbi. Alia ſolutio ꝙ in ſpūalibus nō curamus de hac ſubtilitate. ſatis enim eſt de veritate conſtare quod etiam noͣ. ¶ Ultīo ẜm Hoſti. potes intelligere ꝙ expreſſe in libello fu it petita hec penſio licet hic non dicatur ⁊ que libet ſolutio bona. zuenera peces ec bil̓. Ep̄s cleſiā qͦ ad tēporalia ⁊ ſpūalia obtinet in ſpiritualibus eo ip̄o ꝙ probat eſſe in ſua di oceri ſi nō appareat exempta ſed in temporali bus ſuccūbit niſi aliter doceat de iure ſuo. ⁊ in hoc vltimo eſt caſus notabilis. ſunt due partes Prima factum narrat. ¶ Secūda diffinit ibi quia igitur. Et vtraqꝫ ſubdiuiditur vt per ſe pa tet. ¶ Noͣ ex principio iuncto tex. ibi vendica re ⁊cͣ. ꝙ iura ſpiritualia poſſunt vendicari per eum cui debentur ⁊ ſic epiſcopus poteſt eccl̓iā A 4 ſibi ſubiectā vēdicare rōne iuriū ꝗ hꝫ ī ea ⁊ in tellige de rei vēdicatōe vtili ẜm Inn. Nā dircā rei vēdicatio nō pōt cōpetere. qꝛ ſolū illa cōpe tit ei ꝗ ē dn̄s deiure gētiuꝫ vl̓ ciuili vt ī. l. ī rem. ff. de rei vēdi. ſꝫ bona ſpūalia ⁊ eccleſiaſtica nō ſunt ꝓprie ī dn̄io alicuius vt in. §. nullius. īſti. de re. diui. ⁊ ī. c. ratio. sͣ. de p̄ben. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ poſſū vēdicare rē īcorporalē rōe iuris qd̓ habeo ī ea. Idē noͣ. ī. c. exaīata. sͣ. de iudi. ⁊ circa hūc articulū vide latius hic ꝑ Inno. ¶ 2º. noͣ ꝙ lꝫ de iure cōi eccl̓ia ſita ī dioceſi ſpectet ad ep̄m ī ſpūalibus nō tamē ī tēporalibus ſcilicet vt de rebus tēporalibus ſeu prouētibus eccl̓ie poſſit diſponere ad libitū ſeu in vſus ſuos cōuertere niſi aliter ꝓbet̉ hoc ius ſibi cōpetere de iure ſpe ciali ꝓ hͦ. c. d̓ multa. sͣ. de p̄ben. vbi ep̄s punit̉ ſi eccl̓ia nō cōfert īfra debitū tēpus. Itē ēt ī ſpūa libus nō fundat intentōeꝫ ſuā quo ad poſſeſſio nē vt ē tex. noͣ. ī. c. olī. el 3º. de reſti. ſpō. ſecus quo ad ꝓprietatē vt hic. Itē noͣ ibi q̄ ꝑ auctētica ſcri pta ꝙ valet ſētētia īcerta dūmō poſſit certifica ri ꝑ relationē ad aliud ⁊ hāc materiā ſatis expe diui ī. c. cū venerabilis. sͣ. de excep. ¶ Noͣ ꝙ ꝓ cedit iſte libellus peto eccl̓iaꝫ cū ſuis ꝑtinētijs ⁊ poſſeſſionibus licet ꝑ inētie ⁊ poſſeſſiones alit̓ nō declarēt̉. ⁊ hͦ iō qꝛ ſatis ē libellū eē certū ī pͥn cipali licet ſit īcertus ī acceſſorijs vt notāter di cit Inno. ī. c. tanta. jͣ. de exceſ. p̄la. de qua mate ria plene dixi ī. c. ij. sͣ. de libel. ob. ⁊ ꝗd veniat ap pellatōe ꝑtinētiaꝝ tractat̉ in. c. cū ad ſedē. de re ſti. ſp̄o. ¶ Noͣ. vltīo ꝙ īſtrumētū reddit̉ ſuſpe ctu ex raſura feu ex ſuꝑlineali ſcriptura in loco ſuſpecto ſcā de qͦ. jͣ. cū gl. ¶ In gl. i. ibi auditꝭ ⁊ ibi plene ꝑ In. d̓ hac maͣ ⁊ ī. c. īter qͣtuor. d̓ ma. ⁊ obe. ⁊ ſac̄ h̓ In. īt̓ cet̓a dr̄iaꝫ. vtꝝ eccl̓ia peti. a hēat ꝑpetuū p̄latū an tꝑalē. vt pͦ cāu cōueniat̉ ipē p̄latus ⁊ nō is qui poſſidet ſubiectionē. 2º. ca ſu ꝯueniat̉ ip̄e qui habet illā ſubiectā. ſꝫ dic ple nius vt in locis p̄all̓. ¶ In gl. ī v̓. locauiſſe. ī fi. vult ergo glo. ꝙ etiā ſi illud inſtrumētū locatio nis fuiſſet nō ſuſpectū nō ſuffeciſſꝫ ad cōcluden dū opi. epiſcopi. Sꝫ certe tex. in fi. vr̄ aꝑte inue re conriū cū fūdat ſe ſuꝑ ſuſpitione dūtaxat. ab bas dicit ꝙ conͣ exͣneū īſtrumētū locatōis nō ꝓ bat dn̄ium ſeu poſſeſſionē vt ī conͣrijs allegatis ī glo. ſꝫ conͣ cōductorē ſic ſed certe hoc dictū nō ē veꝝ qm̄ hic agebat̉ rei vendicatōe vt patet in v̓. vendicare que ītentatur conͣ conductorē ſicut conͣ quēlibet extraneuꝫ ⁊ ſic nulla ſpālitas pōt dici in conductore vt noͣ. in. d. c. inter dilectos. ī fi. vbi bona glo ¶ Itē licet conductor qn̄ agitur actōne locati vel cōdictōe. l. ſi ꝗs cōductōis. C. loca. nō poſſit refricare qōneꝫ dn̄ij d̓ quo tamē dicēdū vt plene. noͣ. Bar. ī. d. l. ſi ꝗs conductōis vt dixi in dicto. c. inter dilectos. non tamē pro batur per hoc dn̄ium vl̓ poſſeſſio quia non pro bat hoc eſſe quod ab hoc contingit abeſſe vt in c. ij. de tranſlatione prelatoꝝ ⁊ in. l. neqꝫ natales C. de probatio. ſed locatio pōt fieri etiam per eum qui non poſſidet vt puta per conductoreꝫ vt ī. l. nemo ꝓhibetur. C. loca. ergo ꝑ locatōem non ꝓbatur poſſeſſio vnde dicerē ſaluando iſtū tex. a conͣrio ſenſu ꝙ ep̄us nitebat̉ ꝓbare ſe lo cauiſſe tanto tꝑe quod ſufficiebat ad p̄ſcriptio neꝫ quo caſu ſatis ꝓbatur dn̄ium ꝓbādo loca tionem qꝛ detinens p̄ſumitur poſſidere vt noͣ. Inno. in. c. cū olī. de priuile. ideo ponderatur ī tex. ꝙ ep̄us locauit abbati ⁊ duabus ꝑſonis pꝰ ip̄m ⁊ noͣ. iſtud dictū. qꝛ ſatis probatur per iſtū tex. ſic intellectū ⁊ in effectu voluit Bar. in. d. l. ad probationem quod bene noͣ. pro limitatōne iurium ſimpliciter dicentiū per locationeꝫ non probari dn̄ium neqꝫ poſſeſſionē ¶ In glo. fi. ibi ⁊ in loco ſuſpecto Noͣ hoc dictum glo. quia quotidie accidit vt raſura reddat ſuſpectum in ſtrumētū ſi ē facta ī loco ſuſpecto licet videat̉ repoſita eadē manu. nā hͦ non ſufficit cum repe riant̉ multi ſcientes adulterari ſeu diſſimulare ſcripturas alioꝝ in aucͣ. de fi. inſtru. poſt princi. ⁊ ideo aſſume hanc cautelaꝫ notabilē ꝙ vbicū qꝫ notarius errauit in ſcriptura ita vt oporteat radere aliquid ⁊ iterū reponere l̓ facere aliquā lineam in margine debet notarius ad euitandū ſuſpitionē in fine inſtrumēti continuādo ſe ſace re mentionem qualiter ip̄e raſit tale v̓bū vel ꝙ fecit talē lineā in margine hoc voluit noͣ. Arch. in. §. his ita. xxxv. q. ix. videt̉ probari ī. l. ī frau dē. ff. de teſta. mili. ⁊ ibi hoc tenet Bar. ad ideꝫ l. i. ⁊. ij. ⁊. l. canzellauerat. ff. de his que ī teſta. de len. ⁊ ibi pͦ doc̄. ⁊ ita habet hodie cōis ſtilus no tarioꝝ qn̄ raſura ē ī loco ſuſpecto hec tn̄ nō ſūt neceſſaria vbi ex p̄cedentibus vel ſequentibus pōt elici veritas eoꝝ que canzellata ſunt vt hic notanter dicit glo. quod bene nota. Im dilectus. Monaſterium ſubiectum eſt ep̄o in cuius dioceſi ſitū eſt niſi ꝓbetur exemptum. h. d. quo ad titulum. primo inſtruitur delegatus qualit̓ ſuper ſentētijs ꝓnunciet. ī ſecūda ⁊ tertia qualiter ꝓnunciare debeat ſuper ſubiectōe. ſecū da ibi ꝙ. tertia ibi ſimiliter. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ſnīe cen ſure late poſt appellatōem etiā extra iudicialeꝫ ipō iure ſunt nulle ad idē. c. cuꝫ dilectus. de ap pel. ⁊ ex hoc noͣ. bonam practicam cum ſubdi tus timet iniuſte excōicari a ſuperiore vt exͣiu dicialiter appellet a grauamine veriſimiliter fu turo. ¶ Nō 2º. ꝙ excōīcatio lata conͣ exemptū eſt ipō iure nulla licet nulla appellatio preceſſe rit per exēptū. ꝑ exemptionē ergo non ſoluꝫ ex ceptio parat̉ exempto īmo ipō fcō eripit̉ a iurꝭ dcōne ſuꝑiorꝭ facit. c. qꝛ frat̉. xvi. q. i. Itē noͣ. ar. opti. ꝙ qͣſi poſẜio iuriſdcōis īiuſte habita n̄ cau ſat actū validū ⁊ ex hͦ ſoluit̉ ar. qd̓ formari pōt ꝯͣ iſtā lr̄aꝫ. nā exqͦ ep̄s erat ī poſẜione ſb̓iectōis ex ꝑmiſſione abbatꝭ d̓buit teneri ſnīa excōicatō nis ar. ī. c. q̄relā. d̓ ele. ⁊. c. ꝯſultatōibꝰ jͣ. d̓ iur̄. pa. vbi tenꝫ electō ſeu pn̄tatō ſcā ab eo ꝗ ē ī qͣſi poſ ſeſſione iurꝭ eligēdi vl̓ p̄ſentādi. licꝫ poſtmodū cōperiatur eū nō habere illius iurꝭ ꝓprietatem Nā pōt primo reſpōderi vt. sͣ. dixi ꝙ cōtrariuꝫ ꝓcedit qn̄ poſſeſſio ē iuſta. ſecus ſi illicite ⁊ ma la fide queſita ẜꝫ Io. an̄. qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ pro hͦ facit. qꝛ ſicut poſſeſſor malefidei ī rebus corporalibꝰ nō facit fructus ſuos vt ī. c. grauis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de reſti. ſpo. ita dicemꝰ ī poſſeſſore iuriſdictōis vt valide actū iuriſdictōis explicare nō valeat Circa hoc tn̄ multuꝫ īſtat Inno. ¶ Et pͥº. ponit opi. cōtrariā dicēdo ꝙ nūqͣꝫ valet actus explici tus a poſſeſſore iuriſdictōis. exquo caret ꝓpri etate illius iuris ꝓ hoc iſte tex. ẜm alium intel lectū. nec ob. ꝯtraria qꝛ loquūtur ī pn̄tatione ⁊ electione que ſūt fructus iuris preſētādi ſeu eli gēdi. ſed iudicare non ē fructꝰ ſed potius onus ⁊ labor. l. munerū. §. iudicandi. ff. de mu. ⁊ ho. nec ob. ẜm eum. l. barbarius. ff. de offi. preto. ⁊ l. fi. C. de ſen. qꝛ illa iura loquūtur qn̄ īteruenit auctoritas ſuperiorꝭ. licet ignorauerit ihabilita tē ꝓpoſiti ī officio. ſed tādē ipſe Inno. r̄fert ali os tenere ⁊ melius ẜm euꝫ ꝙ ſnīa valet. exquo ferēs erat bona fide ī poſſeſſione. ⁊ hoc cōiter tenetur qd̓ bene noͣ. An aūt idē ſit ī excōicatiōe vt ſufficiat ſola poſſeſſio ſine proprietate iuris vide Io. an. ī. c. auaritie. de elec. li. vi. Et ad iſtū tex. reſponde vt. sͣ. vel vt hic noͣ glo. ij. ꝙ iſte ab bas nō potuit ſine ꝯſēſu fratrū trāſferre poſſeſ ſionē in ep̄m ī preiudiciū libertatis monaſterio ꝯpetentis. ⁊ noͣ. hoc ꝙ ſola obediētia prelati ex ēpti n̄ ſufficit ad trāſferendū poſſeſſionē ſubie ctionis ī ep̄m. ſed requiritur totꝰ cōuentus hoc ēt ſequūtur doct. ſed ego tenerem hoc dictū ī p̄ iudiciū mōaſterij dūtaxat ſed nō ī p̄iudiciū pa pe. nā nō abbas ⁊ cōuentus. ſed papa poſſidet̉ ſubiectionē ī mōaſterio ⁊ hec ſb̓iectō cū ſit res īcorporalis nō pōt acquiri per aliuꝫ ſine cōſēſu illius qui eaꝫ poſſidet. vt ī. l. ij. C. de ſer. ⁊ aqua vbi patet ꝙ poſſeſſio īcorporaliū n̄ pōt q̄ri ſine ſciētia ⁊ patiētia poſſeſſoris noͣ. Inno. ī. c. bōe ij. de poſtu. prela. ⁊ ī. c. cōquerēte. d̓ offi. ordi. ⁊ Bar. ī. l. i. ff. de aquā plu. arcen. facit quod noͣ. idē Inno. in. c. olim. de reſti. ſpo. el. iij. ⁊ in. c. ij. de in integ. reſti. vbi dicit ꝙ ſi ſubditi alicuius volūt ēt expreſſe mihi preſtare obediētiā n̄ de beo eā capere. qꝛ nō poſſūt illi in me tranſferre ius ī eis ꝑ aliū poſſeſſū. facit ad predicta. c. cuꝫ dilectus. jͣ. ti. ꝓxīo. ¶ In glo. ī verbo ratihabi tione ibi vel dic̄ ꝙ non eſt dr̄a. ⁊ hec opi. verior vt ēt noͣ. ī. c. cōtingit. d̓ tranſac. dic gͦ ꝙ illa cl̓a ⁊ ꝓmittit hr̄e ratū ⁊cͣ. nō apponitur ad āpliādū ſꝫ ad cōfirmādū vl̓ declarādū verba preceden tia ⁊ hoc tenet. Spec. ī ti. de ꝓcu. §. i. in v̓. ī pre miſſis. ꝗd aūt ſi apponatur illa clauſula ꝙ pro curator poſſit agere totuꝫ id qd̓ dn̄s age̓ poſſꝫ ꝑſonaliter. dic ꝙ videtur data ptās agendi ea que r̄quirūt ſpāle mādatum ⁊ ſic ampliatur ꝓ curatoriū ꝑ hāc chauſulā vt noͣ. Archi. ī. c. i. de reſcrip. li. vj. ⁊ Bar. ī. l. ꝓcurꝭ. cui libera. ff. de ꝓ cura. licet aliud ſenſerit Io. an. ī. c. fi. de dila. ſꝫ tene primū vt latius dixi ī dicto. c. fi. ⁊ notabis iſtā gl. cū gl. dicti. c. ꝯtingit. ¶ In glo. ī v̓. tueri ibi. §. eligere. dic ꝙ aut queritur de pluribꝰ acti onibus aūt pluribus exceptionibꝰ. primo caſu nūꝗd eligēdo vnā renūciat quis reliq̄ ꝯͣrie. dic vt plene noͣ Inno. in. c. fi. de collu. detegē. ⁊ per glo. inſti. ſi qͣdrū. pau. ſe. di. vbi glo. ſatis longa ⁊ ſacit qd̓ legitur ⁊ noͣ. ī. c. vt quis duas. d̓. elec. li. vi. ¶ 2º. cau regulariter de vna exceptōe pōt ad alterā ēt ꝯtrariā trāſire. qꝛ reꝰ vti n̄ ꝓhibet̉ pluribus exceptionibus vt ī regula nullus plu ribꝰ d̓ re. iurꝭ. li. vi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. l. nemo. ff. de ex cep. niſi aliud dicatur ī penā mēdacij. ⁊ ſic loꝗt̉ aucͣ. cōt̉ ꝗ ꝓpriā. C. de nō nu. pe. nam ibi nega uit ſcripturā eē propͥā ⁊ ſuccubuit. An āt has exceptiōes cōtrarias poſſit ſimul ꝓpōere. dicē dū ꝙ n̄ ſi pure ꝓponūtur. ſecus videt̉ ſi diſiūcti ue puta ꝓpōo talē exceptionē ⁊ ſi hec nō ꝓfue rit propono talē. ⁊ hec eſt bona practica ad eua dēdū qōnē ī glo. pōitā. facit qd̓ hētur ī. c. īputa ri. de ſide inſtru. ſi tamē vult ſimul ꝓponere au ditur etiaꝫ poſt terminū ad ꝓponēdū cōtrariū ẜm hanc glo. valde noͣ. quam doct. nō īprobant ⁊ tenebis eā menti vt ratione ꝯtrarietatꝭ excu ſetur ſi ſimul nō ꝓpoſuit. Hꝫ plura dicta ſꝫ TNiml A principalit pōt ſic ſūmari. Nouā r̄ligionē n̄ licet ꝯſtitue re ſine aucͣte romāi pōtificis. nec ī diuerſis mo naſterijs pōt quis eē abbas vl̓ mōachꝰ ¶ Diui ditur pͥ. nouā religionē ꝓhibet ī ꝑſonis ⁊ locis 2º. pluralitatē locoꝝ mōachis ⁊ abbatibus ibi illud. ¶ Noͣ pͥº. vnā regulā ꝙ nll̓i ē licitū īuēire nouā r̄ligionē nec edificare nouā domū r̄ligio ſā niſi velit acciꝑe vnā de regul̓ approbatꝭ. licet gͦ de iure ciuili videāt̉ approbata collegia ꝯcer nētia piū vſū ⁊ cultū diuinū. l. i. ff. d̓ colle. illi tn̄ reſpectu religiōis hodie ē ſtādū huic decretali vt eī euitet̉ cōfuſio ī eccl̓ia dei. hͨ noua īuētio re ꝓbat̉. nā videmꝰ ꝙ ꝑꝑ nouas ꝯſtitutōes vl̓ īuē tōes tot ſūt varietates int̓ mōachos ſc̄i Bn̄di cti vt vix īuicē ſe r̄cognoſcāt. ¶ Sꝫ q̄ro nūꝗd ep̄s poſſit dare licētiā ꝯͣ diſpoſitiōeꝫ hꝰ tex. dic ꝙ n̄. qꝛ gnͣalit̓ hic oībꝰ ꝓhibet̉ ⁊ iſta ē ꝯſtituº ꝯci lij gn̓al̓ ꝯͣ quā ep̄s diſpēſare neꝗt vt ī. c. cū dile cti. sͣ. de elec. vn̄ ſic̄ n̄ lꝫ alicui cit papā ſc̄m d̓ no uo canonizare vt ī. c. i. ⁊ ij. d̓ r̄li. ⁊ ve. ſāc. ita nec nouā r̄ligiōꝫ īuēire. hodie ē q̄dā exͣuagās Io. xxij. q̄ īcipit ſc̄a mr̄ eccl̓ia. q̄ vr̄ ip̄o fc̄o excōica re iſtos ꝗ adīuēiūt nouā religionē aſſumendo ſ. certū hītū ⁊ ꝯgregādo ſe ſil̓ ⁊ r̄cipiendo d̓ no uo ad eoꝝ ꝯgregatōeꝫ ītrare volētes ⁊ facien tes ſibi p̄ſidētē īt̓ ſe. Itē excōicat p̄latos dātes eis facultatē ẜuādi talē ritū. Et aduerte qꝛ ml̓ti credūt excuſari qꝛ licita agūt ꝯſidētes de ꝓpͥa ꝯſciētia. ſꝫ certe decipiūt̉ qꝛ īuētio religiōis nō ꝓhibet̉ ꝙ ī ſe mala ſit. ſed ꝑꝑ ꝯfuſiōes q̄ gn̓ant̉ ī eccl̓ia dei. Iteꝫ qꝛ non approbata tali religiōe per ſuperiorem inſtituti ibidem vt plurimum ideote in pluribus errant vn̄ etiā propter mala que poſſunt inde accidere emanauit ꝓhibitio ſimile ī iuramento. non enim prohibetur qꝛ ī ſe De capel. mona. ſit malū ſꝫ ꝓpt̓ malū ꝑiurij qd̓ ex īcauta iuratōe ſepe ꝓuenit vt ī. c. ⁊ ſi xp̄us. de iur̄iur. ¶ Op. ꝯͣ §. iſtū ⁊ vr̄ ꝙ ī diuerẜ monaſterijs ꝗs pōt p̄ſide̓ vt abbas ⁊ locū vt mōachus obtine̓ vt ī. c. i. de pͥuile. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ ſi monachus maioris mo naſterij cōſtituit̉ pͥor ī pͥoratu eidē monaſterio ſubiecto nō deſinit eē monachus maioris mōa ſterij. ſꝫ ī vtroqꝫ locū obtinꝫ ad idē. c. cū ſingl̓a. de p̄bē. li. vi ¶ So. ꝯͣriū ꝓcedit qn̄ plura mōa ſteria ſūt unita vl̓ cōnexa iſtud. c. loꝗt̉ qn̄ mōa ſteria ſūt ſeꝑata penitus ⁊ facit. c. cōſtitutꝰ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de elec. ¶ Sꝫ circa hͦ q̄rit̉ nūꝗd prior il lius mōaſterij ſb̓iecti exqͦ nō deſinit eē mōachꝰ maioris monaſterij dꝫ vocari ad electōeꝫ p̄lati ī maiori monaſterio Inn. ⁊ cōit̓ doc. poſt eū di cūt ꝙ ſi pͥoratꝰ hꝫ electōem ꝓprij p̄lati ꝑ ſe vl̓ ſal tē bona diuiſa a bonis monaſterij maioris non ē tūc vocādus al̓ ſecꝰ qd̓ noͣ. ī hͦ tn̄ ſtandū ē con ſuetudini ẜm Inn. ⁊ cui acꝗrat iſte pͥor an pͥora tui vl̓ mōaſterio maiori vid̓ ꝑ Fe. ꝯſilio. xxxiiij. vbi tenet ꝙ pͥoratui exqͦ hꝫ diuiſā admīſtratio nē a monaſterio qd̓ noͣ. ⁊ vide ibi latius. ¶ De capell̓ mōachoꝝ ⁊ alioꝝ religio ſoꝝ ℟ica. ¶ Sup̄ viſū ē de religioẜ. Itē de domibus re ligioſoꝝ ī gnͣe. nūc aūt ſubijcit ī ſpē de domibus religioẜ ſeu capellis monachoꝝ. ⁊cͣ. Neccleſiis. Ad curā mōaſterio ſb̓iectā nō monahi ſꝫ ſeculares cleri A ci p̄ficiūt̉ ⁊ ep̄is ſb̓ſunt. h. d. pͦ dictuꝫ. 2º. āpliat ibi ita. No pͥ nō eē a iure īprobatū vt monaſteria ha beāt certā ꝑrochiā cū cura aīaꝝ. ¶ 2º. noͣ ꝙ vbi mōachi ſūt ī cōgregatōe nō ē p̄ficiēdus cure ali ꝗs mōachoꝝ ſꝫ clericus ſecularꝭ. ⁊ vr̄ hͦ ſatꝭ mi rabile vt rōe cure exercēde poſſit mōachꝰ eripi a monaſterio ⁊ eccl̓ie ſeculari p̄fici vt ī. c. ij. sͣ. de ſta. reg. ⁊ tn̄ ī mōaſterio habēte populū mona chus curā populi exercere nō poſſit vt h̓. Et q̄ ſit diuerſitatꝭ rō nullus tex. expͥmit iō uariat̉ in tellectꝰ huiꝰ. c. ⁊ dicēdū. vt. jͣ. dicā cū glo. ¶ Itē noͣ. ꝙ lꝫ ꝑrochia ſpectet ad monaſteriū nō tn̄ hꝫ abbas liberā īſtitutōnē capellani ſꝫ d̓ ꝯſilio ip̄iꝰ ⁊ cōuētus p̄ficiēdus ē capellanꝰ ꝑ ep̄m qd̓ an̄ ſit veꝝ. jͣ. ſb̓ijciā. ¶ Ite noͣ ibi ſoliꝰ ep̄i arbitrio ⁊cͣ. ꝙ habēs gerere actū de ꝯſilio alicuius nō tenet̉ ſeꝗ illius cōſiliū vt ī. c. dilecti. de arbi. ⁊ ī. c. cū in veteri. de elec. vnde ꝑ reꝗſitionē cōſilij nō minꝰ dicit̉ pēdere actus a ſolo arbitrio ipius. ¶ Ul tīo noͣ caſū ī qͦ clericus ſecularꝭ licite īſtituit̉ in eccl̓ia regulari rōne .ſ. cure exercēde mōaſterio ꝯpetētis nō tn̄ faciet vnū collegiū cū regulari bus. ſꝫ erit ꝑſonalit̓ bn̄ficiatꝰ ar. ī. c. fi. sͣ. de ſtat regū. alia vtilia nō poſſūt colligi. ¶ In gl. i. ibi de ſtatu mōachoꝝ ſentit hic glo. tex. iſtū ꝓcede̓ ī. caſu. c. ij. sͣ. de ſta. reg. qd̓ ꝓfecto veꝝ nō exiſtit qꝛ tex. ille loꝗt̉ ī alio cāu videlꝫ ī ecl̓ijs ꝑrochia libus exͣ monaſteriū nec īdiſtincte ꝓhibēt̉ ibi pͦ fici. ſꝫ ſingularit̓ dūtaxat iſte tn̄ tex. ꝓpͥe loꝗtur ī monaſterio habēte ꝑrochiā diſtinctā vt. sͣ. dixi vt pꝫ ī pͥn. huius. c. iō pōt fortit̉ opponi conͣ iſtū tex. nā ſi ī eccl̓ijs ſecularibus pōt monachus p̄ fici cure ſaltē habēdo ſociū ſui ordinis vt in. d. c. ij. ⁊. c. qd̓ dei. fortiꝰ debet poſſe aſſumi ⁊ curaꝫ exercere ī ꝓprio manaſterio cū ibidē cōcurrat fauor eccl̓ie ⁊ cura aīaꝝ ⁊ hēat nedū ſociū ſꝫ ſo cios. Itē magis obligat̉ monaſterio ſuo qͣꝫ ec cleſie ſeculari gͦ fortius ē cēſēdꝰ idoneus ad cu rā explicādā īminētē ī ꝓp̓o mōaſterio qͣꝫ eccl̓ie foris ſite. So. ꝯͣriū ē difficile ⁊ difficultas ma xīe ex eo orit̉. qꝛ nō habemus ī tex. rōnē deci dēdi. ſꝫ ex ſequētibus v̓bis glo. poſſūt elici duo ītellectus. pͥmus vt ꝓcedat lr̄a ī monacho nō in ſtituto ꝑ ep̄m quaſi ſētiat ꝙ ſi monachus elige ret̉ a populo ꝑrochie ⁊ īſtitueret̉ ꝑ ep̄m hͦ licite poſſet attētari ⁊ noͣ hūc ītellecū. qꝛ multū reſtrī git iſtū tex. ī. eo. qd̓ dicit de electōe populi nō eē neceſſariū niſi pr̄onatꝰ eccl̓ie ꝑtineret ad popu lū vt noͣ. ī. c. q̄relā. de elec. ⁊. c. maſſana. e. ti. Se cūdus ītellectus ꝙ. c. ꝓcedit vbi ē monachorū cōgregatō qͣſi dicat ꝙ licet monachus poſſit p̄ fici cure eccl̓ie ꝑrochial̓ ſecularꝭ nō tn̄ vt ī ꝓprio mōaſterio vt h̓. Que aūt pōt eſſe diuerſitatꝭ rō. do. An. incidēter tāgit ne notetur diuerſitas in ter iſtos de cōgregatōne. ⁊ ne monachus hēat cām vagādi ꝑ ꝑrochiā hͦ vltimū nō ꝓcedit qꝛ ea dē ⁊ fortior ē rō cū p̄ficit̉ eccl̓ie ſeculari. Sꝫ te nēdo prīaꝫ rōnē vr̄ īſerēdū ꝯͣ p̄cedētē lec. vt nō ſufficiat aliquē monachoꝝ p̄fici ꝑ ep̄m ne note t̉ diuerſitas īter eos. Sꝫ ego nō poſſū cōciꝑe ꝙ hͨ ſacilis rō ſit ſufficiēs ad īpediēdū p̓uilegiū tributū cure. nā maior vr̄ īdecētia vt monachꝰ eximat̉ a monaſterio ⁊ habitet inter ſeculares qͣꝫ ꝙ exiſtēs ī mōaſterio exerceat curā noīe col legij nā ⁊ in eccleſijs ſecularibus collegiatis vi demus ꝙ vnus vel duo exercent curā noīe col legij nec ꝑ hoc notat̉ diuerſitas qꝛ is facit cuiꝰ noīe fit vt ī c. cuꝫ ꝗs. de ſen. excōi. li. vi. ⁊ in. c. cū veniſſēt de īſti. ad p̄dcā vide Inn. ī. c. cū n̄ igno res. sͣ. de p̄bē. ideo puto hoc. c. loꝗ ẜm iura anti qua ⁊ conſiderato mero ſtatu religioſoꝝ. nā re gulariter monachus non debet prefici cure etiā eccleſie ſeculari. ſed propter neceſſitatem fuit ī ſtitutum ꝙ monachus poſſit prefici vt dixi in dicto. c. quod dei. ſi ergo reperiuntur clerici ſe culares idonei non debent ipſi monāchi prefici ⁊ ita proprie debet ītelligi iſte tex. ſed in deſe ctum ſecularium ſatis poteſt ſuſtentari primus intellectus glo. vt poſſit vnus eligi ex mona chis qui inſtituetur per epiſcopum. nam cura animarum non eſt collata ipſi collegio mona chorum cum ſint ibi non vt exerceant curam. ſed vt regulariter viuant vnde cura eſt potius eccleſie ipſorum ideo inſtitutio debet fieri per epiſcopum. ſed de conſilio iſtoꝝ mōachoꝝ ⁊ rō prohibitionis ē illa ne hēant materiā vagandi ⁊ viſitandi domꝰ mulieꝝ ꝓ cōfeſſionibꝰ ⁊ alijs De capel. mo. 37 ¶ Et ex p̄dictꝭ infero ad aliā. q. nūꝗd monachi habeāt pn̄tare capellanū. aliꝗ doc. ſentiūt ꝙ ſic. vnde intelligūt tex. ꝙ monachi pn̄tabūt ⁊ ep̄s inſtituet. ſꝫ certe hec lec. eſt aliena a mēte ⁊ v̓bis lr̄e. ⁊ ideo dicerē ꝙ aut cura ꝑtinet ad eccleſiā q̄ eſt iurepatronatꝰ mōachoꝝ ⁊ tūc hꝫ locū qd̓ iſti dicūt ꝙ ex pr̄ouatu ꝯpetit ius pn̄tandi. vt in. c. vnico. de iurepa. aut cura ꝯpetit eccl̓ie eoruꝫ. qꝛ monaſteriū hꝫ ꝑrochiā ⁊ tūc inhererē v̓bis hꝰ lr̄e. vt ep̄s habeat ibi inſtitutōeꝫ capelle. reꝗſitio nonachoꝝ ꝯſilio ſufficit tn̄ reꝗri nec tenet̉ ſeꝗ. ¶ Et ex his infero ad aliā. q. nunꝗd in oībꝰ ec cleſijs monachoꝝ habeat locū diſpoſitio hꝰ. c. ⁊ in hͦ ſunt varie opi. ¶ Quidaꝫ dixerūt vt refert Inno. ꝙ ꝓcedit in omnibꝰ eccleſijs pleno iure monaſterio nō ſubiectis. xvi. q. ij. ſane. ⁊ qd̓ ibi noͣ. in ſumma. ¶ Alij ꝙ idē ſit pleno iure dūmō ppl̓s ſit exēptꝰ. Alij ⁊ 3º. qn̄ monaſteriū non hꝫ pr̄onatū eccl̓ie. ipſe vero Inno. firmat hanc regulā ꝙ vbicunqꝫ ep̄s haberet inſtituere qͦ ad curā ppl̓i ſemꝑ depoſitio ꝑtinebat ad eū. ſꝫ ꝑ hͦ nō apparet qn̄ inſtitutio qͦ ad curaꝫ pertinet ad ep̄m. dic gͦ ꝙ vbicūqꝫ populus parrochie nō eſt exēptus ſemꝑ inſtitutio qͦ ad curā ꝑtinet ad epi ſcopū nec inſtitutꝰ pōt ꝑ aliū remoueri. vt in. c. vno. eo. ti. li. vi. ⁊ vide qd̓ ibi legitur ⁊ noͣ. ⁊ vide qd̓ dixi de diuerſo iure cōpetēti monaſterijs in eccl̓ijs ſecularibꝰ in. c. de monachis. sͣ. de p̄ben ¶ Ultimo q̄rit̉ nūꝗd valeat ꝯſuetudo ꝯtra di ſpoſitōem hꝰ. c. vt ſic monachi ꝑ ſe poſſint exer cere curā doc. exp̄ſſe nō tangunt. ſed ſimpliciter dicit Io. an. hͦ. c. male ſeruari de ꝯſuetudine. ſꝫ credo ꝯſuetudinem valere. de quo videt̉ tex. a ꝯͣrio in cle. ne ī agro. § ceteruꝫ. de ſta. regu. licet glo. ibi aliter ſentiat. ſed debet intelligi de iure cōi hāc opi. reperio ſentire Lau. ⁊ etiaꝫ Io. de lig. in. d. §. ceterū. ⁊ ſentit Io. an. in. d. c. ſtatutū de elec. li. vi. in nouella. Si eccleſia non ca IlectuS. pedralis vedicat ſibi ius in alia eccleſia obtinebit ſolū qͦ ad ea q̄ ꝓbabit ſibi deberi p̄ſcriptōe vel alio legi timo mō. hͦ. d. ẜm cōem ⁊ verū intellectū. Et tria facit. p̄ ponit petitionē actoris. 2º. defenſionē rei pape diffinitionem. 2ª ibi ad hec. 3ª ibi nos. Noͣ prrmo a iure non eſſe improbatuꝫ vt ec cleſia inferior puta parrochialis acquirat ſubie ctōeꝫ in aliꝗbus iuribus ep̄alibꝰ in eccl̓ijs ſitis. jͣ. plebanatū. facit. c. auditis. ⁊. c. cū olim. sͣ. de p̄ ſcrip. pōt gͦ licite eccl̓ia inferior hͨ iura petere ſi p̄ ſcriptōe vel alio legitimo mō acquiſiuit. ¶ Nō 2º. ibi ⁊ ſimilibꝰ ꝙ nō viciat̉ libellus ꝑ appoſitio nē hꝰ clauſule gn̓alis. poſſunt gͦ in libello expͥmi aliqua iura ꝑticularia cōprehēſa ſub aliquo ge nere ⁊ annecti illa clauſula gnͣalis cōprehendit etiā hec clauſula oīa acceſſoria ⁊ ſil̓ia exp̄ſſis de quo vide latius ꝑ Inno. in. c. fi. de offi. archi. Iº. noͣ ꝙ reſpectu ſubiectionis poteſt agi poſſeſ ſorio. ſi gͦ ſubditꝰ meus ſubtrahit mihi obedien tiam de facto poſſum agere poſſeſſorio vt redu cat ad priſtinā qͣſi poſſeſſionē iuriſdictōnis. ⁊ ſic ſuꝑ iuribꝰ īcorꝑalibꝰ pōt agi poſſeſſorio de qͦ noͣ in. c. qͣrelā. de elec. ꝯcordat. c. cū eccl̓ia. de cā poſ ſeſ. ⁊ ꝓpͥe. ¶ Nō ibi de iure cōi ꝙ eccl̓ia ſita in fra parrochiam alterius eſt illi de iure cōi ſubie cta. ſꝫ illud ius cōe hic allegatuꝫ nullibi videtur expreſſuꝫ. vnde h̓ fuit allegatio ꝑtis ꝯtinēs ſalſi tatē ẜm oēs doc. merito iſta eccl̓ia ſolū obtinuit in his in ꝗbus ꝑbauit ſibi deberi. ⁊ de hoc dico latius cū glo ¶ Itē noͣ ⁊ tene menti ꝙ vbi in ec cleſia ſolus preſb̓r abſqꝫ collegio eſt inſtitutus cōfeſſio ſolius preſb̓ri contētioſe facta p̄iudicat ipſi eccleſie qd̓ bn̄ noͣbis. ſecus videt̉ vbi eccl̓ia hꝫ collegiū. qꝛ tūc reꝗͥritur confeſſio totiꝰ colle gij. de quo vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. p̄ſentiuꝫ. de teſti. li. vi. ⁊ in. c. de cōſtātinopolitana. xxij. diſt. ¶ Itē noͣ. ⁊ tene mēti ꝙ ꝯfeſſio facta in vno iu dicio facit fidē in alio int̓ eaſdē ꝑtes. nā hic alle gabat̉ cōfeſſio facta corā celeſtino. ⁊ de hoc ali quid. jͣ. ¶ Noͣ ꝙ miſſi ad vocādū aliquē ad cō gregatōem vel aliquē aliū actū. pn̄t poſtmodū teſtificari ſuꝑ vocatione ab eis facta vt pꝫ ibi vo caſſe. ¶ Itē noͣ ꝙ nō viciat̉ teſtimonium alicu ius ſi prius in pn̄tia ꝑtis dixit qd̓ erat dicturꝰ in iudicio immo eſt cautela vt inducat̉ ad pͥus di cēdū ne habeat maͣm variādi ẜm noͣbilē theori cā Bar. in. l. eos. ff. de fal. ¶ Itē noͣ qͣliter ꝓba tur ſb̓iectio reſpectu veniēdi ad certā ꝯgregatio nē vt ſi ꝓbat̉ talē pluries vocatū veniſſe ⁊cͣ. non eniꝫ videt̉ ſufficere vnica vocatio. qꝛ ſolꝫ qn̄qꝫ obedire ex mera liberalitate. ꝓ hͦ ꝙ noͣ. Inno. in. c. bone. ij. de poſtu. p̄la. ⁊ ꝑ legiſtas in. l. i. ff. de iti. actuqꝫ pͥua. Itē noͣ ꝙ licet monaſterium mutet ſtatū de regularibꝰ ad ſeculares non ꝑ hͦ mutat ſubiectōeꝫ. nā remanꝫ eccleſia ſb̓iecta illi cui pͦ ſubijciebat̉. lꝫ in alijs mutet morē. ar. in. c. recolētes. de ſta. regū. ⁊ hͦ tenet hic Inno. ⁊ cōit̓ doc. qd̓ bn̄ noͣ. Ex hoc enī infert̉ ꝙ ſi aliqd̓ mo naſteriū exēptū ex defectu monachoꝝ reducit̉ ad ſtatū ſecularē ꝙ eccl̓ia remanebit exempta ſi cut pͥus. Nō ibi gnͣaliter ẜuet̉ ꝙ cōſuetudo gn̓a lis alicuiꝰ loci extēdit̉ ad eccleſiā ꝑticularē hn̄ teꝫ illā qͣlitatē q̄ regularit̓ eſt in alijs eccl̓ijs illiꝰ loci. ¶ Ultīo noͣ. ꝙ etiā in iſtis ſpūalibꝰ ſenten tia format̉ in ꝑſonā iconomi. tam ex ꝑte actoris qͣꝫ ex ꝑte rei de qͦ dic vt noͣ. in. d. c. q̄relā. ¶ In glo. i. ibi catheciſmi. ⁊ dicit̉ catheciſmꝰ a cathe cizo cathecizas. qd̓ idē eſt ꝙ inſtruo inſtruis vt eſt glo. in. c. per catheciſmum. de cogna. ſpi. li. vi. ⁊ iſte catheciſmus ſeruabatur olim in adultꝭ baptizandis ⁊ deberet ſeruari hodie ſi adulti in fideles venirent ad fidem. nam debent inſtrui per. xx. dies in fide ante baptiſmum. ⁊ iſte actꝰ inſtructionis apppellatur catheciſmus ſeu ſcru tinium. ⁊ dicitur ſcrutinium a ſcrutando qꝛ ſcru tant̉ vota iſtoruꝫ. ⁊ hodie fit infantibus anteqͣꝫ intrēt eccleſiam. vnde iſte pͥmꝰ actus vocatur ca theciſmꝰ nec ꝯͣhit̉ cognatio ſpūalis ꝑ illū actum De capel. mo. de quo uide bonū tex. ī. d. c. ꝑ catheciſmū. In glo. in. v̓. in capellis. ī fi. dic clariꝰ ꝙ eccl̓a ſcē Ce cilie p̄tendebat hāc ſb̓iectōeꝫ ꝙ p̄ſb̓r ſcī Laurē tij tenebat̉ venire ad capitulū ꝯgregāduꝫ ī dcā eccleſia ſcē Cecilie ⁊ reciꝑe ſtatuta ⁊ debitā cor rectōeꝫ ¶ n gl. ī. v̓. d̓ iure cōi ī fi. aduerte. nā qͣtenꝰ gl. ꝓ iſto iure allegato ī tex. adducit. c. cō ſtitutꝰ. de reli. do. vr̄ velle ꝙ iſta allegatio ſit v̓a ⁊ ſic ꝙ de iure cōi eccl̓ia matrix .i. plebanatꝰ vel alia parrochialis fūdet intentiōeꝫ ſuā ſuꝑ ſb̓ie ctōe eccl̓ie ſite īfra parrochiā. Sꝫ doc. cōit̓ īpu gnāt iſtā glo. nā. c. cōſtitutꝰ. loquit̉ de ep̄o ⁊ nō de eccleſia īferiori. iō dic̄ Inn. ſe ignorar̄ vbi ſit iſtud ius allegatū ī tex. īmo ꝯͣriū vr̄ exp̄ſſum in c. fi. de offi. archi. vbi archidiaconus ſuccubuit quatenus petebat ſubieciōeꝫ ī monaſterio ſuo infra parrochiā archidiaconatus. vnde conclu dit hic Inn. ⁊ cōit̓ doc. poſt euꝫ ꝙ eccl̓ia īferior citra cathedralē nō pōt de iure cōi petere aliqͣꝫ ſb̓iectōem ī alijs eccleſijs īferioribꝰ licet ſint ſi te infra parrochiaꝫ ſuā. qꝛ lꝫ de iure cōi parro chiani debeāt recipe̓ ſacramenta ab iſta eccleſia pͥncipali. vt. sͣ. de parro. quaſi ꝑ totum tn̄ p̄ſb̓ri iſtaꝝ eccleſiarum inferiorum non tenentur hec ſacramēta recipere ab illa eccleſia. ſed potiꝰ ab ep̄o. ar. ī. c. officiū. de offi. archi. ⁊ noͣ ſingularit̓ hoc dictū. nam ex hoc infertur ſingularit̓ ꝙ pre ſbyteri capellaꝝ que ſūt infra plebanatū alicu ius eccleſie nō tenent̉ cōfiteri plebano nec alia ſacͣmenta ab eo recipere. ſꝫ ſb̓ijciūt̉ ep̄o ⁊ ab eo ſeu ab archip̄ſb̓ro illius loci debent hec ſacra menta reciꝑe. qd̓ bene noͣbis. nec ob. c. is qui. sͣ. de ma. ⁊ obe. vbi eccl̓ia inferior matrix vēdicat ſibi ius inſtituendi in eccleſijs inferioribꝰ ⁊ aliā ſb̓iectōem. qꝛ loꝗt̉ ī titulo cardinaliū. habēt eīꝫ tituli cardinaliū maioreꝫ p̄rogatiuam ⁊ eſt vna opi. que eſt quaſi cōis ꝙ cardinales habent ius ep̄ale in titulis ſuis ⁊ ſic īſra totā parrochiā ti tuli. vt noͣ. in. c. is qui. ⁊ ī. c. i. d̓ ma. ⁊ obe. li. vi. ⁊ forte iſte tex. loquit̉ de tali titulo. iō allegaba tur ius cōe. dn̄s An. dicit ꝙ eccleſia plebis de iure cōi fūdat intentōem ſuā in capellis ſuper iſtis duobꝰ .ſ. ſcrutinio ⁊ baptiſmate. ⁊ iō ī iſtis duobus obtinuit eccleſia iſta. Sꝫ ꝯͣ hūc intelle ctū facit qꝛ hic allegata fuit ꝯfeſſio preſb̓ri ad ꝓ bandū ſubiectōem in iſtis duobus. gͦ de iure ꝯt̓ non vendicāt ſibi hanc ſb̓iectōeꝫ. naꝫ bn̄ ſateor ꝙ exquo capelle nō habent fontē debēt parro chiani capellaꝝ ire ad plebē ꝓ ſcrutinio ⁊ baptiſ mo. ſꝫ ꝙ p̄ſb̓ri capellaꝝ teneant̉ ire qn̄ fons bn̄ dicit̉ vel ad īſtructōeꝫ baptizandoꝝ nō ꝓbat̉ iurͣ iō cōclude ꝙ eccleſia iſta tātū obtinebit quātuꝫ ꝓbabit ſibi deberi d̓ iure ſpāli vt dixi ī ſūmario ⁊ fac̄ iſte tex. vbi ſuccubuit in oībus niſi in iſtis duobus ꝓbatis ꝑ cōfeſſionē. ⁊ ad hoc quotidie allegat̉ iſte tex. ⁊ ē ſingl̓aris ī hac maͣ. ¶ Ingl. l. v̓. ꝯfeſſus. ibi ꝓcurator erat. dic ꝙ potiꝰ colligi tur ꝙ erat rector illiꝰ eccl̓ie vt pꝫ ibi p̄ſb̓r eiuſdē eccleſie ⁊ tanqͣꝫ rector vocabit̉ ad capitulū ſācte Cecilie. Et nō finē gl. ꝙ variata īſtātia iudicij remanet cōfeſſio. ⁊ lꝫ doc. h̓ inſtent aliquātuluꝫ inuoluendo maꝫ. tene tn̄ pure ꝙ cōfeſſio fcā in vno iudicio valet in alio inter eaſdē ꝑſonas. nā iſtātia ꝑempta nō perit cōfeſſio. nōt Inno. ī. c. cām. de teſti. ⁊ Bar. in. l. cū lite. ff. iudi. ſol. Itē ꝯfeſſio ad ſui eēntiā n̄ exigit validitatē ꝓceſſus vn̄ poſito ꝙ ꝓceſſus ſit nullꝰ nihilominꝰ rema net ꝯfeſſio. vt ꝓbat̉ in. c. ſi. d̓ reſti. ſpō. ⁊ ibi aꝑte hͦ tꝫ. Inn. ⁊ fac̄ cle. ꝯſtitutōeꝫ. d̓ elec. ⁊ vide alid̓ noͣbile dcm̄ Inn. ī. c. qͣl̓r ⁊ qn̄. ij. de accu. vbi tꝫ ꝙ valet ꝯfeſſio fcā ī iudicio ſine alia tela iudicij Idē Bar. i. l. ſi ꝯfeſſus. ff. de cuſto. ⁊ exhi. reo. vbi vide. hinc noͣbil̓r dcā Inn. ī. c. ij. de or. cog. ꝙ ꝯfeſſio fcā in ſūmario iudicō valet ī plenario qd̓ noͣ ¶ In gl. ī. v̓. vocatū. ī fi. dic ꝙ. c. cū oliꝫ ꝓcedit cū nō interuenit actus poſitiuꝰ. nā ſoluꝫ illi ibi ſeruauerūt ſnīaꝫ excōicatōnis. ſed h̓ fuit proceſſum ad actū exteriorē quia vocatus iuit ad capitulū. vn̄ clarius patꝫ de intētōe per actū poſitiuū qͣꝫ ꝑ actū negatiuū. ¶ Glo. ī. v̓. titulo. in fine. no glo. ſingularit̓ ⁊ declarādo eaꝫ dic ꝙ mōachi nō ſb̓ſūt eccl̓ie ꝑrochiali ſeculari qͦ ad iuriſdictōem fori contentioſi. vt patet in. c. fi. de offi. archi. ⁊ hic in iſto tex. ¶ Sed dubitat̉ nū ꝗd quo ad ſacramenta recipienda ⁊ ſic quo ad iuriſdictōem fori pnīalis debeāt ſb̓eē quemad moduꝫ ſb̓ſunt omnes in parrochia hītantes. et dic ꝙ olim ſuberant qn̄ monachi non erant cle rici. ⁊ ſic ītelligi debēt iura in glo. allegata. ſed hodie monachi cōiter ſunt clerici ⁊ habēt a iur̄ vt īuicē admīſtrēt ſibi ſacr̄a. xvi. q. i. c. i. Sꝫ poſ ſet dubitari de monialibus nūquid ſubſunt p̄ ſbytero parrochie quo ad ſpūalia. ⁊ ſatꝭ poſſꝫ te neri ꝙ ſic. ſicut oliꝫ erat ī monachis ⁊ idē puto dicendū in oībus religioſis ꝗ non ſūt p̄ſb̓ri. naꝫ p̄ſb̓r parrochialis fundat ſuam intentōnem ſuꝑ oībus habitantibus in parrochia. xiij. q. i. c. i. ⁊ c. paſtoralis. de his que fiunt a prela. cōiter tn̄ ſeruat̉ ꝙ ep̄s ꝓuidet eis de p̄ſb̓ro. ¶ In glo. i. v̓. generet̉. ī fi. nō iſtā glo. ſingularit̓ ⁊ bn̄ facit tex. ī. c. cum dilecta. §. qꝛ vero. de cōfir. vti. ⁊ qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. ad audientiā. de preſcrip. ⁊ ibi gl. noͣ. ī. v̓. pͥncipal̓r. ⁊ ī. c. nolumus. xvi. q. iiij. vide ſil̓e ꝑ Bar. ī. l. publicanus. §. i. ff. de publica. ⁊ videt̉ hoc mirabile vt p̄ſcribatur exemptio cō tra eccleſiā ſb̓iectaꝫ que ſubiectōnem ſui ipſius non poſſidet. ſed ſuperior. ſed hoc contingit qꝛ exemptio concedit̉ ī priuilegiū exempti. vnde quatenus eſt fauorabile ipſi ſb̓iecto p̄ſcribitur ſpatō competēti ſicut alia iura ip̄ius ſubiecti et probat iſte tex. ſatꝭ bn̄ ſaltem ī ar. nā vides h̓ ꝙ confeſſio rectoris eccleſie exēpte p̄iudicat ip̄i ec cleſie. ſed non pape ſb̓iectōnē poſſidenti. quod notabis. Ex quo īfero ꝙ confeſſio ſubiecti non p̄iudicat ſuꝑiori ī p̄iudiciū ſb̓iectōis. ¶ In gl. fi. vult gͦ gl. ꝙ exercēs aliqͣ iura ep̄alia ſolū poſ ſidet ⁊ p̄ſcribit ea q̄ exercet ⁊ non alia. ⁊ bn̄ fac̄ tex. ī. c. auditis. ⁊. c. cū oliꝫ. de p̄ſcrip. ⁊ gn̓aliter idē voluit Bar. in. l. i. §. ſi ꝗs. ff. de iti. actūqꝫ pͥ ua. vbi dicit ꝙ exercitiū in vno articulo nō extē dit̉ ad alios articulos. nec ob. c. i. sͣ. de relig. do. qꝛ ibi nemo erat in poſſeſſione alioꝝ iuriū ideo nō extēdit̉ ibi poſſeſſio qd̓ eſt noͣndū. ſꝫ h̓ ep̄s ē in poſſeſſiōe alioꝝ iuriū. ſꝫ an hͦ ſit veꝝ indiſtīcte vide h̓ pulchra noͣ. ꝑ Inno. ꝗ multū inſtat. nun ꝗd ꝑ vnū actū iuriſdictōalē ꝗs p̄ſcribat vniuer ſalē iuriſdictōeꝫ in loco vel in ꝑſona. ¶ Itē tra ctat qͣliter q̄ratur qͣſi poſſeſſio vniuerſalis iuriſ dictōis in loco ⁊ vide qd̓ ipſe noͣ. in. c. in lr̄is. de reſti. ſpō. ⁊ in. c. ꝯquerente. de offi. ordi. ⁊. c. bo ne. ij. de poſtu. prela. ℟ parte Illa. craabꝰ In pri monachoꝝ nō pn̄t ſinguli monachi cō morari etiā ſi ſuꝑ hͦ habeāt reſcriptū apoſtolicū niſi in illo fiat mētio de lateranēſi ꝯcilio hͦ. dicit. Pº. ꝯſultatio. 2º rn̄ſio. ibi hͦ aūt. ¶ Noͣ pͦ ex h̓ tex. ꝙ etiā in defc̄ū facultatū nō pn̄t mōachi ſin gulariter inſtitui ⁊ ꝯmorari in prioratibus eorū ⁊ ſic nō ſolū ꝓbibitio procedit in eccl̓ijs ꝑrochia libus. vt in. c. qd̓ dei. ⁊ in. c. ij. de ſta. regu. ſꝫ etiā in pͥoratibus. quid aūt tūc fiendū qn̄ facultates deficiūt. dic vt in cle. ne in agro. §. ad hec. de ſta regū. ¶ Nōͣ ibi obuiet lateranēſi ꝯcilio. qd̓ dici tur ꝗd eſſe iuri ꝯtrariū non ſolum qn̄ de directo ⁊ ẜm verba illi obuiat ſꝫ etiā ẜm mētē. nā dictuꝫ c. ij. de qͦ iſta lr̄a facit mentōem nō loꝗtur ſpeci fice de prioratibus ſed de eccleſijs parrochiali bus. ſed tn̄ hec lr̄a dicit ꝙ ſi illud fit in priorati bus cōtrariatur illi concilio. ⁊ hoc poteſt notabi liter adduci ad illam materiam cum ſentētia ſit lata ꝯtra ius ſcriptū vt nō ſolū dicat̉ lata contra ius qn̄ exp̄ſſe eſt ꝯtra v̓ba iuris ſꝫ etiā ꝯtra mētē qd̓ eſt bn̄ noͣ. de qͦ tn̄ vide qd̓ ſenſit Inno. in. c. P. ⁊. G. de offi. dele. ⁊ in. c. cū ſpēali. de appel ¶ 2º. noͣ. ꝙ reſcriptū emanās cōtra ius p̄ſumit̉ aut falſum aut ꝑ occupatōeꝫ nimiā emanaſſe. ni ſi in reſcripto fiat mētio de iure cōtrario. Et ex hͦ ⁊ ex tex. ſingularit̓ noͣ. ꝙ omne ius habꝫ clau ſul̓am derogatoriam ad reſcripta cōtraria vt ad validitatē ipſoꝝ ſit neceſſe facere mentioneꝫ de iure cōtrario ſaltē in genere. de hac materia vi de qd̓ noͣ. in. c. nōnulli. sͣ. de reſcrip. ⁊. c. i. de cō ſti. li. vi. in glo. ⁊ ꝑ Io. an. in. i. de exceſ. prela. li. vi. in nouella. ¶ In glo. fi. noͣ. glo. ꝙ papa di ſpēſat cōtra cōciliuꝫ ⁊ vide glo. in. c. vbi pericu lū de elec. li. vi. que plus vult .ſ. ꝙ papa ſolꝰ poſ ſit reuocare cōſtitutōem cōcilij qd̓ an ſit veꝝ in diſtincte tetigi in. c. ſignificaſti. ⁊ in. c. licet. sͣ. de elec. ⁊ dic vt ibi. dicūt tn̄ doc. h̓ ꝙ licet poſſit non debet velle. nā dictū. c. ij. emanauit ꝓpter peri culuꝫ peccati carnalis cōcupiſcētie qd̓ imminet ducētibus vitam ſolitariaꝫ inter homines ſecū li vt patet ex tenore illius. c. ij. D audientiam. ¶ Ordīariꝰ ꝯpellit abbatē vt monachos a pͥoratibꝰ reuocet ad clauſtrū vel eis ſocios ad iūgat. pͦ pōit trāſgreſſionē cōcilij. quā 2º. mādat corrigi ibi ideoqꝫ. ¶ No pͦ ꝙ correctio mona chorum pͦ loco ſpectat ad abbatē. non autem cō currit ep̄s cum abbbate. vt ſic ſit locus preuētio ni. nam vt hic vides papa mandat archiepiſco po non vt ipſe cōpellat monachos ſed abbates vt per eos monachi reuocentur. ſed in defectuꝫ abbatis poterit epiſcopus ſupplere. vt in. c. quā to. de offi. ordi. ſecus eſt in alijs prelatis ſecula ribus habētibus ſubditos. nam cum illis ꝯcur rit ep̄us in iuriſdictōe exercenda. ita vt ſit locꝰ preuentioni vt noͣ. maxime per Inno. in. c. cum ab eccleſiarum. ⁊. c. paſtoralis. de offi. ordina. Itē nota ꝙ optio dat̉ abbati reuocandi ſingula riter inſtitutos ad clauſtrum. aut eis aſſociandi alios monachos ⁊ ſic poteſt abbas alterare ſta tum prioratus ſibi ſubiecti. vt ſtatum regulareꝫ poſſit reducere ad ſtatum ⁊ vitam ſecularium. quod intelligo quando redditus prioratus nō ſufficiūt pro pluribus. al̓s autem non poteſt ab bas prioratus ſolitos gubernari per regulares commiterere clericis ſecularibus. quinimmo nec monachis alterius monaſterij. de quo dic vt habetur in. c. cum ſingula. de preben. lib. vi. ¶ Sed contra tex. oppo. nam etiaꝫ clericus ſe cularis debet in eccleſia habere clericum. vt in c. vt quiſqꝫ. sͣ. de. de vita ⁊ hone. cleri. ⁊ in. c. pro poſuit. sͣ. de fi. preſb̓. ergo non ſufficienter hic ꝓ uidetur. ¶ Solū. dicit Hoſtien̄. ꝙ ſi prioratus non eſt curatus tunc ceſſat predicta ratio. ſi au tem eſt curatus tunc poteſt dici ꝙ clericus ſecu laris cum habeat patrimonium poterit de ſuo impendere ad ſuſtentatioēm clerici. qd̓ non pōt facere religioſus cum nihil habeat. dicit tamen ꝙ ſi cum auxilio conſanguineorum religioſus poterit tenere ſociuꝫ ceſſabit compulſio de qua hic. ¶ Item dic ꝙ clericus ſecularis non tene tur habere ſocium ſed clericum ſeruitoreꝫ. vt in dicto. c. vt quiſqꝫ. ⁊ tales redditus ſufficerēt re ctori ⁊ clerico ſeruitori qui non ſuppeterent pro duobus ſocijs. ita noͣ glo. in cle. ne in agro. §. ad hec. de ſta. regū. ⁊ dic de iſtis prioratibus vt ibi habetur ¶ Sed oppo. aliier contra litteraꝫ monachus aſſumptus ad regimen alterius ec cleſie eximit̉ a poteſtate ſui abbatis. ita vt nullā communionem habeat amplius cum priori mo naſterio. vt in. c. ne pro cuiuſlibet. xvi. q. i. ergo non tenetur abbas dare ſocium extraneo. So. dicit Io. and. ꝙ iſtud. c. loquitur in monachis clauſtralibus ideſt in his qui non deſinunt eſſe monachi prioris monaſterij. vt quia deputātur ad prioratus ſubiectos monaſterio. Si autem perpetuo ad eccleſiam non ſubiectam monaſte rio promouerentur non tenetur abbas ſibi da re ſocium. ⁊ ſic limita. c. ij. de ſta. regu. ⁊ hͦ idem confirmat Io. an. in glo. ſua in dicto. §. ad hec. ſed tu vide quod dixi in. c. quod dei. sͣ. de ſta. regū. ⁊ dic vt ibi. Abbas. ¶ Se turepetronatus Axca ¶ Supra viſū ē de p̄ben. ⁊ dignitatibꝰ. Itē de religioſis domibꝰ. Itē de capell̓ monachoꝝ. ſꝫ qꝛ ad iſtas fit īſtitutō n̄nūqͣꝫ ꝑ pn̄tatōeꝫ pr̄oni ⁊ ſic poſſꝫ dubitari de iurepr̄onatꝰ ⁊ de mō pn̄ tādi ⁊ ſil̓ibꝰ. merito poſt ℟cas p̄cedētes ſb̓ijci tur iſta. Et ſcias ꝙ pr̄onꝰ dr̄ multiplicit̓ in iure nā dr̄ patronus aduocatꝰ reſpectu cauſe quā ꝓ mouēdā aſſumit patrocinio ſuo. l. rē nō nouam §. patroni. C. de iudi. xv. q. ij. c. i. Iteꝫ dr̄ pr̄onꝰ dn̄s reſpectu ſerui vt patet in toto titulo. ff. de iurepa. ⁊ de iſtis patronis ⁊ patronatibus non tractat̉ h̓. 3º. dr̄ patronus qui cōſtruxit vel dota uit ſeu fūdauit eccleſiam ⁊ dr̄ patronus. ꝗa ſic̄ pater ducit filiū de nō eē ad eē ita patronus ec cleſiā deducit ad eē. ⁊ de iſto patronatu tractat̉ h̓. Quid aūt ſit iuſpatronatꝰ vt ſic hēat̉ ſb̓a rei de qua tͣctaturi ſumꝰ. dic poſt Io. an̄. ꝙ eſt ius honorificū oneroſum ⁊ vtile alicui cōpetēs ī ec cleſia ꝓ eo ꝙ dioceſani cōſenſu eccleſiam ꝯſtru xit fūdauit vel dotauit ip̄e vel is a quo cāꝫ hūit ⁊ declara hͦ mō. Eſt .n. ius honorificū qꝛ patro nus hꝫ honorē ī pn̄tando rectorē. nō cīm poteſt ep̄s vel alius p̄latus īſtituere rectorē ī bn̄ficō ſi ne pn̄tatōne pr̄oni. vt ī. c. decernimꝰ. xvi. q. vij. ⁊ .jͣ. quaſi ꝑ totū. Itē ē honorificuꝫ qꝛ dꝫ p̄ alijs honorari ī eccleſia patronata. vt. jͣ. e. nobis. Itē dr̄ ius oneroſū qꝛ patronꝰ tenet̉ defendē eccle ſiā ne bona īdebite dilapident̉. xvi. q. vij. filijs. Uicit̉ ius vtile qꝛ cōſeꝗt̉ vtilitatē ex pr̄onatu. qꝛ ſi deueniret ad inopiā tenet̉ eccleſia ex red ditibus vltra neceſſaria remanentibꝰ alere pr̄o nū pinguius qͣꝫ alios pauꝑes. vt in. c. quicunqꝫ ea. cā ⁊ q. ⁊ de his aliꝗd noͣ. jͣ. eo. nobis ¶ Dixi in diffinitōe ꝙ cōpetit ex eo ꝙ cōſtruxit ⁊cͣ. nā debes ſcire ꝙ iuſpatronatus acquirit̉ altero de tribus modis. aut qꝛ conſtruxit eccleſiam. vt ī c. monaſteriū. xvi. q. vij. aut qꝛ eā dotauit vt in d. c. filijs. aut qꝛ illā fūdauit .i. aſſignauit fūdum vbi eccleſia deberet cōſtrui. vt ī. d. c. nobis. ⁊ in c. abbatē. xviij. q. ij. pn̄t gͦ tres patroni cōcurre re ī eadē eccleſia vt qꝛ vnꝰ dedit dotē alt̓ fec̄ eā cōſtrui alius dedit fūdū vbi cōſtrueret̉. dic etiā ꝙ in dote cōferenda pn̄t plures cōcurre̓. nam ſi ſiml̓ dāt oēs dotē ſūt patroni etiā ſi vnꝰ ꝯferat minꝰ qͣꝫ alius. vt voluit Inno. hic. ⁊ hēs in gl. lxiij. di. in ſūma. ⁊ ſic limita glo. dcī. c. ꝗcunqꝫ. q̄ dic̄ ꝙ ſi ꝗs modicum contulit ꝓ dote nō efficit̉ patronꝰ quā ſingularit̓ noͣ. ſꝫ eā ītellige quādo vnus ſolus dedit doteꝫ. ſecꝰ ſi plures dederunt dotē ſufficiētē. nā iura īdiſtincte dicūt ꝙ ex do tatōe ꝗs efficit̉ patronꝰ nec diſtinguūt ſi ſit vnꝰ vel plures dotātes. Idē ꝯſil̓i rōe dicēdū ī pluri bus ꝯſtituētibꝰ vl̓ dotātibꝰ vl̓ fūdātibꝰ. dixi po ſtremo vl̓ is a qͦ cāꝫ hūit. nā ſatꝭ ē ꝙ pr̄onatꝰ fue rit a pͥnº acꝗſitꝰ alt̓o ex mōis p̄dcīs. nā tn̄ſmittit̉ ad hr̄des vl̓ alio mō de qͦ. sͣ. ī ꝓceſſu ti. ⁊ ad p̄di cta vide gl. noͣ. ⁊ plenā. xvi. q. vij. ī. c. pie mētis. Si ꝓpter Erlatuꝫ dicordiaꝫ patronorū eccleſia caret admi niſtratōne ceſſat̉ in eccleſia a di uinis tolluntur reliquie ⁊ oſtia claudunt̉ ſi alit̓ ſine ſcādalo eccleſie ꝓuideri nō pōt. h. d. cū ſequē. ⁊ duo fac̄ cōciliū pͦ ꝓhibꝫ ec cleſiā inter pr̄onos diuidi. 2º. ponit quid facere debet ep̄s cū pr̄oni nō ordināt eccleſiā. 2ª ibi ⁊ ſic ¶ Noͣ pͦ ibi īter heredes pr̄oni ꝙ iuſpatro natus tnͣſit in heredes patroni. ⁊ noͣ ꝙ tex. indi ſtincte loꝗtur de heredibus patroni exqͦ poteſt inferri ad multas. q. ¶ Primo nūꝗd iuſpatro tronatꝰ tnͣſeat ſolū ad hr̄des ſanguīis ſic̄ iuſpa natus libertoꝝ an̄ ad hr̄des exͣneos. Inn. sͣ. ſu per ℟ca dicit ꝙ tnͣſit ad quoſcūqꝫ heredes. ⁊ hͦ cōit̉ tenet̉ ꝓ hͦ glo. i. nā ſi tranſit cum vniuerſita te in exͣneū. vt in. c. ex lr̄is. ⁊. c. cum ſeculū. jͣ. e. fortius tnͣſit cū hr̄ditate in heredes inſtitutos a patrono. Et ex hoc infert̉ ꝙ ſi pr̄ inſtituit filiuꝫ vel filiā in re certa ⁊ exͣneum vniuerſalē hr̄deꝫ iuſpr̄onatꝰ nō tnͣſibit ī filiū vel filiā. ſꝫ ī hr̄dem vniuerſalem. Ii aūt ſūt plures hr̄des oēs ſiml̓ efficiunt̉ patroni vt hic ⁊ ī cle. fi. eo. ti. vbi vide An aūt ī diuiſiōe hr̄ditatis poſſit iudex vni ad iudicare iuſpr̄onatꝰ. dic vt noͣ. Io. an. jͣ. eo. que rimoniam vbi dicet̉. Xº pōt dubitari nūꝗd tnͣ ſit in femīas an tm̄ in maſculos. dic ꝙ pariter ī omnes. quia iura non diſtinguunt inter maſcu lū ⁊ feminā ꝓ hͦ facit. c. fi. de conceſ. p̄ben. ſentit glo. in. c. qm̄ inueſtiturā. xvi. q. vij. ⁊ doc. ī. d̓cā cle. fi. ⁊ vide quod dixi in dcō. c. fi. Quid auteꝫ ſi competit infanti nunquid pupillus poſſit pre ſentare vel tutor. vide Fede. conſilio xcvij. ⁊ ar chi. xvi. q. vij. decernimus. ⁊ per Io. an. ī. c. cuꝫ ex eo. de elec. li. vi. ¶ Item dubitabatur olim an heredes ſuccederent in iurepatronatus per ſtirpes an per capita. ⁊ hodie eſt declaratum ꝙ per ſtirpes. vt in dicta cle. fi. ideo ſi plures ſucce dunt vni ex duobꝰ patronis eccleſie omnes ha hentur loco vnius. ¶ Item queritur qualiter debet intelligi tex. dum ꝓhibet diuiſionem int̓ heredes. doc. ponunt triplicē intellectum. ꝗdā intelligunt ꝙ non poſſunt patroni conuenire vt vnus habeat patronatum in vna ꝑte eccleſie et alius in alia. quia hoc eſt ius indiuiſibile. Aij intelligunt de redditibus ⁊ poſſeſſionibus ec cleſie. quia non poſſunt patroni inter re diuide re illos nec aliquid ab eccleſia exigere. x. q. i. in capitulo nouerit. Alij intelligunt de ip̄o iurepa tronatus. nam cum ſit incorporale non poteſt diuidi vt dicitur in glo. ⁊ quelibet expoſitio eſt bona ⁊ vera in ſe. pn̄t tn̄ patroni conuenire vt alternatis vicibus preſentent. vt in dicta. cle. fi. ⁊ ſi habent plures patronatus poſſunt conue nire vt vnus preſentet in vna eccleſia ⁊ alius in reliqua. vt ſic quemadmodum permittitur diui ſio in tempore ita ⁊ ratione locorum. talis enim diuiſio non ꝓhibetur per iſtum tex. ¶ In glo. ibi ſi ex diuerẜ ineqͣlibꝰ ⁊cͣ. no bn̄ glo. ⁊ eaꝫ tene mēti. ꝙ iuſpatronatꝰ eſt apud quēlibꝫ heredem inſolidū etiā ſi ſunt he̓des ꝓ ineqͣlibꝰ ꝑtibꝰ ⁊cͣ. noͣ bn̄ glo. ⁊ tene eā mēti. qm̄ hͦ opi. cōiter tenet̉ ꝑ doc. lꝫ dixerit Inn. ꝙ pinguiorē vocē hꝫ hn̄s maiorē ꝑtē in he̓ditatē. ſꝫ tene glo. qꝛ cū iſtd̓ ius ſit indiuiſibile nō poſſumꝰ dicere vnum habere duas ꝑtes in hͦ iure ſicut hꝫ in he̓ditate. Quid aūt ſi vnus inſtituat̉ in re certa alius in vniuer ſo. sͣ. tetigi ⁊ vide Io. an. in. c. cū ſeculū. jͣ. e. vbi dicā. ¶ In glo. fi. ibi hodie ẜuari nō dꝫ. ſentit gͦ glo. ꝙ hodie hͦ. c. ſit correctū niſi ſine ſcādalo ⁊cͣ. ſꝫ certe hͦ. c. hodie manet firmū. nā ꝓuidꝫ qn̄ alit̓ eccl̓ia ꝓuideri nō pōt. ¶ Pone ꝙ pr̄oni ſint ita potētes ꝙ ep̄s nō pōt ſupplere eoꝝ defectuꝫ tūc adhibebit remediū de qͦ h̓. ⁊. c. ſe. ⁊ vid de in tellectu hoꝝ. c. glo. ſatꝭ noͣbilē in. c. ſipl̓es. xvi. q. vij. ⁊ diſtingue. Aut enī eſt ꝯtētio int̓ patronū ⁊ ep̄m. ⁊ pōit ep̄s iconomū in eccl̓ia donec fuerit ſopita ꝯtētio. vt in. c. cuꝫ vos. de offi. ordi. Aut eſt ꝯtētio int̓ pr̄onos ſuꝑ iurepr̄onatꝰ. ⁊ dꝫ ep̄s expectare lapſum tꝑis p̄fixi ad p̄ſentandū. poſt qd̓ ſi nō pn̄tabit ep̄s inſtituet rectorē. vt ī. c. qm̄. jͣ. eo. ⁊ hͦ ſi pōt ſiue ſcādalo. al̓s aūt ſeruabit qd̓ hic dicit̉ ⁊. c. ſe. Uecūqꝫ.. .xx. ¶ Eerop Sūmatū eſt. sͣ. bi ſi alit̓ ꝙ vltimū r̄mediū dꝫ eē diſpo ſitio hꝰ. c. ⁊ p̄cedētꝭ. ꝓhͦ vide qd̓ dixi. sͣ. c. ꝓxīo. Itē noͣ ꝙ licet reliquie tollantur de eccleſia non ꝓpter hoc execratur eccl̓ia. ⁊ ītellige de reliꝗis q̄ ſūt in eccl̓ia ī capſa vl̓ ī arca. ſecꝰ aūt de reliꝗis q̄ ſunt ſub tabula altaris. nā ex motione illarū execrat̉ altare. vt in. c. i. de ꝯſecͣ. eccl̓e. vel alta. No 3º. ꝙ nō pn̄t patroni velle vt plures inſtitu antur in eadē eccleſia qꝛ eccl̓ia dꝫ eſſe vnius re ctoris. vt in. c. cū nō ignores. sͣ. de p̄ben. ¶ Nō ibi eligūt ꝙ patroni dicuntur largo mō eligere preſb̓rum nō tn̄ ſtricte eſt electio qꝛ ꝑ pn̄tationē nō tn̄ſfert̉ ius in pn̄tatū ī eccl̓ia in. c. qd̓ aūt. jͣ. e. ſed per electionē ſic. vide bonā glo. in. c. quāto. lxiij. di. vn̄ ꝓprie pn̄tatio ⁊ nō electio ſpectat ad patronum. ſed pro tāto patroni dicuntur elige re ꝙ an̄ pn̄tatōeꝫ oportet ꝙ vnū eligāt. ¶ Et ſic noͣ ꝙ largo mō dicitur patronus eligere. non gͦ viciabitur libellus ſi dicatur ꝙ patroni elegerūt de quo vide qd̓ legitur ⁊ noͣ. in. c. nobis. jͣ. eo. Nō ꝙ patroni tenentur eligere idoneū. nunꝗd eligentes nō idoneū ſint priuati dic vt in. c. cum vos. de offi. ordi. In glo. ibi tūc poſſet ſerua ri ⁊ vide glo. in. c. ſi plures. h̓ allegato. ⁊ qd̓ ple nius dixi. sͣ. c. ꝓximo. Uonia ī quibus i patroni in pn̄tādo diſcordāt p̄fert̉ pn̄tatꝰ a maīori ꝑte. ſi eſt idoneꝰ. ⁊ hͦ ſi ſine ſcan dalo fieri nō pōt. vl̓ pr̄oni infra tꝑs debitū nō p̄ ſentāt ep̄s ordinabit eccl̓iaꝫ hͦ. d. pͦ. ponit abuſū patronoꝝ. 2º. cōſtitutōem. ibi pn̄ti. ¶ Primo noͣ ibi ſuſtinuit ꝙ pr̄oni ꝯſequūtur iuſpatrona tus ex gr̄a ⁊ ꝑmiſſiōe qͣdā ⁊ tolerātia eccl̓ie. nā de iure cōi ex ſola fūdatōe nō poſſet pr̄onꝰ acꝗ rere iuſpatronatus cum illud ſit annexū ſpiritu alibus in. c. qͣꝫto. de iudi. ⁊ per hͦ infertur ꝙ pa pa poſſit prouidere de eccleſia patronata laico rū ſine preſentatōe patronoruꝫ. licet ſecus ſit in alijs prelatis citra papā. vt noͣ. in. c. cū dilectus. jͣ. eo. ⁊ vide boā glo. in cle. ij. de preben. ⁊ ꝑ Ar chi. xvi. q. vij. filijs ⁊ in. c. hortamur. lxxi. di. ¶ Nō 2º. ꝙ in preſentationis actu neceſſario non reꝗͥrit̉ ꝯſenſus omniuꝫ patronorū. ſꝫ valet pn̄ta tio facta ꝑ maiorē partē. ¶ No in. v̓. ſi aūt ꝙ ra tione ſcādali inhabilitat̉ ꝗs ad bn̄ficiū obtinen dum. nam pn̄tatus ꝑ maiorē ꝑtē h̓ nō admittit̉ rōe ſcandali. ad idē qd̓ in ſimili habet̉ in. c. cum teneamur. de preben. nunꝗd aūt ius queſitū in re perdatur rōe ſcādali vt ſic prelatus remoueri poſſit ſi ſine ſcandalo populi nō pōt prelaturā te nere vide Inno. in. c. niſi cū p̄dē. de renūcia. Ultimo ex tex. no duos caſus in ꝗbꝰ ep̄s inſti tuit rectorē ſine pn̄tatōe patroni. ¶ Primꝰ qn̄ ſine ſcandalo per pr̄onū preſentatus inſtitui nō pōt. Secundus qn̄ cōtentio ſuper patronatu n̄ decidit̉ infra tp̄s patronis ad pn̄tādū p̄fixum. ⁊ ex hoc vltimo habes caſum noͣbilē in quo non valēti agere currit tp̄s ⁊ hͨ adducūtur ad qōeꝫ. Pone ꝙ int̓ electores ꝯtēditur ptāte eligēdi. ⁊ nō decidit̉ queſtio infra tp̄s prefixum ad eligē dū q̄ritur nūꝗd ptās libere ordinādi eccl̓ia de uoluat̉ ad ſuperiorē. Hoſti. ⁊ Io. an. h̓ tenēt ꝙ ꝙ nō. qꝛ nō eſt ꝗd imputet̉ hn̄tibus ius eligēdi cum per eos nō deficiat quin eligant. ſed per li tem ſibi motam. vnde cum contrarium non ſit ſtatutum niſi ſuper preſentatione non debemꝰ hoc ius extendere ad cōtentionem ſuper electi on pro hoc videtur tex. in. c. ij. de in integ. reſti tu. vbi longo tempore fuit certatum ſuper iure eligendi. nec poteſtas fuit ad ſuperiorem deuo luta ⁊ facit quod legitur ⁊ noͣ. in. c. fi. sͣ. de electꝭ. ⁊ ex hoc habes vnam differentiam inter ius eli gendi ⁊ ius preſentandi. ¶ Et poteſt eſſe ratio diuerſitatis. nam preſentatio innititur gratie vt ſupra dixi electio vero iuri communi vt in. c. pͥmo. sͣ. de electi. ¶ Item pinguius ius habent electores qͣꝫ preſentatores vt colligit̉ ex glo. in c. quanto. lxiij. diſt. iuncto. c. quod autem. jͣ. eo dem. ¶ Item tractatur de modico preiudicio patronorum ſi pendente lite alius inſtituatur ꝑ epiſcopum. ſed electoribus fieret magnum pre iudicium cum forte haberent ſuperiorem queꝫ nō vellent vel quem non expediret habere me rito aliud ſtatuitur cum contenditur de iure p̄ ſentandi ⁊ aliud de iure eligēdi. quinimmo pl̓ꝰ ſentit hic Io. and. ꝙ ſi contende̓tur non ſuper iure preſentandi ſed ſuper idonēitate preſenta ti non haberet locum finis huius. c. Idem vbi eſſet contentio inter epiſcopuꝫ ⁊ patronum pro hoc. c. cum vos. de offi. ordi. facit glo. xvi. q. vij. c. ſi plures. ⁊ hoc notabis. Et hec poſſunt addu ci in ar. noͣbile ꝙ pr̄ono īpedito currit tp̄s. ⁊ vi de ad maͣꝫ qd̓ dicā ī. c. cū ꝓpt̓. jͣ. e. ¶ In. glo. i. ibi ꝙ acꝗrat iuſpr̄onatus. noͣ bn̄ gl. ⁊ eā ſequūt̉ cōit̓ doc̄. ⁊ maxīe pōdera ī eo ꝙ dic̄ ꝯſenſū ep̄i reꝗrēdū. ꝓ qͦ fac̄ ẜꝫ Hoſti. qd̓ hēt̉ ī aucͣº. vt nullꝰ fabri. ora. do. col̓. v. nā quēadmoduꝫ a pͥncipio non licet eccleſiam cōſtituere ſine conſenſu ep̄i vt in. c. nemo. de ꝯſecra. di. i. ita nec expoſtfacto iteꝝ reedificare vt acꝗratur iuſpatronatus ⁊ ſic habes ꝙ ex noua cōſtitutōne ꝗs acꝗrit iuſpr̄o natꝰ ¶ Et hec faciūt ad aliā quotidianā. Po ne ꝙ eccl̓ia ſit ſine dote. nūꝗd ex noua dotatōe acꝗrit ꝗs iuſpatronatꝰ. glo. in. c. pie mētꝭ. xvi. q. vij. ſētit ꝙ non. qꝛ res ſacͣ non capit ẜuitutē. ſed iuſpatronatus ē quedā ẜuitus ip̄iꝰ eccl̓ie. Inn. sͣ. eo. ſuꝑ ℟ca. ⁊ Io. an. ī. c. i. eo. ti. li. vi. eos cō iūgendo cōcludunt ꝙ ſi non pōt haberi recurſꝰ cōtra eū qui primo eccleſiā cōſtruxit vel ꝯſecra ri fecit acꝗrit̉ nouus patronus dūmō de cōſen ſu ep̄i hoc fiat. Itē dꝫ requiri primus patronꝰ pro hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. cū ſicut. jͣ. de ꝯſecra. eccl. vel alta. ⁊ hoc ē bn̄ noͣndum. nā quotidie acci dit ī capellis fūdatꝭ in iſtis eccleſijs ꝯuentualibꝰ nā fauore eccleſie hͨ cōſtitutō dotꝭ retrotrahitur ⁊ vr̄ dotata an̄ cōſecrationē ſic̄ in ſimili cauet̉ in matrimonio. vt. ī. c. tāta. jͣ. qui fi. ſint legi. Et ad uerte qꝛ nō ſuffic̄ ꝙ aliꝗd det̉ eccl̓ie ad acꝗren dū iuſpr̄onatꝰ. ſꝫ oꝫ ꝙ det̉ rōe dotꝭ. alias donāſ vr̄ potius bn̄factor ⁊ non acquireret iuſpatro natus. nā iura indigēt patronatū nō bn̄factori ſꝫ dotāti. dcō. c. filijs. ⁊ iō ſit cautus volēs eccle ſiā de nouo dotare vt exp̄ſſe dicat ꝙ ꝓ dote illa bona largit̉. ¶ Et ī fi. glo. vl̓t gͦ glo. ꝙ pͥmꝰ deſi nat eē patronꝰ. ⁊ pro hac opi. bn̄ facit tex. ī. l. ꝗ tn̄. ff. qui. mo. vſufru. amit. vbi dr̄ ꝙ ſi nauis re ficiat̉ ꝑ ꝑtes nō ꝑditur vſufructus. ſecꝰ ſi ex to to diſſoluat̉. ⁊ d̓ nouo reficiat̉. ⁊ ꝑ hͦ pōt rn̄deri ad iura contraria alle. ī glo. ⁊ hāc opi. ſequitur Cal. Ego intelligo hͦ ꝓcede̓ qn̄ quis erat patro nus ex ſola conſtructōne. ſꝫ ſi dediſſet dotē vel fundum puta indubie ꝙ non deſinat eē patro nus ⁊ ſic erūt ābo pr̄oni. pͥmus rōne fundi ſeu dotis 2ꝰ rōne noue conſtructionis. pro hoc qd̓ dixi. ſuꝑ ℟ca. ⁊ pro predictis ſatiſ bene facit. §. affinitatis. inſti. de nup. vbi patet ꝙ ſi due cauſe concurrunt ad quēlibet effectum ⁊ quelibet cā per ſe ſufficiat non ſufficit ad extinguendū effe ctum defectus alterius cauſe tantū. ¶ In glo. in v̓. qui maioribus. in fi. noͣ bn̄ gl. nā idē pōt di ci ī electꝭ. ⁊ vide ad hͦ gl. ī. c. ij. d̓ offi. cuſto. ⁊ bo nū tex. cū glo. in. c. monaſteriū. xvi. q. vij. ⁊ ī. c. licet. viij. q. i. nunꝗd autē ſaluent conſcientiam qui eligunt idoneum cū potuerūt eligere idone iorē. vide qd̓ dixi in. c. cōſtitutus. de appella. et quod noͣ. ī. d. c. licet ¶ Quero extra glo. de noͣ bili ⁊ quotidiana. q. hic dr̄ ꝙ valet pn̄tatio facta a pluribuſ nūquid ſit neceſſe vt cōueniat maior pars habito reſpectu ad omnes patronos. an ſufficiat maior pars habita cōꝑatōne ad mino rē ꝑtē. exempluꝫ quatuor ſunt pr̄oni duo pn̄tāt vnū tertius aliū quartus aliū. pn̄tatus a duobꝰ nō hēt maiorē ꝑtē oīum. ſꝫ hꝫ maiorem partem habito reſpectu ad alios pn̄tatores. Io. an. dic̄ ꝙ aut pn̄tatio fit ab iſtꝭ vt a collegio ⁊ tūc reꝗͥri tur maior ꝑs reſpectu totiꝰ collegij. ⁊ ꝓ hͦ vide tur tex. ī c. eccl̓ia. sͣ. d̓ elec. Aut iſti pn̄tant tāqꝫ ſingulares vt cōiter faciūt laici ꝗ de pr̄imonio habēt iuſpatronatꝰ ⁊ tūc ſuffic̄ maior ꝑs reſpcū aliaꝝ partiū. ⁊ ſic ītelligit iſtū tex. ⁊ noͣ. ſingula riter hͦ dcm̄. qꝛ facit ad multa. vbi .n. hn̄t plures explicare aliquē actū debes ſēꝑ aīaduerte̓ vtrū hēant hāc ptātē vt collegiū an̄ vt ſingl̓i. vt pͦ ca ſu reꝗͥrat̉ maior ꝑs totiꝰ collegij. 2º. cāu ſufficit maior ꝑs reſpcū aliaꝝ ꝑtiū. ⁊ ꝑ hͦ al̓ dixi ꝙ ceſ ſāte iure ſpāli non valet electio rectoris fcā per ſcholares niſi īterueniat maior ꝑs totiꝰ vniuer ſitatꝭ nec ſuffic̄ maior ꝑs cōꝑatōe minoris ꝑtꝭ et iō ſi ī vniuerſitate ſūt centū ⁊ ꝗnqͣginta eligunt vnū ⁊. xxx. eligūt alterū ⁊ alij aliū nulla electio valet. qꝛ n̄ reperit̉ ſcā a maiore ꝑte totiꝰ vniuer ſitatis. nā ſcholares eligūt vt collegiū ⁊ nō vt ſī guli. ar. ī. c. cū ꝓ cā. sͣ. de ꝓcu. ꝑ Inn. ī. c. cuꝫ ab eccleſiaꝝ. de offi. ordi. ⁊ ꝑ Bar. ī. l. fi. ff. d̓ colle. illi ¶ Et ex hͦ decidit̉ alia qō nō minꝰ noͣ. nūꝗd pr̄oni debeāt ſimul cōuenire in pn̄tatōnis actu an̄ ꝗſqꝫ poſſit ꝑ ſe pn̄tare vl̓ aliꝗ eoꝝ alijs nō vo catis. Io. an. ex p̄dictis īfert ꝙ ſi iſti hn̄t p̄ſen tare vt collegium debēt omnes vocari al̓ nō vo cati poſſēt age̓ de cōtemptu ī. c. qd̓ ſic̄. ⁊. c. bone de elec .ſ. ſi preſentant ſinguli hoc nō eſt neceſſe ⁊ noͣ hoc dcm̄ qd̓ ēt vr̄ ſequi Fede. cōſilio. xxv. al̓. xcvij. ⁊ p̄t adduci. l. ꝑ fūdū. ff. de ſerui. ruſti. predi. Ego dubito an verum ſit iſtud dcm̄ ꝑ noͣ bilē theoricā. Bar. in. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. vbi dicit ꝙ ſiue a collegio cōſenſus ſit ex plicandus ſiue a pluribus ſiue a ſingulis dūmō in actu maior ꝑs p̄iudicꝫ minori ꝑti ſemꝑ debēt iſti eſſe ſimul per. l. iuriſgentium. in fi. ⁊ al̓ inci pit ſuum heredem. ff. de pact. ⁊ plus hoc mihi placet. naꝫ ex ꝯͣrio dicto maior pars patronoꝝ poſſet negligere minorem partem que ſi fuiſſet preſens potuiſſꝫ adduce̓ minorem parteꝫ ad ali am preſentationem. ⁊ facit quod leg. ⁊ noͣ. in. c. ij. de arbi. li. vi. Abb. Retere a pronilaici q Excōicantur clericos inſtituūt ⁊ deſtituūt in eccle Iis ēt patronatis vel bona ipſarum alit̓ admi niſtrāt ⁊ clerici ꝗ inſtitutionem laicoꝝ recipiūt ique pͥuantur. duo ſunt dicta. 2ᵐ ibi clericos. ¶ Nō pͦ ꝙ ex iurepatronatus patronus laū nō cōſequit̉ ius inſtituendi vel deſtituendi vel bona eccleſie adminiſtrandi. ſed ſolum ius pn̄ tandi. vt. in. c. precedenti. ⁊. c. vnico. jͣ. eo. li. vi. et hoc procedit etiaꝫ ſi patronus ſit clericus vide bonuꝫ tex. xvi. q. v. c. i. vbi dicit̉ ꝙ ſi epiſcopus conſtruxerit eccleſiam in dioceſi aliena ſolum De iurepatro. pn̄tatiōem hꝫ. ꝯſecratio vero ⁊ īſtitutio ⁊ totius eccl̓ie diſpoſitio ꝑtinet ad ep̄ꝫ loci. nec pōt patro nus ſuꝑ hoc alit̓ ſtatue̓. qꝛ nō pōt īmutare iuris diſpoſitiōem. ꝓ hͦ tex. noͣ. in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. fac̄ qd̓ noͣ. Inno. in. c. qm̄. ne prelati vices ſuas. fa cit. x. q. i. c. nouerīt. vbi pꝫ ꝙ ſuꝑ bonis eccl̓ie nul lam ꝑtātem hꝫ patronꝰ. facit qd̓ dixi ſuper ℟ica ¶ Noͣ ꝙ clericus recipiens a laico eccleſiā non eſt ip̄o facto excōicatꝰ vel ſuſpēſus maiori ſuſpē ſione. ſed peccat mortaliter. ⁊ dꝫ cōione pͥuari. Ex quo īfero ꝙ ſi īpetraret hͦ bn̄ficiū a papa nō exp̄ſſo ꝙ pͥus habuerit a laico. nō valet īpetratō qꝛ ſi papa ſciuiſſet. n̄ ita de facili ſibi ꝯceſſiſſet cū deberet ꝓpt̓ delictū ſuū cōione p̓uari vt hic. ꝓ hͦ c. poſtulaſti. sͣ. de reſcrip. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Hoſti. bn̄ fa cit. c. ꝗſquis. ⁊ quod ibi noͣ. sͣ. de elec. ¶ In glo. fi. ibi hͦ dicere vidēt̉. ⁊ de ītellectu iſtoꝝ capitulo rum. vide qd̓ noͣ. in. d. c. ꝗſꝗs. in gl. iij. ⁊ ſuper ea. ⁊ pōt dici ꝙ iſte ſit ſuſpēſus ſuſpēſiōe minori vt ibi nō aūt maiori. q̄ īducit regularitatē ī celebrā te. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. fi. de cle. excō. mini. Si patronꝰ Uod Aul̓ ſicꝰ ſucceſ ſiue p̄ſentat duos. ⁊ ſecūdꝰ īſtituit̉ ab ep̄o vater iſtitutio. h. d. primo patronꝰ non pōt clerico vel alteri eccl̓ie ꝯferre eccl̓iam patronatā vel alit̓ donare. ẜᵐ dcm̄ ibi decetero. ¶ No pͦ ex tex. ꝙ pn̄tatꝰ ꝑ patronū nō ꝯſeꝗt̉ ius ī eccl̓ia ex ſola pn̄tatōe. Eſt enī pn̄tatio qͦddā īchoamētum ſeu p̄ambulū ad obtinēdaꝫ īſtitutōeꝫ ep̄i vt patꝫ ibi īchoatū ⁊cͣ. ⁊ in hͦ noͣbis iſtū tex. ¶ Secundo noͣ ꝙ patronꝰ pōt variare an̄ īſtitutōeꝫ epiſcopi. vn̄ pͦ pn̄tato pōt pn̄tare 2ᵐ. ⁊ intellige ꝙ pōt vari are accumulādo nō aūt ꝓrſus recedendo a pͦ. vt noͣ. Io. an. in regula in re cōi. de reg. iurꝭ. li. vi. in mercū. facit. c. cū aūt. ⁊ qd̓ ibi dicā. jͣ. eo. ¶ Nō tertio ꝙ ep̄s pōt inſtituere 2º. pn̄tatum ⁊ nō pri mū. ⁊ ad hoc dcm̄. c. cum aūt. ¶ Noͣ ī. v̓. decete ro. ⁊ tene mēti ꝙ īſtr̄m pōt loꝗ ꝑ v̓ba p̄teriti tꝑis licet actꝰ īterueniat de pn̄ti. ſic vt n̄ refert vtꝝ lo quat̉ ī pͥª aūt ī tertia ꝑſona. vt ī. c. dudū. sͣ. de cō uerſa. ꝯiu. ¶ Nūꝗd aūt actꝰ p̄ſumat̉ geſtus tꝑe ꝯfecti īſtr̄i qn̄ loꝗt̉ ꝑ v̓ba p̄teriti tꝑis. dic̄ ꝙ ſic. ſi actꝰ tūc potuit īteruenire. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Inno. in. c. qm̄. sͣ. de ꝓba. ⁊ glo. in. l. i. C. de fide īſtru. ⁊ iure aſte. fiſ. li. x. Bar. in aucͣ. ſi ꝗs in aliqͦ. C. de eden ⁊ in. l. ſciēdū. ff. de v̓bo. ob. ⁊ ꝑ hͦ decidit̉ queſtio. dicit̉ ī actis cāe ꝙ talis teſtis iuratꝰ ſic depoſuit nūꝗd p̄ſumat̉ iuratus tūc tꝑis. ⁊ dicēdū ꝙ ſic. de quo per Bar. in. l. theopōpus. ff. de dote prele. ⁊ facit qd̓ dixi in. c. ij. de teſti. ¶ Ultimo noͣ finem c. ꝙ donatio facta a nō dn̄o ē nulla. qꝛ nemo dat qd̓ nō hꝫ. vt in iuribꝰ alle. in glo. fi. ¶ Op. ꝯͣ tex. de. c. cum Bertoldꝰ. de re iudi. vbi ex ſola pn̄ta tione pn̄tatus ꝯſequit̉ ius. ⁊ pōt agere ꝯͣ inſtitu tum ꝑ ep̄m. So. ſi patronus remanet in eodem propoſito pōt pn̄tatus ſuā pn̄tationē ꝓſequi ⁊ age̓ vt ſortiāt̉ effectū. ⁊ ſic ꝯſeꝗt̉ ius ꝓſequendi. ⁊ ita loꝗt̉ ꝯͣrium. ſed ꝑ hoc nō ꝯſeꝗt̉ ius ad bn̄fi ciuꝫ. Aut patronꝰ tnͣſit ad 2ªᵐ pn̄tatiōem. ⁊ ep̄s inſtituit 2ᵐ. ⁊ nō pōt pͦ pn̄tatꝰ age̓ ꝯͣ 2ᵐ. Et aduer te. qꝛ lꝫ tex. h̓ dicat potiorē fore ꝯditionem poſſ dentis. nō tn̄ per hͦ credas ꝙ poſſeſſio ſit neceſ ſaria. nā ex ſola īſtitutōe īſtitutꝰ ꝯſeꝗt̉ iuſ plenū in bn̄ficio. vt ꝓbat̉ in. c. ſi tibi abſenti. de preben. li. vi. ita ꝙ poſt īſtitutōem nō valet īſtitutō alteri facta etiā de traditōne poſſeſſionis. vt in. c. ſi tibi abſenti. ⁊ qd̓ ibi noͣ. lꝫ aliud ſit in rebꝰ ꝓphanis l. quotiēs. C. de rei ven. ¶ In glo. i. ibi ſed ep̄us punitur. hͦ intellige vt dicā in. c. paſtoralis. jͣ. eo. ⁊ c. cum aūt. ¶ Et in fi. gl. vr̄ glo. ſentire. ꝙ ex ſola inſtitutōe ſecūdi nō tnͣſit plenū ius ſꝫ ex poſſeſſi onis ademptōe. ſꝫ ꝯͣriū eſt veꝝ ī iſtis ſpiritualibꝰ vt. sͣ. dixi. ⁊ ī. d. c. ſi tibi abſenti. vn̄ h̓ narrat̉ factū reſpectu poſſeſſionis. ⁊ n̄ ponit̉ iuris miniſteriū ¶ In glo. ij. in fi. vult gͦ glo. ꝙ donando eccl̓iam de cōſenſu epiſcopi tranſferat iuſpatronatus. qd̓ ſatis plꝫ. ⁊ tenet Cal. jͣ. eo. illud. Sꝫ ꝗd dicēdum qn̄ ep̄i ꝯſenſus nō īt̓ceſſit vt ī terminis lr̄e. Uin. ⁊ Philip. fuerūt ī ꝯͣria opi. Uince̓. dixit ꝙ tnͣſit iuſpatronatꝰ. qꝛ ītendebat tnͣſferre oē ius quod habebat ī eccl̓ia. Philip. ꝯͣ. qꝛ ītēdebat ꝯferre ec cleſiā ⁊ nō iuſpatronatꝰ. ⁊ ſic dꝫ hr̄e locū illa re gula ſi n̄ valet qd̓ ago. vel qd̓ voluit potuit ⁊cͣ. vt ī. c. cū ſuꝑ. ī fi. de offi. dele. hͨ opi. Philip. plꝰ mihi plꝫ ꝑ iſtū tex. ꝗ vr̄ īnue̓ illā ꝯceſſionē fuiſſe nullā ⁊ clariꝰ ꝓbat̉. jͣ. eo. illud. vbi dicā. ⁊ tꝫ ibi Cal. Et exͣ hoc noͣ. ꝙ ſi hn̄s ius in re ītēdat donare ipſaꝫ rem totaliter. ⁊ nō ſolū ius qd̓ hꝫ in re non valet ꝯceſſio etiā reſpectu ſui iuris. ar. in. l. ſi is ꝗ puta bat. ff. de acꝗ. here. ⁊ ī. l. nec ignorās. C. de dona. ſecꝰ quando intendebat donare ipſam rem ⁊ oē ius qd̓ eēt in re. ⁊ ſic pōt ītelligi. l. ſi domus. §. fi. ff. de lega .i. vbi legādo rem vr̄ teſtator legare oē ius quod habebat in re. ¶ In glo. fi. ibi cura de intellectu huius. c. dic vt ibi latius dicā. ⁊ ea que ſequūtur in glo. nō faciūt multū ad ꝓpoſitum. c. qꝛ h̓ in 2ª parte nō loquimur de pn̄tatione facta ꝑ poſſeſſionem. ſed de eccl̓ie conceſſione in ꝓpͥe tatē. vnde cum patronus habeat ꝓpͥetatē eccl̓ie nō pōt illam in alium tranſferre. qꝛ nemo dat qd̓ non habet. vt in. l. traditio. ff. de acqui. re. do. An autem de conſuetudine poſſit hr̄e laicus ius cō ferendi eccleſiam. dic vt plene noͣ. Io. an. ī. c. ij. de p̄ben. li. vi. ⁊ concluſio eſt ꝙ non. Compa ¶ Aia clerici ans vel emens iuſpatronatꝰ eo ſpoliari dꝫ. vel alit̓. Quemit iuſpatronatꝰ vt poſſit p̄ſentare fili um vel nepotē. ſeu quē vult eo p̓uari dꝫ. ⁊ vtraqꝫ lec. pōt ſuſtētari. pͦ ponitur exceſſus. 2º. pena. ibi eoſdē. ¶ Noͣ pͦ iūcta glo. i. ꝙ iuſpatronatꝰ appel lat̉ qn̄qꝫ aduocatia. vn̄ patronus pōt appellari aduocatus eccl̓ie. ⁊ hͨ denominatio ſurgit ab eo iure. qꝛ tenet̉ eccl̓iam defendere. vn̄ hoc ius one roſum tranſit in patronum. vt dixi. sͣ. eo. ī ℟ica ⁊ ꝙ h̓ loqͣt̉ de patrono. patet ī lr̄a. dū dr̄ ꝙ eme bāt vt poſſent pn̄tare filios ad eccl̓ias. ¶ 2º. noͣ ibi ſpoliando ꝙ emens iuſpatronatus debet eo ſpoliari. ſed ꝯͣ hoc facit. nā ſpoliatio ſonat ī viciū G ⁊ in actum violentū vt. sͣ. de reſti. ſpo. ꝑ totum. ſꝫ iura nō debēt ꝑmitte̓ violētiam. ne inde īiuriaꝝ actio naſcat̉ vt ī. c. qualit̓. el. i. jͣ. de accu. ⁊. l. memi nerīt. C. vn̄ vi. So. metu huiꝰ ꝯͣrij doc. ītelligunt lr̄am duplicit̓. pͥmo exponēdo illud v̓buꝫ ſpoliā do. i. pͥuando. qꝛ pͥnatio ſonat in actū iudicialem ⁊ licitū. ſecus in v̓bo ſpoliatio. qd̓ noͣ. ſcd̓o intelli gūt ꝓpͥe vt exquo iſti agūt actū a iure int̓dictuꝫ ſicut de facto ꝓceſſerūt. ita de facto poterūt ſpō liari ꝑep̄m. qꝛ non ē neceſſe ꝙ res deducat̉ in iu diciū quaſi velint ꝙ rōne notorietatꝭ nō ſit opus iudiciū intētare. ⁊ ẜm hoc noͣ ꝙ in actibꝰ notorie īiuſtis ꝓcedit iudex exͣiudicialit̓. facit. c. qm̄. sͣ. de fi. p̄ſby. ⁊ noͣ hͦ ad ſimiles qōnes. ſi ergo notorie ꝗs tene̓t eccl̓iam īiuſte. nō ē neceſſe ꝙ ep̄s eū no cet in iudicio. ſꝫ pōt eū ſpoliare de facto ſicut de facto ſe intruſit. ¶ In glo. in v̓. ꝯparāt. ibi ſed cū vniuerſitate. vult gͦ glo. ꝙ in caſu huiꝰ. c. nō puni retur ēptor. ſi emiſſet vniuerſitatē tꝑaliū. in qua eēt iuſpr̄onatus. ⁊ idē ſentit Hoſti. ⁊ clariꝰ Io. cal. nā ẜm eū cū tex. p̄mittat v̓bū ꝯparāt alia v̓ba gn̄alia ſequētia vl̓ quocūqꝫ mō ⁊cͣ. debēt intelligi ẜm qualitatē v̓borū p̄cedētiū .ſ. qn̄ iniuſte acꝗrūt ar. in. c. ſedes. de reſcrip. ⁊ in. l. fi. §. cui dulcia. ff. d̓ vi. ole. ⁊ tri le. ſed hoc dcm̄ plꝫ extra t̓minos hꝰ c. ſed quo ad tex. puto conͣriū. nā exquo iſti eme bant vt pͥncipalit̓ pn̄tarēt filios vl̓ amicos. ꝯmit tebāt ſimoniā mētalē. ⁊ ſic vt iſti cōpeſcerent̉ ab hac inſolertia. tex. apponit hic penā ſpoliationis ſeu pͥuationis. ⁊ ꝓ hͦ illud v̓bū quocūqꝫ mō qd̓ ē valde vniuerſale. ¶ In gl. ſuꝑ v̓bo filij vl̓ nepo tes. ibi ſatis credo. noͣ bn̄ gl. qꝛ quotidie allegat̉ Inno. tn̄ tenet conͣrium h̓. ſꝫ doc. cōit̓ ſequūtur glo ⁊ idē ſentit Inno. in. c. conſuluit. jͣ. eo. ⁊ Spe eo. ti. ad finē. nō obſtat. c. ꝯſuſuit. qꝛ loquitur qn̄ filius ſe intruderet in eccl̓ia patronata. ſecꝰ ſi ob tineret ad p̄ſentatiōem patris ꝑ inſtitutionē ep̄i Et ex hac glo. infero ꝙ ep̄us pōt conſerre bn̄fi cium filio al̓s legitimo vl̓ nepoti. dūmō ſit dignꝰ ꝓ hoc facit. l. ſi conſul. ff. de adop. ⁊. c. non ſat s. lxxxvi. di. ⁊. c. omne. xxxi. di. ſentit archi. ī. c. ep̄s. x. q. ij. vide. qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. graue. sͣ. de p̄ben. In glo. fi ibi erat patrona ſui ip̄ius. Inno. dicit ꝙ eccl̓ia remanebit libera. ⁊ hͦ tene. hͦ tn̄ etiā fuit de mēte glo. nam ꝓprie loquēdo eccl̓ia nō pōt eē patrona ſui ip̄ius. vnde is qui pͥmo habebat īſti tuere habebit liberam collationē. ſicut ſi bn̄ficiū non eēt patronatū. ⁊ de hoc vide bo. glo. in. c. i. jͣ. eo. li. vi. ⁊ ad iſtā ꝑticulā dꝫ referri cauda glo. in v̓. ar. conͣ. ⁊ lꝫ variet. tn̄ qd̓ p̄dixi tene. nec obſtat finale motiuū gl. nā ſi patronatꝰ r̄maneret peneſ vēditorē. tex. mandaſſꝫ declarari ēptionē nullaꝫ qd̓ nō facit. ſꝫ mādat ēptorē ſpoliari. Item pena appoſita in vno ex correlatiuis videt̉ appoſita ī altero ꝯcurrēte eadē rōne. vt ē cōis theorica le giſtarū in. l. fi. ff. de accep. ⁊ in. l. vltima. C. de īdi cta vidui. circa hͦ tn̄ vide qd̓ dixi in. c. i. sͣ. de loca. hͨ ꝓcedūt qn̄ extraneus emit iuſpatronatus. Sed q̄ritur quid ſi ip̄amet ecrl̓ia patrōata emit iuſpatronatus. glo. vr̄ velle ꝙ non remanebit libera. ſi tamē ꝯtractus nō teneat. remanebit apd̓ venditorem. Alij tenēt cōtra ꝙ delictū ꝑſone nō dꝫ noce̓ eccl̓ie. Io. an̄. ꝯcordādo dicit ꝙ aūt ſolꝰ p̄latus emit. ⁊ habꝫ locum ꝯtraria opi. p̄cedens aut p̄latus cum collegio. ⁊ ꝓcedat opi. glo. quia delictum p̄lati ⁊ capituli nocꝫ eccl̓ie. vt in. c. ij. de ordi. cogni. ⁊ in regula delictum. d̓ reg. iur̄. li. vi. ſed Io. Cal. vr̄ ſequi indiſtincte p̄cedētē opi. vt eccl̓ia remaneat libera. qꝛ iſte vēditor dꝫ ſpoliari ꝓpter delictuꝫ ſuum. ⁊ lꝫ do. An. ſequat̉ Io. an̄ mihi tamē plꝫ opi. Cal. vt ſaltē iudex ex officio ſuo ꝯſulat eccl̓ie. nam indignum ē vt patronus habeat amplius iuſpatronatus. qui p̄ſumpſit id vendere. vn̄ eccl̓ia remanebit libera non rōe ſui conͣctus. ſed quia vēditor dꝫ ſpoliari ⁊cͣ. E X litteris natus con Iuſpatro ſiſtens in aliqua vniuerſitate tꝑalium tranſit̉ cum ip̄a vniuerſitate etiam ſi vniuerſitaſ tranſeat tm̄ quo ad vtile dominiuꝫ niſi iuſpatro natus ſpecifice fuerit exceptum. ⁊ ē notabilis ca ſus. ⁊ quotidie allegat̉. diuidit̉ in duas. pͥmo po nitur q̄rela ep̄i. ſcd̓o dant̉ ſibi iudices. ⁊ inſtruūt̉ quomodo debeant diffinire ibi mandamus. Primo noͣ ꝙ licꝫ ꝯtractus non gratuitꝰ prohi beatur ſuper iurepatronatus. vt. sͣ. c. precedenti. ⁊ clarius. jͣ. eo. c. de iure. tn̄ ſi cōtractus non gra tuitus int̓uenit in aliqua vniuerſitate tēporaliuꝫ iuſpatronatus exiſtēs in vniuerſitate tranſit ex illo titulo non gratuito. qꝛ ꝯtractꝰ vr̄ initꝰ ſuꝑ re bus tēporalibus ⁊ non ſuꝑ iurepatronatꝰ. ſꝫ ac ceſſorie trāſit iuſpatronatꝰ. Et ex hoc noͣ ꝙ iuſpa tronatꝰ pōt eē acceſſorium rebꝰ tēporalibꝰ. facit l. in modicis. ⁊ quod ibi noͣ. ff. de cōtrahen. emp. ⁊. l. ſi mercedē. §. ſi cū fundum. ff. de ac. emp. ⁊ ſic noͣ qd̓ magis dignum pōt accede̓ minus digno ¶ Nota vlteriꝰ ꝙ exiſtēs in poſſeſſione iur. ſpa tronatus licꝫ non habeat ꝓprietatē illius iuris. valide pn̄tat ita ꝙ pn̄tatus ꝑ eū ⁊ inſtitutus per ſuꝑiorē nō dꝫ poſtmodū r̄moueri. licꝫ appareat in futuꝝ pn̄tatorē nō habuiſſe ius pn̄tandi. ⁊ eſt rō. qꝛ pn̄tatio cēſet̉ quidā fructꝰ iuris pn̄tādi. vt noͣ. jͣ. eo. c. ꝯſultatiōibꝰ. ſed fructꝰ ꝑtinēt ad poſſeſ ſorē nec tene̓t̉ reſtitue̓ ſi illū bona fide ꝯſūpſit. vt noͣ. in. c. grauis. sͣ. de reſti. ſpō. ⁊ hͦ ē ꝓpria rō ſcd̓i caſus huiꝰ. c. ⁊ idē dic eadē rōne in electoribꝰ. vt ꝓbat̉ ī. c. q̄relā d̓ elec ¶ 3º. nō vnā practicā reco gnoſcēdi veꝝ pr̄onū. ſi obtinet ꝯͣ poſſeſſorē. nam īſtitutꝰ ad pn̄tatōeꝫ poſſeſſoris dꝫ rn̄de̓ pr̄ono d̓ tēporalibus. aliā practicam videbis. jͣ. eo. c. con ſultatiōibus. Item noͣ ꝙ bn̄ficiatus tenet̉ patro nō reſponde̓ de tēporalibꝰ. ⁊ intellige de patro no eccl̓iaſtico non ſeculari vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. cuꝫ ⁊ plantare. jͣ. de p̓uile. ⁊ ibi ꝑ Inno. ⁊ in. c. in late ranēſi. d̓ p̄ben. ¶ Quomō aūt fit iſta recognitio ſeu reſponſio de tēporalibꝰ. certe nō ītelligas ꝙ debeat dare tēporalia pr̄ono. ſꝫ debꝫ ſibi redde̓ rōnem adminiſtrationis temporaliuꝫ non tamē valde ſtricte puta dicendo quid expendat quo tidie pro victualibus. ſed in genere. de quo vide per Inn. in. d. c. cū ⁊ plantare. ⁊ ex hoc noͣ ꝙ pin guius ius habet patronꝰ eccl̓iaſticꝰ qͣꝫ ſecularis Itē patronus eccl̓iaſticꝰ habet ſex menſes ad p̄ ſentandū. ⁊ ſecularis quatuor. vt in. c. i. eo. ti. li. vi ⁊ de alijs differentijs dic vt noͣ. ī. c. cū ꝓpt̓. jͣ. eo. ⁊ in iuribus ſuꝑiuſ allegatis. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ſi p̄ ſentatio facta pertinet ad monaſteriū valet pre ſentatio ꝑ ſolam Abbatiſſam. In ꝯͣriuꝫ tn̄ fac̄. c. ea noſcit̉. sͣ. d̓ his que fiunt a p̄la. ⁊ dic vt ibi dixi Et noͣ ex hoc ⁊ ex tex. mulierē eē capacem iuris pn̄tandi. ⁊ vide qd̓ dixi. sͣ. eo. in. c. i. ⁊. fi. de ꝯceſſ. preben. ¶ In glo. i. in fi. aduerte qꝛ glo. nō red dit ſpecifice rōem diuerſitatis. quare iuſpatrona tus tn̄ſit cum villa locata ⁊ non cum villa pigno rata. vr̄ tn̄ glo. velle ꝙ hic fuit īitus talis ꝯͣctus ꝑ quē tnͣſiuit vtile dn̄ium videlicet ville. vtputa qꝛ locatio fuit facta ad magnū tp̄s. iuxͣ noͣ. ꝑ Inno. ī c. ꝓpt̓. sͣ. de loca. ⁊ ſic cum conductor habeat̉ hic loco domini reſpectu vtilis dn̄ij tranſit etiā ius patronatus ſicut tranſiret ex toto venderet̉ vil la. ſed in creditorem non tranſit dominiuꝫ aliqd̓ rei pignorate. ideo nō tranſit iuſpatronatus. ſed aliud ſentit hͨ glo. ⁊ aliud Hoſti. ⁊ Goff. ſed non clare iudicio meo. ideo dic ꝙ in creditorem non tranſit. qꝛ creditor tenetur reſtituere oēs fructꝰ quos percepit ex re pignorata. vt in. c. cū ꝯͣ. sͣ. de pig. ⁊ in. c. i. jͣ. de vſuris. ſed ſi creditor p̄ſentaret ⁊ p̄ſentatus īſtitueret̉ nō poſſet poſtea repetere illum fructum. ⁊ ſic creditor lucraret̉ illū fructuꝫ ex mutuo ꝯͣ naturam pignoris. cum mutuum de beat eē gratuitū. ī. c. ꝯſuluit. de vſurꝭ. ſed in ꝯͣctu locationis ad magnū tp̄s cum tnͣſeat poſſeſſio ⁊ omnis vtilitas rei locate tnͣſit iuſpatronatꝰ tāqͣꝫ acceſſoriū. nā ille qui eſt in poſſeſſione hꝫ pn̄tare vt in. c. conſultationibus. jͣ. eo. nec tenetur reſtitu ere cōmoditatē quā ꝑcipit ex re locata. idē ⁊ for tius. qn̄ tn̄ſit dn̄ium vtile directū vel vtile tantuꝫ ad hͦ. c. cum ſecūduꝫ. jͣ. eo. ⁊. d. l. in modicis. ⁊. d. l ſi mercedem. per hͦ dico diſpoſitionem huius. c. nō ꝓcedere ſi locatio fuiſſet facta ad modicum tp̄s. qꝛ tūc nō tn̄ſiret dn̄iuꝫ vtile nec poſſeſſio. ſꝫ detentatio. qꝛ colonꝰ ad modicū tp̄s poſſidꝫ de mino ⁊ non ſibi. l. male agitur. C. de p̄ſcrip. xxx. vel. xl. an. vnde pn̄tatio reperit̉ facta ab eo ꝗ nō eſt in poſſeſſione pn̄tādi. niſi dice̓s ꝙ colonꝰ po ſidet naturaliter ſibi licet ciuilit̓ dn̄o. vn̄ ratione illiꝰ naͣlis vr̄ poſſe pn̄tar̄. vt ſi iſte ꝑcipiat iſtū fru ctum ſicut ꝑcipit ceteros fructꝰ vtile. ⁊ maxime qꝛ iſte tex. loꝗtur indiſtincte. ¶ In glo. fi. in fi. glo. in effectu ponit duas opi. pͥma ꝙ exiſtens in poſſeſſione iuriſpatronatꝰ pōt preſentare nō ob ſtante ꝙ ſibi ſit mota ꝯtrouerſia ſuꝑ ipſo iure ex quo nō reuocatur in dubium de ip̄a poſſeſſione ⁊ hanc opi. vr̄ ſequi Io. iij. q. vi. hoc quippe. ⁊ cō muniter doc. ſentiūt hic illa rōe. qꝛ pn̄tatio eſt ꝙ dam fructus iuris pn̄tandi. vnde ſicut poſſeſſor in re ꝓphana colligit fructꝰ lite pendente. ita ⁊ ī hoc iure. ¶ 2ª opi. quā glo. ſequit̉ eſt ꝙ nō poſ ſit pn̄tare exqͣlis eſt ſibi mota. vel ſi admittitur preſentatio non debet ſequi inſtitutio ꝑ ſuꝑiorē ſed debet expectari exitus cāe. Sed tu dic latiꝰ colligendo aliqua dicta dn̄i Anto. ⁊ declarādo hanc materiam ampliando terminos glo. ꝙ aut quis eſt in poſſeſſione ſine aliqua controuerſia. tūc pōt pn̄tare. ⁊ inſtitutus ad pn̄tationem ſuam non debet poſtea remoueri. lꝫ appareat poſſeſſo rem nō habuiſſe ius ꝓpͥetatis. ad hͦ vr̄ tex. in. c. cōſulationibus. jͣ. eo. ⁊ in. d. c. q̄relam. Rō naͣlis eſt ꝙ poſſeſſor nō tenet̉ reſtituere fructus quos ꝓbabili rōe ꝯſumpſit. nec eſt effectꝰ locupletior. vt dixi in. d. c. grauis. ita eſt in caſu nr̄o. nā ꝑ pn̄ tationē poſſeſſor non eſt effectus locupletior. iō pn̄tatus ⁊ inſtitutꝰ ad eius pn̄tationē non dꝫ re moueri. ſed dꝫ deinceps cognoſce̓ veꝝ patronū ⁊ hoc mō ītelligo iſtū tex. in 2º. cāu. nā debes ītel ligere ꝙ iſte miles erat in poſſeſſiōe. ⁊ ꝙ pn̄tauit an̄ motā ꝯtrouerſiā ⁊ pn̄tatꝰ fuit īſtitutus. ⁊ hͦ in tellige qn̄ pn̄tatꝰ erat poſſeſſor bone fidei. ſecūs ſi male fidei. qꝛ ſic̄ poſſeſſor male fidei nō fac̄ fru ctus ſuos etiam quos ꝯſumpſit. vt ī. d. c. grauis ita nec iſte potuit valide pn̄tare hoc eſt noͣbile di ctum Inno. in. c. ij. de ī integꝝ reſti. ⁊ in. c. in lr̄is de reſti. ſpo. ⁊ ꝑ hoc noͣbile dictum limita p̄dictū c. querelā. ⁊ dictū. c. cōſultationibus. Aut pn̄tās erat in poſſeſſione bone fidei. ſed fuit ſibi mota ꝯtrouerſia an̄ pn̄tationem. ⁊ tūc aut lis eſt mota ſuper poſſeſſione. quia negat̉ ipſum poſſidere ⁊ nō debet admitti pn̄tatio. qꝛ ſuper hoc depēdet qō. ⁊ ſic debes ītelligere p̄dictum. c. ij. de in īteg. reſti. expreſſe vult glo. ibi ⁊ in. d. c. hoc quippe. Qn̄qꝫ mouet̉ controuerſia nō ſuꝑ poſſeſſione ſed ſuper proprietate iuris vt quia alius dic̄ ip̄m eē patronū lꝫ reus ſit ī poſſeſſione ⁊ iſte caſus ē dubitabilis. de qͦ ꝓpͥe loquit̉ glo. ⁊ dic ꝙ preſen tare pōt ſic̄ ⁊ alios fructus colligere. ſed preſen tatio nō debet admitti per ſuperiorem. ita vt in ſtituat preſentatum. ſed pōt admittere ſimplicii ⁊ differre inſtitutionem in euentum cauſe. Ratō eſt iſta poſſeſſor tenetur reſtitue̓ oēs fructus qͦs percipit poſt litis cōteſta. vt dixi ī. d. c. grauis. ſꝫ ſi inſtitueret̉ preſentatus lite pendente ⁊ ſuccū beret preſentator in proprietate non poſſet re ſtituere illum fructum. quia legitime inſtitutus remoueri non debet. ⁊ ideo propter impoſſibili tatem reſtituendi debet differri inſtitutio. ſimile ſi quis dilapidat fructus poſt litem cōteſta. nec eſt ſoluēdo. nam fructꝰ ſequeſtrant̉. vt dixi in. c. fi. sͣ. de ſeque. poſ. ⁊ fruc. ſed in rebus ꝓphanis pōt poſſeſſor percipere fructus ⁊ vti libere poſ ſeſſione ſua lite pendente. quia poteſt eoſdem reſtituere vel eſtimationem. ⁊ ex his habes de claratum iſtum tex. in ſecundo caſu. vnde nō col ligas hͦ ar. a contrario ſenſu. quia preſentatio nō debet admitti poſt controuerſiam. ſed ꝙ inſtitu tio non debet fieri ⁊ facta non tenet. ⁊ pro hͦ ſatiſ habes declaratam iſtam materiaꝫ. ¶ Extra gl. pro declaratione predictorum ⁊ materie querit̉ quando iuſpatronatus dicitur tranſire cuꝫ vni uerſitate. Solu. ex dictis Inno. poteſt colligi ꝙ non ſufficit ꝙ inhereat cuicunqꝫ rei. ſed oportet Z De iurepatro. rem eſſe talem ꝙ abſqꝫ alia exp̄ſſione ꝯtineat in ſe iura vniuerſitatis. vt ē villa ⁊ caſtrum q̄ habēt in ſe iuriſdictionē honorem ⁊ diſtrictum. ⁊ intel lige hoc habere iuriſdictionē ⁊ diſtrictum ex cō ſuetudine ſeu ex ſtatuto hominū ſecꝰ d̓ iure cōi vt ip̄emet Inno. noͣ. in. c. cum ad ſedem. de reſti. ſpō. ¶ Et ꝑ hoc infertur ad qōnem quid ſi ha bens aliquos fundos in villa dicat vēdo tibi oīa iura que habeo in villa. nunquid tranſeat iuſpa tronatus. ⁊ dicit Inno. ꝙ non qꝛ hic non ſubeſt aliqua vniuerſitas. vnde perinde ē ac ſi diceret vendo tibi talem ⁊ talem fundum. Quid autem ſi dicat. vēdo tibi omnia bona mea. Inno. ⁊ Io. an. ſentiunt iuſpatronatus non tranſire. qꝛ iſta nō ꝯtinent vniuerſitatem in ſe licꝫ alij contra. ſꝫ ꝓ hac opi. conͣria adduco bonū tex. in. l. bonoꝝ. la. ij. ff. de v̓bo. ſigni. vbi dr̄ ꝙ bonorū appellatio ꝯtinet vniuerſitatē ſicut hereditas. nūquid autē vēdita hereditate trāſit iuſpatronatꝰ. cōit̓ tenet̉ ꝙ ſic. qꝛ hereditaſ in ſe eſt ꝗd vniuerſū. vt in. d. l. bonorū. ⁊ in. l. hereditas. ff. de pe. here. ¶ Quid autē ſi vēdatur palaciū in quo eſt iuſpatronatus nec habet̉ aditus niſi ꝑ palaciū. quidā tenuerūt iuſpatronatus trāſire. arg. in. l. ſi mercedem. §. ſi cū fundū. ff. de ac. emp. vbi hoc ſentiūt gl. ⁊ Bar loquūt̉ tamē in fundo in quo ē iuſpatronatꝰ. ſꝫ Inno. ⁊ Io. an. tenent hic oppoſitū. qꝛ palaciuꝫ nō eſt quid vniuerſū ſed res particularis. nec ob ſtant dicte leges. qꝛ procedunt in ſepulchro qd̓ eſt inutile dn̄o. ſi non poſſet ad illd̓ habere aditū ſed iuſpatronatꝰ pōt poſſideri ⁊ exercitari abſqꝫ eo ꝙ quis uadat ad eccl̓iam ⁊ hoc plus placet. L luc Preteſ cam 8 2 Si laicus clerico vl̓ religioſo loco ꝯce dit eccl̓iam ſine ꝯſenſu ep̄i. non obſtante tali con ceſſione q̄ n̄ valet ad ip̄aꝫ eccl̓iaꝫ cū vacaue̓it po te̓it pn̄tare. ⁊ eā alte̓i eccl̓ie de ꝯſenſu ep̄i poterit concede̓. hoc. dicit cū. c. ſuggeſtum. ⁊. c. cum laici jͣ. eo. habet duo dicta. ſcd̓m. ibi lꝫ. ¶ No pͥmo ꝙ ex acꝗſitione iuriſpatronatꝰ non habꝫ laicus po teſtatē concedendi eccl̓iam quo ad ꝓprietatem vt hic. nec quo ad titulum. vt. jͣ. eo. cum laici. ſꝫ ſo lum ꝯſequit̉ poteſtatē pn̄tandi clericum ep̄o ꝑ eum inſtituēdum vt. jͣ. eo. c. fi. ¶ Scd̓o noͣh̓ tex. apertum ꝙ ex ꝯceſſione eccl̓ie facta ꝑ patronuꝫ non videt̉ concedi iuſpatronatꝰ. nam ſi trāſiuiſ ſet hic iuſpatronatus. non potuiſſet patronꝰ poſt modū p̄ſentare clericū. cuiꝰ ꝯtrarium hic dicitur ¶ Item noͣ ep̄m nō poſſe būficium patronatuꝫ alicui conferre ſine pn̄tatione patroni etiā eccl̓ia ſtici. ⁊ ꝙ inſtitutio facta ſine p̄ſentatione patroni eſt de rigore iuriſ irritanda. Et noͣ bene hec v̓ba nam ideo dicit de rigore. qꝛ de eꝗtate nō eſſet re tractāda. cum ius patroni pendeat ex gratia. vt dixi. sͣ. e. qm̄. hic tn̄ rigor p̄fert̉ equitati patrono inſtante. vt in. c. decernimꝰ. xvi. q. vij. ⁊ ꝑ illū tex. pōt dici ꝙ īſtitutio ſit ip̄o iure irrita. qd̓ etiā ſen tit Io. and. in. c. ij. de offi. vica. li. vi. ⁊ tunc expo ne verbum irritanda ideſt irrita nuncianda. vel eſt irritanda quo ad factum. ſicut de facto ꝓceſ ſit. ¶ Sed op. cōtra pͥmam partē. c. videt̉ enim ꝙ cum conſenſu epiſcopi non poſſit laicus cōce dere eccl̓iam. cuiꝰ cōtrarium hic īnuitur cū laicꝰ non poſſit eam poſſidere vt in. c. cām. dep̄ſcrip. ⁊ pro nō dato habet̉ ⁊cͣ. vt in. c. cū aūt. sͣ. eo. So. doc. intelligūt tex. in eccl̓iis que de facto de tinēt̉ a laicis potentibus. vnde. vt arripiant̉ a manibꝰ eorum iura concedunt ꝙ interueniēte auctorita te epiſcopi valeat ꝯceſſio facta loco religioſo vel alteri eccl̓ie. ſimile in cōceſſione decimarum vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. cum apoſtolica. de his que fiūt a p̄la. ⁊ intellige qn̄ laicus concedit in proprietatē nam in titulum nullo modo concedere poteſt. nec iura hoc ꝑmittunt. quinīmo laicus conferēs excommunicat̉ ſalteꝫ minori excommuuicatiōe vt in. c. ſi quis deinceps. xv. q. vij. ¶ In glo. i. in fi. ſentit hic glo. ꝙ patronus poteſt concedere iuſpatronatus ſine conſenſu epiſcepi. ſed cōtra rium ſentit glo. penultima ⁊ finalis. ⁊ vide glo. in. c. nemini. xvi. q. vij. docto. ponunt hic varias opi. ſed cōcludendo diſtingue. ꝙ aut patronus concedit eccl̓iam alicui loco religioſo in proprie tatem. ⁊ hoc conſtat. aut concedit iuſpatronatuſ ⁊ conſtat. aut concedit ſimpliciter eccl̓iam ⁊ non conſtat quid intendebat concedere vtrum eccle ſiam vel iuſpatronatus. primo caſu conceſſio ſi ne auctoritate epiſcopi eſt nulla vt hic ⁊ in dicto c. quod autem. vnde etiam iuſpatronatus non tranſfertur. Ratio quia illud ius non intendit concedere. ⁊ donatio ſumit vires ab intentione donatoris. vt in. l. nec ignores. C. de dona. ergo non valet ꝯceſſio eccleſie. quia non poterat eam concedere nec conceſſio iuriſpatronatus. quia non intendebat illud concedere. vnde habet lo cum illa regula. quod noluit potuit ⁊ quod vo luit adimplere nequiuit. vt in. c. cum ſuper. de of delega. ⁊ in. l. multum intereſt. C. ſi quis alte. vel ſibi. ⁊ in hoc caſu proprie poteſt intelligi iſte tex ⁊. c. quod autem. sͣ. eo. ¶ Secundo caſu prin cipali cum concedit iuſpatronatus. aut conce dit generaliter concedendo vniuerſitatem ali quam. ⁊ tunc tranſit in quencūqꝫ etiam ſine au ctoritate epiſcopi vt. sͣ. eo. ex litteris ⁊. jͣ. eo. cum ſeculum. non tamen debet exprimere iuſpatro natus. vnde ſi diceret. vendo tibi talem villam cum iurepatronatus in ea exiſtente non valet venditio reſpectu iuriſpatronatus. ⁊ de hoc vlti mo vide latius per Iphan. and. in. c. i. eo. ti. lib. vi. Aut vult concedere iuſpatronatus per ſe aut in vltima voluntate puta legando. ⁊ ſi hoc facit cum cōſenſu epiſcopi. indubie tenet. ſed nūquid valeat ſine conſenſu epiſcopi. dicam poſt Io. and. jͣ. eo. c. cum ſeculum. aut vult concedere inter viuos. ⁊ tunc aūt eccleſie aut loco religio ſo ⁊ valet conceſſio etiam ſine auctoritate epiſco pi. textus vtdetur hic in ver. licet. namille ver. venit aduerſatine ad precedentia. Item tex. hic dicit ꝙ habet liberam facultatem concedendi loco religioſo. non enim eſſet libera facultas. ſi De iurepatro. 38 neceſſario deberet habere conſenſum epiſcopi. vt noͣ. in. c. de multa. ſupra de preben. ⁊ in. c. licet epiſcopus. eo. ti. li. vi. ⁊ hanc opi. communiter te nent doc. ⁊ facit. c. vnicum a contrario ſenſu eo. ti. li. vi. Aut vult cōcedere laico vel clerico recipi enti nomine proprio. ⁊ nō valet cōceſſio ſine con ſenſu epiſcopi. ar. hic ⁊ in dicto. c. i. a cōtrario ſen ſu. ⁊ hanc opi. tenet hic Hoſtien̄. ⁊ Iohan. an. ſe quitur Archi. in dicto. c. i. ⁊ xvi. q. vij. pie mentis licet Inno. ⁊ quidam alij ſenſerunt contrariam. ſcilicet ꝙ laico etiam poſſet concedere ſine con ſenſu epiſcopi. ſed prima opinio cōmunior ⁊ ve rior. Ratio diuerſitatis eſt duplex ¶ Prima ꝙ laici magis cōſueuerunt aggrauare eccleſias qͣꝫ clerici. ar. ij. q. vij. laicos. ⁊. c. laici. Secūda ratio quia ſi clerici excedunt terminos ſuos facilius poſſunt compeſci per eccleſiā qͣꝫ laici. ar. lxxxix. di. indicatum. ⁊ hanc opi. tene. Ad quid autē re quiritur epiſcopi conſenſus. dic vt videat an ex pediat eccleſie mutare patronum. nam ſi vellet concedere potentiori ſeu tyrāno epiſcopus nō conſentiat. Item aduertet an interueniat fraus nam timendum eſt an ſit ficta venditio. ⁊ hͦ quo ad ſecundum membrum. ¶ Uenio ad tertium quando ſimpliciter concedit eccleſiam. ⁊ nō ap paret quid vellet concedere. in quo diſtingue ꝙ aut concedit cum conſenſu epiſcopi. ⁊ tranſſert̉ iuſpatronatus. ⁊ omne aliud ius quod habet in ea. ar. c. paſtoralis. de donatio. pro hoc. c. quod autem. ſupra eo. ⁊ quod ibi nota. in glo. aut con ceſſit ſine conſenſu epiſcopi ⁊ non valet cōceſſio in aliquo. quia peccat in forma ⁊ hoc caſu poteſt intelligi iſte tex. nam hic nō diſtinguitur animꝰ bonatoris. ⁊ patet ꝙ in nullo valuit conceſſio ec cleſie facta per laicum ⁊ per hoc habes declara tos ⁊ ſuppletos caſus glo. ⁊ materiam huius. c. ⁊. c. quod autem. vide quod ibi dixi. ¶ In glo. ij. in fi. de hoc brocardo dic vt nota. in regula n̄ preſtat. de reg. iurꝭ. li. vi. ⁊ per glo. in. c. auditis. h̓ alle ¶ In glo. iij. in fi. vult ergo glo. ꝙ loco reli gioſo poteſt concedi eccleſia non vacans cuꝫ au ctoritate epiſcopi. ſed contra hoc facit iſte textꝰ nam conceſſio fuit facta religioſe domui. ⁊ tamē dicitur ꝙ non valuit conceſſio de re non vacan te. vnde dicerem ꝙ aut quis intendit donare eē cleſiam non vacanteꝫ loco religioſo vt valeat vt exnunc in preiudicium rectoris ⁊ non valet do natio. ⁊ ita intelligatur iſte tex. aut intendit con cedere ſine preiudicio rectoris ⁊ valet. ⁊ ſic intel ligo glo. ⁊ pro hoc tex. in. c. conſultationibus. de dona. ⁊ cle. fi. de re. eccle. non alie. ¶ Ultimo exͣ glo. opponitur. de. c. ii. de ſupplen. negli. prelato. vbi valet inſtitutio epiſcopi ſine preſentatiōe pa troni. cuius contrarium innuit iſta littera in fi. Sblu. regulariter non valet. vt hic ⁊ in dicto. c. decernimus. Fallit ẜm Hoſtien̄. ſi patronus fuit negligens in preſentando. vt in dicto. c. ij. ⁊ dic ꝙ data negligentia patroni poteſtas deuoluitur ad eum qui habebat inſtituere etiam ſi epiſcopꝰ non ſit vt eſt glo. multum notabilis. in cle. i. de ſupplen. negli. prelato. Secundo fallit quando patronus preſentauit indignum. vt in dicto. c. ij. ⁊ per hoc ſentit Hoſtien̄. ꝙ patronus preſentan do indignum priuatur ea vice poteſtate preſen tandi. quod an ſit verum indiſtincte pleniꝰ dixi in. c. cum vos. de offi. ordi. ⁊ dic vt ibi ¶ TTertio fallit ſecundum eum ſi conceſſio fit per papam vel per legatū de latere. vt in. c. dilectus. de offi. lega. ⁊ in. c. cum dilectus. jͣ. eo. Sed tu dic meliꝰ ꝙ aūt eſt iuſpatronatus eccleſie. ⁊ procedit dcm̄ Hoſtien̄. vt legatus poſſit concedere ſine preſen tatione eccleſie. ⁊ ita loquitur. c. dilectus. Aut ē patronus laicorum. ⁊ nullus citra papam poteſt eccleſiam conferre ſine preſentatione patroni. ⁊ iſte eſt proprie caſus in dicto. c. cum dilectus. jͣ. e. vbi de hoc vide bonam gloſam. in. c. per litteras de preben. in cle. Inſti Uerimonia quin eccleſijs patronatis per nouos patro nos mutari nō poſſunt. nec viciſſitudines eccl̓ia ruꝫ per eos fieri. duo ſunt dicta 2ᵐ ibi ſcilicet vi ciſſitudines. ¶ Nota ꝙ licet patronus habeat ius preſentādi in eccleſia. vt. sͣ. eo. quaſi per totū tamen legitime inſtitutus ad preſentationem an tiqui patroni non debet remoueri ad inſtantiaꝫ noui patroni. ⁊ iſte eſt proprie intellectus. c. Et hec faciunt ad. q. pone plures heredes fuiſſe in ſtitutos per defunctum reperitur iuſpatronatꝰ in hereditate nunquid poſſit illud adiudicari al teri ex heredibus. Iohā. an̄. poſt Goffre. tenet ꝙ non. arg. huius. c. quod prohibet mutationeꝫ ordinis eccleſie ſecundum humanam conditio nem. licet enim nomina debitorum inuenta in he reditate poſſint adiudicari vni ex heredibus. lꝫ diuidi non poſſint. vt in. l. ea que. C. fami. herciſ. ⁊ in. l. ij. ⁊. iij. ff. eo. tamen iuſpatronatus n̄ poteſt diuidi inter heredes nec adiudicari vni ex here dibus. ſed omnes heredes patroni erunt inſoli dum. do. Pe. miratur de hoc dicto. Io. an. cum iſte tex. non prohibeat tranſlationem de vno in alium. vnde tenet ipſe ꝙ licite poteſt adiudicari vni ex heredibus. tum quia iuſpatronatus tran ſit cum uniuerſitate. vt in capitulo ex litteris sͣ. eo. tum quia vtilius eſt eccleſie vnum habere patronum qͣꝫ plures. quia ſolet negligi quod cō muniter poſſidetur. C. quando ⁊ quibus quar ta pars debetur. l. ij. li. x. ſed mihi plus placet opi nio precedens tali ratione. Aut enim hereditas equaliter diuiditur inter inſtitutos. ⁊ non appa ret ratio quare magis debet adiudicari vni ex heredibus qͣꝫ alteri. vnde cum ſit ius indiuiſibi le cōſiſtit penes omnes inſolidum. vt nota. glo. sͣ eo. c. i. Aut cui adiudicatur fuit data minor ꝑs hereditatis. ⁊ non valet illa adiudicatio. quia vi detur adiudicatum iuſpatronatus in compenſa tionem bonoruꝫ. ⁊ ſic quodammodo commute tur cum re temporali. ⁊ reciperet eſtimationem contra. c. de iure. infra eo. ⁊ tene menti hanc que ſtionem. quia quotidie poteſt accidere. ⁊ per hͦ G 3 De iurepatro. al̓s dixi ꝙ patronus nihil habēs in bonis non poterit cedere iuſpatronatus creditoribus. quia non recipit eſtimationem. vt dixi. nec poteſt int̓ uenire titulus non gratuitus vt in. c. quia clerici sͣ. eo. ⁊ in. c. p̄terea. de tranſac. ¶ Sed quero ꝗd intendat littera prohibere ꝑ verbum viciſſitudi nes. So. tres ſunt intellectꝰ. quidam exponunt viciſſitudines .i. mutationes ſeu grauamina. Alij vt Inno. ꝙ intēdit prohibere ꝙ patroni nō pn̄t conuenire adinuicem. vt vnus ſit patronus vno anno. alius alio. vt ſic habeant quādam viciſſitu dinem. Sed hoc dictum limita quando vellent ex toto ius diuidere. nam reſpectu exercitij bn̄ poſſunt hanc conuētionem facere. vt vnus pre ſentet vna vice. alius alia. vt eſt tex. in cle. fi. e. ti. Simile ī tutoribꝰ ꝗ reſpectu adminiſtratōis pn̄t diuiſiōeꝫ adīuicē face̓ ſꝫ n̄ pn̄t diuiſionē adīuicē face̓ qͦ ad iuſ tutele. vt. l. īter tutōeſ. ff. de admi. tu. Tertij vt hoſti. ītelligūt ꝙ ꝓhibet̉ hͨ ꝯmutatō iu riſpatronatꝰ. vtputa ſi duo patroni haberēt plu ra iurapatronatus. nō poſſunt illa adīuicem per mutare ſine auctoritate epiſcopi. ⁊ noͣ hunc ītel lectum. quia facit ad ea que dixi in. c. precedēti. pro hoc videt̉ gl. in. c. nemini. xvi. q. vij. ⁊ quilibꝫ intellectus eſt bonus in ſe. ¶ In glo. i. in fi. hec glo. non reſpondet ſpecifice ad. c. decernimꝰ. vbi mutat̉ rector ad inſtantiam patroni. ideo dic ꝙ illud loquitur quādo epiſcopuſ ſpreto patrono inſtituit rectorē in eccl̓ia. hic loquimur quando ſacerdos fuit legitime inſtitutus. qui mutari nō debꝫ ex mutatione patroni. Sed quero que fuit ratio dubitandi. So. potuit eſſe duplex. prima quia reſoluto iure auctoris reſoluit̉ ius ſucceſ foris. ut in. l. lex vectigalis. ff. de pigno. ſed patro nus antiquus fuit auctor iuris huiꝰ ſacerdotis uidebat̉ ꝙ reſoluto iure illius eſſet reſolutum ius iſtius. Scd̓a ratio ſucceſſor non tenet̉ ſtare cōtractui inito ꝑ predeceſſorē. nam emptor do mus non tenet̉ ſtare locationi ſacte per uendito rem cum ſit ſucceſſor ſingularis vt in. l. emptorē. C. loca. ita videbat̉ ꝙ nouus patronus non te nebatur ſtare preſentationi facte per predeceſſo rem. ſed contrarium hic decidit̉. Ratio quia re ctor inſtitutus in eccl̓ia nō habet ius a patrono priucipalit̓ ſed a ſuperiore inſtituente. vt in. c. qd̓ autem. sͣ. eo. Item inſtitutus habet ius in eccl̓ia vt in. c. ſi tibi abſenti. de preben. lib. vi. ideo non poteſt remoueri per ſucceſſorem. facit quod noͣ. in. d l. emptorem. UIm laici tum eſt ſu Summa ra eo. illud. vel ſumma ſic. Patronus eccl̓iam clerico conferre non poteſt. ⁊ ſi contule rit poteſt hoc non obſtante ad illam preſentare rectorem. primo dictum. ſcd̓o ratio. ibi non eniꝫ ¶ Primo noͣ caſum in quo quis poteſt venire contra proprium factum. ⁊ in hoc multuꝫ inſtat glo. ⁊ Io. and. ponit plures caſus. ſed tu vide per Cal. in. c. ſi quis preſbyterorum. de re. eccle non alie. dixi in. c. cum ſuper. de conceſſ. preben. per Bar. in. l. poſt mortem. ff. de adoptio. ⁊ in. l. qui ea mente. ff. de furtis. per Cy. in. l. ſi quis nō dicam rapere. C. de epiſ. ⁊ cle. vbi tractat an ſit locus penitentie in delictis. ⁊ aliquid tetigi in. c. i. de eo qui mirtit̉ in poſſ. ¶ Secundo nota pa tronum non poſſe ordinare eccl̓iam. vnde non poteſt eam alicui conferre in titulum. ⁊ dic hoc procedere etiam ſi ſit patronus eccl̓iaſticus. vt in. c. fi. jͣ. eo. ⁊ in. c. i. xvi. q. vi. ¶ Sed hic quero nunquid iudex ſecularis poſſit propter delictuꝫ priuare patronum laicum iurepatronatus. vide glo. noͣ. xvi. q. vij. c. filiis. In contrarium vide gl. in cle. paſtoralis. in ver. ſubiecte. de re iudi. ſatis putarem ꝙ per ſe non poſſit eum priuare. cū iuſ patronatus teneat ab eccl̓ia ⁊ non a principe ſe culari. ſed cum vniuerſitate bonorum poterit. ⁊ ideo ſi pater commiſit crimen leſe maieſtatis. et ſic omnia bona confiſcantur. dico ꝙ tranſit iuſ patronatus in fiſcum ⁊ non ad filios. ⁊ ſic intelli ge glo. nō. in dicto. c. filiis. facit quod dixi. sͣ. eo. c. ex litteris. Et hec faciunt ad aliam. q. noͣ. Po ne ꝙ committens crimen leſe maieſtatis habet filium clericum beneficiatum. nunquid filius ꝑ dat beneficium. ⁊ videtur primo ꝙ ſic. quia filij huius criminoſi efficiuntur infames. vi. q. i. c. ve rum. verſi. ſi quis cum militibus. ⁊ in. l. quifquis. C. ad. l. iulia. maie. ſed infamis non poteſt tene re beneficium vt in regula infamibus. de regū. iuris. lib. vi. ⁊ in. c. inter dilectos. de exceſſibus prela. ſed contrariam ſententiam tene. quia cum filius ſit clericus non efficitur infamis. quia lex ſecularis non potuit illum inficere. cuꝫ non ſit le gi ſubditus vt in. c. quod clericis. ⁊ quod ibi noͣ. de foro compe. ⁊ ad hoc vide glo. nota. in. c. ſatꝭ peruerſum. lvi. di. IIra paſtorali Religioſi vendicare vel retinere non poſſunt eccl̓ias ſibi conceſſas a laicis ſine dioce ſani conſenſu niſi legitime preſcripſerint. vel po ſtea dioceſanꝰ cōſenſerit. ⁊ tria facit. primo ponit dictuꝫ. ſecundo exceptionē ibi niſi. tertio ratōeꝫ ip̄ius. ibi cum enim. ¶ Nota primo laicum poſ ſe ex dioceſani conſenſu conferre eccl̓iam quo ad proprietatem loco religioſo. ⁊ intellige iſtum tex. prout dixi sͣ. eo illud. vt intelligatur diſpen ſatiue. quādo laici iſtas eccl̓ias de facto tenebāt ⁊ erant ita potētes. vt ab eorum manibus eripi nō poſſent. al̓s autem laicus ꝯferre vel donare eccl̓iam non poteſt. quantūcūqꝫ interuenerit cō ſenſus epiſcopi. quia nemo dat quod non habet ſupra eo. quod autem. ¶ Nota ſecūdo ꝙ eccle ſia pōt p̄ſcribi ꝑ eccl̓iaꝫ ītellige iure ꝓpͥetatis. vt eccl̓iaꝫ hēat ad ꝓpͥos vſus vl̓ tāqͣꝫ ſb̓iectā vl̓ vni tā. ⁊ in hoc tene mēti iſtū tex. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. vt ſuꝑ. de re. eccle. nō alie. ⁊ qd̓ noͣ. glo. in cle. i. de exceſſ. p̄la. ſecꝰ dicūt doc. reſpectu tituli. nā p̄ cri bere quis eccl̓iam nō poteſt. vt eam habeat tāqͣꝫ De iurepatro. prelatus ſeu rector. ar. in regula. i. de re. iu. in vl̓. ⁊. ī. c. ex frequētibus. de iuſti. quod limita prout gl. ſingularis ī. c. ꝯtīgit. de dolo ⁊ cōtu. ⁊ ibi dixi. Item noͣ caſum ī quo titulus minus legitimus dat cauſam preſcribēdi. ⁊ de hoc latius. jͣ. Item noͣ ibi poſtea conſenſum ⁊cͣ. ꝙ vbi in actu requiri tur alicuius conſenſus ſufficit vt interueniat ex poſtfacto. ⁊ noͣ ꝙ poteſt interuenire conſenſus etiam poſt actum nullum. quod videtur contra noͣ. per Inno. in. c. cum cōſuetudinis. de cōſue. ſed dic ꝙ actus valebit vt exnunc nō vt extunc facit qd̓ noͣ. glo. in regula ratum. ⁊ in regula rati ⁊ regula nō firmat̉. de re. iurꝭ. li. vi. ¶ In glo. ij. in fi. ex hac glo. habes tres ſolutiones ad ꝯͣriuꝫ formatū ī principio. prima ꝙ ratione ſcandali to leratur hec preſcriptio. ⁊ hanc ſolu. ſentit Guil. naſo. dicens. ꝙ in hoc iſta decretalis cōtinet gra tiam. ſed hec ſo. nō placet. quia ītellectus iurium nō ſunt trahendi ad gr̄am. vt nota in. c. ex parte de teſt. Item hic nō eſt aliquod verbum ſapiēs gr̄am. immo tex. in verbo legitima īnuit oppoſi tum. nam preſcriptio nō poteſt dici legitima niſi habeat omnes qualitates requiſitas a lege. Se cunda ſolutio ꝙ ex curſu temporis tacite inter uenit conſenſus epiſcopi. Hec ſo. prima fronte ē notabilis. Sed obſtat quia in actu odioſo non preſumitur conſenſus ex taciturnitate. vt nota. ī regula qui tacet. de re. iur̄ ꝭ. li. vi. facit. c. cum iam dudum. de preben. niſi velis ſaluare dicendo ꝙ ex curſu tanti temporis preſumitur ꝙ cōſenſus interuenerit. pro quo glo. noͣ. in. c. ꝑuenit. de em. ⁊ vēdi. ¶ Tertia ſolutio ⁊ notabilior ꝙ illi qui receperunt a laicis non potuerunt preſcribere. ſed ſucceſſores qui probabiliter potuerūt igno rare qualitatem facti potuerunt preſcribere. qꝛ potius ſucceſſores erant in facto qͣꝫ in iure. ⁊ noͣ ſingulariter hanc ſolū. ⁊ habes glo. ſimilem in. c. de quarta. de preſcrip. ⁊ in. c. in primis. ij. q. i. ⁊ in c. ſi ſacerdotes. xvi. q. iij. Et nota ꝙ vicium pre lati predeceſſoris non nocet ſucceſſori in preſcri ptione. licet contrarium ſit in herede. quia mala fides defuncti nocet heredi vniuerſali. vt in. l. cum he̓s. ff. de diuer. ⁊ tēpo. preſcrip. ⁊. l. vicia. C de acꝗ. poſſ. ⁊ eſt diuerſitatis ratio. quia heres cenſetur vna perſona cum defuncto. vt in aucͣ. d̓ iureiurā. a moriente preſtito. §. i. ſed ſucceſſor in dignitate non eſt eadem perſona cum predeceſ ſore. Ratio ratiouis eſt. quia heres omne ius cauſat a defuncto. ſed ſucceſſor in dignitate cau ſat a ſuperiore qui promouit eum ⁊ non a defū cto ad hoc quod noͣ. Inno. in. c. eam te. de reſcri ptis. ⁊ domini de rota deci. ccxxiiij. ⁊ hanc dr̄iaꝫ ſequitur Dy. in regula poſſeſſor. de re. iurꝭ. li. vi. ¶ Quarta ſolu. extra glo. ponitur per Innocē. ꝙ iſti clerici vel religioſi errabant in facto ⁊ non in iure. quia credebant conſenſum epiſcopi īter ueniſſe. vt quia hoc audiuerunt a fide dignis. vl̓ fuerunt eis oſtenſe lr̄e falſe. nam error probabil̓ in titulo preſtat cauſam preſcribendi. vt in. l. qd̓ vulgo. ff. pro emptore. ⁊ plene per Barto. in. l. celſus. ff. de vſuca. ⁊ nota bene tu canoniſta hāc ſolū. ꝙ in preſcriptione vbi requiritur titulus ſufficit ꝙ quis credat titulum ſpecialem interue niſſe probabili credulitate ductus. vt quia audi uit a fide dignis. vel ē fama vicinie. ⁊ pro hac ſo. vide quod dixi in. c. ij. de his que fiunt a prelatꝭ. Quinta ſolutio datur per Goffre. ⁊ Uincenci. dicentes ꝙ hic non cadit proprie preſcriptio. ſed propter odium epiſcopi negligentis. cauſat̉ iſtis clericis exceptio. ⁊ nota ſingulariter hanc ſolū. nam innuit ꝙ vbi preſcriptō cauſatur ex ſola ne gligentia non petentis tunc currit preſcriptio etiam cum mala fide cum paretur exceptio con tra non petentem. ⁊ ſic facit contra creditorem non petentem debitum currat preſcriptio etiam cum mala fide. quia ex ſola negligentia credito ris ſine facto debitoris currit preſcriptio. ⁊ hoc ſenſit Innocen. in. c. quia pleriqꝫ. de immuni. ec cle. ⁊ Archi. xvi. q. iij. §. poteſt. ⁊ Bar. in. l. ſequi tur. §. ſi viam. de vſucapio. ⁊ in. l. fi. ff. quemadmo dum ſeruus amit. ſed ipſemet Bar. ſenſit oppo ſitum in. l. omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. ⁊ Io. an. in. c. ij. de excep. li. vi. ⁊ hanc partem contrari am communiter tenent moderniores in. c. fi. de preſcrip. ⁊ ibi dixi ⁊ tango in. c. quod clericis. de foro compe. Alij aliter ſoluunt ſed diuinant. iō tene vltimam ſolū. glo. vel aliam Innocen. In glo. penul. in fine. de hoc dic vt in regula nō firmatur. de reg. iur̄ꝭ. li. vi. ⁊ vt ſupra dixi conceſ ſio iſta ex ſubſequenti conſenſu valet vt exnunc non autem trahitur retro vt valeat vt extunc. In glo. fi. in. fi. dic ꝙ id quod quis non habet in actu nec in potentia non poteſt in alium tranſ ferre. ſed id quod habet in potentia licet non ha beat in actu poteſt tranſferre. exemplum in ele ctoribus qui non habent dignitatem epiſcopalē ⁊ tamen tranſferunt in electum ⁊ in cardinalibꝰ in papam. Si patroni eccleſie I NETO vacantis infra tp̄s a iure conceſſum non preſentant. ep̄s ordinabit eccleſiam. primo queſtio. ſecundo ſolu tio. ibi ſane. tertio limitatio. ibi ita. ¶ Nota pri mo ꝙ epiſcopus qui habet inſtituere non debet expectare patronos contendētes ſuꝑ iurepatro natus niſi vſqꝫ ad tempus patronis p̄fixum ad preſentādū. ⁊ ſic vſqꝫ ad quatuor menſes ſi ſunt laici. ⁊ vſqꝫ ad ſex ſi ſunt clerici. vt ī. c. vnico. jͣ. eo. li. vi. ad idē. c. qm̄. sͣ. eo. ⁊ ī. c. eā te. jͣ. eo. ¶ Noͣ ibi ꝓrogat̉ ꝙ ep̄s n̄ dꝫ īcōtinēti ꝯferre eccl̓iaꝫ. ſi alij ꝯtendūt ſuꝑ iurepatronatꝰ. ⁊ ītellige qn̄ ꝯſtat ec cleſiā eē patronatā ſi ignorat cui ꝯpetat. tūc .n. dꝫ ſpectare vſqꝫ ad tp̄s p̄dcm̄. ſꝫ ſi n̄ ꝯſtat eccl̓iaꝫ eē patronatam non tenet̉ ep̄s differre īſtitutioneꝫ ad ſolam aſſertioneꝫ cōtendentium de iſto iure ar. xvi. q. iiij. in. c. volumus. ¶ Iteꝫ noͣ caſum in qͦ ep̄s hꝫ īſtitue̓ ī eccl̓ia patronata ſine pn̄tatiōe. ¶ Ultimo noͣ caſum ī qͦ fit pn̄tatio pꝰ inſtitutio nem. non aūt intelligas ꝙ hic pn̄tatio ius de no uo tn̄ſferat in inſtitutum. ſed fit vt verꝰ patronꝰ adipiſcatur poſſeſſionem p̄ſentandi pꝰ victoriam in lite vel vt iſte p̄ſb̓r inſtitutus non vexetur de facto per verum patronum. ¶ Quid autem ſi iſte qui obtinuit in lite non vult preſentare inſti tutum per epiſcopum. dicūt doctores ꝙ non no cet inſtituto quia iam habuit plenum ius ex īſti tutione epiſcopi auctoritate iuris. nam iſta rep̄ſe tantio fit ad cautelā. vt. sͣ. dixi. Et noͣ ex hoc vnū modū recognoſcendi patronum qui pronūciat̉ patronꝰ poſt inſtōnē legitime factā ꝑ ep̄m. Am ſeculum Si iuſpatronatꝰ ēcl̓ie deuenit ad ex emptos per hoc in nullo ledi dꝫ ius ep̄ale. pͥmo exordium deciſum. ſcd̓o prohibitō. ibi ꝓhibemꝰ ¶ Nō primo ꝙ iuſpatronatus exiſtenſ in aliqͦ feudo tranſit cum venditione feudi. qd̓ ītelligit Inno. quādo villa vel caſtrum fuit datū in feu dum ſecus ſi res particularis vt vnum p̄dium qͣ ſi tunc feudum non ſit quid vniuerſuꝫ ſed potiꝰ res ꝑticularis quod noͣ. ¶ Ex hoc etiaꝫ infert̉ ꝙ licꝫ iuſpatronatus competat in eccl̓ia cōſtru cta in fundo tuo non tamen cum alienatione fū di tranſit iuſpatronatus. licet ego dubitem quā do fundus eſt datus in feudum. quia cum ha beat dominꝰ fundi iuriſdictionem. vt in. c. ceteꝝ de iudi. ⁊. c. ex trāſmiſſa. ⁊. c. verū. de fo. compe. ⁊ ſic feudū abſqꝫ alia exp̄ſſiōe multa ꝯtineat. vr̄ ꝙ trāſeat iuſpatronatus. doc. tn̄ cōit̓ ſentiūt op poſitū. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ frartes hoſpitalarij poſſūt acꝗrere iuſpatronatꝰ etiā in eccl̓iis prochialibꝰ Ultimo noͣ ꝙ exemptꝰ habēs iuſpatronatus innullo pōt diminuere ius ep̄i. ꝓ hoc bonꝰ tex. xvi. q. vi. c. i. ¶ In glo. i. in fi. noͣ ex glo. plures modos in ꝗbus iuſpatronatꝰ trāſfert̉. eoſdē mo dos ponit Inno. sͣ. eo. ſuꝑ rubrica. ⁊ vide gl. xvi q. vij. in. c. pie mētis. ⁊ quatenꝰ glo. dicit de ſucceſ ſione. dubitat̉ nūꝗd trāſeat iuſpatronatꝰ ad he redes extraneos an ad ſuos. So. quidā dixerūt ꝙ quēadmodū iuſpatronatꝰ libertoꝝ trāſit ſolū ad filios. etiā ſi nō ſūt he̓des. C. de lati. lib. tol. l. i. §. ſub ꝯditiōe. ⁊ in. l. filij. ff. de iurepa. ⁊ ita pr̄o natus ꝯpetēs in eccl̓ia. ⁊ de hoc vide glo. xvi. q. i. c. ꝯſtitutū. ⁊ ea. cā. q. vij. in. c. ꝯſiderāduꝫ. ⁊ in. c. ſi plures. conͣriū tenet Inno. sͣ. eo. ſuꝑ rubrica. ⁊ Io. an. hic ⁊ ſentit glo. in. c. filiis. xvi. q. vij. ⁊ facit iſta glo. que ſimplicit̓ dicit ꝙ trāſfert̉ ſucceſſiōe non diſtinguens int̓ filios ⁊ alios. ¶ Item ſi ſo lum filij ſuccederēt nō poſſet patronꝰ trāſferre in aliaꝫ ꝑſonā etiā cū vniuerſitate. nec poſſet do nare cuiꝰ conͣriū hic apparet ⁊ in. c. illud. sͣ. eo. et iō dic ꝙ iuſpatronatus tranſfert̉ in quoſcūqꝫ he redes. hoc idē ſenſit Fre. ꝯſilio. cvi. vbi dicit ꝙ ſi filia dotata nō ſuccedit patri. qꝛ renūciauit here ditatē. nō ſuccedit in iurepatronatꝰ cū filiis maſ culis. nam collige duo. primo ꝙ vbi filia eſt he̓s ſicut maſculus ſuccedit in iurepatronatus ſicut ⁊ maſculꝰ qd̓ pleniꝰ dixi in. c. fi. de ꝯceſ. p̄ben. ⁊ ſentit Io. an. in. c. nobis. jͣ. eo. vbi dicit ꝙ femina ex donatione efficit̉ patrona ſicut maſculus. Scd̓o habes noͣre ꝙ iuſpatronatus regulat̉ ab hereditate etiā int̓ filios ⁊ ſic filius qui nō ē he̓s nō ſuccedit in inrepatronatꝰ. hoc etiā ſentit Io. an. jͣ. c. ꝓximo. vbi dicit ꝙ vbi eſt ꝯſuetudo vt in Anglia ꝙ ſolū pͥmogenitꝰ ſuccedit. alij filij non ſuccedūt in iurepatronaiꝰ: ¶ Sꝫ ex eodē v̓bo q̄ritur nūꝗd poſſit trāſferri iuſpatronatꝰ titulo legati. dicit h̓ Io. and. ꝙ quēadmodū iuſpatro natus pōt donari ita ⁊ legari. qꝛ legatū ē q̄dam donatio a teſtatore facta vt inſti. de lega: in prin. ⁊ ideo ſufficit ꝙ ſi eccl̓ie legat̉. nō ē neceſſe int̓ue nire ꝯſenſum ep̄i ſicut in donatione int̓ viuos vt dixi. sͣ. eo. illud. Si aūt legat̉ laico vel clerico no mine ꝓprio. debꝫ int̓uenire cōſenſus ep̄i ſicut in donatione. dicit tn̄ hoc ſpāle fauore vltime volū tatis vt ꝯſenſus ep̄i poſſit int̓uenire ex poſtfacto ſed ꝯſiliū eſt vt habeatur ꝯſenſus vel ante moriē teſtatoris. ſed Fre. cōſilio. ccxxij. fuit in ſingulari opi. ꝙ poſſit tranſferri titulo legati ſine cōſenſu epiſcopi mouet̉ qꝛ iura indiſtincte dicunt ꝙ trāſ fertur ſucceſſione. nec diſtinguūt inter legatum ⁊ hereditatem. nam is qui habꝫ ex legato habꝫ ex ſucceſſione. Adducit etiaꝫ alias rōnes. ⁊ alij doc. modernioreſ cōiter dicūt oppoſitū. ⁊ maxīe Cal. qui dicit ꝙ ante ꝯſenſum epiſcopi iuſpatro natus cōſiſtit apud heredem. qꝛ ex ordinatione laici iuſpatronatus nō poteſt in alium trāſferre qd̓ mihi plus placꝫ. qꝛ iura loquūtur cōmuniter de filiis vl̓ he̓dibꝰ. nō autē de legatariis. vt in. c. filiis. xvi. q. vij. ⁊ in. c. i. sͣ. eo. X inſinuatione Sine ꝯſenſu patroni nō pōt quis ec cleſiam occupare. pͥmo narrat factum. ſcd̓o dat iudices. ibi mādamꝰ ¶ Nota primo ibi liberalit̓ ꝙ vbi iuſpatronatus donat̉. debet eſſe cōceſſio liberalis. vt ſic nullū int̓ueniat p̄cium nullumqꝫ donum al̓s ꝯmitteret̉ ſimonia. ar. in. c. p̄terea. de tranſact. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ obtinētes eccl̓iaꝫ patro natam ſine pn̄tatione dicūtur occupatores ⁊ de tētores. ⁊ ſic facit hec lr̄a optime in ar. ꝙ inſtitu tio epiſcopi eſt nulla abſqꝫ pn̄tatione patroni. ⁊ tetigi. sͣ. eo. c. illd̓. ¶ Nota vltimo ꝙ patronus largo mō dicit̉ ordinare eccl̓iam ⁊ hoc reſpectu pn̄tationis quā facit de rectore ¶ In glo. i. in fi. nota glo. ſingularit̓ quia neſcio alibi. nam intelli git tex. ꝙ ambo iſti fratres erant patroni. ⁊ ꝙ al ter ꝯſenſit reliquo neſciente vt ip̄e ſolus eēt pa tronus. nec fuit neceſſarius conſenſus epiſcopi quia non eſt proprie donatio ſed potius proprij iuris relaxatio cum quilibet patronus habeat ius inſoliduꝫ. ⁊ ex hoc limitatur cōmunis theo rica doc. in. c. illud. sͣ. eo. vt tunc ſit neceſſe habere ꝯſenſum epiſcopi cum iuſpatronatꝰ datur extra neo. ſecus ſi ꝯfert̉ cū patrono. ¶ In conͣriuꝫ tn̄ facit ẜm Io. an̄. quia remittere eſt ideꝫ qd̓ dare vt in. c. veniēs. de teſti. ſi ergo ꝯpatronꝰ remittit ius ſuū. ergo illud donat. ⁊ ꝑ ꝯſequēs debe̓t int̓ uenire ꝯſenſus ep̄i. dc̄m glo. approbat do. An. ⁊ ꝓfecto illd̓ vr̄ eꝗus. ſꝫ alid̓ dc̄m veriꝰ. nā ꝯſeſus ep̄i deſiderat̉ ne ꝗd falcitatꝭ vel fraudis ꝯtingat ī donatōne. nā ſepe ē ficta ēptio ⁊ ſiml̓ata dona tio. vt dixi. sͣ. e. c. illud. q̄ ratō etiā militat ī ꝯpatro nis. ¶ Itē ex alio hec lec. glo. nō vr̄ ꝓcede̓. quia tex. dic̄ ꝙ frat̓ habebat ius patronatꝰ. nō autem iſte cui fuit facta cōceſſio. ⁊ ſic ſolꝰ donator erat patronus qd̓ potuit ꝯtīgere ẜm Io. an. qꝛ forte iſti erāt fratres vterini tm̄. ⁊ iuſpatronatꝰ fuit pa tris alteriꝰ. vel hͦ ꝯtīgit ẜᵐ ꝯſuetudinē Anglie ꝑ quā ſuccedit pͦgenitus in he̓ditate. ⁊ ſic per ꝯn̄s in iurepatronatus. qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ tūc ad iſtū tex. pōt rn̄deri ẜm Hoſti. ꝙ donatio fuit facta clerico re cipienti noīe eccl̓ie. ⁊ ſic nō exigebat̉ conſenſus ep̄i. ſed querit̉ nunꝗd poſſit donatarius pn̄tare donatorem. cōclude poſt Io. an̄. ꝙ ſi eſt vere do natarius. qꝛ ex toto fuit cōceſſum iuſpatronatꝰ. ⁊ tūc potuit pn̄tare donatorem qꝛ pn̄tat noīe ꝓ prio. aut nō eſt vere donatarius. ſed patronꝰ cō ceſſit ꝓ iſta vice ius pn̄tandi. ⁊ tūc non pōt illum pn̄tare qꝛ is facit cuius nomine fit. vt in. l. i. ff. de vi ⁊ viar. ⁊ in. c. cum quis. de ſentē. excō. li. vi. ⁊ hͦ dictum nota pro ampliatione. c. per vr̄as. jͣ. eo. Unſubult nronus eccle Non pōt pa iam ſibi retine̓ vel eā alteri ꝯcedere. pͦ ponit ratio. 2º. diſpoſitio. ibi non decet. ¶ Noͣpͦ ꝙ licet patronꝰ ſit clericꝰ vel eius filiꝰ nō pōt pro pria aucͣte eccl̓iam ſibi retine̓ vel filio ꝯcede̓. ⁊ hͦ qꝛ ex vi iuriſpatronatus ꝯſequit̉ patronus ſolū pn̄tationē quātūcūqꝫ ſit clericus. vt in. c. fi. jͣ. eo. In glo. ij. noͣ. glo. ⁊ idem tenet gl. sͣ. eo. qꝛ clerici ⁊ Inno. hic licet aliud dixerit in. d. c. qꝛ clerici. ⁊ idem Spe. eo. ti. ad fi. ¶ Sed ꝯͣ glo. opp. nā cer tum eſt ꝙ patronus nō pōt pn̄tare ſeip̄m. vt in. c. per vr̄as. jͣ. eo. gͦ nec filium cum pater ⁊ filius cen ſeant̉ eadē ꝑſona. xxxv. q. iij. §. hac aucͣte. ⁊. l. fi. C. de impub. ⁊ ali. ſubſti. Item quicquid acꝗrit filiꝰ acquirit patri ſaltem hodie quo ad vſufru ctum inſti. per quas perſonas nobis acquiritur ⁊ in. l. cum oportet. ⁊. l. fi. C. de bo. q̄ libe. qꝛ pater pn̄tando filium vr̄ in effectu pn̄tare ſeip̄m. So. pr̄ ⁊ filiꝰ vident̉ vna ꝑſona iuris fictione ſed ī ve ritate ſunt diuerſe. ⁊ ī iſtis ſpūalibꝰ ē potiꝰ atten denda veritas qͣꝫ fictō ẜᵐ Goſ. ⁊ idē ī hͦ vltimo vult Archi. in. c. vnico. de voto li. vi. Non ob. 2ⁿ motiuum qꝛ in ſpūalibꝰ filiꝰ non acꝗrit pr̄i. īmo nō curat̉ de pr̄ia ptāte. in. c. ſi annū. de iudi. li. vi Cōclude gͦ ꝙ dummodo filius ſit idoneus licite pōt per patrem pn̄tari. ¶ In glo. fi. in fi. noͣ hāc vltimā queſtionē gl. ⁊ cōit̓ tene̓t̉ ꝑ doc̄. ⁊ ꝑ Spe eo. ti. in fi. ⁊ fac̄ hec gl. ad qōem plures ſunt depu tati ī aliqͦ officio ⁊ hn̄t ꝓuide̓ de certꝭ officialibus nūꝗd poſſunt vnū elige̓ ex ſe. ⁊ vr̄ ꝙ ſic. ar. h̓ in dicto. c. cū ī iure. ⁊ bn̄ fac̄. l. vbi abſunt. ff. de tuto. ⁊ cura. da. ab his. vbi d̓r̄ ꝙ in cāu qͦ decuriones poſſunt dare tutores poterūt vnū ex ſe deputar̄ nā idē videmꝰ ī electoribꝰ ꝗ poſſūt p̄latū eligere ex ſeip̄is. vt in. c. ne ꝓ defectu. ⁊ ī. c. qꝛ ꝓpter. de elec. ⁊. xvi. q. vlti. in. c. congregatio. Eiuſe dins pōc bo. ¶ Nō Iuſpatronatꝰ ꝑ ſe ven primo ꝙ licet iuſpatronatus tnͣſeat cuꝫ vniuerſitate vendita. vt ī. c. cū ſeculū. sͣ. eo. tn̄ per ſe vendi nō pōt. Ratio diuerſitatis eſt qꝛ pͦ caſu p̄cium cōſtituit̉ ꝓ re temporali ⁊ iuſpatronatus tn̄ſit acceſſorie. nō aūt ꝓ eo cōſtituit̉ precium. ⁊ ſi aliud agerent contrahentes non tranſiret iuſpa tronatus. vt nota. Io. an. in. c. vnico. jͣ. eo. li. vi. ſed quando per ſe ſpecifice venditur ſurgit duplex īcōueniēs. nā eſtimat̉ res īeſtimabilis. Item cō mittit̉ ſimonia. quia ſicut ſimonia cōmittit̉ ī me re ſpūali. ita ī annexo vt ꝓbat̉ ī. c. q̄ſitū. de re. per muta. ⁊ ī. c. p̄terea. de tnͣſac. ¶ Itē ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ mixtū ex diuerſis naturis aſſumit ſibi naͣm a potentiori ⁊ digniori. nā iuſpatronatꝰ eſt ꝑtim ſpūale ⁊ partī tēporale. vt noͣ. ī. c. pie mētis. xvi. q. vij. ⁊ tamen ꝓhibetur venditio ac ſi ex toto eſſet ſpūale. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ſimonia impedit ip̄o iu re ꝯͣctum. ¶ In glo. fi. in fi. ſed vltra gl. q̄rit̉ ꝗs habebit preciū. nō enim vr̄ ꝯueniēs vt emptor re cuperet exqͦ fuit ī mala fide ⁊ emit ꝯͣ īterdc̄a ca pitulo. ar. l. ſi fundū. C. de euic. ⁊ ī. c. de hoc de ſi moni. ⁊ ī. l. quēadmodū. C. de agri. ⁊ cenſi. li. xi. nec vr̄ ꝯueniēs vt remaneat apud vēditorē quia nō debet locupletari ex iactura emptoris. vt ī re gula locupletari. in vi. vn̄ Uinc. dicit tenendū qd̓ no. in. c. ſi quis in atrio. xvij. q. iiij. ⁊ in. d. c. de hoc ⁊ in aucͣ. de ſanc. ep̄iſ. in. §. ſed nemo. ⁊ vr̄ ꝙ debe at applicari eccl̓ie cui facta fuit iniuria. vn̄ iſti pͥn cipes ſeculares ꝗ capiūt preciū ꝓ ꝓmotione cle ricorum ſeculariū tenētur reſtituere illi eccleſie cui iniuria irrogata eſt. vt noͣ. ī gl. ī. d. c. de hͦ. AIllus meepivi pepe cō Patronꝰ non pōt enſu etiā loco religioſo ꝯferre eccl̓ias cimas vl̓ aliud ſpūale hꝫ duo dc̄a 2ᵐ ibi ſi ꝗg. ¶ No pͦ regulā ꝙ nullū ſpūale pōt laicꝰ ꝯferre alicui etiā eccl̓ie ſine ſūmi pōtificis ꝯſenſu. ⁊ ex hͦ videret̉ ꝙ etiā reliꝗas n̄ poſſit ꝯcede̓ eccl̓ie ad libitū. nā reliꝗe n̄ pn̄t eē laicoꝝ cū n̄ cadūt ī dn̄io alicuiꝰ. jͣ. de reliꝗ. ⁊ vene. ſanc. c. ij. ⁊. l. in tm̄. ff. de reꝝ diuiſi. ¶ 2º. nō a ꝯͣrio ꝙ cum cōſenſu ep̄i pōt laicꝰ ꝯferre decimas eccl̓ie ⁊ alia ſpūalia moͣſte riis ⁊ alijs eccl̓iis. ſꝫ tu ītellige ꝓut dixi. ī. c. illud sͣ. eo. nā reſpectu decimaꝝ ē dicēdū. vt ī. c. cū apo ſtolica. de his q̄ fi. a p̄la. vt ītelligatur de decimis quas laici tenēt ī feudū ab antiqͦ. de eccl̓iis ē ītel ligendū ſi laici ſunt potentes ⁊ non poſſunt alit̓ cripi a manibꝰ eoꝝ. ⁊ idē ē ītelligēdū de alio ſpū ali. al̓s n̄ pn̄t laici ſe īpedire de iſtis ſpūalibꝰ etiā ī fauorē eccl̓iaꝝ. vt ī. c. eccl̓ia. de ꝯſti. ⁊ xcvi. di. bn̄ ꝗdē. ¶ Noͣ ꝙ vbi deſiderat̉ ꝯſenſus vniꝰ ī fauo rē alteriꝰ. ſi nō vult ꝯſentire ſine cā legitima pōt hēri recurſus ad ſuperiorē vt ſuperior ip̄e det li cētiā vel ꝯſenſuꝫ vel ꝙ ꝯpellat illū ad ꝯſentien dū. ⁊ optime fac̄ hͨ lr̄a ad ſtatutū qd̓ viget ī ml̓tis locis ꝙ nullꝰ ꝯͣhat mr̄imoniū cū pupilla ſeu cum minore. xxv. ānis ſine ꝯſenſu duoꝝ agnatorum ipſius puelle. Si enī agnati requiſiti ſine cauſa De iurepatro. denegant p̄ſtare ꝯſenſū. pōt adiri ſuꝑior. vel vt ip̄e det licētiam cauſa cognita vel ꝙ ip̄e ꝯpellat cognatos ad ꝯſentiēdū. ⁊ ſic al̓s ꝯſului. ⁊ videt̉ de mente Bar. in. l. ſi cum dotem. ff. ſolu. matri. ⁊ in I. fi. C. de bonis q̄ libe. ⁊ optime facit iſte tex ¶ Sed q̄ro nūquid ep̄o nolente cōſentire ſine ca poſſit adiri archiep̄s. videt̉ pͥmo ꝙ non. quia tex. facit mētionē dūtaxat de papa. ⁊ ſic videt̉ ca ſus pape reſeruatus. ſimile in. c. aduerſus. de immuni. eccle. ¶ In contrarium facit archiep̄s eſt ordinarius epiſcopi. vt in. c. paſtoralis. de offi ordi. ergo pōt eum ꝯpellere. facit. c. ex litteris. sͣ. eo. in hoc ſūt varie opi. nam Hoſti. tenuit ꝙ non poſſit ⁊ alij alit̓. Io. an̄. cōcordādo dicit ꝙ archi epiſcopus pōt adiri. vt compellat epiſcopum ad ꝯſentiēdum. nō autem ip̄e poterit dare licētiam in defectū epiſcopi. ſed datio licentie ꝑtinebit ad ſolum papā. Io. cal. tenet īdiſtincte archiep̄ꝫ poſ ſe adiri. vt etiā det licentiā in defectū ep̄i. vt in. c. cū ſimus. ix. q. iij. ⁊ hec q̄ſtio depēdet ab illa. nū quid archiep̄us generaliter ſuccedat in iuriſdi ctione epiſcopi eo negligente vl̓ iuriſdictionem vel officium ſuum exercere nolēte. de qua qōne plene noͣ. in dicto. c. paſtoralis. ⁊. ix. q. iij. in ſūma dixi plene in repetitiōe. c. ſi quis conͣ clericū. de foro compe. ⁊ placꝫ mihi opi. vt nō ſuccedat da ta qualibꝫ negligētia ſꝫ tm̄ in caſibꝰ iure exp̄ſſis vnde licꝫ regularit̓ poſſit ꝯpelle̓ ep̄m ad officiuꝫ ſuum debite exercēdum. non tn̄ ip̄e ſuccedet in exercitio. ⁊ ad. c. cuꝫ ſcimus. dic̄ ꝙ loquit̉ in caſu ſuo quādo ep̄us negligit ꝯſtitue̓ ꝯuētū. ⁊ noͣ dc̄ꝫ Io. an̄. qꝛ pōt adduci ad qōnē p̄dictā. Igni ficaſti ramono Legitur dis. ⁊ ẜm vnū intellectū. hoc dicit. Si ep̄us in eccl̓ia alterius dioceſis ē patronꝰ p̄ſen tatus ab eo dꝫ admitti ſi ē idoneus. Sꝫ ẜm aliaꝫ lec. non refert an ſit patronꝰ in alia vl̓ īpropria dioceſi. t̓tio pōt ẜm aliam lectu. intelligi ꝙ nō pa tronatus ſꝫ mera pn̄tatio fuit ꝯceſſa ep̄o. ¶ Noͣ pͦ ꝙ vna eccl̓ia etiam ſi ē cathedralis pōt habe̓ ius pn̄tandi in alia eccl̓ia ꝑ hͦ. c. fi. jͣ. eo. ¶ Nota ſcd̓o ꝙ ep̄o pōt ꝯcēdi iuſpatronatꝰ ⁊ ī dubio vr̄ ſibi ꝯceſſum ꝯtēplatiōe eccl̓ie. nūquid eccl̓ia poſ ſit eē patrona ſui ip̄ius. vide glo. bonā in. c. vnico eo. ti. li. vi. ¶ In glo. ij. ibi quoꝝ ꝑrochia ⁊cͣ. dic latiuſ ꝙ intelligi pōt iſte tex. multiplicit̓. pͦ ꝙ ep̄s acꝗſiuit iuſpatronatus in aliena dioceſi qd̓ pōt vt in. c. i. xvi. q. vi. ⁊ hͦ caſu eſt dubiū. nūꝗd poſſit pn̄tare quoſcūqꝫ clericos quos vult dūmō ſint idonei. Hugo dicit ꝙ ſic. ⁊ hec videbat̉ ratio du bitandi. qꝛ clerici peregrini nō debēt inſtitui ſine approbatiōe ep̄oꝝ locorū ⁊ abſqꝫ lr̄is ꝯmēdati tiis ſuorū p̄latoꝝ. vt in. c. fi. de cle. ꝑegri. ⁊ lxxi. di c. hortamur. Sed ꝯͣrium hic decidit̉. ſed hoc in p̓uilegium ep̄oꝝ ẜm vnum intellectū. ſed Io. dic̄ ꝙ hodie de ꝯſuetudine quilibꝫ patronꝰ pōt pn̄ta re quēcūqꝫ clericum quē vult. licꝫ ſit extraneus dūmō al̓s ſit notus ⁊ idoneus. ſed de iure ꝓce dit pͥmū dc̄m. facit qd̓ leg. ⁊ noͣ. in. c. ad decorem de inſti. ⁊. c. cum deputati. de iudi ¶ Secūdus intellectus ꝙ ep̄us acꝗſiuit iuſpatronatus in ſua dioceſi. ⁊ inſtitutio illaꝝ eccl̓iarū ꝑtinebat de iur̄ ſpāli ad p̄latum inferiorē. ⁊ tūc īdubie pōt ep̄s pn̄tare clericū. vndecūqꝫ originē duxerit. qꝛ ipſe eū approbat preſentando ⁊ approbare pōt ī ſua dioceſi. ar. in. d. c. fi. de cle. ꝑegri. Si aūt inſtitutō ꝑtineret ad ep̄m ⁊ de nouo acquiſiuit iuſpatro natus ſūt opi. qualit̓ ep̄us habeat ꝓuidere eccle ſiam. Goſ. dicit ꝙ ip̄e pn̄tabit ſibiipſi tāqͣꝫ pr̄onꝰ ⁊ tanqͣꝫ ep̄us inſtituet ar. in. l. ſi ꝯſul. ff. de adopt. Hoſti. dicit ꝙ pn̄tatio ꝯfūdit̉ cum inſtōne. vn̄ epi ſcopus. ꝓuidebit ꝑ viā collationis. ſicut facit in alijs beneficiis nō patronatꝭ. ⁊ hec opi. plꝫ Io. an. ſi ep̄us ē ſolus patronꝰ. ſed ſi hꝫ cōpatronos ꝓcedit opi. Goſ. ⁊ hͦ ſatis pōt ſuſtineri. Et vide in ſimili qd̓ plenius noͣ. in. c. ne ꝓ defectu de elec. ⁊ in. c. vt circa eo. ti. li. vi. ⁊ in. c. cum inter canoni cos. eo. ti. ¶ Ultimo pōt intelligi tex. vt loquat̉ quādo ptās preſentandi pro prima vice fuit cō ceſſa ep̄o. ⁊ forte dubitabat̉ an valeret conceſſio propter ea que habent̉ in. c. fi. de conceſſ. p̄ben. ⁊ diſtingue vt ibi. Qnſultatōibus Inſtitutus ad pn̄tationē eius qui tūc iuſpatronatus eccl̓ie poſſidebat remoueri non debet. licꝫ illud ius ab ea poſtmodū euincatur. ſecus ſi non poſſidebat. ſed tātū credebat̉ eē pa tronus. ſcd̓a pars ibi ſi v̓o. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ ad va liditatem pn̄tationis ſufficit ꝙ preſentans ſit in poſſeſſione iuris preſentandi. ⁊ idem eſt quo ad validitatem electionis vt in. c. querelaꝫ. sͣ. de elec ⁊ ratōnem infra ſubiiciam ¶ Nota ſecundo ꝙ ſolus error cōis abſqꝫ poſſeſſione non eſt ſuffi ciens. vt actus geſtus a non poſſeſſore valeat. lꝫ ergo quis reputet̉ patronus. exquo tn̄ nō ē nec habet poſſeſſionem nō valꝫ pn̄tatio. ⁊ ſic debet limitari qd̓ dicit̉ ꝙ error cōis facit ius. vt. l. bar barius. ff. de offi. preto. ⁊. iij. q. vij. tria. in. §. verū. ¶ Itē nota ꝙ inſtitutꝰ ad pn̄tationē illius qui eſt vere patronus lꝫ non ſit in poſſeſſione pn̄tan di nō debꝫ remoueri. exquo alius nō eſt in poſ ſeſſione. ⁊ hoc colligit̉ hic in fi. a conͣrio. ⁊ tenet Inn. ī. c. cumana. de elec. ex quo infert̉ ꝙ fructꝰ fundi ꝑtinent ad dn̄m licꝫ non ſit in poſſeſſione Exquo nullus alius ē in poſſeſſione. ¶ Ultimo noͣ ex fine lr̄e ꝙ preſentatō facta ab eo ꝗ non eſt in poſſeſſione nec patronus. lꝫ ſequatur īſtitutio non ꝑ hoc videt̉ facta a poſſeſſore. ⁊ ſic actus re tro non trahit̉. vnde licꝫ acquirat poſſeſſionē in futuruꝫ. vt noͣ. Inno. in. c. ij. de in inte. reſti. tamē pͥma pn̄tatio non videtur facta a poſſeſſore. qd̓ eſt bene noͣ. nam ſi fūgeret̉ poſſeſſione tꝑe pn̄ta tionis non remoueret̉ inſtitutus ad pn̄tationeꝫ ip̄ius cuiꝰ conͣriuꝫ hic in fi. dicit̉. Et ꝓ declaratōe c. ⁊ materie. pͥmo q̄ro de ratione dubitandi ⁊ de cidendi in tex. noſtro. Solū. ratio dubitandi fuit. quia preſentatio pertinet ad patronum. vt ſupra eo. per totum ⁊ xvi. q. v. j. decernimus. ⁊. c. filijs. exqͦ gͦ eſt cōpertum illum pn̄tatorē nō fuiſſe patronum. videbat̉ ꝙ īſtitutus eſſet remo uendus ⁊ alius ponēdus ad pn̄tationē veri pa troni. ꝓ hoc tex. sͣ. eo. ex īſinuatione. vbi tenens eccl̓iaꝫ ſine pn̄tatione patroni dicit̉ occupator ⁊ detentor ¶ Sed rō decidendi in ꝯͣrium eſt qꝛ p̄ ſentare eſt ꝗdam fructꝰ iuriſpatronatus. vn̄ quē admodum fructꝰ rei maͣlis pertinet ad poſſeſſo rem bone fidei. ⁊ nō ad dominū. vt īſti. de reruꝫ diui. §. ſi quis a nō dn̄o. ⁊ noͣ. in. c. grauis. de reſti ſpo. ita ⁊ iſte fructus iuris pn̄tandi ꝑtinet ad poſ ſeſſorem ⁊ nō ad dominū. ſed exqͦ quis ꝯſūpſit fructum nō tenet̉ illum reſtitue̓. ita ꝑ pn̄tationē ⁊ īſtitutionem iſte fructus videtur ꝯſumptꝰ qͣre inſtitutꝰ remoueri nō debet. Et ſi diceres poſſeſ ſor nō facit fructꝰ naͣles ſuos. vt in. l. fructꝰ. ff. de vſuris. ¶ Rn̄detur ẜm Inno. ꝙ pn̄tare non eſt fructus naͣlis ſed īduſtrialis. qꝛ in pn̄tando reꝗ ritur hominis īduſtria cum habeat pn̄tare ido neum. vt infra tp̄s legitimum. Item p̄ſuppoſito ꝙ eſſet fructꝰ naͣlis exqͦ bona fide eſt ꝯſumptus ⁊ poſſeſſor non eſt effectꝰ locupletior nō tenetur ad reſtitutionē. vt plene dixi in. d. c. grauis. ⁊ ex his apparet ratio decidēdi in 2ª parte. c. nam ſi pn̄tans nō erat in poſſeſſione nō potuit iſtū fru ctum face̓ eſſe ſuum. vnde quēadmodū occupāſ poſſeſſionē alterius tenet̉ reſtituere omnes fru ctus. vt in. c. nō licet. xij. q. ij. ⁊ in. d. c. grauis. ⁊ ī. l ſi nauis. ff. de rei vendi. ita ⁊ iſti fructꝰ pn̄tatiōis ſb̓iacent reſtitutioni. qd̓ fit ꝑ remotionē īſtituti. Et ex his infertur ad deciſionē alteriꝰ qōis. ꝗd ſi iſte poſſeſſor erat male fidei. Sol. glo. hͨ penl̓t. clariꝰ Inno. h̓ ⁊ in. c. ij. de ī ītegrū reſti. tenēt ꝙ inſtitutꝰ eſt remouēdus. Rō patet ex predictis. nā quēadmodū poſſeſſor male fidei nō fac̄ fru ctus ſuos. vt ī. d. c. grauis. ita nec iſte ꝗ mala fide eſt in poſſeſſione pn̄tandi. qn̄ aūt ꝗs dicat̉ eſſe ī poſſeſſione bona fide vel mala. Inno. inſtat ſed gn̓aliter dic ꝙ hn̄s ꝯſcientiam rei aliene dicitur in mala fide. in bona vero dicit̉ eē ꝗ poſſidet co gitatione dn̄i. puta qꝛ putat ſe eē dn̄m vel patro num. vt ꝓbat̉ ī. c. ſi virgo. xxxiiij. q. i. ⁊ noͣ illū tex. hec ꝓcedūt quādo ꝯſtat de animo. ¶ Sed du bitat̉ ꝗd in dubio. dic̄ hic Inno. ꝙ ſi aucͣte iudi cis fuit miſſus ī poſſeſſionem p̄ſumit̉ ī bona fide dummodo iudex iuris ordine ſeruato hͦ fecerit al̓s ſecus. ꝓ hoc quod le. ⁊ noͣ. in. l. iuſte poſſidet ff. de acqui. poſſ. ⁊ ī. l. fi. C. ſi per vim vel alio mō ⁊ in. c. cōquerente. de reſti. ſpolia. ⁊ in. c. cum cāꝫ de offi. dele. ⁊ quod in eis notat̉. ⁊ nota bn̄ hoc dictum ꝙ auctoritas iudicis nō excuſat ſi nō ſer uat iuris ordinē ⁊ ꝙ reſtituere tenet̉ omnes fru ctus ac ſi propria auctoritate occupaſſet. Si aūt iudex legitime interpoſuit auctoritatem: tn̄ iſte erat in mala fide. videt̉ primo ꝙ geſta per iſtum poſſeſſorem ꝓpter iudiciariam auctoritatē tene ant. ar. ī. l. barbarius. ff. de offi. p̄to. ⁊ ī. d. §. veruꝫ ⁊ facit qd̓ de p̄lato noͣtur in. c. nihil. de elec. ⁊. in. l. i. ff. qd̓ falſo tutore. Cōtrariū vero ꝯcludit Inn dicit enim ꝙ aliud in patrono aliud in p̄lato. naꝫ patronus nō habet auctoritatem ex publico nec nititur aucͣte publica ſed priuata. Prelatus aūt habet aucͣtem ex publico ⁊ iuri publico īnititur ideo tenēt geſta ꝑ eum collata. ſecus aūt ī patro nō qd̓ bn̄ noͣbis. Simile dicimus in geſtis ꝑ ex cōicatuꝫ vt tene ant geſta ab excōicato tolerato que fecit rōne publici officij. ſed ī his que fac̄ ex iure pͥuato nō eſt dr̄ia inter occultum ⁊ notoriū vt notāter dicit Inno. in. c. cum dilectꝰ. de cōſue ⁊ Io. an. in. c. i. de reſcrip. li. vi. ¶ Item adde ad predicta qd̓ noͣ. Inno. in. d. c. ij. de ī īte. reſtitu. ⁊ do. de rota deciẜ. cclxij. vbi volūt ꝙ poſſidens re ſiſtente iure p̄ſumitur ī mala fide. ꝓ hoc. l. quem admodū. de agri. ⁊ cenſi. li. xi. ⁊ in regula ꝗ ꝯtra iura. de reg. iurꝭ. li. vi. niſi longo tꝑe poſſederit vl̓ poſſeſſionem ꝓbabilibꝰ cōiecturis acꝗſiuerit. ⁊ noͣ ſingularit̓ has duas exceptiones originaliter ſunt Inno. in. d. c. ij. fac̄. c. cū eccl̓ia ſutrina. ⁊ qd̓ ibi dixi de cā poſſ. Aut poſſidet iure nō reſiſtēte ⁊ tunc in dubio preſumitur in bona fide. de quo tamen vide qd̓ latius dixi ī. c. ſi diligenti. de pre ſcrip. ⁊ noͣ. in. c. fi. eo. titulo. ¶ Ultimo queritur pone ꝙ verus patronus preſentauit vnum exi ſtens in poſſeſſione preſentauit alium quis iſto rum ſit potior. Dic ꝙ aut poſſeſſor erat in bona fide ⁊ potior eſt preſentatꝰ ab eo. ar. hic ⁊ tenet Inno. in. dicto. c. ij. ⁊ ī. c. cumana. de elec. quod ego ītelligerem quādo fuit proceſſum ad īſtitu tionem ⁊ antequam cōſtaret de iure proprietatꝭ ſecus autem ſi prius conſtiterit de proprietate quia proprietas abſorbet cauſam poſſeſſionis. vt ī c. cum dilectus. de cauſa poſſeſſio. ⁊ propͥe. ¶ Si vero poſſeſſor erat in mala fide. ⁊ tunc te net preſentatio facta per verum patronum. ⁊ ita nota. Inno. ī dicto. c. cumana. ⁊ ſic ſolet allegari ¶ Sed cōtrarium ⁊ verius tenet idem Inno. i. c. in̄ lr̄is. de reſti. ſpolia. nam patronꝰ nō potuit preſentare cum nō eſſet in poſſeſſione. nec licet propria auctoritate ſpoliare inuaſorem. vt ī. d. c. ī lr̄is nulla ergo preſentatio valebit nō poſſeſſo ris quia erat in mala fide neqꝫ domini quia non erat in poſſeſſione. ⁊ adde quod dixi. sͣ. eo. in. c. ex lr̄is. ¶ In glo. i. ibi veritate. vbi dicitur ꝙ ve ritate manifeſtata cedit opinio veritati. So. dic ꝙ ibi non concurrebat ſola opinio ſed etiaꝫ poſ ſeſſio ⁊ preſentatio capit ergo efficaciam ſuam de poſſeſſione ratione ſupradicta. ⁊ ideo ſufficit opinio cum poſſeſſione. Summa vt Uggeſti genud vel 2º aliter ⁊ ſic. Ualet 2ª ꝯceſſio eccl̓ie fcā alteri eccl̓ie per ep̄m ⁊ patronū nō obſtāte pͥori facta per ſolum patronum. Aōis diuiſio. Fibi vnde licet ⁊cͣ. ¶ Nota primo ⁊ tene menti ꝙ etiā ī ꝯceſſionibus eccl̓iaꝝ q̄ fiunt iure proprietatꝭ va let pͥma ꝯceſſio ⁊ nō 2ª. lꝫ vigore 2ᵉ fuerit poſſeſ ſio tradita. nam vt vides h̓ in 2ª cōceſſione fuit tranſlata poſſeſſio vt patet ibi cōceſſe ⁊ aſſigna te. prima vero fuit facta ſine traditione poſſeſſio nis. ⁊ tamen pͥma preualet dummodo habuerit De iurepatro. alias debitas ſolēnitates. Cōceſſiones ergo iu riuꝫ ſpiritualiū aſſumūt vim ⁊ effectū nō ex tra ditione poſſeſſionis ſed ex ti. habili. Idē eſt qn̄ eccl̓ia ꝯfert̉ in titulū. vt le. ⁊ noͣ. in. c. ſi tibi abſen ti. de p̄ben. li. vi. ſecūs aūt ē in ꝯceſſione rei ꝓpha ne. qꝛ illa p̄ualet ꝑ quā ad traditionē rei ꝑuentū ē. vt. l. qͦtiēs. C. de rei vēdi. vide ad p̄dicta. Inno in. c. int̓ cetera. de p̄ben. ¶ Noͣ ſcd̓o ibi reꝗrēdꝰ ⁊ ſpectādꝰ ꝙ eccl̓ia patronata nō pōt ſubiici vel mēſe alteriꝰ eccl̓ie donari ꝑ ep̄m ſine ꝯſenſu pa troni nec ſufficit petere ꝯſilium. ſed oportꝫ hr̄e ſenſū. ad idē bonꝰ tex. ī. c. monaſteriū. xvi. q. vij. ¶ Itē noͣ ꝙ ꝯcurrentibꝰ pluribꝰ titulis in eadē re p̄ferēdꝰ ē validior pͥoritate tēporis nō obſtan te. ⁊ ꝑ hoc dicit hic glo. noͣ. quā ſemꝑ tenebiſ mē ti ꝙ ſcd̓e lr̄e nō facientes mētiōem de pͥoribus ſūt valide ſi pͥme ſūt nulle vl̓ pn̄t ꝑ exceptionem elidi. ⁊ habes aliam gl. in. c. ex tenore. de reſcrip. ⁊ aliā in. c. cū nr̄is. de conceſ. p̄bē. ¶ Ultimo noͣ pr̄onū n̄ poſſe eccl̓iaꝫ pr̄onatā ꝯferre ſeu ſb̓iice̓ alteri eccl̓ie ſine ep̄i ꝯſenſu ⁊ noͣ ꝙ conſenſus ep̄i pōt hic int̓uenire ex poſtfacto licꝫ actꝰ fuerit a pͥn cipio nullus. ſimile in. c. cura. sͣ. e. ⁊ dic vt ibi dixi ¶ Sed q̄ro ꝓ declaratione lr̄e quid ītēdat duꝫ dicit ꝙ eccl̓ie iſte fuerūt ꝯceſſe ī p̄bēdā cū p̄ben da nō ꝯſtituat̉ in eccl̓iis. ſꝫ ex rebus tꝑalibuſ. vt in. c. maioribꝰ. sͣ. d̓ p̄bē. ⁊ in. c. cū. M. d̓ cōſti. So uario mō hͦ v̓bū exponit̉. Inno. intelligit ꝙ fue runt ꝯceſſe in p̄bēdā .i. ad ꝓpͥos uſus. ut ſic iſti ca nonici poſſēt redditꝰ ꝯuerte̓ in uſus ꝓpͥos. ⁊ tūc dic in p̄bēda .i. loco p̄bēdaꝝ Hoſti. exponit. i. ad p̄bēdas faciēdas. ut ſic d̓ redditibꝰ eccl̓iaꝝ iſtaꝝ poſſint ꝯſtitui p̄bēde. ar. in. c. expoſuiſti. sͣ. d̓ p̄bē. vl̓ forte fuerūt donate mēſe capituli ⁊ q̄libꝫ ex poſitio ē bona ⁊ pōt practicari cū eccl̓ia collegia ta ē tenuis ī redditibꝰ. ut ſic poſſint ꝯcedi alique capelle ipſis canonicis ul̓ mēſe eoꝝ loco p̄bēda rum. ut in. d. c. expoſuiſti. ¶ Nūquid aūt ep̄s ſi ne ꝯſenſu pr̄oni poſſit ex redditibꝰ ꝯſtitue̓ p̄bē das. Inno. dicit ꝙ non. qꝛ ſic pr̄onus pͥuaret̉ iur̄ patronatus. Hoſti. dicit ꝙ ꝑ hͦ nō p̓uaret̉ pr̄onꝰ quia poſſet pr̄onus pn̄tare ad illas p̄bēdas. fa tet̉ tn̄ hoſti. ꝙ eccl̓ia nō pōt eligi in collegiatā ſin̄ ꝯſenſu patroni. qꝛ ſic pr̄onus ꝑderet ius pn̄tādi vt in. c. nobis. jͣ. e. fatēt̉ tn̄ cōit̓ doc. ꝙ iura ep̄alia poterit ep̄us ꝯcede̓ alteri eccl̓ie ſine ꝯſenſu pr̄o ni. qd̓ noͣ. ⁊ puto ꝙ bona illiꝰ eccl̓ie nō pn̄t ꝯuerti in p̄bendas vt deſeruiant neceſſitatibꝰ alterius eccl̓ie ſine ꝯſenſu patroni. licꝫ ꝑ hūc actum pr̄o nus nō admitte̓t iuſpatronatꝰ. qꝛ int̓eſt patroni ne bona eccl̓ie alienēt̉. vt ī. c. filiis. xvi. q. vij. Cre derē tn̄ ꝙ vnā p̄bēdā ꝓ clerico poſſꝫ ep̄s ibi īſti tuere nō obſtante ꝯſenſu pr̄oni. qꝛ nullū p̄iudi cium ꝑ hoc fit patrono. ar. ī. c. cōq̄rēte. de cle. nō reſi. ⁊ ordinatio eccl̓ie ſpectat ad ep̄m non autē ad patronum. vt in. c. nouerint. x. q. i. vide ad p̄di cta quod noͣ. Inno. in. c. cum ⁊ plantare. infra d̓ priuile. ⁊ in. c. in lateranenſi. de p̄bē. ¶ In glo. fi in fi. ibi dicitur ꝙ magis peccat tranſgrediens iuramentum int̓poſitum ꝑ creatorem qͣꝫ is qui tranſgreditur iuramentum factum ꝑ creaturaꝫ licet in hoc vltimo caſu concurrant duo peccata vt in. c. etſi chriſtus. de iureiuran. Soluit hoſti. ꝙ in equiualentibus ſingulariter ⁊ diuiſim pre fertur numeruſ. ⁊ ſic procedunt iura primo alle. in glo. ſed vbi eſt eadē auctoritas in ſingulis p̄ fertur quandoqꝫ minor numerus. ratio eſt exqͦ rationes ſūt potentiores. ¶ Uel clarius dic ꝙ data paritate in ceteris recurramus ad numeꝝ vel ad rōnes efficatiores licꝫ ſint pauciores nu mero vt in. c. innotuit. sͣ. de elect. ⁊ ſic vna ratio fortior vincit plures nō ita fortes. Elatum beneiciore Ab officio ⁊ I monet̉ qui monitꝰ nō dimittit eccl̓iaꝫ ſine ꝯſenſu ep̄i ſibi ꝯceſſam. hoc dicit. pͥmo laici ſpoliantes eccl̓iam excōicantur ⁊ ſunt due ꝑtes ſcd̓a ibi ad hoc. ¶ Nō primo ꝙ obtinētes bene ficia nō canonice non debēt gaude̓ prerogatiua paſtoris ſeu rectoris. nec in effectu nec in nomīe quia non debēt vocari rectores. ⁊ pro hoc quia nomē debet eſſe conſequēs rei. vt in. c. cuꝫ ſcd̓ꝫ de preben. ⁊ in. § eſt ⁊ aliud. inſtitu. de dona. ¶ Nota ſcd̓o penaꝫ eoꝝ qui ꝯſequūtur beneficia a laicis. non enim ſunt ſuſpēſi nec excōmunica ti ſꝫ debēt deponi ſi nō reſignauerint. ⁊ vide qd̓ dixi sͣ. eo. p̄terea. ¶ Nō c̓tio ꝙ ſacrilegus pōt ꝑ ep̄m excōmunicari niſi emendet. ⁊ ſic ratione ſacrilegij laicus efficitur de foro eccl̓iaſtico. vt in c. cum ſit. de fo. compe. ¶ Item noͣ ꝙ ſacrilegꝰ ſeu ſpolians eccl̓iam nō ē ip̄o iure excōicatus. ſꝫ excōicandus. vt in. c. ꝯqueſtus. de fo. ꝯpe. niſi cū ſpoliatiōe ꝯcurrat fractio ip̄ius eccl̓ie. vt in. c. cō queſti. de ſen. excō. ¶ Ultimo noͣ ꝙ ꝑ hec v̓ba p̄cipio ſub pena excōicationis ſeu anathematis nō fert̉ ip̄o facto excōicato in trāſgrediētē ſꝫ po tius ē q̄dā monitio de excōicando nō obediētē. nā vt h̓ vides ꝯͣueniēs tali p̄cepto mādat̉ excōi cari. ⁊ ſic nō īcidit ī excōicatiōeꝫ ip̄o facto. ⁊ hͦ te ne lꝫ glo. fi. nō firmet pedes. ſꝫ vide bonā gl. ī. c. ſic̄. d̓ ſimo. ⁊ ī. c. vnico. d̓ ſagitta. ⁊ ī. c. ij. d̓ ma. ꝯͣct. ꝯͣ int̓dic. eccle. ⁊ ī. c. ſalonitane. lxiij. di. ⁊ ſi qͣ iura videāt̉ tenere cōtrariū. ītellige ꝙ in eis fuit lata excōicatio. ſꝫ ꝑ alia v̓ba recitat̉ in eis. vt ī. c. fi. In gl. pe. in fi. ⁊ gnͣalit̓ vtꝝ clericꝰ poſſit recōue niri corā iudice ſeculari. dic vt plene noͣ. in. c. at ſi clerici. de iudi. Si qō pr̄onatꝰ infra Am te ec meſeſ non tminat a tꝑe vacatiōis libe̓ pōt ep̄s ſine pn̄ta tiōe ibidē īſtitue̓ rectorē. ⁊ ītellige d̓ pr̄onis eccle ſiaſticis ẜꝫ veꝝ ītellectū. nā ī laicꝭ. ſufficiūt qͣtuor mēſes. vt. jͣ. dicā. ¶ Noͣ pͥmo ibi poſtquā vaca uerit ꝙ iſtud tempus ſemeſtre currit non a tem pore mote litis prout quidam ⁊ male intellige̓ voluerunt ſed a tempore vacationis. ¶ Nota ſcd̓o caſū in quo epiſcopus inſtituit rectorē ſine preſentatione. ⁊ intellige tex. ꝓut dixi in. c. ſi v̓o. ſupra eo. ¶ In glo. hͨ glo. nitit̉ reduce̓ ad cōcor diam multa iura in hac maͣ diſponētia. ſed vide glo. clariorem. xvi. q. vij. ſi plures. ⁊ in effectu iſta glo. ꝓpe medium ponit duas ſolutiōes ad ꝯͣriū. ſed nulla tenet̉ ꝑ doc. ſed cōiter dicimuſ ꝙ in pa tronis eccl̓ie ſpectat̉ lapſus ſex mēſium a tꝑe va cationis. ⁊ ſic loquatur hec decretalis. In patro nis vero ſecularibꝰ ſpectāt̉ quatuor mēſes. ⁊ ſic ītelligat̉. c. qm̄. sͣ. eo. ⁊. c. cū ꝓpt̓. jͣ. eo. rō diuerſitatꝭ qꝛ patronꝰ eccl̓iaſticꝰ hꝫ ſex mēſes ad pn̄tādum laicus hꝫ quatuor mēſes. vt ī. c. vnico. eo. ti. li. vi. vnde quiſqꝫ ſpectat̉ infra tp̄s ſibi p̄fixum ad pn̄ tādum. ⁊ ſic paꝝ curat̉ dependentia litis. qꝛ ꝓpt̓ contentionē patronoꝝ nō debet deferri eccleſie. ordinatio. ¶ Si autē laicus ⁊ clericꝰ ꝯtendunt ſuꝑ ipſo patronatu. tūc debet expectare ꝑ mēſes ſex. qꝛ magis dignum trahit ad ſe minus dignū vt in. c. qd̓ in dubiis. de cōſe. eccle. vel altaris. ⁊ hͦ tenet Io. an. licet Hoſti. aliter. ⁊ quod dixi de pa trono eccleſiaſtico intellige quando eccleſiaſtica perſona habet patronatum nomine eccl̓ie. nam ſi haberet ratione patrimonij. idem per omnia dic in clerico quod in laico. ar. in. c. cum dilectus infra eodem. ⁊ vide bonam glo. in cle. fi. eo. ti. in verbo plures in fi. Patronꝰ iuſ ¶¶ Retere a parronaꝰ pro pria auctoritate alienare nō pōt nec ab eccleſia aliꝗd temporale exigere niſi tꝑe fundati onis a dioceſano illud fuerit ſibi reſeruatum. pͦ ponit duplex factum rep̄henſibile. 2º. ꝯtra 2ᵐ ſta tuit ⁊ penā īponit. 3º. ꝯͣ pͥmū decernit. 2ª. ibi pn̄ti. tertia. ibi ꝯͣctus. ¶ No pͦ ex principio iuncto fi. ꝙ patronus non poteſt donare iuſpatronatus ſine conſenſu epiſcopi. ⁊ intellige dum vult do nare laico vel clerico ratione patrimonij. ſecus ſi vult donare eccleſie. vt in. c. illud. sͣ. eo. ¶ Noͣ ſecundo regulam ⁊ tene mēti ꝙ patronus non poteſt exigere aliquod ſeruitium ab eccleſia pa tronata nec aliquid temporale nec aliud graua men inferre niſi reperiat̉ illud iure cautum. vel fuerit reſeruatum ꝑ ep̄m tempore fundationis eccl̓ie. ⁊ ꝑ hunc tex. al̓s pͥncipalit̓ cōſului ꝙ popu lus hn̄s iuſpatronatꝰ nō poterat exige̓ a p̄ſb̓ro certos cereos in recognitiōem iuriſpatronatus ex qͦ illud nō fuit ſibi reſeruatū tꝑe fundationis. ¶ Nō ꝫº. ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ patronꝰ nō pōt ꝓpria auctoritate ẜuare aliqd̓ ſeruitiuꝫ ſibi vel tꝑale in eccl̓ia. ſed hͦ debet facere ep̄s ad petitiōeꝫ patro ni. qd̓ noͣ. ⁊ pro hͦ allego bonū tex. ī. c. cum dilectꝰ de ꝯſue. ⁊ vide Inno. in. c. qm̄. sͣ. ne p̄la. vices ſu. Et ex hͦ infero ꝙ ſi patronꝰ in teſtō mandauit ec cleſiam ꝯſtrui ⁊ reſeruauit aliquā penſionem an nuatim filijs exoluēdaꝫ ꝙ niſi ep̄s illud reſeruet patrono ꝑ ſtatutū ſuū nō poterūt filij exige̓ illā penſionē. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. ſignificatū. de p̄bē. ¶ Et ex p̄dictis ⁊ ex tex. noͣ nō īprobatum a iur̄ vt ꝑceptio alicuius tꝑalitatis reſeruet̉ patrono tꝑe fūdationis aucͣte ep̄i. ⁊ tene mēti iſtum tex. in hͦ iuncta glo. ¶ Nota vltimo ibi ⁊ moderatos ꝙ grauamen impoſitum per epiſcopum debet eſſe moderatū. ideo ſentiunt doc. ⁊ bene ꝙ ſi epiſco pus penſionem ſtatuit patrono que eſt immode rata reſpectu aliorum reddituum eccl̓ie vel ex poſtfacto incipit multuꝫ grauari ꝙ poterit redu ci ad debitam moderationem. facit. c. i. de cōſue. quod nota. ¶ Sed hic dubitatur nunquid pa tronus poſſit vendere iſtos fructus vel redditꝰ temporales quos percipit ab eccleſia. Et idē poſ ſet queri de aduocato. Inno. videtur velle ꝙ ſi redditus ſunt incerti non poſſunt illos vendere ⁊ ſic poteſt intelligi hec lr̄a ſecundum eum. nam etiam ſequeretur abſurdum. quia patronus nō poſſet exigere iſtos redditus ex quo vendidit emptor non poſſet quia nō habet ius exigendi. ſed hoc non placet Hoſtien̄. quia quiſqꝫ pōt ven dere rem incertam. ⁊ videtur tunc vendita ſpes habendi. ſicut cum venditur iactus retis vel par tus ancille vel fructus futuri. vt in. l. ſi iactum. ff. de ac. emp. ⁊ vendi. ⁊. l. nec emptio. ff. de cōtrahē. emp. ideo concludit Hoſtien̄. ꝙ iſtos redditus temporales poteſt patronus vel aduocatus vē. dere. ¶ Nec obſtat ꝙ emptor non poſſet exige̓ quia immo poterit. cum iura venditoris tranſfe runtur in emptorem. dicit etiam Hoſti. ꝙ cū iſta iura non poſſunt eſſe ſine iurepatronatus vēditꝭ iſtis redditibus tranſibit acceſſorie iuſpatrona tus ⁊ videtur mirabile ꝙ minus dignum acceſ ſorium trahit ad ſe maius dignum. ⁊ principale adducit in ar. c. ex lr̄is ſupra eo. Sed certe illud ar. non eſt bonum. quia ibi patronatus accedit vniuerſitati ⁊ ratione acceſſionis eſt minus di gnum. ¶ Sed in caſu noſtro iuſpatronatus eſt quid principale ⁊ dignius omni reſpectu. ⁊ ſic n̄ debet tranſire trāſlato acceſſorio. ⁊ ideo moder niores tenent contrarium ⁊ melius. nam funda mentum Hoſti. ex alio eſt falſum. quia videtur. preſupponere ꝙ ius exigēdi redditus non pōt tranſferri titulo remanente apud venditorem. nam videmus ꝙ rector eccleſie locat ⁊ vendit redditus totius eccleſie titulo tantum remanen te penes eum. vt in. c. fi. ne prela. vices ſuas. patꝫ etiam in vſufructuario qui poteſt vendere com moditatem vſufructus iure remanente penes ſe. vt in. l. neceſſario. §. fi. ff. de pericū. ⁊ cōmo. re. vendi poteſt ergo patronus vel aduocatus ven dere redditus temporales etiam incertos iure patronatus remanente penes ſe. ⁊ intellige de redditibus impoſitis tempore fundationis. naꝫ ipſum ius alimentandi quod habet patronꝰ ex diſpoſitione iuris vel honor qui debetur perſo ne ſue. licet ſint iſta temporalia. non tamen poſ ſunt vendi quia inherent perſone ipſius patro ni. quia non poſſunt ali vel honorari per alium ar. in. c. fi. de offi. delega. Sunt enim hec iura ita annexa iuripatronatus vt non poſſint ab eo ab dicari. Abbas. Taicꝰ patronꝰ UUM AUI mo preſcutato pōt aliū pn̄tare. ſecꝰ ī patrono clerico Uel ſpecialiuſ ſic. In pluribus ſucceſſiue p̄ſenta tis a patrono laico ep̄o dat̉ ratificatō. ſꝫ in pn̄ta tis a ꝑſona eccl̓iaſtica potior eſt pͥmo pn̄tatus. ⁊ ſcd̓a pars ibi verū. ⁊ ē de p̓ncipalioribꝰ tituli. Noͣ pͦ ꝙ licꝫ pr̄onꝰ laicus poſſit variare cū pn̄tat 2ᵐ accumulatiue. nō aūt pōt ex toto recede̓ a pͦ ⁊ hͦ ꝓbat̉ ar. huiꝰ. c. nā ſi poſſet ex toto recede̓ a pͥori nō daret̉ facultas ep̄o inſtituēdi quē vellet cuiꝰ ꝯͣriū hic cauet̉. ⁊ ideo int̓ ꝑ lures pn̄tatos a patrono laico. ep̄us debꝫ elige̓ idoniorē. Et fir mat hoc Io. an. hic ⁊ in regula in re cōi. de reg. iur. in mercur. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ pn̄tatio qn̄qꝫ ꝑti net ad laicum qn̄qꝫ ad collegiū qn̄qꝫ ad ꝑſonā eccl̓iaſticā. facit. c. ea noſcit̉. de his q̄ fi. a p̄la. Noͣ t̓tio ꝙ patronꝰ eccl̓iaſticꝰ nō pōt variare. vn̄ dicit Inno. ꝙ pn̄tatio ip̄ius hꝫ vim electiōis qꝛ quēadmoduꝫ electores variare neq̄unt. vt in. c. publicato. de elec. ita neqꝫ patronꝰ. ⁊ ītellige de patrono eccl̓iaſtico cui cōpetit p̄ſentatio iure ec cleſie. ſecus ſi iure patrimonij. qꝛ tūc idem ꝑ oīa in eo qd̓ in laico. ar. jͣ. eo. cū dilectus. ⁊ vide bonā glo. quā tenebis mēti in cle. ij. jͣ. eo. ti. ¶ In gl. i. in fi. dic melius. vt. sͣ. dixi in pͦ noͣ. ꝙ ex toto rece dere nō pōt a priori. ¶ In glo. ij. ibi cū dubitat̉ ꝗs potior ſit. Nota glo. ꝙ locꝰ ē gratificatiōi cuꝫ cetera ſint paria. al̓s potior eſt p̄ferēdꝰ. Et ex hͦ decidit̉ qō. pone ꝙ erant duo pr̄oni. vnus cleri cus alt̓ laicus qui pͥmo pn̄tarūt vnuꝫ. deinde lai cus variando pn̄tauit aliū. nūꝗd habeat locum diſpoſitio huiꝰ tex. vt ep̄us poſſit inueſtire ſcd̓m dic ꝙ nō qꝛ primus ē potior cum fuerit pn̄tatus ab vtroqꝫ. ſcd̓us v̓o tm̄ a patrono laico. Itē licꝫ patronus poſſit preſentare in p̄iudiciū pn̄tati. n̄ tn̄ pōt in p̄iudiciū cōpatroni. de quo vide latius ꝑ Io. an. in dc̄a regula in re cōi. ¶ Itē dubitat̉ ꝗd ſi ſcd̓o pn̄tatuſ ē idonēior pͥmo vel ecōtra nū quid ep̄us habeat optionē. Io. an. vr̄ ſentire ꝙ ſic. dicit enim ꝙ hic nō ponderat̉ exceſſus ido neitatis ſed ſatis ē ꝙ vterqꝫ ē idoneus. ſed ego putarē oppoſitū ꝑ. c. ſi forte. lxiij. di. vbi dr̄ ꝙ vbi vota ſūt paria p̄ferēdus eſt qui maioribꝰ iuuat̉ meritis. ⁊ videt̉ tex. sͣ. eo. qm̄. ⁊ iſte tex. ſatiſ facit ꝓ hac opi. dū ponderat ꝙ ſcd̓us erat eque ido neus. ſecus gͦ ſi erat magis idoneus. ⁊ ꝑ hoc pu tarē ꝙ ſi magis idoneus poſtergaret̉ pōt appel lare. qꝛ hic ꝯmittit̉ iudicio ep̄i tāqͣꝫ bono viro. nā v̓bum iudiciū ſapit diſcretionē ⁊ arbitriū bo ni uiri. ꝓ hͦ uide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ij. de corp. uicia. ⁊ in. l. fideicōmiſſa. §. qͣꝫqͣꝫ. de le. iij. ¶ In gl. pe. in fi. gl. dicit Hoſti. ꝙ iō ē. qꝛ cetꝰ clericoꝝ tanqͣꝫ ſpūalis ē dignior ⁊ ſpūalia debēt eē firmiora. ut in. c. ij. de trāſla. p̄la. facit cle. cum illuſio. de renū. ⁊ illd̓ pſalmiſte q̄ ꝓcedūt de labiis meis nō faciā irrita. xxvi. di. pſalmiſta. ⁊ hīc dixit beatuſ Ber. ꝙ v̓bū ſacerdotꝭ aūt ſacrū aūt ſacrilegū qd̓ noͣ. Ultra glo. q̄ro de qōne quotidiana. pone ꝙ pa troni uariāt ī pari numero. utputa qꝛ vnus pre ſentatunum ⁊ alt̓ aliū. nūquid ep̄s habeat optio nē īſtituēdi quē uult. ¶ Io. an. adducit iſtā lr̄aꝫ ī ar. ꝙ ſic. ꝗdā tenuerūt. poſitū. Sꝫ ego teneo pͥmū dictum ⁊ allego glo. noͣ. xvi. q. vij. ſi plures. ⁊ Inno. in. c. i. sͣ. e. in fi. facit. c. venerabilē. de elec iūcta glo. in v̓bo fauere. ⁊ hanc opi. tenent etiam Gaſ. de cal. ⁊ do. meꝰ dn̄s Cardi. hic ꝗnīmo de iuris rigore poſſet attētari ꝙ ep̄us pōt etiā inſti tuere exͣneū. exquo patronus nō ꝯcordat. arg. c. qm̄. sͣ. eo. ſed pͥmū dcm̄ eſt eꝗus. maxime ꝑ dcm̄ c. venerabilē. qd̓ bn̄ facit ¶ Ultimo q̄rit̉ nunꝗd ep̄us inſtituēdo ſcd̓m ſit puniendus aliqua pēa qꝛ poſtergauit pͥmū. Inno. vr̄ variare. ⁊ Io. an. poſt eū. Sed dic ꝙ aūt ſpreuit inſtituere primū ſine cā. ⁊ tūc hꝫ locum pena. c. paſtoralis. jͣ. e. aut non ſpreuit inſtituere ſed diſtulit vt haberet cāꝫ examinādi ⁊ ante inſtōnē patronꝰ pn̄tauit aliuꝫ ⁊ nō dꝫ puniri aliqua pena qꝛ vſus ē aucͣte legis qꝛ nō peccat ꝗ legis aucͣte actuꝫ gerit. xxiij. q. iiij qui peccat ⁊cͣ. Obis factadeo ſenſuep̄iac Ex ꝯſtitutione eccl̓ie quirit̉ iuſpatronatꝰ hͦ pͥmo. Patronus nō eligit platū in ꝯuentuali eccl̓ia ſed in capella ſic hͦſcd̓o. pr̄ono debet̉ ꝓfeſſiōis honor ⁊ alimē tat̉ ab eccl̓ia ſi v̓gat ad īopiā. Et vt ex hiſ pꝫ tria ſūt dc̄a. ſcd̓m ibi ceteꝝ. 3ᵐ ibi ꝓ fūdatōe. ⁊ iſte tex ē d̓ pͥncipalioribꝰ. ¶ Noͣ pͦ ibi ſi ꝗs. ꝙ ꝗcūqꝫ cō ſtruit eccl̓iaꝫ acꝗrit iuſpatronatꝰ dūmō hͦ faciat cū ꝯſenſu dioceſani. ſecꝰ ſi ſin̄ ip̄iꝰ ꝯſenſu. nā nēo dꝫ edificare eccl̓iaꝫ vl̓ capellā vl̓ altare ſine ꝯſen ſu ep̄i. vt ī. c. nēo. d̓ cō. di. i. ⁊ ī. c. aucͣte. d̓ p̓ui. li. vi. vn̄ ex ſua īprobitate n̄ dꝫ p̓uilegiū ꝯſeꝗ. et ꝑ hͦ v̓ᵐ ſi ꝗs. īfert̉ ad qōnē. nūꝗd ml̓r īfidelis he̓ticꝰ iu deus vl̓ excōicatꝰ acꝗrat iuſpatrōatꝰ ex ꝯſtructi on eccl̓ie. de muliere tꝫ Io. an. ꝙ ſic. qꝛ maſculi nū ꝯcipit femininū. vt noͣ. in. c. gn̓ali. de elec. li. vi. ⁊ in. c. ſi ꝗs ſuadēte. xvij. q. iiij. iūcto. c. mulieres. de ſen. ex. adduco. c. fi. de ꝯceſ. p̄bē. ⁊ vide bonaꝫ glo. in. c. qm̄ inueſtituras. xvi. q. vij. ⁊ alias ꝯcor quas dixi in. c. cū ſcd̓ꝫ. sͣ. eo. ⁊ ī. d. c. fi. De iudeo ⁊ īfideli dicēdū ē ꝙ nō acꝗrūt. ꝓ hͦ tex. cū glo. in c. frigētiꝰ. ⁊ ī. c. pie mētꝭ. xvi. q. vij. De he̓tico idē dicēdū. tū qꝛ he̓ticꝰ nihil hꝫ. cū oīa ip̄o iur̄ ſint cō fiſcata. vt in. c. cū ẜm leges. de here. li. vi. tuꝫ qꝛ p̄ ſuppoſito ꝙ acꝗſiuiſſet ius illud eēt ꝯfiſcatū ẜm Io. an. ⁊ facit qd̓ noͣ. ij. q. vij. maximi. ⁊ noͣ hͦ dc̄m ꝙ iuſpatronatꝰ trāſit cū ꝯfiſcatiōe bonoruꝫ. vide qd̓ dixi in. c. cū laici. sͣ. e. ⁊ glo. xvi. q. vij. filiis. De cxcōicato ꝯcludit Io. an̄. ꝙ nō dꝫ admitti. tn̄ ad miſſus acquirat iuſpatronatus. ſed nō exercitiū facit quod noͣ. in ſimili. in. c. v̓itatis. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊. c. decernimꝰ. de ſen. ex. li.. vi. ī nouella. ¶ Noͣ ſecūdo ꝙ in capella patronus hꝫ pn̄tare rectorē ⁊ dic in capella ideſt in qualibet eccl̓ia non colle giata. etiā ſi ſit ꝑrochialis. quia iura non exclu dunt patronum a preſentatione rectoris niſi in eccleſia collegiata. ¶ Item ex hoc ⁊ ex tex. noͣ ꝙ q̄libet eccl̓ia collegiata pōt dici ꝯuentualis. lꝫ de ꝯſuetudinē hͦ v̓bū referat̉ ad eccl̓iaſ religioſo ruꝫ. ſed de iure ⁊ ex vocabuli etymologia hoc v̓bū ꝓportiōabile ē oībꝰ collegiatꝭ. nā dr̄ ꝯuētual̓ a conueniēdo. quia ibi conueniūt ſic collegiata a colligendo. qꝛ ibi colligūtur. fac̄ qd̓ habet̉. in. c i. xv. di. ¶ Nōͣ ibi a patronis eligit̉ ꝙ patronus largo mō dicit̉ eligere. nā pͦ in ſe eligit vnum ex pluribus ⁊ poſtmodū illū pn̄tat ep̄o. nō tn̄ ē ꝓpͥe electio de quā iura tractāt. qd̓ patet qꝛ ꝑ electio nem acquirit̉ ius electo. vt in. c. cū int̓ canonicos de elec. vide glo. noͣ. in. c. quāto. lxiij. di. que dicit ꝙ ꝑ electionē acꝗrit̉ ius p̄lature. ⁊ per ꝯfirmatio nem acꝗrit̉ exercitiū ⁊ illā gl. ſemꝑ noͣ. quā vidē tur ſeꝗ doc. ī. c. tnͣſmiſſaꝫ. de elec. ſꝫ ꝑ pn̄tatiōem vel electōeꝫ quā fac̄ patronꝰ n̄ acꝗrit̉ tale ius pn̄ tato. ar. ī. c. qd̓ aūt. sͣ. eo. ¶ Nota ꝙ vbi pn̄tat pa tronꝰ ſuꝑior nō ſimpl̓r dꝫ ꝯfirmare ſꝫ potiꝰ inſti tuere pn̄tatū. nā ꝓpͥe dr̄ia eſt īter inſtitutioneꝫ ⁊ cōfirmatōeꝫ. ꝯfirmatio fit de electo a collegio. ⁊ dr̄ ſuperior ꝯfirmare. quaſi ſil̓ firmare. qꝛ ꝑ ele ctionē iā fuit tn̄ſlatū ius. ſed ꝑ īſtitutionē tn̄ſfert̉ plenū ius. vn̄ inſtitue̓ eſt ius in bn̄ficio in aliū tnͣſ ferre. de qͦ ī. c. auctoritate. sͣ. de inſti. ⁊ facit quod le. ⁊ noͣ. in. c. cū in illis. de p̄bē. li. vi. ⁊ in. c. i. ⁊ ij. de inſtitu. eo. li. ¶ Noͣ ibi loci ep̄o. ꝙ de iure cōi in eccl̓iſijs patronatis īſtitutio ꝑtinet ad ep̄m. nō gͦ pōt patronꝰ iſtud ius īſtitutiōis tn̄ſferre ī alium p̄latū. qꝛ nō pōt īmutare diſpoſitionē canonum in p̄iudiciū ep̄i. vt ī. c. reꝗſiſti. sͣ. de teſta. ⁊ nemo pōt face̓ qn iura locū hēant in ſua diſpoſitiōe. vt in. c. tua. de teſta. ⁊ in. l. nemo. ff. de leg. i. Ex hoc infero ꝙ ſi ꝗs ī vltīa volūtate mādauit capellam ꝯſtrui ⁊ diſpoſuit ꝙ īſtitutio ꝑtineret ad certum p̄latū īferiorē ep̄o. nō valet illa diſpoſitio. vn̄ illa particula habebitur ꝓ nō adiecta. ſꝫ ſi vult illud obtine̓ dꝫ ſuppleri ep̄o. vt hͦ ſtatuat quod pōt. ꝓ hͦ tex. noͣ. in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. facit quod h̓ noͣ. in gl. ī v̓. niſi ꝓpe mediū. ¶ Nōͣ tria iura q̄ ꝯſeꝗt̉ patronꝰ ex iurepatronatus. pͥmū eſt qꝛ pn̄tat re ctorem. 2ᵐ eſt honor ꝓceſſionis. tertium qꝛ ſi de uenit ad īopiam ꝯſeꝗt̉ alimēta. ſed qꝛ pͥmum eſt clarū. Quero circa ẜᵐ quid eſt ꝓceſſionis honor vario mō exponit̉. ꝗdam ītelligūt ꝙ cum patro nus venit ad eccl̓iam dꝫ p̄latus cum clericis ob uiam ſibi face̓ ꝓceſſionaliter ſalteꝫ vſqꝫ ad ambi tū eccl̓ie. quod intelligūt doc. quādo ꝑſona ē tal̓ cui hͦ ꝯueniat puta rex vel magnus p̓nceps. ⁊ hͦ ſeruat̉ Uenetijs in eccl̓ia ſancti Marci ī qͣ dux hꝫ iuſpatronatus ⁊ primicerius cum alijs cano nicis exeūt ſibi obuiā. Itē debet̉ honor. qꝛ pre ceteris laicis ē honorādꝰ ī ceſſionibus vel alijs. vel ponitur ꝓ pn̄tatōe. qꝛ is quem pn̄tare vult. ⁊ ipſe ſimul ꝓcedūt ad ep̄m ꝓ īſtitutiōe habenda. ita noͣ. glo. ī. c. pie mentis. xvi. q. vlt. ⁊ vtrūqꝫ di ctum pōt ſuſtētari. Girca 3ᵐ ius q̄rit̉. nūquid īdi ſtīcte v̓gēs ad īopiā dꝫ alimētari ab eccl̓ia. dic ꝙ nō. ſꝫ qn̄ ſuꝑē eccl̓ie detractis expēſis neceſſa riis. nā pͦ ſb̓ueniēdū ē ẜuitoribus ⁊ cultui diuino ac reꝑatōi ip̄iꝰ eccl̓ie. ⁊ de his q̄ ſuꝑſunt ſb̓ueniē dū ē patrono. ſic̄ ī ſil̓i ẜuat̉ ī liberto ꝗ hꝫ alere pa tronū egētē. vt ī. l. ſi ꝗs a liberis. ī. §. alimētꝭ. ff. de liberis agno. ⁊ ad hͦ allego tex. cū bona glo. in. c. ꝗcūqꝫ. xvi. q. vij. ſed diceres tu quale pͥuilegium eſt illud. nam eccl̓ia de ſuꝑfluis tenet̉ ſubuenire omnibꝰ pauperibꝰ. vt ī. c. qm̄. xvi. q. i. So. abun dantius ⁊ meliꝰ ꝓuidebit̉ patrono qͣꝫ alijs pau peribus. Item pauperes nō hn̄t actionē ꝯͣ eccle ſiam. vt noͣ. in. c. ſic̄ hi. xlvij. di. ⁊. c. exigunt i. q. vij ſed patronꝰ hꝫ actionem per hec iura canonica. Et circa pͥmū ius pōt dubitari ꝗd ſi eccl̓ia eſt col legiata. nūꝗd ſaltim patronꝰ hēbit pn̄tare ad p̄ bēdas. ⁊ ſentit Io. an. ꝙ ſic qd̓ ſatꝭ placet. ar. c. fi. de ꝯceſ. p̄ben. ⁊. c. dilectꝰ. de p̄bē. Item iura ſolū excludūt patronū ab electōe p̄lati in ꝯuētuali ec cleſia. ſecꝰ gͦ in preſentatōe canonicorum qd̓ noͣ. Et idē ſentit Ho. sͣ. e. ſuggeſtū. At vltra hec tria iura ꝯſequitur patronus quartuꝫ .ſ. ius defendē di. vn̄ debꝫ defendere eccl̓iam. ⁊ pōt denunciare p̄ſb̓rum ſi eſt dilapidator. vel al̓s inhoneſtꝰ. vt ī c. filiis p̄alle. gl. i. ſatis fuit. sͣ. declarata. ideo ⁊cͣ. In glo. in v̓bo ꝯuētuali. Ex hac glo. noͣbili potes capere doctrinā certam qualiter cognoſcat̉. an eccleſia ſit collegiata. ⁊ ſepe contingit hͦ diſcepta tio inter ep̄m ⁊ clericos eccl̓ie. naꝫ epiſcopꝰ vult libere ꝯferre bn̄ficiū. Alerici vero bn̄ficiati in ec cleſia dicūt ꝙ habent eligere cum eccleſia ſit col legiata. ⁊ de iure cōi electio ꝑtinet ad collegium vt ī. c. i. de elec. Qualiter gͦ cognoſcit̉ Inno. hͦ tra ctat. ī. c. poſtulaſti. jͣ. eo. ⁊ Ho. ⁊ Io. an. hic ⁊ ꝯclu ſio ſit iſta. nā pͦ ē recurrēdū ad ordinē ſeu īſtitu tionē eccl̓ie. ⁊ ſi fuerit īſtitutū vt ibi eēt plures collegiati. tūc eccl̓ia hēbit iura collegij fuit īſtitu tū vt ibi eēt rector ſolꝰ vel cū clerico. tūc n̄ hēbit ius collegij. Et ſic pōt ītelligi. c. vt ꝗſqꝫ. sͣ. de vita ⁊ ho. cle. Iteꝫ ecccleſie cathedrales ⁊ regulares de iure cōi ſunt collegiate. vt in. c. ne pro defectu sͣ. de elec. ⁊ ſupra. de ſtatu regul. c. ij. ¶ Si vero non apparet de ordine ſeu inſtitutione videndū eſt vtrum eccleſia habeat priuilegium ſuper iu re collegij. ſi vero non conſtat defendetur eccle ſia in poſſeſſione ſua. nam ſi eſt in poſſeſſione col legij habebitur pro collegio. niſi contrarium pro betur. al̓s ſi non eſt in poſſeſſione tractabitur tanquā beneficium ſimplex. Quomodo autem cognoſcetur ꝙ ſit in poſſeſſiōe collegij. dic ꝙ ex ercet iura pertinentia ad ſolum collegium. vtpu ta quia conſueuerunt clerici facere ſyndicum ⁊ per eū iurare. l. i. ff. quod cuiuſqꝫ vniuer. ⁊ in. c. imperatoruꝫ. ⁊ in. c. in pertractandis. de iura. calū. vel habuit ſigillum commune. ar. in. c. ſigni ficante. de appella. ¶ Item conſueuerunt elige̓ prelatum. vt in. c. i. sͣ de electione. ⁊ idem in ſimili bus. ⁊ vide aliqua per Federi. conſilio. lix. his ceſſantibus non ſufficit ꝙ in eccleſia ſint plures clerici beneficiati. vt per hoc dicatur ꝙ faciunt collegium quia poſſunt eſſe ſingulares. vt eſt bonus textus. in. c. dilecta. de exceſſ. prelato. In glo. in verbo niſi nota hanc glo. ꝙ nullus ci tra papam poteſt concedere laico patrono vt eli gat prelatum vna cum clericis in eccleſia conue̓ tuali. ⁊ pro hoc ego allego. c. ij. de iudi. vbi dicit ꝙ epiſpocus non debet diſponere ſpiritualia iu dicio laicorum. ¶ Item allego. c. maſſana. sͣ. de elec. vbi patet ꝙ non valet conſuetudo vt laici ⁊ De iurepatro. clerici ſimul eligāt. nec ob. c. ꝑ tuaſ. sͣ. de arbi. vbi clericꝰ ⁊ laicus pn̄t eē arbitri in cā ſpūali. qꝛ actꝰ arbitrādi nō ē ſpūalis ſꝫ actꝰ eligēdi ſic. vl̓ poteſ vltra glo. intellige̓ tex. vt ſentit Inno. ꝙ ex ꝯſue tudine vel ſtatuto ep̄i pōt patronuſ interpone̓ ꝑ tes ſuas in electionis tractatu. ⁊ ſic loꝗtur tex. nō aūt vt ip̄e eligat. vnde vox ſua nō p̄ſtabit ſuffra gium electiōi. ⁊ vide qd̓ noͣ. idē Inno in. c. quod ſicut. de elec. ¶ In glo. in verbo in capella. nota iſtam gl. qꝛ quotidie allegatur. et in effectu vult ꝙ īuito patrono nō pōt effici eccleſia collegiata ⁊ ſi de facto fiat ſubdiſtinguit ꝙ ſi patronꝰ non ꝯſenſit habebit preſentatōem p̄lati intellige pre ſuppoſita illa opi. qd̓ iuridice fieri poſſit. ſi auteꝫ cōſenſit tūc perdit ius p̄ſentādi ſꝫ retinet alia iu ra patronatꝰ. Sꝫ opi. huiꝰ glo. ꝙ non pōt fieri in uito patrono tꝫ Hoſti. sͣ. eo. ſuggeſtum. ⁊ vident̉ ſeꝗ cōit̓ doc. h̓. p̄ter do. An. ꝗ ſatis bn̄ diſtinguit ꝙ aūt ſubeſt neceſſitas. ⁊ tūc pōt hoc fieri inuito patrono. al̓s ꝓcedat prima opi. qd̓ ſatis placꝫ cū iuſpatronatus habeat patronus ex gratia vt in c. qm̄. sͣ. eo. ideo non debet ſua ꝯtradictio impe dire quo minꝰ ſubueniat̉ neceſſitatibꝰ eccleſie. facit. c. nullus. sͣ. eo. ¶ Ultimo hic q̄rit̉ quid ſi patronus non vult p̄ſtare aſſenſū electo ꝑ cano nicos. dicūt cōiter doc. ⁊ bene ꝙ ſi ſine cā contra dicit non ob. cōtradictio exquo electio al̓s ē le gitīe facta. ⁊ facit. c. ſacrofancta. in. fi. sͣ. d̓ elec. ⁊cͣ. Er ueſtras nuoec Patro cleſie vacantis qͣꝫqͣꝫ ſit clericꝰ ad eā ſe tare non pōt. ꝯſultatio. ⁊ rn̄ſio. ſcd̓a ibi cū igit̉ ¶ Noͣ pͦ regulā ꝙ nullus debet ſe ingerere ec cleſiaſtice p̄lationi ⁊ facit hec lr̄a ad qōnē. nūꝗd licite quis pōt petere ep̄atum vel aliā prelationē de quo vide ꝑ archidia. in. c qui ep̄atum. viii. q. i. ⁊ ī. c. ſcripture. ea. cā ⁊. q. pōt argui ibi ex tex. qd̓ ſi mouet̉ ex fauore charitatis. vt alijs proſit non peccat petēdo. ſecus ſi vt p̄ſit. ⁊ ſic rōne ābitiōis de quo vide latius ꝑ eūdem ar .i. q i. ordinatōes ⁊ bonā glo. in. c tuā. de eta. ⁊ qua. que videt̉ in hͦ ponere verītatē. ¶ Sed quero nūquid iſte tex habeat locum in beneficio ſimplici videt̉ ꝙ nō nā papa in reſponſione fundat ſe ſuꝑ prelatione conͣriū tenet hic Io. an. qꝛ eadē ratio eſt in alijs bn̄ficiis ſimplicibꝰ. Sꝫ ꝯͣ ſuū dictū ego op. non enī eſt ambitioſuꝫ pauperē clericū emitte̓ p̄ces vt ſibi ꝓuideat̉ de bn̄fi. vt ī. c. cū ẜᵐ apl̓ꝫ. sͣ. d̓ p̄bē. ⁊ ī. c. tuā. sͣ. de eta. ⁊ quali. noͣ. gl. in. c. fi. de conceſ. p̄ben. li. vi. ⁊ in dicto. c. tuā. So. credo poſſe dici ꝙ preces emittere poteſt exquo dignus ē ⁊ īdi gens. lꝫ ſeipſum pn̄tare non pōt. qꝛ videt̉ hoc ex poſcere ex debito. Item facere iudiciū de ꝑſona ſua ⁊ auctorizare in ſeipſo que oīa ꝓhibita ſunt. ar. in cle. ij. de re. ec. non alie. ⁊ in. c. qualiter. sͣ. de elec. ⁊ in c. fi. de inſti. ¶ Sed quero quid ſi ep̄s ꝯfert ſponte ⁊ motu ꝓprio bn̄ficium patronatꝰ ipſi patrono nūquid valeat collatio. videt̉ pͥmo ꝙ non quia inſtitutio facta ſine pn̄tatione pr̄oni eſt irritanda vel irrita. vt in. c. illud. sͣ. eo. ⁊ in. c. decernimꝰ. xvi. q. vij. Cōtrariū tenēt h̓ doc. nec ob. conͣrium. qꝛ patronus acceptando collatiōeꝫ videt̉ ꝯſentire. nec hoc caſu videt̉ ſe īgerere. qꝛ nō habꝫ originē a ſe ſed a ſuperiore. Itē pn̄tatō qn̄qꝫ interuenit ex poſtfacto. vt in. c. ſi v̓o. sͣ. eo. Itē valet ſepe inſtitutio ep̄i ſine pn̄tatiōe. vt ī. c. iij. ⁊. c. eā te. sͣ. eo. cum ſimilibꝰ. ⁊ hͦ noͣbis. Puto etiā poſſe attētari ꝙ patronꝰ nō pn̄tando ſe ſed p̄ces emittēdo poſſit aſſiſtere ep̄o vt ſibi ꝓuide at de illo beneficio dūmō non ſit curatum. vt ſic euitetur p̄latiōis ambitio ⁊ ſit indigens. ⁊ hͦ ꝑea q̄ dixi. sͣ. ¶ In gl. i. in fi. dic ad illud. c. cum in iu re. ꝙ ibi ille non eligit ſe ſꝫ coelegit. qꝛ pͥmo fuit electus ab alijs ⁊ poſtea ip̄e cōſenſit. ⁊ eſt caſus valde noͣ. ꝙ vbi ꝓcedit̉ ad alectionē palā ſi quis videt ſe vocari a fratribuſ poteſt ꝯſentire electōi ſue ⁊ aliū non eligere. ⁊ vox ſua ꝯputabit̉ in nu mero. ſecus vbi ꝓcederet̉ clam ſeu ꝑ viaꝫ ſcruti nij clādeſtini. qꝛ tūc vox ſua non ꝯputaret̉. quia cum ip̄e ignoret vota aliorum ſi diceret eligo me tanqͣꝫ ābitioſus eſſet repellendus. ⁊ ſic intel lige. c. cumana. de elec. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ in glo. ſe. In glo. fi. ibi non videt̉ computanda. hoc ītelli ge. vt plene noͣ. in. d. cum in iure. de electio. ⁊ sͣ. ſuccincte tetigi ⁊cͣ. Am propter Si qō iuriſpatronatꝰ non diffinit̉ īfra quatuor menſes ep̄us ordinabit eccleſiam ſine preiudicio eorūdeꝫ. ponit dictū ⁊ proteſtatiōem ſubdit ibi itaqꝫ. ¶ No pͥmo caſum pͥma fronte mirabilē in quo non valenti p̄ſentare currit tē puſ. nā rōne litis pēdētie nō poteſt patronus ali quē p̄ſentare. ⁊ nihilominꝰ ſibi tēpus currit ꝙ ſi non p̄ſentat infra quatuor mēſes ep̄us libere or dinabit eccl̓iam. ⁊ intellige ꝓut reſtringēdo dixi in. c. quoniā. sͣ. eo. A facit iſte tex. ad qōnem quo tidianā. nūꝗd patrono ignoranti ⁊ īpedito vel ſolū ignoranti currat tēpus. Do. Pe. dicit poſſe argui ꝑ iſtū tex. ꝙ ſic. nā litigans īpedit̉ p̄ſentare vt in. c. ex lr̄is. sͣ. eo. ⁊ in. c. ij. de in integ. reſti. ⁊ ni hilominus ſibi currit tempus. facit quia iſtud tēpꝰ vr̄ p̄fixum patrono potius in fauorē eccl̓ie qͣꝫ in ſui odiū. gͦ tēpus currit ignorāti. ꝓ hͦ gl. noͣ. in. c. ſtatutū. de p̄bē. li. vi. facit. l. genero. ff. de his ꝗ noͣ. ī fa. Itē qꝛ agit̉ de modico p̄iudicio pr̄oni tn̄ in ceteris recognoſcit̉ ī patronū ꝑ īſtitutū ab ep̄o vt h̓ in fine. Cōtrariā ſnīaꝫ ſemꝑ tenui. ⁊ ita poſtmodū reperi tenere Frede. cōſilio. cxxiiij. ⁊ aꝑte ſentit Io. an. in. c. ij. sͣ. d̓ ſupple. neg. p̄la. naꝫ regularit̓ tēpꝰ p̄fixū ad eligendū vl̓ ꝯferēdū nō currit ignorāti. vt in. c. qꝛ diuerſitatē. de ꝯceſ. p̄bē in fi. nec dꝫ ꝗs puniri ſine culpa ſua. nec ob. iſte tex. quia hic non cōſtabat quis eſſet patronus merito ep̄us ordinat eccl̓iam ſine patrono. ſed exquo epiſcopo conſtat de patrono non debet illam ordinare ſine illius p̄ſentatiōe. xvi. q. vij. de cernimus. facit. c. ſi vero. sͣ. eo. vbi euincēs iuſpa tronatus repn̄tat inſtitutum fortius gͦ reintegra debet iſte patronꝰ qui nō fuit negligēſ requiri. vt De iurepatro. 38 preſentet ⁊ nō eſt veꝝ ꝙ nō agat̉ de p̄iudicio qꝛ expedit pr̄ono hr̄e clericū ſibi gratuꝫ. Itē ē ho nor in pn̄tādo. vt ī. c. nobis. sͣ. eo. qͦ nō dꝫ p̓uari ſi ne culpa ſua nec eſt veꝝ ꝙ tp̄s ſit hic ſtatutū nō ī odiū pr̄oni ſed ī fauorē eccl̓ie. nā ſi hoc eēt verū nō eēt diuerſitas inter pr̄onū laicū ⁊ clericum in tꝑe pn̄tationis. ⁊ tn̄ vnꝰ hꝫ quatuor mēſes alius ſex. facit theorica Bar. ī. l. genero p̄al̓. vbi dat re gulam ꝙ ad īcōmodum alicuiꝰ non pōt allegari ignorātia. ſecꝰ ſi ad ꝯmodū. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. ī. d. c. ſta tutū. de p̄bē. li. vi. ¶ In gl. ij. ibi. sͣ. eo. eā te. ⁊ dic vt ibi dixi. nā tex. iſte pōt ītelligi ī patrono laico ꝗ hꝫ quatuor mēſes ſolū ad pn̄tandum. iō litis deciſio nō ſpectat̉ vltra quatuor mēſes ſed quia patronꝰ eccl̓iaſticꝰ hꝫ ſex mēſes. iō ſpectat̉ exitꝰ litis vſqꝫ ad lapſuꝫ ſex mēſiū. ⁊ ſic loꝗt̉. c. eā te. Et ex his habes vnā dr̄iam īter pr̄onū eccl̓iaſti cū ⁊ laicū. ¶ 2ª dr̄ia ē qꝛ patronꝰ laicꝰ pōt varia re ⁊ pn̄tare 2ᵐ. vt ī. c. cū aūt. ⁊ qd̓ ibi dixi. sͣ. eo. ſe cus in patrono eccl̓iaſtico. vt ibi. ¶ 3º dr̄ia reſpe ctu ſb̓iectionis. qꝛ magis eſt ſb̓iectꝰ patronus ec cleſiaſticꝰ qͣꝫ laicꝰ. nā legatꝰ ꝯfert bn̄ficiū non vo cato patrono eccl̓iaſtico qd̓ face̓ nō pōt ſi patro nus eſt ſecularis. vt noͣ. in. c. ꝓximo. ¶ 4ª dr̄ia ē in pena incurrenda ſi pn̄tat̉ indignꝰ. nā ẜᵐ qͦſdā patronꝰ eccl̓iaſticꝰ pn̄tādo īdignū pͥuat̉ eo ip̄o ꝓ pͥma vice ptāte pn̄tādi. vt ī. c. ij. de ſupplē. negli. p̄la. ſecus ī patrono laico ẜᵐ quoſdam ſed Hoſti dicit idē in laico ꝓ hoc tex. in aucͣ. de ſanc. ep̄i. §. ſi quis oratorij domū. ⁊ in aucͣ. de eccle. titu. in. §. ſi ꝗs ꝓ redemptione. tu vide qd̓ plene noͣ. in. c. cū vos. de offi. ordi. ⁊ ibi ſatis plene dixi. Quinta dr̄ia ē ī rōe reddēda. qꝛ patrono laico nō reddit̉ rō de tꝑalibꝰ. ſecꝰ in patrono eccl̓iaſtico. vt in. c. cū ⁊ plātare. de p̓ui. Sexta dr̄ia ē in ordinatio ne tituli. ⁊ de hac dic vt dicam. jͣ. eo. poſtulaſti. Septima in donatione ꝙ ius pr̄onatꝰ pōt dona ri ꝑſone eccl̓iaſtice ſine ꝯſenſu ep̄i ſꝫ nō ſeculari. vt ī. c. illud. sͣ. eo. Octaua dr̄ia ī cuſtodia eccl̓ie vacātꝭ. nā pr̄onꝰ eccl̓iaſticꝰ hꝫ cuſtidiaꝫ eccl̓ie va cātis ⁊ n̄ ſecularis. vt ī. c. bone. d̓ appel. ⁊ ibi dixi. ¶ Ultīa dr̄ia pōt colligi ex dictꝭ Inno. ī. d. c. cuꝫ ⁊ plātare. qꝛ ī oneribꝰ dꝫ eccl̓ia pr̄onata pr̄onuꝫ adiuuare. vide ad p̄dc̄a ꝑ Hoſti. in ſumma. in. §. in ꝗbꝰ differūt. Si aūt ꝯcurrūt ſil̓ pr̄onꝰ eccl̓iaſti cus ⁊ ſecularis. tūc dic ꝙ cenſent̉ iure eccl̓iaſtici vt ſic maius dignū attrahit ad ſe minus dignuꝫ de qͦ vide bonā gl. ī. c. i. e. ti. li. vi. ꝑ Fe. ꝯſilio. lxiij. Um dilectus Legatus de latere eccleſiaꝫ cuius alia eccleſia eſt patrona ſua ſue collationi reſeruare poteſt licet nō vacet ⁊ ꝯferre cū vacat hoc pͦ. Ex duobꝰ pn̄tatꝭ a patrono laico pōt ſuꝑior inſtitue̓ 2ᵐ. ⁊ ſic quo ad intellectum iſte tex. habet duo dicta diuerſa licet quo ad lr̄am ambo ꝯmiſceāt̓ diuidit̉. nam pͦ ponit̉ petitio. 2º. diffinitio. ibi nos igit̉. ¶ No pͦ ꝙ legatꝰ de late̓ pōt reſeruare bn̄ ficiū pͦ vacatuꝝ collationi ſue ꝯferēdū ꝑ ſe certe perſone. ⁊ ſic habes bonū caſuꝫ ꝙ lꝫ legatus nō poſſit cōferre ius ad rem nec ꝓmitte̓ bn̄ficiū va catuꝝ. pōt tn̄ reſeruare bn̄ficiū ꝓ certa ꝑſona n̄ tn̄ ius aliqd̓ acꝗrit̉ illi ꝑſone. vt. jͣ. dicā. Et de hac reſeruatōe legati dic vt ī. c. deliberatōe. ⁊. c. pn̄ti. de offi. lega. li. vi. ¶ Noͣ 2º. duas dr̄ias inter pa tronū eccl̓iaſticū ⁊ ſeculare. nā patronꝰ eccl̓iaſti cus ſb̓eſt iuriſdictioni legati. vn̄ pōt legatꝰ ꝯfer re bn̄ficiū pr̄onatū ⁊ reſeruare collatiōi ſue pr̄o no eccl̓iaſtico īuito ⁊ irreꝗſito. ſecꝰ ī pr̄ono ſecū lari. ⁊ ad hͦ quotidie allegat̉ iſta lr̄a. ⁊ de hͦ aliꝗd jͣ. 2ª dr̄ia ē ī variatōe qꝛ ſecularis pōt variare. ⁊ noͣ bn̄ qꝛ ꝑmittit̉ variatio etiā clerico ſi ē pr̄onꝰ rōe pr̄imonij ſui qꝛ pn̄tat vt laicꝰ ⁊ nō vt clericꝰ qd̓ nō ita bn̄ alibi ꝓbat̉. ¶ Ite̓ noͣ ar. optimum ꝙ ī pr̄imonialibꝰ clericꝰ cenſetur vt laicus. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſicut laicus nō pōt priuari patrimonio ſuo etiā per imꝑatorē ſine cā. vt noͣt Inno. in. c. q̄ in eccleſiarum. de ꝯſti. ⁊ legiſte in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. ita nec clericus patrimonio ſuo ꝑ pa pam. facit quod dixi in. c. ꝯſtitutus. d̓ re. do. Itē noͣ. ꝙ valet ar. a ſufficiēti partiū enumeratōe. de quo ar. vide bonū tex. in. c. venerabilē. sͣ. de elec. Itē noͣ ꝙ poſſidens iniuſte bn̄ficiū cōpellit̓ reſti tuere cū fructibꝰ medio tꝑe ꝑceptis. qd̓ ītellige ſi erat poſſeſſor male fidei. ſecus ſi bone fidei. vt ioͣnt domini de rota deciſione. xxiiij. ¶ Ultīmo noͣ practicam pronūciādi in bn̄ficialibus in fauo rem petentis beneficium. naꝫ pōt eccleſia ſibi ad iudicari pacifice poſſidendam. ⁊ ſic vr̄ hr̄e locū vtilis rei vendicatio. facit qd̓ noͣt Inno. in. c. cuꝫ venerabilis. sͣ. de re. do. ¶ In glo. ij. ibi quādaꝫ cōmutationē. ⁊ ex hac gl. iūcto tex. noͣ ꝙͣ ſi ꝓmit tat̉ bn̄ficiū iuriſpatronatꝰ dꝫ patronꝰ pn̄tare ſic̄ h̓ fecit archidiaconꝰ ꝓ hͦ qd̓ noͣt gl. ī cle. i. de reꝝ ꝑmū. vbi dicit̉ ꝙ pōt ſuꝑior expedire de ꝯſenſu pr̄onoꝝ ſine aliqua pn̄tatiōe. vt noͣt Fe. in tracta tu de reꝝ ꝑmū. ¶ In glo. in v̓bo decreuerat ibi finitur legatio ⁊ hͦ dictum eſt hodie approbatuꝫ in dicto. c. preſenti. de offi. lega. li. vi. In eadē gl. ibi dictum pape intellige ꝙ hoc facit de ſpeciali mandato ſuo. al̓s non poteſt legatus reſeruare beneficium collationi pape. de quo vide in Spe eo. ti. in. §. nunc tractemus. in. v̓. ſed etiaꝫ. ¶ In glo. penul. ibi non dedit ſed reſeruat. Et differen tia eſt inter iſta. nam per collationem beneficij vacaturi acquiritur ius iſti prouiſo. ⁊ ſic de facili deſideraret mortem proximi in cuius locum ſe crederet ſucceſſurum. vt in. c. ij. de conceſ. p̄ben. ſed per iſtam reſeruationem non acquiritur ius ei pro quo reſeruauit quia nihil cuꝫ eo actū fuit ⁊ ideo vt dicit Hoſti. ⁊ bene poſſet legatus mu tare propoſitum ⁊ alteri conferre. ⁊ ſic non dat̉ ita votum captande mortis hoc vltimo caſu. ho neſtius tamen eſſet ⁊ tutius vt reſeruatio fieret gn̓aliter nulla perſona expreſſa. ¶ In eadē gl. ibi reſeruare electiones hoc non procedit. vnde de hac particula dic vt hodie habetur in. c. p̄ſen ti. ⁊ in. c. deliberatione prealle. Et in fi. glo. nota bene glo. nam communiter tenetur per doc. licꝫ Spe. tenuerit oppo. ti. ij. §. nunc tractemꝰ. v̓. ſed nūquid. ſed tu tene pͥmū qd̓ ſatis ꝓbatur ꝑ iſtū tex. nam ſi potuiſſet reſeruare bn̄ficium pr̄onus laicoꝝ non oportebat diſtingue̓ int̓ laicum ⁊ cle ricum ꝓut hic facit papa. ⁊ idē archi. in. c. horta mur. lxi. di ⁊ ꝑ eūdem in. c. ij. de prebē. li. vi. ⁊ ha bes glo. nō. in cle. ꝑ lr̄as. de p̄ben. que querit ꝗd in papa ⁊ certe papa pōt cū laicus habeat hoc a papa. ar. in. c. iij. sͣ. eo. ti. ſed vbi papa facit menti onem de patronatu laici non valet collatio tāqͣꝫ ſurrepticia. qꝛ papa non ꝯſueuit ꝯferre talia be neficia ſaltim quin faciat mentionē. vt noͣ. in. d. cle. ꝑ lr̄as. hic tractat aliqua Inno. ⁊ Hoſti. que ſunt hodie deciſa. in. c. pn̄ti. ⁊ in. c. deliberatione de offi. lega. lib. vi. ⁊ vide quia materia huius. c. ibi ex peditur. Aſtoralis parronus Si laicus duos ſucceſſiue pn̄tet valet inſtitutio de ſcd̓o non ob. appellatione priꝰ facta ꝑ pr̄onū ep̄s tn̄ ꝗ malicioſe pͥmū repulit eidē in ꝯpetenti bn̄ficio ꝓuidere ꝯpellit̉. ⁊ in hoc vltimo ē caſus ſingularis. in pͥma ponit̉ ꝯſultatio. in ſcd̓a rn̄ſio ibi nos. ⁊ vtraqꝫ pars ſubdiuidit̉ vt patet in tex ¶ Nō pͥmo ꝙ pr̄onus poſt pn̄tationē pͥmi pōt variare ⁊ ſcd̓m pn̄tare. nō ſolū īmediate ⁊ re ite gra. ſed etiā int̓poſita appellatiōe ꝑ primū. Et ex hoc ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ primo pn̄tatus nō pōt appel lare vt alius nō pn̄tet̉ ⁊ inſtituat̉. Itē ex hoc noͣ regulā ꝙ id qd̓ attētari pōt an̄ appellationē pōt attentari etiā appellatione int̓poſita ſi alia iuris regula non obſtat. nā vides hic ꝙ variatō patro ni laici admittit̉ pꝰ appellationē int̓poſitā ꝑ pͥmū quēadmodū admitteret̉ ante omnē appellatōeꝫ bene facit qd̓ in ſimili habet̉ in. l. poſtqͣꝫ. ff. vt le gatoꝝ noīe caueat̉. ¶ Itē noͣ ar. ⁊ quaſi exp̄ſſū ꝙ ſi patronus eccl̓iaſticus pn̄tat ſcd̓m non valet inſtitutio ipſius. habet ergo illa pn̄tatio qͣſi vim electiōis. vt in ea pr̄onus eccl̓iaſticus cogat̉ ꝑſi ſtere. de quo dixi in. c. cū aūt. sͣ. eo. ti. ¶ In glo. i. ibi ꝙ appellatio tenet ab initio noͣ. glo. iūcto tex. ex qua habes vnū remediū cōtra debētē īſtitue̓ ſi ſine cā legitima nō vult admittere pn̄tatū. pō enim pn̄tatus appellare ab hoc grauamine. Do ⁊ alid̓ remediū extra glo. vt ꝑ viaꝫ q̄rele iſte pre ſentatus adeat ſuꝑiorem debētis inſtituere ⁊ pe tat vt ꝯpellat illū ad inſtituēdū eum. ꝓ hoc qd̓ le git̉ ⁊ noͣ. in. c. ex ꝑte aſtenẜ. de ꝯceſ. p̄ben. ⁊ in. c. cū Bertoldꝰ. de re iudi. Quid aūt ſi habēs inſti tuere non inſtituit infra ſex mēſes nūꝗd aūt po teſtas deuoluit̉ ad ſuꝑiorē ſicut ſeruat̉ in eo qui habꝫ ꝯferre. dic ꝙ nō. qꝛ nullibi ſtatuit̉ tp̄s ad in ſtitutionē faciēdā. vn̄ tēpꝰ eſt arbitrariū. vt dixi poſt dn̄os de rota. in. c. ij. de ꝯceſſ. p̄ben. Oportꝫ ergo ꝙ pn̄tatus attentet vnū ex duobus reme diis p̄dictis hec tn̄ appllatio quā int̓ponit pͥmo pn̄tatus valet. vt dicit glo. ante pn̄tationē ſcd̓i. ſꝫ poſt pn̄tationē tollit̉. qꝛ nō fuit appellatū contra patronū nec potuiſſet appellare ne aliū pn̄taret quia eſſet contra ius qd̓ cōcedit pr̄ono laico po teſtatē variandi ⁊ accumulādi qd̓ noͣ. ¶ In glo in v̓bo malicioſe in fi. Io. an. ⁊ Hoſti. in hoc arti culo ſic diſtinguūt ꝙ aut pn̄tatus notorie erat di gnus. vt qꝛ ſciebat bene cantare ⁊ legere ⁊ erat bone fame ⁊ p̄ſumit̉ malicia ꝯtra ep̄m eū reſpu entē. ar. in. c. vnico. de ſcrutinio. aut pn̄tatus eui dent̓ erat indignus ⁊ nō p̄ſumit̉ malicia. ar. in. c. euidētia. de accu. aut ſumus in dubio. ⁊ tūc ſi epi ſcopus eū nō examinauit ⁊ ſpreuit eū inſtituere p̄ſumit̉ malicia vt dicit iſta glo. in fi. arg. bo. in. c. eoꝝ. xi. q. iij. aut p̄miſit examinationē ſed nullaꝫ int̓locutoriā ꝓtulit ⁊ idem. aut int̓locutꝰ ē ꝙ non erat idoneus ⁊ ille nō appellauit ⁊ ſibi nō ē īpu tandū. qꝛ videt̉ acꝗeuiſſe int̓locutorie ⁊ ſic trāſi uit in rem iudicatā. ar. in. c. cū dilecti. sͣ. de elec. hͦ vltimū nō placet qn̄ omiſſio appellatiōis hꝫ ſo lum īpedire regreſſū ſuꝑ pͥncipal̓. nō auteꝫ cōtra iudicē qui male iudicauit. qꝛ ad illud agit̉ nunc ⁊ ad aliud primo. nā agit̉ nūc nō vt inſtituat̉ in primo beneficio. ſed vt ep̄us puniat̉ de malicia ſua ⁊ ſic non obſtat res prius iudicata. pro hͦ vi de Inno. ⁊ Io. an. in. c. ſacro. de ſen. ex. vbi aꝑte tenēt ꝙ ſuccūbēs in cā ⁊ nō appellans pōt poſt modū habere regreſſum cōtra iudicē ꝗ male iu dicauit. ⁊ facit qd̓ noͣ. inſtitu. de obli. q̄ ex quaſi delic. in prin. ⁊ ꝑ glo. ⁊ doc. in. c. paſtoralis. in. §. qꝛ v̓o. de offi. delega. ⁊ hec bene noͣbis. ⁊ ſatis fa cit iſte tex. in ar. ī. v̓. verūtamē. vbi gnͣalit̓ ꝯſtituit̉ vt ep̄us qui malicioſe rēnuit puniat̉ ⁊cͣ. vt in lr̄a Sed quero nūquid iſta pena hēat locū ſiue ep̄s ſpreuit pͥmū ante pn̄tationē ſcd̓i vel poſtmoduꝫ So. ſūt opi. vt recitat hic Io. an. quidā ītelligūt ꝙ hec pena habeat locū qn̄ ep̄us an̄ pn̄tationem ſcd̓i noluit admitte̓ primū. ſecus ſi fecerit hoc pꝰ pn̄tationē ſecūdi. qꝛ tūc vſus ē iure ſuo. vt in. c. cū aūt. sͣ. eo. Alij dicūt ꝙ ſi primꝰ ē idoneior hꝫ locū pena. ſecꝰ ſi ſcd̓us ē idoneior vel ſaltem eque ido doneꝰ. Tertij dicūt ⁊ videt̉ approbare ip̄e Io. an̄. ꝙ pena locū habꝫ ſi ep̄us malicioſe primū nō admi ſit qꝛ ſic lr̄a loquit̉. do. and. videt̉ velle ꝙ ſi primꝰ erat idoneior vel ſaltē eque idoneus ꝯmit titur pena. ſecꝰ vbi ſcd̓us nō fuiſſet idoneior. nō placꝫ mihi ſcd̓m mēbrū .ſ. ꝙ ſi primꝰ ⁊ ſcd̓us ſint eque idonei ꝯmittat̉ pena. ſi nō īſtituit̉ pͥmꝰ. mo ueor qꝛ. c. cum aūt. sͣ. eo. relinquit hoc iudicio ep̄i vtruꝫ inſtituat primū vel ſcd̓m. ſi ergo ep̄us vtit̉ facultate a iure ſibi ꝯceſſa penā nō meret̉. xxiij. q. iiij. qui peccat. Itē indirecte pͥuaret̉ patronus facultate pn̄tandi. ſcd̓o qꝛ ſi ep̄us īcurre̓t penam ſibi inſtitueret. pͦ eq̄ idoneū nūqͣꝫ inſtitue̓t ſcd̓m ꝗnīmo ſentit Io. an. in. c. cū aūt. sͣ. eo. ꝙ exquo ſcd̓us eſt idoneus. lꝫ pͥmꝰ ſit idoneus nō ꝯmittit̉ pena ſi inſtituit̉ ſcd̓us. de quo tn̄ dic vt ibi dixi. Cōcludēdo gͦ dic ꝙ aut ep̄us ſine cā rōnali an̄ p̄ ſētatiōeꝫ ſcd̓i noluit admitte̓ pͥmū ⁊ hꝫ locū pēa aut nō dixit an̄ pn̄tatiōeꝫ ſcd̓i ſe nolle admitte̓. ſꝫ forte ꝙ volebat eū exaīare ⁊ īteriꝫ fuit pn̄tatꝰ ſe cūdꝰ ſi ex ꝯiecturꝭ. pōt ꝯſtāe d̓ malicia ep̄i īſtituē tis ſcd̓m hꝫ locū pena. in dubio vero aūt ſcd̓us ē idoneor ⁊ non p̄ſumitur malicia. aut primus eſt idoneior ⁊ credo ꝙ ſit preſumenda malicia. arg. ar. ī. c. ſi forte. lxiij. di. aut vterqꝫ eſt eque idoneꝰ ⁊ placet dn̄o An. vt. sͣ. dixi vt ꝯmittat̉ pena. quia data paritate in meritis pͥmꝰ vr̄ potior. ar. in. c. ſi a ſede. de prebē. li. vi. ſed mihi plus placet ꝯͣrium qꝛ data pn̄tatione rōe ſecūdi nullꝰ eſt potior cuꝫ patronꝰ poſſit accumulare aucͣte iuris. ſed ī. c. ſi a ſede. preal. primus erat potior in iure vt ibi col itur. POſtulaſti conesrecoo Si ad pn̄ta ris ad titulū eccl̓ie aliꝗs fuerit ordina tus patronꝰ ꝗ nō ꝯſenſit ad ip̄am cū vacabit po terit p̄ſentare. h. d. vel ſic. Nullū p̄iudiciū gn̓at̉ pr̄ono ꝗ non ꝯſenſit pn̄tationi facte ꝑ rectorē de ordinādo ad titulū eccl̓ie ſue. pͦ ꝯſultatō. 2º. rn̄ſio ibi ad qd̓ breuiter. ¶ Noͣ. i. ar. ⁊ quaſi exp̄ſſum ꝙ rector eccl̓ie pōt pn̄tare ad titulū eccl̓ie ſue ali quos ordinādos ⁊ vigore huiꝰ pn̄tatōis debent iſti ordinādi cū fuerint ordinati ꝯſequi alimēta ab illa eccl̓ia. ꝓ hoc tex. bonꝰ ī. c. per tuas. el. iij. d̓ ſimo. ⁊. c. cōq̄rēte. de cle. non reſidē. qd̓ intelligo vt ibi dixi. Hec ꝓcedūt etiā ſi eccl̓ia ſit iuriſpatro natus ſed patrono qui nō ꝯſenſerit per hoc nul lum p̄iudiciū gn̓atur. vt in tex. ¶ Nō ſecundo ꝙ plures poſſunt eſſe ordinati ad titulū vniꝰ ec cleſie nō tn̄ oēs erūt rectores eccl̓ie. ſed ſolūmō habent ius alimētoꝝ donec eis fuerit alit̓ ꝓuiſū ¶ In gl. i. ibi eo inuito poſſent intitulari cōpetē tius adaptaret̉ qd̓ ſeꝗt̉ in glo. in verbo vel poſſꝫ vſqꝫ ad finē. ⁊ iſte due queſtiones q̄ hic ſequūt̉ fuiſſent ponēde in fi. glo. ⁊ ſic glo. eſſet clarior ⁊ mens totius glo. eſt inueſtigare quale p̄iudiciuꝫ generat̉ pr̄ono ſi ꝯſenſit intitulationi. ⁊ ꝗd ſi nō ꝯſenſit. Et in effectu facit tria mēbra ꝙ aut patro nus erat abn̄s ⁊ nullo mō cōſenſit aut exp̄ſſe cō ſenſit aūt erat preſens ⁊ tacuit in pͦ mēbro qn̄ nō cōſenſit ⁊ erat abſens. gl. ponit tres opi. Prima ꝙ p̄iudiciū nō gn̓atur patrono quominꝰ poſſit preſentare rectorem quēcūqꝫ cum eccleſia vaca uerit. ſed iſti intitulati ad preſentationem recto ris remanebūt in eccleſia vt ibi alimententur. 2º opi. eſt ꝙ pꝰ mortē ſacerdotis ꝗ eos pn̄tauit po terit patronos illos remouere de eccleſia. ⁊ ſic dꝫ ītelligi lr̄a dum dicit nullum preiudiciū gene rari patrono. ⁊ hec fuit opi. Io. ꝗ fuit motꝰ quia ad patronū pertinet pn̄tatio rectoris ⁊ clericoꝝ ẜm eū. Tertia opi. eſt diſtīguēs ꝙ aūt eccleſia ē collegiata ⁊ patronus nullum habet ibi preſen tare nec p̄latū nec clericos. aut nō eſt collegiata ⁊ ꝓcedat opi. Io. p̄al. quo ad ſecundum ⁊ tertiū mēbꝝ glo. eſt ſatis clara ⁊ ideo dic vt in ea. Sed ꝯprehēdendo hic ſparſe tacta per glo. ⁊ docto. diſtingue ꝙ aūt querit̉ de pn̄tatione ordinandi ad titulū eccl̓ie. aut de pn̄tatione vel inſtitutione vt ſit clericus in eccleſia ⁊ ſic habeat ibi ꝑpetuū bn̄ficiū. pͦ caſu dico ꝙ rector ſolus habet poteſta tem pn̄tādi ordinādos dūmō tꝑalia eccleſie ad aliam eccleſiam non pertineāt hoc ꝓbat ſatis bn̄ iſta lr̄a ibi ꝑ intitulationem huiuſmodi ⁊cͣ. vbi pa pa videtur approbare iſtam preſentationē recto ris. tamen ſine p̄iudicio iuris patroni. Ad ideꝫ dictum. c. ꝑ tuas. ⁊. c. cōquerēte. ⁊ iſti ſic ordinati habebūt in eccl̓ia alimēta nō tn̄ erūt canonici in eccl̓ia vt quidā dixerūt ⁊ male. qꝛ illa preſentatō ſolū fit ad effectū vt habeat vnde viuere vt ſatis innuit in tex. in. d. c. ꝑ tuas. ep̄s tamen nō debe̓t admittere niſi redditus eccleſie ſufficerent recto ri ⁊ ordinanti vel intitulanti. al̓s ẜm Hoſti. ⁊ bn̄ nō euadet ep̄s penā. c. accepimꝰ. de eta. ⁊ quali. Sed eſt dubiū nūꝗd poſt mortē rectoris ꝗ pn̄ta uit iſti remaneant in eccleſia. nam ſunt opi. vt pa tet ex predictis. Concordando dicereꝫ ꝙ aut ec cleſia non eſt patronata ⁊ debet ibi remanere ex quo rector ⁊ epiſcopus conſenſerūt. ſed ſi facul tates non ſufficerēt niſi ꝓ rectore ſucceſſor ꝗ nō peccauit nō debet puniri. ideo remouebunt̉ illi intitulati. hͦ ꝓbo per dictū. c. cōquerente iunctis his que ibi dixi. ⁊ per Ho. in. d. c. per tuas. aut ec cleſia eſt iuriſpatrona tus ⁊ ꝓcedit opi. Io. an. vt ad petitionē patroni iſti remoueantur. qꝛ ſine ipſius cōſenſu nō potuit titulus perpetuus ꝯſti tui in eccl̓ia. ar. in. c. principali. lxiij. di. ⁊ eoꝝ que noͣ. in. c. ad hec. de offi. vic. ⁊ ſic poſſūt reduci ad cōcordiā opi. glo. nā patrono īminet p̄iudicium nā ſi veniret ad inopiā non ita poſſet alimentari abundanter ſi etiā intitulati ſunt alimentādi ab eccleſia. Secūdo caſu pͥncipali cū querit̉ de pre ſentatione ad inferiora bn̄ficia eccleſie. aut eccl̓ia eſt collegiata. ⁊ glo hic dicit ꝙ nullum habet pa tronus preſentare. ⁊ ſic nec prelatum nec canoni cū. ⁊ noͣbis hāc glo. ſingularit̓ quā videt̉ appro bare. Io. an. cum diſtinctione ꝙ aut patronꝰ nō reſeruauit ſibi ius pn̄tādi ad canonicatos ⁊ ꝓce dit opi. glo. aut reſeruauit ſibi hoc ius p̄ſentādi ⁊ poterit preſentare. ar. in. c. fi. de conceſ. preben. Sed aduerte quia ipſemet Io. an. ſimpliciter in c. nobis. sͣ. eo. tenuit ꝙ licet patronus non poſſit preſentare p̄latum ad p̄bendas. tamen poterit p̄ ſentare. ⁊ hāc opi. ego arbitror veriorem quia. c. nobis ſolum affert in eccleſia collegiata ptātem eligendi prelatum ⁊ ſic videtur ꝑmittere pn̄tatō nem ad p̄bendas. Itē iura ſimplicit̓ dant patro nō ptātem pn̄tandi ad bn̄ficia ꝑ eū dotata. fac̄. c. dilectus. el. iij. sͣ. de preben. aūt eccleſia nō eſt col legiata ⁊ patronus in dubio habet pn̄tationem rectoris ⁊ alioꝝ clericoꝝ. vt in. c. pͥncipali. p̄al̓. qd̓ intellige vt dixi qn̄ inſtituendus dꝫ eſſe ꝑpetuus ſecus ſi rector vult ſibi eligere vnū clericū vt ſibi miniſtret in diuinis nō dādo ſibi bn̄ficium in ec cleſia. iſtū enī pōt rector ſibi eligere ad libitū. ar. in. c. vt quiſqꝫ clericꝰ. de vita ⁊ ho. cle. ⁊ hec oīa ꝓcedūt vbi pr̄onus nō ꝯſenſit intitulatiōi. ſi aūt patronus cōſenſerit opini. aſſignant̉ exͣ glo. ſed cōior ⁊ verior eſt ꝙ ceſſante ꝯſuetudīe patronꝰ nō tenet̉ pn̄tare de neceſſitate aliquē ex illis inti tulatis ſed de honeſtate ſecꝰ. vel vbi eſſet ꝯſuetu do ⁊ ſic pōt ītelligi ar. hic ſūptū. in fi. a ꝯͣrio ſenſu vel dico poſſe dici ꝙ illa exceptio niſi de patro nō ⁊cͣ. nō refert̉ ad ꝓxime dicta. ſed ad id quod dixerat nullū p̄iudiciū gn̓ari pr̄ono vt ſit ſenſus C 2 ꝙ ſi patronus ꝯſenſit facit ſibi p̄iudicium. vt nō poſſit amplius illos remouere. Iteꝫ in alimētis qꝛ pͥmo erūt illi ītitulati alimētandi. nec moueat te ꝙ clauſula debeat referri ad ꝓximiora ⁊ non ad magis remota. uam iſtud fit qn̄ ex relatione ad ꝓxima ſurgit abſurditas. vt in cle. ne in agro ⁊ in. §. ceteꝝ. iūcta glo. de ſta. regula. eſt enim ab ſurdū dicere ꝙ patronus teneat̉ pn̄tare intitula tum. qꝛ ſic ꝑ titu latione īdirecte daret̉ ius ad va caturū beneficiū qd̓ eē nō debet ⁊ vide ad maͣm quod noͣ. Pau. in cle. ij. eo. ti. ¶ Ranſmiſſe eaa cien Pr̄onꝰ cus eccl̓iam vacātē ꝯferre nō pōt. ⁊ ſi ꝯtulit pōt nihilominꝰ ad illā pn̄tare. cōis diuiſio ſcd̓a ibi ꝯſultationi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ꝯceſſio ſeu colla tio facta ꝑ patronū etiā clericū nō hꝫ vim pn̄ta tionis. nā ſi haberet effectū pn̄tatiōis nō potuiſ ſet capitulū aliū poſtea pn̄tare. qꝛ pr̄onus eccl̓ ſiaſticꝰ nō pōt variare. vt in. c. cū aūt. sͣ. eo ¶ Noͣ ſcd̓o quē poſſe venire conͣ factū ꝓpriū ſi iuribus nō ſb̓ſiſtit. de quo tn̄ dic vt plene dixi in. c. cū ſuꝑ de cōceſ. p̄bē. ⁊ ꝑ Cal. c. ſi ꝗs p̄ſb̓roꝝ. de re. ec. nō alie. ¶ Nō ꝙ pr̄onꝰ ex vi iuriſpatronatꝰ nō ꝯſe ꝗtur ptātē eccl̓iam ꝯcedendi. neqꝫ ꝓpriū rectorē eligēdi. ſꝫ pn̄tandi inſtituēdū ep̄o loci. ¶ Et noͣ ex tex. ꝓpria vocabula ꝗbus debemꝰ vti in hac maͣ. nā ꝓprie patronꝰ nō eligit ſed pn̄tat. ⁊ ep̄us ꝓprie nō ꝯfirmat ſed inſtituit. Item noͣ ꝙ pr̄onꝰ hꝫ pn̄tare ex quo infert Io. an̄. ꝙ pr̄onꝰ nō rele uat̉ ſi infra tēpꝰ ſibi a iure ꝯceſſū ſolū eligit pn̄tā dum. nā debet realit̓ pn̄tare qꝛ tp̄s ē p̄fixū nō ad nudā electōem ſed ad pn̄tatiōem ep̄o faciēdā. ꝓ hoc. c. vnico. jͣ. eo. ti. li. vi. Int̓uenit tn̄ q̄dā electio īpropͥe dicta. qꝛ pr̄onꝰ pͦ in mēte eligit vl̓ etiā ſim plici v̓bo vt electū pn̄tet ep̄o. nō enim poſſet p̄ſē tare niſi pͦ eligeret. ſed tn̄ vt dixi nō ē ꝓpͥe electō de qua iura canonica diſponūt. vn̄ ꝑ eū nō tranſ fert̉ ius ſpūale in electū. ſed ē qd̓dā initiū ad īſti tutionē obtinēdā. vt in. c. qd̓ aūt. sͣ. eo. facit quod noͣ. Inno. in. c. qd̓ ſicut. de elec. ⁊ ſic īpropͥe ītelli ge iura q̄ dicūt pr̄onū poſſe elige̓. ⁊ per hūc tex. doc. dāt practicā in pn̄tatōis actu. nō enī dꝫ dice̓ pr̄onꝰ pn̄to vobis clericū cui eccl̓iam cōceſſi ſeu ꝯtuli. ſed dꝫ dicere hūc clericū elegi vobis pn̄tā dum. ⁊ ſic pn̄to eū ⁊ peto euꝫ ꝑ vos inſtitui. Opp. ꝯͣ tex. in eo ꝙ dicit ꝙ capitulū pͥmo ꝯceſſit eccl̓iam vni. ⁊ poſtmodū pn̄tauit aliū. exqͦ enim lapſū erat tp̄s p̄fixū ad pn̄tādū nō poterat āpliꝰ pn̄tare. vt in. c. ij. de ſupp. neg. p̄la. So. dicit Io. an̄. ꝙ capitulū fecit pn̄tationē infra ſemeſtre ꝯpu tandū a tꝑe vacatiōis ⁊ noticie. ar. in. c. ij. de ꝯceſ p̄ben. Et noͣ ſingularit̓ hͦ v̓bū. exp̄ſſe enim ſentit ꝙ pr̄ono nō currit tēpꝰ ad pn̄tandū. niſi a tꝑe no ticie. idē ip̄e ſentit in. d. c. ij. qd̓ latiꝰ dixi in. c. cum ꝓpter. sͣ. eo. ¶ Sed hic cadit noͣbilis qō. pone ꝙ pr̄onus fuit negligēs infra tēpꝰ. ⁊ ſic deuolu ta eſt ptās ad ep̄m. q̄ro igit̉ quātū tēpꝰ habebit ep̄us ad ꝯferēdū ⁊ qn̄ incipit ſibi currere tempꝰ an a die deuolutōis an a die noticie. ⁊ de hac qōe vide plene ꝑ dn̄os de rota deciẜ.ccxxij. ⁊ ꝯclude ꝙ ep̄us hꝫ ſex mēſes a die deuolutiōis ⁊ noticie quēadmodū hꝫ in alijs bn̄ficiis ſpectātibus ad collationem ſuaꝫ. ⁊ hoc ſemeſtre nō currit necpͥ nec ſcd̓o ſeu vlteriori collatori. niſi a tꝑe noticie. vt in. c. lꝫ. de ſupp. neg. p̄la. vbi ꝑ Inno. ⁊ in. c. qꝛ diuerſitatē. in fi. de ꝯceſ. p̄bē. Oportet tn̄ vt igno rantia ep̄i nō ſit nimis ſupina. qꝛ illā nō excuſat. vt in. c. vt aīaꝝ. de ꝯſti. li. vi. ⁊ circa hec latiꝰ vide qd̓ dixi. in. c. ij. de ꝯceſſ. p̄bē. ¶ In gl. ij. ibi nō dꝫ īponi niſi expͥmat̉. noͣ. glo. ſingularit̓ ꝙ pena p̓ua tionis ptātis eligēdi vel pn̄tādi non dꝫ īponi niſi a iure expͥmat̉. ¶ Itē noͣ ꝙ pena q̄ a lege ip̄o iu re īponit̉ nō dꝫ extēdi ꝑ idētitatē rōnis. ꝓ hͦ fac̄ de pe. di. i. in. §. pena. ⁊ vide qd̓ plene noͣ. Io. an. in regula odia. ⁊ in regula in penis. in mercū. fa tetur tn̄ hic Io. an. ꝙ iſti capitulares puniēt̉ ꝑēa exͣordinaria. facit. c. de cauſis de offi. dele. ¶ Ul timo exͣ glo. q̄ro de qōne vtili quā omiſi in. c. cuꝫ dilectꝰ. sͣ. eo. vbi meliꝰ cadebat. pone ꝙ pn̄tatio ſi mul ꝑtineat ad pr̄onū clericū ⁊ laicū. nūꝗd lega tus de latere poſſit tale bn̄ficiū ꝯferre. nam ſi ha betur reſpectus ad clericū hoc pōt ſi ad laicū mi nime. vt in. d. c. cū dilectꝰ. vn̄ ſurgit dubietas rōe mixture cū iſta ꝯponētia ſint diuerſe nature. vn̄ dubitat̉ de ꝯpoſito ſeu mixto cuiꝰ naͣe debeat cē ſeri. de hoc vide ꝑ Fre. ꝯſilio. lxiij. vbi pꝰ multa ꝯcludit legatū nō poſſe. qꝛ nō dꝫ p̓uari patronijs laicꝰ ꝓpter mixturā clerici. facit ad hoc. c. ſatis. de ſepul. ⁊. l. ſi cōem. ff. quēad. ẜui. admit. fatet̉ tn̄ ꝙ legatꝰ poterit vti iure clerici ⁊ ꝯferre eccl̓iam cū ꝯſenſu ſolius laici qd̓ noͣ. ⁊ ibi vide latius. ¶ De cenſibꝰ ⁊ exactiōibꝰ ⁊ ꝓcuratōibꝰ. ℟ica. ¶ Cōtinuat̉ ad p̄cedētia ſic. Uiſū ē de vno one̓ eccl̓iaꝝ vt ē iuſpatronatꝰ. reſtabat merito vide̓ de alijs oneribꝰ. ideo ſubiicit̉ ℟ica de cenſibus ⁊ exactōibus ⁊ ꝓcuratiōibꝰ. ⁊ de maͣ habet̉. x. q. ij. ⁊ iiij. per totum. Ancitum Uario mō ītelligit̉. iō va rio mō ſūmari pōt. ſed īhe rēdo lr̄e cōit̓ ſic pōt ſūmāi Eccl̓ie fundāde dꝫ ꝓ dote tribui manſus liber a quo libet ſeruitio temporali ad eccl̓iaſticū non tenet̉ ſed ſi aliquid cōfertur eccl̓ie vltra manſuꝫ tenet̉ eccl̓ie ſoluere ex eo onera conſueta. ⁊ tria ſūt di cta. ſcd̓m ibi ⁊ preſbyteri. tertiuꝫ ibi ⁊ ſi. ¶ Nō pͦ ꝙ patronus non poteſt ſibi retinere aliquod ſeruitium in dote neceſſaria eccleſie. ⁊ ſic intelli ge illud verbum manſus. de quo. jͣ. latius. Ex qͦ infertur ꝙ ſi patronus dat ſolum dotem neceſſa riam non poteſt ſibi retinere aliquam pēſionem vel aliquod ſeruitium. nec puto auctoritateꝫ ep̄i ꝓdeſſe cū ſit ꝯͣ ius. ar. in. c. vides. x. di. ꝑ hoc infe ro ad intellectū. c. p̄terea. sͣ. ti. ꝓx. vt patronꝰ ſta tuto epiſcopi poſſit aliqd̓ tꝑale reſeruare quādo ſcilicet illud pōt impendi exͣ dotem neceſſariam ⁊ appello iſtā neceſſariā ſine qua eccleſia ī ſtatu bito cōmode ſuſtētari nō pōt. ar. in. c. i. de īſti. ¶ No 2º. ꝙ clericꝰ nō dꝫ aliqd̓ ẜuitiū īpartiri ꝓ decimis ꝑceptꝭ. ꝓ hͦ vide bonum tex. ī. c. decimas xvi. q. vij. vbi dicit̉ ꝙ ep̄s nō debꝫ pati vt decime aliqͦ mune̓ redimātur a laicis. Et per iſtum tex. ⁊ illū infero ꝙ ſi clericꝰ obligauit ſe ꝑrochianis ad dādū certū ꝗd ꝓ decimis non valet obligatō ⁊ ſic al̓s in ſacto rn̄di cum de hͦ eſſet queſtio. ¶ Mꝫº. ibi de areis vel de ortis ⁊cͣ. ꝙ appallatione domꝰ nō venit area vel ortus. licꝫ ſint iuxͣ domū nāͣ hic ponūt̉ iſta vt diuerſa. fac̄. c. sͣ. de decimis ⁊ qd̓ ibi dixi. vide qd̓ noͣ. ī. c. fi. xij. q. ij. ⁊ dic vt ibi noͣ. ⁊ tetigi in. c. Raynūcius. de teſta. ¶ Noͣ ibi preter eccl̓iaſticam. ꝙ de dote eccl̓ie p̄ſtat̉ ẜuitiū eccleſiaſticum. ⁊ ex hoc infert̉ ad queſtionē glo. vtꝝ debeat ſolui decima ex dote eccl̓ie ⁊ tandeꝫ glo. ꝯcludit ꝙ ſic. ſi pͥus illa predia erant tributa ria ⁊ ſingularit̓ noͣ. iſtam glo. nec vnqͣꝫ tradas ob liuioni ⁊ eā allega ꝯͣ glo. ꝯͣriam. in. c. nouū genus de decimis. Sed Ho. ⁊ cōiter doc. ſequūtur iſtā glo. qꝛ cum in iure nō reperiat̉ ꝙ eccl̓ia antiqua debeat priuari decimis ꝓpt̓ ꝯſtructionem noue eccl̓ie nō debemꝰ interpretatōe magiſtroꝝ gn̄a lem iuris diſpoſitionē alterare. ꝗnīmo in iure ca uetur ⁊ innuit̉ oppoſitū. xvi. q. i. c. eccleſie. ⁊. c. ꝗ cūqꝫ. dixi latius in. d. c. nouū genus. ¶ In glo. i. in verbo manſus. in fi. alij dicūt ꝙ eſt tanta qͣꝫti tas terre ex qua pōt viuere ruſticus cuꝫ familia ſua quaſi innuat tex. ꝙ nō minus debet habere eccl̓ia ꝓdote qͣꝫ ſufficere poſſit ruſtico cum ſua familia. Alij intelligūt ꝙ māſus appellat̉ p̄diuꝫ exqͦ ꝑcipit̉ vinū ⁊ panis ad euchariſtiā ꝯficiēdā ⁊ ita videt̉ expone̓ glo. in. c. ẜm canonicam. xxiij. q. viij. ⁊ hoc dixi vt fugeret contrariū qd̓ forma ri poſſet. cum enī xp̄s ſoluit tributum. vt in. c. tri butum. xxiij. q. viij. ⁊ in. c. ſi tributum. ⁊ in. c. ma gnum. xi. q. i. fortius eccl̓ia tenetur ſoluere tribu tum de p̄dio etiā dotali cū omne p̄diū ſit tributa rium īꝑatori. vt in. d. c. magnum. ⁊ in. l. īꝑatores ff. de publicanis. Alij vt Inno. hic ⁊ refert glo. in. d. c. ẜm canonicam capiunt manſum ꝓ dote ec cleſie vt ſit ſenſuſ ꝙ id qd̓ dat̉ eccl̓ie ꝓ dote debꝫ eſſe exemptū ab omni ẜuitio tꝑali. Alij aliter ca piūt. ſed cōiter ītelligit̉ mō p̄dicto vt capiat̉ pro dote. Sed tūc ego q̄ro nūꝗd eccl̓ia ſit exempta ab omni ſeruitio tꝑali ex dote ſibi collata. Ex di ctis Inno. Hoſtien̄. ⁊ Iohan. an. poteſt colligi hec diſtinctio. ꝙ aut bona collata eccl̓ie pro dote erāt tributaria ipſi pr̄ono ⁊ ſimplicit̓ cōferendo ea eccl̓ie pro dote videt̉ remiſiſſe illa onera exqͦ ius ita diſponit vt hic. aut expreſſe retinet ſibi illa onera vel de nouo imponit ⁊ non valet impo ſitio vel retentio. quia eſt contra ius vt hic ⁊ fac̄ l. non dubium. C. de legi. ⁊ quod noͣ. in. c. ſignifi catū. de p̄ben. qd̓ ego intelligerē modo predicto quādo retinet ſibi ẜuitiū circa dotem neceſſariā tex. hic facit mētionē ſolum de māſo. ⁊ iō ſi ꝯfer ret ampliſſimam dotem. videtur ꝙ de conſenſu ep̄i poſſit ſibi aliꝗd reſeruari. vt in. c. p̄terea. ⁊ qd̓ ibi dixi. sͣ. ti. ꝓxi. aūt hec p̄dia erāt tributaria ali is qͣꝫ patrono. ⁊ tūc ſi pr̄onꝰ cōtulit de conſenſu dn̄oꝝ ⁊ videntur dn̄i remiſiſſe ius quod habent ar. in. l. grauis. ff. de pig. ac. quod ego intelligerē in dote neceſſaria ꝓut. sͣ. dixi. al̓s aūt videretur dn̄s ꝯſenſiſſe vt tn̄ſeant cū onere ſuo. ar. optimū in. l. ſic̄. ff. ꝗbus mo. pignus vel hypo. ſol. vbi pꝫ ꝙ ſi creditor habēs rem obligatā ꝯſenſit vt ven datur nō ꝑ hoc videt̉ remittere ius ſuū. facit. c. ex lr̄is. de pigno. aut dn̄i cōtraxerūt ⁊ nō valet quod agit̉. ar. in. c. potuit. de locato. ⁊ noͣ hͦ dictū nā per hͦ extēdit̉. c. potuit ad p̄dium tributariuꝫ Si aūt dn̄s ignorauit credo diſtinguendo ꝓut diſtinguit glo. in dicto. c. ẜm canonicam. quā vi deas ⁊ tene mēti. Unum tamen ſcias ꝙ fundus vbi edificat̉ eccl̓ia dꝫ omnino eē liber. ⁊ idem in cimiterio idem in agro. vn̄ ꝑcipiūtur panis ⁊ vi num ꝓ euchariſtia ꝯficiēda. vt eſt tex. cū gl. ī. d. c ẜm canonicā. nec patronꝰ poſſet ſibi retinere ibi aliquod tributū. ⁊ ſic intellige Inno. in. c. veꝝ. d̓ foro cōpe. ſed doc. hic nō attīgūt ꝗd de tributo debito īperatori. nam patronus vel alius nō pōt alienare p̄diū ſine onere tributi. vt in. d. l. impera tores. tex. videtur in. l. placet. C. de ſa. ſanc. eccle. canonizata. xvi. q. i. ꝙ eccleſia teneatur. ⁊ idē ſen tit glo. ⁊ Archi. in dicto. c. ẜm canonicam. ſed gl. in dicta. l. placet. ⁊ in. l. de his. C. de ep̄i. ⁊ cleri. tꝫ ꝙ illa iura ſint hodie correcta ꝑ aucͣ. Item nulla cōitas. eo. ti. quod nō placet Bar. in dicta. l. placꝫ dicit enī ꝙ aucͣ. loꝗtur in oneribꝰ exͣordinarijs n̄ aūt in tributo. ⁊ certe hec vltima opi. videtur ve rior de ſubtilitate iuris. quia cum omnia predia eſſent obligata imꝑatori ad tributū ſoluendum. vt in dicta. l. imperatores. ⁊ ꝙ ibi non tn̄ſiuerunt in eccl̓iā cum onere eoꝝ. ⁊ me multum adducit ad hāc ſnīam diſpoſitio veteris teſtamenti. nam deus noluit vt clerici haberēt partem in terra ꝓ miſſionis. ſed ſolū eſſēt ꝯtēti decimis ⁊ pͥmitijs. vn̄ ꝗcꝗd poſtmodū habuit eccl̓ia non ex debito ſed ex gratuita deuotōe fideliū ſecutū ē. vt noͣ. sͣ de decimis ſuꝑ ℟ica. fideles gͦ ſb̓iecti donādo illa bona eccl̓ie nō potuerunt hͦ face̓ cū p̄iudicio imꝑatoris. ⁊ hāc ſnīam multi canonēs pͥma fron te vident̉ approbare. vt. xxiij. q. viij. cōuenior. ⁊ dicto. c. tributū. ⁊. c. magnū p̄alle. ⁊ ad iſtum tex. poteſt dici ꝙ debet tradi manſus abſqꝫ vllo ẜui tio .ſ. nouiter imponendo vl̓ impoſito. ſed patro nus poteſt ab illo predium liberare vt quia eſt tributarium alteri qͣꝫ imperatori. ¶ In gloſa in verbo preter eccleſiaſticum. in fi. ſed quero qd̓ ſeruitium appellatur eccleſiaſticum. dicunt doc. ꝙ charitatiuū ſubſidium. de quo. jͣ. eo. cum apo ſtolus. ideꝫ dic in alijs iuribus epiſcopalibus vt in cathedratico ⁊ ſimilibus. vt in. c. conquerente de offi. ordi. vel ſi onus antiquitus fuerat impo ſitum puta per epiſcopum in fundatione cum cō ſenſu patroni per. c. preterea. preallega. ſed ego reſtringerem hoc vltimum prout ſupra dixi. In glo. in verbo ſenioribꝰ ibi .i. dominis. ſenſus C 3 glo. iūcto fine lr̄e ē. ꝙ ſi vltra dotē neceſſariā ali quid donat̉ eccl̓ie. tenet̉ eccl̓ia ꝑſoluere dn̄is tē poralibus debita ſeruitia. hoc intelligūt doc. ⁊ be ne de oneribus ānexis ⁊ ꝑpetuis. vt qꝛ forte pre diū habꝫ onꝰ faciendi certū quid vl̓ ſoluēdi. idē ſi p̄diū eēt feudale. nā rōne feudi eccl̓ia ſubiicit̉ laico. vt in. c. ſolite. ⁊ qd̓ ibi noͣ. sͣ. de ma. ⁊ obe. ſe cus dic de alijs oneribꝰ nō annexis. qꝛ eccl̓ia ab illis ē exempta etiā de iure ciuili. vt in. d. l. placet ⁊ dicta aucͣ. itē nulla cōitas. ⁊ plene de his noͣ. in c. nō minus. jͣ. de īmu. eccl̓iaꝝ. ⁊ dic vt ibi. ⁊ optīe fac̄ tex. ī. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. vbi patꝫ ꝙ etiā clerici de patrimonio ſuo non tenent̉ ſoluere gabellas ⁊ alia onera ad que tenētur laici. ſecꝰ dic vt dixi ī one̓ rei ānexo ⁊ ꝑpetuo. ⁊ vide qd̓ dixi ī. d. c. fi. Solutio tributi ar recognoſcit ſuꝑiorē ſeu de iure recognoſce̓ dꝫ. ⁊ ītellige de anima ſubdita peccato. nā chriſtꝰ ha buit animā nō tn̄ fuit ſubiectꝰ alicui peccato. cū ipſe eſſet pͥnceps terre. iuxta illud pſalmiſta oīa ſubieciſti ſub pedibꝰ eius ⁊cͣ. ⁊ vide ad hoc glo. c. magnum. xi. q. i. nec ob. ꝙ xp̄us ſoluit tributū de quo multi laici faciūt magnū feſtū. qꝛ illud nō ſoluit ex debito ſed vt gereret modū ꝯſuetudi ni patrie ne alios ſcandalizaret. ita dicit tex. no. quē ſemꝑ tene menti in. c. iam nunc. xxviij. q. i. ⁊ glo. in. d. c. magnū. Itē noͣ ꝙ nemo in hoc ſeculo pōt eſſe acephalus quin recognoſcat aliqueꝫ in ſuꝑiorem ſaltim papā ꝯcordat. c. nulla. lxxxxiiij. di. hinc ſingularit̓ dicit Inno. in. c. bone. el. ij. de poſtu. prela. ꝙ conͣ ſup̄mam ptātem pape nemo poteſt p̄ſcribere. qꝛ ſicut nec conͣ deū ita nec conͣ vicariū cū papa teneat locū veri dei in terris. vt in. c. ij. de tranſla. p̄la. Item noͣ ꝙ ſolutio tributi que fit ſuꝑiori nō īprobat̉ a lege etiam canonica īmo quēadmodū ꝑcipit̉ chriſtus etiā approba uit dū ſoluit ⁊ dū dixit. reddite ceſari que ſūt ce ſaris ⁊c̄ ¶ Ultīo noͣ tex. mirabilē ꝙ ſolutio cen ſus eſt ꝓbatio ſubiectiōis conͣ qd̓ aꝑte facit. c. re cepimꝰ. jͣ. de priui. vbi recepti ſub ꝓtectiōe pape ſoluerūt cenſuꝫ nō in ſignū īmediate ſubiectōis ſed receptiōis in porrectōe. So. dicit Inno. ꝙ ē ꝓbatio ſubiectiōis quo ad aliꝗd. nō autē plene probat̉ ſubiectio. ſed inducit̉ qn̄qꝫ ꝓbatio qn̄qꝫ p̄ſumptio ẜm ſubiectam maͣm. ad ideꝫ qd̓ plene nō ꝓbetur. vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. fi. de cā poſſ. ⁊ ꝓprie. ⁊ qd̓ ibi dixi. Et ꝑ hoc dico Bal. male di xiſſe in. l. ſolēt. ff. de offi. ꝓconſul. vbi dixit ꝙ ſi ꝓ batur vnā eccl̓iam ſoluiſſe ꝑ xl. annos cenſum al teri eccl̓ie. ꝑ hoc ꝓbat̉ eccl̓iam iſtā fore illi ſubie ctā ⁊ ip̄emet Bal. ſenſit alibi ꝯͣriū vt plene dixi ī d. c. fi. facit etiā aꝑte. c. ꝯſtitutꝰ. sͣ. de re. do. vbi cē ſus ſoluit̉ in ſignū ꝑcepte liberatis. cum ergo ſo lutio cenſus poſſit eē eꝗuoca ad multa. ſimplex probatio alterum preciſe non probat arg. in. c. in preſentia. de proba. Nō pōt ep̄s no Cientes aum cenſum im G ponere monaſterio. hoc dicit. ¶ Noͣ iūcta glo. i. ꝙ appellatione p̄ſbyteri qn̄qꝫ comp̄henditur ep̄us. nam quilibet ep̄us ē p̄ſb̓r nec aliter poteſt eſſe ep̄us. vt in. c. ex lr̄is. de exceſ. prela. ꝗnīmo ⁊ beatus Petrus ſcripſit ſe p̄ſbyterū. vt in. c. legi mus. lxxxxiij. diſ. ⁊ olim nō erat diuerſitas in no mine int̓ ep̄os ⁊ p̄ſbyteros. omnes enim appel labant̉ preſbyteri. vt in. c. olim. lxxxv. di ¶ Nō ſcd̓o argu. ꝙ monaſteria exempta eſſe debēt ab oībus oneribus ⁊ preſtationibus. pro hoc. x. q. i. in. c. i. ⁊. q. iij. c. inter cetera. ¶ In glo. ij. in fi. vult ergo gl. ꝙ vbi ſūt opi. int̓ doc. debemꝰ ſeꝗ mediā opi. Sed tu dic hoc ꝓcedere niſi alia opi. ſit ꝓba bilior. nam vt noͣ. Inn. in. c. i. de ꝯſti. etiam contra cōem opi. debemꝰ iudicare ſi pōt ꝯuinci de falſi tate. ⁊ ſcias ꝙ hoc brochardū ꝓ quo glo. multa allegat nō poteſt ꝑ regulas declarari. qꝛ diſcur rit ꝑ multas materias. vnde videt̉ dicendum et decidendū ẜm ſubiectam materiā. IcE T nera ꝑſonalia vel ſi. Ce Cecus non tenet̉ ad mu cus ⁊ pauꝑ ad collectas nō tenēt̉. h. d. notabilia nō pn̄t colligi. ideo in glo. videbimus intellectū. c. ¶ In glo. ij. in fi. vel forte iſte cecus erat de tēporali iuriſdictōe eccl̓ie. ideo habuit re curſum ad papam. vt in. c. ſi duobꝰ. sͣ. de appel. ⁊ noͣ. ex alijs. So. gl. ꝙ ſi miſerabiles ꝑſone aggra uant̉ in collectis poſſunt implorare auxilium ab eccl̓ia. facit. c. ſignificātibꝰ de offi. deleg. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ In glo. fi. in fine ꝯcludit glo. duo. pͥmo ꝙ a muneribus ꝑſonalibus excuſāt̉ ceci ⁊ alij mor bo laborantes. ſcd̓o ꝙ iſtd̓ pͥuilegiū ꝯceſſum pr̄i nō tranſit ad filios. Circa pͥmum dic clarius ꝙ q̄dam ſūt munera ꝑſonalia que īponūtur ꝑſōis quedam realia .i. q̄ imponūtur rebus a ꝑſonali bus excuſant̉ iſti ceci vtroqꝫ lumine. ⁊ alij mor bo laborantes. vt in. l. ij. C. qui morbo excuſent ſe li. x. ſcd̓o caſu aūt ſūt munera ordinaria ⁊ nō excuſantur. niſi principes velint eis miſereri. C. de vaca. numerū ⁊ de mune. pr̄imo. quaſi ꝑ totū aut ſūt exͣordinaria ⁊ ad illa non tenent̉. l. vnica. C. de ſuꝑīdicto. facit. c. iudicatū. lxxxix. di. Que autē ſunt munera ordinaria. dic ꝙ ſūt illa q̄ īpo nūtur a principe vel a lege. de quo plene ꝑ Bar in. l. hi qui. ff. de iure īmu. Quo ad ſcd̓m nunꝗd p̓uilegiū ꝯceſſum patri tranſit in filioſ. dic pꝰ Cy. in. l. ij. C. de ep̄i. ⁊ cle. ꝙ qn̄qꝫ pͥuilegiū ꝯcedit̉ rōe dignitatis ignote. qn̄qꝫ reſpectu officij neceſſita tis. pͥmo caſu tranſit in filios. vt in. l. femine. ff. de ſenatoribuſ. nā ſi pater nobilitat̉ rōne dignitatis hoc pͥuilegium tranſfert in filios. de quo dicēdū vt plene in. l. i. C. de dignita. li. xij ſcd̓o caſu trāſit in filios legitimos patre viuente. tertio caſu non tranſit vt hic in glo. Eruenſt cā iguorat. vel Nō debet̉ cēſus ad idē ſic. Petēs cēſū dꝫ rōeꝫ expͥme̓ iſte ē bonꝰ tex. ⁊ hꝫ ſb̓tilē maꝫ ⁊ n̄ pn̄t colligi noͣ bilia. qꝛ ſenſus ē dubiꝰ ſic̄ videmꝰ ī gl. ¶ Iglo. ij. in fi. hͨ gl. ī effectu ꝯcludit ꝙ ſeruitia .i. īſ utes cenſus ⁊ filia pn̄t acꝗri ſpacio. xl. annorum ſine alio titulo. dūmodo ius cōe nō reſiſtat. dicit enī ꝙ in petitione dꝫ expͥmi cā quā ſufficit ꝓbar̄ ex ſolo curſu tāti tꝑis. ⁊ hec maͣ difficilima eſt ⁊ ap poſuit hic aliꝗd Io. an. ex tactis ꝑ Oy. ī. l. ſi cer tis annis. C. de pactis. Bar. plene examinat in. l. cuꝫ de ī rē v̓ſo. ff. de vſuris ⁊ vide per Hoſti. eo. ti. in. §. ꝗs cenſus. At ꝯcludēdo hic aliqua. pro in tellectu tex. ⁊ glo. dicit ꝙ qn̄qꝫ ꝯſtat cenſuꝫ debe ri. lꝫ cā nō ſit exp̄ſſa. qn̄qꝫ nō cōſtat vtrū debeat̉ pͥmo caſu cenſus pōt peti. ⁊ idē intellige de alijs ſeruitijs. hoc ꝓbatur ī. c. quāto. jͣ. eo. vbi teſtator mādauit ſine exp̄ſſione cauſe vt ꝓcuratō vna da ret̉ ſingulis ānis fratribus. ⁊ idē vbi ꝯſtaret ſta tuto vel pͥuilegio īdulto ꝑ habentē ptātē. ſufficit eīꝫ ꝯceſſio ⁊ hr̄i pōt ꝓ cā ⁊ hoc voluit Inn hic. vnde ī tex nr̄o non ꝯſtabat ꝙ iſte cenſus aliquo iure deberet̉. 2º. cāu cum nō conſtat ꝙ debeatur ſed ſolūmodo ꝓbatur p̄ſtatio annua facta lōgo tꝑe. ⁊ tunc aūt agitur poſſeſſorio aut petitorio. pͥmo cāu dicit Inn h̓. ꝙ nō hꝫ locum iſte tex. ꝗa ꝗlibet eſt defendēdus in poſſeſſione ſua. exquo non vi nec clā nec p̄cario in poſſeſſione eſt ar. in c. querelā. de electio. vbi bonꝰ tex. ⁊ in. c. cū eccle ſia ſutrina. de cā poſſeſſi. ⁊ ꝓprie. ⁊ noͣ in. c. fi. eo. ti. pōt ergo is ꝗ ſolitus erat recipere cenſuꝫ vel aliud ſeruitiū ſi ſubtrahat̉ de nouo agere poſſeſ ſorio. vt ſic reſtituat̉ ad pͥmeuā poſſeſſionē ⁊ in ea defēdatur donec decidat̉ qō ſuꝑ ꝓpͥetate. Et ex hͦ dicto ſentit Inno. ꝙ ſuꝑ p̄ſtationibꝰ ānuls pōt agi poſſeſſorio. ſed tu in hoc latius diſtīgue. prout noͣ. in dicta. l. ſi certis annis ⁊ in. d. c. quere lā ⁊ hic ꝙ aūt eſt p̄ſtatio mere perſonalis ⁊ non pōt agi poſſeſſorio. qꝛ cū non ſit dare petitor uꝫ ar. hic ita nec poſſeſſoriū. nam petitoriū ⁊ poſſeſ ſoriū ſunt correlatiua. vnde ſi deeſt petitoriuꝫ. er go ⁊ poſſeſſoriū. l. i. ff. de acqui. poſ. nam nō poſ ſum poſſidere ꝑſonaꝫ liberā. ideo fruſtra agere tur poſſeſſorio qͣꝫqͣꝫ do. An. in. d. c. querelaꝫ. di cat ꝙ ī iſtis p̄ſtationibꝰ annuis ē reperire quēdā ſtatū ad quē pōt facere ꝗs ſe reſtitui. ar. eoꝝ que noͣ. ij. q. ij ī. c. nullus ⁊ per gl. ī. c. cū īter. de excep. coīter legiſte tenēt oppoſitū īdiſtincte. vt noͣ. ī. d. .l ſi certis ānis ⁊ ꝑ Bar. ī. l. fi. ff. quorū bonoꝝ. ⁊ hec opi. videtur verior de ſubtilitate iuris. Aut cenſus ē realis. vtputa qꝛ ſoluit̉ rōne certe rei. ⁊ tc̄ pōt agi poſſeſſorio cū nō poſſideat̉ hoc cāu ꝑ ſona. ⁊ iſte ē ꝓprie tex. in. d. c. querelā. vbi cenſuſ petebatur ab eccleſia. ⁊ rōne ipſius ⁊ ſic limita dictū Inno. hic. Si vero agitur petitorio ⁊ tūc cōſidera tres caſus prīcipales ꝓut voluit Bar. ⁊ bene ī. d. l. cū de in rem verſo. ꝙ qn̄qꝫ in petitio ne quis fundat ſe ſuper ſolo curſu tꝑis vt qꝛ ꝓr ſus ignorat cām legitimā cōſtitutionis ipſius cē ſus. aut fundat ſe ſuper cā legitima quā tn̄ ſoluꝫ ꝓbat p̄ſūptiue ꝑ curſū magni tꝑiſ. qn̄qꝫ ⁊ tertio allegat tituluꝫ minus legitimū quē dicit ꝯferri ⁊ validari ex curſu tꝑis. pͦ caſu aūt allegat̉ p̄ſtatō tāti tꝑis de cuiꝰ initio n̄ ē memoria. ⁊ optīet actor hoc probando. qꝛ p̄ſūptio eſt ex curſu tanti tꝑis ꝙ ex cā legitima cēſus fuerit īpoſitus. vn̄ propt̓ diuturnitatē ⁊ quaſi īpoſſibilitatē excuſatur iſte ab expreſſione cauſe cum in talibus non ſit mēo ria ⁊ curſus tāti tꝑis hꝫ vim tituli. vt in. c. i. de p̄ ſcrip. li. vi. ⁊. l. hoc iure. in. §. ductuſ aque. ff. de aqͣ quoti. facit. c. ſuper. ꝗbuſdā. jͣ. de v̓bo. ſigni. ſuffi cit ergo iſto caſu dicere peto talem cenſuꝫ ex iu ſta cā ab initio impoſitū. ⁊ hāc opi. tenet hic Io. an. ⁊ Bar. in. d. l. cuꝫ de in rem verſo. ⁊ glo. i. q. i. nulluſ ⁊ ī. c. ſeruitiū. xviij. q. ij. ⁊ hoc caſu non ha bebit locū iſte tex. ⁊ tenebis menti hoc dictū. ꝗa quotidianū. nam multa monaſteria ab antiquo receperūt cenſuꝫ ab eccl̓ijs ⁊ cām ꝓrſus ignorāt pn̄t enī defēdi modo p̄dicto aūt allegat̉ minus tēpus. ⁊ tunc aūt agit̉ de obligando quē. aut de liberatione. pͥmo cāu non ꝓdeſt curſus ſolius tē poris ⁊ ſic pōt intelligi iſte tex. ⁊. l. creditor. C. d̓ pac. 2º caſu aūt ius cōe reſiſtit liberationi ⁊ non inducitur liberatio ex ſolutione non facta. vt. in l. cōpetit. C. de preſcrip. xxx. an. vbi pꝫ ꝙ ex non ſolutione tributi nō inducit̉ liberatio. aut ius cō mune nō reſiſtit. ⁊ tunc īducit̉ liberatio ẜꝫ maͣm actionū. nā quedā actiones tollūtur ſpacio. xxx. an. q̄dā xl. an. vt ī. l. ſicut. C. de preſcip. xxx. an. ⁊ ī. c. de quarta. eo. ti. ⁊ hoc circa primū mēbrū qn̄ filicet titulus nō allegatur. 2º. caſu principali qn̄ allegat̉ titulus ⁊ nō ꝓbatur niſi p̄ſūptiue de cur ſu tēporis. Exēplū dicit actor peto talē cenſum ꝗ fuit impoſitus ī fūdatione eccleſie vel per roma num pontificē vel debetur ex cōpoſitione. ⁊ ad hoc probādū induco tempus longū ī quo reuſ ſemper ſoluit. vnd̓ dubitat̉ nūquid titulus p̄al legatus ꝓbet̉ ſic p̄ſumptiue. nā ſi vere ꝓbaretur non eēt queſtio. ⁊ hoc caſu ſunt opi. vt noͣ. ī. l. cuꝫ de in rem verſo. Sed ponēdo coīoreꝫ opi. con clude. ꝙ aut ius cōe reſiſtit ⁊ nō ſufficit allegare titulū niſi ꝓbetur ꝓ hͦ dictū. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ⁊ d. c. cōperit. Aut ius cōe non reſiſtit ⁊ tunc ꝯtra agentē vl̓ ſoluētē p̄ſumitur titulus allegatꝰ ſi ſol uit ſpacio x. an. vt ꝓbatur in. d. l. cū de in reꝫ ver ſo. vbi dr̄ ꝙ ſi quis ſoluit vſuras per decennium ⁊ nunc deſiſtit ſoluere ſatis ē actori allegare pro miſſionē ꝑ ſolēnē ſtipulationē fuiſſe factā ⁊ ꝓba re ꝑ curſū. x. an. nā cōtra aliquid faciētem tanto tēpore de facili preſumit̉. caueat tn̄ ille qui alle gatte faciat ꝯͣ ꝯſcīam. Aut agitur de preſumen dac ī ꝯͣ patientē. vtputa ī acquirēda ſeruitute ali cuiꝰ re ⁊ tūc exquo agit̉ de modico preiudicio preſumitur illa cā allegata. ad hoc qd̓ ī ſil̓i noͣ. ī. l. penal̓. C. cōi diui. vbi tex. noͣ. iuncta glo. dicit ꝙ ſi duo fratres ꝗ habebant bona coīter poſſede rit illa bona per decēniū tāqꝫ diuiſa preſumit̉ di uiſio licet non ꝓbet̉ ex curſu tāti tꝑis. Si vero agit̉ de magno preiudicio. puta de preſcribēda ꝓprietate n̄ ſufficit curſus magni tꝑis ſꝫ requiri tur preſcriptio legitima. ⁊ de hoc ⁊ de tertio mē bro qd̓ nō facit ad ītellectū. c. dic vt plene noͣ ī. d l. cū de ī rē verſo. nā p̄dicta ſufficiunt ad ītellectū c. ⁊ vide ad materiā qd̓ noͣ in ſpe. in ti. de loca. §. nunc aliqua. v̓. lxiij. ⁊. iiij. C 4 Aꝫ apoſtolus Determinat ꝯciliuꝫ numeꝝ equorum quos ſecū ducere pn̄t p̄lati viſitātes. ⁊ ꝓhibꝫ eiſ tūc vti venatōibꝰ vel ſūptuoſas epulas q̄rere. hͦ pͥmo vſqꝫ ad v̓. ꝓhibemꝰ. ibi ī effectu dr̄ ꝙ p̄lati nō debēt grauare ſubditos tallijs ⁊ exactionibꝰ permittit̉ tn̄ ex iuſta cā petere ab eis moderatū auxiliū hoc vſqꝫ ad. §. ſane. Sed inde vſqꝫ ad finē dicit ꝙ numerꝰ equoꝝ ſtatutꝰ in prīcipio. c. nō dꝫ trahi ad augendū numeꝝ al̓ ſolitū. ⁊ diui ſio pꝫ ꝑ p̄dicta. ¶ Noͣ pͥmo ꝙ p̄ſūptio ē ꝯͣ p̄dicā tes ex munere vt potius q̄rāt q̄ ſua ſunt qͣꝫ que Ieſu chriſti. ſi tn̄ vere īdigeret iuſte pōt neceſſa ria pete̓. ꝗa nō magnū ē ſi ab eo mētiant̉ tēpora lia ꝗ ſemīauit ſpūalia. ad hͦ. c. ſi ep̄s. de offi. ordi. li. vi. ⁊ ī. c. īter cetera. eo. ti. fac̄. c. cū volūtate. jͣ. de ſen. exco. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝯͣ ſcholares ꝗ repēte ꝯſu mūt id qd̓ ſufficit ad victū lōgi tēporꝭ. ſic eīꝫ red ditus ſunt expendēdi vt ſemꝑ aliꝗd ī fine ſuper ſit iuxta conſiliū iuriſcōſultus ī. l. ius alimētorū ff. vbi pupillus educari debeat. ¶ Itē noͣ quiqꝫ ſpēs p̄latoꝝ ꝗ poſſūt ſubditos vnitare. ⁊ quod dic̄ de archidiaconis ⁊ decanis hꝫ reſpectuꝫ ad ꝯſuetudinē quorūdā locoꝝ ī ꝗbꝰ archidi. viſitāt aūt iure ꝓpͥo aūt vice ep̄i. ⁊ potes dice̓ ꝙ ꝗſqꝫ pre latus hn̄s iuriſdcōem pōt viſitare. pro hoc. c. in ſingl̓is. sͣ. de ſtatu mo. Et noͣ ex tex. ar. optimū ꝙ archiep̄us ⁊ ep̄i ſūt magꝭ honorādi qͣꝫ cardina les. ⁊ ītellige de cardinalibꝰ nō ep̄is. nam maior numerꝰ equoꝝ ꝑmittit̉ archiep̄o ⁊ ep̄o qͣꝫ car dinalibꝰ. ⁊ hīc ē ꝙ alibi diſputat̉ nūꝗd ep̄us ſit maior cardīali. de qͦ vide bonū tex. cū glo. in. c. qͣꝫqͣꝫ. ij. q. vij. ⁊ ꝑ Hoſti. ī. c. eccl̓ia el. ij sͣ. de elec. ¶ No in. §. ꝓhibemꝰ. regulā gnͣalē ꝙ nullꝰ pre latꝰ citra papā pōt īponere collectā ſubditis. ¶ Scd̓o noͣ caſū exceptū a regula ꝙ vbi ſubeſt cā rōnabilis ⁊ manifeſta poteſt ep̄s petere a ſub ditis moderatū auxiliū qd̓ hodie ī vulgari vo cat̉ charitatiuū auxiliū. Et noͣ ꝙ nō ſufficit cām eſſe rōnabilē niſi ſit manifeſta. ⁊ collige ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ charitatiuū ſubſidiū nō ſolū ſemel ſꝫ plu ries ab eodē ep̄o pōt exigi. dūmō ſubſit cā ratio nabilis ⁊ manifeſta. qd̓ clare ꝓbat lr̄a ibi aliquo tiēs ⁊cͣ. ¶ Itē noͣ ꝙ ep̄i ⁊ alij p̄lati potius debēt de ſuo donare ſubditis qͣꝫ ab eis recipere quia arētes debēt theſaurizare filijs ⁊ nō ecōuerſo ¶ Ultīo noͣ ex fine lr̄e ꝙ ꝯſtitutio edita ad mo deratōem nō dꝫ ita ītelligi vt inducat gr̄ auamē ⁊ excedat curſum ſolitū. fac̄. c. fi. jͣ. de v̓bo. ſig. et c. ſi neceſſe. de dote poſt diuor. reſti. In glo. in verbo cōtenti. ibi tꝫ forte ſnīa. dicit Inno. ꝙ licꝫ hec opi. ſit tutior. tn̄ verior videtur ſnīam nō te nere. dat̉ tn̄ ꝑ abbatē ꝯſiliū vt īterponat̉ pͥus ap pellatio. ſꝫ ſaluādo opi. poteſ ſic diſtīguere. aut eīꝫ ep̄s excōicat ſubditū. ꝗa nō vult eū recipere vltra numeꝝ euectionū hic cōtētū. ⁊ nō tꝫ exōi catio tāqͣꝫ lata ꝯͣ ius exp̄ſſo iuris errore. vt ī. c. ꝑ tuas. de ſen. ex. ⁊ in hoc caſu pōt ſaluari. c. cū ad quorūdā. all̓. in gl. vt ſic cōtineat ius ſed non in dulgentiam. aut error nō fuit exp̄ſſus in ſnīa. vt puta ꝗa excōicauit ſubditū ꝗa nolebat eū ꝓcura re. ⁊ tunc aut notoriū eſt excōicatōem ferri. quia noluit recipere vltra numeꝝ hic ſtatutū. ⁊ credo ēt excōicatōem nō tenere cū ſit notorie īiuſta ad hoc tex. cū glo. ī cle. paſtoralis. in. §. piſana. de re iudi. ⁊ qd̓ noͣ. Io. an. in. c. fraternitatꝭ. jͣ. de frigi. ⁊ male. ⁊ ī. c. ij. de dila. niſi aliud dicamus in ſnīa excōicatōis. nā voluerūt quidā dicere vt archi. in. c. venerabilibꝰ. de ſen. excō. li. vi. ꝙ excōicatio ſemꝑ tꝫ quātūcūqꝫ iniuſta. niſi error ſit expreſſꝰ in ſnīa. ſed pͥmū dictum mihi plus placet. ar. eoꝝ que noͣ. in. c. romana. in. §. vniuerſitatē. de ſē. exc. li. vi. ⁊ vide quod dixi ī. c inter cetera. sͣ. de re iu di. Aut nō eſt notoriū. ⁊ tunc tꝫ ſnīa lꝫ iniuſta. ⁊ ſic ꝓcedat opi. glo. ¶ In gl̓o. in v̓bo rōnabilis in fi. noͣ glo. ⁊ dicūt doc. ꝙ ſuperior erit hoc cāu archiep̄s ſi ſubditi agūt ꝯͣ ep̄m. Si vero ep̄us agit ꝯͣ ſubditos. tūc eligūtur arbitri. vt in. c. ſi cle ricꝰ. xi. q. i. Sed circa hͦ querit̉ nūquid ſubditi pn̄t cōpelli exn̄te cā rōnabili ad hͦ charitatiuū ſb̓ ſidiū exhibēdū. vr̄ pͥmo ꝙ nō. ꝗa tex. dic̄ cū cha ritate hoc eē petendū. doc. cōiter tenēt oppoſi tū. nā pͦ dꝫ charitatiue poſtulari. ⁊ ſic dꝫ iutelligi tex. ſꝫ ſi charitas n̄ ꝓficit exhibēda eſt ptās. ar. xlv. di. c. ꝗ emēdat. ⁊ pro hoc fac̄ quia in prin. §. ꝓhibemꝰ. prohibꝫ imponi collectas ⁊ actiones poſtmodū ex cā rōnabili ſuſtinet. ꝗs aūt erit ſu perior in hac coactōe ſubditoꝝ. dicunt aliqui vt refert Inno. ꝙ archiep̄us. ⁊ alij ꝙ papa. ⁊ alij ꝙ ipſemet ep̄s qui hoc petit qd̓ vr̄ plꝰ placere In no. dūmō cauſa ſit rōnabilis euidēter ne ſubdi ti nimiū grauentur. ſi autē ſubditi referrēt qōeꝫ puta ꝗa dicerēt ſe nimiū p̄grauari vel cām dicāt nimis eſſe irrōnabilem. tūc debēt adire ſuꝑioreſ vl̓ arbiter mō predcō ⁊ plures cauſas legitimas petendi hoc charitatiuū ſubſidiū vide ꝑ Inno. ī. c. i. de ſta. regu. vide gl. in. c. vnio. x. q. iij. q̄ dic̄ nō eē iuſtā cām ſi ep̄us vult ire ad papā vel ad prīcipē. ſed ꝯͣrium īnuit Inno. in dicto. c. i. ſatis dicerē ꝙ ſi accedit ꝓ cōi vtilitate ſeu pro neceſſi tate eccleſie ſue pōt. ꝗa tunc poſſet petere mode ratū auxiliuꝫ. ⁊ intelligo qn̄ nō pōt per ſe. ⁊ hoc videntur ſonare illa verba moderatum auxiliū ⁊ verbum pro neceſſitatibus. nunquid autē poſ ſit preſcribi contra charitatiuū ſubſidium. tenet do. An. ꝙ non. ꝗa contra charitatem nō pōt p̄ ſcribi. Itē ꝗa petere ſubſidiū ē in facultate ſupe rioris. ſꝫ in his que ſūt facultatis non currit pre ſcriptio. vt dixi in. c. ex parte. de conceſ. preben. noͣ. per Cy. in. l. ij. C. que ſit longa cōſue. ¶ In glo. in verbo exactōes in fi. pondera iſtam glo. nam ſentit duas opi. in queſtione que poteſt ac cidere quotidie. nunquid prelati inferiores epi ſcopis poſſint petere ex cauſa rationabili hoc charitatiuum ſubſidiuꝫ vt faciunt epiſcopi. ⁊ vi detur glo. in ſecunda opi. tenere ꝙ ſic. ⁊ idem te nuit Goſ. ⁊ Phi. ſed Pe. Abbas ⁊ Hoſti. ſen tiunt oppoſitum. vnde dicit Hoſti. ꝙ archidia conꝰ nullas collectas facere poteſt. niſi ī hoc ſit priuilegiatus vel habeat ꝯſuetudo. tu circa hoc vide qd̓ noͣ. Inno. in. c. cū ⁊ plātare. de p̓ui. ⁊ Fe de. cōſilio. ccxviij. ¶ Exͣ glo. q̄ro quot diebꝰ po teſt ep̄s morari tempore viſitationis apud ean dem eccleſiā. tex. ī. c. placuit. x. q. i. dicit ꝙ duobꝰ diebꝰ. ī prima die dꝫ habere cleꝝ. ī 2ª populū. ſꝫ tex in. c. īter cet̓a. x. q. iij. dicit ꝙ ꝑ vnā diē ⁊ ī cō cor. illoꝝ. c. ſunt opi. aliqui dicunt ꝙ illud. c. pla cuit. ſit correctū ꝑ illud. c. īter cetera. Alij ꝙ ī die aduentus hꝫ cleꝝ ⁊ ī ſequēti die mane p̄dicabit ad populū ⁊ recedet. ⁊ ſic ſtabit in effectu reſpec tu grauaminis ꝑ vnū diē. Alii dicunt ꝙ viſitatio īcipit a cena ⁊ finitur ī prādio ſequētis diei ita ꝙ pōt dici ꝙ ſtetit ꝑ duos dies qꝛ attīgit partes du orū dieꝝ ꝑ vnū diē naturaleꝫ. illud aūt veruꝫ eſt vt noͣ. Inno. ī. c. i. e. ti. li. vi. Io. an̄. h̓ ꝙ ſi cā rōna bilis expoſcit pōt ibi diutius morā trahe̓ quia ſi ex cā rōnabili poteſt redire ad locū viſitatū. vt ī dicto. c. i. ſortius poterit ibi morā trahe̓ ⁊ conti nuari. Et ꝗd debebat facere p̄latus tꝑe viſitatio nis. vide bo. tex. ī. d. c. placuit. ⁊ ꝑ ſpe. e. ti. ⁊ in ti. de īꝗſi. §. nunc tractemus. v̓. licet. Abbas. Nd Rohibemus ius cēſus eccl̓is īponi nō pōt nec antiquuſ augeri. pͦ pōit duplicē ꝓhibitionē qnā iuſtificat xº. ponit decretū ibi ſi ꝗs v̓o. Et noͣ ꝙ iſte tex. eſt de p̓ncipalioribꝰ ¶ Noͣ pͥmo ꝙ nullus p̄latus et tra papā ſiue ſit ſecularis ſiue regularis poteſt ī ponere nouuꝫ cenſuꝫ vel antiquū augere ī eccle ſia ſibi ſubiecta. ⁊ hoc intellige qn̄ prelatus vult imponere ad vtilitatē ſuā. nō enī dꝫ auctorizar̄ ī facto ꝓprio vt in cle. i. de re. eccl. non alie. ſed ad vtilitatē alterius eccleſie ſubſiſtēte cā rōnabili hͦ poterit vt noͣ. Inno. hic. ⁊ facit a ꝯͣrio. c. preterea ⁊. c. cū clerici. ⁊. c. ſignificaſti. jͣ. c. ⁊ ītelligo de pre lato ꝗ hꝫ eꝑ̄ālē iuriſdictionē ī loco ar. ī iuribꝰ. sͣ. alle. ¶ Noͣ 2º. ꝙ hn̄s eccleſiā ſubiectā n̄ poteſt retinere ſibi ꝑtē ꝓuentuū. ⁊ de ep̄is dic vt ī. c. vt nr̄m. in fi. vt eccleſia. bn̄ficia. De abbatibꝰ ⁊ alijs p̄latꝭ inferioribus. vide bonū tex. in cle. qꝛ regula reſ. ī. §. i. de ſuppl̓. ne. p̄la. vbi ꝯcludit̉ ꝙ qͣliſcūqꝫ qꝫ ſit locus ſubiectus abbati dūmō non ſit de mē ſa ipſius non poteſt ꝑtem reddituū ſibi retinere. ¶ Ultimo noͣ ꝓ illa regula qd̓ tibi non vis fieri alij nō facias ⁊ ꝓ iª oīa q̄cūqꝫ vultꝭ ꝙ faciāt vobiſ hoīes facite illis vt .i. di. humanum genus. ¶ In glo. in v̓bo nec veteres in fi. vult hec glo. ycenſus pōt augeri aucͣtis facultatibus eccleſie cenſuate. ſꝫ glo. ſequēs hoc limitat vt ꝓcedat reſ pectu p̄ſentationis vel ꝓcuratiōis. nō aūt reſpe ctu cenſus. ⁊ tene mēti illā glo. ſꝫ nō reddit rōnē. nec doc. bn̄ explicāt. ſꝫ dic ꝙ cenſus ideo n̄ auge tur qꝛ aūt ſoluit̉ ſuperiori ⁊ ē ſignū ſubiectiōis. n̄ aūt refert anſoluat̉ multū an̄ paꝝ. nā ſēꝑ d̓nota tur ſubiectio ꝓ hoc. c. oīs aīa. sͣ. e. facit. c. ꝯſtitutꝰ de reli. do. aut ſoluit̉ pͥuato ⁊ n̄ ē ꝓprie cēſus nec dꝫ augeri aucͣtꝭ facultatibus. rō qꝛ in ꝯͣctu cenſu ali tranſit dn̄iū ex toto in recipientē vt dicit glo. noͣ. in p̄all̓. c. ꝯſtitutus. ⁊ per Bar. in. l. i. ff. de pu blicanis. vn̄ augēt̉ faculates iſtius nō illius cui debetur cenſus. merito nō debet augeri cenſus. ſecus eſt in penſione quia illam quis ſoluit rōne fructuum quos quis ꝑcipit de alio. nā ꝓprie cō ductor ſoluit penſionē. vnde quēadmodū ſi con ductor patit̉ magnū dānuꝫ ſine culpa ſua ꝯſequi tur diminutōem penſionis. ita ſi ex vbertate fru ctuū caſu fortuito ꝯſequit̉ magnū cōmōduꝫ dꝫ augmētare pēſionē qꝛ ꝯͣrioꝝ eadeꝫ eſt rō. ⁊ hoc tenet glo. ⁊ Bar. poſt eū in. l. ſi merceſ. ī. §. viſ ma ior. ff. loca. ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. ꝓpter. de loca. ⁊ ali quid noͣ. jͣ. e. quāto. Et ex hac rōne īfertur ꝙ ſi ec cleſia fuit dotata monaſterio ad vſus ꝓprios ⁊ monaſteriū reſeruata ſibi pēſione cōceſſit eaꝫ al teri debet auctꝭ facultatibus augeri pēſio. qꝛ illa fuit impoſita rōne fructuū quēadmodū diminu eret̉ facultatibꝰ diminutꝭ. ⁊ ideꝫ in procuratione debita vt in. c. quāto. jͣ. eodem. Abbas. ¶ Retere a recior eccleſe Prelatus ſeu non poteſt p̄ſertiꝫ poſt mortē eccleſiaꝫ ſua ꝓpria auctoritate cōſtruere cenſualē. ponit in generalē rōnem ſubdenſ ibi non enim. ¶ Noͣ pͦ ꝙ nemo poteſt auctoritate propria ec cleſiam alteri eccleſie conſtituere cenſualem. ⁊ ē rō. nā n̄ poteſt quis alienare res eccleſie ſine iu ris ſolēnitate. xij. q. ij. ſine exceptione. fortius nō pōt imponere cenſum cum ſit quedā quedam a lienatio corꝑoris ſue eccleſie ⁊ quedā ſeruitus ī poſita. ¶ Nota ibi ſi pontificis aūt alterius ⁊cͣ. ꝙ auctoritate pōtificis vel alteriꝰ p̄lati habentis eccleſiam pleno iure ſubiectā poteſt de nouo im poni cenſus qd̓ intellige ex cā rationabili vt dixi sͣ. c. proximo. ¶ Ultimo nota ibi preſertim poſt deceſſum ꝙ ſimplex ſacerdos non poteſt etiam in vita ſua conſtituere eccleſiam cenſualem. ⁊ hͦ denotat verbuꝫ illud preſertim exponendo pro maxime. alij vero exponunt pro tantum dicētes ꝙ in vita ſua poteſt prelatuſ obligare ſe ad ſoluē dum cenſum. ſed dicēdum ꝙ licet poſſit ſe obli gare perſonaliter. non tamen obligare eccleſiaꝫ. ⁊ ſic ītellige iſtum tex. nam iſta eſt proprie expo ſitio huius verbi preſertiꝫ vt exponat̉ ꝓ maxīe vt noͣ in. c. auditis. de elec. naꝫ ex cōtrario poſſet eccleſia ledi de facto. qꝛ poſſet adduci ad conſu etudineꝫ. facit qd̓ noͣ in. c. peruenit. ſupra de arbi tris. Abbas. Ccle ſilS. verba ſummna ſic. Breue eſt vel ꝑ ali Epiſcopus eccleſie de manu laici per ſe erep̄te non pōt ob hoc cenſum imponere. et vt intelligas. ratio dubitandi fuit quia ſicut tem pore fundationis vel percepte libertatis poteſt epiſcopus certum cenſum ſibi conſtituere. vt in c. conſtitutus. sͣ. de reli. do. ⁊ in. c. preterea. el. ij. de iurepa. ita videbatur ꝙ ſi capiebat eccleſiam de manibus laici cum eam quaſi de nouo addu ceret ad libertatem ꝙ in recompenſationem be neficij poteſt imponere nouum cenſum. ſed con trarium deciditur quia ep̄s ad hoc tenebat̉ ex officio ſuo. ⁊ ī neceſſitatibꝰ nēo liberalis exiſtit vt ī. l. rē legatā. ff. de adimē. lega Et ex hac rōne noͣ ꝙ facientibꝰ aliquid laudabile ex officio ſuo non eſt neceſſario premiū īpendendū. ⁊ facit ad qōnem promittitur certuꝫ premiū capiēti certū ex bānitū. nūꝗd debeat̉ familie ptātis capiēti ex bānitū. ⁊ vr̄ ꝙ nō. ꝗa ad hoc tenebat̉ ab officio fac̄. l. cōgruit. ff. d̓ offi. p̄ſi. ⁊. c. i. de offi. ordi. Qua liter aūt eripiebāt̉ eccl̓ie iſte de manibꝰ laici pōt tripliciter ītelligi. primo ꝙ de fcō laici tenebant ⁊ vſufructuabāt ſibi iſtas eccl̓ias. vel reſpectu iu riſpatronatꝰ qd̓ fuit libere ꝑ laicū ꝯceſſū ep̄o ad ipſiꝰ inſtantiā. vel forte cēſus debebat̉ patrono laico a quo ſuo īgenio ep̄s liberauit eccl̓iaꝫ ⁊ n̄ ē vis quis ītellectꝰ p̄feratur. No Iouamuls ape agia ſine cōcenſu prīcipis īponēs cōi eꝑuat̉. pͦ ponit̉ ꝓhibitio. ſcd̓o pena. ibi ſi ꝗs Noͣ pͥmo vnū caſū reſeruatū regibꝰ ⁊ princi pibꝰ. nā ad eos dūtaxat ſpectat īponer̄ noua pe dagia. īferiores ergo dn̄i tp̄ales peccāt iponēdo hͨ pedagia de nouo. ¶ Itē noͣ ibi donec ſatiſfa ciat ꝙ extortū occaſione pedagij illicite impoſiti ſubiacet reſtitutioni. Ex quo īfert̉ ꝙ tales domi ni nō pn̄t de tali pedagio elemoſynam face̓ iuxͣ oͣ. ī. c. ex trāſmiſſa. sͣ. de decīs. ⁊. xiiij. q. v. ī ſūma ¶ Ultīo noͣ caſū vnū ī quo eccleſia exercet iu rifdcōem ī laicos .ſ. qn̄ īponūt noua pedagia ci tra auctoritatē iuris. nā exquo eccl̓ia excōicat laicos trāſgrediētes. ergo hꝫ ī eos iuriſdictiōeꝫ ꝗa excōicatio nō dꝫ fieri niſi ꝯͣ ſubditū vel forū ſortiētē rōe delicti ad hͦ quod dixi ī. c. ꝙ clericis de foro ꝯpe ¶ Sꝫ quero quid dicat̉ pedagiū So. dic̄ Io. an̄. ꝙ ē q̄dā p̄ſtatio q̄ fit a trāſeunti bus ꝓ rebus q̄ vehūtur vl̓ portāt̉. ⁊ qn̄qꝫ ſolui tur ꝓ ꝑſona. ⁊ alio vocabulo vocat̉ ī iure ciuili vectigal ꝗa ſoluit̉ ꝓ his q̄ vehūtur .i. portantur vn̄ pedagiū ⁊ vectigal idē īportāt. de quo aliꝗd noͣ. ī. l. i. ff. de publicanis. Itē habet̉ tributum et cēſꝰ. ⁊ ſi ſoluit̉ prīcipi nō eſt dr̄ia inter tributū ⁊ cenſum. vt noͣ ī. d. l. i. ſed p̓uato qn̄qꝫ ſoluitur cen ſus ꝓ re cēſuali. de quo dixi in. c. cōſtitutꝰ. d̓ reli. do. ⁊ tn̄ tributū differt a cenſu. An autem cleri ci debeāt ſoluere pedagia ſeu vectigalia ēt licite ſtatuta ꝑ dn̄os tꝑales. dic ꝙ nō ꝗa pedagiuꝫ eſt onus perſonale. ⁊ ꝑſona clerici nullo mō eſt ſu iecta laico. ⁊ hodie dic vt ī. c. qͣꝫqͣꝫ. de cēſibꝰ li. vi. ⁊ ī cle. pn̄ti eo. ti. Et ex hoc īfertur ad queſtionē nūquid clericus poſſit licite fraudare pedagiuꝫ ſeu vectigal. dic ꝙ nēdū clericꝰ ſed ēt oēs extra nei licite defraudant ſeu nō ſoluūt. exquo non ē legitime impoſitum quia non cadit ꝓprie hͦ caſu fraus. ſꝫ potius quis euitat grauamē. ſed ipſi ci ues qui cōi cōcenſu ſibi īpoſuerūt nō licite frau dant ꝗa ī eoꝝ p̄iudiciū bn̄ potuerūt hoc ſtatuer̄ ⁊ hec ſunt de mente Bar. in. l. vectigalia. ff. d̓ pu blica. ¶ Ultimo op. ꝯͣ tex. ī eo ꝙ innuit ꝙ d̓cō ſenſu regum ⁊ prīcipuꝫ licite īponūtur pedagia nā vr̄ ꝙ ſolus imꝑator poſſit iſta īponere. vt in dicta. l. vectigalia. ⁊. C. de vecti. ⁊ ꝯmiſ. qͣi ꝑ totū ad idem. c. ſuꝑ quibuſdā. jͣ. de v̓. ſig. vbi tex. exci pit imꝑatores ⁊ reges. ⁊ reſpectu regū exponit ibi Hoſti. regem .ſ. romanoꝝ. nā poſt electionē ⁊ ante coronatōem nō appellat̉ īꝑator ſed rex romanoꝝ. So. doc. nō tāgūt hoc ꝯͣriū. ſed pōt tex. intelligi dupl̓r. primo vt intelligatur ẜm ꝙ in telligit̉. d. c. ſuꝑ quibuſdā. ſcd̓o pōt ītelligi de re gibus ⁊ prīcipibꝰ qui preſcripſerūt hoc ius īpo nendi pedagia vel alia iura prīcipis. nam cōiter hodie reges inferiores p̄ſcripſerūt ī eoꝝ regniſ hec iura imꝑatoris quo caſu poſſunt hoc exer cere vt īꝑator. vt ī ſil̓i noͣ. Inno. ī. c. cū. p. de fide inſtru. ⁊ Bar. ī. l. īfamē. ff. de pub. iudi. ⁊ ſic vide mꝰ hodie ī aliquibꝰ cōitatibꝰ italie que vidētur hec p̄ſcripſiſſe. in quo tn̄ Bar. vr̄ ꝯͣrius vt ipſe met noͣ. in. l. i. ff. de aqͣ plu. arcē. ⁊ ī dicta. l. vectiga lia. ⁊ in dicta. l. infamē. Et ſcias ꝙ cuꝫ p̄ſcribitur ꝯͣ prīcipē requirit̉ tēpus de cuiꝰ initio nō eſt me moria. vt ī dcō. c. ſuper ꝗbuſdā. ſed cōtra īferio rē ꝗ habe̓t hoc ius n̄ requirit̉ tātū tēpus. vt noͣ. ī dcā. l. vniuerſa. Abbas. ¶ UIm cleri CI coōloſo ? Qui per nē ꝯſtitult eccl̓iam cēſualē illa p̓uabit̉ pͦ exceſſus. ſcd̓o pena ibi p̄cipimꝰ. ¶ No pͥmo penā eoꝝ qui cōſtituūt cēſualē eccl̓iam citra au ctoritatē ep̄i. nā dꝫ illa p̓uari. ſꝫ conſidera ꝙ tex. iſte loꝗt̉ qn̄ ꝑ colluſionē īponebāt cēſū publicū puta vt filij vl̓ nepotes pn̄tarēt̉ poſtmodū ad il lā eccleſiā. ꝗd aūt ſi ceſſat colluſio. dic vt dicetur ī. c. graue. jͣ. eo. ¶ Op. vr̄ eīꝫ ꝙ iſti clerici debu iſſent deponi ꝗa cōmiſerūt ſimoniā. nā ſoluebāt cēſū vt filij vl̓ nepotes cōſequerēt̉ eccleſias. ⁊ ſic dabāt tꝑale ꝓ ſpirituali cōſequēdo ad hͦ. c. cum clerici. sͣ. de pac. ⁊ qd̓ ibi noͣ. in gl. fi. So. doct. fa tēt̉ ꝯͣriū ꝙ de rigore iuris tales clerici poſſūt de poni ⁊ ēt religioſi deberent priuari iurepatrona tus exquo taliter eo abutunt̉. fac̄ qd̓ noͣ. in. c. ꝙ clerici. sͣ. de iurepatro. qd̓ nota. ¶ In glo. i. ī fi. Hoſti. dicit ⁊ bene ꝙ tex. iſte nō eſt reſtringēdꝰ ad colluſionē que ſit ī iudicio ꝓut glo. vr̄ intelli gere. ſed poteſt ītelligi generaliter qualitercūqꝫ fiat colluſio ſiue ī iudicio ſiue extra. vnde v̓bum colluſio capitur hic late. ¶ In glo. ii. in fi. noͣ gl. ꝙ ex iuſta cauſa poteſt ep̄us imponere nouū cē ſū eccleſie ad hoc. c. conſtitutus. sͣ. de re. do. ⁊ in c. cum venerabilis. jͣ. eo. ⁊ idem noͣ. in. c. ſignifica uit. jͣ. eo. ſed ſine iuſta cauſa nō poteſt tamen vbi interuenit auctoritas epiſcopi non preſumitur colluſio. ar. in. c. niſi. de preben. ⁊ ſic poteſt intel ligi iſte tex. dum ponderat ꝙ hic non interuenit auctoritas epiſcopi. Si collectores grauāt Oue eccias puari debent ¶ fficio. pͦ exceſſus. ſcd̓o pena ibi ꝙ ſi. ¶ In gl. i. dic ꝙ ēt pōt ītelligi tex gn̓alit̓ ī oībus collectoribus. ſi eīꝫ excedunt debituꝫ finē debēt officio pͥuari. fac̄. c. indicatū. lxxxix. di. Sꝫ que ro ꝗd intendit lr̄a dum dicit id quod videmini habere aufert̉ ⁊cͣ. doc. exponūt tripliciter. pͦ vt in telligat̉ de indulgentia peccatoꝝ qꝛ non merebū tur exquo grauant. 2º. poteſt intelligi de officio archidiaconatus 3º. de officio collectorie. ⁊ ẜⁿ hunc vltimum intellectum ſummaui. Ignificauſt gic iuram̄ Qui reci Iu de nouo cenſu īpoſito eccl̓ie ꝑſoluen do ꝯpellit̉ iurātem abſolue̓. pͦ ponit caſū ꝑplexū 2º. diſtinguēdo ꝓuidet 2ᵐ mēbrū. ibi ſi vero. Noͣ pͦ ex tex. ꝙ ſola auctoritas ep̄i nō ſufficit vt eccl̓ia efficiat̉ cenſualis. nā quēad modū ep̄s nō valet alienare bona eccl̓ie ſine cā. xij. q. ij. ſine ex ceptione. ita ⁊ fortius nec cenſum impone̓ cū ſit quedā alienatio iuris eccl̓ie. ⁊ de hoc. jͣ. cum glo. i. ¶ No 2º. ibi niſi pͥus ꝯſtaret ꝙ in cenſu etiam antiquo nō p̄ſumit̉ auctoritas ep̄i niſi ꝓbet̉ ſicut dicimus ī ꝯͣctu minoris vt nō p̄ſumat̉ auctoritas tutoris niſi exp̄ſſe ꝓbet̉. vt ī. l. q̄cūqꝫ. ff. de publi. rō eſt qꝛ ſolēnitas extrīſeca nūqͣꝫ p̄ſumit̉ niſi ꝓ bet̉. vt noͣ. ī. c. innotuit de eo ꝗ fur. or. rece. ꝑ Inn ⁊ ꝑ Bar. in. l. ſciendum. ff. de verbo. ob. ¶ Ter tio noͣ ꝙ ſacerdos nō pōt etiā ī vita ſua ꝯſtituere eccl̓iam cēſualē. nā ē q̄dā alienatō vt. sͣ. dixi. In glo. ibi iuſta tn̄ de cā noͣ glo. ⁊ ẜᵐ eā reſtringerē tex. ī. fi. nā tex. vr̄ velle ī fi. vt auctoritas ep̄i non ſufficiat ad cenſum nouit̓ ꝯſtituendū. nā ītelligo qn̄ ſine cā. al̓s ſecꝰ. vt. sͣ. de religio. do. c. ꝯſtitutus ⁊. c. cū venerabilis. jͣ. eo. Et ex glo. collige duo q̄ reꝗrūtur ī īpoſitiōe cēſus. pͦ auctoritas ep̄i. 2º. ꝙ ſb̓ſit cā iuſta. 3º. ẜᵐ Poſti. ꝙ capitulū ꝯſentiat ar. in. c. tua. ⁊. c. paſtoralis. de his que fiūt a prelatis quarto ꝙ ſi eccl̓ia cui cēſus īponit̉ eſt collegiata ꝯſentiat huic īpoſitiōi. ar. c. i. sͣ. de re. ec. nō alie. ⁊ de reꝝ ꝑmu. c. i. puto tn̄ ꝙ vbi cā eſt vrgens ⁊ ec cleſia inferior nō velit ꝯſentire poterit ep̄s hͦ fa cere cū ꝯſenſu capituli ar. in cle. fi. de re. ec. n̄ alie. ⁊ ī. c. i. eo. ti. li. vi. ¶ In glo. ij. in fi. Goſ. ⁊ Laur. vident̉ diſtīguere ꝙ aūt certū eſt cenſum deberi ⁊ ẜuādū eſt iuramētū. aut certū eſt non deberi ⁊ parendū eſt p̄cepto ep̄i ī dubio dꝫ obedire. Sꝫ aduerte qꝛ ꝑ hͦ nō ſoluit̉ ꝯͣriū formatū in glo. naꝫ iſti monachi erāt in poſſeſſione huiꝰ cenſus ꝗa p̄deceſſor huiꝰ rectoris ſoluerat ⁊ lite pēdēte nō dꝫ ꝗs p̓uari poſſeſſiōe ſua. Ex dictis doc. poteſt multiplicit̓ ſolutio colligi. pͦ ꝙ ſolutō rectoris ſin̄ ꝯſenſu ep̄i nō potuit tn̄ſferre poſſeſſionē in iſtos monachos. qꝛ ſine auctoritate ep̄i cēſus īponi nō pōt. ⁊ hͦ pͦ tenuit. Inno. poſtea dicit ꝙ poſſeſſio fuit eis q̄ſita. vt in. c. dilectꝰ. de cap. mo. ſed erat clādeſtina reſpectu ep̄i. vn̄ potuit ep̄s poſtqͣꝫ ſci uit ſolutionē interdicere. 3º. pōt ſolui ꝙ hec poſ ſeſſio erat ꝯͣ ius. vn̄ ſpoliatꝰ tali poſſeſſione non ꝯſęꝗt̉ reſtitutionē niſi ꝓbet ꝙ ex ꝓbabili cā acꝗ ſiuit poſſeſſionē. vt ī. c. ad decimas. de reſti. ſpo. li. vi. Et noͣ ex p̄dictis ⁊ ex tex. ꝓ iſtis oneribꝰ q̄ p̄ſb̓ri exoluūt. qn̄qꝫ ꝯͣ ius vt nō obſtante illa poſ ſeſſione facti poſſit ep̄s interdicere ſacerdoti vt illa onera amplius nō ſoluat. ¶ In glo. fi. dic vt sͣ. dixi ꝙ tꝑe fundationis pōt cenſus īponi. vt in c. p̄terea. de iurepatro. Itē de nouo vbi ſb̓eſt cā vt noͣ. in fi. glo. quā noͣ. Itē pōt acꝗri p̄ſcriptione vt in. c. eleutheriꝰ. xviij. q. ij. ſed cū hec p̄ſcriptio ſit ꝯͣ ius oꝫ ꝙ p̄ſcribēs habeat titulū ⁊ bonā fidē vel ꝙ tanto tꝑe poſſiderit de cuiꝰ initio nō ſit me moria. vt ī. c. i. de p̄ſcrip. li. vi. ⁊ dicit hic Hoſti. ꝙ ꝙ ſola auctoritas ep̄i ſufficit ad parādū titulum p̄ſcribēdi. ar. hic qd̓ ego limitarē qn̄ p̄ſcribēs er raret in facto qꝛ putauit ꝯſenſum capituli īterue niſſe. ſecus ſi errabat in iure credens ſolū ꝯſēſuꝫ ep̄i ſufficē qꝛ error iurꝭ. īpedit p̄ſcriptiōeꝫ. vt ī. c. dudū. de decimis. ⁊ ī. l. nūqͣꝫ. ff. de vſuca. facit qd̓ noͣ. ī. c. ij. de his q̄ fi. a p̄la. ⁊ ī. c. de qͣrta. de p̄ſcrip. Sꝫ q̄rit h̓ Ho. ꝗd ſi cenſus ab initio poſitus fuit ſed p̄ſcriptiōe legitima ſb̓latꝰ nūꝗd valeat īpoſi tio nouiter facta. ⁊ tenet ꝙ ſic. tū qꝛ ꝯͣ cenſum nō p̄ſcribit̉. vt ī. l. cōꝑit. C. de p̄ſcrip. xxx. vel. xl. āno. tū qꝛ aliud eſt de nouo omnino īpone̓ aliud re cenſere antiquū. ar. in. c. ꝯſuluit. jͣ. de iudeis. hoc dictū tn̄ nō plꝫ. nā. l. cōꝑit loꝗtur de cenſu debito pͥncipi ī ſignū ſb̓iectiōis ꝗ nō pōt p̄ſcribi ſic̄ nec ſb̓iectio. ſecus in cenſu debito inferiori puta pa trono vel alteri eccl̓ie. nō enī video quare cōtra cenſum iſtū nō poſſit p̄ſcribi. exqͦ gͦ cenſus eſt le gitime ſublatus de nouo nō pōt ep̄s de nouo im ponere ſine cauſa legitima. Archiep̄s viſitans ꝓ O Plte uintiaeuā a monaſte rijs ꝓuintie ꝓcurari dꝫ. pͦ narrat factū 2ª diffinit. ibi tn̄. ¶ Nō pͦ ꝙ monaſteria licet ſint exempta a lege dioceſana. vt in. c. dilectus. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de offi. ordi. tenent̉ nihilominus ad ꝓcu rationem p̄ſtādaꝫ rōe viſitationis. Ex quo infer tur ꝙ illa theorica eſt falſa q̄ hꝫ ꝙ ea q̄ ꝯſiſtunt ī dādo ſunt de lege dioceſana. nā ꝓcuratio ꝯſiſtit in dando. nec tn̄ ab ea monaſteria ſunt exempta de quo vide qd̓ dixi ī. c. i. de ſtatu regula. ¶ Noͣ 2º. ꝙ abbas pōt eſſe ꝓcurator aliorum monaſte riorū. an aūt poſſit hoc officiuꝫ exercere ꝓ alijs videt̉ ꝙ nō. ar. in. c. ij. sͣ. de poſtu. p̄la. ⁊ in cle. reli gioſus. de ꝓcura. Hoſti. tn̄ ſimpliciter tenet ꝙ cū habeat adminiſtrationem poteſt eſſe ꝓcurator vnde nō repellit̉ ſic̄ ſimplex religioſus qd̓ v̓buꝫ noͣ. ⁊ vide bo. glo. q̄ facit ad multa. xvi. q. i. de pre ſentium. Item in ſimplici religioſo dicit Hoſti. ꝙ pōt eſſe procurator epiſcopi. alle. xvi. q. i. c. ſi vere. quod verbuꝫ etiam nota. qꝛ per iura aper te non probatur. ſed facit quod legi. ⁊ nota. ij. q. vij. cum paſtoris. Item nota ꝙ ius commune iu uatur ex communi vſu patrie. ⁊ ſic conſuetudo poteſt concurrere cum iure communi. ⁊ facit ad quęſtionem tactam per glo. in. c. i. de conſti. in vi ¶ Ultimo nota ꝙ archiepiſcopus poteſt viſita re nedum ſuam dioceſim ſed etiam totam pro uintiam. ⁊ nedum eccleſias ſeculares ſed etiam religioſas ⁊ monaſteria ⁊ ab eis exigere procu rationem ratione viſitationis. ⁊ de modo viſitan di per archiepiſcopuꝫ. dic vt hodie habes bonū tex. in. c. i. eo. ti. li. vi. An autē archiep̄s ſeu ep̄s poſſit viſitare hoſpitalia qualiacunqꝫ ſint vide ꝑ Fe. ꝯſilio. xlvi. ⁊ ꝯclude tres caſus. primuſ qn̄ certum eſt hoſpitalia eē religioſa vtputa aucͣte epiſcopi fūdata. Et hͨ indubie viſitāt̉ ꝑ ep̄m ⁊ ar chiep̄m. vt in. d. c. i. §. i. ⁊ ibi glo. ſuꝑ v̓. pia loca. ſe cūdus caſus qn̄ nō ꝯſtat ꝙ ſint fūdata aucͣte ep̄i ſꝫ habēt ſigna religiōis ⁊ publicitatꝭ. vt qꝛ habēt cāpanile cū cāpana. ⁊ ibi publice celebrat̉ quoti die qꝛ p̄ſūptio eſt ꝙ ſint religioſi. vt noͣ. archi. de ꝯſe. di. i. nemo. dixi in. c. patētibꝰ. de priuile. t̓tius caſus ē magis dubitabilis qn̄ ꝯſtat ꝙ ſunt hoſpi talia pͥuata. ⁊ ſentit Fe. ꝙ poterit adhuc viſita re exquo ſunt deputata ad vſus pios. loquit̉ tn̄ de hoſpitali īfectoꝝ vel leproſoꝝ. ⁊ facit. c. ij. jͣ. de eccle. edi. ſed ego in hoc caſu diſtinguerē. ꝙ aut viuit ille ꝗ hoſpitale erexit ⁊ nō poterit ep̄us eo īuito illud viſitare quēadmodū ⁊ domū ꝓpriam alicuius priuati. aut ille deceſſit ⁊ voluit hoſpita le remanere in ſuo ſtatu. ⁊ tunc ſuperior poteſt illud viſitare. arg. optimum in aucͣ. de eccle. titu. §. ſi quis edificationem. ⁊ facit qd̓ dixi in. c. inter dilectos. de donatio. Patroni etiā cle MRauls ricinouū ceſizeo cleſie īpone̓ non pn̄t nec veterē auge̓. ⁊ ſi ſuꝑ hoc iuramēta vel cautiones exegerunt co gunt̉ abſolue̓. prima pars narrat factū. ſcd̓a ꝓui det ibi diſcretioni. ¶ Noͣ pͦ ꝙ lꝫ ad petitionem pr̄oni poſſit tꝑe fūdatiōis certus cēſus vl̓ pēſio ꝯſtitui. ut ī. c. p̄terea. de iurepr̄onatꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓx. p tn̄ fūdationē hoc fieri nō poſſet ut hic. ¶ Nota ſcd̓o ꝙ iuramētū nō ligat p̄ſb̓rū ī p̄iudiciū iuris eccl̓ie. ¶ Ultīo noͣ ꝙ rector ꝯſtituēſ eccl̓iaꝫ cēſu alē ꝓpria aucͣte eſt canonice puniēdus. q̄ aūt pēa dicat̉ in hoc canonica. dic ut in glo. fi. ¶ In glo. in v̓bo abſolui ibi duo. noͣ. glo. ꝓ intellectu illius c. tua. sͣ. de iureiuran. ⁊ dic ut ibi plene dico. Et ī fi. gl. vl̓ dic ꝙ iſte abſoluit̉ quo ad vulgi opiniōeꝫ vl̓ abſoluit̉ a peccato qꝛ teme̓ iurauit. ¶ In glo fi. ibi de elec. nihil. ⁊ vide meliorē gl. ī. c. gn̄ali. de elec. li. vi. Et ī fi. gl. Hoſti. dicit ꝙ pēa in hoc caſu erit arbitraria exquo certa non ē in iure exp̄ſſa nec. ob. c. cuꝫ clerici. sͣ. eo. qꝛ ibi ꝑ colluſionē fuit cēſus impoſitus ſeu inſtitutꝰ. Itē ibi int̓uenit ſi monia hic non. nec ob. c. q̄relam. de iureiuran. qꝛ ibi loquit̉ de trāſgreſſione liciti iuramēti iſtd̓ aūt iuramētū erat illicitū. Io. an̄. dicit ꝙ etiaꝫ in hoc. c. pactum poterit eē ſimoniacū. vult dice̓ ꝙ ſi iſte ꝓmiſiſſet cēſum vt pn̄taretur ad bn̄ficium cōmiſiſſet ſimoniam. ⁊ ſic priuaret̉ eccl̓ia. ſecus dic vbi poſt inſtōnē ex ſua ſimplicitate ꝓmiſiſſꝫ ſolue̓ cēſum. ſi aūt hoc feciſſꝫ ſciēter credo ꝙ de beret priuari eccl̓ia qꝛ hͨ ē pena alienantis inde bite bona eccl̓ie vel obligātis eccl̓iaꝫ pro alienis debitis. de quo in. c. quod ſicut. in fi. sͣ. de elect. ⁊ in. c. ij. de ſolu. Manto curare fraues Qui tenetur ꝓ licuiꝰ domus obligat̉ ad ꝓcurandum oēs lꝫ ittoꝝ numerꝰ nūc creuerit. ſed ſi ex hͦ gͣua ret̉ nimiū ꝑ iudicis officiū ſibi ꝓuidebit̉ hoc dic̄ ẜm magis cōem lec. pͦ recitat factū. ſcd̓o īdulget ⁊ īdulgētiā moderat̉ ibi indulgendū. ¶ Nō pͥ ꝙ ad volūtatē fūdatoriſ eccl̓ie nō ſolū īponi pōt cenſus ſeu penſio ꝑſoluenda ip̄i patrono. ſꝫ etiā tertio ſeu alteri eccl̓ie qd̓ idē eſt. ¶ Et ex hoc et ex tex. colligo ꝙ ꝯtingere pōt vnā eccl̓iam obli gari ad ſoluendū cenſū vel pēſionē alteri eccl̓ie lꝫ illi nō ſit ſubiecta. ⁊ ſoleo allegare iſtū tex. ad ad ꝓbādum ꝙ ſolutio cēſus ſeu pēſionis neceſ ſario nō ꝓbat ſubiectiōem qꝛ nō ꝓbat hoc eē qd̓ ab hoc ꝯtingit abeſſe vt in. c. ij. de tranſla. p̄la. ⁊ in l. neqꝫ natales. C. de ꝓba. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. ij. sͣ. eo. ¶ Scd̓o noͣ ar. ꝙ licite teſtator grauat he redē vl̓ legatariū ad exhibēdū vnā ꝓcuratiōem ſingulis annis aliꝗbus fratribus. ⁊ hͦ multum ē in vſu. oritur enim ex hoc obligatio vt hic patet ¶ Item noͣ ar. ꝙ obligatus ad ꝓcurandū dn̄m tenet̉ etiā ꝓcurare ẜuitores. nā in īpoſitiōe huiꝰ oneris nulla facta fuit mētio de ſeruitoribꝰ. ⁊ tn̄ exp̄ſſe ex lr̄a colligit̉ ꝙ etiā ẜuitores ꝓcurari de bebāt. ꝓ ⁊ conͣ facit tex. noͣ. in. c. lꝫ. de p̓uile. li. vi. ⁊ vide Ol. ꝯſilio. xi. ¶ Itē noͣ ꝙ obligatio ꝯcepta ſub noīe collectiuo vl̓ appellatiuo r̄cipit augmē tum vel diminutiōem ẜm ꝙ diminuit̉ vl̓ creſcit ꝯp̄henſum ſub illo noīe collectiuo. vn̄ ſi teneor ꝓcurare fratres alicuiꝰ loci obligor ad ꝓcuran dum ẜm eoꝝ numeꝝ ſiue creſcat ſiue diminuat̉ ¶ Item noͣ ar. ex fi. lr̄e ꝙ vbi onꝰ īponit̉ habito reſpectu ad redditus diminuit̉ ⁊ augetur ẜm fa cultates reddituuꝫ. de quo dic. vt in. c. ꝓpt̓. sͣ. de loca. ⁊ ī. l. ſi merces. §. vis maior. ff. eo. ¶ In glo ij. ibi ſeruāda ē huiuſmodi liberalitas. vult dice̓ ꝙ liberalitas habet̉ ꝓ cā qd̓ clariꝰ dicit Inn. ⁊ fa cit. c. i. sͣ. de dona. ⁊ hāc ſolutionē tene licet Goſ. dixerit ꝙ iſti erāt in poſſeſſione ꝓcuratiōis iſtiꝰ ideo nō tenebāt̉ allegare cauſam. que ſolutio nō placꝫ Hoſti. nam lꝫ ꝓpria auctoritate nō debeāt ſpoliari. tn̄ non apparente cā exquo hec ſolutio eſt conͣ ius. poſſūt ſoluentes repete̓ qd̓ ſoluerūt niſi oſtēdat̉ cā legitima. nec ob. ꝙ poſſeſſor non cogit̉ oſtēdere titulū ſue poſſeſſiōis. ij. q. v. in pͥn. ꝗa illd̓ ꝓcedit niſi poſſeſſio ſit conͣ ius vt ꝓbat̉ in c. cū eccl̓ia ſutrina. de cā poſſ. ⁊ ꝓpͥe. vbi elcōres ſuccubuer̄t cū age̓nt d̓ ꝓpͥetate iurꝭ. eligendi exqͦ nihil on̄der̄t vltͣ poſſeſſionē. ⁊ noͣbiſ bn̄ hͦ dc̄ꝫ ſꝫ ī caſu nr̄o erat cauſa ſcilicet mera liberalitas pa troni ad cuius inſtantiam epiſcopus impoſuit hoc onus tempore fundationis. ⁊ adde ea que dixi in. c. peruenit. sͣ. eo. ¶ In gl. in verbo indul gemus ibi quotcūqꝫ eſſent. no glo. vult enim ꝙ exquo obligatio fuit ſimpliciter concepta ſub nomine collectiuo non variat̉ licet creſcat vel di minuatur numerꝰ comp̄henſorum ſub nomine collectiuo. vnde papa hic ꝓuidit ex indulgentia ⁊ ex officio ſuo. Hoſti. tenet conͣrium. dicit enim ꝙ de iure fuit iſta reſtrictio quia nō ē veriſimile ꝙ ꝗs velit ſe grauare in īfinitū. ⁊ idē Bar. brix. in qōne veneriali. ſꝫ Inn. Io. an. ⁊ cōit̓ doc. ſe q. tenent pͥmum intellectum. ꝓ quo multū fac̄ tex. in fi. vbi dicitur ꝙ ſi augerentur facultates iſtius monaſterij onerati debēt oēs ꝓcurari ẜᵐ nume rum ampliatū qd̓ nō fieret ſi pͥma obligatō intel ligeret̉ reſtricta ad numeꝝ tūc exiſtētem. Inno. tn̄ ml̓tū noͣbilit̓ vr̄ reſtringe̓ iſtā ꝓuiſionē vt fieri debeat qn̄ ex mera liberalitate ꝓceſſit obligatio ſecus ſi aliqͦ dato vel retento fuiſſet inducta. nā ſb̓ueniēdum eſt donatori vt non teneat̉ cum ma gno grauamine ſuo. vnde nō pōt ꝯueniri vltra qͣꝫ face̓ poſſit deducto eo ne egeat. vt ī. l. int̓ oēs ff. de re iudi. que ratio ceſſat in obligatiōe cauſa ta ex facto nō lucratiuo qd̓ ſatis mihi placet. ꝗa non debet iudex ꝯſule̓ vni cum graui p̄iudicio alterius. vt noͣ. in. l. iiij. §. hoc autem iudicium. ff. de dam. infec. Faciūt hec ad queſtionē qͦtidianā quidā dedit furnū ſeu molendinū in ēphiteoſim hoc adiecto vt haberet ⁊ deberet recipiens gra tis cōquere vel molere ꝓ iſto donante ⁊ familia ſua demū excreuit multū familia iſtius vltra ſoli tum. Queritur nunꝗd tenet̉ coquere vl̓ molere ꝓ omnibꝰ an ẜᵐ numeꝝ antiquū. Fe. Pe. ⁊ Ab bas dicūt de iure ꝙ ſic. ſed ex officio iudicis po terit ſibi ꝓuideri ꝓ vt hic factū fuit. Sed aduer te qꝛ hͦ vltimum eſt ꝯͣ illam noͣbilē limitationem Inno. ꝗ voluit hūc tex. ſolum ꝓcedere reſpectu reſtrictionis qn̄ obligatō ꝓceſſit ex mera libera litate nō aūt qn̄ aliquo dato vel retento vt ī ter minis nr̄is. Et pōt etiā adduci ad id qd̓ qͦtidie obſeruat̉. nā pr̄ familias ſepe conſtituit certum p̄cium vt quis teneat̉ coquere ꝓ tota familia ſua nūꝗd aucͣta familia teneat̉ parit̓ ſicut prius. Ex p̄dictis potes colligere ſolutionē. nā exqͦ recipi ens pōt ſe habere ad lucꝝ .ſ. de minorata familia ita debet ſentire damuū aucta familia cū ꝯͣriorū eadem eſt diſciplina. ¶ In glo. fi. hic nō attīgit ꝓpͥe maͣm nr̄am. qꝛ vt. sͣ. dixi hec moderatio pro ceſſit ex indulgentia. ſed de iure tenebat̉ ꝓcura re oēs fratres quotcūqꝫ eſſent ſiue diminutis fa cultatibꝰ ſiue aucͣtis. ⁊ de maͣ glo. dic vt plene noͣ in. c. ꝓpter. de loca. ⁊ in. c. cum. M. de conſtitu. ¶¶ Um inſtantia Oēs eccl̓ie niſi q̄ ab hͦ ꝑ p̓uilegiuꝫ apl̓i cum ſint exempte ꝓcurare tenent̉ legatos ſedis apl̓ice ſeu etiā eiꝰ nūcios. nec ī hͦ p̄ſcriptiōe iuuā tur hͦ dicit vſqꝫ ad. §. ſane abinde vſqꝫ ad finem tractat de mō ꝓcurationis ipſoꝝ legatoꝝ ⁊ nūci orum. due ſunt partes principales. F ibi ſane. Noͣ pͦ ex iſto tex. ꝙ tā legati qͣꝫ nūcij ſedis apl̓i ce licite petunt ꝓcurationē. ⁊ ꝓcedit tex. nedum in legatis ⁊ nuncijs deſtinatis ad certum locum vbi ꝓcuratio querit̉ ſed etiā in tranſeuntibꝰ. vt ī c. ego. N. sͣ. de iureiuran. ¶ 2º. nota ibi ſi longiſ ſimo tempore ꝙ ꝯͣ ꝓcurationē debitā nō currit p̄ſcriptio etiā longiſſimi temporis. ⁊ multū facit iſte tex. ꝯͣ vnā opi. Io. de ligna. in. c. accedentes. de p̄ſcrip. vbi dixit ꝙ licet nō valeret p̄ſcriptio ꝯͣ ep̄m ſeu legatos. valet tn̄ ꝯͣ reſiduum cleri. vt re liquus clerus ſubeat totū onꝰ ꝓcurationis. naꝫ illo caſu nō p̄ſcribit̉ ꝓcuratio ſed potius ꝯͣ aliqͦs clericos vt ipſi ſoli hoc onus explicent. ⁊ ē dcm̄ ſatis notabile in ſe. ſed vt dixi hͨ lr̄a multum fac̄ in oppoſitum dum dicit ꝙ nulla perſona debet eſſe excuſata ab onere ꝓcurationis. ⁊ vide qd̓ la tius dixi in dicto. c. accedentes. ¶ Tertio nota caſum in quo aliquid eſt queſibile per priuilegi um ⁊ nō ꝑ preſcriptionē. ⁊ ſic priuilegium ⁊ pre ſcriptio non ſemꝑ ꝓcedūt a pari. vnde p̄ſcriptio nō reddit laicum capaceꝫ iuris ſpūalis ſed pͥuile gium apl̓icum ſic. de qͦ per Io. an. in. c. ij. de p̄bē. li. vi. in nouella. ¶ Item nota in. §. ſane. ꝙ lega tus nō tenetur recipere ꝓcurationē per omnes miniſtros totiꝰ cleri. ſed pōt nūc ab vno prelato nunc ab alio procurationem exigere. grauatꝰ tn̄ vltra facultates in vna ꝓcuratione habet regreſ ſum contra alios vt ſic ab alijs reſtauretur. Item nota vnā regulā in maͣ ꝓcurationis. debet enī ſic preſtari vt nulla eccleſia nulluſqꝫ p̄latus vltra facultates ꝓpͥas pregrauet̉. ⁊ de hoc in gl. ¶ Ultimo qꝛ tex. hic excipit caſum in quo cōce ditur pͥuilegiū apl̓icum. Queritur de queſtione quotidiana papa cōceſſit pͥuilegiū cuidā mona ſterio monialiū vt non teneret̉ ad ꝓcurationē le gatorū etiā ſi in lr̄is eorūdē dicat̉ vt tā nō exem pti qͣꝫ exempti teneant̉ ad hͦ onus niſi de iſto in dulto conceſſo monaſterio fiat mentio de verbo ad verbuꝫ. demū papa conceſſit legato vt poſſit exigere ꝓcurationem a quibuſcūqꝫ ꝑſonis etiā exemptis quāuis talia ſint priuilegiata ꝙ de eis ſit fienda mentio de v̓bo ad v̓bum que voluit in illis lr̄is habere. ꝓ exp̄ſſis querit̉ nūꝗd per has lr̄as legatoꝝ ſit derogatum illi p̓uilegio. queſtio vr̄ ſatis dubia. vnde Fe. cōſilio. ccxxv. tenuit pri mum p̓uilegiū nō eē ſb̓latū ꝑ ſecūdas lr̄as qꝛ de priuilegio debet fieri mentio ad hoc vt illi dero getur. vt in. c. veniens. de p̄ſcrip. ⁊ plene noͣ. xxv. q. ij. in ſumma. ⁊ in. c. i. sͣ. de reſcrip. nec ſuffic̄ men tio gn̓alis. ſed requirit̉ ſpecifica. vt ī. c. ij. de dolo ⁊ ꝯtu. Item ſi diceremus oppoſitū pͥmum p̓uile giū eſſet inutile cū papa ſemꝑ concedat pleniſſi mas lr̄as legatis ⁊ nūciis. Sꝫ poſtea idem Fe. mutauit ſententiam. vt patet conſilio. xlvi. tenen do ꝯͣrium. nam per verba generalia pleniſſima reuocantur oīa priuilegia ſtatuta ⁊ ꝯſuetudines vt eſt bonus tex. in cle. duduꝫ. ꝓpe finē. de ſepul. Itē ſi diceremus ꝯͣriū indirecte diminuerentur poteſtas pape. nā cū p̓uilegia ꝯſiſtant in facto ⁊ papa nō habeat omniū memoriā impoſſibile fo ret ꝙ de omnibꝰ habentibus priuilegia faceret mentionē de verbo ad v̓buꝫ. naͣm ſatis eſt ꝙ ap paret de intentione ſua volente reuocare talia pͥ uilegia. Conclude ergo ꝙ tam ī hac materia qͣꝫ in alia debemus ſemper conſiderare clauſulas primi ⁊ ſecundi priuilegij ⁊ ẜm eoꝝ vim iudican dum vel pro priuilegio vel pro reuocatione. ⁊ fa ciunt hec ad maͣꝫ teſtamētoꝝ cū pͦ teſtator appo ſuerit clauſulā certā in pͦ teſtamento. ⁊ in 2º. fecit gn̄alē mētionem de p̄dicta clauſula. de quo vide qd̓ noͣ. Dy. in regula qd̓ ſemel. de re. iur̄ꝭ. li. vi. ⁊ ꝑ legiſtas in. l. ſi quis. in princi. ff. de lega. iij. In glo. ij. in fine ita nec imperator. vt in. l. comperit C. de p̄ſcrip. xxx. anno. qnīmo dicit Io. an. ſe nō crede̓ ꝙ papa poſſet aliquē p̓uilegiare ne teneat̉ venire ad eū vl̓ vt ꝑ eū nō poſſit excōicari. ⁊ ego hoc habeo ꝓ indubitato qꝛ cū papa teneat locū dei in terris. vt in. c. ij. de trāſ la. p̄la. non dꝫ poſſe aliquē eximere a ſua ptāte cū ꝑ hoc exime̓tur a pāte dei. vnde ꝯͣ ſūmā ptātē pape nō valet p̄ſcri ptio. vt noͣ. Inno. in. c. bone. ij. de poſtu. p̄la. ſꝫ re ſpectu Imꝑatoris dubitat̉. de qͦ dicēdū vt nō. ī c. ꝑ venerabilē. jͣ. qui fi ſint legi ¶ Et noͣ ex hoc tex. dū lr̄a dicit nō credimꝰ ⁊cͣ. ꝙ cōtra p̓uilegiuꝫ indultū ſuꝑ exemptione a ꝓcuratiōe ē p̄ſumptō de falſitate vel ꝙ emanauerit īaduertent̓ de cu ria romana. vnde poſſet expectari ſcd̓a iuſſio. fa cit qd̓ noͣ. sͣ. de teſti. cām el. i. ¶ In gl. in v̓bo īde bite ibi a pauꝑe nō dꝫ exigere. ¶ Noͣ glo. ꝙ cle rici pauꝑes nō debēt gͣuari in ꝓcuratiōe exhibē da. ⁊ idē noͣ. glo. in. c. ꝓcuratiōes. jͣ. eo. ¶ In ea. glo. ibi nō cogant̉ vbi dr̄ ꝙ delicate ꝑſone nō co gunt̉ vti cibis groſſis nec peccāt vtēdo delicatꝭ ⁊ ꝑ hoc cōtrariū voluit gl. ꝙ legatis ⁊ nūciis fiat ꝓcuratio ẜm qualitatē ꝑſonarū. ⁊ ꝑ hoc recedit ab his q̄ ſūt. sͣ. dicta in glo. ¶ In glo. fi. in fi. dic ꝙ hec ꝯͣria nō vrgent conͣ tex. loquūt̉ enī in fal cidia detrahēda ex quolibꝫ legato. vn̄ nō pōt pe ti niſi quarta ꝑs cū illa ſit tātū debita. ſed in caſu hꝰ. c. omnes tenēt̉ ad ꝓcuratiōem ⁊ q̄libꝫ eccl̓ia de ꝑſe. iō a qualibꝫ pōt ſeorſū exigere prcourati nem. ⁊ ſi in aliquo pregrauatur debet ab alijs re ſtaurari vt in littera. ō Si ad vnicam PATLE mēſurā ſoluiſo et qd̓ debet̉ ex voto ad illā in poſteꝝ ſolui dēbit. ſi v̓o ad diuerſas liberabit̉ ſoluēs ei ad minorē ⁊ vt intelligas incipias ſic caſū. ꝗdaꝫ vouerūt dare eccl̓iis certos ſextarios frumēti in illo loco reꝑiūt̉ plures ſextarij mīores ⁊ maiōes dubitat̉ an̄ ẜm minorem vel maiorem vota eēt exoluenda ⁊ rn̄det̉ vt in lr̄a. ¶ No pͥmo ꝙ vo tum efficaciter obligat vouētē licꝫ ab aliquo vo tum nō fuerit receptū. ⁊ eſt rō qꝛ votuꝫ fit deo ꝗ vbiqꝫ pn̄s eſt. ⁊ ſemꝑ ītelligitur reciꝑe votū. Et ex hoc habes ꝙ ex ſimplici pollicitatiōe facta ec cleſie ꝗs pōt ꝯpelli ad executiōeꝫ. ꝓ hͦ vide bo. tex. cū glo. xij. q. i. c. ſcimꝰ. ex quo īfero ꝙ vouen tes dare cereū. vl̓ imaginē vel certū ꝗd eccl̓ie pn̄t ꝯpelli ad p̄ſtationē eccl̓ie lꝫ eccl̓ia vl̓ clerici eccle ſie nō fuerint pn̄tes tꝑe voti qd̓ noͣ. ⁊ hͦ ſatꝭ ꝓbat lr̄a ibi cogēdi ⁊cͣ. ⁊ ibi exigēda. nā exige̓ ē ab īui to extorq̄re. vt in. l. fideicōmiſſa. §. ſi rē. ff. de leg. iij. ¶ Ex hoc etiā noͣbilit̓ īfert Inno. ꝙ ꝗ vouit intrare certā religionē pōt ꝯpelli ꝑ clericos illiꝰ eccl̓ie ad intrandū. ⁊ ſi uouit in gnͣe intrare reli gionē pōt ꝯpelli vt intret vnā de approbatꝭ. nā lꝫ vota a principio ſint gratuita ex poſtfacto tn̄ ſūt neceſſaria. vt in. c. lꝫ. sͣ. de voto. idē noͣ. in. c. porre ctum. sͣ. de reg. ¶ Nō ꝙ vbi ꝯſtat de ſb̓a obliga tionis īcertitudo reſpectu quātitatis non viciat facit. l. nūmis. ff. de le. iij. ⁊ ī. l. ſi ẜuꝰ pluriū. de le. i. ¶ Tertio noͣ ꝙ v̓ba dubia etiā ꝓlata in voto re cipiūt int̓p̄tationē a cōi vſu patrie ꝯcor. qd̓ legit in. c. ex lr̄is. de ſponſa. ⁊ in. d. l. ſi ẜuꝰ pluriū ¶ Ul timo noͣ caſū mirabilē in qͦ int̓p̄tatio fit ī voto vt minꝰ obliget vouētē. vn̄ conͣ hoc videt̉ tex. in. l. ticia. §. ſempronio. ⁊ ſequē. ff. de au. ⁊ arg. leg. vbi tex. noͣ. dicit ꝙ legatū factū eccl̓ie r̄cipit latiſſimā int̓p̄tationē. vn̄ ſi quis legauit eccl̓ie calicē nō dꝫ ītelligi de ereo ſed potiꝰ de argēto ⁊ ē ille tex. notabilis. ergo vouēdo dare eccl̓ie certas mēſu ras debꝫ intelligi de maioribus menſuris. ⁊ non de minoribus vt ſic faueatur religioni. So. conͣ riū videt̉ difficile ⁊ nō tactū hic ꝑ doc. ſed poteſt dici ꝙ conͣrium ꝓcedit in legato vbi int̓p̄tatio fit potius conͣ he̓dē qͣꝫ conͣ ip̄m donatorē. nā p̄ſum ptio eſt ꝙ teſtator ītellexit de meliori fauore pie cāe. ſed hic loquit̉ de int̓p̄tatione fienda conͣ ip̄ꝫ vouētem qui negabat ſe intellexiſſe de maiori. Item hec int̓p̄tatio fit ita ſtricte ꝓpter rōnem. de qua in fi. lr̄e ne clerici videant̉ exactores im probi ⁊ inhiare rebus tēporalibꝰ. ⁊ ꝑ hāc rōneꝫ dubitarem ſi ex voto deberet̉ calix vel alia res deputata ad cultū diuinū. nam iſto caſu ceſſaret iſta rō lr̄e ſuꝑ quo eēt cogitādū. ¶ Secūdo oꝑ. fortit̉ conͣ tex. de. l. triticū. ⁊. de. l. qui inſulā. ff. de v̓bo. obli. vbi dicit̉ ꝙ ſi ꝓmitto tibi triticū. nulla oritur obligatio. exquo non apparet de certo ge nere tritici vel certa quantitate. nam dando mo dicum eſſem liberatus quēadmodū dr̄ in legatꝭ ꝙ non valet legatū ſi legat̉ animal in genere ꝗa dando muſcam quis liberaret̉. vt noͣ. in. l. legato gn̓aliter. ff. de lega .i. ergo idem dicendū in caſu huius. c. So. dicit Goff. ꝙ in caſu noſtro fuit in tellectum de certa menſura. nā iſti vouerūt dare puta vnum ſextariū frumēti ſed non apparebat de quo ſextario fuiſſet ītellectū. vnde dādo mo dicum nō ꝯtigiſſet liberatio qꝛ ſalteꝫ valebat ob ligatio ẜm ſextariū minorē. ⁊ ex hoc ſentit Gof. ꝙ incertitudo viciat obligationem in iſtis ſpiri tualibus ⁊ eccleſiaſticis ſicut in prophanis. ſed vide archi .i. q. i. in. c. ſunt nōnulli. vbi dicit nō biliter ꝙ ex equitate canonica nō viciatur tali obligatio. ſed debet fieri reductio ad arbitriuꝫ. boni viri. nam ſi fauor dotis hoc inducit vt non vicietur obligatio ex nimia generalitate vt nota biliter probatur in. l. cuꝫ poſt. §. gener. ff. de iure do. vbi dicitur ꝙ ſi dotem promiſi in genere nō uiciatur obligatio ſed determinabitur ẜm facul tates ⁊ dignitates perſonarum ita equitas cano nica debet inducere ut obligatio non corruat ex incertitudine. ex quo conſtat de animo uolentis ſe obligare. unde per arbitrium ſuperioris con ſideratis circunſtantiis fiet certa declaratio et determinatio. ⁊ hanc opinioneꝫ ſequitur domi nus Anto. ⁊ facit de ea magnum feſtum. ⁊ cer te dictum eſt ſatis noͣ. ⁊ equum ⁊ ſemper menti commēdandum ut dicamus ꝙ de benignitate canonica exquo conſtat de animo uolentis ob ligari. īcertitudo ſeu nimia generalitaſ nō uiciat obligatōeꝫ ſꝫ fiet det̓mīatō arbitrio bōi uiri ꝯſi deratꝭ circūſtātiis ꝑſonarū ⁊ maͣe ſubiecte quod ſemꝑ nobis nec erit ſpāle illud in voto ſed ſemꝑ habebit locuꝫ in foro canonico. ar. c. dilecti. sͣ. de iudi. ¶ In glo. in v̓bo in pͦ caſu. ibi qd̓ maior ꝑs facit ⁊cͣ. noͣ gl. ſentit enī ꝙ v̓ba dubia recipiunt in terpretationem ẜm ītellectū maioris partis ciui tatis non obſtāte ꝙ minor ꝑs aliter ſentiat. ⁊ fac̄ hoc dictum ad multa maxime ad maͣm. l. labeo ff. de ſuppl̓. ega. ſed glo. ſequens videt̉ pͥma fron te recedere ab iſto dicto in eo ꝙ dicit nō curan dum ſiue plures ſiue pauciores ſoluerīt ad cer taꝫ mēſurā. ſatis ē enī ꝙ nō aꝑꝑet de certa mēſu ra an̄ceſſorum. Ho. exigit ꝯſuetudinē duplo ma ioris partis. ar. c. ſcriptū. de elec. ſed ille tex. conti net caſum ſpālem ẜᵐ Io. an̄. ⁊ bn̄. vn̄ vr̄ ip̄e inhe rere pͥme opi. vt ſtet̉ ꝯſuetudini maioris partis qd̓ ſatis plꝫ. ar. c. i. de his q̄ fi. a maio. ꝑte. ⁊ ſaluā do glo. a ꝯͣrietate poſſet dici ꝙ pͥª opi. gl. ꝓcedit qn̄ aꝑꝑet de ꝯſuetudīe maioris partis totiꝰ ciui tatis. 2ª opi. ꝓcedat qn̄ plures ſoluerūt tam ad vnā mēſurā qͣꝫ ad aliā. ſꝫ illi nō ꝯſtituūt maioreꝫ ꝑtē totiꝰ ciuitatis. tūc enī n̄ ē curādū an ſint pl̓es an pauciores ſꝫ ẜuādū ē qd̓ dr̄ in tex. ī 2º. mēbro ⁊ hͦ iudicio meo voluit tex. ibi an ad varios ⁊ di uerſos ⁊cͣ. nā nō pōt īduci ꝯſuetudo ex fcō mino ris partis ciuitatis. vt noͣ. in. l. ij. C. q̄ ſit lōga ꝯſue Um olimur epo in Eccl̓ie tenē cuiꝰ dioce. ſunt rn̄dere de ꝓcuratiōibꝰ quartaꝝ decimaꝝ ⁊ alijs ep̄alibꝰ. hͦ dic̄. qͦ ad titu lū diuidit̉. pͦ diffinit. 2º. ſoluit vnū obſtaculuꝫ. ibi licet. 3º. aliud. ibi abſonū. Et qꝛ tex. ē aliquātulum intricatus ꝓpt̓ nimiā diſcuſſioneꝫ facti. ſic pono caſum. Ep̄s auguſtanēẜ īpetebat quēdā abbatē rōne duaꝝ eccl̓iaꝝ poſſeſſaꝝ ab eodē abbate pe tendo illaꝝ rōne ꝓcuratōem ⁊ alia iura ep̄alia. abbas vero ⁊ ꝯuentꝰ opponebāt illas eccleſias nō eſſe in dioceſi illiꝰ ep̄i. Itē ꝓducebat qd̓dam inſtr̄m in qͦ ꝯtinebat̉ ꝙ ep̄s illas eccl̓ias vel forte aliqua iura in eis ꝯceſſerat abbati ⁊ ꝯͣ q̄dā inſtr̄a ꝯpoſitionū ꝓducta ꝑ ep̄m obijciebat ille abbas ꝙ ꝑ metum regiū ille cōpoſitiōes emanauerant vel forte dicebat inſtr̄a eē falſa. papa vero diffini uit vt habet̉ in lr̄a. ⁊ ē. c. ſatis difficile. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ſi ꝯͣ ep̄m petētē ep̄alia ī aliqͣ eccl̓ia negat̉ eccl̓iam illā eē ī dioce. ſua ip̄i ep̄o incūbit onꝰ ꝓbādi ꝙ ſit in diocꝭ. ſua. ¶ 2º. noͣ ꝙ exquo eccl̓ia rn̄det ep̄o de ep̄alibꝰ pͥª fronte vr̄ ꝙ ſit ī ſua diocꝭ. ita argu it hec lr̄a fūdādo ſe ſuꝑ inſtr̄is cōpoſitionū. ⁊ noͣ bn̄ iſtū modū ꝓbādi eccl̓iam eē ī diocꝭ. ⁊ facit bn̄ c. pͥmū. sͣ. de reli. do. ⁊ iſta vidēt̉ ꝯuertibilia eccl̓ia eſt in dioce. ergo tenet̉ de ep̄alibus ⁊ ecōuerſo. Tertio noͣ ꝙ decima integra non eſt de iure ep̄i. ſed quarta decimarꝝ. vn̄ decima ꝑtinet ad eccl̓i am ꝑrochialem. vt ī. c. cū cōtīgat. de decimis. ſed eccl̓ia ꝑrochialis dꝫ ſolue̓ quartā decime ep̄o vt hic ⁊ ī. c. de quarta. de p̄ſcrip. ⁊ ī. c cōquerēte. de offi. ordi. Itē noͣ ꝙ cū eccl̓ie poſſidēt̉ vt ꝓpͥetas ab aliqua p̄latura nō ꝯueniūt̉ ip̄e eccl̓ie ſuꝑ ep̄a libus ſed p̄latus ſuꝑior ꝗ eas poſſidet. nā vt hic vides abbas fuit ꝯuētus ⁊ ꝯdēnatꝰ noīe eccl̓iaꝝ inferioꝝ ⁊ nō ip̄e eccleſie. de qͦ dic. vt noͣ. ⁊ le. in. c auditis. de p̄ſcrip. ⁊. c. īter quatuor. de ma. ⁊ obe Item noͣ ꝙ factum p̄lati nocet eccleſie in iudicio ⁊ in hoc eſt iſte tex. multū noͣbilis. Itē noͣ ꝙ īpu gnans inſtr̄m ꝑdit etiā pͥuilegiū ⁊ ꝯmodū ipſius inſtrumēti ⁊ ī hoc tene mēti iſtū tex. ⁊. jͣ. videbis latius. ¶ Nota in v̓bo abſonum ꝙ ꝓducens in ſtrumētū vr̄ ꝯfiteri oīa ꝯtenta in inſtrumēto. vn̄ ſi qua ſunt ꝯͣ eū pōt alia pars in fauorē ſuū addu cere. ¶ Itē noͣ. in fi. ꝙ cōcedens ius in aliqua re p̄ſumit̉ eē dn̄s illiꝰ rei ſaltē ꝯͣ ep̄m cui fit ꝯceſſio ſic arguit hic papa ꝯͣ abbatē. nā exqͦ ep̄s ꝯceſſit iſtas eccleſias abbati. gͦ p̄ſumēdū ꝙ erāt ſb̓iecte ipſi ep̄o. ¶ Ultīo noͣ ibi patebat exp̄ſſe ꝙ ꝓba tio que fit ꝑ inſtr̄m dicit̉ patens. vn̄ Inno. ī. c. ex inſinuatione. de appel. ⁊ in. c. ij. de cōfir. vti. dixit eē notoriū id qd̓ ꝯſtat ꝑ inſtr̄m qd̓ facit ad ml̓ta Itē aliud noͣbile ꝓbat iſta lr̄a ex eiſdē v̓bis .ſ. ꝙ inſtr̄m dicit̉ clare ⁊ exp̄ſſe ꝓbare nō ſolū id qd̓ directe ꝯtinet̉ ī inſtr̄o ſꝫ etiā id qd̓ indirecte. naꝫ papa hic dicit ꝙ per inſtrumenta cōceſſionis ec cleſie ius epiſcopale patebat expreſſe. ⁊ tamē in ſtrumēta non fuerunt directe confecta ſuper iu re epiſcopali ſed indirecte colligebatur ex cōceſ ſione ius epiſcopale. ⁊ facit hoc ẜm dn̄m Anto. multū noͣbiliter ꝓ inſtrumētis gͣuarētigie vt mā dent̉ executioni non ſolum in his ſuꝑ ꝗbus fuit directe cōfectum ſed etiā in his q̄ īdirecte ꝓban tur in inſtr̄o. ¶ Pp. ꝯͣ tex. ⁊ contra predicta. nā exquo epiſcopus approbauit inſtrumenta com poſitionū pro ſe. ergo debuit recipere contra ſe. vt in fi. lr̄e ne vna eadem res diuerſo iure cenſea tur contra. c. cū in tua. sͣ. de decimis. ⁊. xij. q. ij. in c. cognouimus. So. Inno. in hoc multum ſb̓tili ter inſtat. Et ex dictis ſuis poſſunt elici due opi niones. pͥma ꝙ ſi inſtrumentum continet vnum articulum licet qualificatum ſi ꝓducēs recipit ꝓ ſe tenetur recipere etiam quatenus continet fa uorem eius qui impugnauit inſtrumētū ex quo ille non obtinuit impugnationeꝫ. pone̓ exemplū producis inſtrumentum in quo continet̉ ꝙ ego ꝓmiſi tibi ſoluere mille venetiis hinc ad annum ego dixi inſtrumentū eſſe falſum preſeruari vſqꝫ ad diffinitiuam ſententiam ſed non probaui. cer te non fiet condemnatio pure. ſed cum illis qua litatibus que ſunt in inſtrumento ſcilicet vt ſol uatur venetiis hinc ad annum quia vnicum eſt factū. vnde fauor impugnantis non eſt diuiſibil̓ a fauore producentis ⁊ pro hoc facit. l. etiam. ff. de mino. ⁊. l. petende. C. de tempo. in inte. reſtitu ⁊ hoc caſu non habet locum iſte tex. Aut inſtru mentum continet plura capitula. quedam ſcilicꝫ in fauorem producentis ⁊ aliqua in fauorē im pugnantis. ⁊ tunc iudicabitur tantum pro ꝓdu cente ⁊ nō quatenus facit pro impugnante. quia impugnans videtur renunciaſſe beneficio ſuo ibidem contento. ⁊ in hoc caſu procedit iſte tex. finge enim ꝙ ſecunda compoſitio facta inter epiſcopum ⁊ abbatem habebat vt iura epiſcopa lia integre ſoluerentur epiſcopo ſed poſtmoduꝫ ex illis iuribus debebāt fieri alique deductiōes forte dēbat detrahi t̓tia ꝑs aſſignanda abbati. vn̄ fauor abbatis erat ſeꝑabilis a capitulo faciente ꝓ ep̄o. vn̄ abbas non ꝯſequit̉ aliqd̓ ꝯmodū ex quo īpugnauit inſtrumētū. ſed ſolū iudicabit̉ ꝓ ep̄o vt hic factū fuit. dicit tn̄ Inno. ſe putare ꝙ in foro ꝯſciētie ep̄us debet aſſignare abbati quic ꝗd aſſignādū erat ẜm formā cōpoſitionis exqͥ ipſe vere ſcit inſtrumētum eē legitimū. Sed ego dubito vtrū hec reſtrictio ꝓcedat. qꝛ tex. hic ex cludit abbatē ex tacita renūciatione. ⁊ maxime hoc ꝓcederet in priuata ꝑſona q̄ pōt ſuo iuri li bere renūciare. vt in. l. poſtqͣꝫ liti. C. de pac. ⁊ ī. c. dudū. in fi. ij. de elec. nō ergo tenet̉ ꝓducēs face̓ ſibi ꝯſciētiā. ⁊ in p̄cedēti opi. ꝑſeuerat Inno. hic licet ponat aliam q̄ habet ꝙ ſiue inſtrumētū ꝯti neat vnū capitulū ſiue plura ſemꝑ iudicabit̉ et ꝓ īpugnāte ſi ꝓducēs approbat ꝓ ſe ⁊ nō iuuat̉ alia ꝓbatiōe. ſecus ſi iuuat̉ alia ꝓbatiōe. ⁊ ſic ītel ligūt quidā tex. iſtū ſed ꝓcedit hec ſcd̓a opi. qꝛ etiā ep̄us fūdauit ſe ſuꝑ inſtrumētis ꝯpoſitiōuꝫ vt patet in lr̄a ⁊ ꝓfuerūt ip̄i ep̄o ⁊ nō abbati īpu gnāti. ¶ Sed conͣ hoc ⁊ conͣ tex. fortiter oppo. factū p̄lati nō debet nocere eccl̓ie. vt ī. c. cū vene rabilis. de except. cum ſi. ergo impugnatio ſoliꝰ abbatꝭ nō debet obeſſe monaſterio. dicit do. An. ꝙ abbas erat in iudicio cum ꝯſenſu capituli. vn̄ ſicut ꝯfeſſio p̄lati ⁊ capituli nocet eccl̓ie vt in. c. ij. iūcta glo. de teſti. li. vi. ita ⁊ hec tacita cōfeſſio q̄ inſurgit ex īpugnatiōe miniſtri. ⁊ licet hoc dc̄ꝫ videat̉ ſubtile nō tn̄ ꝓcedit. pͥmo qꝛ non apparet de ꝯſēſu ꝯuētꝰ. Itē lr̄a h̓ ſe n̄ fūdat ſuꝑ ꝯfeſſione tacita. ſꝫ ſuꝑ tacita renūciatiōe. ¶ Aliā lec. reꝑio ſenſiſſe glo. noͣ. in regula delictum. de reg. iuris. li. vi. vbi dicit ꝙ in iudicialibus delictū ſolius p̄la ti nocet eccl̓ie. ad hoc allegat iſtū tex. qd̓ ſemꝑ te nebis mēti. Sed ego dubito an ſit illd̓ dc̄m veꝝ qꝛ nō ꝓbat̉ ꝑ iſtū tex. cum hic papa nō ſe fundet ſuꝑ delicto ſed ſuꝑ tacita renūciatiōe. Item deli ctuꝫ ꝓcuratoris nō nocet dn̄o etiā in iudicio. vt plene noͣ. in. c. i. vt lite nō ꝯteſta. fortiꝰ nec delictū p̄lati debet nocere eccl̓ie. vn̄ poſſet dici ꝙ iſta im pugnatio nō cadit in delictum cū iuſte crede̓t ꝓ mouere iura eccl̓ie. ſed accedit mādato ip̄iꝰ ꝓcu ratoris. vn̄ cum p̄latus habeat ptātem ꝓmouen di iura eccl̓ie. factum ip̄ius in ꝯiūctis mādato ec cleſie nocet. alia nō ꝓſequor nūc. ſed iſta ſufficiāt ¶ In glo. ij. ſigna glo. iſtā vſqꝫ ad finē ⁊ eſt val de noͣbilis. Ax qua hēs ꝙ ꝑ v̓ba enūciatiua ꝓla ta ꝓpter aliud pn̄t ꝓbari ꝯfines. ⁊ intellige glo. ī caſu in quo loquit̉. nā ꝯfines ꝓbāt̉ ex leui ꝓbati one. vt in. c. cum cām. de ꝓba. ideo ſufficit hec le uis ꝓbatio q̄ reſultat ꝑ verba enūciatiua. ⁊ ideꝫ qd̓ glo. tꝫ etiā Inno. hic ⁊ vide qd̓ noͣ. glo. ij. in c. ſerieſ. de teſti. ⁊ ī. l. optīaꝫ. C. de ꝯtrahē. ⁊ ꝯmit. ſtipu. ſed vbi agit̉ de magno p̄iudicio talia v̓ba enūciatiua ꝓlata ad aliū finē plene nō ꝓbāt. vt in c. ſi papa. de p̓uile. li. vi. dixi plene in. c. fi. de ſuc ceſſ. ab inteſta. ¶ In glo. in v̓bo quarta. in fi. de hac maͣ vide qd̓ dixi in. c. requiſiſti. de teſta. ⁊ dic ꝙ iura allegata in glo. loquūtur de media vl̓ t̓tia omniū reddituū eccl̓ie īferioris quā olim hēbat ep̄us ꝓpter tenuitatem ep̄atus. ſed iſte tex. loꝗt̉ de quarta decīaꝝ que etiā hodie de iure cōi de betur ep̄o ab eccl̓iis inferioribꝰ. ⁊ idē in quarta funeraliū. vt habet̉ in. c. cōquerēte. de offi. ordi. niſi obſtet p̄ſcriptio. vt in. c. de quarta. de p̄ſcrip. ⁊ noͣ. glo. in. c. i. de ſtatu regu. Lim cauſam Soluendi ſūt cenſus ad antiquā mo neta in qua inſtituti fuerint niſi ſit in alteriꝰ mo nete ſolutione p̄ſcriptū. ⁊ caſus noͣbilis ⁊ multū allegabilis. pͥmo narrat factuꝫ. ſcd̓o decidit expͥ mendo motiua. ibi cum igit̉. ¶ Noͣpͦ ꝙ ꝓ ſyno datico poſſūt deberi ſex denarij forte argentei vel aurei. ⁊ ē ſynodaticū qd̓dā iuſ ep̄ale qd̓ ꝓpͥe vocat̉ cathedraticū. ⁊ dr̄ chatēdraticū qꝛ ſoluit̉ in honorē cathedre ep̄alis. appellat̉ ſynodaticū ideo qꝛ antiꝗtus ſoluebat̉ in ſynodo. nam ep̄us ānuatim ꝯgregabat ſynodū clericorū dioc. ⁊ ꝗli bet clericꝰ noīe eccl̓ie ſue portabat cathedraticū ⁊ de iure cōi non debet excedere duos aureos ꝓ qͣlibꝫ eccl̓ia. de qͦ plene vide. x. q. iij. in ſūma. ⁊ ī. c. i. Et ex iſto tex. ⁊ ex iſto noͣ. ꝙ valꝫ ꝯſuetudo ſuꝑ diminutōe vel augmētatione iſtiꝰ cathedra tici. Item ſuꝑ modo ⁊ tꝑe ſoluēdi. nā vt hic vi des ſoluebāt̉ tres papiēſes bis in āno ⁊ valuiſ ſet p̄ſcriptio vt ſoluerēt̉ ſex lucēſes qui minꝰ va lebant. ⁊ de hoc vide bonā glo. xvi. q. vij. in. c. qui cūqꝫ. ⁊ qd̓ dicā. jͣ. c. ꝓx. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ ꝯfeſſio ad uocati nocet parti etiā nō reuocanti. qd̓ intellige ẜm doc. qn̄ fit noīe ꝑtis. de quo vide qd̓ noͣ. in. c. cū cām. sͣ. de appella. ⁊. C. de erro. aduocato. l. i. ⁊ fi. ¶ No ibi ꝑ papiēſē ſolutionē ⁊cͣ. ⁊ tene mē ti. ꝙ in actione ꝑſonali ꝓcedit iſte libellus. peto talē ꝯpelli ad ſolutionē talis quātitatis mihi de bite qd̓ ē conͣ Bar. in. l. nimis ꝓꝑe. C. de exc. rei iudi. vbi dicit ꝙ debet pete̓ eū ꝯdēnari ⁊ poſtea ꝯpelli ad ſolutionē. ſed vt vides conͣriū ē verum nā lꝫ theorica Bar. ſit magis tuta tn̄ libellꝰ non viciat̉. qꝛ tacite petit̉ ꝯdēnatio. nā ꝗ vult ꝯſequēs videt̉ velle ⁊ antecedēs. vt noͣ. in. c. cum. M. de ſti. ⁊ ī. l. ad rē mobilē. ⁊. l. ad legatū. ff. de ꝓcura. ¶ Itē noͣ ꝙ debitū ꝯtractū in quātitate dꝫ ſolui ẜm monetā q̄ erat tꝑe conͣcti debiti. vel ſi nō re perit̉ ſoluenda eſt ip̄ius eſtimatio ⁊ hoc ꝓcedit ex qͣcūqꝫ diſpoſitiōe ꝯtractū ſit debitū. vn̄ Old. ꝯſuluit ꝙ ſi teſtator legauit puta cētū florenos d̓ mū ſuꝑuixit ⁊ mutata ē iteꝝ moneta qd̓ ſoluēdū ē legatū ad eſtīatiōeꝫ monēte q̄ erat tꝑe teſtamē ti. qꝛ ita teſtator ſenſit. ꝓ hoc bonꝰ tex. ī. l. vxorē. §. teſtō. ff. de lega. iij. ⁊ bn̄ facit iſte tex. ⁊ idē dicē dū ẜm eū in ꝯdēnatiōe iudicis ⁊ in ſimilibꝰ diſpo ſitiōibus qd̓ tene mēti. ¶ Ultimo noͣ ꝙ vbi ali ꝗd dari vel tradi ē in obligatiōe ſatis ē illud pe tere ⁊ ſi nō pōt hr̄i. iudex pōt ꝯdēnare ad illud qd̓ eſt in obligatione tradendum vel ad ipſius eſtimationē licet eſtimatio nō fuerit petita in li bello qd̓ eſt valde notandum. nam in petitione ep̄i nulla fuit facta mētio de eſtimatiōe. ſed ſolū papa fecit in ſnīa. ⁊ qͣꝫuis aliꝗ h̓ dicant ꝙ petita fuit eſtimatio licet nō dicat̉ hͦ tamen ē diuinare pͥmū tn̄ dictū eſt veꝝ de iure de qͦ plene ⁊ ſubtili ter ꝑ Bar. in. l. ſtipulatiōes nō diuidunt̉: in fi. ff. de v̓. ob. ¶ In glo. pe. ibi ꝙ ſcriptū eſſet ex hac glo. potes noͣre multa. pͦ ꝙ in qͣꝫtitate cathedra tici currit p̄ſcriptio. ⁊ idem ꝑ iſtū tex. tenuit glo. noͣ. xvi. q. vij. c. ꝗcunqꝫ. 2º. ꝙ in debito annuo in cipit currere p̄ſcriptio a tꝑe ceſſatiōis pͥme ita ꝙ non eſt neceſſe vt ꝯͣ quālibet preſtatiōem annuā de nouo inchoet̉ preſcriptio ⁊ an hͦ ꝓcedat tā in annuis legatꝭ qͣꝫ in ceterꝭ debitis ānuis. vide noͣ. ꝑ glo. ⁊ Bar. in. l. cū notiſſimi. §. illud. cū. §. ſe. C. de p̄ſcrip. xxx. anno. ¶ Noͣꝫº. ꝙ contra eccl̓iam ſeu ꝯͣ iura ep̄alia nō admittit̉ preſcriptio niſi. xl. anno. nō ſolum cū agit̉ de p̄ſcribenda ſb̓ſtantia debiti ſed de diminutione ipſa debiti vel mō ſol uēdi. Hoſti. tn̄ tenuit ꝙ in caſu capituli nō pote rat currere p̄ſcriptio ꝓpter malam fidē. qꝛ ſicut cenſus nō tollit̉ p̄ſcriptione ita nec diminui pōt. ſed cōiter tenet̉ oppoſitū vt eſt etiā glo. in. d. c. ꝗcunqꝫ. In glo. fi. in fi. de hac maͣ vide ꝑ Io. de ligna. poſt Pau. in cle. ij. de decimis. ꝑ doc. in. c. qͣꝫto. sͣ. de iureiurꝭ. ⁊ ꝑ Bar. in. l. Paulꝰ. al̓s cre ditor. ff. de ſolutꝭ. Abbas. .¶ UIm uenera puus Ep̄s remittens eccl̓ie ſeruitia q̄ ſibi de bebat ⁊ ſtatuens ꝙ aliud ſeruitium nō imponet̉ ꝓcurationē nō intelligit̉ remiſiſſe. pͥma pars de ciſe narrat factū. 2ª ꝑtis allegatiōem. 3ª diffini tionis motiuū. 4ª diffinit. 2ª ibi cognouimus. 3ª ibi qꝛ. 4ª ibi decernimꝰ. ¶ Noͣ pͦ epiſcopū poſſe dimittere eccl̓ie inferiori ſeruitia q̄ ſibi ab ea de bent̉. et intelligo ꝙ hͦ ſaciat ex cauſa ⁊ ex ꝯſenſu capituli. qꝛ alias nō poteſt ep̄s alienare iura ec cleſie ſue. vt in. c. paſtoralis. de dona. xij. q. ij. ſine exceptiōe. ⁊ vide tex. cū glo. xij. q. iij. c. fi. ¶ No 2º. ꝙ ex cauſa pōt epiſcopꝰ imponere eccl̓ie infe riori cēſum ſeu pēſionē ſic ſoluendā. facit. c. ꝯſti tutꝰ. de reli. domi. ¶ 3º. noͣ ꝙ in gnͣali remiſſione nō intelligit̉ remiſſa viſitatio nec ea q̄ accedunt viſitatiōi vt eſt procuratio. ¶ In glo. ij. in fi. de de hac maͣ noͣ. per glo. et Hoſti. ī. c. paſtoralis. de donatꝭ. ⁊ latius ꝑ Io. an. Et ꝯiūgendo dicta eo rū dic̄ ꝙ ep̄s qͣꝫtuncunqꝫ gn̓aliter eximat eccle ſiā a ſe ſemꝑ ſaltē retinet octo a ꝗbus nō pōt ec cleſiā eximere. vt ē cohertio. xvi. q. ij. viſis. viſita tio ⁊ ꝓcuratio rōe viſitationis vt h̓. Item cathe draticū. vt in. c. paſtoralis. p̄alle. Archi tn̄ in. c. i. de p̄ben. li. vi. dixit ꝙ licet in v̓bis gn̓alibus non videat̉ remiſſuꝫ cathedraticū. ſpāliter tn̄ poteſt ep̄s remittere. ſed glo. tenet ꝯͣriū in. c. quicunqꝫ xvi. q. vij. ⁊ idē videt̉ ſequi Io. an. h̓. ⁊ hoc cōi ter tenet̉. 5º. non pōt remittere reuerentiā q̄ ſibi debet̉ ab eccl̓ia inferiori. bͦ. caritatiuum ſubſidi um. vt in. c. cū apl̓s. sͣ. eo. 7º. īſtitutionē auctoriza bilē qͦ ad curam populi. ar. in. c. nō ſatꝭ. sͣ. de offi. archi. ⁊ in. c. ij. de cap. mo. li. vi. Octauo ea q̄ ſūt ordinis ep̄alis. nō enim pōt epiſcopus eximere ſb̓ditū vt non teneat̉ recipere ab eo q̄ ſunt ordi nis ep̄alis. Alia iura ab iſtis citra pōt epiſcopꝰ remittere eccl̓ie inferiori qd̓ intelligo ex cā ⁊ de ꝯſenſu capituli vt. sͣ. dixi. In tribus tn̄ caſibꝰ ec cleſia pōt eſſe plene exēpta a iuriſdictione ep̄i. Primus ſi ep̄s ꝯſenſit ⁊ papa ꝯfirmauit ex cer ta ſcīa. ſic loquit̉. c. ꝯſtitutus. alle. in glo. Secun dus ſi ſnīa fuit lata ꝯͣ epiſcopū ſuꝑ plena exem ptione ⁊ nō fuit appellatuꝫ. vt in. c. cū inter. sͣ. de re iudi. Tertꝰ caſus rōe preſcriptiōis. vn̄ poteſt ꝗs ꝯtra ep̄m p̄ſcribere iura ep̄alia in eccleſia ep̄i ſcopo ſb̓iecta. vt in. c. auditꝭ. ⁊. c. cū olim. de pre ſcriptꝭ. Potes addere 4ᵐ caſum īdubitabilem qn̄ papa plene exemit ꝑ ſe. vt in. c. i. de p̓ui. li. vi. dicit tn̄ Io. an. ꝙ licet ep̄s non poſſit a ſe in totū eximere eccleſiā tn̄ per modū cuiuſdā vicarie p petue pōt ꝯcedere inferiori p̄lato etiā recipienti noīe ſue dignitatꝭ oīa iura predicta p̄ter tria. vt cathedraticū reuerentiā ⁊ caritatiuū ſb̓ſidium. ſed in alijs quinqꝫ pōt ex cauſa ⁊ de ꝯſenſu capi tali ꝯſtituere aliquē vicariū ſuum in ꝑpetuū no mine dignitatis ſue vt illa exerceāt tanqͣꝫ vicari us ep̄i. per hͦ tamē iura hec nō erūt abdicata ex toto ab ep̄o. qꝛ ſaltē illo negligēte poterit ep̄s ex erce̓. ar. in. c. irrefragabili. in. §. exceſſus. de offi. ordi. ⁊ hͦ noͣbis. ad p̄dicta vide qd̓ noͣ. Inno. in. .c. in lateranē. de p̄ben. ⁊ per doc. in. c. cū ſatis. de offi. archi. ⁊. c. cū ⁊ plantare. de p̓uile. An autem ꝯͣ inſtitutiōem auctorizabilē currat p̄ſcriptio vi de quod noͣ. in. d. c. cū ſatis. ⁊ Io. an. ſatis ſentit h̓ ꝙ ſic. pro hͦ. c. cū olim. ⁊. c. auditꝭ. de p̄ſcriptꝭ. et qd̓ noͣ. Io. an. in. c. ſi ep̄s. de officꝭ. ordi. li. vi. ⁊ ita al̓s in facto ꝯſului. ⁊ vide qd̓ dico in. c. cū contin gat. de fo. ꝯpeten. ¶ In glo. fi. ꝯclude ꝙ de iure ordinario ſemel tm̄ in anno pōt ⁊ debet ep̄s vi ſitare ſuā dioceſim ⁊ qͣliter debeat ſe habere taꝫ circa cleꝝ qͣꝫ circa populū. vide caſum bonū. x. .q. i. placuit. ⁊ in. c. i. jͣ. eo. li. vi. Ex cauſa tn̄ pōt ite rare viſitatōeꝫ. vt in. d. c. i. ⁊ ſic vno modo pōt in telligi tex. iſte vel hic forte hͦ fuit impoſitū a fun datiōe iſtius eccl̓ie vt bis in anno eam ep̄s viſita ret ⁊ ꝓcurationē reciꝑet ⁊ hec vltima ſolutꝭ. me lius ꝯgruit lr̄e ⁊ de modo ꝓcurandi aliꝗd dicet̉ .jͣ. eo. ꝓcurationes. ¶ Abbas. AIPereO noꝯuerſe in Eccl̓ie de no ꝓcurationibꝰ ⁊ alijs ſeruabūt ꝯſuetu dinem vicinaꝝ. pͦ ponit̉ ꝯſultatio. 2º. rn̄ſio ipſius 2ª ibi tibi. ¶ Noͣ ꝙ in modo ꝓcurandi ⁊ alijs obſequijs p̄ſtandis attendit̉ ꝯſuetudo vicinaꝝ eccl̓iaꝝ hͦ intellige qn̄ non apparet de ꝓpria con ſuetudine loci. nā ꝯſuetudo cuiuſqꝫ loci prefer tur cōſuetudini alioꝝ locoꝝ. vt in. c. illa. xij. di. ⁊ in. c. de trina. de cōſe. di. iiij. ⁊ per hͦ eſt expedita glo. ⁊ intelligo hͦ qn̄ ꝯſuetudo nō ē multum one roſa. qꝛ negligētia vnius loci nō debet obeſſe al teri loco ꝗ nō neglexit ita noͣ. dicit Inno. in. c. fi. de offi. ordi. ⁊ de excu. tuto. l. non tm̄. Itē intelli ge p̄terqͣꝫ in ſacramētis eccl̓ie vt ī articulis fidei D nā in illis debemꝰ ſeꝗ ⁊ tenere qd̓ tenet romana eccl̓ia. vt in. c. abolēde. jͣ. de here. ⁊ de hͦ vide bo. glo. in. c. i. de ſum. tri. li. vi. in v̓. docuit. ⁊ ad maͣm vide qd̓ noͣ. in. c. cuꝫ olim. de ꝯſue. Additio ¶ Quero qūo iſta ciuitas erat de nouo ꝯuerſa. di cit Hoſti. ꝙ ipſaꝫ occupauerāt ſarraceni poſtea rex caſtelle recuꝑauit ⁊ ſic erat reſtituta iure po ſtliminij. ff. de cap. ⁊ poſtli. re. l. poſtliminium. ⁊ ſic noͣ. ipſe ꝙ vbi poſtmodū aliqua ciuitas vl̓ ter ra reducat̉ redigēda eſt ẜᵐ ꝯſuetudinē vicinaꝝ ⁊ ſic ad aliū locū ꝯſuetudo exigit̉ ratione vicini tatis vt. sͣ. dixi. qd̓ noͣ. Rocurationes Prelati tūc ſunt ꝓcurandi cū ꝑſonali ter viſitāt. ⁊ debēt tunc ſeruare ꝯciliū lateranē. ⁊ p̄dicationi correctiōi ⁊ reformatiōi vacare. lega ti ⁊ nuncij apoſtolici ꝓ his diebus tm̄ ꝗbus mo ram trahūt ꝓcurari debent ⁊ ꝯͣ hanc ꝯſtitutiōeꝫ exactā reſtituit̉ duplicatū. h. d. pͦ prohibet. 2º. do cet ibi porro. 3º. punit ibi quē autē. ¶ Noͣ pͥmo ibi ꝗbuſlibet alijs. ꝙ non ſolum ep̄i vel ſuꝑiores poſſunt viſitare ſed etiā alij p̄lati inferiores. qd̓ intellige qn̄ habēt eccleſias ſb̓iectas de iure ſpe ciali. nā de iure cōi eccleſie ſunt ſb̓iecte ep̄o dun taxat. xvi. q. vij. oēs baſilice. ⁊. x. q. i regēda. ⁊ iu .c. cū venerabilis. de religio. do. ¶ 2º. noͣ ꝙ lega ti pape poſſunt viſitare ⁊ exigere ꝓcurationē ra tione viſitatiōis. pro hoc. c. ij. de offi. lega. li. vi. ⁊ de poteſta. legato. vide qd̓ plene dixi in. c. fi. sͣ. de ꝯfirma vti. vl̓ īuti. ¶ 3º. nō ꝙ q̄libet eccleſia ꝑ ſe ſufficiēs tenetur ꝓcurationē impendere ſuꝑiori viſitāti. ſed ſi eccl̓ia ꝑ ſe nō ſufficit debent plures in vnū ꝯiungi. ⁊ ſcias ꝙ ceſſante cauſa nō debet ſuꝑior vltra vnū diem trahere morā in eadē ec cleſia. vt in. c. int̓ cetera. x. q. iij. ⁊ vide qd̓ dixi in .c. cū inſtantia. sͣ. eo. ¶ Itē noͣ ꝙ ſi ep̄s non viſi at nō poteſt aliꝗd exigere rōe ꝓcurationis. ¶ Sed q̄ro nunꝗd viſitans poſſit exigere expē ſas qͣs fecit in eūdo ad locū vel emendā equoꝝ mortuoꝝ vel vecturas eqͦꝝ. Itē veſtes ⁊ ſimilia Inno. h̓ dixit ꝙ ſic ⁊ hͦ vltra numeꝝ procuratio nū que impendunt̉ in victualibꝰ. ſed hͦ dictū In no. debet ītelligi in legatꝭ ⁊ nūcijs apoſtolicis ꝗ veniūt ꝓpter vtilitatem loci. ſed ep̄i ⁊ alij nō poſ ſunt illa exigere ſed ꝓcuratiōem dūtaxat. vt noͣ. Inno. in. c. i. jͣ. eo. li. vi. ⁊ p̄dicta ibi declarat glo. ſic intellige glo. in. c. ij. eo. ti. li. vi. ⁊ ibi ꝑ Io. an. in nouella. qͣre autē epiſcopus pōt exigere ꝓcu rationē rōne viſitationis cū ꝓpter hec onera ha beat redditꝰ ep̄atus. dicit Inno. in. d. c. i. ꝙ habꝫ in ſignū ſb̓iectionis. dic etiā vt faciliꝰ inducat̉ ad viſitationē. ſicut videmꝰ in canonicis ꝗbus qͦti die dant̉ diſtributiōes propter int̓eſſentiā diui noꝝ licet teneant̉ ad diuīa officia. vt in. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de cle. nō reſi. li. vi. ⁊ hec noͣ. Quid autē ſi legatus nō viſitat nunꝗd debeat̉ ſibi ꝓcuratio. Doc. ꝙ ſic. nā legatis ⁊ nūcijs datur procuratio nō pͥncipaliter rōe viſitationis ſed qꝛ ſb̓euntone ra alioꝝ. vt in. c. ij. de offi. lega. li. vi. pro hͦ. c. cū in ſtantia. sͣ. eo. ⁊. c. ego enī. de iureiurꝭ. In glo. i. in fi. qͣrta eſt ẜᵐ doc. rōe p̓uilegij. ar. c. accedētibus. de exceſſi. p̄la ¶ In glo. ij. ibi int̓ cetera. ⁊ melius ꝓbatur in. c. ſi ep̄s. de offi. ordi. li. vi. ⁊ tūc procu ratio nō datur ep̄o ſed ipſi viſitanti nomine ep̄i an autem poſſit exigere vel reciꝑe pecuniam ꝓ ꝓcuratōe. dic vt habet̉ in. c. ij. ⁊. iij. jͣ. eo. li. vi. In glo. fi. ibi in encenijs. vult gͦ glo. ꝙ ſi p̄latus gͣuat eccl̓iam in ꝓcuratione vltra debitū ꝙ habeat lo cū pena dupli vt h̓. ſed ſi gͣuat recipiēdo encenia ſeu munera tenet̉ in quadruplū. ⁊ ſic intelligit. q qm̄. xviij. di. ſed doc. cōiter dicūt idē in encenijs qd̓ in ꝓcuratione. ⁊ videt̉ probari in. d. c. i. eo. ti. li. vi. vbi dicit̉ ꝙ prelatꝰ viſitans nō debet recipe re munera ſꝫ ſi recipit nō poteſt abſolui a pecca to niſi reſtituat duplū. ⁊ dic latius vt ibi le. ⁊ noͣ. in. c. qm̄. reſpondet̉ ꝙ loquit̉ in caſu qn̄ archie piſcopꝰ aufert aliquid ep̄o venienti ad ꝯciliū pro uintiale ⁊ ad. c. qꝛ pleriqꝫ. vbi aliud ſimpluꝫ dat̉ pauꝑibus. dic vt ibi noͣ. ¶ Exͣ glo. quero quid ſi eccl̓ia viſitata allegat impotentiā. So. dicit Ho ſti. ꝙ aut notorie ꝯſtat de potentia ⁊ ep̄s ꝯpellet rectorē ad ꝓcurandū ad hͦ. c. jͣ. prox. aut notorie ꝯſtat de impotētia ⁊ non ꝯpellet rectorem. qꝛ ſi eccl̓ia totaliter ē impotēs tenetur p̄latus eā ſuis expēſis viſitare. qd̓ noͣ. pro hoc. c. cum inſtantia. ⁊. c. cum apoſtolus. sͣ. eo. ⁊ ibideꝫ hoc etiam noͣ. in glo. in dubio poterit epiſcopus exigere iura mentū de impotētia. ar. in. c. fi de iureiurꝭ. vel ex cōicare ſb̓ ꝯditione puta excōico te niſi ꝓcuraue ris me ẜᵐ facultatē tuā. ⁊ noͣ iſtū vltimū modum Enerabili quiatcuſa Eccl̓ia etiaꝫ enet̉ ꝓcurare epiſcopū viſitantē qͣꝫqͣꝫ ipſum nunqͣꝫ ꝓcurauerit. pͦ ponit q̄ręlam ep̄i. 2º. iudicū inſtructionē. 2ª ibi diſcretiōi. ¶ Noͣ pͦ ex iſto tex. ꝙ ep̄s poteſt ⁊ debꝫ viſitare nedū eccle ſias dioce. ſed etiā ciuitatꝭ. ⁊ ꝓcurationē ab eccle ſijs viſitatis exigēte pōt. 2º. qꝛ ſtante iure viſitan di ius ꝓcurandi eſt impreſcriptibile. vn̄ quanqͣꝫ iſtud monaſteriū nunqͣꝫ ꝓcurauerit ep̄s tamen ꝯpulſus fuit ad ꝓcurationē exhibendā. ¶ Noͣ ꝙ appellatiōe ville qn̄qꝫ ꝯprehendit̉ ciuitas. nō tn̄ ex ꝓprio ſignificato vocabuli ſed potiꝰ ex al luſiōe. nā in ꝗbuſdā locis vt apud gallicos ciui tas vocat̉ villa. proprie tn̄ aliud ē villa aliud ciui tas. Uilla enī recte dicit̉ vnitas qͣrundā domo rū ſine muris qͣſi vallis vallata. de qͦ plene ꝑ Io. an. in. c. ſi ciuitas. de ſen. excꝭ. li. vi. In glo. i. in fi. vel dic ẜᵐ doc̄. ⁊ bn̄ ꝙ ideo iſti hͦ allegabāt. qꝛ ex quo monaſteriū erat in ciuitate poterat expleta viſitatiōe ep̄s redire ad domum ꝓpriam ⁊ ſic vi debat̉ ꝙ non eſſet ꝓcurandus. nā et alias qn̄ iu dex ꝓficiſcit̉ exͣ domiciliū ꝯputet ea q̄ expēdiſ ſet domi. vt noͣ. in. c. cū ab omni. de vi. ⁊ honeſta. clerico. Sed rō decidendi in ꝯͣrium fuit. qꝛ in ꝓ curatione non ꝯſiderat̉ int̓eſſe. ſed dic ꝙ dat̉ ra tione officij. vel dic ꝙ dat̉ in ſignum ſb̓iectionis vt dixi. sͣ. c. ꝓxi. hec autē ratio vendicat ſibi locū tā in eccleſijs dioceſis qͣꝫ ciuitatꝭ. Et ex his ⁊ ex tex. ꝯcͣlude ꝙ etam ab eccleſijs ciuitatis qͣs epi ſcopꝰ viſitat pōt ꝓcurationē exigere hͦ tene mē ti. ¶ In glo. fi. ibi ſumptibꝰ. noͣ glo. ⁊ ꝯſil̓eꝫ glo. habes. sͣ. eo. cū inſtantia. notāt doc. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. c. cū apoſtolꝰ. sͣ. eo. ¶ Ultimo ſcias ꝙ Inno. po ſuit h̓ glo. aliqͣꝫtulum intricatā et ꝓprie expedit̉ hodie in. c. cū ꝑſone. de p̓ui. li. vi. ⁊ qꝛ maͣ eſt quo tidiana ⁊ glo. Inno. aliqͣꝫtulum ꝯfuſa vt. sͣ. dixi. ideo ſb̓ijciā ꝯcluſionē ꝑ quā facillime intelliget̉ Inno. Querit enim h̓ de hac. q. ꝗdam ep̄s am monuit quēdam abbateꝫ vt pararet ſe ad viſita tionē ⁊ ad ꝓcurationē. Abbas rn̄dit monaſteri um eſſe exēptum ⁊ offerebat ſe incōtinenti ꝓba tuꝝ coram ipſo ep̄o vel alio iudice ꝯpetenti ⁊ vi dens ep̄m paratū ad fulminandū ſnīaꝫ cenſure appellauit ad papā iuſta cā expreſſa. ep̄s nō ob bante appellatiōe tulit excōicationē ꝯͣ eum. q̄rit vtꝝ dicta excōicatio teneat ⁊ p̄ſuppoſita nullita te vtꝝ ep̄s ſit puniendus. Et in hͦ diſtingue tres caſus. aut enim ep̄s erat in poſſeſſiōe viſitādi et hͦ ꝯſtabat. aut conſtabat ꝙ nō erat in poſſeſſiōe. aut dubitabat̉. pͦ caſu tenet excōicatio qꝛ cū eſſꝫ in poſſeſſione nō tenebat̉ in preiudiciū ſui iuris admittere appellationē nec etiā ꝓbationem reci pere qꝛ ep̄s ꝓcedebat vt ꝑs pro ꝯſeruatione fui iuris nō autē vt iudex. ⁊ ſic oblatio ꝓbatiōis nō habet iuſtificare appellatiōeꝫ. vt habet̉ in. c. īter poſita. de appel. ⁊. c. cū inter canonicos. de elec. vn̄ iſto caſu nō tenet̉ epiſcopus aſſumere cauſe cognitiōem debet tn̄ monere partē. Hoſti. dicit ꝙ exquo ꝯtumacia ē manifeſta nō tenetur cita re ꝑtem. ſed primū dictum eſt tutiꝰ. ar. eoꝝ que noͣ. in. c. cū ſit romana. in fi. de appel. E. caſu dic ꝙ ſentētia nō tenuit p̄ſuppoſita exemptōe. vt in .c. cū dilectus. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de religꝭ. do. non tn̄ ve nit ep̄s puniendꝰ ſi monaſteriū erat ī dioceſi ſua qꝛ potuit duci ꝓbabili errore. ſecꝰ ſi monaſteriū nō erat in dioceſi. ar. c. ſacro. de ſentꝭ. excl. 3º. caſu pēdet ex futuro euētū an teneat ſententia. nā ſi ꝯſtiterit ep̄ꝫ non eē in poſſeſſione ⁊ monaſteriū exēptum nō tenebit ſnīa. alias ſecꝰ. ⁊ per p̄dicta ꝯſuluit Inno. vt ſemper ep̄s ꝓcedat exͣiudiciali ter vt ꝑs ad ꝯſeruationē iurium ſuoꝝ. qꝛ non te net̉ tūc admittere ꝓbatiōem vel appellationem ſed pōt ſe defendere gladio maͣli ⁊ ſpirituali. vt in. c. dilecto. de ſen. excꝭ. li. vi. ⁊ idem dicit in alijs iuribꝰ ep̄o ꝯpetentibus vel circa poſſeſſiōis cor poralis ꝯſeruationē. dicit enī ꝙ ſi ſb̓ditus ꝗ alle gat exemptionē oſtendit p̄uilegium ſuū poterit ep̄s videre nō vt iudicet ſed vt īformet ſe. qꝛ nō debet eſſe iudex in facto ſuo cū ꝯmoduꝫ veniat ſibi applicandū. facit qd̓ dixi in. c. ad audiētiam. de appel. ⁊ in. c. ſuꝑ litteris. de reſcrip. ⁊ per hͦ vi det̉ ꝙ in caſu. d. c. cū ꝑſone. epiſcopus ꝓcedit nō vt iudex. licet glo. aliud ibi ſentiat. nā qͣꝫuis epi ſcopꝰ poſſet eſſe iudex in cā eccl̓ie non tn̄ vbi cō modū venit ſibi applicandū. ar. noͣ. in. l. de iure. .ff. ad municipa. ⁊ in cle. ij. de re. eccle. nō alie. ¶ Am nuperiure Qui metropolitico vel legatiōis viſitat ꝓuintiam in ꝓuintiales ꝗ ſibi ꝓcurationes denegant pōt fer re ſnīam. pͦ q̄relam deciſam. 2º. mandatū ibi mā damus. 3º. ꝯminat̉ ibi alioꝗn̄. ¶ Nopͦ ꝙ quan doqꝫ pōt quis locuꝫ viſitare duplici iure vt erat iſte archiep̄s. nā poterat viſitare ꝓuintiam iure metropolitico. vt. sͣ. eo. ſopite. Itē iure legatiōis qꝛ erat legatꝰ pape. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſi eodem anno bis viſitaſſet ꝓuintiā diuerſo iure bis habuiſſet ꝓcuratiōeꝫ. ¶ 2º. nō ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ legatus pa pe pōt viſitare totā ꝓuintiam ⁊ ab omnibꝰ eccle ſijs exigere ꝓcurationē rōe viſitatiōis. ¶ 3º. noͣ ꝙ ſuperior licite fert ſnīam cenſure ꝯͣ denegātes indebite ꝓcurationē. ¶ Sed q̄ro quo tꝑe de bet̉ ꝓcuratio. Uin. vr̄ velle ꝙ in fine anni recol lectis fructibꝰ. qꝛ tunc debet ſuꝑior viſitare. do. An. putat ꝙ ſit in optione ep̄i. vn̄ qn̄cunqꝫ viſita uerit poterit exigere ꝓcurationē. ⁊ hͦ plus mihi placet ꝑ hūc tex. ibi ꝯtigerit viſitare ⁊cͣ. ⁊. c. ꝓcu ratiōes. sͣ. eo. ſed dictū Uin. pōt aſſumi ꝓ ꝯſilio. In glo. ij. ibi cum ep̄s negligens ē immo ⁊ ſi nō eſt negligēs pōt archiep̄s viſitare ꝓuintiam ſer uando tn̄ formam q̄ habet̉ in. c. i. ⁊ fi. eo. ti. in. vi. Um canonicis Ad ātiquā monetā vel ſi nō eſt in vſu ad eiꝰ eſtimationem ſoluēde ſunt pēſiones anti que. pͦ recitat factū. 4º. ꝓuidet ibi damꝰ. ¶ No pͦ ꝙ eccleſia cathedralis appellat̉ eccleſia maior qn̄qꝫ appellat̉ matrix. de qͦ in cle. i. de ſen. excꝭ. ⁊ in. c. venerabili. in fi. jͣ. de v̓. ſig. ¶ Itē noͣ ꝙ ſatiſ faciendū ē debito ẜm monetā currente tꝑe con tracti debiti. et ſi illa nō eſt in vſu debet ſolui eſti matio. Ex quo infertur ꝙ exqͦ pecunia nō eſt in vſu non pōt ſolui debitū licet eſſet in vſu tꝑe de biti ꝯͣcti. de quo vide ꝑ Inno. ⁊ Hoſti. in. c. qͣꝫto de iureiurꝭ. ⁊ ꝑ Bar. in. l. Paulꝰ. ff. de ſolu. ⁊ ad declarationē vide qd̓ dixi in. c. olī. sͣ. eo. In glo. .i. ibi vr̄ ꝙ duo ſufficiāt. dic ꝙ in caſu illiꝰ. c. non refert an duobꝰ vel pluribꝰ annis fuerit ſolutio facta. qꝛ h̓ non ꝯtēdebat̉ de ſb̓ſtantia debiti im mo debitū p̄ſupponebat̉ ſed petebat̉ ẜm mone tā nouiter currentē antiqͣ meliorem. fatendū eſt tn̄ ꝙ potuiſſet p̄ſcribi vt ī moneta noua fieret ſo lutio iuxͣ tn̄ ea que dixi in. d. c. olim. Pro ¶Ictoritate xerp uatū oratoriū ꝓcuratio rōe viſitatiōis nō debet̉ non diuidit̉. ¶ Noͣ pͦ ꝙ oratoria pͥua ta nō ſunt ſb̓ poteſtate ep̄i ſaltē qͦ ad ius viſitan di ⁊ ꝓcurationē exigendi. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ loca publica ⁊ religioſa ſunt viſitāda dūtaxat ad hͦ. c. i. jͣ. eo. li. vi. vbi bonꝰ tex. nā ibi dicit̉ ꝙ lo ca pia ep̄s poteſt viſitare. ⁊ ex illo tex. iūcto iſto infert̉ ꝙ appellatiōe pij loci nō venit oratorium pͥuatum. ¶ Itē noͣ ibi celebrāt interdū ꝙ actus celebratōis neceſſario nō ꝯcludit locū eſſe publi cum qd̓ noͣ. nā facit ꝓ iſtis hoſpitalibꝰ in ꝗbus in terdū celebrat̉ vt ex hͦ ſolo nō ꝯcludat̉ hoſpita le eſſe religioſuꝫ qꝛ non probat hͦ eſſe qd̓ ab hoc D 2 De ꝯſecra. eccle. vel alta. ꝯtingit abeſſe. vt. c. ij. de trāſlatꝭ. p̄la. qd̓ intelligo niſi actꝰ celebrandi ſit publicꝰ ⁊ oēs indifferent̉ admittant̉. vt noͣ. Archidia. de cōſe. di. i. nemo. dixi in. c. patētibus. de p̓uile. ¶ Sed q̄ro quali ter cognoſcit̉ oratoriū ab eccleſia. dic ẜᵐ doc. ꝙ eccl̓ia eſt illa q̄ principaliter deputat̉ ad celebra tionē ⁊ ad orandū ac etiā ꝯſecratur ꝑ ep̄m ⁊ cō ſtituitur ſibi dos ꝓ miniſtris et cultū diuino. vt in. d. c nemo. Oratoriū v̓o non ꝯſecrat̉ nec ꝯſti tuit̉ ſibi dos nec pͥncipaliter ſit vt ibi celebret̉ ſꝫ vt ibi oret̉. vn̄ ſine licentia ep̄i non ē in iſtis ora torijs pͥuatis celebranduꝫ. vt in. c. vnicuiqꝫ. cū. c. ſe. de ꝯſe. di. i. nec poſſunt habere cāpanaꝫ publi cā. vt in. d. c. patētibus. dicit tn̄ Inno. ꝙ ſi is qui habet oratoriū p̓uatū non honeſte illud tractat poteſt ep̄s illud facere deſtrui. ar. in. c. oēs baſili ce. de cōſe. di. i. qd̓ noͣ. Et ex his infert̉ ad aliā. q. nunꝗd iſta oratoria gaudēt immunitate eccleſia ſtica ⁊ cōis ꝯcluſio ē ꝙ non. cū ſint loca priuata. nā hodie pōt eſſe oratoriū qd̓ cras erit camera ad volūtatē dn̄i. ſic dicimus de hoſpitali pͥuato. vt noͣ. Inno. in. c. int̓ dilectos. sͣ. de dona. ⁊ intelli ge qn̄ oratoriū nō eſt ꝯſtructū aucͣte pontificis. nā ſi int̓ceſſiſſet eiꝰ auctoritas eſſet publicū ⁊ re ligioſum ⁊ nō poſſet ampliꝰ deputari ad huma nos vſus. ar. in. c. ad hͦ. sͣ. de reli. domi. ¶ Ulteri us q̄ro quis debet habere curā eoꝝ qui habitāt in huiuſmodi oratorijs religioſoꝝ. dicit Hoſti. ꝙ de ꝓfeſſis nō eſt dubiuꝫ qꝛ habebit Ab. vel is cui ipſe īiūgit. Sꝫ de familia ſeculari vt ruſticꝭ bubulcis ⁊ ſil̓ibus ē dubiū. ⁊ dicit hoſti. ꝙ timet ne eoꝝ anime ꝑiclitent̉ cum nō cōfiteant̉ ꝓprio ſacerdoti nec alteri de ipſiꝰ licētia. ſed qn̄qꝫ illis monachis qui nullā poteſtatē in eis habent. ¶ Noͣ hͦ dictum ꝙ ruſtici ⁊ famuli religioſoꝝ licet habitāt in eoꝝ gr̄agijs ſeu monaſterijs nō valēt eis ꝯfiteri ſed debēt ꝯfiteri preſbytero ꝑrochia li. ⁊ pro hͦ facit bonꝰ tex. iuncta glo. in cle. qꝛ ꝯtin git. in fi. de reli. domi. vbi dr̄ ꝙ de iure hoſpitale non pōt adminiſtrare ſacramēta pauperibꝰ ibi degentibꝰ ſed debēt recurrere ad ꝑrochianū ſa cerdotē. ſb̓ijcit tn̄ ibi tex. ꝙ in hͦ eſt attendenda loci ꝯſuetudo qd̓ bene noͣbis. Per hͦ poteſt īfer ri ꝙ monaſteriū pōt p̄ſcribere ꝯͣ ꝑrochianum vt ſuis ſeruitoribꝰ poſſit ꝯferre ſacramēta. In glo in fi. dicit tn̄ Inno. ꝙ ſi in oratorio inſtitueret̉ ſa cerdos ꝑpetuo ꝙ tūc ep̄s poſſet oratoriū viſita re. nā tūc ceſſat rō. glo. refert tn̄ alios tenere cō tra ⁊ forte melius. qꝛ ſi locꝰ eſt pͥuatus nō eſt ca pax intitulatiōis ꝑpetne. ſꝫ poſſet ſaluari dictuꝫ Inno. qn̄ oratoriū fuiſſet ꝯſtructū aucͣte ep̄i. qꝛ tūc publice poſſet ibi celebrari ⁊ ſacerdos depu tari. ⁊ credo ꝙ licet ep̄s nō poſſet viſitare huiuſ modi oratoria vt h̓ tamen poſſet ad illa accede re vt videat qūo ſe habeāt. ⁊ ſi preter formā iu ris ꝯſtructa ſint et an honeſte illud tractet̉ de qͦ dixi. sͣ. ẜᵐ Inno. ¶ De ꝯſecratiōe eccleſie vel altaris ℟ica. ¶ Cōtimuari pōt dupl̓r. pͦ ad precedentē ℟icā 2º. ad ſequentē. pͦ ſic. Supͣ viſum ē de cenſibus. ſed qꝛ in ꝯſecratōe eccl̓ie ſolent dari īmunitates ⁊ cēſus imponi. ideo poſt ℟icā p̄cedentem ſb̓ij cit iſtā. 2º. ſic īctaturꝰ aucͣtor de celebratiōe miſſa rū. ⁊ qm̄ miſſe non debent celebrari niſi in locis ꝯſecratis. ideo p̄miſit hanc ℟icā. Et ex hac ꝯti nuatiōe inſurgit q̄ſtio. nūquid in locis nō conſe cratis poſſit celebrari cū altari viatico. Inno. in .c. i. jͣ. eo. ſentit ꝙ ſic. dicit enim locū eſſe ꝯſecratū exqͦ eſt ibi altare viaticū ꝯſecratū per ep̄m. ⁊ ſic nō ob. c. miſſaꝝ. de ꝯſe. di. i. ſꝫ aduerte qꝛ Archi dia. poſt aliqͦs antiquos tenet ꝯͣriū in. d. cͣ. miſſa rū. dicens ꝙ vbi in eccl̓ijs ꝯſecratis non pōt ce lebrari etiam cū altari viatico niſi ꝯcurrat licētia ep̄i. In locis autē nō ꝯſecratis ⁊ ſine altari viati co nō ſufficit licentia ep̄i. ⁊ hāc opi. credo verio rē. pro hͦ adduco tex. in. c. fi. de p̓uile. li. vi. vbi de gr̄a ē ꝯceſſum ep̄is vt poſſint celebrare vel face re corā ſe celebrari in itinere ſuꝑ altari viatico. ſi enim hͦ liceret de iure cōi ꝓut Inno. ſentit fru ſtra ꝯcederet̉ pͥuilegiū. l. i. C. de fide inſtru. li. x. ad idē. c. vnicuiqꝫ. ⁊. c. ſi ꝗs. exͣ de ꝯſe. di. i. vbi dr̄ ꝙ in oratorijs p̓uatis nō debet celebrari ſine licē tia ſui ep̄i. Itē ſcias ꝓ intellectu rubrice ⁊ mate rie ꝙ eccl̓ia anteqͣꝫ ꝯſecret̉ nō appellatur ꝓprie eccl̓ia ſed baſilica poſt ꝯſecrationem aſſumit no mē eccl̓ie ſicut electꝰ in ep̄m qui poſt ꝯſecratōeꝫ aſſumit nomen ep̄i. vide ad vtrunqꝫ bo. glo. cuꝫ tex. quē tenebis mēti de reli. domi. c. i. ⁊ dr̄ eccle ſia grece. latine idē eſt qd̓ ꝯuocatio qꝛ vocat om nes publice. Templū v̓o iudeoꝝ appellat̉ olim ⁊ hodie ſynagoga que idē eſt qd̓ cōgregatio qꝛ populꝰ ibi ꝯgregabat̉. Sed apl̓i eccleſiā noſtrā nunqͣꝫ voluerūt appellare ſynagogā licꝫ ſic poſ ſit vocari vt patet ex etymologia vocabuli. ſed hͦ potuūer̄t facere ad differentiam ſynagoge iu deoꝝ. vel qꝛ magis ꝯuenit hominibꝰ rōe vtenti bus hͦ nomīe eccleſia qͣꝫ ſynagoga qꝛ aīalia etiā irrōnabilia ꝯgregant̉ ſed ſolū homines vocan tur. vn̄ hoc verbū ꝯuocatio ē magis aptū homi nibꝰ qͣꝫ ꝯgregatio. ⁊ hanc rōeꝫ reddit papias. Baſilica v̓o dicit̉ qͣſi regū habitaculum a baſili co qd̓ idem eſt qd̓ Imꝑator ſeu rex ẜm eundē. nā ante ꝯſecratiōem nō vocant̉ ibi homines ad diuina. merito adhuc nō poteſt appellari eccl̓ia Et facit ad ſtatutū nā ſi puniret̉ delictum ꝯmiſ ſum in eccl̓ia nō vēdicaret ſibi locū in delicto cō miſſo. in baſilica ſepe tn̄ vnum ponit̉ ꝓ reliquo ſed impropͥe vt clare vr̄ ex predictꝭ. Itē ſcias ꝙ dedicatio ſeu ꝯſecratio cuiuſcunqꝫ oratorij ē ſo lēniter annuatī celebrāda. vt ꝓbatur in. c. ſolēni tates. i. ⁊. ij. de ꝯſe. di. i. ⁊ clariꝰ de ꝯſe. di. i. c. i. vn de orit̉ dubitatio nunꝗd tūc ſit ceſſandū ab ope re ſeruili ⁊ a foro iudiciali. Spe. in ti. de ferijs. in pͥn. ſentit ꝙ ſic. nā licet. c. fi. sͣ. de ferijs. nō facit mētiōeꝫ niſi de dedicatiōe baſilice Michael̓ q̄ eſt in penultīa die ſeptēbris. tn̄ in. c. i. p̄alle. facit mentionē de dedicatōe cuiuſcunqꝫ oratorij. Io an. ibi in addi. ſpe. dicit dictū ſpe. ꝓcedere qͦ ad De ꝯſecra. eccle. vel alta. F celebrationē fiendā ſolēniter in ipſis eccl̓ijs per cleꝝ. nō autem qͦ ad foꝝ iudiciale niſi tm̄ in dedi catiōe Michaelis vt p̄dixi. hͨ rn̄ſio Io. an̄. ſatis pōt ſuſtineri qͦ ad. c. ſolēnitates. ſꝫ reſpectu. c. i. p̄ alle. iudicio meo ſuſtineri nō pōt. nā illud. c. loꝗ tur de ferijs celebrādis etiā ꝑ laicos vt colligit̉ ibi maxīe in fi. c. fateor tn̄ ꝙ ꝯſuetudo eſt in ꝯͣriū ⁊ tm̄ qͦ ad officiū celebrant̉ huiuſmodi ferie ꝯſe. D he̓c privella Amoto al pide ꝯtinēte ſigillum recōſecrabit̉ altare non autē eccl̓ia ⁊ hꝫ duo dicta. 2ᵐ ibi ꝓpter hͦ. ¶ Noͣ pͦ duos caſus in ꝗ bus altare iā ꝯſecratū execrat̉. pͥmus qn̄ menſa ſeu tabula ſuꝑior mota ē. 2ꝰ quando lapis ꝗ eſt loco ſigilli ē ꝯfractꝰ ſeu diminutꝰ. ⁊ hͦ declara vt .jͣ. latiꝰ ⁊ clarius dicā. ¶ Eº noͣ ꝙ ad execratiōeꝫ altaris nō ſequit̉ neceſſario execratio eccleſie ⁊ idem ecōtra. nā poſſibile eſt ꝙ ipſa eccl̓ia ſit exe crata tn̄ nō altaria q̄ ſunt in eccl̓ia vt dicā in. c. ꝓ poſuiſti. jͣ. eo. ¶ 3º. noͣ ꝙ res inaīata ſemel ꝯſecra ta qn̄qꝫ iteꝝ ꝯſecrat̉ vt patet qn̄ ex aliqͦ inciden ti execrat̉ qd̓ qn̄ ꝯtingit dicā plene in. d. c. ꝓpo ſuiſti. ſecꝰ vr̄ in re aīata ſemel ꝯſecrata. nā nunqͣꝫ execrat̉ nec denuo ꝯſecrat̉. sͣ. de ſacra. nō iterā. qͣſi per totū. Ex qͦ infero ꝙ fortior ē ꝯſecratio q̄ adhibet̉ rei aīate qͣꝫ rei inaīate. ⁊ pōt eſſe rō di uerſitatꝭ. nā ꝯſecratio in re aīata ꝓducit effectuꝫ ſuū circa aīam. vt in. c. i. de ſa. vnctꝭ. vn̄ etiaꝫ poſt mortē aīa non relinꝗt effectū ꝯſecrationis. nā ſe mel baptizatꝰ vel ordinatꝰ nunqͣꝫ deſinit eē etiā pꝰ mortē baptizatꝰ vel ordinatꝰ. vt noͣ. xxx. q. vij c. i. ſꝫ in re inaīata ꝯſecratio ꝯſiſtit ī iſtꝭ exteriori bus. vt in muris ſeu ī iſtis altaribꝰ lapideis q̄ ex violatione ꝯſecratiōis execrant̉. ¶ Sed h̓ que ro ꝗs dicit̉ lapis ꝯtinens ſigillū. So. cū ꝯſecrat altare fit vnuꝫ foramen ꝑuū vel in ſuꝑiori ꝑte in ipſa mēſa lapidea altaris vel ante altare vel in la tere dextro altaris ⁊ poſt ꝯſecrationē claudit̉ ꝑ uo lapide qͣdrato vel rotūdo et ille lapis paruꝰ vocat̉ ſigillū qꝛ ē ad inſtar ſigilli. nā ſicut ſigillū denoͣt ⁊ ſignat illū ſigillātem ita ipſe lapis deno tat locū eſſe ꝯſecratū. Et in ipſo foramine appo nunt̉ reliꝗe. Itē nomē ep̄i ꝯſecrantꝭ. Itē nomē ſancti in cuiꝰ honorē ꝯſecrat̉. vn̄ dubitat̉ vtꝝ de ficiētibꝰ reliquijs poſſet apponi corpꝰ xp̄i ⁊ Io. in. c. placuit. de ꝯſe. di. i. tenuit ꝙ ſic. Hu. dixit nō eſſe de ſb̓ſtantia ꝯſecrationis vt reliꝗe ponant̉. ca. di. nullꝰ. Hoſti. in ſūma. eo. §. iij. refert ſe ꝯſu luiſſe Inno. papā ſuꝑ illo. dicto. Io. an. licite po teſt apponi corpꝰ xp̄i ꝓ reliquijs ſeu loco reliqͣ rū. Et dicit Inno. rn̄diſſe de aſſiſtentiū ꝯſilio ꝙ nō reddit rōeꝫ. ſꝫ Io. an. dicit ꝙ pōt eſſe qꝛ cor pus xp̄i ē cibus aīe. de ꝯſe. di. ij. panis. nec debet ꝯſeruari niſi cā infirmorū vel alia de cā neceſſa ria. vt in. c. vnico. de cuſto. eucha. ⁊ vti debemus rebꝰ ad vſum deſtinatū in. c. iij. de appella. ⁊ hec opi. multū mihi placet. Fert̉ tn̄ ꝙ Leo papa de ficientibꝰ reliquijs dedit partē corporalis ⁊ euchariſtie in ꝯſecratiōe cuiuſdā eccl̓ie. In glo. ī. ibi de loco ad locuꝫ mouet̉. aduerte qꝛ hͨ glo. vr̄ ſibi ꝯͣria pͥª fronte. nā hic dicit ꝙ tabula ꝯſecrata pōt moueri de loco ad locū ſine execratiōe. Cō trariū ſentit. jͣ. dū dicit ꝙ ſi mēſa altaris fuit mo ta vel aliꝗs de lapidibꝰ tangēs mēſam ipſaꝫ exe cratū ē altare ⁊ debet iteꝝ ꝯſecrari. do. An. vide tur intelligere ꝙ qn̄ ꝯſecratio ꝯſiſtit int̓ menſam ſuperiorē ⁊ ipſam ꝯſecrationē altaris inferioris ita ꝙ ꝯſecratio claudit totā mēſam altarꝭ. tūc ꝓ cedit 2ᵐ dictū glo. qꝛ ſi mouet̉ mēſa violat̉ cōſe cratio q̄ erat ſb̓ mēſa. vbi v̓o cōſecratio ꝯſiſtit in foramine facto ſuꝑ mēſa altaris tūc ex quo non mouet̉ illud ſignū licet moueat̉ tota mēſa non ē altare execratū qꝛ remanet ꝯſecratio inuiolata ⁊ ſic ꝓcedit pͥª pars glo. ¶ Sꝫ aduerte qꝛ In no. ſentit ꝯͣriū ſuꝑ ℟ica. nā vult ꝙ etiā ſi ꝯſecra tio ꝯſiſtat in dextro latere altaris nihilominꝰ ſi mouet̉ mēſa altaris execratū eſt ipſum altare. ⁊ credo ꝙ hͦ dictū ē veriꝰ intelligēdo de altari ſta bili ſꝫ in altari portabili ſeu viatico poſſit ꝓcede re dictum do. An. vn̄ ſcias ꝙ quoddā eſt altare portabile qd̓ portat̉ de loco ad locū ⁊ ē ꝑuus la pis ꝯtinēs in ſe foramē cū ꝯſecratōe ⁊ ſigno ſuꝑ poſito ⁊ iſtud nō execrat̉ niſi moueat̉ illud ſigil lū ꝯtinēs ꝯſecrationē. Altare v̓o ſtabile ē quod ē firmū in loco ⁊ illud execrat̉ multis modis. pͦ vbicunqꝫ violat̉ locꝰ ꝯſecratiōis. puta qꝛ cecidit aliꝗs de lapidibꝰ tangētibus ipſam ꝯſecrationē vel motū ē ſigillū ipſum vel ſi tota mēſa ē mota licet ibi nō ſit foramē ꝯſecratiōis. rō quia qn̄ al tare ē firmū nō ꝯſecrat̉ ſolū tabula ſꝫ totū alta re. vn̄ ſi patit̉ enormē leſionē amittit formā ſuā ⁊ dr̄ execratū ideo debet de nouo ꝯſecrari. Et in fi. glo. nō intelligas ſi lapis de nouo addit̉ alta ri ꝙ efficiat̉ ſacer. qꝛ. c. qd̓ in dubijs. jͣ. eo. ꝓcedit in liqͦribus ⁊ in his q̄ ꝯmixtione cōfundunt̉ vt ibi o rius dicā. ſecꝰ in alijs rebus. z A poſſunt eccl̓ie cōſecrari. ¶ Diebꝰ etiam non feſtiuis Noͣ pͦ ibi in dioce. tua ꝙ exͣ dioce. non licet ep̄o ꝯſecrare eccl̓iaꝫ ſicut nec iudicare alie nos ſb̓ditos et ſi de facto p̄ſumpſerit ſine licētia ꝓprij ep̄i licet teneat cōſecratio ipſe tn̄ ep̄s veni et puniēdus. vij. q. i. c. ſi ep̄s. ¶ 2º. noͣ ꝙ ad cōſe cratiōeꝫ eccl̓ie nō eſt p̄fixa certa dies. ⁊ rō dubi tādi fuit vt dr̄ in glo. qꝛ alie cōſecratiōes vt ep̄o rum v̓ginū ⁊ clericoꝝ fiūt certis diebus feſtiuis Sed rō decidēdi ẜm doc. fuit qꝛ debet eſſe drīa inter cōſecratiōeꝫ inaīate rei ⁊ aīate. nam altera dignior. Itē firmor. nā illa nō iterat̉. vt dixi in. c p̄cedēti. ſicut iſta que fit in re inaīata. ideo nō eſt opus ſeruare tantā ſolēnitatē. Et ſcias incidēter ꝙ ſit q̄ſtio quare monialis nō cōſecrat̉ ſi fuerit ſemel corrupta ⁊ tn̄ electus in ep̄m cōſecratur li cet habuerit vxorē vel cōcubinā vltra vxorē de qͦ vide bo. glo. in. c. acutius. xxvi. di. ⁊ in. c. vidue .xxvij. q. i. ⁊ dic vt ibi. M Nod in dubiis De ꝯſecra. eccle. vel alta. Habet duo dicta. ⁊ pͦ idē dicit qd̓. c. i. sͣ. eo. 2ᵐ di ctū ibi nec negamꝰ. ⁊ illud breue ⁊ pōt ſic ſūma ri ad mentē. Oleū non ꝯſecratum pōt ꝯmiſceri oleo ꝯſecrato ⁊ totū ſit ꝯſecratū ¶ ¶ No pͦ ꝙ to tum altare execrat̉ ſi tabula ſuꝑior mota fuit. ⁊ noͣ ꝙ loquit̉ indiſtincte. non enim refert ſe ad ca ſum qn̄ ꝯſecratio ꝯſiſtit ſub tabula ſꝫ indiſtincte loquit̉. ideo facit ꝓ his q̄ dixi in. c. i. sͣ. eo. qꝛ exqͦ altare amittit formā ſuā licet locꝰ ꝯſecratiōis re maneat inuiolatꝰ totū altare execrabit̉. ⁊ pro hͦ qd̓ ſequit̉ in lr̄a dū dicit idē eſſe ſi enormiter ſit fracta mēſa altarꝭ ¶ Noͣ 2º. ī fi. ꝙ ꝯpoſitū ex di uerſis aſſumit naͣm ſimplicis dignioris ⁊ hͦ tene mēti. nā qͦtidie iſta lr̄a allegat̉ ꝙ magis dignum trahit ad ſe minꝰ dignū. ad idē. c. vnicū. eo. ti. in vi. In glo. fi. ibi ſecꝰ ſi vinū appōat̉ ſanguini. nā ſi poſt trāſubſtantiationē factā ꝑ ſacerdotē in al tari apponeret̉ vinuꝫ in calice remanet vinū nec aſſumit naͣꝫ ſanguinis xp̄i. vt in. c. cū marthe. jͣ. ti. ꝓxi. ſed glo. nō ſoluit ꝯͣrium. Doc. ſoluūt tripli citer. pͦ ꝙ oleū ꝯſecratū non deſinit eſſe oleū. ſtat gͦ in ſua naͣ. ideo ꝯmixtiōe cū alio oleo ſit ꝯfuſio ſed vinū poſt ꝯſecratiōeꝫ deſinit eſſe vinū ⁊ effi cit̉ ſanguis xp̄i. ideo cū fuerit vinū alteriꝰ natu re nō fit ꝯmixtio Et credo ꝙ poſſit dari alia rō fortior. nā poſt ꝯſecrationē nō eſt ibi puꝝ corpꝰ xp̄i. qꝛ nō eſt ſanguis ſine corꝑe. vt noͣ. in. d. c. cū marthe. vn̄ quēadmodū in hoſtia eſt veꝝ corpꝰ xp̄i cum ſanguine. ita in calice ē veꝝ corpus xp̄i cum ſanguine. ⁊ ibi videbis qͣre ſunt iſta duo ſa cramēta ⁊ nō vnū tm̄. merito vinū poſtea impo ſitū vel alius liqͦr nō trāſit in ſanguinē. qꝛ nō eſt ibi purꝰ liqͦr ſanguinis ⁊ hͨ rō iudicio meo forti us ſtrīgit qͣꝫ ratio doc. 2ª ratio qꝛ ſicut ſanguis eſt incommutabilis ita ē incommixtibilis. 3ª ꝙ hoc ꝓcedit v̓tute ſacramenti ſed alia p̄cedēs vi det̉ mihi verior. In ea. glo. ibi minus dignum. dic ꝙ vniuerſitas ſeculariū q̄ venit pͥncipalit̓ eſt digmior iurepatronatꝰ qd̓ venit acceſſorie. nam id qd̓ venit acceſſorie licet in ſe ſimpliciter ſit di gnius rōe tn̄ acceſſiōis ē minus dignum ⁊ trāſit cū p̓ncipali. vt ꝓbat̉ inſti. de reꝝ diui. §. ſi quis. ⁊ vide qd̓ dicā in. c. ex lr̄is. de iurepatro. nam ꝓce dūt iſta qn̄ vnū pōt venire acceſſorie ad reliquū ſed eccl̓ia q̄ eſt mere ſpūalis nō trāſiret cum vni uerſitate ſeculari. vt noͣ. Inno. in. d. c. ex lr̄is. Et in fi. glo. nō intelligas ꝙ vinū non ſacꝝ efficit̉ ſa crū qꝛ vt dixi in. c. i. sͣ. eo. iſte tex. ꝓcedit in liqͦri bus ⁊ in his q̄ mixtiōe ꝯfundunt̉. ſed in alijs q̄ mixtiōe nō ꝯfundunt̉ vnū nō tranſit in naͣm al teriꝰ ⁊ ſic ar. glo. nō colligit̉ ex tex. Rōpoſuiſti jacec Recō cleſia q̄ ꝓpter homicidia ⁊ vulnera ho minū ibidē ꝑpetrata ē polluta. pͦ ꝯſultatio. 2º. rn̄ ſio. ibi fraternitati. ¶ Noͣ pͦ ꝙ homicidiū com miſſuꝫ in eccl̓ia ipſam eccl̓iaꝫ polluit. adeo vt an̄ recōciliationē nō poſſint ibidē diuina celebrari. ad idē. c. fi. jͣ. eo ⁊ cū iſte tex. ſimpliciter facit mē tionē de homicidio. nec in hͦ reꝗrit ſanguinis ef fuſionē ſufficit homicidiū etiā ſine effuſione ſan guinis puta qꝛ fuit ibidē laq̄o ſuſpēſus vel ſtrā gulatꝰ vel ꝗd ſimile. qd̓ clariꝰ tenet glo. eo. ti. c. vnico. li. vi. ⁊ limita hūc tex. ꝑ ibi noͣ. nā debet in telligi de homicidio violēto ſeu iniurioſo. ſecus in caſuali ⁊ ꝗd in eo ꝗ ſe defendēdo aliū occidit vt in eccl̓ia vl̓ ſi ibi interficiat̉ aliꝗs ſanctꝰ homo hͨ ⁊ ſil̓ia vide ꝑ bo. glo. in. d. c. vnico. ¶ 2º. noͣ. ꝙ ꝓpter vulnera citra homicidiū eccl̓ia polluit̉. et idē īcimi erio. vt in. d. c. vnico. Et aduerte qꝛ vulnera nō fiūt ſine ſanguinis effuſione. vn̄ alia iura faciūt mētiōem de effuſiōe ſanguinis ī. c. fi. .jͣ. eo. ⁊ in. d. c. vnico. Ex qͦ infero ad duo noͣnda pͦ ꝙ ꝓpter extractionē modici ſanguinis nō pol luit̉ eccl̓ia. quod denoͣt hͦ v̓bum effuſio. nā illud verbū abūdantiā ſignificat. ꝓ hͦ vide bo. tex. cū glo. ibi in. c. cū illoꝝ. in. §. ꝙ ſi clauſtrales. in v̓. ni ſi. jͣ. de ſen. excꝭ. ⁊ vide glo. ibi noͣ. in v̓. ſanguinis effuſiōe. Et hͦ noͣbis ad ſtatuta que qn̄qꝫ requi rūt ſanguinis effuſionē. 2º. infero ꝙ ex alia iniu ria corꝑali citra ſanguinis effuſionē non polluit̉ eccl̓ia vt neceſſario indigeat recōciliatiōe. licꝫ in aliꝗbus locis ſit ꝯſuetudo nō improbāda vt fi at recōciliatio ſaltē ad terrorē alioꝝ. pro hoc qd̓ noͣ. Ib. an. in. c. aqͣ. jͣ. eo. ¶ Ultimo noͣ ꝙ eccleſia qn̄qꝫ polluit̉ ⁊ tunc nō indiget recōſecratōe ſed recōciliatiōe. qn̄qꝫ execrat̉ ⁊ indiget recōſecra tione nec ſufficit recōciliatio. ⁊ ꝗ ſunt iſti caſus videbis. jͣ. cū glo. ⁊ dicūt doc̄. ꝙ ꝑ aquā deſigna tur populꝰ. ꝑ vinum aque mixtū deſignat̉ vnio deitatis ⁊ humanitatꝭ. ꝑ cinerē memoria paſſio nis. ideo cū iſtis tribus ſit recōciliatio ẜᵐ formā ꝯtentā in pontificali. ¶ Sed ꝯͣ p̄dicta op. de. c. veſtra. de coha. cle. ⁊ mulie. nā eccl̓ia cum ſit ſan cta nō dꝫ poſſe pollui cū peccare nō poſſit. So. ꝯͣriū eſt veꝝ ꝙ eccl̓ia in ſe non polluit̉ ex delicto hominū ſꝫ ad terrorem fit illa recōciliatio vt ho mines vidētes ꝙ ex facto atroci ſancta qͣſi pollu ant̉ ita vt īdigeāt recōciliatiōe īducant̉ ad cogi tandū qͣꝫtū ſit elaborandū ꝓ expiatōe ꝓprij pec cati. Et hͦ īfertur ꝙ vbi iſta fierēt occulte nō eſt opus recōciliatiōe qꝛ ceſſat cā inductiua qd̓ bn̄ notabis. ⁊ vide glo. noͣ. in. d. c. vno. In glo. in fi. Ax hac glo. collige tres caſus in ꝗbus eccl̓ia re cōſecrat̉ ⁊ tres in ꝗbus altare ⁊ duos ī ꝗbus ec cleſia recōciliat̉. Primꝰ caſus qn̄ dubitat̉ an eo cleſia fuerit ꝯſecrata. ſꝫ eſt dubiū qn̄ dicit̉ dubi tari. Inno. sͣ. eo. ſuꝑ ℟ica quē ſequunt̉ doc. cōi ter. h̓ dicit ꝙ dr̄ dubitari ſi nō apparet ſcriptura in libro eccl̓ie vel colūna vl̓ tabula marmorea in ꝗbus ſolet ſcribi tēpus ꝯſecratiōis vel nō appa ret teſtis ſaltī vnꝰ deponēs de viſu vel ẜm quoſ dā de auditu. nā hͦ caſu cū non tractat̉ de p̄iudi cio alteriꝰ ſufficiūt tales ꝓbationes qd̓ bene noͣ bis. nā pōt facere regulā ꝙ ſcriptura ī loco mar moreo facta vel vnicꝰ teſtis faciat fideꝫ vbi non agit̉ de p̄iudicio alterius. ⁊ ad hͦ ſemꝑ allegatur dictū Inno. ⁊ facit de ꝯſe. di. iiij. ꝑuulos. xxiiij. q .ij. ſane. ⁊. xxij. q. v. hͦ videt̉. 2ꝰ caſus ē ſi parietes eccl̓ie. ſunt ꝯbuſti. ⁊ eſt ratio qꝛ cōſecratio eccl̓ie De ꝯſecra. eccle. vel alta. 5o ꝯſiſtit ī exteriori ꝑte. fit .n. delinitio ſeu vnctio cū crucibus in ipſis parietibꝰ eccl̓ie ab interiori ꝑte in ſuꝑficie muri. vn̄ violat̉ ipſa ꝯſecratio ex cō buſtiōe parietū lꝫ parietes n̄ corruāt. de ꝯſe. di. i. eccl̓ijs. 3ꝰ caſus ſi parietes coruerūt ita ꝙ opor tet de nouo ipſas reficere ⁊ hͦ per rōem p̄dictā. ſꝫ glo. h̓ limitat qn̄ ſimul ⁊ ſel̓ parietes corruerūt ⁊ reficiunt̉. ſecꝰ dicit ipſa ſi hodie coruerit vna certa ꝑs ⁊ reficiat̉ cras alia ꝑs ⁊ etiā reficitur ⁊ ſic ſucceſſiue. nā eadē vr̄ eccl̓ia ſicut dicimꝰ in na ui. nā ſi ſucceſſiue reficiat̉ etiā tota eadem nauis dr̄. vt in. l. ꝙ in reꝝ. ff. de le. i. ⁊ idē dr̄ populꝰ licet aliꝗ moriant̉ ⁊ aliꝗ naſcant̉. vt in. l. ꝓponebat̉. .ff. de iudi. ⁊ de hͦ vide glo. q̄ hoc diſputat ī. c. de fabrica. de ꝯſe. di. i. ⁊ iſtā opi. vidēt̉ ſeꝗ doc. h̓ ma xime Hoſti. Inno. ſentit ſuꝑ ℟ica. ſꝫ ibi refert ꝯͣriū teneri a ꝗbuſdā vt indigeat recōſecratione ⁊ hanc ꝑtē puto veriorē. nā in iſtis ſpūalibꝰ ꝯſi deramꝰ veritatē ⁊ nō fictionē. vt noͣ. Archidia. in. c. i. de voto li. vi. ſꝫ in veritate nō eſt illa eccl̓ia exqͦ ex toto de nouo licet ſucceſſiue ē refecta. nā negari nō poteſt ꝗn ꝯſecratio q̄ ꝯſiſtebat in anti ꝗs parietibꝰ ſit ſublata. ⁊ iura ꝯͣria loquūtur de fictiōe. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ exqͦ fuit refecta pͥus mi nor ꝑs traxit maior ꝑs minorē ꝑtem ad naͣꝫ ſuā ar. in. c. sͣ. proxi. in fi. ⁊ ſic de alijs ꝑtibus. nā dico ꝙ hͦ nō ꝓcedit in iſtis q̄ mixtiōe ꝯfundunt̉. vt di xi in. c. i. sͣ. eo. Primꝰ caſus in ꝗbus altare recō ſecrat̉ ē cū dubitat̉ an̄ fuerit ꝯſecratū. ⁊ declara ꝓut. sͣ. dixi in eccl̓ia. 2ꝰ caſus qn̄ mēſa altaris eſt mota. 3ꝰ qn̄ enormiter fracta ad hͦ. jͣ. eo. c. ligneis ⁊ declara vt dixi in. c. i. sͣ. eo. Primus caſus in qͦ eccl̓ia polluit̉ ⁊ indiget recōciliatōe eſt ꝑ ſangu nis effuſionē. 2ꝰ per effuſiōeꝫ ſeminis. Pōt ad di 3ꝰ ẜm precedentē opi. glo. qn̄ ſucceſſiue eccle ſia fuit reꝑata. nā debet recōciliari ẜᵐ opi. glo. li. cet nō ſit polluta. ſꝫ adde duos caſus qͦs habes in. c. ꝯſuluiſti. jͣ. eo. ¶ Sꝫ dubitatur nunꝗd exe crata eccl̓ia debeat etiā reconſecrari altare ⁊ ꝗd in pollutiōe. Cōcludūt doc. h̓ ꝙ poſſibile ē ꝙ ec cleſia indigeat ꝯſecratiōe ⁊ nō altare ⁊ idē econ tra. ſecꝰ ſi ē in pollutiōe rō diuerſitatꝭ. nā ꝯſecra tio eccleſie ꝯſiſtit in parietibꝰ ⁊ ē ſeꝑata a ꝯſecra tione altariū. vn̄ pōt violari ꝯſecratio eccl̓ie pu ta qꝛ parietes ſunt ꝯbuſti vel corruerūt cōſecra tione altariū remanēte intacta ⁊ ita ecōtra. nā al taria poſſūt deſtrui parietibꝰ eccl̓ie remanētibꝰ illeſis ſed pollutio ꝯcernit totū corpꝰ eccleſie. nā ex homicidio ꝯmiſſo in eccleſia totū corpꝰ cū ſit vnituꝫ ⁊ indiuiduū polluit̉. ideo etiā in altaribꝰ nō pōt celebrari an̄ recōciliatiōem cū ſint in cor pore eccleſie. ¶ Et tractat̉ h̓. q. qͦtidiana cuiꝰ ex pēſis debeat venire ep̄s ad eccl̓iaꝫ recōciliandā Uin. in. c. ꝯquerente. de offi. or. dicit ꝙ ep̄s debꝫ hͦ facere expēſis ſuis qꝛ ꝓpter hͦ et ſil̓ia hꝫ reddi tus. nec ob. c. cū ſit romana. jͣ. de ſimo. qꝛ loquit̉ in ꝯſecratiōe. ⁊ placet iſta opi. ar. c. i. de cēſi. li. vi. ſꝫ alij vt refert h̓ Io. an̄. diſtinxerūt ꝙ aūt ſcitur ꝗs violauit ⁊ ē ſoluēdo. ⁊ tūc expēſis illiꝰ debet recōciliare. ar. in. c. fi. de iniurꝭ. et in. l. i. ff. de eo ꝑ quē fa. erit. aut neſcit̉ vel nō eſt ſoluēdo ⁊ tūc re currendū ē ad ꝯſuetudinē ⁊ ſtatutū eccl̓ie ꝗbus deficiētibꝰ rector et ꝑrochiani debēt procurare ep̄ꝫ. ar. in. d. c. cū ſit. indefectū omniū debet epi ſcopꝰ face̓ expenſis ſuis. ar. x. q. iij. cauendū. ⁊ hͨ opi. vr̄ placere Io. de lig. in cle. i. de cele. miſ. ⁊ il la eadē mihi ſatis placet. ⁊ hͨ de iſto. c. ſufficiant. UM ſIS ſmulin cadem Plura altaria eccleſia ꝯſecrari poſſunt ⁊ idē in pluri bus ep̄is. h. d. Et fuit rō dubitādi. nā vni ꝑſone nō poſſunt plures ſacri ordines eadē die ꝯferri vt in. c. lr̄as. de tēpo. or. Itē vnica miſſa in die ꝑ ep̄ꝫ dici pōt. vt in. c. ꝯſuluiſti. jͣ. ti. ꝓxi. ⁊ iſte conſe cratiōes nō ſiunt ſine miſſa. de qͦ tn̄ dic vt habes glo. noͣ. in. c. ꝙͣ ſicut. de elec. vbi diſputat̉ an̄ cele bratio miſſe ſit de ſb̓ſtantia ꝯſecratōis. vn̄ vide bat̉ ꝙ plura altaria in eadē eccleſia ſil̓ cōſecrari nō poſſent ⁊ idē in ep̄is ſed ꝯͣriū hic decidit̉. nā nihil ob. qͦ minꝰ in eadē miſſa ⁊ in eodē loco poſ ſint plures ep̄i cōſecrari vel plura altaria. ¶ Et noͣ tex. ibi vna eccl̓ia. ex hͦ enim v̓bo potes infer re ꝙ ſi altaria ſint in diuerſis eccl̓ijs nō poſſunt ſimul ꝯſecrari. qꝛ reꝗrit̉ certa forma q̄ non pōt ſeruari in altaribꝰ nō p̄ſentibus ⁊ licet h̓ ꝯſecra tio ep̄oꝝ ⁊ altariū parificentur tn̄ differūt in die ꝯſecratiōis qꝛ altaria poſſunt ꝯſecrari qͦlibꝫ die ſicut eccl̓ia. vt in. c. ij. sͣ. eo. ſed ep̄i nō niſi die dn̄i co. vt in. c. i. ⁊. c. ꝙ die. lxxv. di. Quid autē de bn̄ dictiōibus abbatū. vide bo. glo. in cle. attenden tes. de ſta. regula. in v̓. bn̄dici. ⁊ per Hoſti. in. c. cū ꝯtingat. de eta. ⁊ qͣli. et nō eſt hͦ iure exp̄ſſum ſꝫ per argumēta. cōiter enī videmꝰ ꝙ in diebus dn̄icis ſicut obſeruat̉ in cōſecrationē ep̄oꝝ. nā ſi minores ordines nō poſſūi ꝯferri qͦlibet die pro pter reuerentiā. vt in. c. i. de tēpo. or. fortiꝰ bn̄di ctio abbatis qͥ dat ptātem ipſi abbati ꝯferēdi mi nores ordīes. ⁊ ſic mīores ordines depēdent ab iſta bn̄dictꝭ. gͦ dꝫ depēdi cū maiori ſolēnitate ⁊cͣ. Corruente fecto pa IIne B peubꝰ illelis ⁊ men Na altaris nō enormiter fracta nec alta re nec eccl̓ia ꝯſecrat̉. h. d. 2ª ibi inꝗſitiōi. ¶ Noͣ pͦ ex tex. iūcta glo. ꝙ ꝯſecratio eccleſie ꝯſiſtit nō in tecto ſꝫ in parietibꝰ. ideo corruēte tecto rema nētibus parietibꝰ non fiet recōſecratio. ¶ Nō 2º. ꝙ altare nō execrat̉ ſi patitur modicā fractu rā. ſecꝰ ſi enormē. ¶ Et aduerte qꝛ tex. nō diſtin guit vtꝝ fractura ſit in loco ꝯſecrationis. ⁊ ideo intelligo indiſtīcte ꝙ vbicunqꝫ ꝯtingit enormis fractura mēſe altaris execratū ē altare. ⁊ hͦ quia videt̉ ꝑdere formā ſuā. ⁊ facit ad ea q̄ dixi in. c. .i. sͣ. eo. Et ꝑ iſtū tex. infert Ab. ad. q. qͦtidianam nunꝗd altare viaticū ſit execratū ſi lapis remo ueat̉ a ligno. nā ſepe altare viat. cū fit ex lapide ꝑuo īſerto ligno. ⁊ ꝯcludit ꝙ nō. ⁊ credo ꝙ vult arguere a ſil̓i. nā ſicut corruēte tecto eccleſie re manentibꝰ pariētibꝰ nō fit ꝯſecratio ita ſb̓lata il la tabula ſeu ligno cui inherebat lapis nō debet D 4 De ꝯſecra. eccle. vel alta. in ipſo lapide ſecꝰ autē ſi in ligno eſſet ſepulchꝝ ſiue foramē ⁊ ibi eſſet ꝯſecratio ⁊ lapis eſſet lo co ſigilli ⁊ hͦ eſt indubitatū nā tūc violat̉ ꝯſecra tio. ſꝫ ego dubito etiā ī pͥori caſu ponēdo ꝙ alta re recipiat formā ſuaꝫ ex ligno ⁊ lapide puta qꝛ lapis ē ita ꝑuus ꝙ ꝑ ſe nō ſufficeret ad formā al taris viatici. nā licet cōſecratio ſit ipſo lapide tn̄ ſb̓lato ligno veꝝ ē dicere ꝙ ipſum altare patitur enormē fracturā ⁊ ſic ꝑdit formā ſuam. ad hͦ ad duco iſtū tex. in 2ª ꝑte. nā hoc caſu qn̄ lignū vel tabula ē de forma altaris ꝯſecratio fuit facta in toto altari licet foramen ſit in certa ꝑte fractū. ⁊ hͦ credo verius in glo. in fi. hāc glo. declara ꝓut dixi in. c. ꝓpoſuiſti. sͣ. eo. Onſuluiſti vpores Breue ē ſic ſūmari. Polluit̉ eccl̓ia vel cimiteri um ſi excōicatꝰ in ea ſepelit̉. ¶ Noͣ ꝙ cimiteriū eccleſie poluit̉ quēadmodū ⁊ ipſa eccl̓ia. ⁊ an ci miterio polluto polluat̉ eccl̓ia. vide tex. c. ī. vno eo. ti. li. vi. ¶ 2º. noͣ ꝙ excōicatꝰ nō eſt in cimite rio ſepeliendꝰ ⁊ nunꝗd ſepeliētes eū incurrant ſnīaꝫ excōicatiōis. vide tex. in cle. eos. de ſepul. ⁊ vide bo. glo. in. c. ad hͦ. jͣ. de p̓uile. qͣ tractat nun ꝗd cōicans excōicato mortuo incurrat excōica tiōem minorē ſicut incurriſſet cōicando viuo. ⁊ tenet ibi glo. noͣbiliter ꝙ ſic. licꝫ Hoſti. teneat ibi ꝯͣriū. ſꝫ dic plene vt ibi dixi. ¶ Sꝫ quero ꝗd ſi excōicatꝰ ſepeliret̉ in eccl̓ia. So. ſentith̓ Io. an ꝙ eccl̓ia debet recōciliari ⁊ pariētes etiā radēdi ⁊ corpora excōicatoꝝ ſunt reijciēda. de ꝯſe di. i. eccleſia. ⁊ idē ſi pagāi ſepelirent̉. Sed hͦ dictū nō placet qͣtenꝰ dicit ꝙ parietes ſunt radēdi. nā per hͦ violaret̉ ꝯſecratio eccl̓ie ⁊ ſic eſſet reconſe crāda ⁊ nō recōcilianda. nec ob. c. eccleſia. alle. ꝑ Io. an. qꝛ loquit̉ in eccleſia nondū ꝯſecrata. tūc enī eſt veꝝ qd̓ p̄dixi. ſecꝰ autē ſi eccleſia ē ꝯſecra ta rōe p̄dicta. Et habes ex tex. vnū caſum addē dum ad noͣ. in. c. ꝓpoſuiſti. sͣ. eo. vbi eccl̓ia recon ciliat̉. Aliū caſum ponit hic Io. an .ſ. qn̄ eccleſia ſeu cimiteriū fuiſſet ꝯſecratū ꝑ notorie excōica tū. nā ſi ſepultura corporis excōicati polluit iſtū locū. fortius qn̄ ipſa ꝯſecratio fit ꝑ manꝰ noto rij excōicati. ⁊ videt̉ h̓ facere regulā ꝙ oīa q̄ ꝯſi ſtūt in exterioribꝰ bn̄dictionibꝰ ⁊ ꝯſecratiōibus nō debēt exercitari ꝑ fideles ſigeſta ſunt ꝑ noto riū excōicatū an̄ recōciliationē. ſecꝰ dicit in cor pore xp̄i ⁊ in alijs ſacramētis. nā illa ſunt veriſſi ma in ſe nec indigēt recōciliatione licet excōica tus ꝯfecerit. facit .i. q. i. in. c. multi. ⁊ adde iſtū ali um caſum ad noͣ. in. d. c. ꝓpoſuiſti. vide qd̓ noͣ. in d. c. ij. de ſacra. nō iterā. Itē vide etiā tex. cū glo. xiij. q. ij. c. cū grauia. et in. c. nullꝰ. vbi habes qua re corꝑa fidelium ſepeliunt̉ ī ſacro. et habes ibi bonū ꝯſiliū vbi debet eligi ſepultura ⁊cͣ. Um ſicul eccraꝫ ꝯſe Qui fecit crari tenet̉ eā dotare. ⁊ tene mēti hūc caſum. in pͥª facti narratio. in 2ª exhortatio ibi cum nō ſit. ¶ No pͦ ex tex. iūcta glo. ꝙ fundās eccl̓iaꝫ vel faciēs eā ꝯſecrari obligat̉ ad dotē cō petentē illi dandā. quēadmodū pr̄ carnalis ob ligat̉ ad dotē ꝯpetentē filie dandā. l. fi. de dotis ꝓmiſſio. ita ⁊ ꝗ fecit eccl̓iam ꝯſtrui vel ꝯſecrari qꝛ qͦdammō cēſetur pr̄ cū deduxerit eccl̓iam de nō eſſe adeſſe. ¶ 2º. noͣ. ꝙ in hͦ caſu eccleſiaſticꝰ iudex habet iuriſdictionē in laicū. In glo. ibi vl̓ ſi omiſſum ſit in fundatiōe. dic gͦ ꝙ an̄ fundatio nē debet dos ꝯſtitui. vt in. c. nemo. de ꝯſe. di. i. ⁊ ſi omiſſuꝫ in fundatiōe nō debet conſecrari niſi dos aſſignet̉ vt h̓. ⁊ ſi fuit omiſſuꝫ pōt ꝯpelli fun dator ſeu faciēs eā ꝯſecrari ex qͣſi ꝯtractu. ⁊ licꝫ glo. h̓ in fi. dicat ꝙ prius ſit ꝯueniendꝰ ꝯſecrator nō bn̄ dicit. nā vt ꝓbat̉ hͨ actio ē prius dirigēda ꝯͣ facientē ꝯſecrari. nec ob. motiuū glo. īmo facit potiꝰ ꝓ. quia ſi ep̄s ordinat ad p̄ſentationē alicu ius prius ꝯpellit̉ p̄ſentator qͣꝫ ordinator. vt in. c. cū ẜm. de p̄ben. ſꝫ in defectū fundatoris ſeu faci entis ꝯſecrari agendū eſt ꝯͣ ep̄m ꝯſecratorē ꝗ do tabit vel ex bonis eccl̓ie ſue ſi ſine enormi leſiōe hͦ fieri poterit. ar. in. c. apoſtolice. sͣ. de donatꝭ. vl̓ de pr̄imonio ſuo. ſicut in ſil̓i noͣ. in. c. de multa. sͣ. de p̄ben. ¶ Et noͣ ꝙ hͨ obligatio trāſit in heredē vt in glo. ⁊ in iuribꝰ allegꝭ. in ea ¶ Et noͣ qꝛ ſepe accidit maxime in ꝯſtructoribꝰ capellaꝝ. In ea. glo. ibi reciꝑe hoſpites ⁊cͣ. dicit Hoſti. ꝙ ſi tanta deberet eē dos pauci reperirent̉ ꝗ vellent eccle ſiā ꝯſtituere. vn̄ ſufficit ẜᵐ eū ꝙ aſſignet̉ vnꝰ mā ſus ꝓ dote. et ꝗd ſit māſus vide bo. tex. in. c. i. sͣ. decēſi. ⁊ ibi in glo. ⁊ dicit ꝙ cū iſta obligatio per uenerit. ex mera liberalitate nō debet multū ſe uere agi ꝯͣ ipſum edificatorē. nec ē opꝰ ꝙ dos de tur a pͥncipio ꝓ hoſpitalitate tenēda vel ꝓ iuribꝰ ep̄alibus ſoluēdis. nā eccleſia impotēs nō tenel̉ ab iſta. īmo nec tenet̉ ꝓcurare ep̄ꝫ viſitantē. xvi. .q. iij. in. c. cauendū. ſꝫ ſi eccleſia ꝑuenerit ad pin guiorē fortunā tūc poterit exercere hoſpitalitē ⁊ alia facere de ꝗbus in glo. ¶ Et noͣ bene hͦ di ctū Hoſti. ⁊ adde. opi. Uin. ꝗ dicit in aſſignatio ne dotis attendendū vtꝝ eccleſia ſit ꝑrochialis. nā tūc habenda eſt rō decimaꝝ ⁊ obligationū ⁊ aliaꝝ obuentionū ſpūaliū. Pōt enim ex oībus p̄dictis īferri ꝙ dos debet eſſe tāta vt preſb̓r vi uere poſſit ſaltē cū vno miniſtro reſpectu habi to ad obuētiōes ſpūales. ⁊ ſi eccleſia ē collegia ta debet dotari ẜm qͣꝫtitatē ⁊ numeꝝ collegiato rū ⁊ qͣlitatem collegij. ⁊ vide qd̓ noͣ. xxi. q. i. in c. i. ⁊ vide bo. glo. ad p̄dicta in. d. c. nēo. de ꝯſe. di. i. Muā aotē ſmplicē reconcilia Eccl̓ia polluta ꝑ ſacer ri nō poteſt etiā ſi aqͣ fuerit ꝑ ep̄m bn̄ dicta. tria facit. ponit dictū. dānat ꝯſuetudinem cāꝫ reddēs. ⁊ ſb̓dit preteriti tolerantiā. 2ª ibi nō obſtāte. 3ª ibi ꝙ aūt. ¶ No pͦ bonā regulā ī ma teria delegatiōis ꝙ ea q̄ ſunt ordinis ep̄alis nō poſſunt ꝯmittinon ep̄o. multa enī ſunt q̄ nō poſ ſunt fieri niſi ꝑ ep̄os tanqͣꝫ depēdentia ab ordi ne ep̄ali vt ꝯſecratio virginuꝫ. ordīatio clericoꝝ conſecratio eccl̓iaꝝ ⁊ ſimilia. de ꝗbus vide tex. lxviij. di. c. qͣꝫuis. ea v̓o que ſunt iuriſdiſdictiōis demādari poſſunt etiam nō ep̄is. Exqͦ infert̉ ꝙ ptās excōicandi pōt ꝯmitti etiā nō ep̄is ⁊ idem de oībꝰ q̄ ep̄s ꝯſeꝗtur in ſola ꝯfirmatiōe de qui bus ī. c. trāſmiſſam. de elec. ⁊ ad p̄dicta vide glo ſingꝭ. quā tenebis mēti in. c. ꝑuenit. xcv. di. q̄ di cit ꝙ nihil hꝫ ep̄s qd̓ ſit meri imperij qd̓ non ſit delegabile ſed diſtingue ꝓut hr̄ h̓ in tex. nā ea q̄ ſunt ordinis nō debēt ꝯmitti niſi habēti illum or dinē. Ex qͦ infert ibi glo. noͣbilit̓ ꝙ etiā papa non poſſet dare ptātē nō ſacerdoti ꝯficiēdi corpꝰ xp̄i qꝛ in diſpoſitiōe diuina illud eſt diſtributū ordi ni ſacerdotali. vt in. c. i. §. vna. sͣ. de ſum tri. Et ex hͦ poſſet facere aliā regulā ꝙ ea q̄ ſunt alicuiꝰ or dinis nō poſſunt delegari alicui nō habēti illum ordinē ⁊ ſic non ē ſpāle in ep̄o. Et ex hͦ ⁊ ex tex. notabis ꝙ ep̄atꝰ eſt ordo ⁊ nō ſimplex dignitas licet theologi tenēt ꝯͣriū de qͦ vide bo. glo. in pro hemio ſexti. ¶ Ultīo noͣ ⁊ tene mēti ꝙ ꝯſtitutio iuris antiꝗ declaratoria extēdit̉ ad p̄terita licet reꝑiat ꝯſuetudinē in oppoſitū ex qͦ declarat irra tionabilitatē ꝯſuetudinis ⁊ ſic geſta p̄textu ꝯſue tudinis irrōnabilis nō tenēt vn̄ papa h̓ ex miſe ricordia tolerauit actꝰ p̄cedentes. ⁊ de hoc vide qd̓ dixi in. c. fi. de ꝯſti. ⁊ vide tex. cū glo. in cle. ij. de re. ec. nō alie. ſꝫ vide bo. glo. in. c. cū venerabi lis. sͣ. de ꝯſue. que vr̄ velle ꝙ geſta pretextu ꝯſue tudinis q̄ reputabat̉ irrōnabilis ſunt tolerāda ſaltē ex mīa vt h̓ ⁊ hͦ tene mēti. In glo. i. ibi ꝯͣ iu ris naͣꝫ pōt dupliciter glo. ītelligi. pͦ ꝙ ꝯſuetudo irrōnabilis ē ꝯͣ iuris naͣꝫ. nā de iuris naͣ eſt ꝙ ꝗs exerceat ordinē quē nō recipit. nam ptās mini ſtrādi ſeu execrādi ea que ſunt ordinis nō depē det ex nuda volūtate ſuꝑioris. ſꝫ ꝯſiſtit in certa forma tradita ꝑ eccleſiam ⁊ iſta ē rō decidēdi in tex. nā ea q̄ ſunt iuriſdictiōis ꝯſiſtūt in nudo ex ercitio ſeu volūtate ideo pn̄t delegari cuicunqꝫ ſecꝰ in his q̄ ſunt ordinis. In glo. fi. in fi. ⁊ ex hͦ et ex tex. collige papā poſſe ꝯmittere ſimplici ſa cerdoti poteſtatē recōciliādi eccl̓iam. ⁊ vide qd̓ plene noͣ. in. c. qͣꝫto. de ꝯſue. ⁊ idē dicerē de omni bus q̄ ſunt iuris ep̄alis ex diſpoſitiōe humana. qꝛ in illis papa hꝫ plenitudinē ptātis in. c. ꝓpo ſuit. de ꝯceſ. p̄ben. ſꝫ ea que in diſpoſitiōe diuina ſunt tributa certo ordini nō poſſunt cōmitti illū ordinē nō habenti etiā per papā. vt vult glo. ſin gularis in. d. c. ꝑuenit. ⁊ noͣ iſtā regulā ⁊cͣ. Ab. Ieccleſta ꝯeerata ſipol Eccl̓ia etiā nō luit̉ recōciliāda eſt. h. d. habet duo di cta. 2ᵐ ibi eſt tn̄. ¶ Nō ꝙ baſilica largo mō po teſt vocari eccl̓ia vt h̓. ⁊ vide qd̓ dixi. sͣ. ſuper ru brica Et ex hͦ ⁊ ex tex. infero ꝙ in maͣ fauorabili ⁊ pͥuilegiata appellatiōe eccl̓ie venit baſilica ſeu eccleſia nō ꝯſecrata. nā exqͦ ē deputata ad diui nū cultum et ꝓtinꝰ ē ꝯſecrāda habet̉ ꝓ ꝯſecrata in fauorē ipſiꝰ ſicut in ſil̓i dicit̉ ꝙ de ꝓximo mili tandꝰ habet̉ pro milite. l. penultꝭ. ff. de teſta. mili. ¶ 2º. nō ibi ſuſpendant̉ ⁊ tene mēti ꝙ in eccleſia nondū ꝯſecrata licite celebrant̉ diuina. nā h̓ mā dat̉ vt protinꝰ recōcilietur ne officium diuinū in ea ſuſpendat̉ dic tn̄ ꝙ in ea debet celebrari cū al tari viatico qꝛ in locis nō ꝯſecratis celebrari nō pōt. de ꝯſe. di. i. miſſaꝝ. dixi ſuꝑ ℟ica. ¶ Et ad uerte ꝙ h̓ non fit mētio de licētia ep̄i videt̉ gͦ ꝙ exqͦ locus a pͥmordio ē deputatꝰ ad diuinas lau des nō exigat̉ alia licētia. ¶ Itē noͣ ꝙ poſt pol lutionē eccl̓ie ꝯtīgentē ex ſanguinis vel ſeminis effuſione organa clericoꝝ in ea ſuſpendunt̉. Ex qͦ infero ꝙ neduꝫ miſſa ſꝫ nullū officiū debet ibi celebrari an̄ recōciliationē. An autē de facto ibi celebrātes incurrāt irregularitatē. Hoſti. ſentie bat ꝙ ſic. qꝛ eccleſia vr̄ interdicta ar. h̓ ſed ꝯͣriuꝫ ē hodie det̓minatū ⁊ habet̉ in. c. is ꝗ. de ſen. ex. li. vi. nō eſt gͦ eccl̓ia interdicta ſi organa clericoꝝ ſunt ſuſpēſa. ¶ Ultimo h̓ querit̉ nunꝗd pollu tio nocturna ꝯtingēs in ipſa eccl̓ia polluat eā vt indigeat recōciliatiōe. Io. an. dicit. ꝙ ꝯſuetudo ſatis rōnabilis habet ꝙ non. licet pollutio qn̄qꝫ ꝯtingat cum peccato ⁊ an̄ ⁊ qn̄ proueniat hͦ ſine peccato. vide tex. cum glo. noͣ. vi. di. teſtamentū. Sꝫ ego dico ꝙ alio reſpectu eccl̓ia iſto caſu nō ē recōſilianda qꝛ talis pollutio ꝯtingit occulte ⁊ ea q̄ occulte fiūt nō indigēt reconciliatione ꝑ ea q̄ dixi in. c. ꝓpoſuiſti. sͣ. eo. ⁊ declara hūc tex. per ea q̄ dixi in. d. c. ꝓpoſuiſti. ⁊ vt ē glo. noͣ. in. c. vno .jͣ. eo. li. vi. ¶ In glo. i. in fi. noͣ. fi. glo. ⁊ ꝑ iura in ea allegꝭ. Cle. papa mādauit denūciari excōica tos effractores cuiuſdā eccleſie nondū ꝯſecrate vbi tn̄ celebrant̉ diuina. ⁊ noͣ ꝙ ꝓprie ſacrilegiuꝫ nō ꝯmittit̉ ibi qꝛ non ledit̉ res ſacra ſꝫ ꝓpter de putatiōeꝫ gaudet eo p̓uilegio qͦ ſacra. In glo. ij. in fi. Hoſti. videt̉ ſequi pͥªᵐ opi. ſed Io. an. ⁊ cōi ter doc. trēſeunt cū opi. glo. ⁊ illa vr̄ verior ꝑ ra tiones glo. Itē ſi exigeret̉ p̄ſentia ep̄i poſſet im mediate cōſecrari ⁊ tn̄ tex. dicit qͣꝫ citiꝰ fieri pōt. Itē in expectādo ep̄ꝫ poſſunt diu diuina ſuſpē di ꝯͣ mentē tex. ⁊. c. penultꝭ. de īmu. eccle. qꝛ licet iſte locus nō ꝯſecratꝰ gaudet eodē p̓uilegio cū ꝯſecrato non tn̄ ſequit̉ ꝙ in reconciliatiōis actu debeat ſeruari eadē forma. nam cū magis delin quat̉ ī loco ꝯſecrato expedit vt maior fiat demō ſtratio in actu recōciliatiōis. ar. in. c. cū illoꝝ. de ſen. excl. ⁊ in. c. cū bone. de eta. ⁊ quali. ¶ De celebratiōe miſſaꝝ et ſacramento eucha riſtie ⁊ diuinis officiis. ℟ica. ¶ Supͣ viſum ē de cōſecratione eccleſie ⁊ altaris. ſecrata miſſe celebrant̉ ⁊ alia d̓i ſed qꝛ in eccl̓ie uina officia dicunt̉ ideo ſb̓iungit̉ hec ℟ica. Reſbiter Cōiter nō ſūmat̉ ꝓpter mul titudinē dictoꝝ ſed ẜm vnuꝫ intellectum pōt ſic ſummari. Tere horas canonicas ꝑmittit̉ tn̄ ſibi ex cauſa di preſb̓r tenet̉ horis debitꝭ di cere eas vſqꝫ ad veſꝑas īcluſiue. h. d. pͦ p̄cipit of ficiū dici horis debitis ⁊ ex cauſa ꝑmittit antici pationem. 2º. ſpecificat caſum qͣre ꝑmitttitur ſibi De celebra. miſſa. anticipare ibi deinde. 3º. cōcludit ibi gͦ. ¶ No pͥ ibi mane iūcto. v̓. ibi expleto ꝙ matutiuū dꝫ eſſe expletū mane ⁊ ſic an̄ ortū ſolis. vn̄ dicit Hoſti. ꝙ licet mane expleri debeat tn̄ debet media no cte inchoari ꝓ hoc quod ſequit̉ in tex. media no cte ⁊cͣ. Exqͦ infero ꝙ matutiuū eſt de vigilijs no cturnis nō diurnis ⁊ ſic illa auctoritas ſepties ī die ꝓcedit in die naͣli ꝯtinens. xxiiij. horas et ꝙ poſtea tex. dicit de nocturnis vigilijs ⁊cͣ. voluit ſpecialiter diuidere ipſas horas inter diē artifi cialē ⁊ noctē nō autē voluit denoͣre ꝙ eſſent vigi lie nocturne p̄ter. vij. horas numeratas in tex. et ſic intelligo iſtū tex. ⁊ ꝙ ſic voluerit patet qꝛ ma tutiuū h̓ ꝯnumerat̉ prius in ſeptenario numero ꝗ ꝑſolui debet qͦlibet die ⁊ tn̄ matutiuū dicit̉ de nocte licet expleat̉ de mane. Sꝫ de vno dubito ſi matutiuū incipit̉ media nocte nō videt̉ ꝙ ex pleat̉ mane qꝛ nō ponit̉ tantum tempꝰ ad dicen dū matutiuū niſi ſeruaret̉ ꝯſuetudo qͦrundā re ligioſoꝝ ꝗ media nocte incipiūt matutiuū ⁊ di cūt vſqꝫ ad laudes ⁊ poſtea incipiūt laudes mo dicū ante diluculū et explēt de mane ita vt tunc ſit hora pͥme ⁊ tūc optime ſeruat̉ qd̓ dicit̉ in tex. ſed tūc nō ſepties ſꝫ octies ꝑſoluunt laudes ⁊ fa cit qd̓ noͣ. Archidia. in. c. preſb̓r. xci. di. vbi tacite innuit ꝙ octo ſunt hore canonice ſeꝑando illam aucͣtem media nocte ⁊cͣ. a ſeptē horis alijs de ꝗ bus in illa alia aucͣte ſepties in die ⁊cͣ. hoc tn̄ iudi cio meo aꝑte iure nō probat̉ vt. sͣ. dixi. Contra hoc tn̄ facit qꝛ matutiuū eſt in pͥª hora diei naͣlis ⁊ tn̄ hic ꝯputantur ſb̓ illo numero ſeptenario ꝗ explet̉ in die naͣli. Ex qͦ neceſſario infert̉ ꝙ illa aucͣtas media ꝯprehēdit̉ in illa ſepties in die ſꝫ vt dixi h̓ diſtinguit inter diē artificialē ⁊ noctem ¶ Noͣ ibi pēium ſeruitutis ꝙ ſicut vaſallꝰ tene tur dn̄o ſoluere tributū ⁊ ſeruitiū ſic clericus te net̉ ſoluere hāc ſeruitutē deo .ſ. in dicendis ho ris canonicꝭ. ⁊ expone pēſum .i. qͣꝫtitatē vel deb tū ⁊ idē v̓bum ponit̉. iiij. di. deniqꝫ. ¶ 3º. noͣ ꝙ of ficiū diuinū appellat̉ hora ⁊ etiā vigilia et dicit hora ab oro oras. appellant̉ vigilie qꝛ in eis di cēdis debēt clerici vigilare ⁊ nō dormire. ¶ 4º. noͣ ibi infirmis viſitatꝭ ꝙ ſacerdos parrochialis nō debet exire ciuitatē ꝗn prius viſitet oēs pro chianos infirmos ne ꝗs ſine ꝯfeſſiōe ſeu eucha riſtia decedat facit de offi. archip̄ſby. in. c. iij. Noͣ ibi opꝰ rurale ꝙ hoc opꝰ nō ē clericis etiaꝫ preſbyteris interdictū. ¶ Itē noͣ ibi ieiunijs ꝙ preſb̓r parrochialis tenet̉ ẜuare ieiuniū vſqꝫ ad horam 3ªᵐ in qua pōt miſſa celebrari ẜᵐ qualita tem diei. Et ex hͦ v̓bo infero ꝙ ſacerdos parro chialis nō debet cā celebratiōis accipere vinum purificatū niſi habeat aliū ſacerdoteꝫ ꝗ ſit para tus dicere miſſam ſuꝑueniēte neceſſitate. nā iſte tex. loquit̉ de ſacerdote qui prius celebrauerat vt denoͣt illa dictio vt iteꝝ neceſſitatibus ⁊cͣ. ⁊ tn̄ dicit̉ ꝙ debet eē ieiunus vſqꝫ ad horā ſtatutam ⁊ iteꝝ ex neceſſitate celebrare poſſet ille auteꝫ ꝗ recipit vinū purificatū nō dicit̉ ieiunꝰ nec poteſt ex neceſſitate iteꝝ celebrare vt innuit iſte tex. et clariꝰ le. ⁊ noͣ. in. c. ex ꝑte. ⁊. c. ꝯſuluiſti. jͣ. eo. ti. No ibi peregrinoꝝ ⁊ hoſpi. pulchrū dictū ꝙ ſa cerdos ꝑrochialis licite miniſtrat ſacramēta pe regrinis ⁊ hoſpitibꝰ cōfluentibus ad ꝑrochiam ſuā gͦ īferri pōt ꝙ peregrini ⁊ hoſpites nō tenēt̉ ire ad eccl̓iam cathedralē ſꝫ nec̄itate ſuꝑueniēte vidēt̉ eē de illa ꝑrochia ad quā ſe ꝯtulerūt ⁊ fa cit hͦ ad. q. qͦtidianam q̄ tractatur in. c. i. de ſepul. Morit̉ peregrinus in parrochia alicuiꝰ vtꝝ de beat ibi ſepeliri vel in eccl̓ia cathedrali ſi nō eli git ſepulturam vel ſi eligit exͣ ꝑrochiam ſuā vtꝝ debeat̉ qͣrta eccl̓ie cathedrali an prochiali. iſte tex. facit ꝓ eccleſia prochiali latiꝰ examinat̉ hec q̄ſtio in. d. c. i. ¶ Nō ibi ſepties in die ⁊cͣ. ꝙ de iu re diuino clericus tenet̉ ad ſepteꝫ horas canoni cas ſed nō ſunt de iure diuino iſte hore determi nate. vn̄ officiū ſeu determinatio ⁊ diſtinctio of ficij ē de iure poſitiuo ſed ſepties in die laudare ē de iure diuino. Exqͦ īfero ꝙ papa licite poteſt diſpēſare circa mutatiōeꝫ officij ſed nō credo vt poſſit diſpēſare vt clericꝰ non teneat̉ dicere ali quod officiū licet Lau. ⁊ Io. de lig. aliter ſenſe rit in cle. ij. eo. ti. vbi arguūt ꝙ ſicut papa ibi dat poteſtatē certo caſu mutādi officiū ita poſſit di ſpenſare vt nō teneat̉ quis dicere officiū arguē do de parte ad totū. Sed illud dictū mihi non placet qꝛ alia rō eſt in toto alia in ꝑte qꝛ de iure diuino ē ipſum officiū gn̓aliter ſumptū ꝯͣ qd̓ pa pa ſine rōe nō diſpenſat. ſecꝰ in diſtinctiōe ⁊ mu tatione officij qꝛ illud vt dixi ē de iure humano pro hͦ quod le. ⁊ noͣ. in. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſ. p̄ben. ¶ In glo. i. in fi. no bene glo. ⁊ refert Hoſti. ꝙ papa cardinales ⁊ alij pōtifices ꝓ parte maiori hͦ obſeruant dicendo de mane officiū vſqꝫ ad ſe xtā ⁊ nonā incluſiue ꝓpter occupationes ſuꝑue niētes poſtea. nā pͥma hora diei ē apertior ⁊ de uotior ideo meliꝰ eſt p̄uenire horam qͣꝫ p̄ueniri ad hͦ tex. cum glo. in. l. ij. ff. de v̓. ſig. ⁊ ꝙ hͦ poſſet fieri habes noͣ. tex. h̓ qui etiā ex cauſa ꝑmittit vt poſſet clericꝰ de mane etiā veſperas dicere. ¶ Sꝫ aduerte qꝛ tex. pͥma fronte videt̉ ſibi ꝯͣrius nam pͦ p̄mittit vt poſſit ꝗs de mane dicere offici um vſqꝫ ad veſꝑas incluſiue tn̄ poſtea videt̉ vel le ꝯͣrium dū dicit ita vt horis ꝯpetētibus ⁊cͣ. ſed ego intelligo ꝙ clericꝰ in pͥuato pōt ſeruare ꝯſili um h̓ traditū ſed in eccl̓ia ſua in qͣ ſolent diuina officia publice dici debēt hore canonice celebra ri ꝯpetentibꝰ horis aūt a ſe aūt a ſuis ſcholaribꝰ .ſ. clericꝭ. ⁊ habuit iſte tex. reſpectū ad cōſuetudi nē qͦrundam vltramontanoꝝ ꝗ habēt in eccleſia multos clericos ſcholares ꝗ adiuuāt eos ī offi cijs dicēdis. ⁊ refert Io. an. h̓ miraculū de qͦdā ſancto heremita quē deficientibꝰ alimētis ange lus paſcebat ⁊ tēpore vuarū portabat ſibi qn̄qꝫ vuas bonas qn̄qꝫ marcidas qn̄qꝫ agreſtes īter rogatuſqꝫ angelꝰ ab heremita q̄ ſit tāta diuerſi tatis cā. reſpōdit angelus ꝙ bonas portabat tē pore qͦ dicebat officium horis ꝯpetentibꝰ. agre ſtes v̓o quando anticipabat horā dicendi offici um. marcidas qn̄ differebat vltra debitā horaꝫ De celebra. miſſa. 5 ⁊ hͦ ideo qꝛ heremita non occupabat̉ alijs exte rioribus ſed vbi ex cā legitima ſeu neceſſaria ti met occupationē pōt licite ſeruari qd̓ hic dicit̉. In glo. ij. in fi. ſꝫ glo. nō declarat que ſit hora cō petens ad dicendū officiū dicūt hic doc. illā eſſe ꝯpetentē in qͣ credit̉ populū acceſſuꝝ ad diuina qd̓ noͣ. ſi autē veriſil̓iter credit̉ ꝙ populꝰ non ve niat. dixerūt ꝗdam ꝙ clerici poſſūt dicere ad vo tū ſed nō placet hͦ doc. ſed dicūt ꝙ ꝯpetēs eſt cū hora officij rn̄det hore dici vt ſic dicat̉ matuti nū in nocte pͥma in diluculo ⁊ ſic de alijs horis. Et dicit Io. an̄. h̓ ꝙ iſtaꝝ ſeptem horaꝝ tres ſūt nocturne ⁊ qͣtuor diurne. nā matutinum pͥma ⁊ ꝯpletoriū ſunt hore nocturne iō tex. dicit in plu rali de nocturnis vigilijs ⁊cͣ. in multꝭ tn̄ locis cō pletoriū dicit̉ immediate poſt veſꝑas ⁊ hͦ fuit in ductū forte vt populꝰ poſſit ꝯmode officijs int̓ eſſe. ⁊ noͣ ꝙ q̄libet hora deſignat aliꝗd de officio ꝑuo de cruce. In glo. in v̓. ſuccurrere. in fi. dicit Hoſti. ꝙ gn̓alis ꝯſuetudo habet ꝙ in diebꝰ cōi bus poſſit miſſa dici vſqꝫ ad ſextam. in vigilijs vſqꝫ ad nonā. in qͣtuor tꝑibus vſqꝫ ad veſperas facit qd̓ noͣ. in. c. ſolet. de ꝯſe. di. i. ⁊ in. c. nō liceat. .xliiij. di. ¶ In glo. fi. in fi. aduerte qꝛ glo. dicit etiā alios clericos nō preſbyteros teneri ad di cendū officiū ſed nō aperit vtꝝ omnes teneant̉ in qͦcunqꝫ ordine ſunt ꝯſtituti ⁊ ꝗd ſi nō ſunt be neficiati ideo aduerte. nam pͦ ponā duos caſus in ꝗbus oēs ꝯueniūt. Primꝰ eſt qn̄ clericꝰ eſt be neficiatꝰ. nā ẜm omnes iſte tenet̉ dicere officiū. .xcij. di. c. fi. nā ꝓpter officiū dat̉ beneficiuꝫ. c. fi. de ℟p. li. vi. ⁊ ꝗ altari ſeruit de altari debet viue re ita ecōtra ꝗ viuit de altari ſeruire debet alta ri. in. c. cū ẜᵐ apoſtolū. de p̄ben. 2ꝰ caſus qn̄ cleri cus ē in ſacrꝭ. nā cōiter tenet̉ ꝙ licet nullū habe at bn̄ficiū tn̄ rōne ordinis tenet̉ ad officiū. vnde v̓buꝫ preſb̓r capit̉ h̓ large facit. c. ij. de coha. cle. ⁊ mulie. vn̄ in ordinatione admonet̉ clericꝰ ꝙ ſi fuit piger in eūdo ad eccleſiā ſit deinceps ſollici tus ſi fuit ſomnolētus ſit vigilās. Sꝫ dubito in alijs duobꝰ caſibus. pͥmus nunꝗd clericꝰ in mi noribꝰ releuet̉ ab officio dicendo ſi ē abſens ab eccl̓ia in qua ē bn̄ficiatꝰ ex ꝓbabili cauſa ⁊ deſer uit eccleſie ꝑ vicariū. nā Pe. ⁊ Ab. dicūt hic ꝙ ſic ⁊ hanc drīaꝫ aſſignant inter clericū in minori bus ⁊ ꝯſtitutū ī ſacrꝭ. allegāt. c. ꝑuenit. de appel. facit. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ſꝫ illa iura hͦ non ꝓ bant iudicio meo. nā loquunt̉ qͦ ad officiādum eccl̓iaꝫ. nā ex iuſta cauſa ꝗs excuſat̉ non tn̄ rele uat̉ qn̄ dicat officiū in pͥuato ⁊ pro hͦ iſte tex. nā ſacerdos h̓ dixit officium in pͥuato ⁊ ꝑ clericos ſcholares dicit̉ in eccl̓ia ſed dicūt qꝛ hͦ. c. loquit̉ in p̄ſbytero ꝗ tenet̉ rōe ſacri ordinis ⁊ poſſꝫ ad iuuari eoꝝ dictū hac rōe. clerici in minoribꝰ vi dent̉ teneri ad officiū rōe bn̄ficij ſed bn̄ficio eſt ſatiſfactū exqͦ deſeruit̉ per vicariū hanc opi. re fert h̓ Io. an. ⁊ nō reuocat nec exp̄ſſe approbat ⁊ idē facit Io. de lig. in cle. i. eo. ti. ſꝫ ipſe Io. an. in fi. iſtiꝰ. c. dicit vnū dictū per qd̓ tacite videt̉ re cedere a dicto Pe. ⁊ Ab. dicit enim libenter vi diſſe ꝙ eccl̓ia ſtatutū feciſſet vt clerici ſaltē in mi noribꝰ bn̄ficiati nō curati excuſarent̉ occafione ſtudij ab officio dicēdo deſeruiendo eccl̓ie ꝑ vi cariū ⁊ dicēdo officiū beate marie v̓ginis. ⁊ ap te videt̉ ſentire ꝙ ceſſante ſtatuto eccl̓ie clericꝰ in minoribꝰ bn̄ficiatꝰ nō excuſat̉ licet deſeruiat ꝑ vicariū ⁊ ipſe dicat horas beate marie v̓ginis eti am ſi ſit abſens ex cā probabili vt ſtudioꝝ ⁊ cre do ꝙ hͨ opi. ſit verior ⁊ tutior. nā aſſumptus ē in ſortē dn̄i ⁊ tenet̉ de iure diuīo ſepties in die lau dare deū nec pōderat propheta ꝙ dicat in eccle ſia vel alibi. nā licet nō poſſit in eccl̓ia dicere nō debet excuſari qͦ minꝰ laudet deū in p̓uato ma xime cū viuat de pr̄imonio xp̄i. Et eſt dubiū nū ꝗd officiū beate marie v̓ginis ſit in p̄cepto. doc. h̓ nihil dicūt. ſed Io. de lig. ponit in. d. cle. i. ⁊ di cit ꝙ licet hͦ iure nō probetur tn̄ hoc cōis ꝯſuetu do habet vt cōputet̉ inter horas canonicas ⁊ hͦ credo eſſe veriſſimū. nā ordo antiquus ē ab ec cleſia traditꝰ vt etiā publice dicat̉ in eccl̓ia certꝭ tꝑibus quod nō eſſet ſi nō eſſet in p̄cepto. nam multa ex traditiōe antiquoꝝ patꝝ ſunt in prece pto que nō reꝑiunt̉ ſcripta. xi. di. eccleſiaſticaꝝ. ⁊ in. c. cū marthe. jͣ. eo. 2ꝰ caſus in qͦ dubito ē nū ꝗd clerici in minoribꝰ nō bn̄ficiati teneantur ad officium. Inno. h̓ gn̓aliter loquēdo dicit ꝙ oēs clerici tenētur dicere vel audire officiū ⁊ ſi ſunt bn̄ficiati tenent̉ dicere in illa eccl̓ia vbi habēt be neficiū. xcij. di. c. fi. Exp̄ſſe tn̄ non attingūt doc. hūc caſum ſed potiꝰ ſentiūt ꝙ nō dicendo de cō ſtitutꝭ in ſacris ⁊ de bn̄ficijs in minoribꝰ ⁊ ita hꝫ gnͣalis ꝯſuetudo q̄ vt credo non dicentes excu ſat. ar. in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. ſed de mente iuris diuini ⁊ humani credo ꝙ ſit oppoſitū. nā eo ipſo ꝙ quis ꝓmouet̉ ad ordines aſſumit̉ in ſortē do mini ⁊ trāſfert ſe in deū ⁊ in eccleſiā. vn̄ eximit̉ a ptāte ſeculari in. c. cū non ab hoīe. de iudi. opti me facit. xij. q. i. cum portio. cū. c. p̄cedēti. nam ⁊ quiſqꝫ clericꝰ debet viuere de pr̄imonio xp̄i vel ſaltē ep̄s tenetur ꝓuidere. sͣ. de p̄ben. c. ij. ⁊. c. epi ſcopus. ⁊. c. cum ẜᵐ apoſtolū. Sed h̓ cadit 2ª. q. nunꝗd clericus nō dicēs officiū ſine cauſa rōna bili tenet̉ reſtituere fructꝰ qͦs interim ꝑcepit ab eccl̓ia. Io. cal. format h̓ iſtam. q. ⁊ ꝯcludit ꝙ ſic. mouet̉ qꝛ ꝓpter nō reſidentiā clericꝰ pͥuat̉ bene ficio ⁊ fructibꝰ bn̄ficij in. c. penultꝭ. sͣ. de cle. nō re ſi. ſed nō dicēs officium effectualiter nō reſidet Item qꝛ bn̄ficiū datur ꝓpter officiū. vt in. d. c. fi ⁊ fortificādo hͦ vbicunqꝫ aliꝗd datur ob cauſa cauſa nō ſecuta illud pōt repeti. vt. ff. de ꝯdi. ob. can. quaſi ꝑ otū. ſed bn̄ficiū datur ꝓpter officiū dicendū gͦ officio nō dicto fructus bn̄ficij repeti poſſunt ſꝫ hec opi. ē nimis rigida nec eā ſequit̉ do. Car. dicens. ꝙ iure nō probat̉ ſed tn̄ non re ſpōdet ſpecifice ad ꝯͣriū. ſed tenendo opi. ꝯͣriam poſſumꝰ dicere ꝙ bn̄ficium non dat̉ ſimpliciter ꝓpter officiū ſed etiā vt clericꝰ aſſumptꝰ in ſor tem dn̄i viuat de pr̄imonio xp̄i et nō mendicet. .xciij. di. diaconi. ⁊ in. c. ij. de p̄ben. Item facit. c. ſi ꝗs in clero. vij. q. i. vbi clerico imponitur alia De celebra. miſſa. penitētia. Item ꝓpter nō reſidentiā clericꝰ pͥua tur bn̄ficio non tn̄ reperimꝰ ꝙ artetur ad reſti tutionē fructuū. vn̄ in. c. ex ꝑte. de cle. nō reſi. ille nō reſidet ꝑ decenniū ⁊ tn̄ non fuit cōpulſus ad reſtitutionē fructuū. Itē occaſione tituli quem ſemꝑ habet donec pͥuet̉ ꝑciperet fructus ⁊ ſi nō ſeruierit eccl̓ie dicendo officiū tn̄ ſeruiuit eccl̓ie vniuerſali in ordine clericatꝰ. ꝯͣria tn̄ opi. in foro aīe eſſet tutior. Itē hic ponit̉ ꝑ Inno. q̄ſtio. cle ricꝰ diu dimiſit officium ⁊ ꝯfitet̉ nunꝗd audiēs ꝯfeſſionē debet ei imponere penitētiā ꝙ redicat oīa officia aut mutare poſſit penitentiā. Inno. dicit h̓ ꝙ poteſt mutare ſi vult ⁊ cōiter ſequūtur doc ꝙ pōt indicere etiā illā penitētiam vide hic ꝑ eū et poteſt defendi hͦ etiā de ſtricto iure ciuili qꝛ in obligatiōibꝰ facti ſuccedit obligatio ad in tereſſe. l. ſi ꝗs ab alio. in fi. ff. de re iudi. ⁊. l. ſtipu. nō diuidū. in v̓. celſus de v̓. ob. qꝛ oꝑa vnius diei ſūt diuiſa ab alijs. l. ſi vſufructꝰ inbienniū. de vſu fructꝭ. lega. l. ſi nō ſortē. §. ſi libertꝰ. de ꝯditꝭ. inde. Aliā. q. videlicet ꝗd de infirmo vel aliter impe dito. vide hic etiā per Inno. vtꝝ excuſet̉ ab offi cio dicēdo ꝓpter infirmitatē ⁊ diſtinguit ꝙ aut eſt infirmitas q̄ noceret multū ſibi ꝓpter officiū dicendū ⁊ tunc excuſat̉. ſecꝰ ſi nō multū noceret puta in febre qͣrtana antiqͣta vel febricula. Ab. Uidam peculē miſa Propt̓ miſſaꝫ de feria dimittēda nō eſt. h. d. pͦ exceſ ſus. ⁊ ꝓuiſto. ¶ No pͦ ꝙ euangeliū in pͥncipio erat v̓bum. nō eſt de neceſſitate dicendū ī quali bet miſſa. nā ſi hͦ eſſet veꝝ non noͣrentur iſti laici ꝗ in ſingulis volebāt audire illud euangeliū nō tn̄ per hͦ putes malū eſſe in qͣlibet miſſa illud au dire maxime cū hodie hͦ habeat cōis ꝯſuetudo ſed dānat̉ hec ſuſpitio qꝛ credebant iſti ſicut di cūt q̄dam vetule ꝙ nō poterunt iſti ſine penitē tia decedere audiēdo illud euāgeliū vel quid ſi mile. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝓpter miſſas peculiares non debēt in eccleſia dimitti miſſe q̄ occurrūt aut de feria aut de feſto ꝓprio ⁊ intelligunt hͦ doc. qn̄ in eccleſia nō eſt niſi vnꝰ ſacerdos ſi enī eſſent plu res bn̄ poſſet vnꝰ dicere miſſam occurrentē ⁊ ali us ob deuotionē dicere miſſaꝫ peculiarē. ꝓ hoc vr̄ tex. in. c. ⁊ hͦ attēdendū. de ꝯſe. di. i. ¶ Nō ibi nō pro alia deuotiōe. ꝙ miſſa peculiarꝭ nō debet audiri niſi pͥncipalit̓ ob reuerentiā dei ⁊ ſancto rum. nō autē ob aliā deuotionē puta vt habeant meliores ſegetes. Quid aūt de ſacerdote ꝗ miſ ſam celebrat vt deus ꝑdat aliquē dic ꝙ ꝯficit ſꝫ hͦ cooꝑto debꝫ deponi. qꝛ abutit̉ tanto ſacramē to. vide glo. i. q. i. c. dictū. q̄ ad hͦ allegat bo. tex. Noͣ vltimo in fi. ꝙ ꝗſqꝫ celebrando rogat ꝓ vi uis ⁊ defunctis ⁊ ideo dicit tex. in fi. ꝓ ſalute vi uoꝝ atqꝫ mortuoꝝ ⁊ ob hoc cōiter in plurali di cunt̉ miſſe ⁊ raro in ſingulari dr̄ miſſa. Exqͦ eti am collige ꝙ miſſe pſint viuis ⁊ defunctꝭ. xiij. q. .ij. aīe defunctoꝝ. ¶ Noͣ ꝙ miſſe peculiares di cunt̉ qͣſi ſpeciales ſiue appropͥate qꝛ ſicut pecu liuꝫ appropriat̉ alicui ita tales miſſe peculiares appriant̉ ei qd̓ eſt qͣſi peculiū. In glo. i. ibi. i. ſpā les vel expone peculiares .i. qͣs ſibi appriant. Onſuluiſti eriſe Breue ē Sufficit ſacerdoti ſel̓ in die celebrare Et duos caſus excipit .ſ. neceſſitatē ⁊ feſtū nati uitatis. ¶ Noͣpͦ ꝙ ſacerdos increpari non pōt ſi qͦlibet die celebrat. Auguſti. tn̄ tales non lau dat nec vituperat. vt in. c. qͦtidie. de cōſe. di. ij. nā difficile ē ꝙ ꝗs qͦlibꝫ die ſit ita diſpoſitus vt miſ ſam digne valet celebrare nō tn̄ valet ſtatutū ar tās eum ad qͦtidie celebrandū vt ē bo. tex. in. c. ſi gnificatū. sͣ. de p̄ben. ⁊ dic vt ibi dixi qd̓ eſt notā dū ꝓ inſtitutionibꝰ bn̄ficioꝝ. nā patronus qn̄qꝫ facit apponi vel inſtitui vt ꝓmutꝰ ad illud bn̄fici um teneat̉ qͦlibet die celebrare ⁊ vide latius qd̓ dixi in. d. c. ſignificatū. In glo. fi. ibi ſiue vtilitatꝭ. nō intelligas ꝙ ꝓ lucro ꝓprio debeat ſacerdos celebrare iteꝝ ſed iſtud v̓bum vtilitas eſt referē dū ad ꝑſonā tertij vt ſequit̉ in glo. ideo dicens miſſam pͥncipaliter ꝓpter intētionē lucri tēpora lis ꝯmittit ſimoniā mentalē. vn̄ tenēt̉ agere pe nitētiam licet nō teneat̉ reddere lucꝝ exqͦ nō in teruenit pactū exp̄ſſum ⁊ idē in canonicis ꝗ va dūt ad officiū pͥncipaliter ꝓpter diſtributiōes qͦ tidianas. de qͦ vide bo. glo. in. c. vno. de cle. nō re ſi. li. vi. in fi. facit tex. c. fi. in fi. jͣ. de ſimo. In eadē glo. ibi aliqͣ magna ꝑſona puta ep̄m ẜᵐ doc. quē nō decet abſqꝫ miſſa celebrāda vel audienda di em ꝑtranſire. vt in. c. fi. de p̓uile. li. vi. ⁊ idē dc de aliqͦ magno viro. ar. in. c. i. sͣ. eo. Et inqͣꝫtum glo. in fi vr̄ velle ꝙ quis pōt celebrare vnā miſſaꝫ de die ⁊ aliā pro defunctis videt̉ hͦ ꝯtra tex. nā ſo lū excipit duos caſus vt. sͣ. dixi. ⁊ vide tex. in. c. ſufficit. de ꝯſe. di. i. ꝗ ꝑmittit aliā miſſam ꝓ defun ctis celebrare exiſtēte neceſſitate vtputa qꝛ defi cit preſb̓r qui debebat aliā miſſam celebrare ⁊ in eccleſia cōſueuerūt due miſſe celebrari. pro hͦ. c. cū creatura. jͣ. eo. ⁊ idē dicūt doc. qn̄ prochianus infirmaret̉ qui vellet cōicari. nam ſi euchariſtia nō eſſet ꝯſeruata in pͥma miſſa licite ſacerdos di cit aliā dūmodo hͦ faciat nō recepto vino purifi cationis qd̓ noͣ. nam in hͦ multi errant ex hͦ enim v̓bo ſumi pōt vna regula ꝙ etiā ꝓ cauſa neceſſi tatis nō licet ſacerdoti iteꝝ cęlebrare ſi pͥus rece pit vinū purificatiōis. ¶ Et aduerte ꝙ hͦ etiam habet locū in feſto natiuitat dn̄i. naꝫ ſi ſacerdos accipit vinum purificatiōis non pōt dicere 2ªᵐ miſſam vel 3ªᵐ ⁊ hoc exp̄ſſe volunt doc. in. c. ex ꝑte. jͣ. eo. vbi dicit Hoſti. ꝙ vidit in hͦ magnos vi ros errare. Onſili N moranōio licetor In miſſa cōme cat̉ ꝓpria p̄fatio non tn̄ dicit̉ hymnus angelicꝰ nec ſymbolū. Et in hͦ errant multi ſacer dotes qui cōiter in miſſa ꝯmemorationis maxi me beate marie v̓ginis dicūt gloria. cōis diuiſio 2ª ibi inꝗſitioni. ¶ No pͦ ꝙ licite miſſa dicit̉ in memoratiōe alicuius ſancti exͣ feſtū ꝓprium ſꝫ intellige vt dictum fuit in. c. ꝗdam. §. eo. ſed hoc De celebra. miſſa. 3 maxime obſeruat̉ in eccleſijs ꝯuentualibus ſeu collegiatꝭ in ꝗbus debent qͦtidie dici due miſſe. vt in. c. cū creatura. jͣ. eo. ¶ Noͣ 2º. ꝙ propria p̄fa tio dr̄ in miſſa ꝯmemoratiōis ⁊ ſunt tm̄. x. prefa tiones inſtitute ꝑ eccleſiā nouē habent̉ in. c. īue nimꝰ. de ꝯſe. di. i. decimā habes. ī. c. ſanctoꝝ. lxx. di. vn̄ ſi reperiunt̉ alie exͣ illas ſunt delēde qꝛ ab eccl̓ia nō ſunt inuēte nec approbate. ¶ In glo. fi. in fi. vel dic ẜᵐ Hoſti. ꝙ iſte hymnus ponit̉ in laudes matutini de dn̄o noſtro in ꝗbus de ꝯmē dabili deuotiōe dicunt̉ te deū laudamus. Ab. Breue eſt ⁊ ẜm X Parte hoſti. determi nant̉ qͣtuor. q. nam pͦ q̄rebat̉ an ſacer dos poſt ſacramēta ſumpta ꝑfunde̓ debeat ma nus. 2º. cū quo liqͦre. 3º. vtꝝ illam ꝑfuſionē debe at ſacerdos ſumere. 4º. an poſt illā ſumptā debe at ſeu poſſit iteꝝ celebrare ⁊ in effectu rn̄det hic papa ad oēs. q. nā debet manus pͦ ꝑfundere cū vino ⁊ vinū ꝑfuſionis ſumere niſi ſit celebratu rus aliā miſſam ⁊ poſt ꝑfuſiōeꝫ ſumptā non pōt aliā celebrare ⁊ intellige vt dixi in. c. ꝯſuluiſti. sͣ. eo. nam hͦ ꝓcedit tā in feſto natiuitatꝭ dn̄i qͣꝫ alia neceſſitate ⁊ ex hͦ declarat̉ iſte tex. ¶ Et pͦ nō ꝙ ꝑfuſio poſt ſumpta ſacramenta debet fieri cū vi nō ⁊ hͦ facit ad. q. nunꝗd non bibēs vinū poſſit ꝓmoueri ad ſacerdotiū ⁊ ꝯcluſio eſt ꝙ nō. ⁊ vi de glo. ij. q. vij. ipſi apoſtoli. ⁊ credo ꝙ nō ſuffice ret ꝙ ille polliceret̉ ſe ſūptuꝝ ſacramentū. qꝛ ex qͦ ſolet naͣliter abhorrere vinū poſſet emitte̓ ſeu euomere ſacramentū ſumptū. ar. in. c. ſi ꝗs ꝑ ne gligentiā. cū. c. ſe. de ꝯſe. di. i. ¶ No ꝙ ꝑ aſſum ptionē vini ꝗs deſinit eſſe ieiunꝰ ⁊ hͦ intelligo in reuerentiā tāti ſacramēti. nam ieiuniū abſtinētie nō rumpit̉ ꝑ potū ante vel poſt cibū ſumptū vel ꝑ aſſumptiōeꝫ medicīe vt noͣ. Inno. jͣ. de obſer uatꝭ. ieiu. ſuꝑ ℟ica ¶ In glo. fi. ibi euacuat̉ ſed clarius hͦ habet̉. jͣ. c. ꝓxi. §. q̄ſiuiſti. ¶ In ea. glo ibi ſed magis affirmatiue. noͣ ex hͦ iuncto tex. ꝙ aduerbiū forte nō ſemper ponit̉ dubitatiue ſed qn̄qꝫ affirmatiue. vel dic clarius ẜᵐ Hoſti. ꝙ illa dictio forte nō refert̉ ad verbū impediret ſꝫ ad verbū reciꝑet ⁊ eſt ſenſus ꝙ ſi forte acciꝑet vinū ꝑfuſionis forte ꝑ obliuionē vel qꝛ non credebat ſe celebratuꝝ denuo īpediret̉. ¶ In ea. glo. ibi anteqͣꝫ cibus digeſtus ſit. noͣ glo. ꝙ ꝗs dicit̉ ieiu nus poſt digeſtū cibū ideo neceſſario nō reꝗrit̉ dormitio. pōt gͦ ſacerdos celebrare de mane licꝫ nocte p̄cedenti poſt cenā nō dormiuerit dūmo do digeſtio ſit ꝑfecta. vt noͣ. in. c. ſi ꝯſtiterit. jͣ. de accuſa. vbi ꝑ doc. vide bo. tex. cū glo. de ꝯſe. di. i. ſacramēta. ¶ Et aduerte quēadmodū ob reue rentiā ſacramēti ſacerdos debet eſſe ieiunus qn̄ ſacramentū ſumit ita poſt ſumptū ſacramētum dꝫ ſtare ieiunꝰ eadē rōe ne cibꝰ naͣlis ẜᵐ opi. quo rundā admiſceat̉ facrꝭ. ⁊ ideo dicit tex. multum noͣbilit̓ in. c. tribꝰ. de ꝯſe. di. ij. ꝙ ſi ꝗs ſumpſit cor pus xp̄i de mane debet differre cibū maͣlē vſqꝫ ad ſextaꝫ ⁊ ſi ſumpſerit in tertijs debet differre vſqꝫ ad veſꝑas licꝫ nō obſeruet̉ ⁊ male. nā opi. videt̉ magis cōis ꝙ corpus xp̄i ⁊ ſanguis tam diu durāt qͣꝫ diu durāt accidētia panis ⁊ vini et ſic oportet differre ꝑ tantū tempus qͦ veriſil̓iter illa accidētia. ⁊ ꝑ ꝯſequens xp̄i corpus nōͣ ſit am pliꝰ in corpore recipientꝭ. fuit tn̄ opi. qͦrundā ꝙ immediate qͦ premit̉ dentibꝰ deſinit ibi eſſe cor pus xp̄i. que tn̄ opi. nō tenetur facit. c. ſi quis ꝑ ebrietatē. de ꝯſe. di. i. ¶ Et in fi. glo. noͣ. ꝙ de ſub ſtātia ſacramēti nō eſt vt ſacerdos ſit ieiunus ſꝫ ad decentiā ⁊ reuerentiā ſacramēti. nā ⁊ xp̄s in ſtituit hͦ ſacramentū nō ieiunꝰ ſed poſt cenā ⁊ vi de rōeꝫ quare in. c. liquido. de ꝯſe. di. ij. vn̄ ſacer dos ꝯͣfaciēdo pōt priuari bn̄ficio in. c. ſi ꝯſtiterit pͥus allegato. ¶Um marthe Si qua v̓ba ſunt in canone miſſe q̄ ab euāgeliſtis dicta nō fuerūt credere debemꝰ ꝙ a xp̄o apoſtoli ⁊ ab apoſtolis eoꝝ ſuceſſores ac ceperunt. h. d. vſqꝫ ad. §. q̄ſiuiſti. ⁊ ille. §. h. d. In ſacramento altaris aqͣ cū vino tranſb̓ſtantiat̉ in ſanguinē. h. d. 2º. vſqꝫ ad. §. 3º. ⁊ ille. §. vſqꝫ ad fi. hͦ intēdit. Oratio q̄ dicit̉ in ſecreto in feſto ſan cti leonis immutata ē qꝛ vbi dicebat̉ annue no bis dn̄e vt anime famuli tui leonis hec ꝓſit obla tio hodie dicit̉ vt interceſſione beati leonis hec nobis ꝓſit oblatio. ⁊ hͨ mutatio ꝯtingit qꝛ ſancti nr̄is or̄onibus non indigēt ſed nos ſuis. ⁊ tres ſunt ꝑtes ſicut tria ſunt dicta q̄ patent per. §. No pͦ ibi in canone miſſe ꝙ non quicꝗd dicit̉ in ſecreto miſſe dicit̉ canon ſed tm̄ illa v̓ba quibus tranſb̓ſtantiatio fit. hinc dicit Hoſti. ꝗdam ſim plices ſacerdotes appellant canonē ꝗcꝗd dicit̉ in ſecreto. Et ſcias ꝙ ſunt pauca v̓ba in ꝗbus fit tranſb̓ſtantiatio in corpꝰ ⁊ ſanguinē xp̄i ⁊ ſtatiꝫ illis v̓bis ꝓlatis ⁊ nō ante ē ibi corpꝰ xp̄i nec ſan guis. ea vero q̄ ꝓcedunt in miſſa ⁊ ſequunt̉ non ſunt de ſb̓ſtantia cōſecratiōis ſed ſacerdos orat ꝓ populo ⁊ refert gr̄as deo ⁊ ſil̓ia. de quo vide bo. tex. de ꝯſe. di. ij. panis. ¶ 2º. noͣ ꝙ ſi aliter re periat̉ ſcriptū in exēplato qͣꝫ in originali ꝯtinea tur p̄ſumit̉ exemplar falſum niſi ꝓbetur ꝙ addi tio ſuit facta ꝑ habētem poteſtatē ita arguebat̉ hic. nā dicta euangeliſtaꝝ ſunt qͣſi originalia eo rū que xp̄s dixit ⁊ fecit. vn̄ videbat̉ ꝙ libri aliqn̄ aliud ꝯtinētes eēt falſi ſꝫ tolerant̉ ex rōibꝰ hic poſitis in tex. facit ad hͦ. c. qm̄ ꝯͣ. de ꝓba. ¶ Noͣ 3º. ꝙ euāgeliſte ſupplent ſe adinuicē facit ꝓ teſti bus vt ſi vnꝰ plus dicat qͣꝫ alter nō reddant̉ fal ſi qꝛ potuit vnꝰ plus ꝑcipere qͣꝫ alter ſed potius minus dicēs debet ſuppleri ꝑ alios qd̓ ſentit In no. in. c. qͣliter ⁊ qn̄. de accuſatꝭ. el. ij. dūmodo nō ſint in aꝑta ꝯͣrietate. vt in. c. licet. de ꝓba. ¶ Nō 4º. ⁊ tene mēti illud dictū. beatiꝰ ē magꝭ dare ⁊cͣ. ⁊ declara vt dixi ī. c. i. de dona. ¶ Noͣ 5º. ibi ſane modū ſoluēdi. q .ſ. dando inſtantiā. nā papa pro bando ꝙ non oīa geſta ⁊ v̓ba xp̄i fuerūt ſcripta ꝑ euangeliſtas dat inſtantiā vnā de v̓bis aliā de factꝭ ⁊ ſic noͣ ꝙ ſufficit dare vnā īſtantiā. ¶ Itē noͣ ꝙ teſtamentū non eſt firmū in vita teſtatoris De celebra. miſſa. nam pōt ad libitū mutari ſꝫ ſola morte ꝯfirmat̉ ad hͦ allegat̉ iſte tex. ¶ Noͣ ꝙ in ſacramēto al taris ē figura ſacramēti miniſteriū ⁊ veritas. et tria ſūt ibi pͥncipaliter .ſ. forma panis ⁊ vini. veri tas ſanguinis ⁊ carnis. v̓tus vnitatꝭ ⁊ caritatꝭ. et ꝓſequere vt in lr̄a habet̉. ⁊ vide ſil̓e ī circulo po ſito ad tabernā. nā circulꝰ deſignat duo. ⁊ nō eſt ſignatū nā deſignat tabernā. Itē ꝙ ibi vēdatur vinū ⁊ ꝙ ibi ſit vinū venale vinū v̓o eſt tm̄ ſigna tū ⁊ nō ſignuꝫ qꝛ deſignat̉ ꝑ circulū ⁊ tabernam ita in corꝑe xp̄i. nā ſpēs panis ⁊ vini ē tm̄ ſacra mētum. nā deſignat duo .ſ. veritatē carnis ⁊ ſan guinis xp̄i ⁊ vnitatē inter xp̄ꝫ ⁊ eccleſiā. 2ᵐ .ſ. ve ritas ⁊ carnis ⁊ ſanguinis deſignat̉ ⁊ deſignat. nā deſignat̉ ꝑ ſpēꝫ panis ⁊ vini ⁊ deſignat vnita tē que ē inter xp̄ꝫ ⁊ eccleſiā ⁊ ſic ē ſacramentum vnū .ſ. vnitatꝭ ⁊ res alteriꝰ .ſ. ſpēi panis ⁊ vini. 3ª .ſ. vnitas deſignat̉ ⁊ nil deſignat. nā dēſignat̉ ꝑ ſpēm panis ⁊ vini ⁊ corpꝰ xp̄i. ⁊ ſic ē res gemini ſacramēti. ¶ Noͣ in fi. huiꝰ principij p̄ſumendū ꝓ his ꝗbus eccl̓ia vſa ē ab antiqͦ q̄ ab apoſtolis ⁊ alijs ſanctis virꝭ fuerint inſtituta ⁊ ideo debēt eſſe in tāta reuerētia ſicut ea q̄ ſcripta ſunt. vide bo. tex. in. c. eccl̓iaſticaꝝ. xi. di. ¶ No in. §. q̄ſiui ſti. ꝙ ex tribꝰ opi. q̄ erant int̓ ſcholaſticos de aqͣ poſita ī calice approbat̉ h̓ illa qꝛ aqua nō rema neat aqͣ nec pͥncipaliter tranſb̓ſtantiat̉ in ſangui nē ſed cū vino tnͣſeat in ſanguinē. ⁊ ſolet iſte tex allegari ad ꝓbandū drīam eſſe an aliqͣ cōpulent̉ ꝑcopulā ⁊ an ꝑ copulā cū. nā copula ⁊ facit cō pulatū venire pͥncipaliter nō acceſſorie. ſꝫ cōpu la cū facit venire copulatū acceſſorie ⁊ ideo tex noͣ. in. l. ſi cui fundū. ff. de fun. inſtruc. ⁊ inſtitꝭ. de lega. dicit ꝙ ſi teſtator legauit fundū cū īſtrumē to ⁊ poſtea vendidit fundū non valebat legatū de inſtrumēto qꝛ veniebat acceſſorie ad fundū. vn̄ ſb̓lato fundo tollit̉ tacite inſtrumentū. ſecꝰ ſi legaſſet fundū ⁊ inſtrumentū qꝛ tūc vēdito fun do remanet legatū in inſtrumēto qꝛ ſunt duo le gata pͥncipalia. vn̄ vno adēpto remanet reliquū ſed pͦ caſu erat vnū legatū. Et inducit Io. an. hic ad. q. papa mādat vt ꝓuideat̉ ticio de dignitate cū canonicatu ⁊ p̄benda vacat canonicatus ſine dignitate nunꝗd debeat ſibi cōferri ⁊ vr̄ ꝙ non ꝑ ſupͣdicta qꝛ dictio cum facit canonicatū venire acceſſorie ad dignitatē ſed ꝯͣriū ipſe tenet. nā ſci endū vt volūt canoniſte cōiter ⁊ legiſte ꝙ qn̄qꝫ dictio cū ponit̉ inter ea de quoꝝ naͣ eſt vt vnum poſſit accede̓ ad aliud ⁊ hͦ caſu ꝓcedit illa diffe rētia quaꝫ dixi inter cū ⁊ ⁊. qn̄qꝫ ponit̉ int̓ ea de quoꝝ naͣ eſt vt vnū nō accedat ad reliquū non ē drīa an̄ ꝯiūgant̉ ꝑ dictōeꝫ cū an̄ ꝑ dictionē ⁊. nā veniūt ambo eque pͥncipalit̓. exᵐ lego ticio. x. cū ſempronio idē ac ſi dixiſſet lego ticio ⁊ ſempro nio qꝛ vnus hō nō accedet alteri ⁊ ſic intelligit̉ tex. in. l. ticie. in. §. nihil. vbi ꝑ Bar. ff. de le. i. ⁊ in. l illi cū illo. ff. de vſufruc. lega. Ad ꝓpoſitū gͦ cum canonicꝰ non accedit ad dignitatē ex naͣ ſed ꝑ ſe ſtat nō eſt drīa an̄ mandet̉ ꝓuideri de dignitate cū canonicatū vel de dignitate ⁊ canōicatu. ⁊ vi de tex. in. c. ſepe. de prebē. li. vi. ⁊ hͦ notabis. No ꝙ vinū admixtū ſanguini poſt ꝯſecrationē nō trāſit in ſanguinē nec madidat .i. balneat ſan guinē ⁊ eſt rō. qꝛ vt cōiter dicūt h̓ doc. ⁊ eſt cōis opi theologoꝝ ſanguis nō eſt in calice ꝑ effuſio nē ſed ꝑ glorificationē corporꝭ. vn̄ in calice ē in tegꝝ corpꝰ xp̄i ſicut in euchariſtia. nam cū xp̄s ſit ibi viuꝰ nec eſt corpꝰ hoīs viui ſine aīa ⁊ ſan guine neqꝫ eſt ſanguis hoīs viui ſine corpore ⁊ aīa. vnde quēadmoduꝫ ſi ꝓijceres aquā ſuꝑ ho minē nō balneat̉ ſanguis venaꝝ ita vinū ⁊ aqua appoſitū poſt ꝯſecratōeꝫ nō madidat ſanguinē xp̄i. Sꝫ diceres tu exqͦ in hoſtia ē totū corpus xp̄i et in calice ē integꝝ corpus xp̄i qͣre eccleſia vtit̉ ſuꝑflue altero ſacramēto. ℟ndet̉ ꝙ ꝓpter tria. pͦ ad rep̄ſentandū xp̄i paſſiōeꝫ de cuius cor pore exiuit ſanguis ideo vinū tranſb̓ſtantiat̉ in ſanguinē pͥncipalit̓. vn̄ ex vi ſacramenti ſanguis pͥncipaliter ē in calice ſꝫ ex ꝯcomitantia neceſſa rio ē ibi corpꝰ cuꝫ anima. in euchariſtia v̓o ex vi ſacramēti ē ibi corpꝰ pͥncipaliter ſꝫ ex mera ꝯco mitantia ē ibi ſanguis cū aīa. 2º. ſit qꝛ magis ꝯue nit huiuſmodi ſacramēto vt corpus det̉ in cibū ⁊ ſanguis in potū. 3º. ꝓpter effectū. nā corpꝰ pͥn cipalit̓ dat̉ ꝓ ſalute corporꝭ. ⁊ ſanguis pro ſalute anime. de qͦ vide latiꝰ ꝑ beatū Tho. in 3ª parte ſumme in. q. xxv. ⁊. vi. ar. ij. ⁊ intellige p̄dicta qn̄ apponit̉ ita modica qͣꝫtitas liquoris alterius qd̓ aſſumit ſaporē accedentiū q̄ ſunt ī calice. nam ſi apponeret̉ vinū vel aqua vel aliꝰ liquor in tanta qͣꝫtitate qꝛ abſorberet accidētia prioris vini deſi nit ibi eſſe ſanguis xp̄i qꝛ ſanguis nō durat niſi durantibꝰ accidentibꝰ prioris vini ⁊ hͦ voluit in ſumma Io. an. ſed latiꝰ hoc ꝓſequit̉ h̓ ⁊ videtur qͣſi opi. theologoꝝ facit qd̓ dixi in. c. precedenti. Et ex his potes ſumere rōem quare cōicantibꝰ datur tm̄ euchariſtiam ⁊ non ſanguis qꝛ recipi endo euchariſtiam recipit corpus ⁊ ſanguinem nec ē neceſſe vt iteꝝ recipiat ſanguinē qꝛ vt dixi cū ſanguine ē integꝝ corpꝰ ſed ſacerdos vtitur his duobꝰ ſacramentis ad rep̄ſentandū paſſio nē xp̄i. vt dixi. Dicunt tn̄ doc. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ ſentiūt hic ꝙ nō malum eſſet ſi cōicaus etiā ſumeret de ſanguine ⁊ dicit̉ ꝙ iſti cartuſiēſes apponūt mo dicū de vino in calice poſt ꝯſecrationē vt ſuffici at oībus fratribꝰ qui debēt cōicare ſed intellige vt dixi vt ponat̉ in tā modica qͣꝫtitate ꝙ abſor beat̉ ab accidentibꝰ pͥoris vini. al̓s deſineret ibi eſſe ſanguis vt. sͣ. dixi. ¶ Nō ibi cedit naͣ mira culo ꝙ illud ꝓprie eſt miraculū qd̓ cōtingit ꝯͣ na turaꝫ. nā ſi naͣliter poſſet illud ꝯtingere nō eſſet miraculuꝫ ⁊ qͦt ſint neceſſaria ad eſſe miraculi. vide bo. glo. ī. c. i. de reli. ⁊ vene. ſanctoꝝ. li. vi. et iſtud de quo in tex. ē maiꝰ miraculū qͣꝫ ſit in cor pore xp̄i nec pōt dari aliqua ſil̓itudo ꝙ mutet̉ ſb̓iectum remanentibꝰ pͥoribus accidētibꝰ. Sūt etiā multa alia miracula in corꝑe xp̄i. de quo h̓ ꝑ Io. an. ⁊ licet nō poſſit reddi rō ſil̓itudinis tn̄ nobis deſeruiūt. nā ſicut cibꝰ ⁊ potus ꝯuertun tur mediante naꝫ in carnē humanam ita panis De celebra. miſſa. tranſb̓ſtantiat̉ in carnē ſeu in corpꝰ xp̄i. nā ſi pri mū operat̉ naͣ fortius 2ᵐ poteſt operari ipſe de us ꝗ eſt ſupra naͣm ⁊ ita de ſil̓ibus. ¶ Noͣ in. §. .iij. ꝙ oēs ſancti ſunt ꝑfecte beati ⁊ ꝙ oīa ſucce dunt eis ad votū. ¶ Noͣ ꝙ oratio nō debꝫ eſſe indiſcreta et ſi aliqd̓ indiſcretum repiatur inter mores antiqͦs debet illud mutari ſicut cōtingit in illa or̄one beati leonis. ¶ No ẜᵐ vnam lec. q̄ hic nō reprobat̉ ꝙ gloria ſanctoꝝ pōt augmen tari vſqꝫ ad diē iudicij. ¶ Noͣ ꝙ ſuffragia facta ꝓ ſanctis ꝓſunt quo ad tria. pͦ vt magis glorifi cent̉ a fidelibꝰ in terris. 2º. vt apud deū augmen tet̉ gloria ẜm illam opi. p̄dictam. 3º. vt ſint actio nes gratiaꝝ. ¶ Noͣ vltimo quatuor ſpēs defun ctoꝝ ꝗdam ſunt valde boni vt illi qui deceſſerūt ſine aliqͦ peccato mortali ⁊ veniali. Alij ſunt val de mali vt hi qui deceſſerunt cū multis peccatis mortalibꝰ. Alij ſunt mediocriter boni vt hi ꝗ de ceſſerunt cū peccato veniali ſine mortalibꝰ. nam debēt hec peccata pͥus purgari in purgatorio. .xxv. di. qͣlis. Alij dicunt̉ mediocriter mali ⁊ de his ē dubiū. nam quidā dicunt ꝙ nō eſt ſpecies diſtincta ꝑ ſe ⁊ ꝙ idem ſunt mediocriter boni ⁊ mediocrit̓ mali. Un̄ augꝭ. ponit tres ſpecies tm̄ vt in. c. tempꝰ. xiij. q. ij. ſꝫ multi theologi tenēt ꝙ ſunt qͣtuor ſpecies ⁊ ita tenet papa h̓ ⁊ glo. in. d. .c. tēpus. xiij. q. ij. ⁊ ſunt opi. plurime de ꝗbus h̓ in glo. ¶ In glo. in. v̓. in veritate. hec glo. vt vi des ponit tres opi. in corpore xp̄i ⁊ licet eccleſia aperte nō reprobet aliquam iſtaꝝ tn̄ cōiter tene tur ⁊ ꝯueniunt catholici in primā ⁊ 4ᵐ opi. intel ligendo primā ꝙ panis fit corpꝰ xp̄i per tranſb̓ ſtantiatiōem ꝙ panis efficitur corpus qꝛ panis nunqͣꝫ fuit nec ē nec erit corpus xp̄i ſed ītellige ꝙ reſoluat̉ illa maͣ vel annihilet̉ vel ꝙ cōtingat ꝑ tranſb̓ſtātiationē. Et beatus Thomas vbi. sͣ. abhorret iſtam 3ªᵐ opi. poſitā in glo. q̄ habet ꝙ ſb̓ſtantia panis ⁊ vini remaneat. nā hoc eſt ꝯͣ re uerentiam tanti ſacramēti. Itē ꝯtingeret ꝙ nos veneraremur pane̓ quē ſacerdos ſumēdo deſi neret eſſe ieiunꝰ cū ſil̓ cōmederet panē ⁊ corpus xp̄i ꝯtra. c. ex ꝑte. sͣ. eo. ⁊. c. i. 3º. et magis ſb̓tiliter id qd̓ prius nō erat in loco non pōt eſſe in loco niſi altero de duobꝰ modis. aut ꝑ motū localem qꝛ mouet̉ de loco ad locū. aut ꝑ modū cōuerſio nis. aut ꝑ modum tn̄ſb̓ſtantiationis ſicut ignis non pōt eſſe ī domo niſi aūt ibi portet̉ aut ibi fi at̄. ſed corpꝰ xp̄i non ē ibi per motū localem qꝛ ſequeret̉ ꝙ deſcenderet de celo ⁊ veniret ad eu chariſtiā. ⁊ ex hͦ ſequeret̉ ꝙ nō poſſet eſſe eodē momento in multis locis qꝛ nō poſſet ꝑ motum localē eſſe in varijs locis ⁊ tn̄ per totū mundum eadē hora corpus xp̄i cōficitur gͦ oportet dicere ꝙ ſit ibi ꝑ modū tranſubſtātiatiōis ſeu conuer ſionis ⁊ ſic oportet neceſſario dicere ꝙ materia panis ⁊ vini deficiat ⁊ ꝙ ibi ſit corpus xp̄i dūta xat. ⁊ noͣ bene hāc rationē ⁊ iſtud ē vnum aliud miraculū ꝙ idē corpus xp̄i ſit in diuerſis locꝭ. ſi mile in cāpana q̄ cum habet ſonum andit̉ in va rijs locis. ¶ In glo. fi. q̄ eſt in v̓. inueſtigat. in fi. noͣ hanc glo. que qͦtidie allegat̉ ⁊ ſimilē glo. ha bes etiā in decretis. xiij. q. ij. tempꝰ. ⁊ in effectu hͨ glo. ⁊ illa cōcludunt ꝙ mediocriter boni ſunt ſpecies diſtincta a mediocriter malis. vnde ẜm glo. mediocriter mali dicunt̉ dānati qui deceſſe rūt in ꝗbuſdā peccatis leuibus. mediocriter bo ni ſunt exiſtētes in purgatorio ꝗ deceſſerunt in venialibus. Et inqͣꝫtum iſte tex. dicit ꝙ ꝓ medio criter malis ſuffragia viuorū ſunt ꝓpiciationes intelligūt glo. predicte ꝙ ꝑ hec ſuffragia viuoꝝ mitigat̉ pena nō autem in totum tollit̉. vnde pri ſuffragiū tollit tantā penā quantam abſtulit 2º mum nō in qͣꝫtitate ſed in portiōe. ⁊ pone exem plū fingendo ꝙ pena defuncti aſcēdit ad. xx. pri mum ſuffragiū fuit tante potētie ꝙ abſtulit deci mā ꝑtem pene ⁊ ſic duo. 2ᵐ ſuffragiū aufert de cimā partem reſidui nō totius pene ⁊ ſic aufert decimā ꝑtem ex. xviij. ⁊ hͦ dixerunt glo. vt euita ret̉ ꝯͣrium ne ꝑ multa ſuffragia poſſit quis libe rari ab inferno vbi nulla eſt redemptio. Alij exͣ glo. voluerūt ꝙ ſuffragia nō proſunt damnatis in inferno qͦ ad hoc vt tollat̉ quantitas pene ſꝫ vt leuius portet̉ pena ſicut ſi famelicū portantē trabē reficeres. nā pondus nō alleuiat̉ in qͣꝫtita te ſed leuius portat̉. Alij aliter dixerūt ſed Io. cal. h̓ ⁊ Archi. in. d. c. tempꝰ. ⁊ Auguſti. ⁊ magi ſter ſententiaꝝ li. iiij. di. xlvij. vbi ipſi referunt te neri ꝯͣrium aſſerentes ꝙ dānatis in inferno nō ꝓſunt aliqua ſuffragia. qꝛ exquo deceſſerunt exͣ charitatē nō poſſunt eē ꝑticeps bonoꝝ eccleſie. ⁊ pro hͦ facit bo. tex. xxv. di. §. al̓s ea demuꝫ. vbi dicit̉ ꝙ dānatus pro peccato mortali flamine ꝑ petuo cruciabit̉. ⁊ idē de penis. di. ij. c. fi. Itē. c. ꝓ obeuntibus. xiij. q. ij. indiſtincte dicit ꝙ ꝓ de cedentibꝰ in peccato mortali nō eſt orandū nec diſtinguit inter gͣuia ⁊ leuia. Itē motiuum glo. non videtur rōnabile cū enim 2ᵐ ſuffragium ſit eiuſdē qualitatis ⁊ qͣꝫtitatis vt primū non appa ret rō quare nō debeat tollere tantam penā eti am in qͣꝫtitate quantā abſtulit pͥmuꝫ. ar. huiꝰ di cti gn̄alis par in parē non habet imperium in. c. innotuit. de elec. ⁊ ſic damnatꝰ poſſet liberari ab inferno ꝑ multiplicationē ſuffragioꝝ quod ē fal ſum. Itē p̄ſuppoſita opi. glo. ꝙ 2ᵐ ſuffragium tolleret tantam penā in proportiōe poſſet ſequi ꝙ ita alleuiaret̉ pena ꝑ multa ſuffragia multipli cata ꝙ quaſi nō ſentiretur quod etiā ſonat in ab ſurdū cum dānati in inferno debeant cruciari ꝑ petuo igne ideo tenēt cōiter doc. ꝙ mediocriter mali dicunt̉ illi qui deceſſerūt cū multis veniali bus ⁊ ſic ſunt ī purgatorio. mediocriter boni ꝙ deceſſerunt cū paucis venialibꝰ. vnde ſuffragia ꝓ mediocriter malis ſunt ꝓpiciationes .ſ. qꝛ deꝰ propiciat̉ eis ad mitigatiōem pene. nā ⁊ in pur gatorio ē magna pena. Et dicit Augꝭ. ꝙ ē maior qͣlibet pena quam hō poſſet pati in hͦ ſeculo. vt ē tex. in. c. qͣlis. xxv. di. Sed ꝓ mediocriter bonis ſuffragia ſunt expiatōes qꝛ cū deceſſerunt cum paucis venialibꝰ ex toto peria expiat̉ ⁊ purga tur ex ſuffragijs eccleſie. ⁊ vide Archidi. in. d. c. De celebra. miſſa. tempꝰ. cui nullo mō placet ꝙ idē ſint mediocrit̓ boni ⁊ mediocrit̓ mali qꝛ ſeq̄ret̉ abſurdū ꝙ ideꝫ ſit bonꝰ ⁊ malꝰ ꝯͣ. c. ſi enī. de pe. di. ij. Habes gͦ ex p̄dictis ad ꝗd ꝓſunt ſuffragia vbi nulla ē redē ptio defunctꝭ ⁊ colligēdo nunc in ſūma cōclude ꝙ ꝓ valde bonis qui ſūt in paradiſo pn̄t habere tres effectꝰ. pͥmꝰ vt ſint gr̄aꝝ actiōes qꝛ eccl̓ia re fert gr̄as deo de merito collato illi defuncto. 2º vt magis ille ſanctꝰ glorificet̉ in terris. 3ꝰ vt au gmētet̉ gloria apud deū. tenendo illā opi. ꝙ glo ria bonoꝝ poſſit augmētari vſqꝫ ad diē iudicij. ⁊ qͦ ad iſtos tres effectꝰ poſſumꝰ orare ꝓ ſanctis Pro valde malis ſuffragia ſunt ꝯſolationes vi uoꝝ dūtaxat. Pro mediocrit̓ bonis ſunt expia tiōes. qꝛ ex toto liberant a pena purgatorij. pro mediocrit̓ malis ſūt ꝓpiciatiōes qꝛ pena purga torij mitigat̉. non tn̄ ex toto aufert̉ ſicut in pͦ ca ſu rōe p̄dicta. ¶ Sꝫ exͣglo. q̄ro ad maͣꝫ. c. cū h̓ dicat̉ ꝙ in calice debeat poni de vino ⁊ de aqͣ. Quid ſi ſacerdos ꝑ obliuionē omiſit aquaꝫ vel ecōtra omiſit vinū ⁊ omiſit aquā. Inno. h̓ ⁊ cōi ter doc. dicūt ꝙ ſi fuit appoſitū ſoluꝫ vinū ſecutꝭ v̓bis trāſb̓ſtātiatōis ⁊ ibi ē veꝝ ſacramētū ſꝫ nō ꝑfectū .ſ. qͦ ad ſignificatū. qꝛ aqͣ ſignificat populū ⁊ ſic erit ibi xp̄s ſine eccl̓ia nec hꝫ ſignificare vir tutē vnitatis ⁊ caritatꝭ. ſꝫ ſacramentū erit veꝝ qꝛ pͥncipalit̓ fit ad rep̄ſentandū paſſionē xp̄i ex cu ius latere exiuit ſanguis ⁊ aqͣ. vn̄ ſatis ē ꝙ ibi ſit ſanguis xp̄i ⁊ ex cōcomitātia neceſſario erit ibi integꝝ corpꝰ xp̄i vt. sͣ. dixi. ſed ſi fuerit poſita aqͣ ſine vino ſentiūt doc. ꝙ ibi nō ſit veꝝ ſacramētū ⁊ pōt eſſe rō. qꝛ nō eſt ibi aliꝗd qd̓ repn̄tet xp̄m. vn̄ eſſet ibi eccl̓ia ſine xp̄o. vn̄ ꝯſulunt ꝙ ſi ſacer dos dep̄hendat errorē ſtatī anteqͣꝫ ſumat illam aquā debet ponere vinū ⁊ iteꝝ dicere v̓ba cano nis ⁊ vide latius de hͦ hic ꝑ Io. an. E homine cacquiſimu Grauiꝰ pec lat ꝯficere ⁊ nō cōficit qͣꝫ ille ꝗ ꝯficit̉ in mortali. pͦ ponit̉. q. 2º. ſolutꝭ. ibi cū gͦ. ¶ No pͦ ꝙ eoꝝ q̄ dicunt̉ in miſſa quedaꝫ ſunt de ſolēnitate ſeu de circūſtantijs. q̄dā ſūt de ſb̓a ꝯſecratiōis. il la enī ſūt ſola de ſb̓ſtantia ꝯſecratiōis q̄ dicunt̉ in ſecreto ⁊ tꝑe qͦ eleuat̉ euchariſtia ⁊ calix que v̓ba habent̉. sͣ. eo. cū marthe. alia v̓o non ſunt de ſb̓a neqꝫ ꝑ illa fit ꝯſecratio ſꝫ ſacerdos orat pro populo. de qͦ vide bo. tex. de ꝯſe. di. ij. c. panis. ſic videmꝰ in iudicio. nā q̄dam ſūt de ſb̓ſtantia que dā de ſolēnitate. vt noͣ. ij. q. i. in ſūma. ⁊ ꝑ hͦ in. l. ꝓ latā. C. de ſen. ¶ Noͣ 2º. ꝙ vbi p̄termittunt̉ illa verba canonis ꝗbus ſit trāſb̓ſtantiatio remanēt in altari panis ⁊ vinū dūtaxat. ¶ Itē noͣ ꝙ exi ſtēs in peccato mortali ⁊ celebrās non dr̄ offen dere populū ſꝫ ſolū deū. Ex qͦ infert̉ ꝙ exiſtens in peccato mortali vere ꝯficit corpꝰ xp̄i licet ipſe gͣuiter peccat. ad hͦ. i. q. i. c. multi. nō tn̄ ita ꝓdeſt populo malꝰ ſacerdos ſicut bonꝰ qꝛ licet vterqꝫ vere ꝯficiat tn̄ citius exaudit̉ bonus preſb̓r duꝫ orat ꝓ populo qͣꝫ malꝰ. vt in. c. ipſi ſacerdotes .i. .q. i. ⁊. iij. q. vij. c. ī grauibꝰ. ¶ No plꝰ delinquere illum qui committit plura peccata qͣꝫ illum ꝙ committit pauciora ſed hͦ intellige niſi paucio ra ſint grauiora. vt ni. c. mouet. xxij. q. i ¶ In glo. in v̓. veꝝ ibi alio aūt reſpectu ⁊cͣ. aduerte glo h̓ intrat aliū articulū ꝗs magis peccet an delin quēs occulte an publice ⁊ nō bn̄ explicat ⁊ vide de hͦ glo. xxxij. q. iiij. c. nemo. ⁊. lxxxi. di. clericus ſolꝰ. ⁊ ꝑ Butꝭ. in. l. ij. C. de ſum. tri. ⁊ diſtingue ſic poſt euꝫ ꝙ aut q̄rit̉ de cā delicti aūt de effectu. ſi de cā que eſt dolꝰ ſeu animꝰ delinquentꝭ. tūc aut ꝯſtat de dolo ⁊ nō eſt drīa inter clā ⁊ palā. nā ex qͣꝫtitate ꝯtemptꝰ deus punit peccatū. vt noͣ. in. c. cum ꝗdam. de iureiurꝭ. ⁊ in. c. hō xp̄ianus. xl. di. aut dubitat̉ de animo delinquentꝭ ⁊ tunc in his q̄ ſunt de genere ꝓhibitoꝝ ſemper p̄ſumit̉ dolꝰ vt in. c. i. de preſumptꝭ. ⁊ in. l. i. C. de ſicca. In his v̓o que ſunt de gn̓e permiſſoꝝ in ſpecie tn̄ ſunt ꝓhibita vt ꝯͣhere mr̄imoniū. ⁊ tūc aūt ꝗs delin quit palā ⁊ preſumit̉ errare ⁊ nō contēnere. aut occulte ⁊ p̄ſumit̉ dolus. l. fi. ff. de ritu nup. ⁊. l. pu pillꝰ. de admi. tuto. 2º. caſu cū querit̉ de effectu delicti magis delinꝗt ꝗ peccat publice ꝓpter ma lū exemplū qd̓ preſtat ꝓximo ⁊ ſic loquit̉. c. p̄ci pue. xi. q. iij. Uel dic ꝑ alia verba ꝯcludēdo pre miſſa ꝙ reſpectu illati magꝭ peccat delīquēs pa lā ſed reſpectu inferētis ꝯſiderat̉ animus. Et ex iſtis ſoluit̉. q. ꝗdam ꝓfeſſus quandā religioneꝫ exiuit ordinē ⁊ duxit vxorē inꝗſitor heretice pͣ uitatis volebat ꝯͣ eum procedere vt ſuſpectū de hereſi q̄rit̉ nunꝗd poſſit. Ex p̄dictis dicit Butꝭ. ꝙ aut ille ꝯͣxit palā et p̄ſumit̉ errare in fide ⁊ ſic pōt ꝓcedere ꝯͣ eū. aūt clādeſtine ⁊ nō p̄ſumit̉ er rare ⁊ ſic poterit inꝗſitor ꝓcedere ꝯͣ eum qd̓ noͣ qꝛ facit ad multa. ¶ In glo. fi. ibi vel notorius fornicator. noͣ. glo. vult enim ꝙ notorius fornica tor ſit ſuſpēſus quo ad ſe ⁊ alios ⁊ ſic ꝙ alij pec cent eum audiēdo. Tu vero vide qd̓ dixi in. c. veſtra. de cohabitꝭ. clerico. ⁊ mulie. Sentit eti am iſta glo. ꝙ aliter notorius criminoſus nō eſt ſuſpēſus qͦ ad alios ¶ Et in fi. glo. noͣ ſingularit̓ hanc vltimā queſtionem ⁊ ex ea collige ꝙ ſacer dos nō debet celebrare ſi ſciat ſe in peccato eſſe niſi pͥus confiteat̉ nec ſufficit ſola ꝯtritio vel ꝓ poſitū ꝯfitendi exqͦ de preſenti pōt ꝯfiteri quod multi ſacerdotes male obſeruāt ⁊ per hoc dicit do. An. falſaꝫ eſſe opi. eoꝝ qui dicūt ſufficere cō tritionē cū propoſito ꝯfitendi ſemel in āno. Tu vero circa hunc articulū vide qd̓ plene dixi in. c. omnis vtriuſqꝫ ſexꝰ. jͣ. de pe. ⁊ remiſ. ⁊ volēs te nere illā opi. poſſet reſpondere ad iſtū tex. ꝙ lo quit̉ de eo qui nō eſt ꝯtritus de peccato ſed ꝑſe uerabat in eo. ⁊ qͣꝫuis crederē illam opi. verā in nō debente celebrare per ea que ibi dixi tamen in ſacerdote tutum eſt tenere illam opi. quā ſen tit ibi glo. ⁊ vide glo. in. c. nihil. vij. q. i. ꝗuimmo. in ſacerdote dubitatur nūquid poſſit celebrare poſt ꝯfeſſionem nō expleta pnīa ſibi iniuncta. ⁊ deuotius eſt vt prius expleatur non tn̄ neceſſa riū dummō non ſit in mora ipſam explēdi. de qͦ vide bo. glo. ī. c. de his. l. di. ⁊ ꝑ Inno. in. d. c. oīs. De cele. miſſa. F ¶ N quadam. xo Hic bat qpi que hꝫ q ī ſacramēto altaris aqua ꝯuertat̉ in flegma ⁊ ꝓbat xp̄m fuiſſe veꝝ deū ⁊ verū hoīeꝫ ⁊ ꝙ de ipſiꝰ latere exiuit vera aqua. pͦ ponit̉ qō. 2º. ſol̓o. ibi nos. ⁊ ibi pͦ refert duos errores. 2º. illos īprobat. 3º. ibi ꝑ hͦ rn̄det principali qōni probans ꝙ de latere xp̄i exiuit vera aqua. 4º. ibi cū aūt dicit quare de late̓ xp̄i exiuit ſanguis ⁊ aqua. ¶ Noͣ pͦ ꝙ xp̄s fuit ve rus deus ⁊ verꝰ hō. habuit gͦ duas naͣs in vno corꝑe diuinā .ſ. ⁊ humanā. ꝯcor. c. cū xp̄s. jͣ. de hereti. ¶ 2º. noͣ ꝙ ad eſſe hoīs exigūt̉ principl̓r duo .ſ. corpus ⁊ aīa. altero gͦ deficiēte nō ē hō. ⁊ ſic cadauer relictū ab aīa non pōt appellari hō nec aīa ſine cadauere. Itē noͣ ꝙ xp̄s ē veritas ⁊ forte ẜm Io. an̄. ob hͦ noluit xp̄s rn̄dere Pi lato interrogāti ꝗd ē veritas nolens ſe forte ia ctare. ¶ Itē noͣ ibi ſed flegma nō eſſe receden dū a verbis vbi al̓r de mēte nō ꝯſtat vt in. c. fi. jͣ. de ver. ſig. ¶ Noͣ ꝙ hūores ſunt ſil̓es elemētꝭ. ⁊ dic ꝙ hn̄t ꝯformitatē in hͦ. nā terra ē frigida ⁊ ſicca. aqua ē frigida ⁊ humida. ⁊ ignis calidꝰ ⁊ ſiccus. aer calidus ⁊ humidus. melācolia hꝫ naͣꝫ primi elemēti .ſ. terre. flegma hꝫ naͣꝫ aque. colera hꝫ naͣꝫ ignis. ſanguis hꝫ naͣꝫ aeris. ⁊ de hͦ hēs glo. iuris ciuilis in proheīo inſti. lꝫ glo. fi. videat̉ hͦ ignoraſſe. Abbas. Precipit prela Olentes. torciericis in virtute obediētie vt nocturnū officiū ⁊ diurnū ſtudioſe celebrēt ⁊ deuote. Duo facit pͦ ponit clericorū duplicē exceſſum. 2º. prohibꝫ ibi hͦ igit̉. Prima ſubdiuidit̉ in duas ꝓut duo ſūt exceſſus. 2ª ibi ſunt ⁊ alij. ¶ Noͣ ꝯͣ illicitas ⁊ ſuꝑfluas cōmeſſatōes ⁊ ꝯfabulatōes ⁊ maxi me ſerotinas cū nil precioſiꝰ ſit tꝑe ⁊ nil viliꝰ a multis reputat̉ ¶ Ite̓ noͣ ꝙ officiū ē celebrādū ſtudioſe ⁊ deuote ⁊ dic ſtudioſe quo ad officiū oris qꝛ nō ſincopādo vel aliꝗd omittēdo dicē dū ē. Sincopa ē enī figura que de medio tollit vt noͣ. in. c. forꝰ. jͣ. de ver. ſig. deuote v̓o refertur ad officiū cordis. xxiij. di. c. pſalmiſta. tractat h̓ Inno. ꝙ ſi clerici vel laici ītereſſentes diuinis officiis nō intelligāt ea que ibi dicūt̉ nihilomi nus merent̉ dūmō hēant cor deuotū ad deū ⁊ intēdūt officiis qͣꝫtū in eis ē. º. querit nūꝗd peccēt clerici cogitādo ſuꝑ aliquo bono ſpūali vel tꝑali dū dicūt officiū. ⁊ dicit ꝙ ſi neceſſitas cogitādi nō capit dilationē excuſant̉ a peccato al̓s īcurrūt peccatū nō tn̄ mortale. qꝛ ẜm Boe. cor hoīs vagū ē ⁊ mobiliꝰ omni mobili. vn̄ nul lus ē ita fortis ꝗn patiat̉ varias cogitatōes. ¶ Querit hic etiā Inno. quid ſi clericus ex aliqͣ ltīa cā nō occurrit in prīcipio vel in fine officij nūquid teneat̉ illud reaſſume̓ dicit ꝙ non niſi maximā ꝑtē obmiſerit quaſi ſuppleat̉ defectꝰ ꝑ alios. cautū tn̄ eēt in ſilētio reaſſume̓. ¶ Ulti mo querit̉ nūꝗd ꝯfabulātes in diuinis officiis vel nō dicētes officiū ſtudioſe ⁊ deuote peccēt mortaliter. Io. an. ponit tres opi. Prima ꝙ ſic pro hͦ tex. ibi penitꝰ inhibemꝰ diſtricte precipiē tes. ⁊cͣ. veniūt gͦ ꝯͣ preceptū iſtiꝰ. c. ⁊ ꝑ ꝯn̄s īcur rūt peccatū mortale. xiiij. q. i. qd̓ precipit̉. ⁊ in c. ij. de ma. ⁊ obe. F opi. ꝙ nō peccāt mortalit̓ ſed venialiter. qꝛ dice̓ ē in precepto alia v̓o ſua dent̓. ⁊ pro hͦ facit tex. dū dicit qͣꝫtū eis deꝰ de derit ⁊cͣ. 3ª opi. ꝙ ex īdeuotōe obligant̉ ad pe nā ſed nō ad culpā. nā hic tex. precipit ſub pēa ſuſpēſionis .i. ꝙ ꝯfabulatōnes ⁊ indeuote cele brātes debēt ſuſpēdi ab officio ſatis credereꝫ quātitatē reatꝰ ꝯſiderandū ex qualitate ⁊ qͣꝫti tate ꝯtēptus ⁊ negligentie. Abbas. Ane. ſeruari ⁊ in eiꝰ eleuatōe Euchariſtia debꝫ mūde ⁊ delatione populꝰ debꝫ ſe īclinare. ⁊ cū defert̉ ad infirmū debet ferri ī decēti habitu ⁊ cū lumine. tn̄ſgreſſores v̓o grauiter ſūt puni endi. Fibi ſacerdos. 1ª ibi quā. 4 ibi p̄lati. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ex icuria ⁊ negligētia ſacerdotū in diuinis deꝰ ſepe ꝓuocat̉ ⁊ exardeſcit ꝯͣ hoīes facit vi. q. i. ex merito plebis. ¶ Eº. noͣ ꝙ in eccle ſiis ꝑrochialibꝰ ſemꝑ euchariſtia debet ſeruari ī aliquo mūdo ⁊ ſingulari ⁊ ſignato loco. ⁊ dic ſingulari .i. vbi nihil aliud ſit. ⁊ dic ſignato. qꝛ debet ſeruari ſub fidelibꝰ clauibꝰ ne iſti incan tatores ⁊ malefici ſubtrahere poſſent illud. vt in. c. i. de cuſto. eucha. ⁊ ꝯẜuat̉ corpus xp̄i in ec cleſia vt poſſit infirmis ſuccurri. ¶ 3º. noͣ ibi do ceat plebē ꝙ officiū ſacerdotis ꝑrochialis ē pre dicare ⁊ populū doce̓. vn̄ predicatio ē officium cure. vt noͣ. gl. in. cle. i. de regul̓. vn̄ iſti fr̄es mē dicātes nō de iure ſꝫ ex priuilegio predicāt. vt in cle. dudū. de ſepul. ¶ Noͣ ꝙ corpus xp̄i de bet deferri ad infirmū ꝑ ſacerdotē ī decēti ha bitu. vtputa ſuꝑpellitio vel etiā in cappa rotū da cū ſtola. facit. c. clerici. de vi. ⁊ ho. cle. ¶ Nōͣ ibi ferat ⁊ deferat ꝙ ſacerdos deferēs euchari ſtiā ad īfirmū nō debet redire ſine euchariſtia vn̄ debꝫ ire munitꝰ pluribꝰ eūchariſtiis ita vt ſē per redeat cū euchariſtia. ⁊ ſi ꝓpter multitudi nē īfirmorū oporte̓t oēs euchariſtias diſtribue̓ nō debet redire cū lumine nec in apparatu ne populꝰ ex ignorātia adoret tabernaculū. Noͣ quare corpꝰ xp̄i eleuat̉ ⁊ defert̉ cū luīe. fit enī nō ad fugiēdū tenebras ſed ad deſignādū ꝙ ipſe ē candor lucis eterne. ¶ Quero quid ē dice̓ eūchariſtia ⁊ vn̄ dr̄. So. euchariſtia ſumit̉ ꝓ hoſtia ꝯſecrata. ⁊ dr̄ ab eu qd̓ ē bonū ⁊ caris qd̓ ē gr̄a quaſi bona gr̄a. ⁊ debꝫ ſcribi ſine h. qꝛ heu cū h. ē interięctio dolētis de quo vide tex. i. q. i. multi. ¶ Ulteriꝰ querit̉ nūꝗd fugiēs ad corpus xp̄i gaudeat īmunitate qua gaudet fu giēs ad eccleſiā de qua. jͣ. de īmu. ec. ꝑ to. Uin. ⁊ Goff. dicebāt ꝙ nō aſſumētes rōnē glo. xiij. q. ij. c. fi. vbi dicit glo. ꝙ aſſumēs corpus xp̄i nō gaudet īmunitate eccleſiaſtica. qꝛ ē cibus aīe ⁊ nō corꝑis. videmꝰ enī ꝙ dānati ad mortē aſſu mūt corpus xp̄i ⁊ tn̄ ꝓpter hͦ nō eripiūt̉ a ma nibꝰ officialiū. ſed illa glo. loquit̉ de aſſumēte De cele. miſſa. ⁊ nō de fugiente ad corpus xp̄i. qͣre dicit hoſti tutiꝰ ⁊ deuotiꝰ eſſe dice̓ ꝙ fugiēs ad corpꝰ xp̄i gaudeat īmunitate. Mouet̉ principl̓r qꝛ cor pus xp̄i ē lōge digniꝰ qͣꝫ ſit eccleſia maͣlis. Itē qꝛ ipſa eccleſia hꝫ hͦ priuilegiū ꝓpter ipſū xp̄m fortiꝰ gͦ ipſū corpus debet hac īmunitate gau gere. Itē ſi ſtatue dn̄i tꝑalis gaudēt hͦ priuile gio inſti. de his qui ſunt ſui vel ali. iu. §. hͦ tꝑe. facit. l. pn̄ti. C. de his qui ad ec. ꝯfu. fortiꝰ debꝫ hͦ hr̄e verū corpus xp̄i cū longe grauiꝰ ſit offē dere ꝑpetuā qͣꝫ tꝑalē maieſtatē. jͣ. de heretꝭ. ver gentis. nec obſtat ꝙ ē cibꝰ aīe qꝛ etiā ꝓdeſt cor pori. nec ob. glo. preall̓. qꝛ alia ē rō in ſumente alia in fugiēte. nā ſumēs reperit̉ captiuꝰ ideo captiuꝰ dimittit̉ ſed fugiēs ē in libertate. ideo debet ob reuerētiā corꝑis xp̄i ī libertate ꝯſer uari. ⁊ noͣ hāc ꝯcluſionē. Ex cuiꝰ deciſione pōt noͣri ꝙ priuilegiū extēdit̉ ad caſū nō expreſſuꝫ qn̄ ex mēte priuilegiātis pōt ille caſus ꝯprehē di. facit qd̓ noͣ. glo. de milite celeſti. in. l. miles. ff. de re iudi. nā priuilegia ꝯceſſa militibꝰ ſecu laribꝰ ꝯgruētia clericis extēdimꝰ ad clericos. vt ibi dixi. ⁊ ī. c. i. de cle. egro. ¶ In glo. i. in fi. vide plures alias rōnes ꝯformes hic ꝑ Io. an in hͦ tn̄ nō ē vis dūmodo deuote oret̉ ⁊ quiſqꝫ debet orare ẜm ſtatū ſuū in quo ē. AIm creatura In ꝯuētualibꝰ eccleſiis ꝯuētualiter celebrāde ſūt miſſe de feſto vl̓ feria ⁊ pro defū ctorū anniuerſario. vel clariꝰ ſic. In eccleſiis collegiatis debēt celebrari due miſſe collegia liter vna pro defunctis. alia ẜm occurrētiā diei vt pro feſto ſi feſtū occurrit. vel ꝓ feria ſi feria pͦ ponit mādatū. 2º. premittit caſū gn̓alē ibi mā damꝰ ¶ Nō pͦ ꝙ creatura nō pōt ſufficienter regͣtiari creatori ſuo. hīc diſputat̉ apud ph̓os an filiꝰ poſſit recōpenſare pr̄i bn̄ficia ab eo re cepta. recipit enī filiꝰ a pr̄e eſſe doctrinā ⁊ ali mēta. vltīa duo bn̄ficia pōt filiꝰ pr̄i recōpēſare ſed eſſe ſibi dare nō pōt. illū tn̄ pōt in eſſe ſuo ꝯſeruare. Itē allegat̉ iſte tex. ꝙ recipiēs ab ali quo bn̄ficiū ē illi naͣliter obligatꝰ. ad hͦ tex. in. l ſed ⁊ ſi. §. ꝯſuluit. ff. de peti. here. ⁊ sͣ. de teſta. c. cū in officiis. vbi bo. tex. ¶ Itē noͣ ibi māda mus. ꝙ clerici eccleſie collegiate peccāt non di cēdo ſolēniter duas miſſas in die cū ī qualibꝫ miſſa orandū ē etiā pro defunctis. vt in. c. pe. de ꝯſe. di. i. ¶ Itē noͣ ꝙ miſſa defunctorū pre fert̉ miſſe de feria. nā miſſa defunctorū nō ob mittit̉ ꝓpter feſtū ſed miſſa de feria ſic vt hic. I IE referente cueoo In die mini ep̄s in ſua eccleſia tm̄ miſſaꝫ ce lebrare debet ⁊ chriſma ꝯfice̓. ponit mādatū cuiꝰ premittit cauſā gnͣalē ibi fr̄nitati. ⁊ pone caſū vt in glo. fi. ¶ No ꝙ ex maioritate digni tatis nō licet plures miſſas in die celebrare. ⁊ ſic ſiue ſit ep̄s ſiue archiep̄s ſiue pr̄iarcha nō decet niſi vnā miſſā in die celebrare. ¶ Item noͣ ꝙ archiep̄s tenet̉ reſidere in eccleſia ſua ⁊ ibidē diebꝰ ordinatis ꝑſonaliter celebrare. ad hͦ. c. ꝑuenit. vij. q. i. ⁊ alibi dicit tex. ꝙ ceſſāte cā ltīma nō debet ep̄us in die dnīco abeſſe ab ec cleſia ſua. de ꝯſe. di. iij. c. ep̄s. ¶ Op. ꝯtra tex. nā ex cā vtputa ꝓpter peregrinos ſuꝑueniēteſ licitū ē ſacerdoti etiā ſimplici plures in die miſ ſas celebrare. vt noͣ. in. c. ꝯſuluiſti. sͣ. eo. gͦ forti hic debebat licere iſti ep̄o. So. dicit hoſti. ꝙ hic erāt multi alij ſacerdotes qui poterāt ſatiſ face̓ peregrinis ⁊ iſtud fit ī reuerētiā chriſma tis vt ſolū illo die ep̄s celebret vnā miſſaꝫ lꝫ hͦ iure nō probet̉. tn̄ ſeruando hͦ dictū hoſti. dicit ꝙ ſi quis hēret duos ep̄atus ita vicinos vt in vtraqꝫ eccleſia poſſet celebrare ⁊ chriſma ꝯfice̓ debet alternatis annis ibidē hͦ officiū exercere ⁊ nō duas miſſas celebrare. Ernicioſus. ncio rlta In ſacri ris plus de vino qͣꝫ de aqua ponēdū ē. pͦ ponit abuſuꝫ quē 2º. reprobat. 3º. fieri pro hibet. 2ª ibi cū 3ª ibi ideo. Noͣ pͦ ꝙ in ſacri ficiis ⁊ ſacramētis debet attendi gn̄alis eccl̓ie ꝯſuetudo qͣꝫuis in iure ſpecifice nō caueatur multa enī obſeruāt̉ ab eccleſia gnͣali de quibꝰ nō reꝑit̉ aliqua ſcriptura ⁊ credēdum ē ꝙ ab ipſo xp̄o vel apl̓is vel ſanctis pr̄ibꝰ illa obſer uātia emanauit ⁊ vide bo. tex. ī. c. eccleſiaſtica rū. xi. di. ¶ 2º. noͣ ꝙ in facto ꝯcernēte totā pro uintiā vt in mala ꝯſuetudine hꝫ archiep̄us iu riſdictionē etiā in ſubditos ſuffraganeorū ſuo rū. vn̄ pōt eos ꝯpellere ad deſiſtendū a praua ꝯſuetudine. pro hͦ vide Inno. in. c. ex frequēti bus. de inſti. ⁊ bo. ix. q. iij. in ſūma. ⁊ tꝫ hic Io an. ⁊ ſatis bn̄ facit iſte tex. ⁊. c. ex frequētibꝰ. qd̓ tene mēti. Pōt etiā probari alia rōne. nam ꝯſuetudo nō pōt eſſe nō notoria ſed in notori is maleficiis archiep̄s ſupplet negligētiā ep̄o rum. vt in. c. i. §. notoria. de cenſi. li. vi. ¶ Ultīo noͣ in ſacrificiis plꝰ ponēdū eſſe de vino qͣꝫ de aqua. Ex qͦ infert̉ ꝙ ſine aqua nō dꝫ celebrari vt. jͣ. c. proxi. Itē infert̉ ꝯtra illos qui ſolū po nūt aque guttā nāͣ debet poni de aqua lꝫ plus de vino nā dictio plus refert̉ ad modicā quāti tatē vt in. l. hec adiectio. ff. de ver. ſigni. ¶ In glo. i. ibi alia rō poſſet aſſignari. meliorē rōnē vide ꝑ Inno. in. c. cum marthe. sͣ. eo. ⁊ facit ibi tex. nā vinū denotat xp̄m qꝛ tranſb̓at̉ ī ſangui nem. aqua populū denotat. vn̄ ſicut populꝰ tn̄ ſit in xp̄m ꝑ vnionē charitatis ita debet appo ni in tāta quātitate vt tn̄ſeat in vinū ita ꝙ aſſu mat illiꝰ ſaporē vt clariꝰ eluceſcat ſacramentū vel dic clariꝰ ꝙ aqua ⁊ ſanguis exiuerūt de la tere xp̄i. vt in. c. in quadā. in fi. sͣ. eo. ⁊ credēdū ē ꝙ plus exiuit de ſāguine qͣꝫ de aqua qꝛ exitꝰ ſanguinis ē magis naͣlis. Itē ⁊ 3º. nō legit̉ ꝙ in ꝯfectione hꝰ ſacramēti xp̄s appoſuit de aqͣ ⁊ ex his oībꝰ fuit inducta ꝯſuetudo eccleſie ge neralis vt plꝰ apponeret̉ de vino qͣꝫ de aqua. Ab officio ⁊ bn̄ Ilteras. cicio deponit̉ pre ſb̓r qui ſine aqua ⁊ igne vel in pane fermentato vel vaſe ligneo ſacrificat. pͦ ponit duos exceſſus preſb̓rorū. 2º. alios duos ibi ītel lecto. ¶ No qͣtuor delicta depoſitōe digna vt ſi quis celebrat in pane fermētato .ſ. illo quo qͦ tidie vtimur. debet enī panis azimꝰ eſſe vt ſta tim dicet̉ cū glo. vel ſi celebrat in ligneo cipho. Itē ſine aqua ⁊ ſine lumine. ⁊ ſic noͣ nō eſſe ce lebrādū ſine lumine. ⁊ habuiſti rōnē. sͣ. e. ſane. An aūt oīa hec delicta debeāt ꝯcurre̓ ad depo ſitionē an ſufficiat alterū tm̄. doct. hic nō expri mūt ſatis crederē procedēdū ẜm qualitatē loci ⁊ ꝯtēptū preſb̓ri. Itē ꝯſiderandū an aſſumpſe rit illud in ꝯſuetudinē. regula enī ē ꝙ pro deli cto enormi pōt fieri depoſitio. vt in. c. tue. ⁊ qd̓ ibi dixi. jͣ. de peni. ¶ 2º. noͣ ꝙ inꝗſitio pōt iterari ex noua infamia. Itē noͣ ⁊ tene mēti ꝙ ad de poſitionē preſb̓ri nō ſemꝑ reꝗrit̉ dolus. ſꝫ ſuffi cit qn̄qꝫ nimia diſſipientia vt craſſa ſeu ſupina ignorātia ⁊ hēs hic tex. valde noͣ. ꝙ ſupīa igno rantia equiꝑat̉ dolo ad depoſitionē faciēdam. qd̓ tene mēti. ¶ Ultīo noͣ ⁊ tenebis etiā mēti qꝛ meliꝰ probat̉ hic qͣꝫ alibi ꝙ vbi de crīe cleri ci ꝯſtat ꝑ ipſiꝰ ꝯfeſſionē apponit̉ pēa ordinaria nō obſtat ꝙ ſit proceſſū ꝑ viā inquiſitōis qd̓ vr̄ ſingl̓r limitare. c. qualiter ⁊ qn̄. ij. de accu. vbi pꝫ ꝙ de iure canonico in proceſſu inquiſitōnis nō īponit̉ pena ordinaria vt depoſitio ab ordi ne vel alia grauis. ⁊ facit pro dicto Inno. ibi ꝗ vr̄ hͦ tene̓ lꝫ loquat̉ ꝑ alia v̓ba all̓. tex. huic ꝯcor dantē in. c. ij. de ꝯceſ. ⁊ vr̄ ꝯtra illā regulā qua cauet̉ mitiꝰ agendū cū ꝯfeſſo qͣꝫ cū ꝯuicto. xij. q. i. nō dicatis. ⁊ in. c. nolo. ſed intellige iſtū tex prout gl. noͣ. in. c. de hoc. jͣ. de ſimo. ⁊ vide eūdē Inno. in. c. ꝑ inquiſitionē. de elec. ¶ In glo. ij. in fi. hr̄ de hac maͣ etiā in. c. ij. de ꝯſecͣ. di. ij. Et doc. hic ꝯcor. ⁊ theologi tenēt ꝯͣriū .ſ. vt trāſb̓a tio fiat etiā in pane fermentato lꝫ latini ſic cele brātes grauiter peccent ⁊ ſint puniēdi. de quo vide ꝑ Tho. in tertia ꝑte ſūme. q. lxxiij. arti. iiij. Et ibi inter cetera ponit duas rōnes quare celebrādū ſit in pane azimo ⁊ nō ī pane fermē tato. Prima qꝛ xp̄s inſtituit hͦ ſacramētū pͥma die arimoꝝ. Math̓. xxvij. c. quo die nil fermē tatū erat in domibꝰ iudeorū ⁊ ſic preſumendū ꝙ xp̄s in pane azimo inſtituerit hͦ ſacramētū. 2ª rō qꝛ meliꝰ ꝯuenit deuotioni fideliū ⁊ ſince ritati hꝰ ſacramēti vt fiat in azimo nō in fermē tato. nā vix pōt fermētatꝰ rūpi qn aliqua mica cadat ¶ Itē facit illud Apl̓i in epl̓a ad Corin. nō in fermēto veteri ſed in azimis ſinceritatꝭ. ⁊ veritatis. tn̄ vt dixi etiā in fermētato fieret trāſb̓atio. ar. in iſto tex. vbi preſupponit̉ ꝙ iſte celebrabat ⁊ ſacrificabat. ꝑ hanc eandē rōnē in fert̉ ꝙ etiā ſine aqua fit verū ſacramētū lꝫ non ꝑfectū quo ad ſignificatū qꝛ nō pōt ſignificare vnionē inter xp̄m ⁊ eccleſiā cū aqua ſignificet populū vt in. c. cū marthe. ⁊ ibi dixi sͣ. e. ¶ In glo. in v̓. ligneo. in fi. noͣ. gl. ⁊ dic ꝙ nō debet ee calix de ligno qꝛ lignū abſorbꝫ vinū ⁊ ſic abſor beret ſanguinē qd̓ ē indecēs non debet eſſe de vitro ꝓpter periculū fractōis. nō de auricalco ſeu ere ꝓpter rubiginē na prouocat ad vomitū vt pꝫ in glo. debet gͦ calix eſſe aureꝰ l̓ argēteus ⁊ ꝓpter pauꝑtatē pōt tolerari vt ſit ſtagneus. vt in. c. calix. de ꝯſe. di. i. ⁊cͣ. ¶ De baptiſmo ⁊ eꝰꝰ effectu. ℟ica. ¶ Uiſo de ſacramēto euchariſtie quo nihil in ſacrificiis maius eſſe pōt. ⁊cͣ. de ꝯſe. di. ij. nihil. Merito ſubiicit̉ de baptiſmo qd̓ ē ſacramētū valde neceſſariū ſine quo nemo pōt ſaluari. jͣ. e maiores. de ꝯſe. di. iiij. c. firmiſſime. tractat̉ etꝭ. de effectu hꝰ ſacramēti. ⁊ ideo in ℟ica ſb̓iicit̉ ⁊ eiꝰ effectu. producit enī tres effectꝰ nā remit tit̉ culpa. Itē vitat̉ dānatōnis ꝑiculū ⁊ aꝑit̉ re gnū celeſte. vt. jͣ. eo. c. maiores. vbi latiꝰ dicā. ⁊ vide glo. de ꝯſe. di. iiij. c. ij. ¶ Suꝑ hac ℟ica. querit Inno. in quo ꝯſiſtit hͦ ſacramētū baptiſ mi. ⁊ in hͦ reperiūt̉ tres opi. quidā dicūt in ipſa aquā ⁊ ſic ſi aīal brutū biberet de aqua ꝯſecra ta que ē in fonte vr̄ ꝙ biberet ſacramētū. de qͦ vide gl. i. q. i. c. detrahe. 2ª opīo ꝙ ipſa intīctio ſeu ablutio ē ſacramētū ⁊ nō aqua in qua ꝗdē intinctione duo reꝑiūt̉ .ſ. actio ex ꝑte baptizā tis ⁊ paſſio ex ꝑte baptizati. vn̄ ipſa intinctio ſeu ablutio quatenꝰ ē paſſio ē ſacramētū bapti ſmi ⁊ hāc opi. tꝫ magr̄ ſnīarū. ¶ 3ª opīo ꝙ cha racter ipſe qui īprimit̉ aīe baptizate ē ſacr̄m. ipſe v̓o Inno. dicit ꝙ ſicut in euchariſtia repe riūt̉ tria vt in. c. cū marthe. sͣ. ti. proxi. ita in ſa cramēto baptiſmi quorū primū ē ſacramētum tm̄ ⁊ nō res vt aqua abluēs ſeu ipſa ſolutio. 2ᵐ ē res ſacramēti tm̄ vt remiſſio culpe ⁊ infu ſio gr̄e. 3ᵐ ē res ⁊ ſacramētū vt character qui īprimit̉ in aīaꝫ baptizati ⁊ ē character qͣlitas q̄ habilitat ſeu diſponit aīaꝫ ad ſuſcipiēdā gr̄am dei de quo plene ꝑ Io. an. ſuꝑ ℟ica. de ſa. nō ite. ipſa gͦ aqua v̓bo dei ꝯſecrata ē ꝓprie ſacra mētū. Et ex hͦ infert̉ ad qōnē Pone ꝙ aliꝗs baptizet̉ in flumine nūꝗd tota aqua fluminis ſit ſacramētū. Inno. ꝙ nō ſed ſolū illa que te tigit baptizatū. ⁊ idē dicūt quidā in aqua que ē in fontibꝰ eccleſie vt illa ſola ſit ſacramentū que tetigit corpus baptizati. vn̄ ſi in fonte nō fuit aliquis ibi baptizatꝰ non ē ſacramētuꝫ ba ptiſmi cū nō ſit ibi aliqua aīa ī qua poſſit ſacra mētū hr̄e ſuū ſignificatū. nā ſacramētū ē ſacre rei ſignū .i. q. i. multi. ⁊ pro hͦ facit alia opi. quā glo. ponit in d. c. detrahe. que dicit ꝙ aqua intī gens corpus baptizati īmediate incipit eſſe ſa cramētū cū premiſſa forma verborū tāgit cor pus ⁊ īmediate poſtea deſinit eſſe ſacramētū ⁊ ſatis vr̄ probabilis illa opi. Ex quo infert̉ ꝙ bibēs ipſam aquā nō bibit ſacramētū. tu vide bo. tex. in. c. ſabbato. de ꝯſe. di. iiij. vbi dr̄ ꝙ ſi ī ſabbato paſchali vel pētecoſtes ꝗs velit ſume̓ 2 De baptiſmo. de aqua fontiū pro deuotione ad aſꝑſionē do mus hͦ debet facere anteqͣꝫ infundat̉ chriſma aliqui tn̄ bibūt de illa aqua nō tn̄ ē neceſſariuꝫ ſed eccleſia ex deuotōe ꝑmittit vt sͣ. dictū ē. Ultīo ꝗd ſit baptiſmꝰ ⁊ vn̄ dicat̉ ⁊ ꝑ que v̓ba fuerit inſtitutꝰ ⁊ de eiꝰ effectu. vide bo. glo. de ꝯſe. di. iiij. c. i. ¶ Abbas. Breue eſt Iquis. veinicvꝫ puer ſit ter merſus in aqua in noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūs ſc̄i ſi n̄ ſit dictū Ego te baptizo in noīe pr̄is. ⁊cͣ. nō ē baptiza tus. ¶ No pͦ iūcta glo. fi. ꝙ vbi aliqua verba ſunt de ſb̓a vel forma ſb̓ali alicꝰ actꝰ omiſſio ali cuiꝰ verbi viciat totū actū ſicut pꝫ hic in obmiſ ſione illorū verborū. Ego te baptizo. ⁊cͣ. ſecus ē vbi obmitterēt̉ aliqua v̓ba que nō ſūt de ſb̓a ſed de ſolēnitate. vtputa ſi preſb̓r obmitteret catheciſmū vel ſalis īpoſitionē l̓ vnctionē quā facit in pectore ⁊ in frōte. exquo enī in aqua eū baptizauit baptizatus ē puer. ſicut videmꝰ ꝙ faciūt aliqn̄ mulieres qn̄ infans ē ī ꝑiculo mo tis. nā eū baptizant ſimpl̓r ⁊ obmittūt illa v̓ba que ſunt de ſolēnitate baptiſmi. pro hͦ de ꝯſe. di. iiij. in. c. mulieres. nec debet reiterari baptiſ mus. dic tn̄ ꝙ ſi poſtea infans ſuꝑuixerit debēt ſuppleri ꝑ ſacerdotē ea que fuerūt obmiſſa vt catheciſmꝰ ⁊ vnctiones ⁊ ſil̓ia. pro hͦ qd̓ noͣ. hic glo. fi. ⁊ expreſſius hic abbas. Et ex his tāgē do quodlibet v̓bū hꝰ. c. infero ad qōnem quis poſſit baptizare. nā tex. hic dicit ſi ꝗs. qd̓ v̓bū ē maſculini gn̄is. dic tu ꝙ ꝓprie hͦ officiū ꝑtinet ad ſacerdotē. vn̄ neceſſitate etiā inſtāte diaco nus baptizare nō debet. de ꝯſe. di. iiij. c. ꝯſtat. cū duobꝰ ſe. tn̄ ſi de facto aliꝰ non preſb̓r bapti zat tꝫ baptiſmus ſiue baptizās ſit laicus ſiue maſculus ſiue feīa. vt in. c. i. in fi. de ſum. trini. ⁊ in d. c. mulieres. tn̄ grauiter peccāt nō ſacer dotes vt dixi vſurpantes ſibi hͦ officiū ceſſante neceſſitate. pro hͦ. i. q. i. in. c. qd̓ quidā. nec debet vt dixi reiterari baptiſmꝰ exquo illa forma ſb̓a lis de qua hic fuit obſeruata. ſed poterūt ſup pleri ſolēnitates obmiſſe vt predixi. Ex his dic ꝙ iſtud v̓bū ſi quis ꝯprehendit etiā femininū. nā maſculinū ꝯcipit feīm. l. ſi ita. ff. de lega. ij. ⁊ xvij. q. iiij. ſi quis ſuadēte. iūcto. c. mulieres. de ſen. ex. ¶ 2º. quero ibi puerū. quid ī puella dic ꝙ idē nā baptiſmꝰ ē gnͣalis ⁊ ꝯpetit tā feīs qͣꝫ maſculis tā adultis qͣꝫ pueris vt. jͣ. eo. maio res. ¶ Iº. quero ibi ter īmerſerit. nūquid ſit de neceſſitate vt baptizādus ter īmergat̉ in aqua Inno. hic dicit noͣ. ꝙ licꝫ in verbis ſit tradita certa ⁊ ſb̓alis forma vt hic non tn̄ in facto. ſola enī īteriectio ē de ſb̓a. vn̄ ſufficicit ꝙ baptizās effundat aquā ſuꝑ baptizādo qͣꝫtūcūqꝫ modi cā. nā qn̄qꝫ poſſet ꝯtīgere ꝓpter debilitatē ba ptizantis ⁊ grauitatē baptizādi ꝙ nō poſſet il lum ſuſtētare manibꝰ ⁊ īmerge̓ ter in aqua. di cit tn̄ Hoſti. tutū eſſe vt in v̓bis vel in factis ob ſeruet̉ ꝯſuetudo loci. ⁊ vide tu bo. tex. in. c. de trina. de ꝯſe. di. iiij. vbi dr̄ ꝙ loci ꝯſuetudo obẜ uari pōt licite ſiue fiat īmerſio trina ſiue vnica ⁊ ibi videas ſignificatū. ¶ 4º. quero ibi in aqͣ quid ſi fieret in alio elemēto. vt ī vino vel alio liquore dic ꝙ nō eēt baptiſmꝰ qꝛ elemētū aque ē de ſb̓a baptiſmi. vt in. c. nō vt apponēs. jͣ. e. ibi īnuit aſꝑſione ſalis. nā xp̄s mandauit in aqua baptizari ⁊ ita fuit ipſe baptizatꝰ. ⁊ forte ad hͦ deſignādū exiuit aqua de ipſiꝰ latere in paſſio ne eiꝰ. vt in. c. in quadā. sͣ. ti. proxi. ¶ Quīto q̄ ro ibi in noīe. quid ſi diceret̉ in noībꝰ pr̄is. ⁊cͣ. vel in v̓tute pr̄is. ⁊cͣ. dic ꝙ nō eēt baptiſmꝰ ẜm Inno. qꝛ plꝰ īportat in ſingulari qͣꝫ in pl̓ali. nā denoͣt vnitatē eēntie. Itē nō licet variare for mā ꝑ eccleſiā traditā. Sexto quero ibi ego nūquid illud pronomē ego ſit de ſb̓a baptiſmi an ſufficiat dicere baptizo. ⁊cͣ. glo. ij. hͦ tangit ⁊ cōis opīo ē ꝙ nō ſit de ſb̓a. qꝛ ītelligit̉ ſub alijs v̓bis. dicit tn̄ glo. in. c. multi. de ꝯſe. di. iiij. ꝙ nō debet obmitti. ſi tn̄ obmittit̉ tꝫ baptiſmꝰ. ⁊ hec opīo bona ⁊ qꝛ aliqui tenēt hͦ eſſe de ſb̓a preca uēdū ē a principio vt iſtud pronomē ego expri mat̉. ¶ Septīo q̄ro ibi baptizo te. quid ſi dr̄ baptizo te in noīe xp̄i ⁊ pr̄is ⁊ filij. ⁊cͣ. quidam vt refert Inno. dicūt ꝙ non ē baptiſmꝰ ꝓpt̓ ob miſſionē forme ſb̓alis niſi forte in vna ꝓuītia ꝯſuetudo aliud hēret. Et noͣ bn̄ hͦ dictum vult enī ꝙ vna prouītia pōt vti alia forma qͣꝫ ſit hic expreſſa. dūmō in ſb̓a ſit iſti equipollēs. ponit exᵐ in Calabria ⁊ dicit ꝙ papa in tantū appro bauit illorū ꝯſuetudinē ꝙ eis ꝯceſſit vt in futu rū poſſint ita face̓. ſecꝰ dicit vbi in vna ciuitate vel in pluribꝰ qꝛ nō ē ita iuſtus error in vna ci uitate ſicut in vna prouītia. Itē nō eminet tm̄ ſcādalū ẜm hoſti. ⁊ ꝯcludūt Inno. ⁊ Hoſti. ꝙ eccleſia Romana debet qͣꝫtū pōt ſine tn̄ viola tione fidei tolerare ritꝰ ⁊ ꝯſuetudines aliarū prouītiarū vt Grecorū ⁊ aliorū xp̄ianorū vt fa ciliꝰ redeāt ad fidem integrā. ⁊ his rōnibꝰ pa pa ſuſtinet grecos ſacerdotes in mr̄imonio. vt in. c. cū olim. de cle. ꝯiu. ⁊ in. c. nicena. xxxi. di. Itē iudeos ⁊ paganos ꝯtrahētes in 2º. gradu vt in. c. gaudemꝰ. de diuor. Et ſic bn̄ ⁊ ſingꝭ. noͣ. ꝙ ꝯſtitutio pape nō extēdit̉ ad illos hn̄tes con ſuetudinē ꝯtrariā. pro hͦ vide bo. glo. xxi. di. in c. i. in fi. ¶ Octauo q̄ro ibi te. ꝗd ſi obmittat̉ il lud pronomē te. cōiter tenet̉ ꝙ ille non ē bapti 2atꝰ qꝛ nō apparet quid iſte baptizet. Ultīo quid ibi in noīe pr̄is. ꝗd ſi dicat̉ in noīe trinita tis. vel in noīe xp̄i. hāc qōnē ponit glo. pe. ⁊ di cit ꝙ tꝫ baptiſmꝰ. qꝛ olī ſic baptizabāt̉ hoīes. vt in. c. a quodā. de ꝯſe. di. iiij. Doct. hic cōiter tn̄t oppoſituꝫ qꝛ hodie fuit īmutata illa forma vt pꝫ in hͦ tex. ⁊ hͦ tene mēti. q̄dā tāgit h̓ Inn̄. ad maͣꝫ facientia vide ꝑ te. ⁊ ꝑ predicta expedi te ſunt glo. Abbas. Breue ē. ⁊ hͦ E quibus. ntendit. Si o probabiliter dubitat̉ an quis fuerit baptizatꝰ pōt baptizari forma hic expreſſa. No ꝙ vbi dubitat̉ an ſolēnitas debita īterue nerit debet in dubio reiterari. ad hͦ de ꝯſe. di. i. ſolēnitates. ⁊ qd̓ hic dr̄ de baptiſmo procedit etiā de ꝯfirmatiōe ſeu de chriſmatiōe ẜm doc. Idē dicerē in oībꝰ alijs ſacramētis nō iterabi libꝰ eadē rōne. Itē noͣ caſū in quo ſacramētū ꝯfert̉ ſub ꝯditione. hec tn̄ nō ē ꝓprie ꝯditio cū ſit de preterito nō enī ſuſpēdit actū qꝛ certū ē nature vtrū fuerit baptizatꝰ. vt noͣ. ī. l. cū ad tē pus. ff. ſi cer. pe. ¶ Ultīo quero in quo dubio procedit iſte tex. Doc. inſtant ſed finalis ⁊ ve ra ꝯcluſio ē ꝙ procedit tā in dubio facti qͣꝫ iurꝭ. ⁊ pͦ pone̓ exᵐ cū reꝑit̉ infans expoſitꝰ ſine ſigͦ baptiſmi. nā dubiū ꝯſiſtit in facto. De 2º. pn̄t poni multa exª ex noͣ. sͣ. c. ꝓx. puta ſi fuit dictū baptizo te in noīe xp̄i. nā in iure dubitat̉ vtrū iſte ſit baptizatꝰ ideo pōt baptizari ſb̓ iſta for mā de qua hic. ¶ In glo. fi. in fi. dic ꝙ iſta qō nō procedit ad tex. relata qꝛ exquo premittit proteſtationē ꝙ nō intēdit baptizare ſi erat ba ptizatꝰ nō pōt dici ꝙ īprimat̉ nouꝰ character. Itē ſine illa ꝓteſtatiōe tene ꝙ nō īprimit̉ nouꝰ character ſi iterū quis baptizet̉ ſed tm̄ fit rei teratio in facto. ar. in. c. in geneſi. de elec. nā do miniū alicꝰ rei nō pōt ampliꝰ hr̄i qͣꝫ ſemel ⁊ bis hr̄i nō pōt. vt in. c. īter dilectos. de fi. inſtrumē. multo fortiꝰ hͦ ē dicendū in charactere. ⁊cͣ. MOES. 5verū Sacrame Hoc dicit vſqꝫ ad tū baptiſmi vtiliter ꝯfert̉ ꝑuulis lꝫ nō credāt nec intelligāt ⁊ remittit̉ eis peccatū ori ginale. Et diuidit̉ tota decre. i duas ꝑtes. pͦ po nit exordiū probās magnas qōes maxīe fidē tāgentes referēdas eſſe ad papā. 2ª ibi in qui buſdā. ponit epl̓aꝫ que qͣtuor hꝫ ꝑtes ſicut qͣtu or ſunt qōnes. 2ª ibi verū. 3ª ibi ſed adhuc. 4 ibi itē queritꝭ. Prima ſubdiuidit̉. pͦ ponit̉ he̓ti corū obiectio duabꝰ aucͣtibꝰ munita. 2ª ibi ad ipſiꝰ ſo. 3ª ibi ceterū aucͣtibꝰ rn̄det. ¶ Nō pͦ ꝙ magnarū cauſarū deciſio reſeruāda ē ſoli apl̓i ce ſedi. pro hͦ. c. vt debitꝰ. sͣ. de appel. ⁊. c. qͣꝫuis de elec. li. vi. hīc ē ꝙ nemo citra papā pōt ferre ſnīaꝫ ſuꝑ depoſitōe ep̄i. iij. q. vi. accuſatꝰ. ⁊. c. qͣꝫ uis. ⁊. c. ij. de tran. prela. ⁊ preſerti ſi talis cā at tingit articulos fidei vl̓ ſacramēta eccleſie. hic enī agebat̉ de ſacramētis eccleſie. Et ex hͦ ⁊ ex tex. infero ſolū papā ꝯgnoſce̓ poſſe ⁊ decidere cās fidei ⁊ ſacramētorū eccleſie. In ꝯtrariū tn̄ facit glo. in. c. anaſtaſius. xix. di. que vr̄ velle ꝙ papa in cā fidei debet ꝯgregare ꝯciliū. ⁊ in tali cā ꝯciliū ē ſupra papā. ⁊ ſic aliqui rudit̉ intelli gentes illā glo. aꝑte veniūt ꝯtra iſtū tex. vn̄ dic ꝙ regl̓r ſolꝰ papa pōt decidere cām ꝯcernentē fidē ⁊ ſacramētū eccleſie vt probat̉ hic ⁊ in. c. hec ē fides. xxiiij. q. i. Ad. c. anaſtaſiꝰ. dic ꝙ ibi papa voluit decidere ꝯtra aliqd̓ ſtatutū ꝑ eccle ſiam qd̓ nō poterat ſine ꝯcilio qꝛ vbi in cā fidei ꝯſtat de iudicio totiꝰ eccl̓ie papa nō pōt aliꝗd decerne̓ ꝯtra ſtatutū eccleſie qꝛ poſſet papa ēe hereticꝰ ⁊ ſic errare in fide xl. di. ſi papa. ſꝫ to ta eccleſia errare nō pōt vt ī. c. arrecta. ⁊ ibi bo. glo. xxiiij. q. i. ¶ 2º. no ꝙ xp̄s orauit pro petro vt nō deficeret eiꝰ fides. Ex qͦ infert̉ ꝙ fides xp̄iana deficere nō pōt qꝛ nō ē preſumēdum ꝙ xp̄s fuit fruſtratꝰ labiis ſuis ¶ Sꝫ ꝯtra hͦ op. xp̄s orauit pro Petro gͦ ſequit̉ ꝙ ſucceſſores petri nō poſſent errare qd̓ tn̄ ē falſuꝫ. nā papa pōt peccare vt in. c. aliorū. ix. q. iij. ⁊ pōt eſſe he reticꝰ vt in d. c. ſi papa. Item pōt eſſe ignarus adeo ꝙ ꝓpt̓ inſufficiētiā pōt reſignare papatū vt in. c. i. de renū. li. vi. gͦ rō lr̄e nō ꝯcludit vt ꝓpt̓ or̄onē xp̄i factā in ꝑſona petri ſit recurrēdū ad papā in cauſis arduis. So. dicūt hic docto. ꝙ xp̄s orauit pro petro ⁊ ſucceſſoribꝰ ſuis vt nō deficerēt tā in fide qͣꝫ in moribꝰ. nā ſucceſſores in fide ⁊ moribꝰ erūt ſalui nec errabūt in fide. Ad id qd̓ dr̄ de hereſi rn̄dēt ꝙ orauit pro Pe tro ⁊ eccleſia. Ego al̓r dicerē ꝙ quēadmodū ptās tradita Petro fuit ſibi tradita in ꝑſoua eccleſie ſed ſibi tanqͣꝫ capiti vt noͣ. probat̉ in. c. quodcūqꝫ. xxiiij. q. i. ⁊ in. c. ita dn̄s. xix. diſt. ita xp̄s orauit pro Petro .i. pro tota eccleſia in ꝑ ſona petri ſed pro petro principl̓r tanqͣꝫ pro ca pite vt nō defice̓t fides petri. fides aūt petri eſt fides vl̓is eccleſie. ⁊ ideo recte ꝯcludit̉ ꝙ eccle ſia tota errare nō pōt qn ſaltī remaneat in vno ⁊ ita probat̉ ꝑ Augꝰ. ⁊ ē tex. cum glo. noͣ. in d. .c. arrecta. xxiiij. q. i. ſed qꝛ papa ē caput hꝰ ec cleſie ⁊ preſumit̉ oībus ſanctior ⁊ doctior. xl. di. c. i. ideo ad ipſū ē recurrendū in cauſis ma xime arduis. qꝛ de facili nō pōt totā eccleſiam ꝯgregare dubio maxīo exn̄te. ⁊ vide glo. noͣ. in c. qͣꝫuis. xxi. di. que dicit ꝙ vbi ſunt boni xp̄ia ni ē Romana eccleſia. vn̄ pꝰ mortē xp̄i fides remanſit ſolū apud beatā virginē ſic poſſet ꝯtī gere qd̓ abſit ꝙ apud vnū ſolū dūtaxat fideleꝫ lꝫ feīaꝫ poſſet ꝯſiſtere recta fides. ¶ Noͣ 3º. in §. quibuſdā ꝙ lex moſaica nō ē ſeruāda cū euā gelio nec circūſio cū baptiſmo. vn̄ baptiſmꝰ ſuc ceſſit circūciſioni nō aūt ꝯcurrit cū circūciſiōe. ¶ Itē noͣ ꝙ baptiſmꝰ ꝯpetit cuiqꝫ ſine diſtin ctione ſexus vel etatis. ¶ Itē noͣ hic aꝑtū ꝙ in lege diuina etiā maſculinū ꝯcipit feīm ita aꝑte arguit hic tex. nā xp̄s dicit niſi quis renatus fuerit. ⁊cͣ. ⁊ dicit̉ ꝙ ꝑ hͦ includere voluit maſcu los ⁊ feīas. nō ſolū gͦ in lege humana maſculi nū ꝯcipit feīm. l. ſi ita. ff. de lega. ij. ⁊ in. l. i. ff. de ver. ſigni. ⁊ xvij. q. iiij. ſi quis ſuadēte. iūcto c. mulieres. de ſen. ex. ſed etiā in lege diuina vt hic. qd̓ tene mēti. Itē noͣ duos effectꝰ cir cunciſionis antique nā tollebat̉ peccatū ⁊ eui tabat̉ dānatōis periculū ſed ꝑ hͦ nō poterāt ꝑ uenire ad regnū celeſte. Baptiſmꝰ v̓o hꝫ tres principales effectꝰ. pͥmꝰ inducit remiſſionem peccatorū. 2ꝰ tollit dānatōis periculū. 3ꝰ aꝑit regnū celeſte. ⁊ dic 4º. ꝙ infundūt̉ gr̄e ⁊ virtu tes ⁊ in ipſo baptiſmo. vt. jͣ. in v̓. illud. ⁊ in cle. i. de ſum. tri. in fi. dic etiā clariꝰ ꝙ ꝑ baptiſmū dimittit̉ nedū peccatū ſꝫ etiā oīs pena peccati De baptiſmo. ita ꝙ ſi infidelis adultꝰ hodie baptizaref ⁊ illi co decederet nō ſentiret etiā penā purgatorij vt ē tex. Augꝰ. noͣ. de pe. di. vij. c. fi. exᵐ in latro ne cui credenti ⁊ tunc baptizato baptiſmo fla minis fuit dictū Amē dico tibi qꝛ hodie mect eris in paradiſo. ut d. c. fi. ¶ Item noͣ ꝙ diſpō hn̄s plures or̄ones debet vniformiter ītelligi vn̄ cauda nō ē ſeꝑanda a capite vt ad aliud re ferat̉ principiū ⁊ ad aliud finis. ⁊ ad hͦ noͣ. iſtū tex. in v̓. fi. iūcta gl. in v̓. auctoritas. ¶ Nō ibi ẜm cōem vſū loquēdi tex. ſatis noͣ. ꝙ etiā v̓ba ſcripture diuine intelligūt̉ ẜm cōeꝫ vſuꝫ loquē di. c. ex lr̄is. jͣ. de ſpon. ⁊. l. labeo. de ſepul. lega. ¶ Itē ꝙ v̓ba apta referri ad habitū ⁊ actū re ferunt̉ ad habitū ſolū qn̄ ſubiecta maͣ hͦ expo ſtulat ⁊ ſic nō pōt quis redargui de ineptitudi ne loquēdi. exᵐ ſi dico ticiꝰ cōmedit lꝫ actuali ter nō comedat tn̄ verū ē dice̓ ꝙ comedit refe rendo ſermonē ad aptitudinē ⁊ nō ad actum. aptꝰ ē enī comedere. ⁊ idē dicendū in ſtatutis ⁊ alijs diſpōnibꝰ. ¶ Ultīo noͣ in hͦ prin. ꝙ etiā ꝑuulis v̓tutes infundūt̉ in baptiſmo ⁊ hec opi. hodie ē approbata in cle. i. in fi. de ſum. tri. ¶ UIerum. mne ꝯſenſu ꝯtrabit̓ re Originale peccatū qd̓ mittit̉ in baptiſmo etiā nō ꝯſentiēti vt paruul̓. ſecꝰ de actuali qꝛ ſicut nō cōmittit̉ ſine ꝯſenſu ita nō relaxat̉. hͦ dicit vſqꝫ ad. §. ſed adhuc. No pͦ ꝙ etiā in ꝯcernētibꝰ aīaꝫ in lege diuina licitū ē arguere a ſil̓i dūmodo det̉ oīodā ſil̓itu do in eo in quo ſit ꝯꝑatio. al̓s ar. a ſil̓i corꝝuit. vt hic de quo vide qd̓ noͣ. Io. an. in. c. nō pōt. de prebē. li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. tranſlato. de ꝯſti. Noͣ duplex eſſe peccatū .ſ. originale ⁊ actuale. ⁊ ꝙ actuale nō cōmittit̉ ſine ꝯſenſu. nā pecca tū adeo ē voluntariū vt nullo mō ſit peccatum niſi det̉ voluntas peccādi. nam peccatū ē volū tas ꝯſequendi qd̓ iuſtitia vetat. de quo dic vt plenius hr̄ xv. q. i. in prin. ⁊ dr̄ actuale qꝛ ipſo actu ⁊ facto cōmittit̉. nā īpoſſibile ē quē pecca re ſine facto ſuo. Ꝙiginale v̓o dr̄ qd̓ ꝯtrahit̉ ab origine .ſ. cū aīa infundit̉ in corꝑe. vn̄ ſcias poſt Inno. hic ꝙ in aīa pueri reperiunt̉ tria .ſ. pronitas ad peccandū ⁊ hec ꝯtrahit̉ ex carnis corruptōne. nā ꝑ peccatū primorū parētū caro hūana fuit corrupta. vn̄ dicit canō ꝙ oīs etas adoleſcētia ꝓna ē ad malū. xij. q. i. oīs etas ¶ 2ᵐ ē quedā macula ſeu ſordes quā ꝯtrahit aīa in infuſione ad corpus ꝑ īmixtionē carnis corrupte. ¶ 3ᵐ ē reatus ſeu debitū pene eterne qd̓ quidē ſequit̉ ex 2º. nā ꝓpter illā maculam ꝯtractā primi parētis cū poſteritate ſua fuerūt deputati huic pene eterne. ¶ Sꝫ dubitat̉ qd̓ ex iſtis tribꝰ dicat̉ peccatū originale. mgr̄ ſnīa rū plene proſequit̉ 2º. ſen. di. xxx. ⁊ ibi ꝯcludit ꝙ illa ꝓnitas ad peccādū ſit peccatū originale qd̓ nō placet Inno. qꝛ ſeꝗt̉ ꝙ ꝑ baptiſmū non dimitteret̉ peccatū originale cū poſt baptiſmū remaneat ipſa pronitas ad peccādū. vt in d. c. oīs etas. ⁊. c. ſepties in die. de pe. di. iij. dicit gͦ ipſe teneri cōiter ꝙ illa macula ſeu ſordes ſit peccatū originale cui ē annexa illa pronitas ad peccādū vn̄ lꝫ tollat̉ illa macula remanet tn̄ ꝓ nitas propter corruptionē carnis. ⁊ ſic ītelligit̉ illa aucͣtas Augꝰ. dū dicit ꝙ ꝑ baptiſmū tollit̉ peccatū originale reatu ⁊ nō actu .i. tollit̉ ille re atus qui priuabat hoīeꝫ viſione dei. ſed rema net īproprie tn̄ ī actu. qꝛ remanet illa pronitas ad peccandū. dicit etiā Augꝰ. ꝙ iſti qui carēt viſione dei decedentes ſine baptiſmo mallent ſic eſſe qͣꝫ nō eſſe. ⁊ hͦ facit ad ſolutionē vnius ꝯtrarij. nam vr̄ iniuſtū vt ꝑuulꝰ qui nullū pec catū cōmiſit decedens ſine baptiſmo puniat̉. So. carētia viſionis dei nō ē ꝓprie pena ſed ꝓ pter inobedientiā primorū parentū deꝰ n̄ vult eis cōicare beatitudinē ſuā. non aūt īponit eis peuā actualē ⁊ iſto reſpectu pena iſtorū ꝑuulo rū dr̄ mitiſſima. vt in. c. regenerāte. de ꝯſe. di. iiij. ꝗnīmo deꝰ facit eis gr̄am eos creādo quia ẜm illā aucͣtē Augꝰ. iſti volūt magis ſic eſſe qͣꝫ nō eſſe. ⁊ idē noͣ. glo. in d. c. regenerāte. Cōclu de gͦ ꝙ ꝑ baptiſmū tollit̉ illa macula ſeu ſordeſ aīe ⁊ ꝑ ꝯn̄s tollit̉ ille reatꝰ. Itē illa ꝓnitas ad peccandū debilitat̉ maxīe poſt ſacramētū ꝯfir mationis. nā ꝑ chriſmationē ſeu ꝯfirmationē xp̄ianus ꝯfirmat̉ in fidi ⁊ efficit̉ fortior ad re ſiſtendū diabolo ⁊ ꝯcupiſcētiis carnalibꝰ. vt in c. i. de ꝯſe. di. v. ⁊ adde iſtis gl. noͣ. in. c. ij. de ꝯſe di. iiij. quē oīo vide. Lꝫ in baptiſmo Sed adhuc. inittat origina le peccatū paruulis qui tn̄ ꝯſentire non pn̄t. in adultis tn̄ amētibꝰ vel dormiētibꝰ qui nō ꝯſen tiūt baptiſmo nō dimittit̉ actuale ⁊ idē etiam nec originale. xª ꝑs ibi ad hͦ. ¶ Nō ꝙ nunqͣꝫ ꝗs liberat̉ ab vno peccato ꝗn liberet̉ ab oībꝰ. qꝛ deꝰ nō nouit opus īꝑfectōis. Ex hͦ infero ꝙ ꝯfitēs aliqua ex ſuis peccatis vel etiā oīa ſi diſpoſitꝰ ē in aliquo peccato iacere a nullo in veritate abſoluit̉ recte. qꝛ peccata ex ꝑte nō di mittūt̉ ꝑ rōnē lr̄e. ⁊ vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. qd̓ quidā. de pe. ⁊ re. ¶ 2º. nꝰͣ ꝙ pena originalis peccati nō ē niſi carētia viſionis dei. Ex quo infert̉ ad id qd̓ dixi in precedēti. §. ꝙ ꝑuuli de cedētes ſine baptiſmo nō patiūt̉ aliā penā niſi ꝙ carēt viſione dei. illa tn̄ pena maxīa ē vt in. c. firmiſſime. de ꝯſe. di. iiij. lꝫ reſpectu pene actu alis dicat̉ mitiſſima. ⁊ ſic ꝯcorda tex. in. c. rege nerant̉. ea. di. ⁊ ob hͦ dixit Augꝰ. ꝙ dānati ad ꝑpetuos cruciatꝰ mallēt eſſe cū illis cruciatibꝰ ⁊ videre deū qͣꝫ extra cruciatꝰ ⁊ carere viſiōe dei quaſi īnuat ꝙ carētia viſionis dei ē ī ſe ma ior pena qͣꝫ ſit cruciatꝰ ille quē dānatꝰ ſuſtinet in inferno. īmo iſta carētia dr̄ grauiſſima pena dānatus tn̄ in inferno hꝫ vtrāqꝫ penā qꝛ caret viſione dei ⁊ tn̄ patit̉ alios cruciatꝰ. ¶ Itē noͣ ꝙ abiiciēdus ē iſte ītellectꝰ ex quo ſequit̉ que dam ꝯtrarietas ſeu quedā repugnantia. ⁊ noͣ modū arguēdi. facit. c. ſollicitudinē. de appel. ⁊. l. vbi repugnātia. ff. de re. iurꝭ. De baptiſmo. ꝓ Hoc dicit Item queritur. c adſi. Amētes vel dormiētes baptizati ſi an̄ demen tiā vel dormitionē baptizari volebāt characte rem ſuſcipiūt. al̓s ſecꝰ. coacti v̓o cauſatiue ſu ſcipiūt. hͦ dicit vſqꝫ ad fi. pͦ ponit̉ qō. In 2ª ibi ſūt aūt quorūdā opi. In 3ª ibi ſed opponit̉ illi qōni opponit. In 4ª ibi ꝓpter qd̓ opi. veritatē exprimit. In 5ª ibi dormiētibꝰ principl̓r qōeꝫ ſoluit. ¶ No pͦ alienū fore a religione xp̄iana vt infideiēs ꝯpellant̉ ad fidē ſuſcipiēdā. ꝯcor. c. ad fidem. xxiij. q. v. ¶ Nō drīaꝫ inter vī pre ciſam ⁊ ꝯditionalē. nā vis preciſa īpedit īpreſſi onē characteris ſecꝰ vt ꝯditionali. rō ē qꝛ pͦ ca ſu potiꝰ dr̄ quis pati qͣꝫ agi in. c. ſacris. qd̓ me. cā. exᵐ ſi quis ligatꝰ manibꝰ ⁊ pedibꝰ īuitus baptizaret̉. ſed in vi ꝯditionali ē volūtas lꝫ co acta. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ coacta voluntas volūtas ē lꝫ nō ſit abſoluta. Ex hͦ infert̉ ꝙ in actu ī quo requirit̉ abſoluta voluntas vt ī mr̄i monio vbi requirit̉ oīoda libertas. vt. c. cū locū de ſpon. coacta volūtas nō ſufficit qꝛ nō ē ab ſoluta volūtas. ⁊ vide qd̓ dixi in d. c. cū locū. ⁊ tene mēti. ¶ Itē noͣ ꝙ quis preſumit̉ ꝑdurare in eodē ꝯſenſu. allegās gͦ voluntatē mutatā hꝫ probare. ff. de ꝓba. eū qui. Itē noͣ caſū in quo demēs vl̓ dormiēs pōt baptizari qn̄ .ſ. ante de mentiā vel ſomnū erat in ꝓpoſito baptizādi. ¶ In glo. in v̓. ꝯditionaliter ibi Io. dixit ꝙ nō cogeret̉. ⁊ hͦ tenuit hic ⁊ in. c. vbi iſta. lxxiiij. di. ſed doc. vident̉ cōiter tenere ꝯtrariū. pro hͦ fac̄ iſte tex. nā quēad modū ſuſcipiens baptiſmū ꝑ vim ꝯditionalē ꝯpellit̉ ad obſeruātiam fidei ⁊ ipſiꝰ ſeq̄lā vt h̓. ⁊ in. c. de iudeis. xlv. di. ita ⁊ or dinē ſuſcipiēs debet ad obſeruantiā ordinis ⁊ ſequelā ipſiꝰ. ⁊ erit hic caſus ī quo metū paſſo nō ſuccurrit̉ ꝑ actionē qd̓ me. cā. rō qꝛ ꝯtra im preſſionē characteris cū ſit īdelibilis reſtitutō fieri nō debet nec pōt maxīe cū iſte poſſet dici inuitatꝰ ad meliora. vt noͣ. in ſil̓i in. c. cū dilectꝰ qd̓ me. cā. ⁊ vide ꝑ goff. in ſum. de eta. ⁊ qua. § circa hāc. ⁊ duobꝰ. §. ſe. ſi tn̄ iſte habuiſſet vxo rem poterit mr̄imonio licite vti qꝛ non potuit ordinari ī preiudiciū vxoris etiā ſi vxor nōdū fuiſſet ꝯgnita. ar. eorū que noͣ. gl. de voto. li. vi c. i. ¶ In gl. in v̓. ꝑdurare. noͣ bn̄ iſtā gl. ⁊ qōnē qua nit qꝛ quotidiana ē. Ebitum. pum bapurare Nemo poteſt ſe etiā inſtante neceſſitatis articulo. Cōis diuiſio. Fª ibi rn̄demꝰ ¶ No pͦ ꝙ vbi ali qua requirūt̉ ad ſb̓aꝫ actꝰ niſi illa interueniāt nō tenet actꝰ etiā ſi ex neceſſitate ſolēnitas ſer uari nō poſſit. Ex quo infert̉ ꝙ neceſſitas non facit deficere ſolēnitatē ſb̓alem qd̓ noͣ. ¶ Nō 2º. ꝙ in baptiſmo ꝗs dr̄ renaſci qꝛ pͦ fuit natus carnaliter. nūc v̓o renaſcit̉ ſpūaliter. Et ex hͦ in fert̉ ⁊ ex tex. ꝙ iſta gn̓atio ſpūalis debet imita ri naͣꝫ ſeu naͣlē gn̓ationē inquātū pōt. vn̄ ſicut in gn̓atōe naͣli quis nō pōt ſeipſū gn̓are ſed reꝗ rit̉ aliꝰ qui gn̓at ita ⁊ in iſta ſpūali regn̓atione. Et ex hͦ ego crederē ꝙ nemo pōt aliū baptiza re vel ipſū de ſacro fonte leuare ꝗn poſſet eſſe pr̄ ſuꝰ carnalis ⁊ ſic ꝙ precedat baptizandum in plena pubertate .i. ꝙ maior ſit xviij. annis. ſi cut in ſil̓i dicimꝰ in adoptione legali. qꝛ oꝑtet ꝙ adoptans excedat adoptatū in plena puber tate ⁊ ꝙ ſit maior xviij. annis eo quē vult ado ptare vt ſit certiſſimū ꝙ poſſet eſſe pr̄ carnal̓is vt pꝫ inſti. de adop. §. minorē. lꝫ Pe. de anch̓. hic dixit ſufficere ꝙ excedat in xiiij. annis. qꝛ tūc pn̄t gn̓are. ſed nō plꝫ qꝛ vt dixi lex in ſil̓i re quirit plenā pubertatē vt in d. §. minorē. nam multi reperiūt̉ qui nō ſūt puberes in xiiij. āno vt noͣ. in. c. puberes. de deſpō. īpu. Et ex hͦ noͣ quaſi nouū ꝙ nō debet quis admitti ad leuan dū aliquē de ſacro fonte vt ſit pr̄ eiꝰ ſpūalis ni ſi precedat ſeu ſit maior baptizādo in xviij. an nis. nā abſonū vr̄ eū fieri pr̄eꝫ ſpūalē qui non pōt eſſe carnalis. d. §. minorē. Itē colligo vltra alios ar. optimū ⁊ qͣſi tex. expreſſū ꝙ ad ſb̓am baptiſmi nō requirit̉ leuās de fonte ſeu ſuſcipi ens de ſacro fonte. ſed ſufficit ipſe baptizans hoc aꝑte ꝓbat̉ in eo ꝙ papa arguit de carnali gn̓atione ad ſpūalē. ⁊ in ſpūalem pr̄eꝫ requirit dūtaxat ipſum baptizantē. leuās gͦ potiꝰ inter uenit ad ſolēnitatē actꝰ qͣꝫ de neceſſitate ⁊ fuit hͦ vt arbitror introductū ꝓpter ꝑuulos qui ne queunt rn̄dere in catheciſmo. ad hͦ. c. ꝑuuli. de ꝯſe. di. iiij. ſed catheciſmꝰ nō ē de ſb̓a baptiſmi t in. c. i. sͣ. eo. pro hͦ facit tex. in. c. proxi. a ꝯͣrio. ¶ Ultīo noͣ ꝙ in baptiſmo nō ſolū baptizat̉. i intingit̉ corpus exteriꝰ ſed etiā corpꝰ interiꝰ ⁊ illa ablutio que fit exteriꝰ notat ablutionē in teriorē ⁊ interior fit ꝑ ſpūm ſanctū. nā aqua ⁊ v̓ba nil prodeſſent niſi ſpūs ſanctꝰ baptizaret interiꝰ in. c. ꝑ aquā. de ꝯſe. di. iiij. vn̄ reꝑit̉ du plex pr̄nitas ⁊ filiatio in baptiſmo. vna exteriꝰ in qua baptizās eſt pr̄. alia interiꝰ in qua ſpūs ſanctꝰ ē pr̄ ⁊ ideo oēs xp̄iani dicūt̉ filij dei ⁊ in ter ſe ſūt fr̄es ſpūales qꝛ hn̄t vnū ⁊ eūdē pr̄em ſpūalē in iſta ſecūda natiuitate. facit qd̓ noͣ. ī. c. ad menſam. xi. q. iij. ⁊ ꝑ hͦ intellige iſtū tex. ī ſi. Hic querit̉ nūquid iudeꝰ debeat īdiſtincte ad mitti ad baptiſmū dic ꝙ nō. nā pͦ debꝫ reſtitue̓ ea que extorſit ꝑ vſurariā prauitatē ⁊ illicite. vt in. c. iudei. ⁊ ibi glo. de ꝯſe. di. iiij. nō aūt tenet̉ relīquere alia licite q̄ſita ſicut multi ſimplices credūt. pro hͦ. c. ſicut iudei. jͣ. de iude. Itē non debet baptizari illico ſed debet aliquo tꝑe dif ferri vt appareat an̄ hēat rectā intētionē. ⁊ olī fuit ſtatutū vt ſtaret cathecuminꝰ ꝑ octo men ſes. vt in d. c̄. iudei. ſed poſtea fuit ſtatutū ꝙ ꝑ xl. dies. tm̄. vt in. c. ne qd̓ abſit. ea. di. multi tn̄ ⁊ nō bn̄ hͦ nō obſeruāt ſed illico baptizāt ſed po ſtmnodū quieſcēte calore illo ſepe tales redeūt ad vomitū erroris eorū. ¶ Ultīo quero quid ſi aliquis īmergat ſeipſum alio dicēte. Ego te baptizo nūquid ſufficiat. dic ꝙ nō qꝛ niſi īmer gat iſte nō pōt dicere ego te baptizo. dicit etiā E 4 De baptiſmo. Inno. ꝙ de neceſitate nō requirit̉ emerſio ſꝫ ſatis ē ꝙ baptizās effundat aquam ſuꝑ corꝑe baptizādi lauādo totū corpus vel maiorē ꝑteꝫ vel ſaltē caput. dicit etiā ſufficere ꝙ ſintilla aq̄ proiecte a baptizāte tangat corpꝰ baptizandi qd̓ noͣ. lꝫ tutiꝰ ſit vt ſeruet̉ qd̓ premiſſū ē. ſed hͦ vltimū valet pro iſtis īfantibꝰ ꝗ ſūt multū debi les vt nō īmergant̉ in aqua neqꝫ lauet̉ totū cor us ne incurrāt periculū mortis. Onūt apponēs Ubi deeſt v̓bū vel elemētū aque nō ē A baptiſmi ſacr̄amētū. Cōis diuiſio. 2ª ibi rn̄de mus. ¶ Nō pͦ duo que requirūt̉ ad ſb̓aꝫ ba ptiſmi .ſ. v̓ba ad hoc inſtituta de quibꝰ hic ⁊ in c. i. sͣ. eo ¶ Itē elemētū aque nō pōt gͦ quis ba ptizari in aliquo liquore. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ. ꝙ vbi plura requirūt̉ ad ſb̓aꝫ actꝰ defectꝰ vniꝰ facit totū deficere. ꝯcor. l. ſi vnꝰ. C. de teſti. Sed quero nūquid in aqua roſata poſſit ꝗs baptizari maxīe inſtante neceſſitate. Doc. cō cludūt ꝙ nō ⁊ idē tenuit beatꝰ Tho. rō qꝛ xp̄s fuit baptizatꝰ in aqua iordanis ⁊ ſic in elemē to ⁊ ideo nō ſufficit aliꝰ liquor. nā xp̄s ſanctifi cauit nobis aquā in baptiſmo ſuo. vt ī. c. nūqͣꝫ. de ꝯſe. di. iiij. ⁊ fuit hͦ ſacramētū inſtitutū ī aqͣ. qꝛ aqua ē igni ꝯͣria. peccatū gͦ ꝯꝑat̉ igni. vn̄ ſic̄ ignis extīguit̉ ꝑ aqͣꝫ ita peccata ꝑ baptiſmū vt sͣ. e. c. prox. Sed in aqua etiā tnͣſmutata bapti zari pōt dūmodo nō mutet̉ ſpēs aque. ⁊ ideo in lixiuio pōt etiā quis baptizari. Itē in aqua balnei ſulphurei qꝛ aqua ē lꝫ aliqͣꝫtulū tn̄ſmu tata. idē dicūt doc. in aqͣ lutoſa. ſecꝰ aūt in luto ¶ Ultīo querit̉ de vna qōne que fuit de facto quidā deferēs puerū ad baptizādū ad eccl̓iaꝫ valde remotā. vidēs ī puero ſignū mortis nec hn̄s ſecū aquā proiecit puerū in vno puteo di cēdo v̓ba inſtituta. nūꝗd iſte puer ſit baptizatꝰ ⁊ ſic poſſit ſepeliri in cimiterio eccl̓iaſtico. Qui dā lector theologie de ordine fratrū predicato rū in mōtepeſſulano dixit ꝙ nō. ſꝫ vt hic refert Abb. ⁊ multi canoniſte illud fuerūt deteſtati. qꝛ nō defuit hͦ caſu v̓bū nec elemētum. ſed poſt modū ipſe Ab. ꝯſuluit mgr̄m ſuā qui rn̄dit ꝙ nō erat baptizatꝰ. ⁊ ſic ꝯcordauit cū iudicio il liꝰ theologi motꝰ qꝛ in baptiſmo requirit̉ non ſolū ſubmerſio ſed etiā eleuatio ab aquis in ſi gnū reſurrectōis xp̄i. de ꝯſe. di. iiij. d̓ trina. ⁊. c. ꝓprie. ſꝫ hec rō apud me nō ꝯcludit qꝛ vt dixi in. c. precedēti de neceſſitate nō reꝗͥrit̉ īmerſio ⁊ ꝑ ꝯn̄s nec leuatio. vn̄ crederē ꝙ ſi poſſet ꝯſta re ꝙ puer vixit qͣꝫdiu baptiſmꝰ fuit ꝯpletꝰ ꝙ ſa tis dicat̉ baptizatꝰ ſed qꝛ potuit p̄decēde̓ ī via anteqͣꝫ baptizaret̉ poſſet ſuſtētari illa opīo. Icet grecos. zaroo Bapti I a latinis greci rebaptizare nō debēt. Premittit exordiū ⁊ duplicē narrat grecorū exceſſū. 2º. id fieri prohibet. 3º. penā īponit. 2º ibi volētes. 3ª ibi ſi quis. ¶ No pͦ ꝙ īter mores ⁊ ritꝰ ē drīa. hic enī ponūt̉ iſta vt diuerſa. ⁊ dic ꝙ mores referūt̉ ad illa que ſūt extra ſacramē ta. ⁊ v̓bū ritus ad ea que ſūt de ſacramētis. ¶ Nō 2º. ⁊ tene mēti ꝙ eccleſia romana pōt ⁊ dꝫ de honeſtate veniētes nouiter ⁊ redeūtes ad fi dem tolerare in moribꝰ ⁊ ritibꝰ eorū antiquis hinc ē ꝙ multi greci in Calabria. ⁊ quibuſdaꝫ alijs regionibꝰ tolerant̉ in forma baptizādi ⁊ celebrādi ⁊ multis alijs in quibꝰ nobiſcū non ꝯueniūt. vn̄ ꝑ iſtā tolerantiā nō minꝰ ſunt vera eorū ſacramēta dūmodo in tātum nō dr̄ant ꝙ deū in illis offendāt. vn̄ nō ſūt tolerādi cū peri culo aīarū ⁊ ꝯtra honeſtatē eccl̓ie vl̓is ⁊ hͦ noͣ. facit qd̓ noͣ. gl. in. c. i. ī fi. xx. di. ¶ 3º. noͣ ꝙ greci ⁊ alie natōes debēt eſſe ⁊ ꝯſtitue vnū ouile no biſcū. debēt gͦ oēs hoīes eſſe de ouili xp̄i. nam ipſe dixit fiet vnū ouile ⁊ vnꝰ paſtor. vt hr̄ ī euā gelio. gͦ de iure oēs hoīes ſūt ſub paſtore eccle ſie .ſ. ſub papa licꝫ de facto nō valet papa ꝯtra multos infideles exercere ſuā ptātē. de qͦ vide ꝑ Inno. in. c. qd̓ ſuꝑ his. de voto ¶ Itē noͣ ꝙ eccleſia romana ē mr̄ ⁊ magr̄a oīm eccleſiarū. Greci gͦ de iure debēt recognoſcere papā Ro manū in paſtorē. ꝯcor. c. ij. in fi. de ſum. tri. Ultīo noͣ ꝙ rebaptizans aliquē ex ſtudio ē de poſitione dignꝰ. ¶ Quero hic ꝗd ſi baptizās peccat in latinitate vtputa dicēdo baptizo te ī noīe pr̄is ⁊ filio. ⁊cͣ. Cōcludūt doc. ꝙ baptiſmꝰ ꝯfert̉ qꝛ forma intellectualis ē ſeruata lꝫ nō qͦ ad corticē. hͦ probat̉ ex eo qꝛ mulieribꝰ ꝑmittit̉ baptizare in idiomate vulgari. vn̄ quiſqꝫ pōt baptizare in idiomate ſuo. nec falſa latinitas viciat dūmō ꝗs nō faciat hͦ ſciēter aīo īducēdi nouū errorē ſeu nouā formā. vt ī. c. ſi nō ſancti ficat̉. ⁊. c. retulerūt. de ꝯſe. di. iiij. ¶ Itē quero quid ſi baptizās ⁊ baptizatꝰ intēdūt baptiza re ⁊ baptizari ſed credūt ꝙ baptiſmꝰ ſolū ꝓſit ad ſanitatē corꝑis ⁊ nō aīe. nūquid ꝯferat̉ ve rus baptiſmꝰ doc. ꝙ ſic. ſatis enī ē ꝙ ſeruatur forma tradita ab eccleſia. ⁊ ꝙ iſti baptizare ⁊ baptizari intēdunt. Itē dicūt doc. sͣ. c. i. etiā ſi credāt ꝙ baptiſmꝰ ſit vna truſa dūmō vt dixi intēdāt baptiſmū ꝯferre qꝛ ſpūs ſanctꝰ ad for mā v̓borū īuiſibiliter oꝑat̉. pro hͦ facit ꝙ Cay phas princeps iudeorū ꝓphetauit nō ex meri to vite ſed officij ptāte .i. q. i. dictū. vn̄ exqͦ ſer uat̉ forma tradita a deo ⁊ ab eccleſia ⁊ iſti cre dūt baptizare baptiſmꝰ oꝑat̉ ſuū officiū. ſecꝰ eēt vbi baptizās nō intēderet baptizare vel ba ptizatꝰ baptizari. nā requirit̉ intētio vtriuſqꝫ. vt noͣ. Inno. sͣ. c. i. intētio tn̄ patrini leuātis de ſacro fonte nō nocet ẜm doc. hec rō pōt eſſe qꝛ patrinꝰ nō baptizat nec requirit̉ ad ſb̓aꝫ bapti ſmi vt dixi sͣ. eo. debitū. ¶ Ultīo querit̉ quare xp̄s voluit baptizari a Iohāne cū baptiſmus ꝯferat̉ ad remiſſionē peccatorum. ipſe enī xp̄s nullo peccato tenebat̉ cū fuerit ꝯceptꝰ ſine ſe mine virili ⁊ ſic nō erat in eo etiā peccatū origi nale. So. duplex. pͥma vt īpleret oēm graduꝫ humilitatꝭ. tres ſūt enī gradus humilitatis de De preſ. nō bap. S quibꝰ vide ꝑ glo. fi. in cle. i. de reli. do. ⁊ vltimꝰ gͣdꝰ ē vt ꝗs ſupponat ſe minori ita voluit xp̄s ſe ſb̓iice̓ Iohāni. 2º. hͦ fecit vt ſanctificaret nō bis aquā de ꝯſe. di. iiij. nūqͣꝫ. hͦ noͣ. in. c. ꝑ aquā. ea. di. ⁊ ī. c. debitū. sͣ. e. ⁊ ex iſtis hētis maͣꝫ iſtiꝰ tituli. ¶ De preſb̓ro nō baptizato. ℟ica. MEiſa de baptimo qꝫ aliqui ſepe promouet̉ nō baptizati ad ordines de quibꝰ dubitari po terat vtrū eēnt vere ordinati vel an deberēt ba ptizari. merito pꝰ ℟icā precedētē ſubiicit̉ iſta ſ. de preſb̓ro nō baptizato. Breue ē. vl̓ I quis. ꝑ alia vba ūma ſic. Si nō baptizatus prdinat̉ ordinis characterē nō recipit. ⁊ hͦ ſūmat. c. fi. jͣ. e. ptiſmi īpedit īpreſſionē characteris alioꝝ ſacra Noͣ ꝙ defectꝰ ſacramēti ba mētorū. vbi gͦ nō ē baptiſmꝰ ibi nō ē validū ali qd̓ aliud ſacramētū in quo īprimat̉ character ⁊ hͦ qꝛ baptiſmꝰ ē ianua aliorū ſacramētorū. vt jͣ. eo. c. fi. ¶ Sed quero qualit̓ potuit iſte dep̄ hendere ſe nō eſſe baptizatū. So. forte fuerat expoſitꝰ ⁊ credebat̉ baptizatꝰ. nūc aūt ꝯſtabat ꝑ exponētes ꝙ nō fuerat baptizatꝰ vel forte in ſtante neceſſitate fuerat baptizatꝰ aſꝑſione ſali ue. vt sͣ. ti. proxi. in. c. nō vt. ⁊ credebat̉ a paren tibꝰ baptizatꝰ vel quid ſil̓e. ¶ 2º. querit̉ quid ſi dubitet̉ vtrū fuerit baptizatꝰ. So. tā reſpc̄u baptiſmi qͣꝫ reſpectu ordinis poterit ẜuari qd̓ hr̄ in. c. ij. sͣ. ti. proxi. ẜm hoſti. ¶ Ultīo querit̉ quid ſi iſte nō vellet de nouo ordīari dicit Io. an. ꝙ remanebit laycꝰ ⁊ lꝫ non deberet ꝯtrahe̓ mr̄imoniū qꝛ tacite vr̄ vouiſſe ꝯtinētiā. ar. in. c quidā. sͣ. de ꝯuer. ꝯiu. tn̄ ſi ꝯtraheret tꝫ mr̄imo niū cū illud votū nō fuerit ſolēne exquo vere n̄ recipit ſacrū ordinē. vt in. c. i. de voto. li. vi. ⁊ noͣ ex hͦ dicto ꝙ ad ſolēnizādū votum nō ſufficit opīo ⁊ credulitas. ſed oꝫ ꝙ vere ſubſequat̉ ſa cer ordo vel īgreſſus religionis. vt in d. c. i. de voto. li. vi. Credit tn̄ hic do. An. iſtū debere cō pelli ad ſuſcipiendū ordines ꝓpter intētioneꝫ quā ſemel habuit qd̓ ſatis poſſet admitti. ar. c. qui bona agūt. xvij. q. i. facit qd̓ lę. ⁊ noͣ. sͣ. de re gula. porrectū. ⁊. c. fi. jͣ. eo. vbi talis mādat̉ ordi nari nec relīquit̉ ꝓprie volūtati. Poſtolicam. noc Ora bet pro eo qui credēs ſe baptizatū in fide xp̄i deceſſit ſine baptiſmo. vel al̓r et meliꝰ. Omiſſio baptiſmi nō nocet credēti probabilit̓ ſe eſſe baptizatū. pͦ ponit̉ deciſa ꝯſultatio. 2º. rn̄ſio ibi vnde. quā probat duabꝰ aucͣtibꝰ. pͥma ibi lege. 2ª ibi liberū. ¶ No pͦ ꝙ peccatū origi nale dimittit̉ nō ſolum in baptiſmo fluminis. ſed etiā in baptiſmo flamīs .i. ſpūs ſancti. qui quidē baptiſmꝰ flamīs miniſtrat̉ oībꝰ hn̄tibus xp̄i fidem ⁊ nō ꝯtēnentibꝰ baptiſmū fluminis ſiue excludant̉ a baptiſmo fluminis ex neceſſi tate vt ꝯtīgit valētiniano ſiue ex ignorātia pro babili qꝛ credebāt ſe eſſe baptizatos. ¶ 2º. noͣ ꝙ decedēs in fide xp̄iana preſumit̉ adeptꝰ ſeu adipiſci gaudiū pr̄ie celeſtis intelligere vel ſpe nā ſi preſumeret̉ oppoſitū nō oraret̉ pro dece dente. vt in. c. pro obeuntibꝰ. xiij. q. ij. ¶ Ultīo noͣ ꝙ pro obeuntibꝰ etiā ſacerdotibꝰ debēt deo offerri preces ſpāles in eccleſia ⁊ miſſe celebra ri. ¶ Itē noͣ ꝙ dicta Augꝰ. ſunt approbata ab ipſa eccleſia ⁊ pn̄t allegari cū dubitat̉ de effica cia ſacramētorū. ⁊ idē de opuſculis Ambro. ⁊ aliorū doctorū eccleſie. de quibꝰ vide tex. in. c. i de reli. ⁊ ve. ſan. li. vi. ⁊ xvi. di. quaſi ꝑ totū. In glo. i. in fi. noͣ glo. ſingꝭ. que ſolet multū alle gari. ⁊ dic latiꝰ ꝙ baptiſmꝰ flumīs .ſ. quo quoti die vtimur prodeſt tā adultis qͣꝫ ꝑuulis. vt in. c maiores .i. rn̄ſo. sͣ. ti. proxi. Baptiſmꝰ flamīs .i. ſpūs ſancti qui īuiſibiliter baptizat cor inte riꝰ vt in. c. debitū. in fi. sͣ. ti. proxi. ⁊ in. c. ꝑ aquā de ꝯſe. di. iiij. prodeſt adultis tm̄ qui in charita te ⁊ fide xp̄iana deceſſerūt. nō aūt prodeſt ꝑuu lis qꝛ cū ipſi nō ſentiāt nō hn̄t xp̄ianā fidē nec charitatē ⁊ de iſto baptiſmo potuiſſet procede̓ opīo illorū he̓ticorū aſſerētiū ꝑuulis baptiſmū nō prodeſſe vt in d. c. maiores. Baptiſmꝰ ſan guinis ē qn̄ quis occidit̉ pro fide xp̄iana ⁊ iſta fides prodeſt tā adultis qͣꝫ ꝑuuliſ exquo nō cō tēpſerūt baptiſmū flumīs. exᵐ in ſanctis inno cētibꝰ. Latro v̓o in cruce nō fuit baptizatꝰ ba ptiſmo ſanguinis qꝛ nō pro fide xp̄iana ſꝫ pro ſuo merito fuit cruci affixus ſed fuit baptiza tus baptiſmo flaminis ꝓpter fidē quā habuit in xp̄o. vt in. c. fi. de pe. di. vii. ¶ In gl. fi. ibi vē trē meū doleo. hͦ dicebat ad inſtar mulieris q̄ parit abortiuū. nā iſta regn̄atio ſpūalis ꝯꝑat̉ re gn̓ationi carnali. vt in. c. debitū. sͣ. ti. ꝓxi. vnde iſte Ualentinianꝰ abortiuꝰ erat qꝛ non ꝑuenit ad baptiſmū flumīs. Et in fi. glo. noͣ ſing. hāc vltimā qōnē glo. ex qua hēs ſingl̓arē limitatio nē ad. l. barbariꝰ. ff. de offi. preto. ⁊ ad. §. verū. iij. q. vij. ⁊ ad noͣ. in. c. ad probādū. de re iudi. ⁊ in. c. nihil. de elec. in quibꝰ iuribꝰ noͣ ꝙ cōis er ror ſeu opīo facit valere geſta. iſta enī ꝓcedūt in dependētibꝰ a iuriſdictōe nō aūt in depēdē tibꝰ ab ordine ſeu in iſtis ſacramētalibꝰ. in his enī attēdit̉ veritas ⁊ nō opīo. facit. c. qͣꝫto. sͣ. de ꝯſue. Ex quo infert̉ ꝙ ordinatꝰ ab eo qui puta bat̉ ep̄s cū nō eēt nullū ordinē recepit. valent tn̄ ſic geſta qͦ ad meritū ꝓpter fidē ⁊ vide bo. gl in. c. dudū. ij. de elec. ⁊ dic vt ibi plene noͣ. ¶ EnienS . geo. vel ad ide ſic Pro ſūma accipe. c Non baptizatꝰ ordinari nō pōt. ⁊ ſi de facto ordinet̉ nō recipit ordinis characterē lꝫ crederet̉ baptizatꝰ. pͦ ponit de baptiſmo tra dito ei qui nō fuerat rite baptizatꝰ. pͦº. ibi cum quia circa ordinē allegat pro ⁊ ꝯtra. 3º. ibi quia v̓o diffinit. ¶ No pͦ ex iſto tex. ibi ẜm formā euāgelij ꝙ baptiſmꝰ habuit formam ſuam ab euāgelio cū .ſ. xp̄s dixit apl̓is. Baptizate oēs gentes in noīe pr̄is ⁊ filij. ⁊cͣ. vt in. c. pe. sͣ. ti. ꝓx Alia v̓o que dicūt̉ ⁊ fiūt in baptiſmo fuerūt in ſtituta ab eccl̓ia ⁊ nō ſunt de ſb̓a baptiſmi ſed de ſolēnitate. vt in. c. i. ⁊ qd̓ ibi dixi sͣ. ti. ꝓxi. Xº noͣ ꝙ baptiſmꝰ nō prodeſt nō ſolū cū ex toto obmittit̉ ſed etiā cū nō rite ꝯfert̉ .i. nō ſolēniter ẜm formā euāgelij. Ex quo infero paria eē ali quid nō fieri vel nō rite fieri. ſicut nullū ⁊ īutile paria iudicāt̉. vt in. c. īter corꝑalia. de tran. p̄la facit tex. in. l. i. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vni. no. ⁊ ꝑ illū tex ⁊ ꝑ iſtū pōt argui ꝙ ſi procurator nō facit fidē de ſuo mādato ꝑinde ē ac ſi nō ꝯparuiſſet. vn̄ pōt dn̄s puniri tanqͣꝫ ꝯtumax qd̓ noͣ. bar. ibi. ⁊ tene mēti. ¶ No ꝙ ſacramētū mr̄imonij pōt adeſſe ſine baptiſmo. pro hͦ. c. de infidelibꝰ. de ꝯſan. ⁊ affi. ſed dic ꝙ nō ē ratū nec ita firmū ſic̄ ſi preceſſiſſet baptiſmꝰ. vt in. c. qͣꝫto. jͣ. de diuor. ¶ Nō ꝙ nō baptizatꝰ accipit verū corpus xp̄i ſi euchariſtia ſibi ꝯfert̉ ⁊ nimirū. nā ⁊ Iudas accepit corpꝰ xp̄i ⁊ a iudeis xp̄s paſſus ē. ſꝫ in ſacramēto vbi īprimit̉ character ſerua. c. i. sͣ. eo ⁊ qd̓ hic dr̄ in fi. ¶ Itē noͣ ꝙ tres ordines fue rūt inſtituti in veteri lege an̄ baptiſmū ⁊ vide latiꝰ xxi. di. §. i. ¶ Itē noͣ ꝙ nō intelligit̉ itera tū qd̓ ambigit̉ eſſe factuꝫ qd̓ facit ad multa. ⁊ ⁊ ꝯcor. de ꝯſe. di. i. c. ſolēnitates. Ex quo infert̉ ꝙ ſi quis nō recordat̉ vtrū dixerit aliquā horā diei puta tertiā vel ſextā tenet̉ iterare. Itē ſi nō apparet ꝙ eccl̓ia fuerit ꝯſecrata debeat ꝯſe crari ⁊ gn̓aliter vbi actꝰ de neceſſitate debꝫ ex plicari ſi ambigit̉ vtrū fuerit geſtus debet ite rari .i. iterū geri. ¶ Ultīo noͣ ꝙ violēta preſum ptio pro aliquo tn̄ſfert onꝰ probādi ꝯtrariū in aduerſariū. ꝯcor. c. vt nr̄m. vt ec. bene. Et noͣ ꝙ ꝯtra violentā preſūptionē admittit̉ probatio ī ꝯtrariū. pro quo vide glo. l. di. ferrū. ⁊ qd̓ dixi ī c. is qui. de ſpon. debet tn̄ probatio talis eē eui dentiſſima. qd̓ noͣ. ar. c. qꝛ veriſil̓e. de preſump. ⁊. l. nō ē veriſil̓e. ff. qd̓ me. cā. ¶ De cuſtodia euchariſtie chriſmatis ⁊ alioꝝ cramētorū. ℟ica. ¶ In precedētibꝰ ti. viſuꝫ ē qual̓r euchariſtia ꝯſecrat̉. ideo merito ſb̓iicit de ipſiꝰ cuſtodia. ⁊ qꝛ in baptiſmo vtimur chriſmate. vt in. c. i. de ſa. vnc. ⁊ sͣ. viſū ē de baptiſmo ideo addit̉ hic d̓ cuſtodia chriſmatꝭ. ⁊ gnͣaliter de cuſtodia oīuꝫ aliorū ſacramētom. Tatuimus. oc dic̄. Euchariſtia ⁊ chri ma debent fideliter ſub cla nibꝰ cuſtodiri ⁊ ꝯtrariū faci entes ſunt puniēdi. pͦ ſtatuit 2º. rōnē ſb̓mittit. 3º. penā addit. 2ª ibi ne poſſit 3ª ibi ſi v̓o. ¶ No pͦ ꝙ euchariſtia debet ꝯſer uari in eccleſia ſub clauibꝰ ⁊ ꝯſeruat̉ ꝓpter ne ceſſitatē infirmorū. vt in. c. ſane. sͣ. de cele. miſſ. ⁊ ibi hr̄ in quo loco debet ꝯſeruari. ¶ 2º. nō ꝙ ponēs rem ſub clauibꝰ nō pōt redargui de ne gligentia ⁊ incauta cuſtodia. facit pro iſtis qui recipiūt cōmodatū vel depoſitū. ¶ Itē noͣ pro uidendū ꝯtra ſacrilegos qui cū ſacramēto eu chariſtie vel cū chriſmate ſua nephāda ſacrile gia preſumunt exercere ⁊ ꝯtra tales ſepe mira miracula viſa ſunt de quibꝰ vide ꝑ Io. an. ſuꝑ ℟ica de cele. miſſa. ¶ Itē noͣ quē puniri nō ſo lum de negligentia cōmiſſa in officio ſed de oī delicto ⁊ dāno inde poſtmodū proueniētibus Et ſic noͣ ꝙ ad delictū puniēdū n̄ ſolū ꝯſiderat̉ volūtas delīquētis ſed exitꝰ delicti. vn̄ īputat̉ totū id qd̓ preter voluntatē ſuā inde ſecutū eſt ⁊ pro hͦ bo. tex. in. l. ſcīaꝫ. §. qui cū al̓r. ff. ad le. acꝗ. vbi dr̄ ꝙ ſi quis credēs vnū ꝑcute̓ cū lapi de ꝑcuſſit aliū tenet̉ de illa ꝑcuſſione lꝫ nō ha buit ꝓpoſitū ꝑcutiēdi illū. Idē dic ſi quis cre debat ꝑcute̓ vnū ⁊ ꝑcuſſit duos. ⁊ gnͣaliter de hac maͣ vide qd̓ noͣ. in regula īputari. de regu. iurꝭ. li. vi. ⁊ ſubtiliꝰ ꝑ Bar. in. l. diuꝰ. ff. de ſicca. ⁊ ꝑ hec ſit declarata glo. fi. Dicit tn̄ Uin. hic vnū noͣbile v̓bū ꝙ lꝫ in foro ꝯtētioſo ferēs falſū teſtimoniū puniet̉ de falſo ⁊ de oī dāno īde ſe cuto. tn̄ in foro aīe ſolū puniet̉ de falſo teſtimo nio lꝫ aggrauet̉ ꝑ ſequētia. ⁊ vide tu Inno. in c. ſicut dignū. de homi. vbi ſingꝭ. dixit ꝙ in foro aīe nō punit̉ quis ad ſatiſfactionē dāni ſi dānū intulit preter propoſitū ſꝫ punit̉ de negligētia quaſi velit ꝙ in foro aīe hēat̉ reſpectꝰ ad volū tatē delīquētis ⁊ dic vt ibi latiꝰ noͣ. Supellectilia in ELINONi. eccleſiis poni nō ¶ debēt niſi neceſſitas vrgeat. hͦ. d. pͦ. Eccleſie deb̓ēt ſua vaſa ⁊ veſtimēta mūde tene̓ hͦ 2º. Recitat duos exceſſus ꝯtra quos 2º. pro uidet. 2ª ibi qꝛ v̓o. ¶ Noͣ pͦ ꝙ nec ſupellectilia aliena nec ꝓpria ipſorū ſace̓rdotū debēt in ec cleſia reponi niſi vrgēte neceſſitate. Et ex hͦ noͣ ꝙ neceſſitate inſtante puta ꝓpter mētū hoſtiū vel incēdia repētina licite ſupellectilia laicoruꝫ deferūt̉ ad eccleſiā. ⁊ facit hͦ ī ar. ꝙ eccleſie tꝑe neceſſitatis pn̄t incaſtellari .i. fortificari ⁊ cuſto diri ꝯtra īimicos de quo noͣ. in. c. i. jͣ. de īmu. ec ¶ No 3º. ꝙ ꝯceſſū ex certa cā debꝫ ceſſante cā reuocari xvi. q. i. gn̓aliter ¶ Ultīo noͣ ꝙ ſordes ſunt negligēde etiā in veſtibꝰ priuatis. vn̄ alibi dicit tex. nec exquiſite delitie nec affectate ſor des laudē pariūt. xli. di. in prin. ⁊ facit qd̓ hr̄ in c. ꝑcimoniā. ea. di. vbi dr̄ fractis veſtibꝰ ⁊ diſſo lutis crinibꝰ nō admittimꝰ. ¶ Hic querit̉ ꝗd fiēdū de veſtibꝰ ſacris vſu ꝯſūptis dic ꝙ debēt ꝯburi ⁊ cineres in loco ꝑ quē nō hr̄ tnͣſitus de bēt recōdi vt in. c. altaris. ⁊ in. c. ſe. de ꝯſe. di. i. qd̓ ē ꝯtra clericos qui ex caſulis antiꝗs l̓ cap pis faciūt fieri burſas ⁊ aliqua alia ornamēta ad vſū mūdanū qd̓ ē ꝯtra regulā ſemel deo de dicatū. de regu. iu. li. vi. ¶ In glo. fi. ibi debēt incedere ornatis veſtibꝰ. ⁊cͣ. dicit hoſti. ꝙ de or natu nihil dr̄ hic ſed tm̄ de īmūdicia negligen da. tu vide in hͦ gl. noͣ. xxi. q. iiij. in ſūma. ⁊ in. c De reli. ⁊ ve. ſan. oīs iactātia. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. clerici. de vita ⁊ o. cle. ¶ De reliquiis ⁊ veneratōe ſanctorū. ℟ica. ¶ Uiſo de cuſtodia euchariſtie ⁊ chriſmatꝭ. ⁊ veneratōe ſacrorū ſacramētorū. merito ſb̓iicit̉ ℟ica de reli. ⁊ vene. ſanctoꝝ. IIdiuimus. Sine pape licētia non licet ali quē venerari pro ſancto. pͦ nar rat qd̓ audiuit. 2º. illud īprobat ibi cū vix. 3º. illud prohibet ibi illū gͦ. ¶ pͦ noͣ ꝙ vix ebrioſi decedūt ſine pecca to. iſta enī ebrietas qn̄qꝫ ē veniale qn̄qꝫ morta le. de quo aliꝗd hic ꝑ Uin. ſed vide qd̓ dixi in c. a crapula. de vi. ⁊ ho. cle. Illud tn̄ īdubitatū ē ꝙ ebrietas aſſidua ē peccatū mortale ī. §. al̓s. ea demū. xxv. di. nā frequēter quis īebriat̉ qui ſciēter ⁊ volūtarie inebriat̉. nullū peccatū adeo veniale ē qn fiat mortale dū ſumit̉ in ꝯſuetudi nē. xxv. di. §. crimīs. ⁊ ſic intellige qd̓ noͣ. arch̓. pꝰ Augꝰ. in d. §. al̓s ea demū. ¶ No 2º. ⁊ tene mēti ꝙ nō licet aliquē colere pro ſancto etiā ſi in vita feciſſet miracula ſine aucͣte romani pō tificis ⁊ hͦ intellige qn̄ publice quis vult aliquē venerari. ſecꝰ aūt ſi in occulto quis emittit pre ces apud eū quē credit ſanctū vt probat̉ a ꝯͣrio jͣ. c. proxi. in v̓. publice. ⁊ ibi noͣ. Inno. qd̓ tene mēti. ⁊ vide glo. eo. ti. c. i. li. vi. Quare aūt mira cula nō ſufficiūt vt aliquis veneret̉ pro ſancto dic ꝙ ideo qꝛ qn̄qꝫ ꝑ malos etiā fiūt miracula multi aūt hͦ faciūt ex arte magica vt Simō ma gus. multi ex ſpū prophetie eis a deo tributo. exᵐ de Saul qui ꝓphetauit dū ꝑſequeret̉ da uid. Alij ꝓpter fidē quā hn̄t ſine charitate. iu xta illud euāgelij. ⁊ ſi tantā fidē hēaꝫ vt mōteſ tn̄ſferā charitatē aūt nō habeā nihil mihi pro deſt. ⁊ tnͣ ſumptiue hr̄ de ꝯſe. di. iiij. in. c. ſolet. ⁊ noͣ. hͦ ſemꝑ ꝙ pōt hr̄i fides maxīa ita vt eiꝰ vir tute faciat miracula ſine charitate. ⁊ vide ad p̄ dicta tex. in. c. multi. ⁊. c. teneamꝰ. ⁊. c. ꝓpheta uit .i. q. i. ¶ Utīo hic querit̉ qͣre nō debet ali quis pro ſancto coli niſi priꝰ canonizet̉ ꝑ eccle ſiā ꝗd ē canonizare ⁊ qual̓r fiat. So. ẜm Io. an. canonizare ē aliquē ꝑ ſūmū potificē catha logo ſanctorū ſcribe̓ ⁊ decernere ⁊ declarare. vt debeat coli ⁊ venerari pro ſancto ⁊ ꝙ fiat an nuatī officiū ſolēne pro eo ſicut ꝓ alijs ſanctis iuxta qualitatē ſuā vt ſi ē ꝯfeſſor fiat officiū cō feſſorū. ⁊cͣ. Fit aūt iſta canonizatio qꝛ preces iuges ⁊ inceſſantes debēt fieri apud ſūmū pō tificē vt informet ſe de vita ⁊ miraculis ⁊ fina liter canonizet. papa v̓o nō debet de facili mo ueri maxīe ad primā reꝗſitionē. ſed debet etiā differre cōmiſſionē inquiſitōis vt interī videat̉ an fama ⁊ miracula ꝯtinuēt̉ tādē cōmittit īqui ſitionē ſuꝑ vita ⁊ miraculis. ⁊ vide ꝙ exigūtur ad ſb̓aꝫ miraculi ꝑ glo. eo. ti. in. c. i. li. vi. tandeꝫ habita informatōe vocatis prelatis curie papa declarat ⁊ decernit illū habendū pro ſancto ⁊ ſolēniter celebrare miſſā in illiꝰ honorē ⁊ vide ſerioſe hūc ordinē ꝑ Io. an. hic. ¶ Um ex eo. Sancoo Hoc dic̄ rū reliꝗe vēdi nō pn̄t vel paſſi oſtendi nō debēt ne circa illas populus decipi poſſit. ponit duplicē exceſſū quē ꝓhibet diſtinguēdo inter veteres ⁊ nouas reliꝗas ibi pn̄te. 3º. frau es ꝑ prelatos prohiberi precipit ibi prelati. ¶ Nō duplicē venalitatis cāꝫ circa ſanctorū reli quias fore prohibitā. pͥma cū vere vēdunt̉ īde accepto precio. nā ſacra ⁊ religioſa nō ſūt in do minio alicꝰ nec accipiūt eſtimationē. inſti. de re diui. §. ſacra loca. ⁊. §. nulliꝰ. 2ª cū exponūtur paſſi cā queſtus vt habeant̉ largiores oblatio nes. ē enī hec quedā larga vēditio. ¶ Nō 2º. ꝙ reliquie ſanctorū nō debēt oſtendi extra capſā rō prohibitōis ē qꝛ cū oſtēdūt̉ extra capſā oſſa nuda multorū deuotio tēpeſcit ⁊ dat̉ detracto ribꝰ cā obloquēdi. dicūt enī ꝙ ſi fuiſſet ſanctus oſſa nō fuiſſent ſic diſꝑſa nō aduertētes ꝙ om nibꝰ gn̄aliter dictū ē. cinis es ⁊ in cinerē reuer teris illis exceptis quibꝰ deus ſingularē gr̄am facere voluit vt in corꝑe beate Marie virgīs ⁊ ſancti Iohānis euāgeliſte ⁊ ſil̓iuꝫ de quibꝰ ſcriptū ē in pſalmo xviij. nō dabis ſanctū tuuꝫ videre corruptionē. ⁊ pōt ꝓprie intelligi de cor pore xp̄i. ¶ Noͣ ꝙ reliquie de nouo inuēte nō ſūt venerāde ī publico ſine aucͣte ſedis apl̓ice. ⁊ intellige glo. de oīo nouis. ſecꝰ ſi eēt reliꝗe ſanctorū approbatorū. ſed dictū glo. ⁊ doc. pōt procedere qn̄ certū ē ꝙ ſunt reliquie ſancti ca nonizati. ſed vbi orit̉ aliqua dubitatio tunc hꝫ locū iſte tex. vt nō venerent̉ publice ſine aucͣte pape vn̄ ꝓprie loquit̉ qū dr̄ ꝙ ſunt reliquie ſc̄i approbati ſed de hͦ non hr̄ clara certitudo al̓s nihil adderet ad. c. precedēs. ⁊ hͦ etiā ſentit do. an. hic. ⁊ certe tex. hͦ clare īnuit. ¶ Nō ꝯtra cle ricos qui cā queſtꝰ decipiūt populū fingēdo re liquias vbi nō ſūt ⁊ maxīe ī hͦ errāt iſti q̄ſtuarij cti Antonij. ¶ De obſeruatione ieiuniorū. ℟ica. ¶ Uiſo de veneratōe ſanctorū qꝛ ꝓpter eoꝝ venerationē ⁊ deuotionē ſunt indicta ieiunia ab eccleſia. merito pꝰ ℟icā precedētē ſubiicit̉ iſta. Et pͦ quo ad declarationē ℟ice ⁊ maͣe q̄ ro quid ē ieiuniū ⁊ vn̄ dicat̉. So. dicit Inno. ꝙ ieiuniū ē triplex. pͥmū ē abſtinētia cuiuſlibet rei edibilis ẜm ꝓpriā voluntatē ⁊ nō ẜm ſtatū eccleſie. vn̄ largo mō is qui abſtinet ab aliquo cibo placito pōt dici ieiunator. nā ieiuniū dr̄ a quodā inteſtino ſic vocato qꝛ vt plurimū ē va cuū. vn̄ adinſtar illiꝰ inteſtini dr̄ illud ieiuniuꝫ ꝓpter abſtinētiā ⁊ euacuationē. 3ᵐ ieiuniū ē cū quis abſtinet a rebꝰ humectantibꝰ cōmedē do .ſ. ficca. puta pane̓ nuces ⁊ ſil̓ia. 3ᵐ eſt abſti nētia a cibis ẜm ordinationē ſeu ꝯſuetudinē ec cleſie. ⁊ hͦ mō capit̉ hic. Goff. dicit ꝙ triplex ē De obſer. ieiu. ieiuniū ſed alio mō nā quoddā ē ieiuniū gn̄ale vt abſtinere a viciis ⁊ voluptatibꝰ de ꝯſe. di. x. ieiuniū. 2ᵐ ieiuniū ē moderata refectio de ꝯſe di. v. c. ſint tibi. ⁊. c. nō dico. ⁊ hec ieiunia ſūt ſin gulis diebꝰ ſoluēda. ⁊ de his nō tractabit̉ hic. 3ᵐ ē ieiuniū ẜm ꝙ ſumit̉ hic ⁊ in ꝯſuetudine lo quēdi. ⁊ iſtud ē ſubtractio prādij ⁊ pꝰ cenā cuiꝰ libet cibi priuatio vſqꝫ ad diē ſequētē ⁊ abſtinē tia a carnibꝰ ⁊ trahentibꝰ ſementinā originē a carnibꝰ vt ab ouis lacte ⁊ caſeo. iiij. di. deniqꝫ. Itē abſtinētia a cibis delicatis ⁊ precioſis vt ī d. c. deniqꝫ ⁊ a voluptatibꝰ. vt in. c. quid ꝓdeſt. lxxxvi. di. ⁊ ſic in effectu ē ieiuniū afflictio car nis ex abſtinētia ciboꝝ proueniēs mō predicto Et lꝫ doc. hic tnͣſeant tn̄ quedā diſcutiā ad ve rificationē hꝰ diffinitōis. dicit enī pͦ Goſ. ꝙ ē ſubtractio prādij ex hͦ vr̄ velle ꝙ ieiunās debet cenare ⁊ nō prādere. Cena enī ē ſerotina dicta ab eo ꝙ fit quaſi in tenebris. Prādiū v̓o ē de mane. ſed ego allego tex. ⁊ glo. in ꝯtrariū in d. c. ſint tibi. de ꝯſe. di. v. vbi dicit tex. quotidie eſu rire ⁊ quotidie prādere. ⁊cͣ. ⁊ ſic loquit̉ de prā dio. vn̄ glo. ibi ꝯcludit ꝙ nō ē differēdū prādiū vſqꝫ ad noctis tenebras. ſicut faciūt iudei ⁊ ſar raceni. Un̄ ꝯclude ꝙ aut loꝗmur de ieiuniis qͣ drageſimalibꝰ ⁊ tūc hora veſꝑtina ē tm̄ ꝯpetēs .i. poſt expletas veſperas in eccleſiis que tꝑe quadrageſimali dicūt̉ de mane. ⁊ peccatū ē an ticipare illā horā. de hͦ ē tex. noͣ. ī. c. ſolēt. de ꝯſe. di. i. Et rō illiꝰ ſtatuti fuit qꝛ in ieiunio quadra geſimali imitamur ueſtigia xp̄i ideo ꝙ xp̄s ab ſtinuit a cibo xl. diebꝰ ⁊ noctibꝰ nos ita debe remꝰ agere ſi naͣ pate̓t̉ hūana. ſꝫ qꝛ hͦ nō ē poſſi bile in humanis p̄ter diuinū miraculū ſtatuit eccl̓ia vt ſaltī ꝑ oēs xl. dies ficte ſūptos hoīes ieiunarent. nā pꝰ veſꝑas expletas dies ficte dr̄ expletꝰ cū nō reſtet aliud officiū diurnū. de qͦ ī d. c. ſolent. vbi ꝑ archi. In alijs v̓o ieiuniis nō ē hora prefixa ab eccleſia. ⁊ ideo cōiter tenetur vt in nonis licite ſumat̉ cibꝰ ⁊ ita hn̄t hoīes in obſeruātia gnͣali ⁊ tꝫ Archi. pꝰ bea. Tho. ī d. c. ſolēt. Dr̄ 2º. in diffinitōe ꝙ ē priuatio cꝰ libꝫ cibi pꝰ cenā vſqꝫ ad diē ſequētē. Ex hͦ vr̄ velle goff. ꝙ ſume̓ aliꝗd pꝰ cibū aſſumptū ſit frange̓ ieiuniū. Inno. hic reuocat in dubiū de potu. ⁊ tandē vr̄ ꝯcludere ꝙ potꝰ an̄ cibū vel pꝰ ſūptꝰ nō frāgit ieiuniū. Itē ſentit ꝙ prādere pluries ē frange̓ ieiuniū. qꝛ ſic de ꝯſuetudine eccleſie ie iuniū approbatū ē quaſi idē ſentiat. ⁊ pōdera bis hͦ nullo iure caueri vt ſemel tm̄ comedat̉ ī die tꝑe ieiunij. ſed ego dicerē ſatis hͦ caueri ſi bn̄ pōderet̉ mēs. c. quadrageſima. de ꝯſe. di. v nā ibi dr̄ ꝙ dies dn̄icales ſūt illo tꝑe ſubtracti ab obſeruātia qd̓ nō pōt ītelligi niſi vt tūc plu ries poſſit comedi. gͦ in alijs diebꝰ vt exceptio ſit bona ſolū ē ſemel comedendū. ad idē tex. in d. c. ſint tibi. vbi dr̄ qͦtidie eſurire ⁊ qͦtidie pran dere. ⁊cͣ. vr̄ enī ꝑmittere ſolū ſemel comedere ī die. an̄ v̓o ⁊ poſtea ē eſuriēdū ad afflictionē car nis. putarē tn̄ ꝙ aliquid ſume̓ pro collatiōe de ſero magis ad ſuſtentationē nature qͣꝫ ad deli cias nō eēt peccatū nec frāgere ieiuniū dūmō hͦ fiat tꝑate ẜm ꝯſuetudinē loci. nā exquo non hēmꝰ in hͦ ius ſpecificū recurrēdū ē ad ꝯſuetu dinē loci. ad hͦ. c. vtinā. lxxvi. di. ⁊. c. illa. xij. di. videmꝰ enī in ſil̓i religioſos precipue ciſterciē ſes ſtatuiſſe vt hi qui miniſtrāt reliꝗs tꝑe ieiu nij aliquid ſumāt vt meliꝰ poſſint differre prā diū ⁊ ẜm Inno. iſti nō dicūt̉ frangere ieiuniū. Idē dicit de miniſtrantibꝰ dn̄is ꝗ preguſtāt ci bos ex ſuſpitione veneni. Idē dicendū in me dicina neceſſaria. ſerua gͦ in hͦ ꝯſuetudinē. Ad de tn̄ noͣbile dictū hoſti. in. c. ij. jͣ. eo. vbi dicit ꝙ in ieiuniis ſolēnibꝰ ⁊ indictis ꝑ eccleſiā nil pōt facere ꝯſuetudo qd̓ intelligo qn̄ ꝯſuetudo ex toto vult iſtud tollere. ſecꝰ ſi īterpretat̉ qual̓r ſit explēdū ieiuniū mō predicto. nā ꝯſuetudo ē optīa legū īterpres. in. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. Dr̄ 3º. in diffinitōe ꝙ ē abſtinētia a carnibꝰ ⁊ ab oī bus trahētibꝰ ſemētinā originē ab eis. ⁊ ſic vr̄ velle goff. ꝙ in ieiuniis ſit abſtinēdū ab ouis la cte caſeo. ⁊cͣ. ⁊ idē vr̄ velle Inno. hic dicit enī ꝙ ex cā poſſet ſtatui puta ꝓpter penuriā piſciū vt liceat vti iſtis lacticiniis. dicit tn̄ ꝙ eis vti exͣ ieiuniū quadrageſimale nō ē frangere ieiuniū lꝫ edentes peccēt. ſecꝰ in quadrageſima ⁊ forte hͦ voluit dice̓ qꝛ. c. deniqꝫ. qd̓ facit mērionē de iſtis lacticiniis loquit̉ in ieiuniis quadrageſi malibꝰ. nā in alio ieiunio nullꝰ tex. ſpecifice di ſponit ſic tnͣſeūt cōiter doc. Sed vide noͣbile dictū ꝑ archi. pꝰ beatū Tho. in. c. rogatōes. d̓ ꝯſe. di. iij. vbi dicit ꝙ extra quadrageſimā poſ ſumus licite vti lacticiniis ſi hͦ hꝫ ꝯſuetudo. ⁊ plꝫ mihi hec opīo qꝛ vt predixi dictū. c. deniqꝫ ſolū loquit̉ in quadrageſima ⁊ vr̄ hec ꝯſuetu do laudabilis preſertī in ciuitatibꝰ vbi nō ē co pia piſciū vt Senis. ¶ 2º. principl̓r qͦro ꝗbus tꝑibꝰ ſit ieiunādū. So. dicit Inno. in quadra geſima. vt in d. c. quadrageſima. ⁊. c. ſolēt. ⁊. c. deniqꝫ. Itē in qͣtuor tꝑibꝰ anni de ꝗbꝰ ī mul tis. c. lxxvi. di. Itē in vigiliis apl̓orū preter ex ceptas. de quibꝰ. jͣ. e. c. ij. Itē ī vigilia aſſūptio nis dn̄e nr̄e ⁊ ſcias ꝙ in iure nō reꝑit̉ aliud fe ſtum dn̄e nr̄e qd̓ hēat vigiliā in precepto. nā hͦ feſtū aſſūptōis ē celebriꝰ alijs. vt in. c. fi. de ſen ex. li. vi. fert̉ tn̄ ꝙ quidā papa oēs feſtiuitatum dn̄e nr̄e vigilias poſuit in precepto ſed de hoc nō habeo ſcripturā auctēticā. Itē in vigilia na tiuitatis dn̄i. vt in d. c. i. Itē in vigilia oīuꝫ ſan ctorū. Itē in vigilia ſancti Laurentij. alias vi gilias nō enumerāt hic doc. Sed tu adde vi giliā pēthecoſtes de qua hēs duas glo. vna ē Io. in. §. neceſſario. lxxvi. di. alia ē Ber. in. c. ij jͣ. eo. ⁊ eas tene mēti. nā Gra. viſus ē tene̓ ꝯtra riū in d. §. neceſſario. Itē dubitat̉ de vigiliis rogationū ꝑt ex. d. c. rogatōes. ſed in hͦ ſeruan da ē loci ꝯſuetudo vt ibi noͣ. ſed hic in iſta ciui tate Senarū ⁊ in iſtis ꝑtibꝰ nō ē de ꝯſuetudīe in Francia v̓o ſecꝰ obſeruat̉ vbi celebrant̉ iſti tres dies qui precedūt penthecoſtē īmediate De obſer. ieiu. etiā obſeruat̉ ieiuniū ideo dimittēdus ē vnus quiſqꝫ locus iudicio ſuo. ¶ 3º. quero qui obli gēt̉ ad ieiuniū Inno. dicit ꝙ oēs doli capaces ⁊ ieiunare valētes. nā ſicut ī tali etate peccare pn̄t. vt in. c. i. ⁊ ij. de delic. pu. ita ⁊ peccata flere ꝑ ieiunia debēt ⁊ ita lente tn̄ſeūt hic doc. ſed ī c. ij. jͣ. eo. Io. an̄. pꝰ hoſti. ponit plures opi. nam quidā tenuerūt qd̓ sͣ. dictū ē. Alij ꝙ ieiuniū nō obliget niſi pꝰ pubertatē. Alij ꝙ requirat̉ ple na pubertas vt tēpꝰ xviij. annorū. Alij ꝙ tēpꝰ xx. annorū. nā ſicut ẜm legē moſaicā an̄ illud tēpꝰ nō erat quis idoneꝰ ad pugnā tꝑalē vt hr̄ Numeri. i. c. ita nec ad pugnā ſpūalē. Alij ꝙ re quirit̉ tēpus maiꝰ. vt xxv. annorū. nā vſqꝫ ad illā etatē minor reſtituit̉ quaſi nō hēat integrū ſenſū. ff. de mino. ꝑ to. Alij ꝙ pꝰ xxi. annū ꝗs obligat̉ an̄ v̓o nō qꝛ etas illa nō patit̉ qm̄ indi get puer ſeu adoleſcēs cibo frequētato ꝓpter debilitatē nature. Itē cibꝰ ꝯuertit̉ in augmētū ſeu dilationē mēbrorū ⁊ ſic nō ſunt ita potētes ad ieiunādū ſicut maiores. Hoſti. in d. c. ij. plꝫ opi. vt an̄ xx. annū quis non obliget̉ ⁊ ita tnͣſit ibi Io. an. beatꝰ Tho. 4ª 2ᵉ. q. xlvij. arti. iiij. tꝫ ꝙ vſqꝫ ad xxi. nō obliget̉ ꝓpter rōes sͣ. dictas dicit tn̄ ꝙ debet puer vel adoleſcēs ſe exercita re in ieiuniis vt ſic capiat ꝯſuetudinē ieiunādi ⁊ īter hāc opi. beati Tho. ⁊ Hoſti. nō ē magna drīa ⁊ ſatis pōt teneri eorū opīo. quā etiā tꝫ be atꝰ Hiero. in quadā epl̓a. nō enī preceptū qͣſi ī poſſibile ſeu ꝯtra naͣꝫ ē īiūgēdū iſtis pueris ſeu iſtis adoleſcētibꝰ qꝛ nō eēt niſi eos illaqueare ad peccatū ex tnͣſgreſſione. lex aūt debet ēe ho neſta ⁊ poſſibilis. iiij. di. erit aūt lex ¶ 4º. q̄rit̉ quid in mulieribꝰ ꝯiugatis. So. dicūt doc. ꝙ ieiunia volūtaria nō debēt expleri ſine licentia maritorū. xxxiij. q. v. c. noluit. ⁊. c. manifeſtū. ſꝫ ad ieiunia neceſſaria ⁊ īdicta ꝑ eccleſiā obligā tur nec excuſat maritorū ꝯtradictio qꝛ magis ē obediēdū deo ⁊ vicario ſuo qͣꝫ maritis īiuſte precipiētibꝰ. xi. q. iij. in. c. iulianꝰ. ⁊. c. dn̄s. ⁊. c. ꝗ reſiſtit. niſi oriret̉ ſcandalū īter eas ⁊ maritos. tūc enī ſaltī cū licētia ſacerdotꝭ. poterūt ieiunia dimittere qd̓ noͣ. pro hͦ facit qꝛ preceptū poſiti uū eccleſie nō obligat quē cū ſcādalo in. c. ij. d̓ no. ope. nūcꝭ. in. c. nihil cū ſcādalo. de preſcrip. in. c. cū teneamur. de prebē. ¶ 5º. querit̉ vtrū in iſtis ieinniis poſſit diſpēſari ꝑ ſuꝑiorē. So. cō clude pꝰ Inno. ꝙ in ieiuniis īdictis ꝑ eccleſiaꝫ nō pōt aliꝗs diſpēſare preter papā niſi cā ſit in debēte ieiunare. ex cā enī pōt ep̄s diſpēſare ⁊ talia ieiunia in aliqd̓ aliud bonū ꝯpēſare. ⁊ cā ſatis ſufficiēs ē debilitas ꝑſone ſiue proueniat ex defectu nature ſiue ex exercitio exteriori. exᵐ in agrimeſſoribꝰ ⁊ in alijs artificibꝰ qui ex diurno ⁊ lōgo labore debilitant̉ ita ꝙ cōmode ieiuniū tolerare nō pn̄t. licite fit enī iſtis cōmu tatio. ar. lxxxij. di. c. preſb̓r. in fi. nec ītelligas ꝙ ꝓpria aucͣte quis poſſit ſibi hͦ ieiuniū ꝯmutare ar. in. c. ij. in fi. jͣ. eo. ⁊ in. c. i. de voto. vn̄ glo. ī d. c. preſb̓r. debet reſtringi ad cāꝫ illiꝰ. c. nam ibi redēptio ieiunij ꝑmittit̉ aucͣte illiꝰ canonis. vn̄ nō debet trahi ad alia ieiunia ⁊ multos decipit illa glo. ⁊ de hͦ etiā ibi ꝑ archi. qui tꝫ qd̓ sͣ. dixi. In ieiuniis v̓o ad que quis ſe obligauit ex vo to pōt ep̄s diſpēſare etiā ſine cā exn̄te ī vouēte dūmō id in qd̓ fit cōmutatio ſit meliꝰ ⁊ deo ac ceptius. vt in. c. i. de voto. vbi ſatis bn̄ hͦ probat̉ ⁊ vide qd̓ ibi dixi. ⁊ ex his hēs dictū pͥma frōte mirabile vt magis ſtringat ieiuniū īdictū ꝑ ec cleſiā qͣꝫ ieiuniū ad qd̓ aliꝗs ſe obligauit ex vo to. rō pōt eſſe qꝛ pͥmū fuit a prīcipio neceſſariū nec ē obuiādū precepto ſuꝑioris ſine cā. 2ᵐ v̓o a prīcipio fuit voluntariū ⁊ apparet ſatis de vo lūtate dei cui acquiſita ē obligatio ꝙ vult ꝯmu tationē fieri in meliꝰ. ar. ī. c. magne. ⁊ qd̓ ibi noͣ de voto. ¶ bº. q̄ro nūꝗd ieiuniū ſaltī poſſit de die in diē tn̄ſferri dicit Inno. ꝙ ſic exn̄te ca. nā videmꝰ ꝙ ſi feſtū ſit in feria 2ª nō ieiunat̉ ī die dn̄ico ſed tn̄ſfert̉ ieiuniū in diē ſabbati precedē tis vt in. c. i. jͣ. eo. ita dicendū pari rōne ꝙ ſi vigi lia ꝯtingit in aliquo feſto ſolēni ꝙ tūc vigilia ꝓ pter venerationē feſti poſſit quo ad ieiuniū ex plicari die precedēti ⁊ ponūt exᵐ doc. in multꝭ locis Francie vbi colit̉ feſtū ſancti Quītini qd̓ accidit ī vigilia oīuꝫ ſanctorū. nō enī tūc hoīes ibi ieiunāt ꝓpt̓ feſtū ſolēne ſed tn̄ſfert̉ ieiuniū in aliū diē. ⁊ idē poſſet fieri qn̄ accidit ieiuniū ī feſto principali alicꝰ ciuitatis vel loci vt ieiuniū tn̄ſferat̉ in diē precedentē qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ plꝫ mihi vt iſta tnͣſlatio fiat ꝑ ep̄m. ar. in. c. ij. in fi. jͣ. eo. Ultīo hic quero nūꝗd tnͣſgrediēs ieiuniū ſolē ne obliget̉ ad peccatū mortale. glo. xxv. di. in. § al̓s ea demū. vr̄ ſentire ꝙ ſic. ſed do. Car. jͣ. e. c. ij. dixit hͦ procede̓ qn̄ ieiuniū obmittit̉ ex ꝯtē ptū vel īobediētia vt qꝛ nō vult ſe ſubiice̓ prece pto ſuꝑioris. ſecꝰ ſi ſine ꝯtēptū qꝛ tūc tn̄ſgreſſio ſolū obligat ad veniale. ⁊ dicit hͦ tenere archi. ī d. §. al̓s ea demū. ſed certe archi. ibi ſolū refert opi. Io. de fonta. ⁊ tnͣſit ſed al̓r reperio eū ſenti re in. c. vtinā. lxxvi. di. vbi dicit ꝙ ſi ꝗs ex aliqͣ cā tnͣſgredit̉ ieiuniū nō peccat mortalit̓ qd̓ pōt intelligi qn̄ forte erat debilis nec curat ire ad ſuꝑiorē pro licētia. ⁊ ſic ſecꝰ ſentit qn̄ nulla ſub eſt licita cā. ſed pro pͦ dicto facit noͣ. dictū Coll̓. in. c. i. de ꝯſti. vbi dicit ꝙ tn̄ſgreſſio canonis ob ligat ad mortale qn̄ fit ex ꝯtēptu ſeu īobedien tia ⁊ ꝯtēptꝰ ꝓprie ē qn̄ ex ſola volūtate nō vult ſe ſubiice̓ ſtatuto ſuꝑiorꝭ. vn̄ dicit ꝙ iſte ꝯtēptꝰ clare apparere nō pōt niſi pꝰ monitionē. ſed ſi quis tn̄ſgredit̉ ex ꝯcupiſcētia ira vel negligen tia tūc ſolū obligat̉ ad veniale. qd̓ dictū prima frōte vr̄ mirabile. ⁊ hͦ dictū putarē verū vbi ſu perior aliꝗd īiūgeret ꝑ v̓bū cōe. puta ꝑ v̓bū ſta tuimꝰ vel ordinamꝰ vel ſil̓e. ſecꝰ credo vbi pro cederet ꝑ v̓ba preceptiua ſeu eꝗpollētia. nā tnͣſ greſſio precepti ſuꝑioris obligat ad mortale lꝫ fiat ſine ꝯtēptū. xiiij. q. i. c. qd̓ precipit̉. ⁊ in. c. ij. de ma. ⁊ obe. facit qd̓ dicā in. c. nā ꝯcupiſcētiā. de ꝯſti. vbi oīo vide in quo gn̄alit̓ tractabo an ⁊ qn̄ tranſgreſſio ſtatuti vel regule obliget ad De obſer. ieiu. mortale. ⁊ fuit illud iudiciū beati Tho. ꝙ vbi ſtatutū fit ꝑ v̓ba coīa tnͣſgreſſio regul̓r nō obli get ad mortale qd̓ intellige qn̄ fit ſine ꝯtēptu. nā ſicut nō oīs tnͣſgreſſio legis obligat ad mor tē tꝑalē ita nec ad mortē eternā q̄ prouenit ex peccato mortali. xxv. di. vnū orariū. ⁊ ideo ad ꝓpoſitū pōderāda ſūt v̓ba ſtatuti ſeu canonis ꝗbꝰ īdicit̉ ieiuniū an ſint v̓ba preceptiua an eꝗ pollentia ſeu coīa. ⁊cͣ. ⁊ colligit̉ ex predictis ⁊ ex his que dicā ī d. c. nā ꝯcupiſcētiā. ⁊ predicta noͣ bene. Uigi X Parle. iia cō currēs in dn̄ica ieiunari dꝫ ī ſabbato ⁊ ieiunāda ē vigilia Mathie. Cōis diuiſio. 2º ibi ad qd̓. ¶ No pͦ ex tex. ꝙ in vigil ia natiuitatis dn̄i ⁊ aſſūptōnis beate Marie v̓ginis ⁊ oīuꝫ apl̓orū ē neceſſario ieiu nādū. ⁊ pōdera ꝙ ſolū dicit de vigilia aſſūptio nis beate marie v̓ginis. Ex quo infert̉ ꝙ alia feſta beate marie nō hn̄t quo ad preceptū ieiu nij vigiliā qd̓ dixi sͣ. in ℟ica. ¶2º. noͣ ꝙ cā ltīa pōt mutari ieiuniū de die in diē. ⁊ facit pͥma frō te iſte tex. ꝙ nō valēs ieiunare in die ſtatuta te net̉ alia die qua ſi ſit obligatꝰ ad duo ad ieiu nādū ⁊ illa die. vn̄ ſi īpedit̉ in illa die remanet obligatio ieiunij in alia dię. ar. opti. hic. ⁊ in. c. cū dilecti. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊ in. l. celſus. ff. de arbi. de quo dubito ꝑ. c. ij. jͣ. e. vbi nō valēti ieiunare in quadrageſima nō iniūgit̉ vt ieiunet alio tꝑe ad idē qd̓ noͣ. Inno. in. c. i. de cele. miſ. vbi dicit ꝙ nō valēs dicere officiū ꝓpter infirmitatē nō tenet̉ illud reaſſume̓ alio tꝑe qͣſi officiū ſit ſer uitꝰ cuiuſqꝫ diei ⁊ variat̉ ex tꝑe. ita vr̄ dicendū in ieiunio. nā ſi teneor preſtare oꝑas certo tꝑe ⁊ īpediar nō ſū obligatꝰ in alio tꝑe qꝛ nō ſunt eedē oꝑe ſed variant̉ ex tꝑe vt ē tex. noͣ. in. l. ſi nō ſortē. §. libertinꝰ. ff. de ꝯdi. inde. ⁊ ſi relinꝗt̉ mihi vſufructꝰ biēnij futuri ⁊ īpediar nō poſſū petere vſufructū alteriꝰ biēnij qꝛ non ē idē vſu fructꝰ vt. l. ſi vſufructꝰ mihi in biēniū. ff. de vſu fruc. legꝭ. ⁊ iſtā ꝑtē crederē veriorē. Ad iſtū tex rn̄derē ꝙ loquit̉ in tnͣſlatōe fiēda ex cā que nō ē in ipſo debēte ieiunare ſꝫ ꝓpter feſtū fit ī aliū diē. ¶ Ultīo noͣ ꝙ vigilia beati mathie ē ī pre cepto. rō dubitādi fuit qꝛ Mathias nō fuit de numero xij. a prīcipio ſed ſucceſſit pꝰ mortem xp̄i in locū iude dū apl̓i poſuerūt ſortē ſuꝑ eū ⁊ Barnabā. ⁊ rō decidēdi ē qꝛ ſubrogatū debet ſape̓ naͣꝫ eiꝰ in cꝰ locū ſubrogat̉. vt ī. c. maiores de baptiſ. ⁊ in. c. eccleſia. vt li. pen. Nō capit cō NIIVM. grua ſūmatō nem. ⁊ tex. in ſe ſatis clarꝰ ē. ⁊ multa ſūt dicta que patēt ꝑ. §. ¶ Nō pͦ ex prin. ꝙ vi gilie oīuꝫ apl̓orū preter exceptuatas de quibꝰ in tex. debēt ieiunari ⁊ ītellige de xij. apl̓is qͦs enumerat glo. in. c. i. de reli. ⁊ ve. ſan. li. vi. No 2º. ꝙ ꝓpter magnā ſolēnitatē loci ꝯtīgētē in diē ieiunij pōt emitti ſeu tn̄ſmutari ieiuniū. h̓ tn̄ in vigilia iſtorū apl̓orū exceptuatorū nō fit cōmutatio ſicut in precedēti ⁊ credo hͦ ꝯtigiſſe qꝛ accidūt iſte vigilie īter feſta diuturna. vn̄ nō debet fieri cōmutatio in diē ita longiorē ſꝫ qn̄ ſolū vna dies ītermedia ē īpedimēto tūc fit cō numeratio vt in. c. precedēti. nā ꝓpter breuita tē tēporū vigilia nō vr̄ differre a feſto. ¶ Nō ī. §. ieiuniū. ⁊ tene mēti. ar. opti. ⁊ quaſi exp̄ſſū ꝙ aduētꝰ dn̄i de neceſſitate nō ē ieiunādus. ſꝫ inſpiciēda ē ꝯſuetudo cuiuſlibꝫ loci. vn̄ hic pa pa caute locutꝰ ē dicēdo ꝙ apud nos ieiunat̉. ⁊cͣ. quaſi dicat ẜm hoſti. hēmꝰ hͦ de ꝯſuetudine ſed ſtatutū nō facimꝰ nec aliquē aſtringi volu mus nec reꝑit̉ alibi cautū ꝙ ſit in precepto. cō ſuetudo v̓o Romane eccleſie nō ē neceſſario obſeruāda in alijs regionibꝰ vt noͣ. glo. in. c. i. d̓ ſum. tri. li. vi. ⁊ de ꝯſe. di. iiij. c. de trina. ¶ Nō in. §. de feſtiuitate ꝙ in colēda feſtiuitatē beati Bartholomei attēdēda ē regionis ꝯſuetudo. Et rō dubitādi fuit qꝛ beatꝰ bartholomeꝰ fuit excoriatꝰ vna die in qua vixit alia deceſſit. vn̄ aliqui colūt diē excoriatōis aliꝗ diē mortꝭ. ideo ſeruāda ē loci ꝯſuetudo. Sic dubitat̉ de feſto beate Margarite nā varie in diueſis locis co lit̉ ꝓpter diuerſa martyria ⁊ diē mortis. ſed di cit Io. an. ſe vidiſſe in li. auctētico ꝙ debet coli xx. Iulij. ¶ Nō in. §. cū aūt. ꝙ ꝓpter neceſſita tē famis licite ꝗs vtit̉ carnibꝰ in qͣdrageſima. Itē noͣ ſignū bone ⁊ timorate mentis ē timere culpā vbi culpa nō ē. ⁊ ſic in dubio debet quis potiꝰ ſe eſtimare culpabilē ī foro aīe qꝛ illa via ē tutior. ¶ Noͣ in. §. itē optimū ar. ꝙ eſus car niū nō ē prohibitꝰ in die ſabbati de iure. vnde ceſſante loci ꝯſuetudine poſſet quis comede̓ ſi ne peccato illo die. tn̄ de honeſtate ⁊ ꝯſilio ab ſtinendū ē. de quo vide tex. cū glo. in. c. eſu car niū. ⁊. c. ſabbato. de ꝯſe. di. iij. ¶ No in. §. pre terea ꝙ in quadrageſima ē licitū infirmis cō edere carnes ⁊ idem in alijs ieiuniis ſolēnibꝰ. Et noͣ ibi potes ⁊ debes. ꝙ ep̄s nedū pōt ſꝫ etꝭ. debet īdulgere poſtulātibꝰ tali tꝑe eſū carniū. ⁊ ſic hēs ar. ꝙ diſpēſatio qn̄qꝫ eſt debita vide qd̓ le. ⁊ noͣ. l. di. vt ꝯſtitue̓t̉. ⁊. c. dn̄o ſancto. ⁊ noͣ. ¶ Ultīo no ꝙ etiā exn̄te cā nō debet quis vti at ſi clerici. in. §. de adulteriis. sͣ. de iudi. carnibꝰ in ieiuniis ſolēnibꝰ ſine licētia ep̄i ⁊ re ꝗrit̉ hͨ licētia vt ep̄s ſciat diſtīgue̓ īt̓ infirmitatē ⁊ īfirmitatē vbi aūt cā eēt vrgēs nō putarē illū delinque̓ qui ſine licētia hͦ fecit ꝑ tex. §. cū aūt. sͣ. e. ⁊ idē dicendū ē cū ex cā ꝗs abſtinet a ieiu nio. ¶ In gl. i. in fi. ⁊ iſtos v̓ſus bn̄ ſeruāt frā cigene ⁊ dicūt doc. ⁊ bn̄ ꝙ nō apparet rō diuer ſitatis īter iſtos ⁊ alios apl̓os exqͦ enī fuerunt pares merito debēt pari obſeruatōe venerari. pro hͦ. c. i. de reli. ⁊ ve. ſan. li. vi. Quidā tn̄ dixe rūt ꝙ vigilie ꝯtētorū in his v̓ſibꝰ ſūt de neceſ ſitate ieiunāde. in alijs v̓o ſeruāda ē ꝯſuetudo loci. ⁊ hāc opi. ſecutꝰ ē hoſti. in ſūma. Sed hͦ reprobat dicēs ꝙ in iſtis ſolēnibꝰ ieiuniis nihil De puri. pꝰ ꝑtā 46 facit ꝯſuetudo qd̓ bn̄ noͣ. quaſi nō hēat rōnabi litatē in ſe qd̓ puto verū niſi papa ſciret ⁊ tole raret. ar. eiꝰ qd̓ dixi pꝰ glo. jͣ. de ſecū. nup. in. c. vir aūt. ſed noͣ gl. ꝓpter ipſiꝰ aucͣtē ꝙ ꝯſuetudo valet ieiuniorū relaxatiua ⁊ eā tene mēti. In glo. ij. in fi. dic vt dixi ſuꝑ ℟ica. ¶ In glo. in v̓. in ſabbato. ibi comedi nō debet. dic ꝙ po tiꝰ colligit̉ hic ꝯtrariū in eo ꝙ attēdit̉ regionis ꝯſuetudo. ⁊ ad hͦ. c. in ſabbato. dic ꝙ loquit̉ de ꝯſilio ſicut cauet̉ de die mercurij. ⁊ vide gl. ī d. c de eſu. Nō tn̄ ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ peregrini debēt ieiuniis ⁊ abſtinētia cibariorū ſe ꝯformare cō ſuetudini loci ⁊ ad hͦ pn̄t ꝯpelli ꝑ ep̄um vt hic. ne ſint alicui ſcādalū. pro hͦ bo. tex. in. c. illa. xij. di. vbi dr̄ ꝙ ad quācunqꝫ eccleſiā acceſſeris eiꝰ ꝯſuetudinē ſerua ſi nō vis eſſe cuiqͣꝫ ſcādaluꝫ nec quēqͣꝫ tibi. ideo peccāt Cathelani qui com edūt in iſtis ꝑtibꝰ carnes in die ſabbati licꝫ in eorū ꝑtibꝰ vtant̉. ⁊ facit qd̓ noͣ. glo. ſe. E Si feſtū na XPlicare. tiuitatis oc curit ſexta feria licitū ē carnes come dere exceptis profeſſis ⁊ vouētibꝰ. Cōis diui ſio. 2ª ibi rn̄demꝰ. ¶ No pͦ ꝙ regl̓r in die vene ris nō ē licitū vti carnibꝰ ⁊ illa dies dūtaxat ꝑ totā ſeptimanā ē in precepto. vt in. c. de eſu car niū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ꝯſe. di. iij. nūquid aūt tūc ie iunādū ſit fuerūt opi. ſed cōiter tenet̉ ꝙ nō ex precepto ſꝫ ex ꝯſilio tm̄ ſexta feria ē ieiunāda. vt noͣ. ꝑ Inno. sͣ. eo. ſuꝑ ℟ica. ¶ No 2º. ꝙ ꝗs pōt ſe voto aſtringere vt non comedat carnes ctiā in diebꝰ al̓ prohibitis ſicut pꝫ hic in ſexta feria. ¶ Nō̓ 3º. ibi voto vel regulari ꝙ regula ris nō tenet̉ ex voto abſtinere a carnibꝰ ſed ex regl̓a. Ex quo colligit̉ ar. opti. religioſū nō ob ligari ex voto ad oīa que ꝯtinēt̉ in regulari ob ſeruātia ſed votū dūtaxat v̓ſat̉ circa tria ſb̓alia regule. de quibꝰ in. c. cū ad monaſteriū. in fi. d̓ ſta. regul̓. ⁊ in hac opi. fuit etiā beatꝰ Tho. ⁊ Archi. pꝰ eū xxvij. q. i. in. c. i. dicā in. c. nā ꝯcupi ſcentiā. sͣ. de ꝯſti. ¶ Itē noͣ ꝙ ꝓpt̓ excellentiā diei detrahit̉ abſtinētie ⁊ marcerationi carnis. ⁊ ſic vr̄ ꝙ in die feſto nō ſolū ſpūalit̓ hoīes gau dere debēt ſed etiā cū honeſtate pn̄t ī cibis ali quā delectationē accipe̓. ⁊ in hͦ tene mēti iſtum tex. facit etiā vt ceſſante iactantia pn̄t tūc hoīeſ licite vti veſtibꝰ magis precioſis in veneratiōe feſtiuitatis. ¶ Nō ibi ẜm ꝯſuetudinē eccleſie gnͣalis tex. ſemꝑ mēti tenēdū ꝙ ꝯſuetudo valꝫ ī relaxatōe ieiunij ⁊ obſeruātie īdicte ꝑ eccl̓iaꝫ ⁊ facit optīe iſte tex. pro glo. in. c. precedēti ⁊ ꝯtͣ dictū hoſti. ibi qd̓ etiā recitaui sͣ. ſuꝑ ℟ica. Sꝫ pro ꝯcordia dico ꝙ aūt ꝯſuetudo pōt in ſe hr̄e cāꝫ rōnabilē ⁊ honeſtā ⁊ valet. ⁊ ſic ītellige iſtū tex. nā ꝓpt̓ venerationē tante feſtiuitatis ꝯſue tudo fuit hic fulcita rōe. ſecꝰ aūt vbi ꝯſuetudo nō hꝫ in ſe rōnē vt qꝛ ꝯſuetudo fuit īducta vt hoīes intēderēt vētri ⁊ ꝓpter feſta ⁊ gaudia tē poralia ⁊ hͦ caſu ſalua dictū hoſti. nā ꝯſuetudo nō valet ꝯtra ius maxīe ī ꝯcernētibꝰ ſalutē aīe. niſi ſit rōnabilis. vt in. c. fi. sͣ. de ꝯſue. ⁊ in. l. ij. C eo. ti. ¶ Ultīo noͣ ꝯtra opi. vulgariū ꝗ credūt hoīes peccare abſtinētes a carnibꝰ feria ſexta in die natiuitatis. nā merent̉ ex abſtinētia om ni enī die ieiunando hō magis meret̉. vn̄ dicit hire. vtinā oī die ieiunare poſſē. nā legit̉ Apl̓m ieiunaſſe in die pēthecoſtes vt hr̄ in. c. vtinā. lx xvi. di. dūmō nō fiat ex ſuꝑſtitutōe. In gl. i in fi. hec glo. nō exēplificat clare tex. ſed intelli git de voto gn̓alit̓ emiſſo qd̓ pōt dupl̓r ītelligi. pͦ qn̄ ꝗs vouit nūqͣꝫ comedere carnes ⁊ tūc ẜm oēs indubie nō pōt talis comedere in feſto na tiuitatis etiā ſi nō veniret ſexta feria. quia exqͦ nullū diē excepit gn̓aliter ⁊ indiſtincte ītelligi debet vt hic ⁊ in. c. fi. xxxij. q. vl. 2º. pōt ītelligi de eo ꝗ vouit nō comedere carnes feria ſexta. forte enī priꝰ de facto comedit ⁊ poſtmodū fa cti penitēs emiſit votū ⁊ tūc etiā tenebit̉ abſti nere in die natiuitatis ꝑ rōnē gl. qꝛ exquo vo uit gnͣaliter tenet̉ abſtine̓ in qualibꝫ ſexta feria ⁊ hūc intellectū vr̄ approbare Io. an. ſuꝑ tex. ſed ſuꝑ glo. iſta ipſū reprobat dicēs tale votuꝫ referendū ad eſū illicitū niſi habuiſſet animuꝫ hūc diē īcludēdi. ar. c. petitio. de iureiu. ⁊. c. ad nr̄aꝫ. el. iij. eo. ti. ⁊. l. adigere. §. vlti. de iu. patro. ff. ſed precedēs opi. verior ⁊ in eā vidēt̉ inclina re moderniores. nā ſi intelligeret̉ votū de illi cito eſu iſte vouiſſet deo de vēto. vn̄ vt videat̉ deo aliꝗd offerre debet ītelligi ꝙ abſtinebit fe ria ſexta etiā ſi al̓s licite poſſent carnes come di ⁊ hͦ vr̄ velle iſte tex. pro hͦ etiā adde aliā rō nem na diſpō ſemꝑ debꝫ intelligi vt nō ſit īuti lis ſed vt aliꝗd oꝑet̉ in. c. abbate. jͣ. de v̓. ſig. ⁊ ī l. quotiēs. de v̓. obli. ſed ſi votū predictū refert̉ ad eſū illicitū de nihilo ſeruiret deo illud votū ar. l. qui bis. ff. de v̓. obli. gͦ debet gnͣaliter ītelli gi vt ꝯprehēdat etiā eſū licitū. Et ex hͦ infero ad noͣbile dictū ꝙ vbi cōſtō diſponit id qd̓ ius cōe ⁊ aliꝗd vltra ſublato iure cōi nō tollit̉ ꝯſtō ſicut hic nō tollit̉ votū ꝯcurrēs cū iure cōi ⁊ di ſponēs aliꝗd vltra. ⁊ ſic limita. c. i. de ꝯſti. li. vi. ¶ De purificatione poſt partū. ℟ica. ¶ Supra viſū ē de ieiuniis īdictis ob reueren tiā ſanctorū. querit̉ merito videre de purifica tione poſt ꝑtū que ſūt indicta ob reuerētiā ec cleſiarū. OlenS. graſtatipot in Mulier poſt gredi eccleſiā nec tenet̉ abſtine̓ aliqͦs dies ẜm legē moſaycā. pͦ ponit̉ deciſa ꝯſultatio. 2º. du bij fortificatio. ibi licet. 3º. ſolutio. ibi qꝛ. 4º. ꝑ miſſio ibi ſi tn̄. ¶ Nō pͦ ꝙ precepta veteris te ſtamēti nō ſūt hodie obſeruāda. qd̓ ītellige de preceptis figuratiuis ſeu ꝯtinētibꝰ cerimonias ſecꝰ ī preceptis ꝯcernētibꝰ mores vt ē illud. ho nora pr̄eꝫ ⁊ mr̄eꝫ. non mechaberꝭ. ⁊ ſil̓ia. ⁊ de his vide tex. cū gl. vi. d. §. ex his. dicā latiꝰ in. c De eccle. edifi. fi. de ꝯſue. ¶ 2º. noͣ ꝙ mulier in ꝑtu nullū pecca tū cōmittit lꝫ in ꝯceptōe poſſit peccatū cōmitti iuxͣ illud pſalmiſte. ⁊ in peccatis ꝯcepit me mr̄ mea. que v̓ba intellige vt le. ⁊ noͣ. in. c. vir cū ꝓ pria. xxxiij. q. iiij. ī ꝑtu tn̄ nullū peccatū īcurrit intellige rōne partꝰ ſed potiꝰ patit̉ dolorē. ¶ Itē noͣ ar. ꝙ crīoſus nō debet īgredi eccleſiaꝫ ita vr̄ pͥma frōte īnuere lr̄a a ꝯtrario. ſꝫ ꝯtrariū ē verū vt noͣ. in d. c. vir cū ꝓpria. vbi bo. gl. ⁊ fac̄ c. ep̄s nullū. de ꝯſe. di. i. nā ⁊ xp̄s nō remouit a ſe iudā. ſꝫ excōicati debēt bn̄ ab eccleſia expelli xxi. di. in. c. cleros. ⁊ noͣ. in d. c. vir cū ꝓpria. qd̓ limita vt hr̄ in. c. rn̄ſo. jͣ. de ſen. ex. ¶ Itē noͣ ꝙ arbitrās vel hn̄s ꝯſciētiā grauatā pōt licite ob deuotionē abſtine̓ ab īgreſſu tēpli donec bene purget̉. nūꝗd aūt tꝑe purificatōis vel mēſtrui teneat̉ mulier redde̓ debitū viro vel ecōuerſo vide tex. cū gl. v. di. in. c. ad eiꝰ. ¶ In gl. ibi ſꝫ pro feīa. ⁊ rōnē īter feīaꝫ ⁊ maſculū vide ꝑ glo v. di. in. §. i. ad fi. ⁊ vide gl. in cle. i. de ſum. tri. ¶ De eccleſiis edificādis vel reparādis. ℟ica. ¶ Supra viſū ē de eccleſiarū ꝯſecratōe. ſꝫ qꝛ eccleſie ꝯſecrate qn̄qꝫ ruūt ⁊ ſic reꝑatōe īdigēt qn̄qꝫ v̓o ex neceſſitate d̓ nouo edificari debēt merito ſubiicit̉ ℟ica de eccle. edi. vel repa. vel ꝯtinua magis ad ꝓxīa ſic. Supra viſū ē ī ℟icꝭ. precedētibꝰ de veneratōe eccl̓iarū ⁊ ſanctorū. ſꝫ qꝛ ad decꝰ eccl̓ie ꝑtinet reꝑare eā vel nouit̉ edificare. ideo ſb̓iicit̓ hec ℟ica. Uicunqꝫ. I q Ereue ē. ⁊ ꝑ alia v̓ba ſic pōt ūmari. Hn̄tes bn̄ficiū in ec Scleſia tenēt̉ ꝯtribue̓ ad ipſiꝰ eparationē. ¶ Noͣ pͦ ꝙ ne dū rector prochialis eccleſie tenet̉ ad fabricaꝫ ipſiꝰ eccleſie. vt in. c. de his. jͣ. e. ⁊ xvi. q. i. ſi mo nachꝰ. ſed etiā minores bn̄ficiati in ipſa eccl̓ia ⁊ hͦ innit iſta lr̄a ī v̓. eccleſiaſticū bn̄ficiū. ⁊ in v̓. adiuuēt. ⁊ hͦ probo clariꝰ. ꝑ. c. fi. sͣ. de his que fi. a ma. ꝑ. ca. vbi canonici vltra ep̄m ꝯpellunt̉ ad fabricā eccleſie. ⁊ ītellige hͦ ꝙ illi tenēt̉ pro rata bn̄ficij. ar. eorū que noͣ. bar. ī. l. iiij. ff. de re iudi. qd̓ intellige videlꝫ ꝙ ſolū tenēt̉ dare de ſuꝑflu is .i. de redditibꝰ que ſuꝑſunt deductis reddi tibꝰ pro neceſſariis eorū qꝛ tūc tenet̉ clericꝰ ad fabricā vltra qͣꝫ face̓ pōt deducto eo ne egeat. tex. ē noͣ. jͣ. eo. de his. que tenebis mēti. ¶ In glo. i. ibi nā ⁊ ipſe fructuariꝰ. nō gl. in eo ꝙ ꝯꝑat bn̄ficiatū vſufructuario de quo vide gl. latiorē in. c. pn̄ti. de offi. or. li. vi. Alibi equiꝑauit eum vſuario. vt noͣ. in. c. fi. de pig. ⁊ ibi dixi in. c. fi. de pe. cle. ¶ Et in fi. glo. vult gͦ glo. vt pͥ recurrat̉ ad qͣrtā deputatā fabrice eccleſie. dic latiꝰ colli gēdo dicta doc. ⁊ multa addēdo ꝙ pͦ recurren dū ē ad ꝯſuetudinē. ſi enī ꝯſuetudo tn̄ſfert onꝰ fabrice in populū illa ſeruāda ē. ar. c. ad apl̓icā. de ſimo. idē dico niſi al̓r diſpō ſpāliter ꝓuide̓t nā videmꝰ hodie ꝙ cōiter eccleſie precipue ca thedrales hn̄t redditꝰ diſtinctos pro fabrica. tūc enī p̄latꝰ nō tenet̉ dare qͣrtā ꝑtē ſuorū red dituū. qꝛ in hͦ valet ꝯſuetudo exquo eccleſia n̄ patit̉ defectū ī fabrica. nā videmꝰ hodie ꝙ nō fiūt qͣtuor ꝑtes de redditibꝰ eccl̓ie vt antiqua iura diſponebāt. xij. q. ij. qͣtuor. ⁊. c. ꝯgnouimꝰ. ⁊. c. de redditibꝰ. ⁊ ꝙ valet ꝯſuetudo tꝫ Inno. in. c. fi. de his que fi. a ma. ꝑ. ca. intelligo tn̄ ꝙ ep̄s nō poſſit ſe excuſare quominꝰ pauꝑibꝰ ꝓ uideat lꝫ redditꝰ ſint ī ꝯfuſo qꝛ talis ꝯſuetudo eēt irrōnabilis. xvi. q. i. c. fi. Et idē dico quo ad caſū nr̄m ꝙ ſi nulla ē ꝯſuetudo de qͣrta ꝑte fa brice nō valeret quominꝰ prelatꝰ teneat̉ ad qͣr tā ꝑ tex. aꝑtū in d. c. ꝯgnouimꝰ. tꝫ hoſti. ī ſūma. e. §. i. ad fi. Si v̓o qͣrta ꝑs nō ſufficit nec ꝯſue tudo al̓r diſponit recurrēdū ē ad clericos eccle ſie vt hic ⁊. jͣ. eo. de his. ⁊ intellige ſi redditꝰ eis ſuꝑſint. ſi aūt redditꝰ nō ſuꝑſūt ꝯpellūt̉ vltimo loco ꝑrochiani eccleſie. nā exquo ꝑcipiūt ibi di uina tenēt̉ ad refectionē eccleſie. ar. in. c. ſi ep̄s. de offi. or. li. vi. nec poſſet ꝑrochianꝰ volēdo eui tare onꝰ cedere vſui eccl̓ie qꝛ hͦ nō dependet a volūtate ſua. vt in. c. oīs. de pe. ⁊ re. Quid aūt de vicinia hn̄te put eū vel porticū ſeu clibanum cōeꝫ nūꝗd poſſit aliꝗs de vicinia renūciare vſui ⁊ euitare onꝰ refectōis. vide ſpe. ti. de cēſi. §. ij. v̓. itē pone. adde etiā ad predicta qd̓ noͣ. Inno in d. c. fi. nūquid aūt poſſet ep̄s cū capitulo de putare ad fabricā neceſſariā eccl̓ie cathedrali fructꝰ bn̄ficiorū vacantiū dic vt plene noͣ. Io. an. in. c. ſi ꝓpter. de reſcrꝭ. li. vi. ⁊ ꝯcluſio ē ꝙ ſic ſi ep̄s ⁊ canonici nō ſufficiūt. ar. in. c. i. de re. ec. nō alie. li. vi. eodē mō dic de redditibꝰ capellaꝝ deputādis ad fabricā plebis de quo dic ꝑ Fe. ꝯſi.ccvij. al̓s ccxvij. Abbas. UIm dicat. dic. Le Hoc intē proſi ꝑmitti debēt ſine preiudicio an tiquarū ꝑrochiaꝝ hr̄e eccleſiā ꝓpriā ⁊ preſb̓rm nec tenēt̉ ſolue̓ decimas de ortis vel nutrimētꝭ. aīaliū. Due ſūt ꝑtes. 2ª ibi ſtatuimꝰ. pͥma ſb̓di uidit̉. F ibi caueāt. ¶ Noͣ pͦ ꝙ regl̓r nō ꝑmit tit̉ edificatō noue eccleſie infra ꝑrochiā alteriꝰ hͦ enī probat̉ hic ꝑ locū a ſpāli. ſi enī ex cā ꝑmit tit̉ hͦ leproſis ceteris vr̄ īterdictū ad hͦ. jͣ. c. ꝓx. Nō 2º. ar. pro ⁊ ꝯtra nūquid leproſi debeāt ſepeliri in cimiteriis vna cū alijs xp̄ianis. exqͦ enī ꝑmittit̉ eis cimiteriū vr̄ ꝙ cuꝫ alijs ſepeliri nō debeāt qꝛ al̓s iſta ꝯceſſio nō hēret cāꝫ rōna bilē. In ꝯtrariū facit qꝛ exquo non precipit̉ vt hēant cimiteriū ſpāle ſed ꝑmittit̉ vr̄ ꝙ eis lice at vti iure cōi ⁊ vide qd̓ dixi ī. c. ſacrꝭ. de ſepul. ¶ Nō 3º. ꝙ priuilegiū ē ſtricte intelligēdū qua tenꝰ tāgit preiudiciū tertij lꝫ ſit ꝯceſſū ex cā pie tatis ⁊ ſic ē hic tex. pro dicto Inno. in. c. cū dile cti. de dona. de qͦ ꝑ Bar. in. l. bn̄ficiū. ff. de ꝯſti. princi. ¶ Itē noͣ ar. ꝙ pauꝑes tenēt̉ ad ſolutio nē decimarū. vides enī hic ꝙ leproſi tenēt̉ qui cōiter ſūt pauꝑes ⁊ ſolū ex priuilegio eximunt̉ De ec. edi. vl̓ repa. 48 in duobꝰ caſibꝰ de quo vide bo. gl. xij. q. i. c. qꝛ tua. ⁊ xvi. q. i. c. quicūqꝫ. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. cū hoīes. sͣ. de deci. ¶ Quero nūꝗd de oībꝰ ortis teneāt̉ ſolue̓ decimas dicūt doc. ꝙ nō ⁊ tex. ē in telligēdus de ortis deputatis ad vſū eorū al̓s poſſēt face̓ fraudes deducēdo oēs poſſeſſiōes ad ortos ⁊ ſic priuilegiū eēt valde nociuū ꝯtra c. ſuggeſtū. de deci. qd̓ noͣ. nā ita debes ītellige̓ exēptionē quā hn̄t fr̄es minores vt de ꝓpriis ortis nō teneant̉ ad decimā .ſ. de deputatis ad vſū ꝓpriū. ſecꝰ aūt ſi vellēt olera exponere ad vēdendū de quo ī cle. exiui. de v̓. ſig. ¶ 2º. q̄rit quid intēdat iſta lr̄a ī ẜº. caſu dū dicit de nutri mētis aīaliū. dic de aīalibꝰ que nutriūt ꝓpriis exꝑēſis de quo vide tex. cū gl. in cle. i. de deci. ¶ Ultīo q̄rit̉ nūꝗd iſti leproſi faciūt collegiuꝫ licitū ⁊ religioſū. Inno. dicit ꝙ ſic. ⁊ hanc dicit fuiſſe cāꝫ ꝯcedēdi hͦ priuilegiū. Noſti. ⁊ Ib. an ſentiūt ꝯtrariū nā iſti nō pn̄t dici religioſi lꝫ cōi ter viuāt qꝛ nō profitēt̉ tria ſb̓alia regule. ⁊ ī hͦ optīe loquūt̉ qꝛ illi dicūt̉ ſtricte religioſi ꝗ tria profitēt̉ de quibꝰ in. c. cū ad monaſteriū. de ſta regū. ad hͦ vide gl. in cle. i. de reli. do. ⁊ ī cle. pe. de ſen. ex. dixi ſuꝑ ℟ica. de regul̓. plꝰ dicūt Io an. ⁊ Hoſti .ſ. nullibi ꝓbari ꝙ leproſi faciūt col legiū licitū. nullꝰ enī tex. ſuꝑ hͦ diſponit. iſte enī tex. nō dat eis iura collegij ſꝫ ex pietate ꝯcedit aliqua p̓uilegia. puto poſſe ſuſtine̓ ꝙ faciūt col legiū licitū ⁊ approbatū. nā exquo hn̄t maͣꝫ lici te ꝯueniēdi ī vnū vt hic. gͦ faciūt collegiū vt noͣ Inno. ī. c. cū ab eccleſiarū. de offi. or. facit tex. in. l. i. ff. de colle. illi. vbi plꝰ ꝓbat ille tex. ꝙ pau peres faciūt collegiū licitū ⁊ pn̄t ſimul ꝯuenire pro ſuſtentatōe vite eoꝝ. tn̄ nō pn̄t ꝯuenire niſi ſingulis mēſibꝰ vt ibi. ⁊ clariꝰ tꝫ bar. in. l. fi. ff. e fortiꝰ gͦ dicēdū in iſtis leproſis qui hn̄t maͣꝫ lici tā ꝯueniēdi ſimul quaſi ꝯtinue pro hͦ facit tex. ibi fuerīt ꝯgregati. approbat gͦ ius eoꝝ ꝯgrega tionē gͦ pn̄t facere collegiū ⁊ hr̄e iura collegij. An religioſus poſſit prefici iſtorū hoſpitali ſeu collegio fuit al̓s obtētū ꝙ ſic vt recitat Io. an. ſed tu meliꝰ diſtingue prout hēs glo. noͣ. ī cle. qꝛ ꝯtingit. de reli. domi. ¶ In glo. i. ibi vel etiā pauciores etiā vnꝰ ſuffice̓t ẜm Uin. ⁊ Tan. ſꝫ hͦ nō ꝯſonat lr̄e ſꝫ lr̄a habuit reſpectū qꝛ cōiter vnꝰ leproſus nō ſufficit ad ꝯſtructionē vel do tationē eccleſie. ſi enī reperiret̉ ſufficiēs ꝑmittē dus eēt ⁊ intellige ꝙ cū licētia ep̄i debet eccl̓ia ediificari de ꝯſe. di. i. c. nēo. facit. c. paſtoral̓. jͣ. de pͥuil̓. ⁊ ſi ep̄s n̄ vellet ꝯſētire dꝫ recurri ad ſuꝑio rem. ar. in. c. nullꝰ. de iu. patro. Abbas. ¶O audientiam ¶ Propt̓ nimiā diſtātiā eccleſie pōt no ua eccleſia in ipſiꝰ ꝑrochia edificari ⁊ certa por tio de antiqua ſibi deputari. pͦ ponit facti narra tionē. 2º. prouiſionē ibi que igit̉. que pͦ prouidꝫ qn̄ rector ꝯſentit. 2º. qn̄ diſſentit ibi ſi v̓o. ¶ Nō pͦ ꝙ regl̓r eccl̓ia ꝑrochialis nō debet ꝯſtrui īfra ꝑrochiā alteriꝰ. nā ſi hͦ ꝑmittit̉ h̓ ex cā. gͦ regl̓a ē in ꝯtrariū nulla cā ſubſiſtēte. pro hͦ. c. pn̄ti. §. loca. de prebē. li. vi. nō enī debet ſine cā ꝑrochia eccl̓ie diuidi. ſic ītellige gl. noͣ. xcix. di. in. c. nulli eſt enī iſta alienatio iuriū eccleſie que ſine cā fi eri nō debet vt in. c. i. de re. ec. nō alie. li. vi. ¶ 2º. no vnā cāꝫ licitā diuidēdi ꝑrochiā antiquaꝫ ⁊ ꝯſtruēdi nouā eccleſiā. qn̄ .ſ. ꝑrochia antique eccleſie ē adeo ampla ꝙ tꝑe diſcrimioſo popl̓s nō pōt debitis horis ad diuina ꝯflue̓. ¶ 3º. no ꝙ ex ꝯſtructōe vniꝰ eccleſie plures pn̄t eē pr̄o ni. nā vt hic vides ātiqua eccleſia efficit̉ pr̄ona ipſiꝰ capelle qꝛ ſibi donauit obuētōes ſpūales illiꝰ ville. Itē dn̄s ville efficit̉ pr̄onꝰ qꝛ poſuit fundū ⁊ dedit reſiduū dotis. ⁊ pro hͦ vide bo. glo. xvi. q. vij. c. pie mētis. ꝑ doc. in. c. i. de iu. pa. ⁊ vide glo. noͣ. lxiij. di. in ſūma. que dicit ꝙ lꝫ fū datores eccleſie equal̓r nō ꝯtribuerīt ad dota tionē ipſiꝰ tn̄ oēs efficiūt̉ pr̄oni ⁊ ita ē pr̄onus ille qui dedit modicū ſicut ille ꝗ dedit multū. illā tn̄ glo. limita qn̄ ī dotatiōe oīuꝫ eccleſia hꝫ ꝯpetētē dotē. ſi v̓o nō ꝯſeꝗt̉ dotē integrā ⁊ ſuffi cientē nō adipiſcit̉ ius pr̄onatꝰ. ad hͦ vide glo. ſingꝭ. quā tenebis ſemꝑ mēti in. c. quicūqꝫ. el ij. xvi. q. vij. ⁊ ex hͦ hēs vnū remediū ꝯpellēdi edi ficatorē ad dationē ſufficiētē dotis vt n̄ admit tat̉ volēs exercere iurapr̄onatꝰ. Do ⁊ aliud re mediū vt directe ꝯpellat̉ ad ſufficient̉ dotādū qui ꝯſtruit eccleſiā vel capellā qꝛ ex ꝯſtructiōe tacite ſe ad hͦ obligauit. ad hͦ tex. noͣ. in. c. cū ſic̄. de ꝯſe. ec. vel alta. ⁊ vide qd̓ ibi dixi. ¶ Itē noͣ ex hͦ ⁊ ex tex. ꝙ quēadmodū laicꝰ acquirit ius pr̄onatꝰ edificādo vel dotādo eccleſiā ita ⁊ ec cleſia acquirit iuſpr̄onatꝰ in eccleſia quā ſuis ſūptibꝰ edificat ⁊ de hͦ. jͣ. latiꝰ ¶ Itē noͣ ibi pro facultate loci ꝙ capella edificata infra ꝑrochiā antique eccleſie debet ꝓ ipſiꝰ facultate aliquē honorē tribue̓ ipſi eccleſie matrici puta cenſuꝫ annuū vel ꝗd ſil̓e ⁊ de hͦ. jͣ. ¶ In gl. ij. in fi. vult gͦ glo. capellā nō eſſe edificandā ſi ex ſb̓tractōe reddituū illiꝰ ville non valet ſacerdos antique eccleſie ꝯgrue ſuſtentari. Hoſti. dicit hāc gl. eē corrigendā qꝛ ſi īminet ꝑiculū aīarū debet ep̄s prouidere ⁊ huic neceſſitati adhibebit hͦ reme diū. nā ꝯpellet priꝰ populū ad ſubueniēdum preſb̓ro capelle ⁊ ſi populꝰ non ſufficit ꝯpellet abbatē vel prepoſitū cui capella ē ſubiecta iſtis deficiētibꝰ ep̄s prouidebit de ſuo. ar. in. c. fi. jͣ. c ⁊ ſi nō pōt vltimū refugiū erit vt ſacerdos in ſtituēdus in capella querat ſibi victū manibꝰ ⁊ īduſtria. ar. xci. di. clericꝰ victū. nā ꝓpter penu riā dotis nō debet ep̄s pati ꝑiculū aīarū. puta ſi ꝓpter longā diſtantiā ſepe decederūt hoīes ſine ſacramētis. ⁊ hͦ dictū noͣ ſingꝭ. ex quo colli ge ꝙ vbi de neceſſitate eccleſia ē edificāda ſeu ꝯſtruēda pōt ꝯſtrui ſine dote exquo non reꝑit̉ modus ipſā dotādi ſic limita. c. nemo. de cōſe. di .i. qd̓ dicit ſine dote eccleſiā nō eē edificādā Ro. an. dicit glo. poſſe ſuſtineri vt eccleſie edi ficent̉ ſed nō cū tāto preiudicio antique eccl̓ie dico ꝙ glo. habuit intellectū quē hoſti. ⁊ optīe De eccle. edifi. loꝗt̉ relata ad tex. nec meret̉ rep̄hēſiōe hoſti. qꝛ papa mādat hic capellā edificari ſub ꝯditio ne ſi preter redditꝰ ville pōt miniſter antique eccleſie ꝯgrue ſuſtētari. gͦ ſi nō pōt ceſſat māda tū pape. Sꝫ ſi querat̉ de iure ꝗd fiēdū dicere diſtinguēdū ꝙ aut nō ē magna neceſſitas ſꝫ ali qͣlis īcōmoditas ⁊ tūc hꝫ locū qd̓ dicit iſta glo. vt nō edificet̉ exquo nō pōt hr̄e ſufficiētē dotē ⁊ ita loꝗt̉ iſta lr̄a. aut ſubeſt magna neceſſitas vt qꝛ populꝰ decedit ſeꝑe ſine ſacramētis ⁊ tūc ſerua dictū hoſti. ¶ In gl. iij. ibi qꝛ ille ē eis ſb̓ iectꝰ aduerte qꝛ hec rō ē falſa ⁊ nullo iure pro bat̉ īmo tex. iſte probat ꝯtrariū. nā reſeruādo antique eccleſie pr̄onatū ⁊ ꝯpetētē honorē pro facultate loci vr̄ ī ceteris illā capellā eripere a ptāte rectoris antique eccleſie. Itē nulla eccl̓ia citra cathedralē fundat intentū ſuū de iure cōi ſuꝑ ſubiectōe alteriꝰ eccleſie etiā ſi ſit fūdata in prochia ſua. vn̄ eccleſia volēs ſibi vēdicare ius ī alia eccleſia tātū obtinebit qͣꝫtū probabit ex iure ſpāli ſibi ꝯpete̓. ad hͦ tex. ⁊ cōis doc. theori ca in. c. dilectꝰ. de capel. mo. Dic gͦ ꝙ pn̄tatio ec cleſie dꝫ fieri ꝑ miniſtrū antique eccleſie qꝛ ad eū ꝑtinet pr̄onatꝰ illiꝰ capelle ex rōnibꝰ ſuꝑiꝰ dictis. ¶ Et in fi. glo. hāc vltimā ſo. ſequit̉ In no. ⁊ Hoſti. ⁊ cōiter doct. ⁊ mihi ſatis plꝫ vt ſic iſte tex. loquēs ꝑ v̓ba dubia recipiat declaratō nē a cōibꝰ regulis iuris. ar. in. c. cū expediat. de elec. li. vi. ⁊ in. l. vnica. C. de īoffi. doti. ⁊. l. ſi ẜuꝰ pluriū. in fi. de lega. i. Et ex his ⁊ ex hac glo. ⁊ sͣ. dictis hēs ꝙ eccleſia acꝗrit pr̄onatū in ec cleſia fūdata īfra ꝑrochiā ſuā. nūquid aūt h̓ ſit verū indiſtincte. Inno. in. c. cū venerabilis. de excep. ſentit ꝙ ſic. ⁊ ſic refert ⁊ tꝫ Io. an. in. c. i. de capel. mo. li. vi. Sed tu aduerte qꝛ nō ē ali quis tex. in iure qui loquit̉ de hac maͣ pret̓ iſtū ⁊ ſuꝑ iſto pōt fundari opi. doc. ſed iſte tex. non probat ſimpl̓r hͦ ſed loquit̉ qn̄ eccleſia antiqua ꝯtulit de ſuo eccleſie nouit̓ ꝯſtructe. ſi aūt eccle ſia antiqua nil de ſuo ꝯtuliſſet nullo iure ꝓbat̉ ꝙ efficiat̉ pr̄ona. ⁊ ideo reſtringe dicta doc. ẜꝫ iſtū tex. ſic ītellectū. ⁊ ꝙ al̓r nō acꝗrat pr̄onatū adduco in ar. c. sͣ. ꝓxi. tibi nō ſeruat̉ pr̄onatus antique eccleſie que nihil de ſuo ꝯtulit. Itē pa tronatꝰ acꝗrit̉ altero de tribꝰ modis ꝯſtructōe fundatōe aut dotatiōe. vt noͣ. in glo. xvi. q. vij. pie mētis. ſed ex edificatōe infra limites pro chie dūtaxat eccleſia antiqua nō ponit fūdum qꝛ nō hꝫ ꝓprietatē illiꝰ loci neqꝫ dotē neqꝫ ſū ptus ad ꝯſtructionē. gͦ nō acꝗrit pr̄onatū ⁊ fac̄ c. qm̄. de iu. pa ¶ Sꝫ dubitat̉ de qōne quā ha ctenꝰ nō reperi tactā. quid ſi capella edificat̉ infra eccleſiā ꝑ aliquē laicū ⁊ ꝑ eū dotat̉. nūꝗd eccleſia acꝗrat pr̄onatū in illa capella vt ſic in pn̄tatione ꝯcurrat cū laico ꝯſtructore ⁊ dotato re. Ego ſemꝑ tenui ꝙ ſic qꝛ non pōt negari ꝗn eccleſia antiqua ponat fundū ⁊ ex fūdatiōe ac quirit̉ iuſpr̄onatꝰ vt noͣ. in d. c. pie mētis. Un̄ ſicut eccleſia acquirit hic iuſ pr̄onatꝰ qꝛ ꝯtulit obuētiones illiꝰ ville ita eccleſia illa dꝫ obtine̓ pr̄onatū qꝛ ꝯtulit fundū ⁊ hͦ bn̄ noͣ. qꝛ ī multis locis ꝓpter īaduertētiā nō ſeruat̉ ¶ Itē adde tex. no. in fi. iūcta gl. xij. q. ij. apl̓icos. ꝙ ſi rector alicꝰ eccleſie ꝯſtruxit capellā ex redditibꝰ alicꝰ eccleſie nō acꝗrit̉ ſibi ⁊ ꝯſanguineis ſuis ſꝫ ec cleſie. Et ex hͦ credo peccare illos clericos qui cū redditibꝰ eccleſie edificāt capellas eas attri buētes pr̄imonio ⁊ vēdicantes ſibi vt priuato iuſpr̄onatꝰ. nā vſurpāt bona eccleſie ⁊ ex illo tex. potes inſtrui ꝗd fiendū de eccleſia quā de facto prelatꝰ alicꝰ eccleſie de redditibꝰ p̄lature ꝯſtruxit. Itē adde gl. noͣ. que nō ſolet allegari ī. c. eā te. de eta. ⁊ quali. que dicit ꝙ eccleſia pōt ſibi edificare aliā eccleſiā infra limites ſue pro chie ⁊ illi deſeruire ꝑ capellanū ſuū. dicit tn̄ ibi Uin. hͦ verū ſi eccleſia ꝯſtruēda ē vicina eccl̓ie antique al̓s deberet ibi pone̓ ꝑpetuū vicarium Illa tn̄ glo. iudicio meo nullo iure probat̉ ⁊ vi de Inno. in. c. in lateranēſi. in fi. de preben. vbi dicit abbatē nō poſſe ꝯſtitue̓ eccleſiā vt eā tene at gr̄a monaſterij vl̓ pro monaſterio qꝛ nō pōt edificādo preiudicare iuribꝰ ep̄i ad hͦ. x. q. i. in c. ij. ⁊ in. c. nouerīt. ſatis ē gͦ ꝙ edificans hꝫ ius pr̄onatꝰ ⁊ tenebis mēti iſtud dictū Inno. ꝙ pa tronꝰ nō pōt ſtatue̓ vt ius ꝯfirmādi ꝑtineat ad inferiorē prelatū ep̄o niſi ep̄s ꝯſentiret ad hͦ. c. cū dilectꝰ. de ꝯſue. ¶ In glo. in v̓. obuētōes. in fi. in illo. c. cū īterdicit̉ ꝙ appellatiōe oblationū veniūt decime gͦ fortiꝰ appellatiōe obuētionū. ⁊ hͦ ꝯtrariū glo. nō ſoluit. Et aduerte qꝛ ex de ciſione gl. hꝰ ſoluit̉ qō qͦtidiana ⁊ difficitis nū quid decīe debeāt̉ eccleſie plebis an capellis ꝯſtructis infra plebanatū quā qōnē plene exa minat Io. an. in addi. ſpe. in ti. de deci. ⁊ ibi pꝰ multa ꝯcludit ꝙ ceſſante ꝯſuetudine vel depu tatione ſpālit̓ facca debēt̉ plebi ⁊ nō capellis. qd̓ intelligit in decīs predialibꝰ ſꝫ ꝑſonales de bent̉ capellis. Io. cal. tꝫ hic ꝙ ſi capelle ē depu tata certa ꝑſona ꝙ tūc debēt̉ oēs decīe capelle ꝑ iſtū tex. que oēs illiꝰ ville tribuit obuētōes ca pelle. ſecꝰ aūt vbi capelle nō deputarent̉ certe ꝑ rochie ⁊ hͦ dictū ſequūt̉ doc. moderniores in. c. cū ꝯtīgat. sͣ. de deci. ⁊ dic vt ibi plene dixi ⁊ ẜm hāc opi. al̓s in qōne facti ꝯſului. ⁊ pōt allegari vna rō incōuīcibilis. de iure cōi oēs redditꝰ ſpi rituales proueniētes ex prediis ſitis infra pro chiā alicꝰ cedūt illi eccleſie. vt in. c. paſtoralis. sͣ. de his que fi. a prela. gͦ ⁊ decīe ꝓueniētes ex prediis ſitis in ꝑrochia capelle debēt cede̓ ipſi capelle ⁊ nō cauillādo lr̄aꝫ de hͦ vr̄ caſus in. c. ad decīas. de reſti. ſpo. li. vi. ⁊ optīe probat̉ h̓. nā v̓bū obuētiōes ē v̓bū multū gnͣale ꝯprehen dens oēs redditꝰ cuiuſcūqꝫ qualitatis ſint. ar. in. c. ex tn̄ſmiſſa. de renū. ⁊ in d. c. cū inter. ¶ principl̓r pōdera gl. in eo ꝙ dicit ep̄m nō poſſe etiā ex cā diuidere ꝑrochiā īuito rectore eccl̓ie matricis ꝯtrariū aꝑte tꝫ glo. in. c. nulli. xcix. di. Sed glo. x. di. c. i. que ſemꝑ ē noͣnda diſtīguē do vr̄ pone̓ veritatē. dicit enī ꝙ vbi ſb̓eſt iuſta cā pōt ep̄s etiā īuito rectore. ar. opti. ī. c. i. de re ec. nō alie li. vi. ⁊ in. c. ſicut vnire. de exceſ. p̄la. ⁊ vide glo. in. c. ꝯſtitutꝰ. de reli. do. Sed ſi nō ſb̓ eſt cā hͦ face̓ nō pōt ad hͦ iura ſuꝑiꝰ all̓. ⁊ idē dic̄ ibi gl. in papa volēte diuidere ep̄atū. ¶ In gl. in v̓. honor. ibi vt aliquid annuatī. ⁊ pro hͦ intel lectu glo. facit iſte tex. in v̓. pro facultate loci. Lau. hic dicit ꝙ nō ē iure exp̄ſſuꝫ ꝙ debeat ca pella eccleſie matrici ⁊ bn̄ dicit. ad hͦ. c. dilectꝰ. de capel. mo. ⁊ qd̓ ibi dixi. Inno. dixit ꝙ hēbit ius ꝯſuetudinariū illiꝰ loci ⁊ ſeruabit̉ ꝯſuetu do aliarū capellarū in hac capella nouit̓ ꝯſtruē da. facit d. c. cū olim. de ꝯſue. hoſti. dicit ꝙ ī ple bibꝰ ⁊ eccleſiis ꝑrochialibꝰ ē a iure tributū vt habeāt curā ſuꝑ oēs alios clericos ⁊ laicos ha bitātes infra ꝑrochiā. ⁊ ꝑ hͦ dictū vr̄ hic do. an. diſtingue̓ ꝙ aut capella fundata infra ꝑrochiā nō ē curata ⁊ tūc tā clerici qͣꝫ laici ibi habitātes debēt pro ſacramētis recurre̓ ad eccleſiam pro chialē. ⁊ hͦ dictū vr̄ veriſſimū nā clerici n̄ hn̄tes curā ſubiacēt illi eccleſie vbi habitāt de ꝯſe. di. i. c. ⁊ hͦ attēdendū. ⁊. c. alia. xvi. q. i. ⁊ qd̓ noͣ. ī d. c. dilectꝰ. Si capella hꝫ ꝑrochiā tūc clerici ca pelle debēt recurre̓ ad eccleſiā ꝑrochialē. Nō hͦ dictū qͣꝫqͣꝫ mihi hͦ nō videat̉ veꝝ. ⁊ pͦ ꝯcludo caſū īdubitabilē cū ſūt ibi clerici inferiores cit̉ rectorē. nā ipſi debēt hr̄e recurſū ad ipſū recto rem exquo ſūt in ꝑrochia ſua. īmo credo ꝙ te neant̉ recurre̓ ad ep̄m qꝛ oēs rectores eccleſia rū ꝑrochialiū debēt recurre̓ ad ep̄m in ꝯfeſſio nibꝰ vel ſil̓ibꝰ vel ad archidiaconū eccleſie ca thedralis qui in iſtis tꝫ locū ep̄i vt ē caſus noͣ. ī c. officiū. de offi. archi. pro hͦ facit iſte tex. ꝗ nō reſeruat hͦ ius eccleſie matrici ſed tm̄ mandat honorē ꝯpetētē ſibi reſeruari ẜm facultatē ca pelle. nō ob. c. fi. de of. archip̄ſ. qꝛ loꝗt̉ de archi preſb̓ro rurali nec vr̄ hr̄e ibi curā circa ꝑticula res cl̓icos ſꝫ ſolū vt īꝗrat mores ⁊ reſerat ep̄o. M HiS. mari. Rectores eccleſi Breue ē ⁊ pōt ſic ſum arū pn̄t ꝯpelli vt de redditibꝰ ꝗ ſuper ſūt teneant̉ ꝯferre ad ꝯſtructionē ſeu reꝑatōeꝫ eccleſie. hͦ. d. ¶ Nd̓ pͦ ꝙ rectores eccleſiarū nō tenēt̉ ſe priuare neceſſariis vt redditꝰ ꝯuertāt in piā cāꝫ. qd̓ gͦ dr̄ ꝙ quicꝗd hn̄t clerici ē paupe rū. xvi. q. i. c. fi. debet ītelligi de eis que ſibi ſu ꝑſūt qꝛ ordinata elemoſyna ſeu charitas īcipit a ſe. vt in. c. nō ſatis. lxxxvi. di. ⁊ de pe. di. iij. q̄ vult. facit xxiij. q. v. ſi nō licet. ⁊ noͣ iſtū tex. ꝑpe tuo. qꝛ neſcio alibi vt ſacerdos nō teneat̉ ad re parationē eccleſie ſue niſi quatenꝰ ei ſuꝑeſt de tractis neceſſariis qui aūt tūc teneant̉ ad reꝑa rationē dic vt dixi sͣ. in. c. i. vbi latius explicaui hāc maͣꝫ. ¶ Quero quid intēdit lr̄a ibi inſtitu tionē. dic ꝙ lr̄a reꝑit̉ duplex. vna hꝫ inſtructio nē. alia hꝫ inſtitutionē. ⁊ ẜm hāc vltimā collige bat hic Inno. ꝙ clerici nedū ꝯpellūt̉ reficere ſꝫ etiā de nouo vbi opꝰ ē face̓. Sꝫ aduerte lꝫ enī iſte tex. loquit̉ de hn̄tibꝰ eccleſias prochiales. Illē dic de hn̄tibꝰ alias eccleſias vel inferiora bn̄ficia qꝛ oēs tenēt̉ ꝯtribue̓ ẜm facultatē red dituū bn̄ficiorū. vt in. c. il ⁊ qd̓ ibi dixi sͣ. eo. ad p̄ dicta facit. c. paſtoralis. sͣ. de his que fi. a p̄la. ⁊ intellige iſtū tex. ẜm predicta. ¶ In gl. i. in fi. plꝰ dicit Inno. ꝙ ſi nō ſufficit portio aſſignata pro fabrica tenāt̉ clerici de ꝓprio īꝑtiri. allegat xij. q. ij. pōtifices. ⁊ doc. ſe. allegāt hͦ dictū In no. ꝙ clerici hͦ caſu tenēt̉ ꝯferre de pr̄imoniali bus. ſed iudicio meo illa nō fuit mens Inno. qꝛ. c. qd̓ allegat hͦ nō probat. vn̄ ītelligo Inno. ꝙ tenēt̉ ꝯferre de ꝓprio .i. de ꝑte eis relicta de redditibꝰ eccleſie detracta portiōe pro fabrica nā de redditibꝰ pr̄imonialibꝰ clericꝰ pōt facere ad libitū. xij. q. ij. ī. c. ſint manifeſte. qnīmo ſi ali quid expendit de pr̄imonio ſuo ad vtilitatē ec cleſie pōt illud repetere niſi fecerit aīo donādi. xij. q. iiij. quicūqꝫ. qd̓ tene mēti. ¶ D audientiam Secularis eccleſia ſine p̄iudicio cle ricorū ad ſtatū regl̓arē pōt reꝑari. ⁊ colligo qd̓ nōdū ē priuilegiū nō ꝯfert̉. Diuidit̉ in duas ꝑ tes. 2ª ibi licet. ¶ No pͦ ꝙ eccleſia ſecularis li cite reducit̉ ad ſtatum regularē vt hic ⁊ meliꝰ vij. q. ij. in. c. an̄pe. Cōtra v̓o fieri nō pōt niſi in defectū regulariū vt in. c. relatū. jͣ. ne cle. l̓ mo. ⁊ in. c. īter qͣtuor. de reli. do. ⁊ ſic qͣꝫtū ad hͦ ma gis defert̉ regularibꝰ qͣꝫ ſecl̓aribꝰ clericis ⁊ fit hͦ fauore ꝯtēplatōis ⁊ religionis. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ſi ne licētia ep̄i non pn̄t clerici inferiores mutare ſtatū eccl̓ie. facit. c. cū dilectꝰ. sͣ. qd̓ me. cā. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ Noͣ 3º. ꝙ ſi alterat̉ ſtatꝰ eccleſie nō te nēt̉ clerici ſeculares ibi exn̄tes mutare ſtatum nec debēt neceſſariis priuari in vita eorū. Ultīo noͣ ꝙ rei que nōdū ē priuilegiū ꝯferri n̄ pōt ⁊ ſic nō pōt donari pͥuilegiū eccleſie ꝯſtruē de. intellige vt valeat vt ex nūc ſꝫ bn̄ poſtqͣꝫ fu erit eccleſia ꝯſtructa. ſic ītellige iſtum tex. facit qd̓ noͣ. in gl. fi. ſentit hic Io. an. ⁊ clariꝰ bar. in. l ſeruos ad cuſtodiā. ff. de ali. ⁊ ci. le. ¶ Sꝫ q̄ro nūꝗd poſſit donari eccleſie que nondū ē. dic ꝙ nō vt ē tex. noͣ. quē teuebis mēti in. c. abbate ſa ne. de re iudi. li. vi. ſecꝰ dic in legato. nā eccleſie ꝯſtruēde pōt legari ⁊ etiā heres inſtitui vt po ſthumꝰ. vt in d. l. ſeruos ad cuſtodiā. rō diuer ſitatis ē qꝛ donatio cū ſit quidā ꝯtractꝰ reꝗͥrit ꝑſonā cui acꝗrat̉ obligatio ſeu ipſa res. vt in. c. ſi tibi abn̄ti. de prebē. li. vi. ꝗ tex. bn̄ facit ī hac maͣ ⁊ in. l. abn̄ti. ff. de dona. ⁊ in. l. qui abn̄ti. ff. de acꝗ. poſ. ſed legatū nō reꝗͥrit pn̄tiā ꝑſone vt l. cū pr̄. §. ſurdo. de lega. ij. ⁊ hāc rōnem ponit Bar. in d. l. ſeruos. ⁊ eā tene mēti. ¶ In gl. i. in fi. ex hac glo. collige duos effectꝰ iſtiꝰ priuile gij. pͥmꝰ qꝛ ep̄s faciliꝰ īduceret̉ ad ꝯſentiēdū. 2ꝰ qꝛ clericis illiꝰ eccleſie inuitis hͦ facē poterit ep̄s vbi al̓s nō potuiſiꝫ eis īuitis. No hͦ dictū ſed ꝯtrariū tꝫ glo. in. c. an̄pe. xij. q. ij. ſꝫ ad ꝯcor diā reducūt̉ vt ibi. ⁊ hͦ noͣ ꝙ aut ſubeſt cā ⁊ po terit ep̄s clericis īuitis vtputa qꝛ clerici ſecula res inhoneſte ibi viuūt ⁊ hͦ caſu ꝓcedit illa gl. aut ep̄s vult hͦ facere ex cauſa voluntaria ⁊ tūc procederet iſta gl. ⁊ intelligo qn̄ hͦ vult facere ex cā volūtaria in uita illorū clericorū. ſꝫ ſi vult facere ſine preiudicio illorū clericoꝝ vt ſic alte ratio ſtatꝰ hēat effectū pꝰ mortē clericorū. cre do ꝙ hͦ poterit face̓ etiā īuitis clericis. ad hͦ. c. ꝯſultationibꝰ. de dona. ⁊ cle. ij. de re. ec. nō alie. ⁊ hͦ 2º. mō ſaluo gl. illiꝰ. c. an̄pe. ⁊ tene mēti hāc ptātē traditā ep̄o. 3ꝰ effectꝰ hꝰ pͥuilegij ẜꝫ Io. an. ꝙ iſte cui ꝯcedit̉ erit prīcipalis ⁊ auctor in ordinatōe eccleſie. ceſſante v̓o priuilegio hͦ ꝑti net ad ep̄m loci. hic aūt ep̄s hꝫ ꝯſentire tm̄ iſti priuilegio ⁊ aliud ē preſtare aſſenſſū ⁊ aliud vt principalis diſponere vt in. c. vnico. ne ſe. va. li vi. 4ꝰ effectꝰ qꝛ v̓tute hꝰ priuilegij nō requirit̉ ꝯſenſus capl̓i vbi al̓s nō poſſet ep̄s face̓ hͦ ſine capl̓o vt in d. c. antepe ¶AA NOs ode rebꝰ eccle Nō ob. iuramē ſie nō alienādis. pōt ep̄s ꝓpter īdigē tiā nouā eccleſiā edificare. hͦ. d. pͥma ꝑs ponit dubiū ep̄i qd̓ 2º. tollit ibi fraternitati. Et hinc vſqꝫ ad finē proſequor ꝑ modū lecture qꝛ nō ī ſcholis ſed in camera ꝯpoſui. ¶ No pͦ ꝙ ep̄s iurat nō alienare bona eccleſie. qn̄qꝫ iurat non alienare bona mēſe ſue. qn̄qꝫ iurat nō infeuda re de nouo vt in. c. ij. de feu. hodie v̓o preſtāt p̄ lati iuramētū magis gn̓ale. iurāt enī nō aliena re romano pōtifice in cōſulto qd̓ iuramētū ip̄o facto preſtāt etiā nō exēpti ſi ꝯfirmationē ꝯſe crationē vel palliū a papa recipiūt ⁊ ꝗd īportat iſtud iuramētū infra ſubiiciā. ¶ Nō 2º. ep̄m te neri ad ꝯſtructionē noue eccleſie ꝓpter īdigen tiā populi. vtputa qꝛ eccleſia ꝑrochialis multū diſtat ita ꝙ ſine magna difficultate nō pōt po polus ꝯcurre̓ ibidē pro diuinis. facit. c. sͣ. ꝓxi. ⁊ pōt ob hͦ aliꝗd detrahere eccleſie antique ⁊ tri buere noue vt hic ⁊ in. c. precedēti. ceſſante aūt neceſſitatis cā nō debet eccleſia edificari cū p̄ iudicio alteriꝰ. xv. q. i. c. eccl̓ie. ⁊. c. ꝗcūqꝫ. ⁊ vtro biqꝫ ꝑ glo. facit. c. i. de no. oꝑ. nū. ¶ Nō 2º. ꝙ largo ſūpto vocabulo eccleſia oratoriū ⁊ baſili ca ſumūt̉ eꝗuoce. nā idē appellant̉ hic ⁊ in di uerſis locis oratoriū baſilica ⁊ eccl̓ia. ꝓprie aūt vnūquodqꝫ iſtorū ꝑ ſe ſumēdo differt. Prato riū ē ꝓprie locꝰ ad orandū qd̓ quiſqꝫ in domo ſua edificare pōt nec ſine licētia ep̄i debꝫ ibi ce lebrari. de ꝯſe. di. i. vnicuiqꝫ. cū duobꝰ ſe. ⁊ vid̓ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. patētibꝰ. de priuile. ⁊ in. c. fi. de cenſi. ⁊ in. c. īter dilectos. de dona. ⁊ vtrobiqꝫ ꝑ Inno. Baſilica ꝓprie ē eccleſia nō ꝯſecrata ad hͦ vide bo. tex. iūcta glo. in. c. i. de reli. do. ⁊ qd̓ dixi ſuꝑ ℟ica de ꝯſe. ec. vel alta. ſumunt̉ tn̄ iſta ſepe equiuoce vt sͣ. dixi. ⁊ probat̉ hic. ⁊ in. c. pe. jͣ. de īmu. eccle. cū ſi. ¶ No vltīo ⁊ tene mēti ꝙ iuramētū ſimpl̓r preſtitū de re. ec. nō alie. re ſtringit̉ ad alienationē illicitā nō aūt ad neceſ ſariā. ⁊ eadē rōne puto idē in alienatōe que fit ob vtilitatē eccleſie nā neceſſitas ⁊ vtilitas ī hͦ equiꝑant̉ a iure. xij. q. ij. ſine exceptōe. ⁊ qd̓ noͣ in glo. in ſūma. facit qd̓ in ſil̓i noͣ. Inno. ī. c. cū oēs. de ꝯſti. Et ex hͦ ⁊ ex tex. arguo ꝙ iuramē tū preſtitū in maͣ iuris reſtrīgit̉ ad limites iurꝭ. vt ſic recipiat limitatōes ⁊ reſtrictōes iurꝭ. ad hͦ tex. opti. in. l. fi. C. de ꝯdi. īde. ⁊ in. l. fi. ff. qui ſa. cogan. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inno. in. c. ꝑ tuas. de arbi In ꝯtrariū facit qꝛ iuramētū debet aliꝗd oꝑa ri. hinc ē ꝙ hꝫ vī clauſule ſi nō valet qd̓ ago vt ago valeat vt valere pōt. l. cū pr̄. §. filiꝰ mr̄eꝫ. ff. de lega. ij. ⁊ ī. c. ad nr̄aꝫ. iij. de iureiu. ꝑ bar. ⁊ ī l. ſi quis pro eo. ff. de fideiuſ. ⁊ in. l. ſciēdū. ff. de v̓. obli. pōt tn̄ dici ꝙ primū procedat qn̄ iuramē tū pōt ꝑ ſe oꝑari. nā adducit vīculū ⁊ ligat ſtri ctius ipſum iurantē vt nō ꝯueniat ⁊ qn̄qꝫ accu mulat forū foro vt in. c. fi. de fo. ꝯpe. li. vi. ⁊ vide ad oīa predicta bo. tex. in. c. ex ꝑte tua. de cleri nō reſi. vbi iurās reſidere ī eccleſia pōt iuramē to nō obſtāte ſe abn̄tare ꝓ neceſſitate l̓ vtilitate eccleſie. aut iuramētū ꝑ ſe nihil aut parū oꝑat̉. ⁊ tūc hꝫ vī illiꝰ cl̓e ſi nō valet qd̓ ago vt ago. ⁊c̄ ⁊ hͦ noͣ. ¶ Sed q̄ro an idē ſit dicēdū hodie in illo iuramēto de nō alienādo romano pōtifice incōſulto. Io. an. hic ꝙ nō qꝛ hͦ iuramētū ex vi v̓borū dꝫ ītelligi etiā de licita alienatōe ſiue ſit iuramētū pape ſiue inferiori prelato. vr̄ enī pa pa vel inferior prelatꝰ tale iuramētū recipiēdo a ſb̓iecto voluiſſe obuiare ne ꝗd īdiſcrete agat ⁊ prouide̓ eccleſiis etiā ī licitis alienatōibꝰ. nā de illicita alienatōe nō pōt ītelligi qꝛ illa etiā de ſuꝑioris licētia fieri nō dꝫ. Quidā tn̄ ꝯſuluerūt ꝯͣriū dicētes ꝙ etiā hͦ iuramētū dꝫ extēdi ſoluꝫ ad illicitā alienationē. ſed dicit Io an. ꝙ iſti ſic ꝯſulētes nō potuerūt poſtea eorū ꝯſiliū defēde̓ ⁊ ꝯͣ eos īducit tex. in. c. aduerſus. jͣ. de īmu. ec. in v̓. ꝓpter īprudētiā. vbi etiā neceſſaria vel vti lis ꝯtributio nō fit īcōſulto papa ne ꝗd īdiſcre te agat̉. fatet̉ tn̄ Io. an̄. ꝙ hͦ eēt de facto corrigē dū qꝛ ē multū eccleſiis grauoſū cū rōe talis iu ramēti īpediant̉ ſepe prelati facere ꝯtractꝰ al̓s vtilis de ꝓximorū prelatorū licētia ⁊ cū hͦ dicto Io. an. tn̄ſeūt cōiter doc. hic. ⁊ mihi plꝫ. ⁊ pro hͦ adduco talē rōnē. certū ē ꝙ recipiēs tale iura mētū vr̄ ſibi reſeruare ꝯſiliū vt pꝫ ex vi v̓borū ſed aſtrictiꝰ ad petēdū ꝯſiliū ſuꝑ aliqua re nō pōt etiā licite de illa re diſpone̓ ꝯſilio priꝰ nō pe tito. vt in. c. cū in veteri. de elec. ⁊ in. c. cū olī. de arbi. ⁊ in. c. nouit. de his q̄ fi. a p̄la. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. iu. c. ſi pro debilitate. de offi. dele. ⁊ bar. ī l. i. §. ſi plures. ff. de exerci. Idē puto dicēdū de iuramēto p̄ſtito de nō alienādo ſine licētia pa pe vel alteriꝰ nā licētia dꝫ precede̓. de regula. c licet. ⁊ hͦ tꝫ Io. an. pꝰ hoſti. in. c. i. de his q̄ fi. a prela. Oīa predicta arbitror vera ceſſāte ſūma neceſſitate. ſi aūt īmineret ſūma neceſſitas alie nādi ⁊ tātā celeritatē reꝗͥre̓t ꝙ ſuꝑiorē ꝯſuli nō patiat̉ tūc puto alienationē poſſe fieri ꝯſēſu pa pe vel alteriꝰ ſuꝑioris cui iuit iuramētū taliter preſtitū mīme reꝗſito. ar. opti. in. l. tutor ꝗ reꝑ toiū. ff. de admi. tu. vbi ī cā neceſſitatis pōt tu tor īuētario nō ꝯfecto admīſtrare bona pupilli qd̓ al̓s ceſſante neceſſitate face̓ nō pōt. ad idē qd̓ noͣ. Io. xij. q. ij. ſine exceptiōe. ⁊. c. placuit. ⁊ Hugꝭ. ⁊ Archi. ī. c. abbatibꝰ. ea. cā. ⁊ qōe. ⁊ Io de fan. in cle. i. de re. ec. nō ali. vbi dicit in caſu illiꝰ cle. poſſe fieri alienationē īpune illa ſolēni tate nō ſeruata ſi neceſſitas nō capit tantā dila tionē. ⁊ tꝫ Pau. in diſputꝭ. ꝯdēnatꝰ. ⁊cͣ. ⁊ ad hͦ allego bo. tex. in ſil̓i ī. c. nullus res eccleſie. xvij q. iiij. ⁊ hͦ noͣ. qꝛ faciūt ad multa maxīe pro exē ptis hn̄tibꝰ ſuꝑiorē in remotiſſimis locis. ⁊ fac̄ ad idē. c. nihil. de elec. ⁊. l. ſi lōgiꝰ. ff. de iudi. ⁊. c fi. de ſepul. li. vi. ⁊ vide ad idē multas ꝯcordan tias in. c. tū ex lr̄is. de reſti. in inte. in glo. in v̓. diſtātia. ⁊ qd̓ in ſil̓i noͣ. Io. de lig. in cle. ne in ag de ſta. regꝭ. Itē puto hͦ iuramētū nō extēdendū ad alienationē modice rei. ar. xij. q. ij. terrulas ⁊ facit Fede. ꝯſi. ccij. ⁊ vide qd̓ noͣ. in. c. vt ſuꝑ. de re. eccle. nō alie. ⁊ archi. in. c. abbatibꝰ. preal̓. vbi proſeꝗt̉ an prelati citra ep̄m poſſint rē mo dicā alienare ſine ſolēnitate qꝛ. d. c. terrulas. vi det̉ loꝗ in ep̄o ſed ꝙ poſſint allego bo. tex. in. c ceterū. de dona. ⁊ in. c. ad hec. ⁊. c. relatū. ij. de teſta. An aūt legatꝰ de latere poſſit dare licen tiā alienādi ꝯtra hͦ iuramētū. vide ꝑ ſpe. in ti. d̓ diſpen. §. ꝯſequēter. v̓. ceterū. vbi ꝯcludit ꝙ nō ar. c. venerabilē. d̓ elec. ⁊ credo ꝙ optīe loquat̉ qꝛ nō pōt diſpone̓ in his que papa ſibi ſpāliter reſeruauit vt in. c. qd̓ tnͣſlationē. de offi. lega. ſe cus dicit ibi Spe. in v̓. ſe. in iuramēto preſtito inferiori prelato. nā tūc cū ipſe ꝯcurrat cū quo libet prelato ꝓuītie ſue quicūqꝫ ſit ille poterit talē licentiā dare qꝛ iuramētū illud ē preſtituꝫ habito reſpectu ad dignitatē ⁊ nō ad ꝑſonā p̄ lati hͦ dicit verū in v̓. fi. in fi. niſi is cui iſte iura uit ſit prelatꝰ alteriꝰ prouītie qꝛ cū illo nō ꝯcur rit lꝫ fateat̉ ꝙ circūſcripto iſto iuramēto poſſit legatꝰ dare rectori licentiā alienādi bona que ſunt in prouītia ſua lꝫ prelatꝰ iſtiꝰ rectoris ſit ī aliena prouītia. ⁊ noͣ bn̄ hec dicta. ſed vide tu de ptāte legatorū que dixi in. c. fi. de ꝯfir. vti. vl̓ iuti. ⁊ circa vltimū dictū vide qd̓ noͣ. doc. ī. c. pa ſtoralis. de priuil̓. ¶ Ulteriꝰ circa p̄dicta q̄rit̉ an prelatꝰ qui iurauit nō alienare vel pignora re bona eccleſie ſue poſſit fructꝰ poſſeſſionū vē dere ad x. vel ad xx. annū. So. Guido hic ꝙ ſic ꝑ. l. pe. §. querit̉. ff. de lega. ij. Nec ob. l. fi. C. de re. alie. nō ali. qꝛ ibi rē alienauit hic v̓o pēſio nē vel ipſiꝰ pēſionis fructꝰ. Tenet etiā ꝙ pro hibitꝰ alienare locare pōt in. c. ānos. ⁊ hͦ tꝫ glo. in d. l. pe. §. inſtituto. ſed glo. hͦ reprobat ī cle. i. de re. ec. nō alie. doc. hic cōiter tnͣſeūt recit ādo Sed tu dic ꝙ aūt querit̉ nūquid prohibitꝰ vē dere poſſit pignorare ſeu an prohibitꝰ eme̓ ī lo co poſſit rē pignori cape̓. So. dic vt noͣ. Bar. in. l. in quorū. ff. de pigno. vbi bo. tex. ⁊ oīo vi de ꝑ eūdē in. l. qui hēbat. ff. de lega. iij. aliꝗd ꝑ eūdē in. l. fi. C. de re. ali. nō alie. Aut querit̉ an prohibitꝰ alienare vēdere poſſit fructꝰ ſeu loca re ⁊ dic ꝙ ſic dūmō nō faciat ad magnū tēpus vt ē tex. iūcta glo. in dicta cle. i. ⁊ dic vt ibi noͣ. ⁊ in iuribꝰ ſuꝑiꝰ all̓. Op. ⁊ vr̄ ꝙ iſta decre. ſit de indubio. nā cū ex ꝯſtructōe eccleſie nō ꝯtin gat eccleſie ſue bonorū alienatio fruſtra time bat iſte ep̄s iuramēti vinculū. So. duplex col ligit̉ ex glo. ij. pͥma ꝙ iſte ep̄s trepidauit vbi nō erat trepidandū quaſi dicat ꝙ iſte erat vanus timor. 2º. ſoluit ⁊ meliꝰ ꝙ ꝯtingebat indirecte alienatio qꝛ forte illi ꝑrochiani veniebāt ad ec cleſiā ſuā nūc aūt ꝓpter ꝯſtructionē noue eccle ſie alienabāt̉ ab eccleſia ſua ⁊ ſic priuabat̉ eccle ſia iſta ſuis antiꝗs ꝑrochianis. ⁊ hec ſo. ē ſatis bona lꝫ enī nō alienēt̉ bona eccleſie. alienāt̉ tn̄ iura ipſiꝰ eccleſie. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ꝯſtitutꝰ de elec. Ex quo noͣ ꝙ iuramētū de nō alienan do bona eccleſie ītelligit̉ largo mō ſiue directe ſiue īdirecte ꝯtīgat bonorū ⁊ iuriū alienatio. fa cit qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. nulli. de re. ec. nō ali. 3º. ſoluit̉ ẜm Ab. ꝙ ideo timebat ꝙ ꝯſtruēdo eccleſiā te nebat̉ ad dotē. de ꝯſe. ec. vel al. cū ſit. ⁊ ſic opor tebat ꝓpt̓ dotē alienare bona eccleſie ſue. Nō hūc intellectū ꝙ ꝓpt̓ īdigentiā populi pōt ep̄s ꝯſtrue̓ eccleſiā de nouo ⁊ eā etiā dotare de bo nis eccleſie ſue. ar. in. c. apl̓ice. de dona. ⁊ xij. q. ij. bone rei. ⁊ in. c. aurū. qd̓ ītelligo dūmō ex hͦ eccleſia ſua nimiū nō grauet̉ vt in d. c. apl̓ice. facit. c. i. de re. ec. nō alie. li. vi. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ꝯſtitutꝰ. de reli. do. 4º. ſoluit Pe. ꝙ ep̄s ha bebat ꝯſcīaꝫ de iuramēto nō ꝓpter dānū eccle ſie cathedralis ſue. ſed qꝛ dānificabat̉ aliqua eccleſia ſibi ſubiecta. ⁊ hͦ voluit ẜm eū iſte tex. dū dicit ꝙ eccl̓ia tibi cōmiſſa ē. ar. c. i. de vſuꝑal. Ego dicerē aduertēdū formā iuramēti. nā ſi ē gn̓alit̓ preſtitū extendit̉ ad bona eccleſiarū ſue diocꝭ. ſecꝰ ſi ē preſtitū reſpectu eccleſie ſue ſicut cōiter obſeruat̉. tūc enī nō extēdit̉ ad bona ec cleſie ſibi ſubiecte ⁊ iuramētū debet ſtricte ītel ligi. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. pe. de iureiurꝭ. ¶ De īmunitate eccleſiarū ⁊ cimiteriorū. ℟ica. ¶ Cōtinuat̉ hec ℟ica ad precedētia hͦ ordine ẜm Goſ. ⁊ Io. an. Uiſo de eccleſiis edificatꝭ. ⁊ reꝑatis qꝛ ip̄a cū ſuo ābitu ſeu cimiterio ⁊ ſuis rebꝰ premi nō debet oneribꝰ ꝗbꝰ res laicorū p̄ mūt̉. Ideo recte pꝰ ℟icā p̄cedētē ſubiicit̉ iſta. vbi de iſtoꝝ īmunitate tractat̉. ⁊ dicūt̉ eccleſie īmunes ẜm Inno. i. exͣ munera ſeu officia. Et dic tu ꝙ munerū ciuiliū ē triplex diuiſio. nā q̄ dā munera dicūt̉ ꝑſonalia. quedā pr̄imonialia quedā mixta. ⁊ hec proſeq̄re vt hr̄ in. l. muneꝝ in prin. ff. de mune. ⁊ ho. ⁊ ī. l. ſūt munera. ff. de vaca. ⁊ excu. mū. Et de multiplici ſignificato hꝰ v̓bi munꝰ. vide tex. opti. in. l. munꝰ. ff. de v̓. ſig. vbi dr̄ ꝙ munꝰ capit̉ tribꝰ modis. qn̄qꝫ enī capit̉ pro dono. vt. l. īter donū. ff. eo. vbi ponit̉ drīa ſtricta īter munꝰ ⁊ donū. qn̄qꝫ munus ca pit̉ pro officio. qn̄qꝫ pro one̓. ⁊ hͦ mō capit̉ hic vn̄ eccleſie dicūt̉ hr̄e īmunitatē .ſ. ab oneribꝰ ⁊ officiis ſecularibꝰ. ⁊ quid ſit eccleſia sͣ. dixi. ſu ꝑ ℟ica de ꝯſe. ec. vel alta. ⁊ sͣ. c. proxi. ꝗd aūt ſit cimiteriuꝫ vide xij. q. ij. aurū. ⁊ xvij. q. iiij. ſicut De īmu. eccle. antiꝗtꝰ. ⁊. c. quiſꝗs. ⁊ dr̄ cimiteriū qꝛ cinis mor tuorū ibi tegit̉. ⁊ vide qd̓ noͣ. in. c. pe. de ſepul. ⁊. c. i. eo. ti. N domibus In domībꝰ eccleſiarū nō debꝫ iudex eccleſiaſticꝰ iudicare nec hoſpitiū q̄rere. ¶ No pͦ ꝙ ne dū eccleſie ſed etiā earū domꝰ gaudēt īmunita te quo ad onꝰ hoſpitādi ꝑſonas publicas. Ad idē vide bo. tex. de iure ciuili ⁊ qd̓ noͣ. ibi in. l. i C. de ep̄i. ⁊ cle. ¶ 2º. no ꝙ iudex ſecularis nec in eccleſia nec in ipſiꝰ domo debet ius reddere Au aūt ſi ꝯtrafecerit teneat ſnīa dic ꝙ in eccl̓ia ſnīa ⁊ oīs proceſſus iudicis ſecularis corruit ipſo facto vt in. c. decet. eo. ti. in fi. li. vi. ſecꝰ aūt ī domo eccleſie. vn̄ lꝫ face̓ nō debeat ſi tn̄ facit credo proceſſū valere qꝛ cū illa ꝯſtō. c. decet. ſit penalis nō debet extēdi vt ibi noͣ. gl. Et ītellige ꝙ in domo eccleſie nō debet ſecularis ius red dere qn̄ ꝓpria aucͣte qͣſi ex iure publico eligit ibi māſionē ⁊ pro hͦ tex. ibi qͣſi pro ꝯſuetudine ſecꝰ aūt puto vbi habe̓t illā domū ꝯductā ab eccleſia vel gratis ꝯceſſaꝫ. ¶ Nō ibi ſꝫ ī publi cis locis ꝙ bona eccleſiarū nō cēſent̓ publica ſꝫ priuata. in ꝯtrariū allego. c. rō nulla. de prebē. ⁊ xij. q. i. vidētes. ⁊ xvi. q. i. c. fi. in ꝗbꝰ vr̄ probari ꝙ bona eccleſiarū ſūt vſibꝰ publicis deputata eccleſiaſticis ⁊ alimonie īdigentiū ẜm diſcretio nē prelatorū vt in ꝯͣriis nō aūt vſibꝰ publicis lai corū vt hic. ⁊. jͣ. eo. nō minꝰ ¶ No ex eiſdē v̓bis ꝙ iudicibꝰ aſſignāde ſūt maſiones ī loco publi co tā cā hoſpitādi qͣꝫ ius reddēdi ⁊ hͦ vt faciliꝰ poſſint adiri. debet enī iudex ſe prebe̓ facilē in adeūdo vt. l. obſeruādū. ff. de offi. preſi. hīc diē tex. noͣ. in. l. i. §. adeūdi. ff. qn̄ appell̓. ſit. ꝙ ꝗs di hr̄e facultatē iudicis qn̄ in publico ſui copiā fa cit nec ē ſibi īputandū ſi ad domū ſuā nō acceſ ſerit vl̓ ad ortos vt ibi. ¶ pͥ inſtabo circa decla rationē tex. vna cū glo. demū veniā ad quedā noͣbilia dicta Inno. Quero gͦ pͦ ꝗs hic appel lat̉ miſſus. So. gl. ij. exponit vt pꝫ in ea vbi di cit ẜm hoſti. ꝙ ponit hic ꝓ legato prīcipis ſicut legatū pape vel archiep̄i vocamꝰ miſſū dn̄icū. vt in. c. ij. de regula. ⁊ ꝙ hic capiat̉ pro legato prīcipis faciūt ẜm hoſti. ⁊ Inno. ⁊ bn̄ v̓ba q̄ ſe quūt̉. nā pͦ tāqͣꝫ de digniori facit mētionē de le gato ⁊ poſtea de alijs inferioribꝰ. nā legatꝰ eſt comite maior. comes iudice. iudex miniſtro. ⁊ ex hac noͣ ꝯtra prīcipes ſeculares ſeu eorū offi ciales qui ponūt legatos prīcipis ſeu alicꝰ dn̄i ſeu comitis vel capitaneos gentiū armorū ad hoſpitādū in eccleſiis ſeu monaſteriis ſeu eoꝝ domibꝰ qd̓ fieri nō debet vt hic. tū ꝓpter īmu nitatē eccleſiarū vt hic. tū ꝓpter diſſolutōes ⁊ laſciuias que ꝑ tales ibi fiūt. vt ī d. l. i. C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi tex. aꝑtꝰ. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. placet. C. de ſacroſan. ec. ¶ Op. ⁊ vr̄ ꝙ iudicia pn̄t in eccleſia exerceri ij. q. ij. c. fi. So. glo. iij. ꝙ ꝯͣriū ꝓcedit in placitis eccl̓iaſticis. ſecꝰ in ſecularibꝰ Et noͣ ꝙ iudicia appellant̉ placita ⁊ alludit in hͦ vulgari loci ẜm Io. an̄. ſil̓e xv. q. iiij. placita. Ulteriꝰ op. ⁊ vr̄ ꝙ clerici teneāt̉ ad hoſpitiū. xlij di. §. i. ⁊ in. c. i. de ēp. ⁊ ven. So. vt in gl. in v̓. nec ad hoſpitiū. ⁊ noͣ eā. ⁊ vide aliā bo. glo. ī d. l. i. C de ep̄i. ⁊ cle. ¶ Extra glo. q̄ro nūꝗd ſaltī rōne ꝯſuetudinis poſſint laici vendicare ſibi ius ho ſpitādi in domibꝰ eccleſiarū. So. tex. ē hic noͣ. ꝙ nō valet vt pꝫ ibi qͣſi pro ꝯſuetudine. ⁊ clariꝰ tꝫ Inno. ⁊ Io. an. dicit enī ꝙ ī talibꝰ nō ꝓdeſt ꝯſuetudo cū ſit eccl̓iis oneroſa vt in. c. i. de ꝯſue qd̓ noͣ. ¶ Sꝫ qͣro ꝗd ſi ꝑſona eccleſiaſtica vel ſe cularis reſeruauit ſibi certū cēſū vel hoſpitiuꝫ ānuū in eccleſia aliqua pro recognitōe bn̄ficio rū ſuorū an tale hoſpitiū ſit debitū ⁊ reddi de beat. Inno. dicit ꝙ ſic. all̓. xviij. q. vl. eleutheriꝰ qd̓ plꝫ. ad qd̓ allego qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. cū dilecti. de dona. ⁊. c. verū. de fo. ꝯpe. Idē puto in pr̄o nō eccleſie. nā a principio pōt ſibi reſeruare ali qd̓ ius dūmō aucͣtas ſeu ꝯſenſus ep̄i accedat. al̓r nō de quo dic vt le. ⁊ noͣ. in. c. prete̓a. de iure pa. ⁊ in. c. cū bertoldꝰ. de re iudi. idē qd̓ Inno ſeꝗt̉ hic Io. an. ⁊ dicit hͦ pate̓ in. c. qͣꝫto. de cēſi. ¶ Uenio nūc ad alia hic noͣnter tacta ꝑ Inno pone ꝙ aliꝗs hꝫ ius hoſpitādi in aliqua eccl̓ia ⁊ ē in qͣſi poſſeſſione hꝰ iurꝭ. nūc aūt veniēs de nouo nō admittit̉. q̄ro nunꝗd poſſit ſua aucͣte domū intrare etiā violēter ⁊ neceſſaria ſibi in domo recipere iuxta debitū ſuuꝫ. Et format Inno. in hac maͣ fore vi. qōnes. nā 2º. incidēt̓ tāgit ꝗd in prelato hn̄te iuriſdictionē in eccl̓ia ſeu in alio loco ⁊ veniēs nō admittit̉ an liceat rūpe̓ oſtia ꝯtra violentū ⁊ illū expellere. ¶ 3º. qͣ rit ꝗd ī canonico an ei liceat rūpe̓ oſtia domꝰ eccleſie ⁊ expellere violētū. 4º. q̄rit de abbate nūꝗd ei liceat rūpe̓ domꝰ capelle ſibi ſubiecte quo ad tꝑalia. Iº. ꝗd ſi aliꝗs opponit ſe abba ti canonico vel alio clerico veniēti ad vtēdū iu re ſuo qd̓ hꝫ in aliqua eccleſia nūꝗd poſſit illū ꝑ violētiā diſtrīgere ſeu ꝯprime̓ ⁊ expellere. bͦ. an predicta hēant locū in rebꝰ ꝓphanis ſeu ſeculariū priuatorū vt ſi ꝗs dice̓t ſe hr̄e ſeruitu tē in fūdo alteriꝰ ⁊ ſic eſſe in poſſeſſione ipſius ⁊ aliꝰ facit muꝝ rūpe̓ ſeu ſepe frāgere. So. mul ti vt refert Inno. fuerūt in opi. ꝙ in predictis liceat violētiā inferre etiā rūpēdo oſtia domꝰ mouebant̉ iſti qꝛ vnicuiqꝫ vī vi repellere licitū ē ⁊ ius ſuū defende̓. vt ī. l. i. C. vn̄ vi. ⁊ sͣ. de reſti ſpo. olim .i. ⁊ ꝙ poſſit domū frāgere. facit. ff. qd̓ vi aut clā. l. fi. §. ad ianuā. ⁊. ff. ad le. acꝗ. l. quē admodū. §. i. ⁊ ij. ſed ipſe Inno. al̓r ſentit. dicit enī quo ad pͥmā qōnē ꝙ nulli laico vel clerico licet violēter rūpere domꝰ eccleſie rōne alicꝰ iu ris ſibi debiti cū bona eccleſiarū eadē īmunita te gaudeāt qua ⁊ eccleſie debēt gaude̓ vt hic. ⁊ x. q. i. nouerīt. ⁊ cū eccleſie ⁊ bona ipſarū ſint ſancta ſanctorū ⁊ dn̄o ꝯſecrata ꝗcūqꝫ in eis vi olētiā facit ſacrilegiū ꝯmittit xij. q. ij. nulli lice at. ⁊. c. quicūqꝫ. cū ſe. ⁊. c. ꝯqueſtus. ⁊ qd̓ ibi noͣ de fo. ꝯpe. qd̓ dicit procede̓ non ſolū ſi eccleſia teneat̉ ad hoſpitiū actione ꝑſonali ſꝫ etiā ſi res eccl̓ie eēt ad hͦ obligate. vn̄ ẜm eū inferēs vio lentiā īcideret in penā ꝯſtōnis ſi ꝗs in tātā. C. vn̄ vi. l̓ ſaltē nō euaderet penā. l. extat. ff. qd̓ me. cā. vbi creditores priuāt̉ debito ꝗ volūt ſibi ꝓ pria aucͣte ius dice̓ in bonis debitoꝝ. debēt enī iſti debitis actōibꝰ agere ⁊ nō violētiā inferre. Ad A v̓o fatet̉ Inno. ꝙ prelatꝰ hn̄s iuriſdicti onē vel dn̄s loci poſſit violēter ītrare ⁊ rūpere oſtia domꝰ ⁊ expelle̓ violētū ⁊ ſic debe̓t ītelligi d. c. olī. Idē putat dicēdū ſi iuriſdictionē nō hē ret hꝫ tn̄ ius ī eccleſia qͣſi prelatꝰ ⁊ poſſeſſionē eiuſdē qꝛ hͦ caſu dr̄ talis defendere ius ſuū qd̓ hꝫ vt in. c. dilecto. de ſen. ex. li. vi. ⁊ vide ī hͦ ꝗd in p̄lato volēte viſitare cui claudūt̉ oſtia eccl̓ie ponit Inno. in. c. venerabili. de cenſi. ſecꝰ dicit hic Inno. in 3ª qōne .ſ. in canonico. nō enī licꝫ rūpere oſtia domꝰ ⁊ expellere violētū. allegat. c cū qui. ij. de prebē. li. vi. mouet̉ qꝛ lꝫ iſte ſit cano nicꝰ eccleſie nō tn̄ hꝫ poſſeſſionē ipſiꝰ vl̓ domo rū vn̄ nō licet ſibi ius dice̓. ar. C. vn̄ vi. l. ſi ꝗs ī tantā. ⁊. C. de his qui ad ec. ꝯſu. denūciamꝰ. ⁊ C. de iude. l. vlti. in fi. niſi forſitā ẜm eū canoni co pro habitatōe ſua eēt domꝰ aliqua deputata nā ſi in tali domo ītraret aliꝗs violēter liceret canonico vī vi repellere ⁊ poſſeſſionē ſuā defē dere. vt in iuribꝰ preal̓. talis enī nō facit īiuriaꝫ eccleſie ſi hac de cā irruat. nā irruēdo ī camerā deputatā ſibi potiꝰ eccleſiā in ſuo iure ꝯſeruat ⁊ vtit̉ iure ſuo qͣꝫ dicat̉ vī inferre. ad hͦ. c. cū ec cleſia vulterana. de elec. ¶ Idē qd̓ sͣ. in canoni co dicit in abbate reſpectu capelle ſibi ſubiecte quo ad tꝑalia vt nō poſſit domū vl̓ oſtiū rūꝑe ⁊ violētū expellere qꝛ eā nō poſſidet lꝫ ſit ei ſub iecta quo ad tꝑalia. allegat in ar. ff. ad le. acꝗ. ſꝫ ⁊ quicūqꝫ. ⁊. l. quēadmodū. §. i. ⁊ ij. Idē dicit ī rebꝰ ꝓphanis ſeu pͥuatorū ꝙ lꝫ ꝗs hēat ſerui tutē in fūdo alteriꝰ ⁊ īpediat̉ illa vti nō tn̄ licꝫ irruere ⁊ rūpere murū nouit̉ edificatū ad īpedi endū eū. nec ob. ẜm eū. l. ij. ff. de vſufruc. vbi dr̄ ꝙ pro vſufructu īducit̉ legatariꝰ in poſſeſſionē fūdi ī quo relictꝰ ē vſufructꝰ. vn̄ vr̄ ꝙ ſicut dn̄s ꝓprietatis pōt rūpere murū ſi ī ſolo ſuo ꝓprio fie̓t de nouo. ſic ⁊ hͦ debet licere vſufructuario ⁊ alijs qui ſūt in poſſeſſione aliquorū iuriū. ad hͦ enī rn̄det̉ ẜm Inno. ꝙ aliud ē in dn̄o. aliud ī vſufructuario. rō diuerſitatꝭ. ē qꝛ edificiū cedit ſolo. ideo licet dn̄o ipſū dirue̓ qꝛ n̄ diruit alienū ſed ſuū. vt pꝫ inſti. de re. di. §. cū in ſolo ſuo. vſu fructuario aūt ideo hͦ nō licet face̓ qꝛ nō ē dn̄s ſoli. ff. de vſufrꝭ. ſi cꝰ rei. §. vſufructuariꝰ. ⁊ ſe. Fatet̉ tn̄ Inno. ꝙ vſufructuarius ⁊ alij hn̄tes ius in re pn̄t agē̓ vt murꝰ remoueat̉. ff. ſi ſerui. vēdi. ſi eo loco. ⁊. l. egi. ſecꝰ dicit Inno. circa ꝑ ſonā īpedientē aliquē vti iure ſuo qd̓ hꝫ in aliqͣ re. nā talē licet diſtrīge̓ ⁊ etiā re expellere vt ſic deſiſtat ab īpedimēto lꝫ nō deberet oſtiū domꝰ vel murū frange̓. diuerſitatis rō ẜm eū ē qꝛ eii ciēdo ꝑſonam mihi ꝯͣdicentē vtor poſſeſſione mea ⁊ vī vi repellere licet. vt in iuribꝰ preal̓. vbi v̓o ītro violēter poſſeſſionē rūpēdo ſepē l̓ oſtiū illiꝰ tūc mihi ius dico ꝙ nō licet. vt in d. l. ſi ꝗs ī tantā. ⁊. l. extat. p̄al̓. ⁊ in. c. placuit. xvi. q. vi. niſi in caſibꝰ qui noͣ. C. qn̄ li. vni ſine in. ſe. vīdi. l. i. ⁊ ij. cū ſuis ꝯcor. hec ſūt dicta Inno. ſingꝭ. noͣnda que ꝓpter ipſorū effectū maximū volui ſerioſe recitare. Ex ꝗbꝰ dictis potes ī ſūma cape̓ ꝯclu ſionē ꝙ hn̄s iuriſdictionē in loco vel ius prela ture cū poſſeſſione ſeu dn̄iū loci ⁊ poſſeſſionē l̓ poſſeſſionē ltīaꝫ tm̄ licite pōt ad remouēdū ob ſtaculū ſibi ꝑactū irrue̓ tā in ꝑſonā īpediētē qͣꝫ in oſtiū ⁊ muros loci illa rūpēdo vt valeat vti ſuo iure. ſecꝰ aūt ſi ſolūmō hꝫ ius ī loco ſeu ſit ī poſſeſſione alicꝰ iuris in illo loco nō tn̄ poſſidꝫ totū locū ſimpl̓r. iſte enī nō pōt frāge̓ oſtiū ſeu murū ſeu ſepē. ſed bn̄ pōt diſtringe̓ ꝑſonā eum īpedientē ⁊ vī vi repelle̓ ⁊ horū dictorū recita tione fuerūt ꝯtēti Hoſti. ⁊ Io. an. ⁊ ſic vident̉ illa approbare. ſed do. Pe. de anch̓. doc. egre giꝰ lōgiſſimo tꝑe Bononie legēs inſurgit ꝯtra hec dicta Inno. dicēs ꝙ illi qui tenebāt ꝯͣriū vt in prin. dixi nō īmerito mouebāt̉. nā pro eis ꝙ liceat oſtiū ⁊ murū rūpere hn̄tibꝰ ius in re ⁊ ꝯͣ Inno. faciūt oīa iura ꝑ q̄ his hn̄tibꝰ aliqd̓ ius in re aliena ē prouiſū vt ſi expellant̉ īde poſſint reſtitui ad poſſeſſionē vt pꝫ in. c. cū eccleſia ſu trina. de cā poſſ. ⁊ ꝓprie. ⁊. c. querelā. de elec. ⁊ ī vſufructuario qui etiā in re aliena hꝫ ius vtē di ⁊ fruēdi ē expreſſū ī iure vt poſſit ſi expellat poſſeſſorio recuꝑande agere. vt in. l. iij. C. vn̄ vi l. īterdictū. ff. de vi ⁊ vi ar. īmo qd̓ plꝰ ē gl. dicit ibi idē in vſuario. Nā aūt iſtiꝰ īterdicti ē vt in cōtinēti poſſit ꝓpria aucͣte recuꝑare vt in. l. iij. §. cū igit̉. ff. e. ⁊ in d. l. īterdictū. ⁊ d. c. olī. ⁊. l. aꝗ lius regulꝰ. ff. de dona. vbi bo. tex. de expulſo de hītatōe ad quā iudicio poſſeſſorio reſtituit̉. Itē pro iſtis ꝯpetit īterdictū vti poſſidetis ꝓpt̓ qͣſi poſſeſſionē quā hꝫ ille cui ꝯpetit all̓. de iudi exaīata. meliꝰ pōt allegari. c. licet. de proba. ſi enī pro recuꝑanda ⁊ pro recipiēda ſūt prodita in caſibꝰ nr̄is īterdicta poſſeſſoria qͣre nō ꝯpe tat bn̄ficiū ꝓpulſādi īiuriā illatā ꝑ appoſitōeꝫ obſtaculi ſepis vl̓ clauſure nō apparet preſertī cū ipſemet Inno. fatet̉ ꝙ licitū ſit ꝓpulſare ad uerſus ꝑſonā vti iure nr̄o ꝓhibētē. gͦ fortiꝰ lici tū debet ēe irrue̓ in oſtiū ⁊ alia obſtacula inaīa ta cū ſit maiꝰ periculū in ꝑſonis qͣꝫ in rebꝰ. ar. eorū que noͣ. bar. ī. l. iij. C. de pigno. ⁊. l. iuſte poſ ſidet. ff. de acꝗ. poſ. Nō ob. ẜm eū d. l. extat. vbi creditori hn̄ti actionē ꝑſonalē ſeu hypotheca riā nō licet ꝓpria aucͣte cape̓ poſſeſſionē qꝛ hy pothecaria licꝫ ſit realis tn̄ ē acceſſoria ꝑſonali actioni ⁊ ſine cā nō ſubſiſtit. adducit. l. ſi tibi. § de pignore. ff. de pac. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ſed nos loꝗ mur in iure mere reali in re ꝯſtituta. vt in habi tatōe. vſufructu. itine̓. ⁊. ſi. que iura dicit̉ poſſi dere is qui ea hꝫ. vt in d. c. exaīata. ⁊. c. que̓lā. ſed nō hypothecariā. Quare ꝯcludit ipſe ꝙ n̄ eēt malū dice̓ ꝙ ſi ille qui hꝫ ius hoſpitandi in domibꝰ alicꝰ vel vſufructū ſi reperit domum cauſā vel ſepē fractā vel aliud qd̓ īpedit vſū rei poſſit illud remouere ꝓpria aucͣte ꝓteſtādo ꝙ ꝑ talē remotionē obſtaculi vel īgreſſū nō ītēdit preiudicare dn̄o ſoli vt noͣ. in ſil̓i. ī. l. ſi ꝗs ī tātā. C. vn̄ vi. in 2ª qōe prīcipali. hāc eandē ꝯcluſio nē vr̄ tenuiſſe do. An. hic ⁊ vidi in ꝗbuſdā ſuis recollectꝭ. lꝫ in lec. q̄ cōiter ē in vſu videat̉ tnͣſire ſimpl̓r recitādo Inno. ſꝫ nō ē curandū qꝛ illā lec. nō ꝑfecte expediuit ſꝫ pꝰ mortē ſuā fuit exē plata a quodā ex variis ſcripturis reꝑtis poſt mortē ſuā ⁊ īpugnabat ipſe ī dictis reꝑtatiōibꝰ vtrāqꝫ rōnē Inno. ¶ Mouebat̉ pͦ qꝛ hn̄s ius habitatōis dr̄ hr̄e naͣlē poſſeſſionē rei ⁊ ius ī re ſicut hꝫ vſuariꝰ. l. naͣliter. ff. de acꝗ. poſ. ff. ſi vſu fruc. pe. l. vti fru i. §. i. cū ſi. Itē īpugnat aliā rō nē Inno. quatenꝰ fū dat ſe ſuꝑ ſacrilegio. dicit enī hāc rōnē nō eſſe bonā qꝛ nō reꝑit̉ eccl̓ie vel eiꝰ domibꝰ hͦ priuilegiū ꝯceſſū. vn̄ ſtat regula ꝙ cuiqꝫ ē licitū defende̓ poſſeſſionē ſuā vel incōti nēti recuꝑare cū moderamīe īculpate tutele. d. c. olim. de reſti. ſpo. ⁊. c. ſignificaſti. de homici. Mihi aūt plꝰ plꝫ hec opi. iſtorū modernoꝝ ꝙͣꝫ Inno. ⁊ aliorū recitātiū. ⁊ vltra p̄dicta allego. ar. tex. noͣ. in. l. ſi ꝗs fumo. ff. ad le. aꝗ. vbi dr̄ ꝙ iuſto metu inſtātis ignis poſſū ītercidere ⁊ diri mere muꝝ vicini mei ſi veriſil̓r timet̉ ne ad me ignis ꝑueniat. ſi gͦ cā iuris mei ꝯſeruādi poſſuꝫ d̓ irue̓ domū vicini mei vt cohibeā ignē. gͦ fortiꝰ debet mihi eſſe licitū remoue̓ obſtaculū ſerioſe ⁊ malo aīo ad īpediēdū ius meū mihi p̄paratū ¶ Prete̓a ⁊ aº exquo preſupponimꝰ iſtū eſſe in poſſeſſione iuris illiꝰ. qͣre nō ē licitū oīa facere ꝑ que poſſit in ſua poſſeſſione ꝯſeruari. cui enī ꝑmittit̉ prīcipale ꝑmittit̉ etiā p̄paratoriū ad il lud vt. l. ad rē mobilē. ⁊. l. ad legatū. ff. de ꝓcu. ⁊. c. prudentiā. ⁊. c. prete̓a. de offi. dele. videmus enī in ſil̓i ꝙ rōe iuris qd̓ habeo in re poſſū vēdi care totā rē qn̄ n̄ poſſū meo iure vti niſi relaxe tur tota res. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. exaīata. de iudi. vbi dixi. ⁊ facit qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. l. ꝗ tabernas. ff. de ꝯͣhē emp. 3º. facit optīe qd̓ in ſil̓i le. ⁊ noͣ. ī. c. piſanis de reſti. ſpoli. vbi agit̉ poſſeſſorio pro libertate poſſidēdi ⁊ ꝯpellit̉ tertiꝰ relaxare rē que nō eſt agētis ſꝫ fit relaxatio vt libe̓ agēs poſſit rē ſuā poſſidere. Ecce gͦ tex. valde noͣbilē ꝙ lꝫ age̓ poſ ſeſſorio pro re nō nr̄a vt iuribꝰ nr̄is ſicut pͥꝰ li bere vtamur. ſicut gͦ licet intētare īterdictū ad ꝯſeruationē poſſeſſionis ita pōt reſiſti ⁊ irrui ꝯͣ oīa obſtacula nobis facta. vt in d. c. olī. 4º. fac̄ qd̓ noͣ. bar. in. l. i. §. hͦ īterdicto. ff. de iti. actuqꝫ priua. vbi dicit ꝙ etiā ex qͣſi poſſeſſionibꝰ iuris hꝫ locū id qd̓ dr̄ vī vi repellere licet. vn̄ ꝯcludit ꝙ ſi vniuerſitas vel capl̓m coadunatū eēt ad fa ciendū aliꝗd ⁊ ibi eēt aliꝗs qui nō eēt de corꝑe capl̓i vel vninerſitatis ⁊ vellet oīo intereſſe pōt licite ꝑ vniuerſitatē expelli qꝛ turbat vniuerſi tatē vel capl̓m in qͣſi poſſeſſione iurꝭ. 5º. ⁊ vltīo facit hec ꝯſideratio quelibet violētia corꝑalis ē maior qͣlibet reali. l. in ſeruorū. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ff. de penis. Si gͦ pro ꝯſeruatōe iuris nr̄i licitū ē irrue̓ in ꝑſonā vt ipſemet Inno. voluit ⁊ ꝓbat̉ in. c. dilecto. de ſen. ex. li. vi. gͦ fortiꝰ debet eſſe li citū irrue̓ in loca inaīata nobis ī obſtaculū pre parata. ⁊ ad. l. extat. ff. qd̓ me. cā. rn̄dit magis ſpecifice ⁊ clare. dico enī ꝙ procedit qn̄ ꝗs nō hꝫ poſſeſſionē rei lꝫ hēat actōeꝫ hypothecariā vel aliā ad illā ꝯſequēdā ⁊ hͦ etiā caſu loꝗt̉. c. cū qui. de prebē. li. vi. ⁊. l. ſi ꝗs in tātā. p̄al̓. iſte enī nō debet ꝓpria aucͣte violētiā inferre qꝛ vide̓t̉ ſibi ius dice̓. ꝯͣ. l. nullꝰ. C. de iude. ſꝫ nos loꝗmur in eo qui ē in poſſeſſione alicꝰ iuris in re aliena ꝗ remouēdo obſtaculū nō vult ꝯſequi aliꝗd ꝓ pria aucͣte ſꝫ ſolū ius ſuū ⁊ poſſeſſionē antiquā l̓ ꝑditā īcōtinēti recuꝑare qd̓ lꝫ vt ī iuribꝰ p̄all̓. Eruenſt. bꝫ itelectꝰ. 1o Hoc. c. multos ꝑ multos nō ſūmat̉. ſed ẜꝫ qd̓ ītelligo hd. Tꝑe magne neceſſitatis nō debꝫ aliꝗs ex cuſari a murorū ſeu ciuitatis cuſtodia. hͦ. d. pͦ ponit dictū. 2º. rōnē ipſiꝰ ibi quatenꝰ. ¶ No pͥ vigilādū eſſe pro ciuitatis cuſtodia. tenet̉ eniꝫ quis defēdere patriā ſuā ad qd̓ vide bo. tex. in c. oī timore. ⁊. c. ſi nulla neceſſitas vrgꝫ. xxiij. q. viij. adeo ꝙ ꝓpter ipſiꝰ defenſionē excuſat̉ pr̄ occidēs filiū ẜm Goſ. allegat bo. tex. in. l. mīme ff. reli. ⁊ ſū. fu. qd̓ ē noͣ. ⁊ idē tꝫ hoſti. in ſūma. e. ti. §. a ꝗbꝰ. v̓. materie. tu v̓o adde noͣbile dictū Bar. in d. l. mīme. ꝗ ꝑ illū tex. dicit ꝙ exhānitꝰ qui pōt īpune offendi vel occidi ẜm formā ſta tuti poterit occidi a filio l̓ a pr̄e. ⁊ vide qd̓ ipſe noͣ. in. l. amiſſione. ff. de capi. di. ¶ Op. ꝯͣ tex. de c. reprehēſibile. xxiij. q. viij. vbi tex. vr̄ velle ꝙ clerici nō tenēt̉ ad cuſtodiā ciuitatis etiā ꝯtra piratas maris qꝛ cū ſint milites xp̄i debēt xp̄o in diuinis ſeruire. milites v̓o ſeculi debēt huiꝰ modi vacare. ad idē. c. nō minꝰ. jͣ. eo. vbi gnͣal̓r vident̉ clerici ⁊ ꝑſone eccleſiaſtice excuſari a gͣ uaminibꝰ publicis. So. ꝓpter hͦ ꝯͣriū. c. iſtud le git̉ diuerſis modis. quidā enī vt Io. an. ⁊ ho ſti. ponūt duos intellectꝰ. pͥmꝰ vt hec decre. ha beat locū in ciuitatibꝰ que ſūt de tꝑali dn̄io ec cleſie ſicut ē hec ciuitas tricarcēſis cꝰ ep̄o ſcri bit̉ hec lec. nō multū mihi plꝫ. qꝛ tex. loꝗt̉ indi ſtincte ⁊ rō cōis ad oē oppidū nec de facili dicē dū ꝙ decretales ſint locales ꝑ id qd̓ ſcribit̉ sͣ. ī proe. ⁊. c. i. de ꝯſti ¶ 2ꝰ intellectꝰ ē ꝙ ponit ſpā le cū ciuitas īuadit̉ a ſarracenis ⁊ ſic ab infideli bus. hec enī ciuitas tricarcēſis ē iuxta mare ⁊ ſepiꝰ īuadebat̉ a ſarracenis. vn̄ ꝓpt̓ cōe ⁊ īpro uiſū periculū noluit papa aliquē a cuſtodia ex cuſare ⁊ hūc intellectū attribuit Io. an. Inno. ⁊ Hoſti. pro. quo all̓. xxiij. q. viij. igit̉. ⁊. c. ſepe. ⁊. c. ſe. ſed certe iudicio meo ex fi. glo. ipſiꝰ In no. poſſet colligi 3ꝰ intellectꝰ magis gnͣalis vt iſtud. c. hēat locū vbicūqꝫ timor ē cōis ſubitꝰ ⁊ īprouiſus ⁊ hūc ītellectū ſeꝗt̉ h̓ do. Car. ſꝫ do. An. tn̄ſiuit ſīpl̓r cū duobꝰ pͥmis ītellectibꝰ doc. Sed aduerte qꝛ iſte tex. nō loꝗt̉ aꝑte de cleri cis vn̄ ꝗdā ſentiūt hͦ. c. procedere ī hōibꝰ eccle ſie vt in mācipiis ruſticis. ⁊ ſi. qui regl̓r nō de bēt angariari. xij. q. ij. eccleſiarū ſeruos. ⁊ in. l. i. ⁊ ibi ꝑ Bar. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ profecto ita vr̄ in telligere hic Inno. ⁊ gloſator vr̄ in i. ⁊ ij. glo. ⁊ clariꝰ hoſti. ī ſūma. e. ti. §. a ꝗbꝰ. v̓. materie. vbi dicit ꝙ inſtante neceſſitate hoīes eccleſie nō de bent excuſari a cuſtodia ciuitatis vt hic. clerici aūt nō debēt ī hͦ grauari niſi magna eēt neceſſi tas quo caſu poſſent ꝑ ep̄m nō ꝑ iudicē ſecula rē diſtringi. de ꝯſti. eccleſia ſancte marie. ⁊ noͣ. ſingꝭ. hͦ dictū hoſti. qꝛ nō ſolet ꝑ aliqͦs doc. ad hͦ allegari ⁊ pōdera ꝙ nō reſtringit ſe ad terras eccleſie nec ad īuaſiones infideliū ⁊ plꝫ mihi ī tellectꝰ iſte ⁊ dico ꝙ originaliter fuit Inno. jͣ. nō minꝰ. vbi clariꝰ locutꝰ fuit. ſētit etiā ibi aliū intellectū vt procedat cā pietatꝭ. ar. l. ad inſtru ctionē. C. de ſa. ſan. ec. ⁊ ꝙ iſte tex. ponit caſum ſpālē voluit gof. in preal̓. c. nō minꝰ. ⁊ plꝰ puto ꝙ directe pōt iſte tex. ītelligi gn̄al̓r tā ī clericis qͣꝫ in hōibꝰ eccleſie. ⁊ magis ꝓprie iudicio meo ītelligit̉ in clericis qͣꝫ in hōibꝰ eccleſie ꝑ tex. ibi ꝑ nr̄e vel eccleſie ſue nomē. ⁊cͣ. nā eccleſia n̄ dr̄ eſſe hominū ipſiꝰ īmo hoīes ſūt eccleſie. xij. q. ij. eccleſiarū ſeruos. ⁊. l. i. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſed ec cleſia ꝓprie dr̄ ipſiꝰ rectoris rōne iuriſdictiōis quā hꝫ in ipſa vt ꝓbat̉ in. c. ſi tibi abn̄ti. de p̄bē li. vi. vn̄ prelatꝰ vel rector pōt dice̓ eccleſiā eſſe ſuā vt ibi. Senſus gͦ lr̄e ē ꝙ ſiue iſti ſint clerici eccleſie cathedralis cꝰ ep̄o ſcribit̉ ſiue habeāt alias eccl̓ias ſeu ſint ibi bn̄ficiati ⁊ fortiꝰ ſi ſint de eccleſia ⁊ nō clerici nō debēt tꝑe neceſſitatꝭ. pretextu eccleſie a ciuitatis cuſtodia excuſari. ⁊ pro hͦ intellectu adduco de iure ciuili tex. noͣ. in. l. nullus penitꝰ. C. de cur. pu. li. xij. vbi dr̄ ꝙ tꝑe expeditōis nullus cꝰcūqꝫ ordinis vl̓ digni tatis vel ſacroſancta eccleſia vl̓ domꝰ regia ex cuſationē angariarū ſeu pangariarū hēat. ⁊ noͣ. illū tex. ſingꝭ. ꝑ quē noͣ. ibi dixit bar. ꝙ tꝑe quo veniūt iſte ſocietates peſſime ad diſrobanduꝫ comitatū pn̄t clerici cogi ad collectas tallias ⁊ exactōes ⁊ angarias. in ꝯͣriū tn̄ facit tex. in. c. n̄ minꝰ. jͣ. e ¶ Un̄ pro ꝯcor. omniū dic ſic. ꝙ aut q̄ rit̉ an clerici debeāt ire ad bellicandū ita ꝙ vo lunt alios īpugnare. ⁊ dicēdū ē ꝙ nō etiā ſi age ret̉ pro recuꝑatōe terre ſancte qꝛ clericatꝰ red dit eos inhabiles ad pugnādū etiā ꝯtra ſarra cenos vt ꝓbat̉ in. c. ex multa. §. fi. de voto. Aut querit̉ nūꝗd teneāt̉ cuſtodire ciuitatē ſeu op pidū vbi morant̉ ⁊ tūc ſi maxīa neceſſitas non ſubeſt excuſant̉ qꝛ nō debēt auocari ab officiiſ diuinis. vt in d. c. reprehēſibile. vbi tex. noͣ. facit c. ciprianꝰ. xxi. q. iij. ⁊. l. i. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. l. plꝫ. C. de ſa. ſan. ec. Aut īminet magna neceſſitas ita ꝙ ſine eis nō pōt cōmode ciuitas ab oppreſ ſione ⁊ īuaſione cuſtodiri ⁊ tūc eos puto tene ri vt hic. ⁊ ar. in d. l. nullus. que debet ītelligi ꝓ pter neceſſitatē inſtantē nec alijs iuribꝰ ꝯͣdicat ⁊ facit qꝛ ꝗlibet tenet̉ patriā ſuā defēde̓ p̄ſertī cū ipſiꝰ defenſione ꝓtegāt̉ orphani vidue ⁊ mi ſerabiles ꝑſone pro ꝗbꝰ ep̄i ⁊ alij clerici debēt ſūmoꝑe laborare. lxxxvij. di. c. i. facit. c. i. ⁊ fi. de poſtu. ꝗlibet enī tenet̉ ꝓpulſare īiuriā inferēdā proxīo. de ſen. ex. dilecto. li. vi. xxiij. q. iij. ꝑ to. fortiꝰ gͦ debet ꝓpulſare īiuriā inferendā toti ci uitati. ad idē allego tex. ſingꝭ. in. c. pe. de homi. vbi probat̉ ꝙ tꝑe īuaſionis ciuitatis pn̄t clerici vna cū laicis etiā arma mouere ⁊ pugnare nec efficiūt̉ irregulares ex occiſione aliorū niſi ipſi ꝓpriis manibꝰ occiderīt qͣꝫtūcūqꝫ vulneraue rit. de quo dicēdū vt ibi plene noͣ. ⁊ vide qd̓ ge neralit̓ dixi in. c. clerici. de vi. ⁊ ho. cle. Aut q̄rit̉ vtrū eccleſie vel ꝑſone eccleſiaſtice tenent̉ tꝑe neceſſitatis ad collectas ⁊ ad ꝯtributōes. ⁊ dic vt plene dicā in d. c. nō minꝰ. ⁊ ꝑ hec hēs clare intellectū hꝰ. c. ⁊ multorū iuriū. ⁊ maxīe ad. c. eccleſiarū ſeruos. all̓. in glo. iij. pro ꝯͣrio. Nūc exͣ maͣꝫ intrinſecā. c. ponā vnā q. noͣbilē quā po ſuit Io. an. qui lꝫ vnā q. principal̓r formauerit multa tn̄ dicta noͣ digna īcidēter tetigit que in fra in multis reformabo aūt hic aut remittēdo Format enī qōnē ſub his termīs. pone ꝙ p̄ſes prouītie vel dux vel marchio comes cōitas vel aliꝰ dn̄s prouītie tꝑalis alicui habitatori ciuita tis caſtri vel alteriꝰ loci ſibi ſubiecti hāc īmuni tatē vel libertatē dederit ne in aliqua tallia vel collecta vel exactōe aliqͣ a quocūqꝫ vel ex qua cūqꝫ cā īponēda hōibꝰ eiuſdē loci aliꝗd dare l̓ ꝯtribue̓ teneat̉. querit̉ ī effectu an tale p̓uilegiū iſti proſit ſaltī in preiudiciū vniuerſitatis vt ſic totū onꝰ īmineat reliꝗs de vniuerſitate. an v̓o preſuppoſita validitate priuilegij ſolū valeat in preiudiciū priuilegiātꝭ. vt ſic reliqui tāto minꝰ teneant̉ ſolue̓ qͣꝫtū ē illud qd̓ iſte priuilegiatus ſoluiſſet ſi nō emanaſſet priuilegiū. ⁊ qꝛ Io. an multa allegat ⁊ aliquātulū ꝯfuſe inſtabo capiē do dicta ſua ꝑ ꝯcluſiones. pͥma ꝯcluſio ſit iſta oēs tallie ⁊ exactōes gnͣal̓r ſūt dānate ꝑ noua iura ⁊ maxīe qͣꝫtū ad eccleſias vt in. l. federici hac editali. §. illicitas. ⁊ dic ꝙ illa. l. ē ī li. feu. ſb̓ ℟ica de pa. iura. fir. coll̓. x. ⁊ illiꝰ. §. v̓ba forma lia ſūt hec. Illicitas etiā exactōes ⁊ maxīe ab eccl̓iis qͣrū abuſus lōgo tꝑe īoleuit ꝑ ciuitates ⁊ caſtra oīode dānamꝰ ⁊ prohibemꝰ ⁊ ſi facte fuerīt in duplū reddant̉. ad idē facit alia. l. que īcipit ad decꝰ ⁊ decorē ſuꝑ ℟ica de ſta. ⁊ ꝯſue. ꝯͣ liber. ec. edi. coll̓. ea. §. itē nulla cōitas. cꝰ v̓ba ſūt hec. Itē nulla cōitas ptās l̓ ꝑſona publica l̓ priuata collectas ſiue exactōes angarias eccle ſiis vel alijs piis locis vel eccleſiaſticis ꝑſonis īponāt aut īuadere eccleſiaſtica bona p̄ſumāt. qd̓ ſi fecerīt ⁊ reꝗſiti ab īperio vel eccleſia emē dare ꝯtēpſerīt in duplū refundāt. nihilominus bāno īꝑiali ſubiaceāt ꝙ nullatenꝰ abſqꝫ ſatiſfa ctione debita remittat̉. ad idē vide qd̓ hr̄ ī aucͣ de eccle. ti. §. ad hͦ ſācimꝰ. ⁊ aucͣ. vt nulli iudi. li. §. nulli v̓o. coll̓. ix ¶ Noͣ hāc ꝯcluſionē ⁊ ītelli ge eā regl̓r nā ī multis caſibꝰ ꝑmittūt̉ collecte ⁊ exactōes vt. jͣ. patebit. ⁊ noͣ bn̄ penā collectā tiū eccleſias ⁊ ꝑſonas eccl̓iaſticas de iure ciuili de iure v̓o canonico vide qd̓ noͣ. jͣ. e. nō minus. ⁊ in cle. pn̄ti. de cēſi. ⁊ quatenꝰ dicit tex. preall̓. De īmu. eccle. ꝙ debet collectās bāno īꝑiali ſubiacere. dic bā nū eſſe diffidationē quādā ⁊ ē initiū belli. de qͦ vide qd̓ noͣ. Bal. ī aucͣ. itē nulla cōitas. C. de ſa. ſan. ec. qn̄qꝫ enī ſumit̉ bānū pro pena pecunia ria de quo vide tex. cū gl. in. c. ſtatuimꝰ. xvi. q. i ¶ 2ª ꝯcluſio ꝗcūqꝫ dicit collectas ſeu exactio nes ēē licitas hͦ probare tenet̉ vel ꝑ leges vel ꝑ ſenatuſcōſultū vel ꝯſtōnē prīcipis. C. de va. mu pu. l. vnica. li. x. vel ꝑ ꝯceſſionē a prīcipe ex cā ⁊ ſpāliter īpetrata. C. de ſuꝑīdi. l. vnica. li. x. ⁊ vi de qd̓ noͣ. Archi. in. c. ſi ꝗs romipetas. xxiiij. ꝙ iij. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. īnouamꝰ. de cēſi. vel ꝑ ꝯſue tudinē diuturnā nō ꝑ violētiā ſꝫ ſponte cōit̓ ab oībꝰ approbatā. C. de cano. largi. l. precepit. ⁊ de auro coro. l. vna. li. x. ⁊ ītelligo hͦ vltimū qn̄ ꝯſuetudo tēdit in fauorē prīcipis vt ſibi acꝗrat̉ collecta. tūc enī valet ꝯſuetudo diurna mō pre dicto. vn̄ dicebat̉ in qͣdā. l. cōradi quā hodie nō hēmꝰ vt hic refert Io. an̄. qd̓ nr̄i an̄ceſſores ha buerūt hr̄e volumꝰ. illud v̓o qd̓ nō habuerunt nullo mō exigimꝰ. ⁊cͣ. vn̄ aliud puto cū ꝗs citra Imperatorē velit ſibi vēdicare ius īponēdi tal lias ⁊ collectas ꝑ ꝯſuetudinē. nā tunc cū velit p̄ ſcribere iura reſeruata prīcipi reꝗͥrit̉ tēpꝰ de cꝰ initio nō ē memoria. vt ī. c. ſuꝑ ꝗbuſdā. de v̓. ſig ⁊ vide qd̓ noͣ. bar. in. l. publicanꝰ. §. in vectigali bus. ff. de publi. ⁊ noͣ bn̄ qd̓ dixi de ꝯſuetudine inſpiciēda in collectis iſtis. ⁊ ꝑ illā. l. i. C. de au. coro. dixit ſing. ibi bar. ꝙ ſi ꝯſuetudo hꝫ ꝙ forē ſes teneāt̉ ſb̓ire onera ꝑſonalia poterūt vigore ꝯſuetudinis ad hͦ ꝯpelli qd̓ ꝑpetuo tene mēti. ⁊ intellige predictā ꝯcluſionē ẜꝫ Io. an. ⁊ bn̄ qͦ ad laicos. Eccleſia v̓o ⁊ ꝑſone eccleſiaſtice legi bus etiā īꝑialibꝰ in his aſtringi nequeūt. vt pꝫ in eo qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. eccleſia. ⁊. c. q̄ in eccleſiaꝝ de ꝯſti. ⁊ de ſolu. c. fi. de deci. c. tua. ⁊. jͣ. e. nō mi nus. ⁊. c. aduerſus. nec valet ꝯſuetudo ꝯͣria q̄ ī hac ꝑte cēſenda ē eccl̓iis oneroſa ⁊ ideo remit tēda sͣ. de ꝯſue. c. i. Quātū v̓o ad laicos pōt pͥn ceps Imperator ſuꝑ his leges ꝯdere ⁊ priuile gia ꝯcedere. vt pꝫ. C. de vaca. mu. l. vnica. li. x. ⁊. ff. de iure īmu. l. ſemꝑ. §. fi. ⁊. C. de excu. mu. l placꝫ. li. x. cū ſi. ipſe enī īꝑator ſolꝰ īter prīcipes ſeculares ſolutꝰ ē legibꝰ. ff. de legi. l. princeps. ⁊ C. e. l. digna vox. ⁊ ipſe ſolꝰ mūdi dn̄s dr̄. ff. ad le. rho. de iactu. l. deprecario. ⁊. C. de qͣdri. p̄ſcrꝭ. l. bn̄ azenone. ipſe enī vnꝰ ⁊ ſolꝰ īter ſeculares ꝑ quē neceſſe ē reipu. ꝯſuli cui etiā datū ē vt qd̓ cūqꝫ ꝯſtitueret ratū ſit. ff. de origi. iurꝭ. l. ij. §. no uiſſime. in fi. igit̉ hāc plenitudinē ptātis in tꝑa libꝰ extēdere nō poſſumꝰ ad aliquē aliū princi pē ſecularē qͣꝫuis multi alij nō ſolū reges ſed etiā īferiores hāc ſibi appropriāt vſurpādo. ſꝫ errāt ẜm eū vt le. ⁊ noͣ. ī. c. ꝑ venerabilē. qui fi. ſint le. ⁊. c. ſane. de p̓uile ¶ Noͣ plura ex p̄miſſa ꝯcluſione. pͦ ꝙ ſolꝰ Imꝑator poſſit ſuꝑ his exa ctiōibꝰ nouā legē ꝯdere ⁊ ſuꝑ his libe̓ diſpone̓ ſecꝰ in alijs prīcipibꝰ inferioribꝰ. limita ꝓut di cā in ſequēti ꝯcluſiōe. ¶ Itē ītellige niſi talis ſit prīceps qui nō recognoſcit ſuꝑiorē de facto vt rex Frācie vel Hiſpanie vel aliꝰ qui preſcripſe rit iura īperij vt probat̉ in d. c. ꝑ venerabilē. ⁊. c. ſuꝑ quibuſdā. de v̓. ſig. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū p. ta bellio de fi. inſtru. ⁊ bar. in. l. infamē. in fi. de pu iudi. ⁊. l. hoſtes. ff. de capti. ⁊. l. ſi publicanꝰ. §. ī oībꝰ vectigalibꝰ. ff. de publi. ⁊ vide de ſuprema ptāte īꝑatoris ⁊ qual̓r oīs alia ptās ab eo tāqͣꝫ a flumīe depēdet in. c. i. quis dicat̉ dux comes ⁊cͣ. ⁊ in. c. vno. que ſint regalia. col̓. x. ⁊ vtrobiqꝫ ꝑ bal. 2º. no ꝙ eccleſia nō diſtringit̉ legibꝰ īpe rialibꝰ in iſtis oneribꝰ ſubeūdis qd̓ dic̄ ꝓcede̓ etiā ſi ſint realia ⁊ hͦ ideo qꝛ eccleſia ſacerdoteſ ⁊ eorū bona ſūt ab his exēpta etiā de iure diui no. ad qd̓ vide bo. tex. cū glo. in. c. qͣꝫqͣꝫ pedagio rū. de cēſi. li. vi. ⁊ facit qd̓ noͣ. bal. in aucͣ. itē nul la cōitas. C. de ſa. ſan. ec. 3º. noͣ ꝙ nō valꝫ ꝯſue tudo in ꝯͣriū ⁊ facit ad predicta qd̓ dicā. jͣ. eo. nō minꝰ ¶ 3ª ꝯcluſio dn̄i tꝑales citra īꝑatorē pn̄t ab hōibꝰ ſuis tallias exigere in caſibꝰ licitis a iure vel ꝯſuetudine approbatꝭ. quatenꝰ dicit de ꝯſuetudine ītelligo ẜm qd̓ predixi in ꝯcluſione p̄cedēti. ¶ 4ª ꝯcluſio nō ſolū Imꝑator ſꝫ etiā dn̄i inferiores pn̄t īmunitatē talliarū ⁊ exactio nū ꝯcedere ſb̓ditis ſuis. Differūt tn̄ ī hͦ ẜm qd̓ Io. an. ſentit ſi aliꝗs citra prīcipē ꝯceſſit hāc im munitatē nō ē occaſione hꝰ priuilegij hominū vniuerſitas aggrauādā vn̄ ẜm eū ſi vnꝰ locꝰ cō ſueuit dare. c. libras ⁊ dn̄s terre alicui de hīta toribꝰ īmunitatē p̄ſtitit dicēdū ꝙ ſibi p̄iudicae potuit ſꝫ n̄ vninerſitati. dꝫ gͦ detͣhi de ſūma. c. librꝭ. ꝑs q̄ in hͦ pͥuilegiatū ꝯtinge̓t ſi pͥuilegiū nō habe̓t. qd̓ aūt reſtat ꝓportiōabl̓r ſingulis alijs īponat̉ de qͦ remittit ad ſpe. de cenſi. §. nūc di cēdū. nā ſi dice̓mꝰ ꝯͣriū ſeque̓t̉ īiuſtū ⁊ abſurdū qꝛ ſinguli ſic priuilegiarēt̉ paucis exceptis ſe queret̉ ꝙ totū onꝰ illis paucis remane̓t qd̓ ē ī iuſtū ⁊ qn̄qꝫ foret eis īpoſſibile. ar. ff. de ꝯſti. īſti l. ꝯditōes. ⁊. l. filiꝰ ¶ Si aūt talia priuilegia ab Imꝑatoribꝰ ꝯcedant̉ oīo ſunt ſeruāda ſicut ſo nāt dūmō motu ꝓprio prīcipis ſint ꝯceſſa. vt ī iuribꝰ ſuꝑiꝰ all̓. ſecꝰ ſi ꝑ ambitionē vel īportu nitatē petētiū ſūt obtēta ⁊ hͦ caſu ẜm eū pn̄t iu ra ītelligi q̄ vidēt̉ hꝰ modi priuilegia ānullare vt. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. l. fi. ⁊. l. vacuatꝭ. C. de decu. li. x. ⁊. l. ſi ꝗs ſine. cū. l. ſe. C. de vecti. ⁊ cō miſſ. cū ſi. dicit tn̄ Io. an̄. ꝙ ſi ꝑ priuilegiū prīci pis ꝓprio motu ꝯceſſū vniuerſitatē gͣuiter ledi ꝯtīgeret ē ſuꝑ hͦ ipſiꝰ prīcipis remediū īploran dū vt pꝫ in eo qd̓ le. ⁊ noͣ. sͣ. de deci. ſuggeſtum debet tn̄ vniuerſitas eqͣnimit̉ ferre modicā leſi onē qꝛ nec pro modico ē reſtitutio faciēda vt. l. ſcio. ff. de in inte. reſti. ⁊. c. pe. de re. ec. nō ali. ⁊ c. i. de in īte. reſti. ꝑ hͦ tn̄ nō derogat̉ principi ⁊ maxīe pape ptāti que qͣꝫta ſit colligit̉ ex d. c. ꝑ venerabilē. ¶ Nō plura ex hac ꝯcluſiōe pͦ ꝙ cō ceſſio ſeu priuilegiū inferioris nō p̄iudicat vni uerſitati ſed ꝯcedēti vn̄ ſecꝰ in priuilegio ꝑ pͥn cipē ꝯceſſo hͦ dictū plene exaīaui ī. c. accedētes de p̄ſcrꝭ. ideo dic vt ibi dixi in lec. ¶ 2º. noͣ ꝙ pͥ uilegiū ꝯcedēs īmunitatē nō valet niſi ſit ꝓprio motu ꝯceſſū. Tu dic hͦ verū niſi in reſcripto ſit appoſita cl̓a tali lege nō obſtāte qꝛ cū ſit in eo de ea facta mētio vt noͣ. bar. in. l. euacuatꝭ. C. d̓ decu. li. x. ⁊ ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pu. ⁊ facit. c. ex ꝑte. de capel. mo. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. nōnulli de reſcrꝭ. Itē noͣ ꝙ inferior a prīcipe pōt ī ſuo priuilegio īmunitatē a collectis ꝯcedere ſꝫ nō ī vniuerſitatis preiudiciū. Idē ⁊ fortiꝰ dic qn̄ ve niret priuilegiū īꝑatoris vt ī d. l. euacuatꝭ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. in gl. Et ex his infero ad qōnē an ciui tas poſſit hͦ priuilegiū īmunitatis alicui ꝯcede̓. ⁊ ꝗd in decurionibꝰ ciuitatis. So. diſtīgue pꝰ Bar. in. l. ij. ff. de iu. īmu. ⁊. l. euacuatꝭ. preall̓. ꝙ aut q̄rit̉ de ipſis decurionibꝰ ⁊ dicēdū vt hr̄ in l. i. C. de decū. vbi ꝯcludit̉ ꝙ doctoribꝰ ⁊ medi cis pōt ꝑ eos ꝯcedi alijs v̓o nō ⁊ dic vt ibi le. ⁊ nō. Reſpectu v̓o ciuitatis diſtingue ꝙ aut vult ꝯcedere in preiudiciū dn̄i ſuꝑioris ⁊ nō pōt. vt noͣ. glo. in d. l. euacuatis. facit qd̓ in ſil̓i le. ⁊ noͣ. in. c. veniētes. de iureiu. Aut vult ꝯcedere ī ſui pre iudiciū ⁊ tūc ſi vult ꝯcedere iā ſubditiſ ⁊ nō pōt. vt d. l. ij. ff. de iure īmu. niſi fieret conceſſio aliꝗbꝰ ex cā puta doctoribꝰ vel medicis. vt ī d. l. i. C. de decū. Aut vult ꝯcedere nō ſubditis veniētibꝰ ad hītādū de nouo in ciuitate ⁊ pōt vt in d. l. ij. ⁊. l. pe. ff. de decre. ab or. fa. ⁊ qd̓ ibi noͣ. hͦ intellige in ciuitate nō hn̄te iura prīcipis vt predixi. nā illa pōt ſicut īꝑator vt noͣ. in d. l. ī famē. ⁊ ī. c. ſuꝑ ꝗbuſdā. de v̓. ſig. An aūt poſſit ciuitas īponere collectas dic ꝙ nō pro vtilitate publica. vt. l. vna. C. de ſuꝑindi. li. x. ſed pro ne ceſſitate ipſiꝰ ciuitatis ſic. ⁊ idē dic in ꝓuītia vt noͣ. bar. in d. l. vna. ⁊ vide gl. noͣ. in. l. i. ff. qd̓ cꝰqꝫ vni. no. ꝑ eūdē bar. in. l. iiij. §. actor. ff. de re iu. fa cit qd̓ noͣ. Inno. in. c. grauē. de ſen. ex ¶ Itē ꝙ dixi ꝙ nullꝰ citra prīcipē pōt remitte̓ collectā in preiudiciū ipſiꝰ principis dic hͦ verū niſi ob ni miā pauꝑtatē tūc enī officialis ſuꝑ exactōe de putatꝰ pōt remiſſionē face̓. vt noͣ. poſuit bar. pꝰ glo. in. l. oēs. C. de decu. li. x. ¶ Ultīo noͣ reme diū ꝯtra pͥuilegiū ipſiꝰ prīcipis vt īploret̉ reme diū ipſiꝰ principis. Et pōdera ꝙ Io. an. nō dic̄ ꝙ ſubditi pn̄t reſiſtere ſed ſupplicare principi ⁊ vide in hͦ qd̓ dixi in d. c. accedētes. de p̄ſcrꝭ. ª ꝯcluſio ꝙ īmunitas ſub gnͣalitate ꝯceſſa nul la ſpecificatōe facta neminē excuſat ab oneribꝰ pr̄imonialibꝰ ſupportādis. ⁊ tu vide ī hͦ bo. tex in. l. ꝗ īmunitatē. C. de mu. pa. li. x. Tu v̓o diſtī gue vt latiꝰ noͣ. bar. in. l. ij. ff. de iure īmu. vbi di cit ꝙ qui vult plenā īmunitatē ꝯſeꝗ debet eam hr̄e ſpālit̓ ⁊ diſtincte vt fiat mētio de oneribus realibꝰ ⁊ ꝑſonalibꝰ ordinariis ⁊ exͣordinariis. ſi enī alicui ꝯcederet̉ īmunitas a muneribꝰ ſim plicit̓ nō habe̓t īmunitatē a pr̄imonialibꝰ. d. l. ꝗ īmunitatē. ⁊ vide de hac maͣ bo. glo. in. l. his. ff. de vaca. ⁊ execu. mu. nec ītelligeret̉ de muneri bus ordinariis ſꝫ exͣordinariis vt. l. hi ꝗ. ⁊. l. ſūt munera. ff. e. ti. Itē nō porrigūt̉ ad honores. vt. l. cui muneris. ff. de mu. ⁊ ho. ideo ſit cautꝰ ꝗ hec priuilegia īpetrat. ¶ Ultīo ponit hic Io an. ciuis ꝗ factꝰ fuerit ciuis alteriꝰ ciuitatis eo pacto vt collectas ⁊ munera nō ſubiret ſit ī ſuo priuilegio manutenēdus. ⁊ ꝯclude pꝰ gof. ꝙ ſic l. i. C. de his qui ſpō. mu. ſu. ⁊ dic ꝙ hͦ pͥuilegiū ē irreuocabile cū tnͣſiuit in ꝯͣctū vel qͣſi de qͦ vid̓ qd̓ noͣ. bar. in. l. ꝗ ſemel. ff. de decre. ab or. fa. ꝑ Io. an. ī addi. ſpe. ti. de cēſi. §. nūc dicendū. in iij. colū. ⁊ iiij. vbi de hͦ ⁊ ſil̓ibꝰ qōnibꝰ. Tāgit ēt īcidēt̉ Io. an. hic an hn̄s īmunitatē nō ſoluēdi renūciet illi ſoluendo arguit pꝰ Tā. ex multis legibꝰ ꝙ ſic. tu vide in duobꝰ locis an ꝑ actū ꝯͣ riū renūciet ꝗs priuilegio in totū in. l. volūtarie C. de excu. tu. vbi plene ꝑ Cy. ⁊ ī. c. cū veniſſēt. de inſti. vbi plene ꝑ doct. ⁊ aliꝗd ꝑ Inno. in. c. accedētibꝰ. de priuile. ¶ ANdicatum. cocuo Hoc. c. ſūmat̉ ſꝫ gnͣal̓r pōt ſic ſūmari. Ruſti cus aſtrictꝰ ad culturā agrorū eccleſie nō pōt illā deſere̓. hͦ. d. ¶ No pͦ ꝙ etiā eccleſia pōt hr̄e ruſticos aſtrictos ⁊ neceſſarios ⁊ ni mirū nā ⁊ ſeruos hr̄e pōt vt in. c. eccleſiarū ſeruos. ⁊ in. c. cū redēptor. cū ſi. xij. q. ij. Et aduerte qꝛ tex. iſte iudicio meo pōt ītelligi dupl̓r. pͦ in colonis nr̄i tꝑis. ꝗ aut pro certa mercede aut pro certa qͦta fructuū ſe obligauerūt ad certū tēpus vel īcer tū ad agros colēdos. his enī obligatōis durā te tꝑe non licet illorū agrorū culturā deſere̓ qꝛ ꝯtractꝰ a prīcipio ſūt volūtarij. ex poſtfacto v̓o ſūt neceſſitatꝭ. vt. l. ſicut. C. de ac. ⁊ ob. vn̄ ꝑ hūc tex. dicit ſpe. ī ti. de loca. §. nūc aliqͣ. v̓. cxxxviij. ꝙ ſi ēphiteota vult dimitte̓ rē quā hꝫ in emphi teoſim dn̄o ꝯͣdicēte nō pōt. vt d. l. ſicut. 2º. mō pōt intelligi de ruſticis aſcripticiis ꝗ ſūt in ꝑpe tuū aſcripti ⁊ obligati glebe .i. terre ꝗ nō hn̄t fa cultatē inde recedēdi ⁊ tales ſūt in veritate li beri. vn̄ nō pn̄t vēdi ſine terra ⁊ pn̄t hr̄e ꝓpriū ⁊ teſtari in multis tn̄ eꝗparāt̉ ſeruis. ⁊ de dr̄iis īter iſtos ⁊ ſeruos vide ꝑ glo. pe. in. l. ne diutiꝰ. C. de agrꝭ. ⁊ cēſi. li. xi. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. ij. de iude ⁊ in iſtis aſcriptitiis ītellexit gl. nr̄a iſtū tex. ex qua infert̉ ꝙ eccleſia pōt hr̄e iſtos aſcriptitios lꝫ ſint in veritate liberi. Ex quo etiā infert̉ ꝙ ec cleſia approbat nēdū ſeruitutē ſed etiā iſtā ꝯdi tionē qͣſi ſeruitutē in hōibꝰ liberis ſed qm̄ ipſi reꝑiūt̉ in multiplici ſpecie ⁊ ſepe ignorāt̉ voca bula. Proſequar hic q̄dā que tāgunt̉ ꝑ hoſti. in ſūma de na. ex libe. vē. §. ſi fecimꝰ. al̓s incipit §. ⁊ ī ꝗbꝰ. Scias enī ꝙ agricola ē nomē gn̄ale ꝯtinēs ſub ſe multas ſpēs. ⁊ dr̄ agricola qͣſi co lens agrū. Agricolarū alij dicūt̉ aſcriptitij. alij cenſiti. ⁊ alij ꝑpetui. ⁊ alij coloni ꝯditōales. alij inꝗlini. alij originarij. alij ſiplices coloni. Aſcri ptitij dicūt̉ ẜm hoſti. in loco p̄al̓. hi ꝗ ꝑ ſcriptu rā ſolo ſiue terre vel glebe ſūt ſcripti .i. aſtricti ſūt. fieri aūt debet fides ex hͦ gn̄e ſeu obligatōe ex duabꝰ ſpēbus obligationū .ſ. tā ſcripture qͣꝫ ꝯfeſſionis vel depoſitōis apud acta. debet enī ẜm eū priꝰ fieri ſcriptura in qua promittit dn̄o terre nunqͣꝫ a ſolo recedere. ⁊ ex tali ſcriptura ꝯſtituit̉ aſcriptitiꝰ. tn̄ ꝑ hāc ſolā ſcripturā nō ꝓ bant̉ aſcriptitij īmo alia ſcriptura ē neceſſaria ī qua ꝯfiteant̉ ſe eſſe aſcriptitios. ſic intelligit. l. cū ſcimꝰ. C. de agri. ⁊ cēſi. li. xi. ⁊ hͦ ne hoīes de facili detrahant̉ ad deteriorē ꝯditionē vt dicit ibi tex. ſil̓e in. l. ſi mulier. C. ad velley. vbi 2ª cō feſſio efficaciā preſtat. Aduerte hec fuit opīo gl. in. l. ne diutiꝰ. C. de agri. ⁊ cēſi. vt ſola pactio nō ſufficiat ad ꝯſtituēdū quē aſcriptitiū. ſꝫ bar in d. l. cū ſcimꝰ. tꝫ oppoſitū dicens ꝙ ꝑ ſolēnē ſti pulationē pōt ꝗs ſine alio ꝯſtitue̓ ſe aſcriptitiū. ⁊ hāc opi. dr̄ tenuiſſe Marti. de fan. ⁊ An. de bar. ⁊ ad illā. l. cū ſcimꝰ. rn̄det ꝙ debet ītelligi ꝙ ꝯfeſſio emanauit enūciatiue que ꝑ ſe nō pro bat̉ in. c. ſi papa. de p̓uile. li. vi. ideo exigūt̉ alia adminicula vt 2ª ꝯfeſſio ſeu curſus xxx. an. vt ibi. ⁊ ad d. l. ne diutiꝰ. rn̄det ꝙ debet ītelligi de pactione nō ſolēnit̓ facta .ſ. ꝑ ſtipulationē. nā tc̄ exigūt̉ adminicula de ꝗbꝰ ī d. l. cū ſcimꝰ. mihi tn̄ plꝰ plꝫ opīo Hoſti. tū qꝛ magis ꝯgruit lr̄e il liꝰ. l. cū ſcimꝰ. tū qꝛ cū iſte aſcriptitiꝰ parū diffe rat a ſeruo. iuxta noͣ. in. l. ne diutiꝰ. ⁊ in. c. ij. de iude. nō vr̄ ꝙ ꝑ ſolā pactionē lꝫ ſolēnē debꝫ tͣhi ad talē ꝯditionē. ſicut nō pōt ꝗs ſe vēdere ad p̄ ciū ꝑticipādū niſi vēdat̉ ignorāti. vt noͣ. inſti. de iure ꝑſo. in fi. ſed ſi ꝑſeuerat in ſuo ꝓpoſito vt qꝛ vltra obligationē iterū ꝯſenſerit ſeu ꝯfeſſus fuit ſe eſſe aſcriptitiū p̄iudicat ſibi exqͦ ex toto nō efficit̉ ſeruꝰ. facit opti. qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ꝑue nit. de emp. ⁊ ven. ⁊ in predicta. l. ſi mulier. Et ex his noͣ ar. pro ⁊ ꝯtra an in ꝑpetuū poſſit ꝗs locare oꝑas ſuas. de quo vide qd̓ noͣ. ī. l. antio tas. C. de vſufruc. ⁊ habi. ⁊ in. l. ſtipl̓ones nō di uidūt̉. ff. de v̓. ob. ⁊ vtrobiqꝫ ꝑ bar. Cenſiti v̓o dicūt̉ hi ꝗ cenſibꝰ ꝑſoluēdis ſūt aſcripti. vt in. l coloni. C. in ꝗbꝰ cau. colo. li. xi. ⁊ hi eodē mō cō ſtituūt̉ ẜm hoſti. quo aſcriptitij. debēt enī mō p̄ dicto promitte̓ ſe non receſſuros a ſolo ⁊ ſolue pro terra certū cenſū. ⁊ tn̄ īter iſtos ē drīa ẜꝫ ali quos qꝛ cēſitꝰ ē ille qui ē ex aſcriptitio natꝰ. ſꝫ A2o dixit illū cenſitū ēe ꝗ rei certe ānuatī pre ſtande obligatꝰ ē. vt in. l. ij. E. in qui. cau. colo. cēſi. li. xi. ⁊ hec opīo vr̄ magis place̓ hoſti. ⁊ glo in d. l. ij. que tn̄ dicit ꝙ qn̄qꝫ large accipit̉ cēſitꝰ vt ꝯprehēdat etiā aſcriptitiū ⁊ ibi vide de ſigni ficato horū v̓borū alias expōnes. ſed predicta ſufficiāt. Aſcriptitiꝰ aūt ad rē mētitā obligatꝰ puta tertiā vel qͣrtā ꝑtē fructuū vel mediā ꝓut dn̄s elegerit ẜm Azo. Hoſti. refert glo. in d. l. i. Perpetui dicūt̉ hi quos ꝓditor ſtudioſus ⁊ diligēs ſuo colonatui ꝑpetuo acꝗſiuit. erat enī ẜm eū antiquitꝰ ſtatutū ꝙ vilibꝰ ⁊ miſeris ꝑſo nis redditꝰ certi ex publico aſſignarent̉ tꝑe fa mis ⁊ tūc qꝛ validi erāt ſimulātes corꝑis miſe riā ꝑtē reddituū ꝑcipiebāt ⁊ ſic veris miſeris ⁊ debilibꝰ ꝑtē ſeu prebēdā diminuebāt. hos aūt ribaldos ⁊ ſimulatores ſi ꝗs diligēs prodebat ⁊ deferebat in publicū. ſi liberi erāt hi qui talia faciebāt ⁊ fingebāt in ſuo ꝑpetuo hēbat colo natu. ſi ſerui primꝰ dn̄s eis carebat ⁊ proditori ſeu delatori aſſignabāt̉. vt. C. de mēdi. valid̓. l. vna. li. xi ¶ Nō tu mirabilē ītellectū quē pōit hoſti. ex predictis ad d. l. vnicā. ⁊ iudicio meo multū illā. l. reſtrīgit ideo plꝰ mihi plꝫ ille ītel lectꝰ quē ponit ibi Bar. ītelligēdo illā. l. ſimpl̓r vt iacet .ſ. vt ſi ꝗs mēdicat ſimulādo ſe debilē ⁊ īpotētē ꝙ accuſans eū ⁊ probās ex corꝑis aſpe ctu acꝗrit illū ī ꝑpetuū ſuo colonatui ſi erat li ber qꝛ meliꝰ ē vt ſtet in ꝑpetuo colonatu qͣꝫ ꝙ debeat ita vilit̓ mēdicare. Si aūt erat ẜuꝰ ꝑdit dn̄s dn̄iuꝫ ⁊ acꝗrit̉ iſti ꝗ eū reduxit in publicū. qd̓ noͣ ꝯͣ iſtos ribaldos īiuſte mēdicātes. Sꝫ ꝯͣ illā. l. op. de aucͣ. de queſto. §. ſi v̓o. vbi dr̄ ꝙ ẜui ſuis dn̄is ſūt reddēdi. liberi v̓o ī opꝰ publicum dādi. So. multiplex. ꝗdā enī dicūt ꝙ illa. l. ho die ſit correcta. Hoſti. v̓o dicit ꝙ lex antiqͣ loꝗt̉ de ſimulātibꝰ qꝛ a diſpēſatore ſepe validi cū in ualidis admittūt̉ ad elemoſynā. ⁊ dic̄ hoſti. ꝙ cū his ſimulatores tā gͣuit̓ puniāt̉ ꝗd putāduꝫ ē de occupātibꝰ plura bn̄ficia in preiudiciū pau perū clericorū. vt. sͣ. de prebē. qꝛ in tm̄. de reſcrꝭ. ad aures. ſꝫ tu ꝯͣ iſtos vide i. q. ij. clericos. ⁊. c. paſtor. xij. q. i. illi qui. ſed circa precedēs dictū vide bar. in d. l. vnica. vbi dicit tex. d. aucͣ. debe̓ ītelligi qn̄ tales ribaldi reꝑiūt̉ a ꝑſona publica ſed tex. in. l. vnica. loꝗt̉ qn̄ deferūt̉ a pͥuato qd̓ ſatis plꝫ. Coloni ꝯditōales dicūt̉ ꝗ ꝯſtituūt̉ hͦ ſolo ꝙ ꝑ xxx. an. in ſolo ſine ꝯtrouerſia fuerūt vt in. l. cū ſatꝭ. C. de agri. ⁊ cēſi. ⁊ hec ꝯſuetudo ē Bononie ẜm Azo. hͦ tn̄ nō plꝫ azo vt ſolꝰ cur ſus tꝑis faciat eos ita aſcriptos qꝛ non ſufficit vna ſola cā d. l. cū ſcimꝰ. ⁊ sͣ. dixi. ⁊ iō neceſſe ē ẜm eū ꝙ p̄cedat ꝓmiſſio in ſcriptis vel ſine ſcri ptis .ſ. ꝙ ꝑpetuo promittat ſe ſtare ī fūdo ⁊ po ſtea ꝑ xxx. an. ibi ꝑmaneat. Hoſti. v̓o dicit ꝙ pͥ or ſnīa vr̄ ꝯfirmari. jͣ. de iude. c. ij. ⁊ ī. c. iſto. ⁊ ꝓ fecto opi. hoſti. ē magis ꝯſentanea tex. illiꝰ. l. cū ſatis. ⁊ d. c. ij. ⁊ vr̄ tene̓ Ber. ⁊ glo. in d. c. ij. ⁊ vi de qd̓ ibi noͣ. intellige tn̄ ſufficere lapſū xxx. an norū qn̄ ſteterūt tāqͣꝫ aſcripti ⁊ obligati ſolo nā tūc ex curſu tāti tꝑis preſumit̉ precedēs obliga tio. ar. l. cū de in rē v̓ſo. ff. de vſu. ⁊ ita loꝗt̉ tex. in. d. l. cū ſatꝭ. ſecꝰ dic ſi ſteterūt ꝑ xxx. an. tāqͣꝫ coloni nr̄i tꝑis qꝛ tūc nulla acorit̉ obligatio. ar. in. l. fi. ff. quēad. ſer. amit. ¶ Inꝗlini v̓o nō dif ferūt ẜm qͦſdā a colonis. ar. pro eis ī. l. diffinimꝰ C. de agri. ⁊ cē. Azo tn̄ tꝫ ꝯͣriū qꝛ ꝓprie colonꝰ ꝯditionalis ē ꝗ cū ſua familia in fūdo inhabitat nec a fūdo recedere pōt. Inꝗlinꝰ v̓o ē qui ⁊ ſi in fūdo teneat̉ in ſb̓urbio tn̄ morat̉ ⁊ in eo mi nus ē aſtrictꝰ qͣſi ī alia ꝑte ſuburbij domū ꝯdu cēdo inhabitare poſſit. hͦ enī colono nō licet ẜꝫ hoſti. Ego credo hͦ ꝓcedere capiēdo hͦ v̓bū inꝗ linꝰ ſtricte. ⁊ large capit̉ ꝓ eo ꝗ domū nr̄aꝫ in habitat ad certū tēpus etiā ſoluēdo preciū. vt ꝓbat̉ in. c. ꝓpter. §. verū. de loca. Originariꝰ. ē ꝗ ex colono ⁊ ꝯditōnali naſcit̉. ⁊ ẜm qͦſdā in ipſo ſolo. al̓s nō eēt originariꝰ. ſꝫ Azo tꝫ ꝯͣriū. ſufficit enī ꝙ pr̄ ſuus ſuſcepit fūdū mō p̄dicto colēdo. ⁊ ad tex. d. l. cū ſatis. dū dicit ſi ibi natꝰ fuerit. ſupplet maxīe. al̓s pōt fieri fraus ꝯͣ dn̄m qꝛ mulier pregnās ſe alio ꝯferret vt ibi pareret ⁊ hͦ plꝫ. ⁊ idē noͣ. in d. l. cū ſcimꝰ. ⁊ vr̄ tex. iudicio meo in d. l. cū ſatis .i. rn̄ſo. C. eo. ⁊ ītelligo predi cta qn̄ ſoboles ē nata ex muliere. ſecꝰ ſi ē oīo li bera. ſeꝗt̉ enī ꝑtꝰ etiā in hͦ ꝯditionē vētrꝭ. de qͦ vide qd̓ legit̉ in. l. fi. C. e. Coloni v̓o ſimplices ſūt ꝗ ſub certa ānua mercede ī pecunia nume rata p̄dia colēda accipiūt. al̓s enī ſine pecunia nō eſſet locatio. l. ſi merces. ff. loca. ⁊ horū ꝗdā ſūt ꝑtiarij ꝗdā ad nūmū ꝯducti. ⁊cͣ. vt ī vſu qͦti diano v̓ſant̉. hec aūt ſufficiūt ad ꝓpoſitū nr̄m. On mintus. ecias ipo Laici col Vnētes clericis vel eccleſiis ſeu iuriſdi ctionē eorū v̓ſurpātes ſi moniti nō deſiſtūt ſūt excōicati cū ſuis fautoribꝰ. pōt tn̄ ep̄s cū clero eis in neceſſitate prebere ſubſidia. hͦ. d. Prīa ꝑs narrat ⁊ aggregat horridā oppreſſionē ec cleſie quā faciebāt ptātes ſeculares. 2º. ibi quo circa prouidet. ⁊ hec tria facit. pͦ penā cōmīat̉. 2º. ponit caſū ꝑmiſſū. 3º. penā ꝯminatā īponit. No pͦ diuerſa noīa regētiū ciuitates. ꝗdā enī vocant̉ ꝯſules. alij rectores. alij ptātes. ⁊ vide alia noīa. jͣ. e. c. qm̄. li. vi. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ceteris pa ribꝰ plꝰ peccat hn̄s notitiā legis qͣꝫ ignorās. ad hͦ de pe. di. ij. ſciēdū. ¶ Noͣ 3º. ꝙ regl̓r clerici ⁊ eccleſie ſūt īmunes ab oībꝰ collectis laicorū ⁊ īpoſitōibꝰ ⁊ vide aliū bo. tex. in. c. qͣꝫ qͣꝫ. de cēſi. li. vi. ⁊. jͣ. dicā latiꝰ. ¶ Noͣ caſū in qͦ licite clerici ⁊ eccleſie ſoluūt collectā ſeu ꝯtribuūt vna cum laicis in rebꝰ publicis lꝫ ad hͦ nō teneāt̉. debēt tn̄ plura ꝯcurre̓. pͦ ꝙ ipſā deliberet ep̄s cū clero Ex quo noͣ ꝙ in tāgentibꝰ totū clerū nō ſufficit ep̄m hr̄e ꝯſenſū ſui capl̓i ſꝫ oportꝫ vt īterueniat ꝯſenſus cleri. facit cle. i. ⁊ ij. de cenſi. ⁊ vide qd̓ noͣ. Inno. in. c. vr̄a. de loca. ℟º. reꝗͥrit̉ ꝙ ſoluat̉ īminēte maxīa neceſſitate vel vtilitate ciuitatꝭ. X ꝙ laicorū facultates nō ſuppetāt ⁊ ſic debet in ſubſidiū fieri. 4º. reꝗͥrit̉ hodie ꝙ fiat Roma nō pōtifice priꝰ ꝯſulto. vt. jͣ. e. aduerſus. ¶ Nō ꝙ bona eccleſiarū dicūt̉ deputata vſibꝰ clerico rū ⁊ pauperū. nō gͦ ſūt clericorū vl̓ pauperū niſi ad vſū ſolū. ſic ītellige. c. fi. xvi. q. fi. ⁊ vide qd̓ dixi in d. c. cū ſuꝑ. de cā poſ. ⁊ ꝓpri. vbi dixi ad quē ꝑtinet ꝓpͥetas bonorū eccl̓ie. ¶ Nō penā laicorū eccleſias collectātiū vel clericos. nō ſūt enī ipſo iure excōicati ſꝫ reꝗrit̉ ꝙ āmonitio p̄ cedat. ſecꝰ dic in exigētibꝰ ab eis pedagiū qꝛ ta les ſūt ipſo facto excōicati vt ī. c. qͣꝫuis. de cēſi. li. vi. ⁊ in cle. pn̄ti. e. ti. ⁊ rōnē diuerſitatis ibi vi de ⁊ etiā in. c. īnouamꝰ. de cēſi. Et id qd̓ dr̄ h̓ de collectis exigētibꝰ hꝫ locū etiā in turbāte iu riſdictionē prelatorū vt hic hodie v̓o adde qd̓ hr̄ in. c. qm̄. jͣ. eo. li. vi. ¶ Ultīo noͣ ꝙ ꝑ hec v̓ba noueris te excōicationi ſubiace̓ ꝓfert̉ excōica tio ipſo facto vt ſatis colligit̉ ex fi. lr̄e. ad idē fa cit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. prete̓a reqͥſiſti. de appel. ⁊. c. nouit. de his que fi. a prela. ¶ Uenio ad glo. ⁊ pͦ q̄ro qꝛ tex. facit mētionē de angariis q̄ dicāt̉ angarie. So. dicit glo. in v̓bo de angariis ꝙ re periūt̉ angarie ⁊ ꝑangarie. Angaria dicūt̉ ꝑſo nalia obſeꝗa ꝓpriis ſūptibꝰ preſtita. Peranga rie dicūt̉ cū preſtant̉ alienis ſūptibꝰ. Aduerte totū ꝯͣriū voluit gl. in. l. neminē. C. de ſa. ſan. ec ⁊ ſentit. Inno. hic ꝙ angarie ꝯſiſtūt in oꝑis. ꝑ angarie v̓o in ꝗbꝰ vtrūqꝫ v̓tit̉ .ſ. oꝑa ꝑſonarū ⁊ rerū īpēdētia ⁊ hͦ veriꝰ qꝛ dictio ꝑ auget vt in. l vrbana. §. ꝑnoctare. ff. de v̓. ſig. ⁊ ī. c. ſi ꝯſtiterit. de accu. ⁊ ſic primū ē munꝰ mere ꝑſonale. 2ᵐ v̓o ē mixtū. ⁊ ſcias ꝙ hͦ v̓bū reꝑit̉ in plurali ⁊ in neutro gn̄e ⁊ appellāt̉ angaria. ⁊ ſic vr̄ appella re Inno. hic. Itē reꝑit̉ in ſingulari ⁊ in pl̓ali in feīo gn̓e vt hīc. ¶ Op. 2º. ⁊ vr̄ ꝙ eccleſia teneat̉ ſolue̓ onera ſicut ⁊ alij. xi. q. i. ſi tributū. ⁊ xxiij. q. viij. tributū. ⁊ ī. c. i. ī fi. de cenſi. So. vt in gl. ī v̓. ſub tributo. que ꝑfecte ⁊ formalit̓ nō ſoluit Anno. hic late exaīat ad que munera teneant̉ eccleſia ⁊ clerici ⁊ aliquātulū loꝗt̉ ꝯfuſe more ſuo ⁊ in effectu vidēt̉ face̓ hec v̓ba ꝙ munerū q̄ dā ſūt ſordida q̄dā honeſta. Honeſtorū q̄dam ſūt ordinaria. Itē q̄dā ꝑſonalia. q̄dā pr̄imonia lia. Prete̓a q̄dā reſpiciūt pietatē. q̄dā publicā vtilitatē. q̄dā nudā voluntatē. ſed hūc ordineꝫ nō proſeqͦr ſed faciliorē ⁊ veriorē quo vtit̉ iu riſcōſultꝰ in. l. munerū. ff. de mu. ⁊ ho. ⁊ ſequit̉ bar. in. l. i. C. de muli. ⁊ in quo loco mu. ſubeūt ꝑſo. l. vna. li. x. vbi plene proſeꝗt̉ hāc maͣꝫ quo ad laicos tā maſculos qͣꝫ feīas vt dicamꝰ mu nerū q̄dā ſūt ꝑſonalia pr̄imonialia. q̄dā mixta Et pͦ ſcias ꝙ munꝰ dr̄ tribꝰ modis vt. l. munus tribꝰ. ff. de v̓. ſig. dixi sͣ. e. ſuꝑ ℟ica. ſed in ꝓpo ſito nr̄o munꝰ ꝓprie ē qd̓ neceſſario ſubimꝰ. l. vel morū vel īperio eiꝰ ꝗ hꝫ ptātē vt. l. munus ꝓprie. ff. de v̓. ſig. ⁊ hͦ munꝰ tenēt̉ ꝑſone eccleſi aſtice ſubire reſpectu iuriū eccleſiaſticorū. vt in c. ꝯquerēte. de offi. oro̓. cū ſi. ſed maͣ nr̄a ꝯſiſtit reſpectu laicorū an̄ ⁊ qn̄ eccleſie ⁊ clerici tene ant̉ ad munera laicorū. ¶ Ueniamꝰ igit̉ ad pͥ mū mēbrū. dixi enī ꝙ q̄dā ſunt mere ꝑſonalia. qꝛ labore corꝑali explicāt̉ ſine detrimēto rerū vt d. l. munerū. in prin. ⁊ iſtorū q̄dā hn̄t honorē annexū ⁊ appellant̉ honores. hīc dicit tex. noͣ. in. l. cui munerū. ff. de mu. ⁊ ho. ꝙ ſi alicui fuit muneris publici ꝯceſſa vacatio n̄ remittit̉ ei ne mgr̄atꝰ fiat qꝛ id ad honorē magis qͣꝫ ad mu nera ꝑtinet. qd̓ noͣ. ⁊ ad hͦ munꝰ honorabile te nent̉ laici. l. incola. ff. ad municꝭ. etiā feīe ſi non hn̄t iuriſdictionē admixtā. d. l. vnica. C. d̓ mul ⁊ dic plene de hͦ quo ad laicos vt ibi noͣ. ꝑ bar. clerici v̓o nec tenēt̉ nec pn̄t hos honores īter laicos ſume̓. qꝛ nemo militās deo īplicat ſe ne gociis ſecularibꝰ. jͣ. ti. ꝓxi. c. i. ⁊ aꝑtiꝰ ꝓbat̉ in. l. placet. C. de ep̄i. ⁊ cleri. vbi tex. dicit ꝙ nihil cōe debēt clerici hr̄e cū publicis actionibꝰ vl̓ ad cu riā ꝑtinētibꝰ cꝰ corꝑi nō ſūt admixti. ⁊cͣ. ⁊ per illū tex. dicit ꝙ etiā de vniuerſitate laicorū non ſūt vn̄ nō hn̄t vocē in ꝯcilio populi qd̓ tꝫ Inno in. c. dilecta. ꝓpe fi. de exceſſ. prela. q̄dā v̓o mu nera ꝑſonalia hn̄t nō honorē ſꝫ qͣꝫdā vtilitatē annexā ⁊ appellāt̉ .ſ. munera ſordida ⁊ hec cō ſiſtūt in vilibꝰ officiis vt in arena fodiēda ⁊ in calce coquēda ⁊ alijs ī ꝗbꝰ v̓ſat̉ quedā vtilitas ⁊ vide multa exª in. l. maximianū. C. de excu. mu. li. xi. ⁊ pōt in iſtis ꝯgnoſcēdis dari hec re gula ẜm bar. in d. l. vnica. qꝛ ſicut illud ē honor qd̓ in loco reputat̉ honor. vt noͣ. Inno. in. c. de multa. de prebē. facit. c. cū olī. de ꝯſue. ita illud ē vile qd̓ reputat̉ vile. ⁊ hec officia vilia pn̄t di ci angarie ab ango qd̓ idē ē qd̓ ꝯſtrīgo qꝛ ꝯſtrī gūt ad illud. ita ſumit̉ illud v̓bū in paſſione dn̄i ꝙ ad ferendū crucē angariauerūt quēdā ſimo nē. ⁊cͣ. hec officia vilia de iure ciuili deferūt̉ tm̄ humilioribꝰ ꝑſonis nō aūt maioribꝰ vt. l. humi liores. G. de ſuſcep. ⁊ arch. li. x. Ab his v̓o cle rici ⁊ mācipia ſeu coloni clericorū ⁊ eccleſiarū ſūt īmunes etiā de iure ciuili. l. placet. C. de ſa. ſan. ec. ⁊. l. ij. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ xvi. q. i. nouarū. ſꝫ ꝯͣ hͦ facit. l. neminē. C. de ſa. ſan. eccl. vbi īnuit̉ ꝙ eccleſia tenet̉ ad angarias ⁊ ꝑangarias. So. Inno. dupl̓r. pͥ ꝙ ibi nō dr̄ ꝙ eccleſia ſubiit an garias ſed dr̄ neminē excuſari etiā ſi poſſeſſio ꝑtineat ad eccleſiā qd̓ ē intelligendū ẜm eū de ruſticis ⁊ colonis poſſeſſionū eccleſie ꝗ nō ex cuſant̉ in caſu ibi expreſſo .ſ. in aduētu prīcipis qͣꝫuis al̓s ſerui ⁊ coloni eccleſiarū nō debēt an gariis ⁊ ꝑangariis fatigari. xij. q. ij. eccleſiarū ſeruos. Clerici aūt hͦ caſu ſūt īmunes ẜm qͦſdā Uel 2º. pōt dici ẜm eū ꝙ ē ſpāle in aduētu prin cipis vt angarias ⁊ ꝑangarias preſtēt etiā eccle ſie dūmō abſordida munera nō cogant̉. Ego puto ꝙ clerici vel ſerui ꝗ ſūt in dn̄io eccleſiarū nullo mō tenent̉ etiā in aduētu principis qꝛ tū dicte ꝑſone ſūt exēpte a dn̄io ⁊ iuriſdictiōe lai corū. vt le. ⁊ noͣ. xcvi. di. c. ſi imꝑator. noͣ. Inno. in. c. ij. de ma. ⁊ obe. ⁊ glo. iūcto tex. in. c qͣꝫqͣꝫ. d̓ cenſi. li. vi. gͦ in nullo tenēt̉ eorū ꝑſone ad obſeꝗ um īꝑatoris. facit. l. reſcripta. §. fi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ꝑ Bar. ff. de mu. ⁊ ho. ⁊ qd̓. jͣ. dicam. vn̄ nō potuit Imꝑator in hͦ ꝑ aliquā legē diſtringe̓ clericos. ar. in. c. que in eccleſiarū. de ꝯſti. ⁊. c. fi. de re. ec. nō alie. ⁊ noͣ. hic Io. an. ſuꝑ glo. vt. jͣ. latiꝰ dicā. ſed reſpectu colonorū liberorū ꝗ ſeruiūt eccl̓ie pro mercede pōt procede̓ d. l. neminē. ⁊ dictuꝫ Inno. cū enī illi ſint ſubiecti īꝑatori iuxta noͣ. īͣ c. indicatū. lxxxix. di. ⁊ ꝑ ipſū Imꝑatorē a mul tis exēpti. in d. l. i. ⁊ ij. Ade ep̄i. ⁊ cle. potuit īpe rator ī certis caſibꝰ illā īmunitatē limitare ⁊ re ſtringere vt in ſil̓i noͣ. gl. in. c. cū ẜm leges. de he reti. li. vi. Quedā ⁊ 3º. ſūt onera ꝑſonaliū que nō hn̄t in ſe dignitatē ſeu honorē vel vtilitatē vt ē legatio ſeu tutela vel cura. ⁊ ad hͦ oēs laici tenēt̉ niſi habeāt excuſationē ltīmā. ff. de excu tu. ꝑ to. ff. de lega. ꝑ to. ſed clerici nō tenēt̉ vt in .l. gn̄alit̓. C. de ep̄i. ⁊ cle. canonizata xvi. q. i. ge neraliter. vide tn̄ tex. iūcta glo. noͣ. in. c. ꝑuenit. lxxxvi. di. vbi legit̉ ¶ Et noͣ ꝙ lꝫ clerici ⁊ mona chi nō teneant̉ ſubire tutelā ⁊ curā minorū pn̄t tn̄ ſi volūt agnoſcere legitimā qꝛ ē officiū piuꝫ. qd̓ noͣ. ⁊ dic vt ibi latiꝰ noͣ. ⁊ in hͦ caſu recte pōt intelligi. c. ij. sͣ. eo. nā qꝛ piū ē cuſtodire ciuitatē ⁊ patriā tꝑe neceſſitatis ideo diſponit̉ ibi vt cle rici teneant̉ ⁊ dic latiꝰ vt ibi dicā. ⁊ hec ſufficiūt quo ad primū mēbrū. ⁊ intelligo predicta ꝓce dere quo ad clericos tā ī muneribꝰ ordinariis qͣꝫ extra ordinariis. ⁊ dic ꝙ ordinaria munera dicūt̉ illa que hn̄t certā ⁊ determinatā ſeu ordi natā preſtationē. Exͣordinaria ſūt que qn̄qꝫ ꝑ accidēs īponūt̉ ad hͦ qd̓ in ſil̓i hr̄ ī. l. ſeyo. §. mo dico. ff. de annu. lega. ⁊ hͦ tenuit guil. in. l. nemi nē. C. de ſa. ſan. ec. vbi īctauit iſtā maꝫ ⁊ poſuit Bar. in d. l. vna. ⁊ ẜm eū pōt dici ꝙ illa ſūt exͣor dinaria munera que nō īponūt̉ a lege vel a ſe natuſcōſulto vel ꝯſtōnibꝰ principis ⁊ hͦ vr̄ īnuē tex. in. l. i. C. de vaca. mu. li. x. ſed in idē recidit cū precedēti qꝛ qn̄ īponit̉ lege vel ꝯſuetudīe hꝫ de neceſſitate certā p̄ſtationē. ⁊ hec ordinaria munera reſpectu rerū ⁊ preſtationū appellant̉ qn̄qꝫ indicta. qn̄qꝫ ſuꝑīdicta. nā prīceps qn̄qꝫ īponit collectā pro neceſſitatibꝰ occurrētibꝰ ⁊ hͦ pōt appellari ſuꝑīdictū qꝛ īducit̉ ſuꝑ ordina riū. Indictū v̓o olī fuit exͣordinariū ſꝫ poſtea effectū fuit ordinariū qꝛ īponebat̉ ꝑ ſingula lu ſtra .i. de quīquēnio in quīquēnium ⁊ ſic hēbat certā ⁊ determinatā preſtationē. ⁊ vide de his C. de iudi. ꝑ to. ⁊. l. vna. de ſuꝑindic. li. x. ab his oībꝰ eccleſia ē exēpta vt. jͣ. patebit etiā de iure ciuili. d. l. placet. C. de ſa. ſan. eccle. aucͣ. itē nulla cōitas. eo. ti. ⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. de cenſi. li. vi. ¶ Uenio nūc ad 2ᵐ mēbrū principale .i. ad munꝰ pr̄imo niale. ⁊ ſciēdū ꝙ id appellat̉ ꝓprie pr̄imoniale vbi v̓tit̉ ſūptus vt. l. munerū. §. pr̄imoniorū. ff. de mu. ⁊ ho. ⁊ hͦ munꝰ tripl̓r īponit̉. nā qn̄qꝫ īpo nit̉ rebꝰ nulla habita ꝯtēplatōe ꝑſone. qn̄qꝫ im ponit̉ ꝑſone tm̄ nulla habita ꝯtēplatōe pr̄imo nij. qn̄qꝫ īponit̉ ꝑſone pro rebꝰ habita ꝯtēplati one pr̄imonij. ¶ Uenio ad primū mēbrū qd̓ ē munꝰ mere pr̄imoniale ⁊ iſtud ē triplex. nam qn̄qꝫ indicit̉ rei de eo qd̓ fiendū ē de ipſa re vt ꝙ nauis equꝰ vel currus vadat ad ſeruitiū rei publice. hͦ enī fit in ipſa re. qn̄qꝫ hͦ munꝰ īponit̉ ſuꝑ eo qd̓ ꝑcipit̉ ex ipſa re vt det̉ certa ꝑs fru ctuum. vt. l. modios. C. de ſuſcep. ⁊ arch. li. x. qn̄qꝫ īponit̉ ipſi rei de eo qd̓ n̄ ꝑcipit̉ ex ipſa re nec ē in ipſa re. ſed ē oīo extra rē vt qn̄ debet ꝓ iſta re preſtare certā qͣꝫtitatē pecunie annuatiꝫ exᵐ pͥmi ⁊ ſecūdi in d. l. munerū. §. pr̄imonioꝝ ⁊ ſe. exᵐ tertij in. l. hactenꝰ. ff. de vſufruc. ⁊ ī oī bus legibꝰ tractātibꝰ de tributo ⁊ vectigalibꝰ. que ſoluūt̉ in pecunia pro rebꝰ. vt in. c. i. in fi. de cēſi. ⁊ d. l. placet. C. de ſa. ſan. ec. ⁊. c. tributū. xx iij. q. viij. ⁊ differt iſtud tertiū a munere qd̓ īpo nit̉ ꝑſone pro rebꝰ. nā ibi ē obligata ꝑſona ⁊ ꝑ ꝯn̄s oēs res pr̄imonij. l. aufert̉. §. fiſcus. ff. de iu. fiſ. hic v̓o quelibet res tenet̉ pro munere qd̓ eā reſpicit ⁊ nō vltra. l. imꝑatores. ff. de publi. qui aūt excuſant̉ ab iſtis muneribꝰ dixit Bar. in d. l. vnica. ꝙ nemo cꝰqꝫ dignitatis exiſtat etꝭ. ſi ſit eccleſia. allegat de exac. tribu. l. fi. C. de ſa. ſan. ec. l. iubemꝰ nullā nauē. l. placet. ⁊. l. de his. C. de ep̄i. ⁊ cle. niſi quatenꝰ lege vel piuilegio ſpāliter ſit expreſſū. vt ī. l. i. C. de ep̄i. ⁊ cle. Ad uerte lꝫ Inno. hic īuolute loqͣt̉ hͦ tn̄ in hͦ paſſu ſentire vr̄. dicit enī ꝙ ſi ad eccleſiā ꝑueniūt poſ ſeſſiones quarū rōne debet p̄ſtari ꝑſonale mu nus ſeu militare. puta exercitꝰ ſeu hoſpitiū vel aliud ſil̓e illud preſtabit eccleſia. ar. xviij. di. ſi ep̄s metropolitanꝰ. xxiij. q. viij. ſi nobis. ⁊c. ſe pe. ff. de publi. īperatores. tūc tn̄ nō ſubit iſta tā quā onera ſed vel ex pacto vel tāqͣꝫ tenēs rem oneratā. quelibet enī res cū ſuo onere tnͣſit. sͣ. de deci. paſtoralis. ⁊. c. ex lr̄is. d̓ pigno. hec aūt munera ꝓprie pr̄imonialia appellāt̉ ẜm eū. ff. de mu. l. i. §. pr̄imoniale. ⁊ hͦ bn̄ ſubit eccl̓ia niſi ſint ſuꝑindicta qꝛ ad illa nō tenet̉. C. de ep̄i. ⁊ cle. l. oēs. xi. q. i. ſi tributū. ab his etiā ſuꝑindi ctis īmunes ſunt clerici ⁊ eorū vxores ⁊ liberi. xvi. q. i. nouorū. C. de ep̄i. ⁊ cle. l. ij. ⁊. l. oēs. niſi neceſſitas īmineat. sͣ. eo. ꝑuenit. ⁊ in hͦ iudicio meo īcōpetēter allegat illud. c. ī iſtis muneribꝰ pr̄imonialibꝰ qꝛ illud. c. loquit̉ de ꝑſonalibꝰ. Subiicit etiā Inno. ꝙ ab alijs oībꝰ ⁊ ſingulis excuſant̉ ⁊ qͣꝫtū ad decimas ⁊ oblatōes ⁊ alia ſpūalia ⁊ etiā qͣꝫtū ad manſū eccleſie ſiue dotē ita tn̄ ꝙ ſi fūdus eccleſie .i. ī quo fūdata ē eccl̓ia vel fūdus dotalis erat priꝰ tributariꝰ redimet̉ ⁊ tributū nō ſoluet. xiiij. q. vi. c. ꝯperimꝰ. ⁊. c. i. de cenſi. Quātū v̓o ad alias poſſeſſiones ſb̓it eccleſia munera exͣordinaria dū tn̄ reſpiciāt pie tatē. C. de ſa. ſan. ec. l. ad inſtructionē. ⁊ ſic pōt intelligi ẜm eū sͣ. eo. ꝑuenit. ad hͦ tn̄ nō ſūt eccle ſie ⁊ clerici ꝑ ſecularē iudicē ꝯpellēdi ſꝫ ꝑ eccle ſiaſticū de cuiꝰ foro ſūt ꝑſone. Exͣordinaria v̓o q̄ publicā vtilitatē tm̄ reſpiciūt nō ſubit eccl̓ia niſi in aduētu principis ⁊ felicis ēbole. C. de ſa ſan. ec. l. iubemꝰ. ⁊. l. placet. ⁊. l. neminē. Itē ec cleſie ſūt īmunes ab erariorū inſcriptōibꝰ. xxi ij. q. viij. ſancimꝰ. hec ſūt in effectu dicta Inno que vident̉ ꝯcerne̓ totū 2ᵐ mēbrū principale. Sed ego diſtinguēdo quodlibꝫ mēbrū ꝑ ſe di cere ſic cū querit̉ an eccleſia teneat̉ ad munus pr̄imoniale ꝙ ſi poſſeſſio ſeu fūdus ꝑueniens ad eccleſiā hēbat certū onꝰ annexū ⁊ an illud tenet̉ ſiue hūerit illud onꝰ ex priuata diſpōne. ar. in d. c. dilecti. de dona. ⁊. c. qͣꝫto. de cēſi. ſiue ex diſpōne publica puta principis anteqͣꝫ ꝑue niret ad eccleſiā. exᵐ in tributo. nā quelibꝫ po ſeſſio eſt ab antiquo onerata one̓ ſoluēdi tribu tū īꝑatori. vt. l. Imꝑatores. ff. de publi. l. placet C. de ſa. ſan. ec. ⁊. c. i. in fi. de cēſi. ideo dico ꝙ ec cleſia tenebit̉ ad tributū rōne poſſeſſionis ſeu poſſeſſionū qͣs poſtmodū acꝗſiuit qd̓ clare inu it d. c. i. ⁊ ibi plene dixi. Fateor ꝙ Italia que ē princeps ꝓuītiarū nō obligat̉ hodie ad hec tri buta. vt noͣ. in. l. i. ff. de cēſi. Idē dico ī alijs one ribꝰ que rōne naͣli incūbūt in ipſis rebꝰ vt refi cere iter an̄ domū. ff. de via pu. ⁊ iti. pu. refi. l. i. noͣ. bar. in. l. ad inſtructionē. C. de ſa. ſan. ec. Itē in purgatōe putei neceſſarij toti vicinie in qua ē eccleſia. ad hͦ qd̓ noͣ. ſpe. in ti. de cenſi. §. nūc dicendū. v̓. itē pone ꝙ vicinia. Ad alia aūt onera que īponūt̉ rebꝰ ẜm neceſſitatē acciden tē puto eccleſiā nō teneri qꝛ nō pōt res ad illa onerari. ideo exqͦ venerūt ad eccleſiā eximunt̉ ab oī exactōe. ⁊ hͦ forte voluit dice̓ Inno. dum dixit eccleſias eſſe īmunes a ſuꝑīdictis tn̄ mihi nō plꝫ dictū Inno. īquātū dicit eccleſiā teneri in aduētu principis ēbole qꝛ nō video qūo īpe rator potuit hͦ ſtatue̓ in preiudiciū eccleſie exqͦ al̓r a principio nō obligauit poſſeſſiones ad hͦ onꝰ. nā poſſeſſiones que dant̉ eccleſie dāt̉ deo ⁊ ſic efficiūt̉ ſancta ſanctorū. xij. q. ij. ꝗcūqꝫ mi litū. ⁊. c. nulli. Imꝑator tāqͣꝫ ſubditꝰ nō pōt ſta tuere ſuꝑ rebꝰ deo dedicatꝭ. de ꝯſti. que in eccle ſiarū. preſertī cū tā eccleſie qͣꝫ clerici ⁊ bona eo rū hn̄t a iure diuino īmunitatē ab iſtis exactō nibꝰ vt ē tex. iucta gl. in d. c. qͣꝫqͣꝫ. Imꝑator aūt nō pōt ſtature ꝯtra legē dei. xxv. q. i. ſūt ꝗdā. ⁊ hͦ ē qd̓ voluit Io. an. hic ⁊ sͣ. e. ꝑuenit. vbi dixit ꝙ nulla lex potuit aſtringe̓ eccleſiā ad hec one ra. ⁊ ꝑ hͦ pꝫ rn̄ſio ad. l. munerū. §. ab hꝰ modi. iū cta glo. ff. de mu. ⁊ ho. ⁊ ad alia iura que vidēt̉ idiſtincte velle eccleſiā teneri ad onera pr̄imo nialia. vn̄ puto. l. iubemꝰ nullā nauē. C. de ſa. ſan. ec. nō procedere in preiudiciū rei eccl̓ie. de quo etiā tetigi in. c. i. de do. ⁊ ꝯtu. Girca māſu ſeu dotē eccl̓ie ⁊ ortū iuxta poſitū ſto cū Inno. vt tributū nō debeat ſolui ſꝫ debeat priꝰ rede mi ab eo ꝗ vult eccleſiā edificare. al̓s nō debet ep̄s pati eccleſiā ꝯſtrui. de quo dicendū vt le. ⁊ noͣ. in d. c. qͣꝫqͣꝫ. de cēſi. ⁊ hͦ quo ad pͥmū onꝰ pr̄i moniale. ¶ 2ᵐ fuit qn̄ īponit̉ ꝑſone nulla facta mētione de re ⁊ ad iſtā indubio nō tenet̉ eccle ſia nec clerici qꝛ nō ſūt ſubditi īꝑatori ſed oīo exēpti vt in iuribꝰ ſuꝑiꝰ all̓. in d. c. qͣꝫ qͣꝫ. ꝗnīmo dico ꝙ ad hͦ nō tenēt̉ laici ciues ſꝫ tm̄ ruſtici. ⁊ appellat̉ hec exactio capitatio qꝛ īponit̉ ꝑ capi ta nō hīta rōne pr̄imonij. vt. l. vna. C. de capi. ciuiū cēſi. exhi. li. xi. noͣ. Bar. ibi ⁊ in d. l. vna. 3ᵐ fuit qn̄ īponit̉ onꝰ ꝑſone habito reſpectu ad pr̄imoniū. ⁊ ad hͦ nō tenet̉ eccleſia nec etiā laici nō ſubditi lꝫ habeāt pr̄imoniū in loco. vt. l. re ſcripto. §. fi. ⁊ ibi ꝑ bar. ff. de mune. ⁊ ho. niſi ali ud habeat ꝯſuetudo. vt noͣ. bar. in d. l. vna. non tn̄ valebit ꝯſuetudo in preiudiciū eccleſiarū. tū qꝛ ē grauoſa eccleſiis. vt ī. c. i. de ꝯſue. tū qꝛ ē ꝯͣ libertatē eccleſiaſticā. vt in aucͣ. caſſa ⁊ irrita. C de ſa. ſan. ec. ꝯiuncta aucͣ. item nulla cōitas. C de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ 15º. mēbro pōt ꝓprie ītelligi iſte tex. ⁊. c. fi. de vi. ⁊ ho. cleri. ⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. preal̓. ¶ Uenio ad 3ᵐ mēbrū prīcipale .ſ. ad onꝰ pr̄imo niale mixtū. ⁊ dr̄ munꝰ mixtū illud qd̓ hꝫ onꝰ cū ſūptu. ff. de mu. ⁊ ho. l. munerū. §. mixta. ꝑti cipāt enī de munere ꝑſonali quatenꝰ hꝫ onus annexū. Itē cū pr̄imoniali quatenꝰ ē cū ſūptu vn̄ ꝑangarie dicūt̉ munera mixta ⁊ de his dic vt in precedētibꝰ. nā vbi eccleſia nō tenet̉ ad ꝑ ſonalia nec realia. fortius nec ad iſta mixta vbi dixi eā teneri ad vtrūqꝫ tenet̉ ad iſta. ad hͦ. d. c. ij. sͣ. e. hec ꝓcedūt regl̓ Sꝫ dubitat̉ a ꝗbꝰ dā ⁊ pͦ ꝗd ſi ē aliꝗd explicādū qd̓ reſpiciat pietatē Inno. vt sͣ. dixi voluit eccleſiā teneri ꝑ d. l. ad ī ſtructionē. ⁊ ꝑ. c. ij. sͣ. eo. ſecꝰ dicit ſi reſpicit pu blicā vtilitatē vt hic. aduerte. l. ad inſtructionē loquit̉ de refectione itinerū ⁊ pontiū. ⁊ ſic vult Inno. eccleſiā teneri ad ꝯtributionē taliū ⁊ ſi miliū. ⁊ ꝑ hͦ vr̄ idē ſenſiſſe ī edificatiōe ſeu reꝑa ratione ciuitatis ſeu caſtri. ⁊ idē vr̄ hic velle gl. in v̓. reuelādas. Idē Uin. ⁊ Hoſti. ſed Io. xvi q. ij. §. nouarū. ſentit ꝯͣriū. loꝗt̉ tn̄ de inſtructio ne murorū ⁊ cū Io. ꝯcordat Accur. in d. l. ad ī ſtructionē. Phi. dicit hic tales ꝯt ributiōes ſi ne pape licētia fieri nō debere ꝑ. c. aduerſus. jͣ. eo. Io. an. dicit ſe nō videre qūo leges nō ſolū fforū. ſed etiā auctēticorū pn̄t ꝯſtrīge̓ eccleſias ad talia. ⁊ remittit ad noͣ. ꝑ ſe in. c. ꝯſtitutus. de reli. do. ⁊ ſic vr̄ velle ꝙ. l. ad inſtructionē. ⁊ ſil̓es nō procedāt in preiudiciū eccleſie. do. An. tn̄ſi hic ſil̓r recitādo doc. in d. l. ad inſtructionē. Itē Io. an. ⁊ Phi. dicūt enī ꝙ in oībꝰ caſibꝰ in ꝗbꝰ id reꝑit̉ expreſſū de iure ciuili eccleſias teneri ꝙ tenēt̉ etiā incōſulto romano pōtifice. nec ob. d. c. aduerſus. qꝛ ibi prouideret̉ ꝯͣ grauamīa exͣ ordinaria que ꝓpter aliqd̓ accidēs ꝑ principeꝫ ſecularē īponūt̉. al̓s ſi. c. aduerſus loque̓t̉ gn̓a liter de oībꝰ muneribꝰ. multe leges corrigētur qd̓ n̄ ē ſentiēdū. ar. de elec. cū expediat. li. vi. nā leges hn̄t vī canonū ſi canō ſpāliter non ꝯͣdicit de no. ope. nū. c. i. ⁊ ex hͦ putat ſtandū huic glo. ꝙ eccleſia teneat̉ ad iter vel pontē faciendū vel muros reficiēdos ſi fuerit de neceſſitate. ſecꝰ ſi ad decorē. do. Pe. de ancha. tnͣſit quo ad cō ſtructionē ⁊ refectionē murorū cū opi. Ia. bu. quā poſuit in d. l. ad inſtructionē. diſtinxit enī ꝙ aut fiūt ad ornatū ⁊ nō tenet̉. aut neceſſario puta ꝓpt̓ guerrā vel ſuſpitionē guerre. ⁊ tenet eccleſia. dixit enī Bu. ibi ꝙ eccleſia tenet̉ ſolue̓ gabellā de ꝑͦ lauſtris ſiue curribꝰ ſi gabella cō uertit̉ in reꝑatōe viarū ⁊ pontiū qꝛ de eis ſicut de priuatorū vtilitate tractat̉. ⁊ ꝑ hoc dixit ipſe do. Pe. poſſe dari gnͣalē doctrinā ꝙ vbicunqꝫ tractat̉ de gnͣali vtilitale clericorū ⁊ laicorū ſil̓ ⁊ mixtī clerici teneant̉ ꝯtribue̓ vna cū laicis. hīc dicit ſe audiuiſſe ꝙ ad agros qui fiūt iuxta ma re vel flumīa ꝓpter timorē inūdationū poſſeſſi onū tenēt̉ pro poſſeſſionibꝰ ſuis ꝯtribue̓ clerici ſicut laici ꝓpter cōeꝫ īundationē ſeu ꝓpt̓ cōe periculū. idē forte ẜm eū ad euitādū rapinas in cēdia captiuitates ⁊ alia multa mala ex aduen tu alicꝰ ſocietatis hoſtilis ꝯtra ciuitatē ſi pecu nia ſe redimāt al̓r ſe defēdere nō valētes h̓ enī v̓ſat̉ vtilitas clericorū ſicut ⁊ laicorū ꝓpter dā na in eorū poſſeſſionibꝰ infligēda. vbi enī ē dā nū debet eſſe ⁊ cōmodū. vt in cle. i. de cenſi. ⁊ hͦ vltimū original̓r fuit Bar. lꝫ ipſe nō alleget in l. nullus. C. de curſu pu. li. xij. ad idē facit ẜꝫ do. Pe. sͣ. c. ꝑuenit. vbi clerici tenent̉ etiā vigilare pro cuſtodia ⁊ tuitōe ciuitatꝭ. Itē licitū ē eccle ſias incaſtellari vt boni a malis valeāt ſe tueri vt noͣ. in. c. jͣ. ꝓxi. Itē nulla maior pietas qͣꝫ de fēdere patriā debiles pauꝑes ab hoſtibꝰ. xxiij. q. iij. fortitudo. ⁊. c. nō inferēda. ⁊ hac rōne pro pace ⁊ ꝗete quā tueri ⁊ defendere debēt eccl̓ie ſoluit̉ ab ipſis eccleſiis īꝑatori tributū. xxiij. q. viij. tributū. Itē hͦ munꝰ reſpicit pietatē vt eui tent̉ incendia ⁊ occurrat̉ periculis captiuorū ⁊ multis malis. gͦ tenet̉ eccleſia ꝑ sͣ. dicta maxīe ꝑ Inno. nō ob. hͦ. c. vbi hͦ relīquit̉ arbitrio ep̄i ⁊ cleri. debet enī ẜm eū intelligi cū pro neceſſita tibꝰ mere laicorū volebat eccleſias grauare vt dicit patere ibi. iſti v̓o onera ſua. ⁊cͣ. ⁊ ibi q̄libꝫ arbitret̉ ſibi. ⁊cͣ. ⁊ ibi cōes neceſſitates vel vtili tates. ⁊cͣ. qd̓ v̓bū repetit̉. in. c. aduerſus. jͣ. e. ſecꝰ gͦ vbi onꝰ venit īponēdū pro cōi neceſſitate lai corū vel clericorū. hīc enī nō hꝫ locū hͦ. c. nec. c. aduerſus. jͣ. eo. ⁊ hͦ dicit ſalua determīatōe me lius ſentiētis. dicit tn̄ ꝙ portio tāgēs eccleſiam debet peti corā iudice ſuo nō ꝑ laicos debet co gi ¶ Et quo ad prīcipalē qōnē de refectiōe mu rorū opīo. Bu. tenuit Bal. in d. l. ad inſtructio nē. cū hac vltīa limitatōe vt fiat ꝯpulſio ꝑ iudi cē eccleſiaſticū ⁊ nō ꝑ laicū. Ego in hac ciuitate Senarū habui hāc qōnem de facto tangentē prīcipale monaſteriū mōtis oliuēti ꝯtra qd̓ in ſtabat cōitas vt ꝯtribueret ad expēſas muroꝝ cuiuſdā ville in qua monaſteriū hēbat multas poſſeſſiones ⁊ ꝯſului mōaſteriū nō teneri ⁊ ita mediāte ꝯſilio meo monaſteriū fuit ab illo one̓ abſolutū. ⁊ qꝛ ꝑ motiua aꝑit̉ intellectꝰ multoꝝ iuriū in hac maͣ inſeram in effectu ꝯſiliū meū ⁊ rn̄debo ad motiua in ꝯͣriū facta. probo enī ec cleſiā nō teneri iuribꝰ rōnibꝰ ⁊ ſūmorū doc. au ctoritatibꝰ. ⁊ pͦ adduco hͦ. c. nō minꝰ. vbi tracta bat̉ de foſſatis faciēdis que profecto ꝯcernūt cuſtodiā ciuitatis ⁊ vtilitatē publicā tā clerico rū qͣꝫ laicorū ⁊ tn̄ decidit̉ hic ꝙ ab eccleſia nō debet exigi aliqua portio vt debita īmo ꝓhibet̉ ſub anathematis diſtrictōe niſi ep̄s ⁊ clerici tā tā neceſſitatē vel vtilitatē inſpexerīt vt abſqꝫ vl la diſtrictōe vel coactōe ad releuādas cōes vti litates vel neceſſitates vbi laicorū nō ſuppetūt facultates ſubſidia ꝑ eccleſias eſtimēt ꝯferēda ⁊ pōdera illud v̓. cōes vtilitates. nō enī dicit lai corū tm̄. ⁊ hͦ idē repetit̉ in d. c. aduerſus. Ex qͦ pꝫ ꝙ īminēte neceſſitate clericorū ⁊ laicorū nō tenent̓ clerici aliꝗd ꝯferre niſi ſpōte velint ap probāte ep̄o cū clero. ⁊ vbi laicorū nō ſuppetāt facultates ⁊ hodie ꝑ. c. aduerſus. nō pn̄t cleri ci in his ꝯtribue̓ niſi romano pōtifice priꝰ ꝯſul to ⁊ fuit illud ſancitū ꝓpter quorūdā īpruden tiā ſepe allegantiū talē neceſſitatē vel vtilitatē ¶ 2º. ad idē adduco tex. noͣ. ī aucͣ. itē nulla cōi tas. C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi gnͣal̓r prohibet̉ neꝗs au deat ab eccleſiis exigere collectas exactōnes angarias ⁊ ꝑangarias que oīa ꝓpter cōeꝫ vti litatē ⁊ defenſionē reipublice in qua indubie ī cludit̉ vtilitas eccleſiarū ⁊ clericorū exigūt̉. Ad ide̓ 3º. adduco. c. i. de īmu. ec. li. vi. ⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. de cēſi. eo. li. ⁊ cle. pn̄ti. eo. ti. ⁊. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊. l. placet. C. de ſa. ſan. ec. ⁊. l. ij. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ xvi. q. i. gn̓aliter. cū multis ſil̓ibꝰ. que exi mūt eccleſias ⁊ ipſarū bona ab oībus gabellis collectis exactōnibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ ¶ Probat̉ 4º. hac rōne bona eccleſiarū ſūt deputata publico vſui ſpūali. xij. q. i. vidētes. xvi. q. i. qm̄. de preben. c. rō. ⁊ d. l. placet. ⁊ hic. hinc dicit tex. ī. c. nulli lice at. xii. q. ij. ꝙ omne illud qd̓ ꝯſecrat̉ ſiue fuerit aīal ſiue ager ſanctū ſanctorū dn̄o efficit̉ ⁊ ad ius ꝑtinet ſacerdotiū. nō gͦ debet mūdano vſui ⁊ publico deſeruire. qꝛ ſemel deo dedicatū ad humanos vſus tnͣſire nō debet ampliꝰ. vt in re gula ſemel deo. de re. iurꝭ. li. vi. nā ⁊ ius publicū v̓ſat̉ in ſacerdotibꝰ ⁊ ſacris .i. di. ius publicū. lai ci gͦ cū ſint mūdani ⁊ princippl̓r hn̄t vtilitatē in republica mūdana debēt ſubire onera reipu. mūdane. bona v̓o eccleſiarū que ſūt dei debēt deſeruire reipublice ſpūali. ſil̓r videmꝰ in ꝑſo nis. nā milites ſeculares militāt mūdo milites celeſtes militāt deo. ⁊ ſic illi in tꝑalibꝰ. iſti in ſpi ritualibꝰ. vt in. c. reprehēſibile. ⁊ in. c. quo auſu xxiij. q. vlti. recte gͦ dixit tex. in hͦ. c. nō minꝰ. ꝙ qͣꝫdiu laicorū facultates ſuppetāt etiā ſpōte nō debēt eccleſie aliꝗd elargiri ne ſubtrahant̉ bōa vſui publico ſpūali. hinc noͣ. tex. in cle. qꝛ ꝯtīgit de reli. do. dicit ꝙ deputata certo vſui largitōe fideliū nō debēt deputari ad aliū vſū aucͣte ro mani pōtificis dūtaxat excepta. hīc tex. in hͦ. c. dicit hec onera eſſe laicorū vt pꝫ ibi. iſti v̓o one ra ſua. ⁊cͣ. lꝫ in ſequētibꝰ tractet de cōi vtilitate vel neceſſitate ſed dicit illa laicorū qꝛ eis incū būt rōnibꝰ predictis. lꝫ do. Pe. ītellexerit ⁊ nō bn̄ iudicio meo ꝙ loquat̉ de neceſſitate vel vti litate laicorū dūtaxat ꝑ illud v̓. ſua. ⁊cͣ. nā ſi di ctū ſuū fuiſſet verū replicaſſet poſtmodū de lai cis qd̓ nō fecit. ſed dixit de cōibꝰ. ⁊ idē dixit in c. aduerſus. qd̓ preſertī ꝓbat̉ ibi dū papa dixit ꝙ ſua intereſt prouide̓ cōibꝰ vtilitatibꝰ clerico rū. hāc etiā ſnīaꝫ probat cōis opi. doc. vtriuſqꝫ iuris de qua ꝑ cano. in. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in c. i. de īmu. ec. li. vi. ⁊ in cle. pn̄ti. de cenſi. ꝑ Io. de lig. ⁊ ꝑ bar. in. l. reſcripto. ff. de mu. ⁊ ho. in. l. placet. C. de ſa. ſan. eccle. dicūt enī ꝙ bona eccle ſiaſtica nō tenēt̉ ad aliqua onera mūdana niſi priꝰ fuiſſent cēſualia aut tributaria anteqͣꝫ ꝑue niſſent ad eccleſiā ita ꝙ ſoluiſſent certū tributū vel cēſum. al̓r aūt nō tenēt̉ qͣꝫqͣꝫ priores poſſeſ ſiones priꝰ ſoluiſſent tꝑe neceſſitatis vel vtilita tis aliquas collectas ſeu factōnes ad hͦ multa iura ſuꝑiꝰ all̓. hāc ſnīaꝫ preciſe quo ad caſū no ſtrū .ſ. in refectōe murorū tꝫ gloſator ſubtilis ī decre. xvi. q. i. §. nouarū. vbi expreſſe dicit ꝙ. l. ad inſtructionē. nō tꝫ. Idē aꝑtiſſime voluit iu ris canonici ſpeculator Io. an. hic. vt ibi dixi ꝗ voluit ſingꝭ. ꝙ nulla lex nec fforū. nec. C. nec au ctēticorū potuit in hͦ aſtringe̓ eccl̓ias. hāc eādē ſnīaꝫ ſecutꝰ ē gloſator iuris ciuilis clariſſimꝰ in d. l. ad inſtructionē. Idē ibi Bar. iuris ciuilis illuminator dicēs ꝙ d. l. ad inſtructionē. in ꝑte corrigit̉ ꝑ aucͣ. itē nulla cōitas. preal̓. diſtinguit enī inter onera realia ⁊ que īponūt̉ ꝑſonis ꝓpt̓ bona vt ad p̄ma teneant̉ eccleſie. ad 2ª v̓o nō vn̄ ꝓ refectōe pōtis ⁊ muroꝝ onera īponūt̉ ꝑſo nis pro rebꝰ. nullo enī iure cauet̉ poſſeſſiones ab hec onera obligata fore. Quid plura ipſe met Hoſti. vr̄ correxiſſe opi. ſuā quā aſtruebat in. c. nō minꝰ. nouiſſime in ſūma ſua. in ti. eo. § in quibꝰ. v̓ſi. ad exͣordinaria. vbi dicit ꝙ hodie eccleſie ſūt īmunes ab iſtis muneribꝰ ꝯcernēti bus publicā vtilitatē ꝑ d. aucͣ. itē nulla cōitas. cū ſil̓ibꝰ. ⁊ ſic ꝙ hodie nō ꝓcedit de toto diſpō illiꝰ. l. ad inſtructionē. multi etiā doc. antiꝗ hāc opi. ſecuti ſūt de quibꝰ nō curo ſpecificā mētio nē facere. tn̄ pro ſnīa nr̄a hēmꝰ vtriuſqꝫ iuris illuminatores vt gloſatorē in decre. ⁊ gloſatorē iuris ciuilis. Bar. ⁊ Io. an̄. quis enī aude̓t ab hac opi. ſaltē in practica recedere maxīe ꝯͣ reli gīonē cū nō ꝑua ſit rō que pro religione facit. l ſūt ꝑſone. ff. de reli. ⁊ ſūpti. fu. ⁊ profecto ſi ꝗs recte pōderat gl. iſtiꝰ. c. nō ſentit opi. quā pͥma frōte ſentire vr̄. nā iſta glo. ē hic poſita ſuꝑ cāu excepto .ſ. qn̄ ep̄s ⁊ clerꝰ inſpiciētes neceſſitatē vel vtilitatē laicorū volunt abſqꝫ coactōe ſubſi dia elargiri. vn̄ gl. iſta ī v̓. ad releuādas. voluit potiꝰ exēplificare de hac neceſſitate vel vtilita te cōi qͣꝫ pone̓ caſū exceptū a diſpōne iſtiꝰ. c. qd̓ ſatis colligit̉ etiā in eo ꝙ dixit ꝯferre enī debet ⁊cͣ. ⁊ ſic ꝑ v̓bū enī ꝯtinuat ſe ad tex. ſi enī volū iſſet pone̓ caſū exceptū dixiſſet ꝯferre tn̄ debet vel ꝑ v̓ba ſil̓ia locuta fuiſſet. ⁊ quicꝗd ſentiat ſa tis ē hec opīo nr̄a fulcita iuribꝰ rōnibꝰ ⁊ aucͣti bus. quare eccleſie ad hec onera nō tenēt̉ niſi ſeruata diſpōne hꝰ. c. ⁊ romano pōtifice priꝰ cō ſulto. vt dr̄ in d. c. aduerſus. Putarē tn̄ ꝙ vbi tāta neceſſitas īmineret ꝙ nō poſſet ſine alioꝝ ſcandalo ⁊ ꝑiculo hr̄i priꝰ recurſus ad papā ꝙ ſufficeret tūc deliberatio ep̄i ⁊ cl̓icorū. ar. opti. in. l. tutor qui reꝑtoriū. ff. de admi. tu. ⁊ eorū q̄ dixi sͣ. ti. proxi. c. f.¶ ¶ Nō ob. huic ꝯcluſioni mo tiuū do. Car. in eo ꝙ dixit ſtandū legibꝰ exqͦ in canonibꝰ ꝯͣriū nō reꝑit̉. vt in. c. i. de no. ope. nū dico enī illa iura nō procede̓ qn̄ lex īꝑialis ē dā noſa eccleſiis ſeu eccleſiaſticis ꝑſonis. nō enī tꝫ niſi ſpecifice approbet̉ ab eccleſia vt ē cōis doc. theorica in. c. fi. de ſolu. ⁊ in. c. eccleſia ſācte ma rie. de ꝯſti. facit x. di. ſi in adiutorū. ⁊. c. fi. de re. ec. nō alie. Et ꝑ hͦ pꝫ ꝙ. l. ad inſtructionē. ⁊. l. iu bemꝰ nullā nauē. C. de ſa. ſan. ec. ⁊. l. nullus. C de curſu pu. li. xij. cū ſi. nō tenēt quo ad eccl̓ias cū ſpecifice nō reperiāt̉ approbate ꝑ eccleſiam īmo potiꝰ reprobate ſaltē quo ad effectū vt h̓. ⁊ in d. c. qͣꝫqͣꝫ. de cenſi. li. vi. cū ſi. Itē ⁊ 2º. pōt rn̄deri ꝙ illa iura procedūt qn̄ lex īperialis ge neralit̓ diſponit. tūc ē ſeruāda in foro canonico ſi canō nō ꝯͣdicit. ſecꝰ qn̄ lex ſpecifice diſponit ſuꝑ rebꝰ ⁊ ꝑſonis eccleſiaſticis qꝛ talis lex eſt nulla ex defectu ptātis qͣꝫtūcūqꝫ canō ſpecifice illā nō improbet. vt voluit Cal. ⁊ bn̄ in d. c. i. de no. ope. nū. dixi pleniꝰ in repetitꝭ. c. eccleſia ſan cte Marie. d̓ ꝯſti. ⁊ pōdera qꝛ iſte tex. vr̄ dire cte ꝯcludere ꝯtra illā. l. nullus. nā ibi dr̄ ꝙ tꝑe De imn. eccle. expeditōis nullus excuſat̉ etiā eccl̓ia ⁊ iſte tex īnuit aꝑte oppoſitū in eo ꝙ faciat mētionē de expeditōe ⁊ ꝯcludit eccleſiā n̄ teneri niſi ſpōte velit eccleſia ⁊ clerꝰ ſubſidia aliqua ꝯferre vbi laicorū nō ſuꝑpetunt facultates. ⁊ exponit Io an. hic illud v̓bū expeditōnes .i. caualcatas vel miſſiones nūciorū. ⁊ ꝑ hͦ vr̄ ꝙ dictū Bar. in d. l nullus. ⁊ dictū Pe. hic nō procedit ſaltī indiſtī cte in eo ꝙ volūt eccleſias ⁊ clericos teneri ad ꝯtribuēdū tꝑe caualcate cū .ſ. veniunt iſte ſocie tates ad dānificandū cōitates. vn̄ ad illā. l. nul lus. ꝑ quā fuit Bar. motꝰ. ⁊ ad alia iura ciuilia pꝫ ſatis rn̄ſum. ¶ Reſtat nūc rn̄dere ad ꝯſide rationem dn̄i Pe. in eo ꝙ pōderauit cōeꝫ vtili tatē clericorū ⁊ laicorū. dicerē enī ſic ꝙ aut ne ceſſitas vel vtilitas īminēs ꝯcernit vtilitatē ec cleſiarū a remotis ꝑ quādā ꝯn̄tiā ⁊ tūc tex. aꝑ tus ē hic ꝙ eccleſie nō tenēt̉ inducēdo tex. pro ut. sͣ. dixi. ⁊ faciūt alie rōes ꝑ me sͣ. inducte. nā in hͦ prodeſt īmunitas eccleſie ꝯceſſa qꝛ in pu blica vtilitate in qua includit̉ vtilitas pͥuata nō tenet̉ ad munera ſubeūda. ſi enī ꝯcernerent ad expediēdā ſolū vtilitatē laicorū in nullo ꝓdeſſꝫ hec īmunitas eccleſie. Aut neceſſitas vel vtili tas ꝯcernit de directo ⁊ principl̓r vtilitatē eccle ſiarū ⁊ laicorū. vtputa praua ſocietas territoriū ciuitates incēdit deuaſtat ꝯſumit in quo eccl̓ia hꝫ multas poſſeſſiones ⁊ tūc dico ꝙ eccleſia de beret ꝯtribue̓ ſed nō ad ſolā deliberationē lai corū. vn̄ pōdera ꝙ cū ad hec onera poſſeſſiōes nō ſunt obligate ſed collecta ē īponēda ꝑſonis ꝯtēplatōe rerū oportet ꝙ clerꝰ ⁊ populus prin cipalit̓ ꝯueniāt ⁊ deliberēt ſuꝑ hac exactiōe re dimēda. nec totiꝰ populi deliberatō hēbit obli gare clerū nec econtra. cū enī agat̉ de vtilitate vtrorūqꝫ oportet vtrorūqꝫ ꝯſenſū interuenire qꝛ qd̓ oēs tāgit debet ab oībus ꝯprobari. vt in cle. i. de cenſi. ⁊. c. ad hͦ. de offi. archi. facit qd̓ in ſil̓i le. ⁊ noͣ. in. c. paſtoralis. de reſcrip. ⁊ optime facit. c. fi. de feriis. c. i. de cenſi. vbi tex. in ꝯcernē tibus clerū ⁊ populū etiā in actu ꝯcernēte aīaꝫ reꝗͥrit ꝯſenſū vtriuſqꝫ. ⁊ vide qd̓ dixi in d. c. fi. Fateor tn̄ ꝙ ſi clerꝰ nō vellet ſine legitīa cā ꝯſē tire ꝙ populꝰ poterit officiū ſuꝑioris eccleſiaſti ci īplorare vt ꝯpellat clerū ad ꝯſentiēdū ⁊ ꝯtri buendū. ar. bo. in. c. nullus. de iu. patro. Puto etiā ꝙ ī hͦ caſu nō hēbit locū diſpō. c. aduerſus vt romanus pontifex priꝰ ꝯſulat̉ qꝛ hec īpenſa eſt fienda non ꝓpter vtilitatem publicam ſed etiam ꝓpter vtilitatem priuatā bonoꝝ eccleſie ⁊ ſic ſumꝰ extra caſū illiꝰ. c. aduerſus. facit cle. i. ⁊ ij. de cenſi. ⁊ noͣ diligenter hec dicta mea qꝛ optīa ⁊ nēo ſentit. ¶ Rn̄deo inſuꝑ ad alia mo tiua que vidēt̉ obuiare ꝯcluſioni sͣ. facte. ⁊ pͦ ad c. ꝑuenit. sͣ. e. dico ꝙ nō loꝗt̉ in fructibꝰ ⁊ hoīs diſtrahēdis. ſed de quadā cuſtodia ad neceſſa riā tuitionē ciuitatis que nō īminet ī caſu nr̄o. Itē preſuppoſito ꝙ eēt magna neceſſitas debꝫ ſeruari tenor hꝰ. c. ⁊. c. aduerſus. ꝓpt̓ periculuꝫ indebite alienatōis bonorū eccleſie qd̓ nō īmi net in caſu. c. ꝑuenit. Itē ibi tractat̉ de negocio ꝯcernēte īmediate vtilitatē clericorū nec fit de liberatio ꝑ laicos ſed ep̄s hꝫ hͦ diſpone̓ vt ibi. Itē nō ob. qd̓ dr̄ de pietate. dico enī ꝙ vbi agit̉ directe de captiuis redimēdis vel pauꝑibꝰ alē dis tūc eccleſia nedū debet ſubuenire ſed etiā bona ſua diſtribue̓. vt ī. c. aurū. xij. q. ij. ſecꝰ aūt in caſu nr̄o .ſ. in refectōne murorū ⁊ ſil̓iuꝫ. vbi etiā diuitū nutrit̉ vtilitas ¶ Itē exquo laici ſūt potētes debent ipſi hͦ facere vt hic diſponit̉ de foſſatis ⁊ nō detrahere de cultu diuino ⁊ pau peribꝰ ⁊ religioſis ſūptus ⁊ neceſſaria vt expē ſa fiat ſibi in cauſā nō neceſſariā. vbi preſume̓t̉ ꝙ laicorū facultates nō ſuppetant ⁊ neceſſitas vrget tūc ſeruet̉ qd̓ hic dr̄ ⁊. jͣ. eo. c. aduerſus. ⁊ hec bn̄ noͣ. ¶ Ultīo querit̉ hic an̄ eccleſia ⁊ cle rici teneāt̉ ad gabellas q̄ hodie īponūt̉ in vino ⁊ ſil̓ibꝰ. ⁊ dic ꝙ nō ꝑ illā aucͣ. itē nulla cōitas. C. de ſa. ſan. ec. tꝫ bal. in d. l. placet. C. eo. ti. niſi ga bella fuiſſet īpoſita pro oneribꝰ ad que tenet̉ eccl̓ia qꝛ tūc ſuccedit loco onerū. vt voluit Bu. in d. l. ad inſtructionē. ⁊ vide de maͣ qd̓ pleniꝰ le. ⁊ noͣ. in. c. fi. de vi. ⁊ ho. clerꝭ. Im eccleſia. Cauſe ſanguīs in eccleſia vel in cimi teriis vel etiā in eccleſiis agitari nō debēt. hͦ. d. Diuidit̉. uā in prin. ⁊ ī fi. ponit̉ duplex ꝯſtōnis cā. In medio ponit̉ ꝯſtitutio. 2ª ibi ſecularis. ¶ Nō pͦ ꝙ eccleſia ē or̄onibꝰ deputata. ⁊ faciſ iſte tex. vt magis in eccleſia qͣꝫ alibi ſit orandū ad qd̓ vide bo. tex. cū glo. in. c. ꝑcimoniā. xli. di. ⁊ in. c. decet. §. nullus. eo. ti. li. vi. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ci miteria gaudēt eodē p̓uilegio cū eccleſia. ſicut enī interdicit̉ iudiciū ſeculare in eccleſia ita ⁊ ī cimiterio vt hic. ⁊ hodie proceſſus ē ipſo iure nullus ſiue fiat in eccleſia ſiue in cimiterio. vt ī d. c. decet. §. ad hec. Itē cimiteriū gaudet īmu nitate ſicut eccleſia ⁊ parit̓ vtrobiqꝫ cōmittit̉ ſa crilegiū. xvij. q. iiij. quiſꝗs. ⁊ interdicta eccleſia vr̄ interdictū cimiteriū. vt in. c. ſi ciuitas. de ſen ex. li. vi. ad qd̓ tn̄ vide qd̓ hr̄ in. c. vnico. de ꝯſe. ec. vel alta. li. vi. ⁊ ſi alicui interdicit̉ ingreſſus eccleſie vr̄ etiā īterdictū cimiteriū vt ī. c. is cui. de ſen. ex. li. vi. ⁊ vide qd̓ ihi noͣ. glo. que tangit an predicta equiꝑatio p̄cedat ſi cimiteriū eccle ſie nō ſit ꝯtiguū. ⁊cͣ. ¶ Noͣ ꝫº. ꝙ in eccleſia ē tu tela refugij ꝯſtituta ⁊ hͦ qꝛ ꝯfugiēs ad eccleſiaꝫ ē tutꝰ vt in. c. jͣ. proxi. vbi de hͦ. ⁊ olī in lege vete ri talis tutela erat ī aliquibꝰ ciuitatibꝰ de quo vide tex. iūcta glo. in. c. illa. xv. q. i. Et inducit̉ iſte tex. ad qōnē. an eccleſie debeāt incaſtellari ⁊ dicūt Inno. ⁊ Hoſti. ꝙ nō ad offenſionē alicꝰ x. q. i. ſanctorū. in fi. tn̄ vt defendāt̉ xp̄iani ⁊ bo ni viri a malis credūt poſſe incaſtellari. ⁊ cū hͦ tnͣſeūt cōiter doc. hic. ⁊ pro hͦ bn̄ facit iſte tex. h̓ in fi. in ar. ⁊. c. nulli. xlij. di. vbi pꝫ ꝙ tꝑe neceſſi tatis licite ꝗs hoſpitat̉ in eccleſia. ⁊ noͣ hͦ dictū pro ꝯſuetudine ruſticorū ꝗ tꝑe hoſtilitatis hn̄t refugiū cū bōis ſuis ad eccleſiā ⁊ ibi fortificāt̉ facit optīe arguēdo de ꝑſonis ad locū. c. ij. sͣ. eo ¶ Op. de. c. i. sͣ. eo. vbi pꝫ ꝙ nedū iudiciū ſan gninis ſed etiā ciuile in eccleſia ſeu in ipſiꝰ do mibꝰ agitari nō debet. So. glo. ij. fatet̉ ꝯͣriū ⁊ ad tex. ſupplet maxīe ⁊ hodie vt predixi hēmꝰ tex. in d. c. decet. in quo īducit̉ nullitas ipſo fa cto tā proceſſus qͣꝫ ſnīe iudicis ſecularꝭ. ſecꝰ dic quo ad iudicē eccl̓iaſticū. ipſe enī licite iudiciū exercet in eccleſia. vt in. c. preceptū. ij. q. ij. ⁊ ī. c. qua fronte. de appel. ꝗnīmo noͣ iſtā glo. in eo ꝙ dicit iudiciū eccleſiaſticū de honeſtate exercen dū in eccleſia ⁊ nō alibi vt ꝓpter loci reuerētiā caueāt hoīes magis a ꝑiuriis ⁊ mēdaciis. pōt tn̄ alibi exercere ad hͦ. c. qua frōte. de appel. vbi pꝫ ꝙ in palatio ep̄ali pōt exerceri. ⁊ ſic ī multis locis ſeruat̉. ¶ Sed gl. iſta poſtmodū querit quid ſi actori vel reo ē īterdictꝰ ingreſſus eccle ſie ⁊ iudiciū agitat̉ in eccleſia ꝙ interdictū non extēdit̉ ad iſtū caſuꝫ. ⁊ nō dicit qͣre. puto ꝙ iſta ſolutio pōt intelligi duobꝰ modis. pͦ ꝙ īterdictū ingreſſus eccleſie extēdit̉ ad celebrationē diui norū ⁊ auditū. nō aūt ad ſimplicē ingreſſū. ſed hͦ mihi nō plꝫ ꝑ. c. is cui. de ſen. ex. li. vi. vbi dr̄ ꝙ interdicto īgreſſu eccleſie vr̄ ꝑ ꝯn̄s ibidē īter dicta diuinorū celebratio. vn̄ pōdero illud v̓bū ꝑ ꝯn̄s. gͦ principl̓r interdicit̉ ſibi ipſe ſimplex ⁊ nudus īgreſſus eccleſie. ⁊ pro hͦ facit qꝛ excōi catus debet repelli ab eccleſia quacūqꝫ cā ītret vt xxi. di. cleros. ⁊ xxv. di. ꝑlectis. ¶ 2º. pōt hec ſolutio intelligi ꝙ nō extēdit̉ ad hūc caſū .ſ. cuꝫ venit ad iudiciū vt fiat ius. ⁊ pro hͦ ītellectu fac̄ ſil̓itudo que ſequit̉ in glo. ¶ So. glo. 2º. princi palit̓ ꝙ debet tunc iudiciū agitari exͣ eccleſiā vt ſic iſte ſeruet īterdictū. ⁊ hāc vltimā ſo. dicit ho ſti. tenendā ꝑ quā interdictū ſeruat̉ ⁊ cā expe dit̉. ar. de ſpō. cōmiſſū. Ala. ⁊ Goff. diſtinguūt inter actorē ⁊ reū. mihi plꝰ plꝫ hec opīo vltīa ꝙ nō debet ꝓpter delictū actoris mutari ſolitus iudicij locꝰ. vn̄ actor repellet̉ cū nō poſſit eccle ſiā intrare faciat ſe gͦ abſolui ſi vult audiri. ſicut dicimꝰ in excōicato. ſecꝰ in reo cū veniat neceſ ſitatꝰ vt in. c. intelleximꝰ. de iudi. ¶ Quero exͣ glo. an tutor vel curator pōt decerni in eccl̓ia. do. Pe. de anch̓. dicit poſſe dici ꝙ ſic qꝛ iſti ſūt actus pietatis. ⁊ remittit ad noͣ. ꝑ bal. in. l. nēo. C. de ſa. ſanc. ec. Ego gn̓aliter diſtinguo ſic ꝙ aut actus qui expedit̉ in eccleſia ꝑ iudicē ſecu larē fit ꝑ viā volūtarie iuriſdictōis. aut ꝯtētioſe pͦ caſu actꝰ tꝫ nec anullat̉ vigore. c. decet. p̄all̓. qꝛ illud. c. loquit̉ in ſtrepitu iudiciorū ⁊ tꝫ bar. in. l. actus. C. de feriis. ꝑ illū tex. vbi pꝫ ꝙ actꝰ qui ſpectāt ad voluntariā iuriſdictionē pn̄t ce lebrari diebꝰ feriatis qͣſi valeat ar. de tꝑe feria to ad locū ſacratū. ⁊ facit qd̓ ipſe noͣ. in. l. dyu ff. eo. ſed ego credo ꝙ actꝰ teneāt. ſed fieri non debēt diebꝰ feriatis nec in eccleſia niſi ꝯcernāt pietatē. ar. ī. c. i. de feriis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ facit qd̓ .jͣ. dicā. ꝙ aūt actꝰ teneāt facit idē tex. in d. c. de cet. qꝛ loquit̉ in ſtrepitu iudiciorū. vn̄ cū ſit pe nale nō debet extēdi. vn̄ dicit ibi gl. noͣ. ꝙ illud .c. nō debet extēdi ad ꝯtractꝰ qui fiūt in eccl̓ia. Ex quo noͣ ꝙ diſpō odioſa ꝯcepta ſuꝑ quaſi cō tractu nō extēdit̉ ad purū ꝯtractū. nā ī iudicio qͣſi ꝯtrahimꝰ. l. iij. ff. de pecul̓. Idē dic ecōtra .ſ. ꝙ diſpō odioſa ꝯcepta ſuꝑ qͣſi ꝯͣctu nō extē dit̉ ad ꝯͣctū qd̓ tenuit bar. in. l. more. ff. de acꝗ here. vbi dicit ꝙ ſi ſtatutū ꝓhibet mulierē ꝯͣhe̓ ſine certa ſolēnitate pōt nihilominꝰ hereditatē ſine vlla ſolennitate adire. ad qd̓ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. apud iulianū. ff. ex qui. ca. in poſſ. ea. Si v̓o actꝰ expedit̉ ī eccleſia ꝑ iudicē ſecularē ꝑ viā ꝯtētioſe iuriſdictōnis. ⁊ tūc credo ꝙ indi ſtincte proceſſus ſit nullꝰ. ꝑ d. c. decet. qd̓ loꝗt̉ indiſtincte. vn̄ crederē ꝙ ſi etiā ꝯcerneret pieta tē anullaret̉ proceſſus. debet enī iudex ꝓcede̓ in tribunali ſuo. tex. enī in d. c. decet. loꝗt̉ vl̓r ⁊ indiſtincte vt pꝫ ꝓpe fi. ibi nulla inhiberi cā ꝑ laicos. ⁊cͣ. ¶ Ulteriꝰ q̄ro an in eccleſia poſſet quis doctorari vel magiſtrari. Io. an. pꝰ Guil. formauit iſtā qōnē in d. c. decet. ⁊ ꝯcludit tādē ꝙ ſic. tū qꝛ actus iſte ē licitꝰ ⁊ honeſtus ⁊ eccle ſiaſticꝰ. tū qꝛ recipit̉ gradus a ꝑſona eccleſia ſtica vt in cle. ij. de magiſt. iūcta glo. tū qꝛ ſcīa ē ſanctiſſima res. vt. l. i. §. ē quidē. ff. de va. ⁊ exͣ. ꝯgnitꝭ. ⁊ hͦ mihi plꝫ. ⁊ ꝯſuetudini cōi ⁊ gn̄ali rō borat̉. facit qd̓ noͣ. in d. cle. ij. que dicit ꝙ licite ⁊ ſine peccato petit quis hūc honorē magiſte rij. ſi ē idoneꝰ qꝛ petit oportunitatē cōicādi ali is ſcīaꝫ qd̓ ꝑtinet ad charitatē. indignꝰ v̓o pec cat qꝛ incurrit peccatū preſūptōis ⁊ tāto plꝰ qn̄ petit in eccleſia. ar. c. cū grauia. iij. q. ij. vbi dicit tex. noͣ. nā quos grauia peccata deprimunt ad maiorē cumulū dānationis potiꝰ qͣꝫ ad abſolu tionē eorum corꝑa in eccleſiis ponunt̉. dic tn̄ ꝙ actus ſemꝑ tꝫ cū nō expediat̉ ꝑ viā ꝯtētioſe iu riſdictōis. ¶ Uenio hic querit̉ an laici ſeu ſo cietates laicorū licite faciāt ꝑlamēta ⁊ concilia ſua in eccleſia. dic ꝙ regl̓r iſta prohibēt̉ vt pꝫ in d. c. decet. v̓. ceſſent. vbi dr̄ ꝙ in eccleſiis debēt ceſſare vniuerſitates ⁊ ſocietates qͣrūlibet ꝯci lia ꝯtiones ⁊ publica ꝑlamenta. dicit tn̄ ibi Io. an. ꝙ pro actu pietatis vel ſpūalitatis bn̄ poſſēt ibi ꝯgregari vtputa vt faciāt aliquā oblationē vel faciāt ibi ſocietatē alicꝰ actus pietatꝭ. qd̓ noͣ pro ꝯſuetudine hodierna ⁊ facit bn̄ ī ar. c. ſi ꝗs deſpicit. xlij. di. Nter alia. moleo ad ec Malefactor cleſiā īmunitate gaudet niſi in duobꝰ caſibꝰ. ſeruꝰ v̓o reſtituit̉ dn̄o de ipſiꝰ īpunitate iurāti. hͦ. d. ⁊ ſic cōiter ſummat̉. Ego v̓o latius ⁊ noͣbiliꝰ ſūmo ſic. Reus criminis ad eccleſiaꝫ fugiēs nō ē violēter ab ea extrahēdꝰ nec debet ampliꝰ pretextu crīs cōmiſſi dānari ad mortē vel ad aliā penā corꝑalē. eſt tn̄ al̓r ltīme puniē dus. fallit in duobꝰ caſibꝰ hic expreſſis. hͦ. d. pͦ. Seruus fugiēs ad eccleſiā timore dn̄i ſui eſt dn̄o de eiꝰ īpunitate iurāti reſtituēdus. hͦ. d. 2º. Duo ſunt dicta. 2ᵐ ibi ſi v̓o. ¶ No pͦ ꝙ vbi in eodē facto dat̉ canonū ⁊ legum ꝯcurſus licite S 2 etiā in foro canonico ⁊ ad deciſionē cauſe eccle ſiaſtice ſimul allegant̉. ꝯcor. c. i. de iu. calū. ⁊. c. i de no. ope. nū. cū ſil̓ibꝰ. ⁊ ꝑ hͦ ego dico nō bene dixiſſe glo. in. c. ſi in adiutoriū. x. di. que dicit le ges nō eſſe allegādas niſi in defectū canonis. Et noͣ ex hͦ tex. ꝙ cū ſimul allegāt̉ premitti de bēt canones tanqͣꝫ digniores. ⁊ pōdera ꝙ tex. appellat canones ſacros. vident̉ enī ꝓmulgati inſtinctu ſpūs ſancti. l. di. ſi ille. tex. tn̄ legis ap pellat leges ſacratiſſimas. vt. l. leges ſacratiſſi me. C. de legi. ⁊ dicūt̉ diuinitꝰ ꝓmulgate. l. fi. C de preſcrip. lon. tē. ⁊ pro vtriſqꝫ facit tex. in. l. i. §. ē quedā. ff. de va. ⁊ exͣor. ꝯgni. vbi ſcīa dr̄ res ſanctiſſima. ¶ Itē noͣ tex. pro ꝯſuetudine do ctōrū qui ex mēte ⁊ diſpōne canonū ⁊ legū for māt diſtinctionē. ſic enī papa fecit hic. ¶ Nō 3º. tex. ibi qͣꝫtūcūqꝫ grauia. ⁊cͣ. ꝙ ꝓpter atroci tatē delicti nō debet quis ad eccleſiā ꝯfugiens īmunitate priuari eccleſiaſtica ⁊ hͦ facit ad ea q̄ dicā ſuꝑ glo. ¶ Noͣ 4º. ꝙ īmunitatē ꝯſequitur reꝰ ad eccleſiā ꝯfugiēs. nō enī effugit prorſus vltionē delicti ſed ꝯſeꝗt̉ principl̓r duo. pͦ vt īde violēter nō poſſit extrahi. 2º. vt nō poſſit āpliꝰ de illo dānari ad mortē vel ad penā corꝑalem ſeu corꝑis afflictiuā. pōt gͦ dānari pecunialiter ⁊ al̓r qͣꝫ in ꝑſona. Et ex hͦ ⁊ ex tex. no ꝙ ſtricte appellatōe pene venit pena corꝑis afflictiua n̄ aūt pecuniaria vel alia extra corpꝰ. nā tex. hic dicit ꝙ nō debet dānari ad penā ⁊ poſtea dicit ꝙ ē al̓s ltīme puniēdꝰ. ad idē. c. ꝯſtituimꝰ. xvij. q. iiij. vbi dr̄ ꝙ fugiētes ad eccleſiā ſunt ab om ni penarū gn̓e ſecuri ⁊ tn̄ ꝯpellūt̉ al̓r de delicto ſatiſface̓ vt ibi ⁊ hic. ¶ Noͣ ꝙ publicꝰ latro vl̓ nocturnꝰ depopulator agrorū nō gaudet hac īmunitate eccleſiaſtica. dr̄ aūt publicꝰ latro qui palā ⁊ publice ferat̉ vt ſūt iſti pirate vel ꝗ pu blice ſtāt in ſtratis. vel iſti hn̄tes arcē vel caſtꝝ ⁊ diſrobāt hoīes tn̄ſeūtes. Nocturnꝰ v̓o depo pulator agrorū dr̄ qui obſidet ſtratā publicaꝫ diſrobādo tnͣſeuntes vt dr̄ ī tex. ⁊ differt a pu blico latrone qꝛ iſte clādeſtine furat̉ ⁊ morat̉ ī loco. vn̄ dr̄ nocturnus depopulator agrorū ẜm Inno. qꝛ in nocte ſegētes deſtruit dū ibi ſe ab ſcondit iacet ⁊ latet. ⁊ qꝛ preter homicidia ⁊ ra pinas faciūt ī ſtratis cōburūt ⁊ deſtruūt agros illorū qui eos nō ſeruiūt. Expediā pͦ gl. ⁊ qd̓ de eis nō erit applicabile reſeruabo in fi. ¶ pͦ igit̉ quero quid ſi iudeꝰ fugiat ad eccleſiā nūquid gaudeat hac īmunitate. So. glo. in v̓. extrahē dus. dicit ꝙ ſic dūmō abſit ſimulatio. allegat. l. i. C. de his qui ad ec. ꝯfu. vult dice̓ ꝙ ſi iudeus fugiat ad eccleſiā ⁊ vult vere effici xp̄ianꝰ gau dere debet hac īmunitate ⁊ lꝫ doc. nr̄i tnͣ ſeunt cōiter cū hac gl. ⁊ idē Lau. in cle. i. de pe. ⁊ re. tn̄ vide glo. in ꝯtrariū in d. l. i. que dicit ꝙ etiaꝫ ceſſante ſimulatōe nō gaudet iudeꝰ hac īmuni tate. ⁊ ad tex. illiꝰ. l. i. q̄ vr̄ pōderare ſimulatōeꝫ rn̄det ꝙ denōͣt frequentiā qͣſi dicat ꝙ ideo fecit tex. ille mētionē de ſimulatiōe qꝛ frequēt̉ iudei ſimulāt religionē fidei vt fugiētes ad eccleſiaꝫ poſſint euitare penas criminū ⁊ debitorū one ra. Ego credo illā glo. veriorē qͣꝫ nr̄aꝫ. vn̄ dico ꝙ illa lex inducit preſūptionē iuris ⁊ de iure ꝯͣ ſimulationē. exquo enī iudeꝰ reatu aliquo vel debitis fatigatꝰ fugit ad eccleſiā ⁊ dicit ſe velle effici xp̄ianū preſumit̉ violēt̉ ꝙ hͦ faciat in frau dē nec debet recipi probatio in ꝯtrarium qꝛ illa lex preſumēdo fraudē ſtatuit. dicit enī ꝙ antea nō debēt ſuſcipi qͣꝫ debita vniuerſa reddiderīt vel fuerīt innocētia demōſtrati purgati exquo enī lex ſuꝑ preſūptōe certū quid ſtatuit non ad mittit̉ probatio in ꝯtrariū vt noͣ. glo. in. c. ferrū. l. di. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. is qui fidē. de ſpon. fa cit ad predicta in ar. oꝑti. qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. vnico de obli. ad rōci ¶ Quero qꝛ tex. dicit ꝙ fugiēs ad eccleſiā ē al̓s ltīme puniēdꝰ. querit̉ qua pe na puniat̉. So. dicit glo. in v̓. puniēdus. ꝙ puni etur pecunialit̓. vel al̓r ſatiſfaciet preter penam corꝑalē ⁊ idē doc. cōiter hic dicētes ꝙ ciuilit̓ cū illis agi pōt. accuſari v̓o etiā proceſſu tꝑis non pn̄t al̓s modica eēt hec īmunitas eccleſie. dixit tn̄ Inno. ꝙ pretextu hꝰ crīs poterunt repelli a promotōe. Aduerte puto ꝙ ciuilit̓ ⁊ crīalit̓ pōt cū iſtis agi etiā dū exiſtūt in eccleſia dūmō non ꝯſequāt̉ penā corꝑis afflictiuā vt hic vbi tex. dicit ꝙ ſunt al̓s ltīme puniēdi gͦ loꝗt̉ etiā de ac cuſatōe crīali. hinc pꝰ multa dixit glo. noͣ. in. c. reū. xvij. q. iiij. ꝙ pͥuilegiuꝫ eccleſie oꝑat̉ vt oīo neqꝫ vitā ꝑdat neqꝫ mēbrū ſed al̓s pecunialit̓ ſatiſfaciat. vel ſi hͦ nō pōt ſeruiet ei ꝑpetuo quē leſit. ar. c. de raptoribꝰ. xxxvi. q. i. qd̓ noͣ. ⁊ idem firmat ibi archi. dicens ꝙ illa fuit ſnīa Hugꝭ. vt fugiēs ad eccleſiā nō debet ampliꝰ puniri pena mortis mēbrorū vel v̓berorū ſed debet puniri pecunialit̓ ⁊ ſatiſfacere ⁊ hͦ īnuit hic iſte tex. dū dicit ꝙ ꝯponat. ⁊cͣ. qd̓ ſonat ad ſatiſfactionē pe cuniariā nō tn̄ ꝓpt̓ hͦ negat̉ ẜm Hugꝭ. qn̄ etiam al̓r poſſit ſatiſface̓ puta iurādo illi fidelitatē vl̓ preſtando aliud ſeruitiū prout voluit glo. p̄all̓. Sed tu ꝯſidera ꝙ tex. hic vtit̉ v̓bo puniēdus. ⁊ vnū ius debet ꝑ aliud ſuppleri. vn̄ vt dixi po terit puniri ad oēm penā preter corꝑalē. fateor tn̄ ꝙ poterit cū leſo ꝯpone̓ prout eis placuerit. nā ſatiſfactū intelligit̉ qͣlitercūqꝫ volūtati credi toris ſatiſfiat vt in. l. ſi rē. §. oīs. ff. de pig. actio. Sed ego quero qual̓r mādabit̉ executōni iſta pena ⁊ qual̓r procedet̉ ꝯtra iſtū ad ꝯdēnatōeꝫ exquo ē in eccleſia. Aduerte circa modū proce dēdi dico ꝙ poterit exire eccleſiā nā ex illo ſo lo ꝯfuge̓ ad eccleſiā ꝯſequit̉ īmunitatē vt in. c. ꝯſtituimꝰ. xvij. q. iiij. ⁊ hic. prelati tn̄ de facto vi olant has īmunitates. debēt enī a iudicibꝰ ſecu laribꝰ promiſſionē de vita ⁊ mēbris ſaluandis obtinere vt hic. ⁊ dicit Inno. ꝙ ſi neceſſe fuerit exigere ſuꝑ hͦ iuramētū ⁊ etiā maiores cautio nes. ar. c. lr̄as. de reſti. ſpo. ⁊. c. graue. de ſen. ex qd̓ bn̄ noͣ. ⁊ eo exeūte poterit fieri proceſſus ⁊ ſnīa executōi in bonis mandari vel poterit al̓r ꝯponere cū leſo vt sͣ. dixi. Si v̓o nullo mō velit de eccleſia exire forte timēs tyrānideꝫ iudicis ſecularꝭ. nullo mō dꝫ de eccl̓ia exͣhi ꝑ iudicē vel ꝑ aliū. Nā vt īnuit tex. duplex ē īmūitas. pͥma vt nullo mō exͣhatur īuitus. ſcd̓a vt nō ꝯdēnet̉ inde ad penā corꝑaleꝫ. vt hic. ⁊ facit tex. in. d. c. reū. ⁊ in. l. ij. C. de his ꝗ. ad ec. ꝯfu. vbi īdiſtīcte ꝓhibet̉ extractio. Poterit ergo tūc citari in ec cleſia ⁊ tenet̉ ꝯꝑere ꝑ ſe aut ꝑ ꝓcuratorē. vt ꝓ bat̉ in. l. pn̄ti. C. e. vbi tex. ⁊ Bar. ſi autē nolue rit ꝑ ſe vel ꝑ aliū ꝯꝑere. ſi lis erat ꝯte. an̄ fugam ꝓcedet̉ ad ſnīaꝫ pecuniariā. vt h̓ ⁊ ibi. ⁊ māda bit̉ ſnīa executōi in bonis. ſi autē nō erat lis cō teſtata ꝓcedet̉ ad pͥmū ⁊ ſcd̓ꝫ decretū ẜꝫ qͣlita tē cāe. vt ī. d. l. pn̄ti. hͨ ꝓcedūt r̄ſpctū iudicꝭ. ſcl̓arꝭ. ⁊ qͦ ad reū laicū. ¶ Sꝫ dubitat̉ an̄ iudex eccl̓i aſticꝰ poſſit iſtū ꝯfugientē arce̓ ⁊ ꝯſtrīge̓. p̄ſertī ſi eſt ꝑſona ecceſiaſtica. Sol. Inno. hic in v̓. ad eccleſiam tetigit ſuccincte modica v̓ba in hac. q. dicēs ꝙ lꝫ iſti ꝯfugiētes ad eccl̓iaꝫ nō poſſint ꝯdēnari ad penā corꝑalē. pn̄t tn̄ in mōaſterio re trudi ad pnīaꝫ agendā. alle. l. diſ. ſi ep̄s. ⁊. C. de adul. aucͣ. ſꝫ nouo iure. ſed dic̄ Io an̄. ꝙ ꝑ hanc glo. videt̉ Inn. ſentire ꝙ ꝑ iudicem eccl̓iaſticū fugiēs ad eccl̓iaꝫ bn̄ pōt inde abſtrahi ⁊ puniri eccl̓iaſtica pena. ⁊ ꝓ hoc facit ẜm eū qꝛ cōtra ſe culares ptātes. nō ꝯͣ eccl̓iaſticas vr̄ hec īmūitas adinuēta ꝓ hͦ. xvij. q. iiij. frat̓. ibi ꝙ nec ptātibuſ ꝗdeꝫ nec pͥncipibus vnqͣꝫ licuit ꝑpetrare vt ho minē in ſanctuarijs cōſtitutū ⁊cͣ. vt ibi ad ideꝫ. c diffiniuit. ea. cā. ⁊. q. vbi violās eccl̓ie īmūitatē ꝑuiri iubet̉ ſeueritate regia. ergo de laicis loꝗt̉ Preterea ad p̄dicta facit. quia eccl̓ia nō p̄ſūit̉ p̓uilegiaſſe ꝯͣ ſe d̓ cēſi. cū īſtātia. Itē iudex eccl̓i aſticꝰ nō īponit penā mortꝭ. aut trūcatōis a qui bꝰ debet̉ īmunitas vt h̓. Sꝫ Io. an. p̄dicta non placēt. nec credit Inn. ſic ītellexiſſe. vn̄ ꝯcludit ip̄e ꝙ abſtractio violēta ēt ꝑ iudicē eccl̓iaſticū vel dn̄m eccl̓iaſticū. etiā de ſb̓dito vel ſeruo fie ri nō poterit. alle. l. ij. C. de his ꝗ ad ec. ꝯfu. vb ſimpl̓r dr̄ mīme lice̓ fugiētes ⁊cͣ. Item hēt̉. xvi. .q. iiij. reum. vbi dr̄ reū ad eccleſiaꝫ fugientē ne mo abſtrahe̓ audeat. ⁊ in. c. diffiniuit ea. cā. ⁊. o vbi dr̄ diffiniuit ſanctū ꝯciliū vt nullus audeat ꝯfugientē ⁊cͣ. vniuerſale igit̉ v̓bum negatiuum ēt eccl̓iaſticos īcludit. ⁊ fac̄ in ar. c. vnicū. jͣ. d̓ na tis ex libe. ven. nō enī dꝫ ille īpugnare ꝗ defēde̓ debet. vt ibi. ⁊ de reſti. ſpol. c. cōquerēte. in pͥn. Itē patere legē quā tuip̄e tulerꝭ. de ꝯſti. cū oēs Ad motiua autē ſuꝑiꝰ facta cū dr̄ iudicē eccle ſiaſticū nō impone̓ penā mortꝭꝭ. vel detrūcatōis membrorū ℟ndetur ꝙ tex loꝗtur de omni pe na. ⁊ aꝑtius loꝗtur p̄alle. c. id cōſtituimus. vbi cauet̉ de oī penaꝝ genere. nec glo. Inno. loꝗt̉ de pena ſꝫ d̓ pnīa. ⁊ ꝓ hoc facit glo. in. c. de ra ptoribꝰ. xxxvi. q. i. q̄ vr̄ ſentire ꝙ talibꝰ pōt iniū gi penitētia. Aduerte qꝛ Io. an̄. aꝑte tāgit ꝗd ī ſubdito vel ſeruo dn̄i eccleſiaſtici vel in iudice eccl̓iaſtico r̄ſpectu ſecularis ꝑſone. ⁊ ꝯcludit ꝙ per iſtoſ violenta abſtractio fieri nō dꝫ. qd̓ mihi ſatis plꝫ. ⁊ allego ꝓ eo. c. nullus. xvi. q. iiij. vbi tex. exp̄ſſe dicit ꝙ nullꝰ clericorꝝ ſeruuꝫ aut di ſcipulū ſuū cōfugientē ad eccl̓iaꝫ extͣhe̓ audeat vel flagellare preſumat ⁊cͣ. ¶ Sed circa duo pōt dubitari. pͦ an̄ iudex eccleſiaſticus poſſit fu gienti ad eccleſiā īuito indice̓ penitentiā. ⁊ iſtā q. ſuccincte tāgit Io. an. poſt Inno. ⁊ vterqꝫ vr̄ ſentire ꝙ ſic. ⁊ facit glo. in. d. c. de raptoribꝰ. qd̓ mihi plꝫ dumō inuitus nō exͣhatur de eccleſia vt ſic ꝯſulat̉ ꝑiter īmunitati eccleſiaſtice ⁊ anīe iſtius fugientis. ⁊ ſic pn̄t reduci ad cōcordiam Lau. ⁊ 2. enzel. ꝗ in hoc vidēt̉ ꝯͣriari in cle. i. de pe. ⁊ re. nā īmunitas nō ītelligitur ꝯceſſa in pre iudiciū aīe. pōt enī quis ꝯpelli ad agendū peni tentiā de peccato publico. vt in. c. i. de ſpōſa. ⁊ xxvi. q. vi. c. fi. nec eccleſia excuſat. cū hec peni tentia īponat̉ in eccleſia. vt in. c. in capite. l. diſ. ¶ 2º. pͥncipalit̓ pōt dubitari nūꝗd hͦ īmunitas ſic ꝯceſſa clericis ⁊ r̄ligioẜ vt nō poſſit ꝑ iudicē ꝓpriū in eccl̓ia arceri ſeu violent̓ exͣhi. ⁊ hāc. q. exp̄ſſe nō attingūt hic doc. nā Io. an̄. nullā mē tioneꝫ fac̄ de clericis vel religioſis fugiētibus ad eccleſiam vel in ea delinquentibꝰ ſeu exn̄ti bꝰ. nec ego in hͦ reꝑio aliquē tex. ꝗ expreſſe ꝓui deat. Sꝫ ego ſalua meliori deliberatōe teneo ꝙ hec īmunitas nō hꝫ locū in eis ſi iudex eccl̓i aſticꝰ cā diſcipline ⁊ nō odij vult eos arce̓ in ec cleſia ⁊ pūire ⁊ exͣhere vt duci faciat ad carcerē ⁊ d̓ pͦ adduco gl. q̄ hͦ aꝑte ſētit in. c. nullus. xvij. q. iiij. 2º. ꝯſidero ꝙ ciuilis lex nō facit aꝑte mē tionē de clericꝭ. vl̓ r̄ligioſis. ⁊ ſi face̓t nō valeret qꝛ nō potuiſſet dare priuilegiū in p̄iudiciū eccl̓i aſtice iuriſdictōis. iuxta noͣ. ꝑ Inno. in. c. nuper de teſti. fac̄. c. eccleſia ſācte marie. de ꝯſti. ⁊ xcvi. diſ. bn̄ quidem. iura v̓o canonica ⁊ ſi nō diſtin guāt inter clericoſ ⁊ laicos. tn̄ ſi ponderēt̉ vidē tur mentē habuiſſe ad laicos duntaxat. pꝫ hͦ in eo ꝙ dicit h̓ rectores eccleſiaꝝ debe̓ ⁊ obtine̓ ꝓ miſſionē de mortē ⁊ mēbris ſaluādis. nō .n. dic̄ ꝙ debēt indulge̓. ꝙ feciſſet ſi fuiſſent locuti de clericis quoꝝ punitio ſpectat ad ip̄os eccleſiaꝝ rectores ⁊ ep̄m ⁊ alios p̄latos. de off. ordi. cum ab eccl̓iaꝝ p̄latꝭ. idē vr̄ velle. c. reū. ⁊. c. id ꝯſtitui mus. cū ſi. xvij. q. iiij. Item ꝓbatur hͦ aꝑtiſſima rōe p̄ſertim in religioſis ꝗ raro aut nunqͣꝫ ex eūt clauſtra monaſterij. xvi. q. i. placuit. el. ij. nā ẜꝫ r̄gl̓aꝫ eoꝝ ⁊ iura coīa pn̄t ꝑ eorū ſuꝑioreꝫ in monaſterio v̓berari ⁊ incarcerari. ⁊ ſi opus eſt de monaſterio expelli. ⁊ in alijs artioribus mo naſterijs recludi. vt pꝫ ex his que le. ⁊ noͣ. in. c. vniuerſitatis. de ſen. ex. ⁊ in. c. fi. de reli. ⁊ trāſe. ad reli. xvi. q. i. de lapſis. ⁊ in. c. dilectus. ij. d̓ ſi mo. ⁊ idē dicēdum d̓ ſecularibus clericis r̄ſpe ctu ep̄oꝝ. naꝫ ep̄s iudicat in eccl̓ijs. ij. q. ij. pre ceptum. vel in palacio ſuo. de ap. qua fronte. ⁊ in ſnīa ꝯdēnat qn̄qꝫ clericū ad ꝑpetuuꝫ carcerē qn̄qꝫ ad verbera. vt in. c. tue. de pe. ⁊ in. c. noui mus. de v̓. ſig. ⁊ in. c. i. d̓ calū. ⁊ in. c. i. in fi. xxiij. q. v. ⁊. v. q. v. illi qui. ⁊ noͣ. xlv. diſ. in ſūma. durū autē eſſꝫ dice̓ ꝙ in eccl̓ia non poſſēt capi arceri ⁊ incarcerari ⁊ v̓berari. īmo ꝓ honeſtate eccl̓ie debēt v̓berari in eccl̓ia. ⁊ ꝑ clericum. ⁊ non per G De imu. eccle. laicū vt in. c. vnierſitatꝭ d̓ ſen. ex. ⁊ noͣ. in. d. c. l. ⁊ in ſūma xlv. diſ. p̄terea ſi clerici gauderēt hac īmūitate eccl̓iaſtica. hoc tende̓t nō ad decorem ſed ad maximū dedecꝰ eccleſie cum videretur velle defende̓ facinus clericoꝝ qui debent eſſe ſancti ⁊ in ſuis actibꝰ reluce̓. vt in. c. oꝫ ſacerdo tes. lxxxi. diſ. et canones mandant ꝓ facinore eos deponēdos ab ordine. d̓ iudi. c. at ſi clerici. ⁊ in. c. cū nō ab homine. ſequeret̉ ēt abſurdum ꝙ cuꝫ multi ſūt clerici ꝗ nihil habēt d̓ pr̄imonio remāeret eoꝝ delictū īpunitum cum nō poſſint pecunialit̓ puniri. ad p̄dicta ēt fac̄ cle. i. de priui. v̓ſi. ſi qui vero cōtra p̄miſſa. ⁊ in. c. non ſolū. de regu. li. vi. vbi r̄ligioſi delinquētes in religione mandant̉ ſubijci grauibꝰ penis. Preterea ⁊ vl timo cū occidētes in eccl̓ia gaudeant hac īmūi tate. niſi malitioſe in eccleſia id fecerint. vt ī. c. fi. jͣ. eo. ſeq̄ret̉ ꝙ clerici maxime qui cōiter viuūt raro aut nūqͣꝫ punirēt̉ d̓ delictis eoruꝫ cū vt plu rimū delinquāt in eccleſia. cꝰ ꝯtrariū aꝑte ꝓbat̉ in. d. c. nullus. xvij. q. iiij. ⁊ clariꝰ in c. ij. ⁊. c. cū il loꝝ. de ſen. ex. cū ſi. ⁊ iſta puto veriſſima. relinqͥ tn̄ hec ꝯſuetudini que in hͦ multū debet attēdi vt hic noͣ. Inno. ⁊ ex his oībus pꝫ ẜm Hoſti. ꝙ ꝯͣ hāc ꝯſtitutionem delinquūt principes ⁊ p̄lati pͥncipes qꝛ ſi fugiēs ad eccleſiam ponit pedē exͣ eccl̓iam ſtatim euꝫ capi faciūt. ⁊ ſi nō exit tenēt eū obſeſſum denegant victualia ⁊ quicꝗd mali facē pn̄t faciūt ꝯͣ illos. ꝯͣ. l. pn̄ti. ⁊ canones p̄all. Prelati vero in hoc delinquūt. quia quantum cūqꝫ grauia fugiēs ꝯmiſerit ip̄m tamē ſeruare in totū nitunt̉ ita ꝙ nullam penā pecuniariam patiat̉ ꝯͣ id quod hic dr̄. ⁊ ꝯͣ iuſtitiā q̄ eſt ſūmuꝫ bonū. xij. q. ij. cū deuotiſſimā. iō optabat Hoſti. ⁊ bene ꝙ in hoc ⁊ in alijs utriqꝫ eēt ſuis termi nis ꝯtenti. ⁊ ꝑ hoc ſit expedita iſta glo. cum ma teria ſua. ¶ Op. ꝯtra tex. in eo ꝙ excipit duas ꝑſonas tm̄. vr̄ .n. ꝙ ⁊ alie debeāt excipi. vt ꝓbat̉ in aucͣ. de man. pͥn. in. §. ꝗd ſi delinquētes. v̓ſi. ⁊ neqꝫ. vbi excipiunt̉ adulteri homicide ac rapto res virginū. ſed glo. in v̓. niſi publicus. dic̄ illud ꝓcede̓ de iure ciuili. de iure autē canōico cui in hoc ſtandū eſt. excipiendi ſunt ſolū iſti duo cāꝰ de quibꝰ in lr̄a. ⁊ addendus eſt tertius cuꝫ ſua limitatōe ꝓut hēt̉ in. c. fi. jͣ. eo. vult ergo in effe ctu ꝙ iuri ciuili derogatur in hoc ꝑ ius canoni cum. Hoſtiē. aūt volēdo ſaluare iura ciuilia dic̄ dictā aucͣ. ꝓcede̓ quando ſūt delicta ꝯmiſſa in eccl̓ia vl̓ in cimiterio poſſet admitti hͨ ſolutio. ſꝫ oꝑtebit illam reſtringe̓ ẜm diſpōnem. c. fi. jͣ. eo. ſꝫ Lau. ⁊ Pe. tranſeūt cū glo. dicebat tn̄ Pe. addēdū caſū. c. i. de homi .ſ. qn̄ quis ex īduſtria ⁊ ꝓpoſito occidit ꝓximū ſuū. Inno. ſetit idem qd̓ gl. hic. dic̄ .n. nō eſſe ſtandū illi aucͣ. dn̄s Pe de ancha. tenuit ſtandū eſſe illi aucͣ. ⁊ huic. c. et ſic ius ciuile non corrigit̉ in hͦ. ꝑ ius canonicum qꝛ exquo exp̄ſſe nō corrigit dꝫ vnuꝫ ius ſupple ri ꝑ aliud. fac̄. l. ſed ⁊ poſteriores. ff. de legi. ⁊. c. cū expediat. d̓ elec. li. vi. n̄ .n. ē bona ꝯſequētia ẜꝫ eū. ꝯſtitutiones canōice enumerant aliquos ſꝫ nō oēs d̓ quibus fac̄ mentōem lex. gͦ in nō nūe ratis vr̄ legē corrige̓. ⁊ cū hac opi. trāſit ip̄e. ſed ꝓfecto ꝓ eo fac̄ multum in ar. iſte tex. quē ip̄e in hͦ nō pōderauit. cū .n. papa h̓ ſe fūdauerit ſuꝑ ſtatutꝭ canonuꝫ ⁊ legū vt pꝫ in pͥn. gͦ nō pōt dici ꝙ voluit legē corrige̓. cum vna ⁊ eadē lex nō de buit induce̓ ꝯͣrios effectꝰ. d̓ bap. maiores. Pre terea vbicunqꝫ loquit̉ cōſtitutio in maͣ iurꝭ. coīs ⁊ aliquos caſus excipit nō ꝑ hͦ firmat r̄gl̓am in nō numeratꝭ ꝯͣ ius cōe antiquum. īmo in caſibꝰ nō exceptꝭ ſupplet̉ a iure ꝯmūi. ad hͦ allego tex. ī c. ad audiētiā. cū ibi noͣ. d̓ cle. n̄ reſi. Itē addu co gl. Bar. in. l. ẜui. ff. d̓ vſuca. vbi noͣnt̓ voluit ꝙ vnum ius ponit r̄gl̓aꝫ. ⁊ excipit aliquē caſū cuꝫ dictōe taxatiua ꝙ nihilominꝰ excipiunt̉ alij ca ſus ꝗ r̄ꝑiunt̉ excepti in alia ꝑte iuris. pro quo allego tex iūcta glo. in. c. qm̄ frequēt̓. pͦ rn̄ſo. vt li. n̄ ꝯte. ⁊ qͣꝫqͣꝫ iſta videāt̉ ml̓tū corroborata opi do Pe. eā tn̄ nullo mō puto verā. Moueor qꝛ cū tex. in dicta aucͣ. excipiat v̓ginū raptores. ⁊ nos hēmꝰ tex. exp̄ſſe in ꝯͣrium. in. c. d̓ raptoribꝰ xxxvi. q. i. ⁊ voluit h̓ glo. gͦ impoſſibile ē dice̓ ꝙ ille tex. auctētice in nullo corrigat̉. ⁊ ꝙ iſte ſuꝑ pleat̉ ꝑ illū. Preterea ⁊ 2º. cū ſumꝰ in maͣ eccle ſiaſtica. ⁊ aīam ꝯcernēte ac eccl̓iaꝝ decorē. ⁊ ca non ſpecifice diſponit ponēdo regl̓aꝫ ⁊ excipiē do caſꝰ. ⁊ hͦ tam iure antiquo qͣꝫ nouo. vt in. c. ſic̄ antiquitꝰ. xvij. q. iiij. ⁊. c. miror. cum multꝭ. c. il lius. q. ⁊ h̓ ꝑ totū ti. nō eſt curanduꝫ d̓ iure ciui li al̓r diſponēte. vn̄ nō ſupplet̉ in hͦ ius canōicuꝫ ꝑ ciuile p̄ẜtim cū talis ſuppletio tēderet in ip̄aꝝ eccl̓iaꝝ detractōneꝫ ad hͦ allego noͣ. dc̄m Inn. in. c. i. de re. ec. non alienā. li. vi. vbi dic̄ ꝙ lꝫ ius ciuile multa requirat in aliēatione reꝝ eccl̓iaſti caꝝ. vt pꝫ in. l. iubemꝰ. ⁊ in aucͣ. hͦ ius porrectum C. de ſan. ec. tamen exquo ius canonicum ſuꝑ hͦ ſtatuit̉ minora requirēdo ſtatur iuri canōico nec ſuppletio fit ꝑ ius ciuile. mouetur pͥncipalit̓ ibi quia ſtatuta ciuilia ſuꝑ rebꝰ eccl̓iaſticis non ligant eccl̓iā niſi ea acceptauerit. xcvi. diſ. bn̄ ꝗ dē. ⁊ sͣ. d̓ re. ec. nō alie. c. fi. ſi ergo in caſu iſto n̄ fit ſuppletio in quo verſat̉ vtilitas eccl̓iaꝝ. for tiꝰ fieri nō dꝫ in caſu noſtro niſi ſuppletio tēdo ret in diminutionē honorꝭ. eccl̓ie. nā poſſibile ē ꝙ papa pīguiꝰ voluit p̓uilegiare eccl̓iā qͣꝫ imꝑa tor iō nō dꝫ decurtari pͥuilegiū pape ꝑ pͥuilegit īꝑatoris p̄ſertī cū iura ciuilia p̄buiſſent īmunita tē indiſtīcte vt. C. de his ꝗ ad ec. ꝯfu. ꝑ to. ergo ꝑ ius auctēticoꝝ nō dꝫ dimīui pͥuilegiū pape. ⁊ hͦ eſt optima ꝯſideratio. Item ⁊ 3º. cū h̓ in tex. dicat̉ ꝙ qͣꝫtuncūqꝫ grauia maleficia ꝑpetrauit ꝯfugiēs ad eccl̓iaꝫ nō ē ab eccl̓ia violēt̓ exͣhēdꝰ ⁊cͣ. igit̉ abſurduꝫ eſt dice̓ ꝙ iſte tex. debeat ſup pleri ꝑ tex. illius auctētice cū illa aucͣ. excepit ho micidas adulteros ⁊ raptores v̓ginū ꝓpter im manitatē delicti ⁊ p̄ſertī ꝓcedit hͨ ꝯſideratio do mini Pe. tenēdo opi. gl. in. l. ij. C. d̓ his ꝗ ad ec ꝯfugi. ⁊ in. d. aucͣ. de man. pͥn. §. neqꝫ aūt. q̄ volū it ꝙ hodie per tex. ipſiꝰ auctentice ꝓ quocunqꝫ crimine eſt reus ab eccl̓ia extrahendus. ⁊ facit ille tex. in eo ꝙ poſtea fac̄ gn̓aliter mentionē de delinquētibꝰ Impoſſibile enī eſt ẜꝫ hoc ꝙ vtrū qꝫ ius poſſit ẜuari. Naꝫ ꝙ ꝗlibꝫ delinquēs ex trahat̉ ē aꝑte ꝯͣ tex iſtū. ⁊. c. ſic̄ ātiꝗtꝰ. ⁊. c. id cō ſtituimꝰ. xvij. q. iiij. in raptoribꝰ. optīe pꝫ ꝯͣrium in. c. de raptoribꝰ. p̄al. in homicidio ēt r̄probat̉ in. c. fi. jͣ. e. nā homicida tūc nō gaudet hac īmu nitate cū delictū ꝯmiſit in eccl̓ia ſub ſpe īmūita tis eccl̓ie. ſecꝰ gͦ ſi nō ex ꝓpoſito occidat. vel qn̄ delictū exͣ eccl̓iaꝫ ꝑpetrauit. vides ergo clariſſi me ꝙ tenēdo opi. cōem illiꝰ auctētice īpoſſibile ē ſeruae̓ vtrūqꝫ ius. ⁊ ꝑ p̄dicta dico dc̄ꝫ do. An. etiā nō ꝓcede̓ ꝗ in quadam diſtīctione quam h̓ ſb̓mittit vr̄ velle ꝙ in grauibꝰ delictis nō gau det ꝯfugiēs ad eccl̓iaꝫ hac īmūitate. ꝑ tex. illiꝰ aucͣ. ſecus in leuibꝰ. vt in. l. ij. p̄al. ꝓfecto nō cre do ꝙ appēſate poſuiſſet hanc opi. ſed recitauit diſtinctionem quorundā legiſtaruꝫ ꝗ fuerūt lo cuti hīto reſpectu ad ius ciuile. vt. jͣ. ſubijciaꝫ. ⁊ lec. do. An. ſuꝑ 3º. reꝑit̉ multuꝫ corrupta. qꝛ ip̄e eā nō publicauit in vita. nā hoc dictū ſuū exp̄ſſe ē ꝯͣ iſtū tex. ī eo ꝙ dic̄ ꝙ qͣꝫtūcūqꝫ grauia malefi cia ꝯmiſerit ⁊cͣ. ad idē. c. fi. jͣ. e. inducēdo vt ſupͣ dixi. ⁊. xvij. q. iiij. in multꝭ iuribꝰ ſuꝑius allegatꝭ Quare īdubitāter ꝯcludo ſtanduꝫ eſſe ſuꝑ iſta īmunitate diſpōni hꝰ. c. cū ſuis caſibus dūtaxat exceptis. ⁊ cum limitatione. c. fi. jͣ. eo. nec placet mihi opi. Pe. sͣ. recitata vt homicida ex ꝓpoſi to fugiēs ad eccl̓iaꝫ nō gaudeat hac īmunitate ꝑ. c. i. de homici. Nam hͦ dictuꝫ vr̄ ꝯͣ. c. fi. e. vbi loquit̉ d̓ homicida ex ꝓpoſito ⁊ tn̄ ponit ſpecī ale qn̄ in eccleſia fuit ꝑpetratū ſub ſpe īmunitatꝭ ergo ſecus qn̄ fuit cōmiſſum exͣ licꝫ ex ꝓpoſito ad idem. c. ſic̄ antiꝗtus. p̄alle. vbi ſolum excipit̉ latro ſic̄ facit iſte tex. non ob. c. i. quia vt ibi noͣ. ille ē tex. legꝭ. veteris. ⁊ habet multos intellectꝰ ⁊ intelligendo in termīs nr̄is ℟ndetur ꝙ ꝓce debat ẜm antiqua temꝑa. quia altaria veteris teſtamēti non gaudebant illa īmunitate. qua .ſ. hodie gaudent noſtra. Iteꝫ pōt intelligi ⁊ r̄du ci ad termīos. c. fi. jͣ. e. cum homicidiū fuit com miſſum in eccl̓ia mō p̄dicto. ⁊ ſatꝭ hoc vidēt̉ ibi tenere doc. Reſtat ergo ſoluꝫ rn̄dere ad illud auctenticū de man. pͥn. Ad qd̓ rn̄deo multipli cit̉. Primo ꝙ dꝫ ītelligi de delictꝭ in eccl̓ia ꝯmiſ ſis vt voluit h̓ Hoſtiē. ⁊ ꝓ hoc facit ꝗa ibi nulla facta fuit mētio de fugiente ad eccleſiam ſꝫ dū taxat dic̄ ꝙ ibi delinquētes debēt de eccl̓ia extͣ hi. ſed tūc illū tex. dico reducendum ⁊ limitan dum ad termīos. c. fi. jͣ. e. ⁊ dic vt ibi dicet̉. Se cūdo pōt intelligi ꝙ ibi loquat̉ in alijs p̓uilegiiſ ꝑ que induceret̉ impunitas que nō inducit̉ ꝑ hanc decre. ⁊ hanc opinionē tenuit h̓ dn̄s Car. que ſatis pōt admitti vt iura ſaluent̉. tamen ibi nō apꝑet de qua alia īmūitate loquat̉. ¶ 3º. pōt ītelligi ꝙ illud ꝓcedit de iure ciuili ſecꝰ de iure canonico vt hic. ⁊ hͦ tenet gl. h̓ ⁊ Cy. in. d. l. pn̄ti ⁊ multi alij. ⁊ vr̄ ſatis vera ẜm predicta licet illa Hoſti. ſit tutior. vt ſic ius ciuile non corrigatur. ¶ Quarto poſſet dici ꝙ de iure ciuili antiquo .ſ. C. nō erat dr̄ia īter ius canonicuꝫ ⁊ ciuile. vt pꝫ. C. d̓ his qui ad ec. ꝯfug. ⁊ habito r̄ſpectu ad illud ius loquit̉ iſte tex. in eo ꝙ alleg. ius ciuile ⁊ ius canonicū. nec curauit papa de iure aucͣtē ticoꝝ. tū qꝛ illud ius vr̄ dubiū. vt pꝫ ex p̄dictis tū qꝛ ſi etiā Imꝑator voluiſſet r̄uocare pͥuilegi um qd̓ prius dederat eccl̓ie nō potuiſſet. cuꝫ pͥ uilegiū fuerit datū nō ſubdito. iuxͣ ea que dixi poſt Inno. in. c. nouit. de iudi. ⁊ ꝑ hͦ habes hūc articulum plene ⁊ clare declaratū. ¶ Sꝫ que ro c̓ca p̄dicta quare eccl̓ia excipit magis iſtos duos caſus de ꝗbus in lr̄a qͣꝫ alios. Sol dicit Io. an. ꝙ de alijs p̄ſumit̉ ꝙ nō inſidioſe hoc fe cerint niſi aliud ꝓbet̉. ff. de ꝓba. quotiens. §. ꝗ dolo. ⁊. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. l. vt vim. de iſtis v̓o p̄ſu mit̉ ꝙ inſidioſe fecerint niſi ꝯͣriū ꝓbet̉. ar. ff. de vſu. l. ꝗ ſemiſſes. ⁊ de p̄ſūp. c. i. ⁊. iij. dn̄s Pe. de de ancha. reprobat hanc rōneꝫ. qꝛ in oī delicto p̄ſumit̉ dolus. vt le. ⁊ noͣ. in. l. i. C. de ſicca. ⁊ in. c. i. de p̄ſump. Sed ego credo ꝙ Io. an. intelle xerit id ꝙ alij nō p̄ſumunt̉ ex ꝓpoſito prius de liberato deliquiſſe lꝫ in actu delicti preſumatur dolus. in iſtis aūt ꝗ ſtant in ſtratis publicis pre ſumit̉ ꝙ ex deliberato ꝓpoſito hoc fecerīt exqͦ in illis rapinis ſe aſſuefecerīt. dꝫ enī inſpici hoīſ ꝯſuetudo. ⁊ ob hoc credo ꝙ allegauerit. l. ꝗ ſe miſſes. ff. de vſu. Sed ex alio mihi nō plꝫ opi. Io. an. qꝛ per rōneꝫ ſuā ſētit ꝙ delinquēs ex ꝓ poſito īmunitate eccl̓ie nō gaudeat. qd̓ eſt ꝯtra noͣ. ꝑ ſe in. c. i. de de homi. Itē ꝯͣ. c. fi. jͣ. e. inducē do illud. c. ꝑ locū a ſpāli. qd̓ ar. valid ūeſt ī iure vt le. ⁊ noͣ. in. c. pn̄ti. §. loca. de p̄ben. li. vi. tūc enī delīquēs ex ꝓpoſito n̄ gaudet hoc p̓uilegio qn̄ illud delictū ꝯmiſit in eccl̓ia ſub ſpe īmunitatis ſecus ſi exͣ eccl̓iaꝫ etiā ſi ſub ſpe īmunitatis. vꝫ enī ar. a ꝯͣrio exquo nō reꝑitur in iure ꝯͣrium vt in. c. cū apl̓ica. de his q̄ fi. a p̄la. vnde allego aliā rōneꝫ. dico enī ꝙ iura magis exaſperant ī iſtis latronibꝰ qͣꝫ in alijs. qꝛ illi ſūt deteriores ⁊ int̓ē plurimū illos pūiri qͣꝫ alios malefactores. cum plura exercitia cogitēt qͣꝫ alij. ar. xxiij. q. iiij. c. ē īiuſta. vbi dr̄ ꝙ nō ē miſericordia vni ꝑce̓ ⁊ mul tos ad diſcrimē adduce̓. ad idem alle. l. aut fcā in fi. ⁊. l. capitoliū. §. famoſos latrones. ff. de pe nis. vbi ꝯͣ iſtos famoſos latrones iura multum vltra debitū penā exaſperāt ne multꝭ craſſātibꝰ locus ſit exemplo. ⁊ hāc rōneꝫ aꝑte ſētit glo. in c. fi. jͣ. e. ⁊ hoc noͣ bn̄. ¶ Nunc quero an fugiēs ad eccl̓iaꝫ ꝓ debito gaudeat īmunitate vt inde nō poſſit exͣhi īuitꝰ. So. dic ꝙ ſic. pͦ ꝓbat̉ h̓ in eo ꝙ gn̓alit̓ ꝓhibet̉ exͣhi de eccl̓ia īuitꝰ ⁊ loꝗt̉ gn̓a liter tex. in. c. miror. ⁊. c. ſi ꝗs ꝯtumax. xvi. q. iiij ⁊ clarius ꝓbat̉ in. l. p̄ſēti. C. de his ꝗ ad ec. ꝯfu. tꝫ Olra. ꝯſili. liij. cū limitatōe tn̄ inſpecto .ſ. iure cōi. ſꝫ ſi ſtatutū haberet vt debitor poſſit ꝯpelli ad ſeruiēdū pro debito tūc pōt exͣhi qꝛ n̄ videt̉ ꝯceſſa īmunitas cū p̄iudicio iſtiꝰ ꝗ ē quaſi dn̄s iſtiꝰ ar. eius qd̓ hic dr̄ de ẜuo. ⁊ plꝫ do. An. hic ⁊ ſatꝭ pōt admitti ne alter pͥuet̉ iure ſuo qd̓ ꝯpetit ꝯͣ ꝑſonā illiꝰ. ¶ Et circa hāc materiā cū q̄ritur G 4 nunꝗd eccl̓ia p̄ſtet īmunitateꝫ fugientibus ad ip̄aꝫ poſuit Cy. diſtinctōneꝫ in dicta. l. preſenti quam in aliquibus reformando ſubijciam. di ſtinguit autē ꝙ aut ille qui confugit ad eccl̓iam nō eſt catholicꝰ aut eſt catholicꝰ. pͦ caſu nō iuua bit̉ ꝑ eccl̓iam. vt in. d. l. i. C. de his ꝗ ad ec. ꝯfu. ⁊ in aucͣ. vt li. ma. ⁊ auie in. §. qꝛ vero. coll̓. viij. qd̓ noͣ ꝓ his qͣ dixi. sͣ. ſuꝑ gl. in v̓. exͣhendꝰ. Scd̓o caſu cū eſt catholicus. aut deliquit in eccl̓ia. aut extra. ſi in eccl̓ia deliquit ad quā nūc ꝯfugit nō iuuabit̉ ꝑ eā. qꝛ fruſtra legis īuocat auxiliuꝫ ⁊cͣ. de vſu. c. qꝛ fruſtra. ⁊. d. §. quia v̓o. Ego dico re ſtringēduꝫ ⁊. ītelligendū. vt le. ⁊ noͣ. jͣ. e. c. fi. aut deliquid exͣ eccl̓iam. ⁊ tūc aut refert an ſit liber an ſit ẜuꝰ. ſi ẜuꝰ aūt fugit ꝓpt̓ magnā atrocitatē dn̄i qꝛ ad mortē eiꝰ ſatagit. ⁊ tūc hꝫ locū inſti. de his ꝗ ſūt ſui vel alie. iu. quaſi dicat ꝙ tūc pīguiꝰ ſuccurritur qͣꝫ hic dicat̉ nam nō reddit̉ dn̄o ſic̄ hic dr̄ ſꝫ exqͦ eiꝰ ſeuitia ē intolerabil̓ eſt cogēdꝰ ſeruū vende̓. expedit .n. reipublice ne ꝗs abuta tur re ſua. aut fugit ꝓpt̓ modicā ſeuitiam. ⁊ tūc hꝫ locuꝫ qd̓ hic dr̄. ⁊ in. d. l. pn̄ti. §. ſane. vbi ideꝫ in effectu diſponit̉ qd̓ hic. aut fugit ſine ſeuitia. ⁊ tūc aut ſine delicto. ⁊ ideꝫ dicēdū qd̓ hic. aut ꝓpter delictū ⁊ ſi modicū. ⁊ tūc ſi deliquit erga dn̄ꝫ. vt qꝛ forte ſurripuit vnam mēſurā vini vel quid ſimile. ⁊ hꝫ locuꝫ qd̓ hic dr̄. Aut fugit ſer uus ꝓpter delictū nō facile. ⁊ tūc aut debet pu niri a dn̄o ſuo aut ab alio. ſi timet a dn̄o puniri fiet ſibi reſtitutio p̄ſtita īpunitate de qua h̓. ⁊ in .d. l. pn̄ti. §. ſane. ſi vero timet pūiri ab alio puta a iudice tūc idē dicendum eſt in eo qd̓ in libero qꝛ nō ē acceptio ꝑſonaꝝ apud deum. vt in aucͣ. de mona. ad fi. ⁊. c. nouit. de iudi. nā h̓ fit diſtin ctio īter ſeruū ⁊ liberū ꝓpter intereē dn̄i qd̓ ceſ ſat cū ab alio repetit̉. aut q̄rit̉ de libero homīe fugiēte ad eccl̓iaꝫ. ⁊ tūc aut fugit ꝓpter debituꝫ aūt ꝓpter delictū. pͦ caſu aut fugit propt̓ debitū tributoꝝ. aut propt̓ aliud debitū. ſi propt̓ tribu tū .ſ. debitū pͥncipi. tūc exͣhat̉ de eccl̓ia. vt in ancͣ de man. pͥn. §. publicoꝝ vero tributoꝝ. ⁊ ibi noͣ gl. ſꝫ Pe. vt refert ibi Cy. vr̄ in hoc dice̓ ꝙ debi bitores tributorū nō extrahūtur de eccl̓ia ⁊ ibi citabūt̉ ⁊ ſi defēdāt ſe bn̄ quidē alioquī proce det̉ ad miſſionē in poſſeſſionē bonoꝝ. ⁊ ita ītel ligit. d. aucͣ. ⁊ ſic recitādo trāſit Cy. qd̓ ſatꝭ placꝫ nam in dubijs fauendū eſt eccl̓ie. ⁊ fac̄. d. l. pn̄ti. Item nō potuit Imꝑator ꝑ ius ſuū nouiſſimū p̄iudicare īmunitati eccl̓ie a lege ⁊ canone con ceſſe. Aut fugit propt̓ aliud debitū. ⁊ tūc ẜꝫ oēs nō debet exͣhi īuitꝰ. vt in. d. l. pn̄ti. ſed ī mō proce dēdi ſūt opi. Quidā enī dicūt ꝙ debēt ſibi dari xxx. dies in ꝗbus ſecure exeat. ⁊ ſi ſnīa feret̉ in fra illos. xxx dies iudex eā ſnīaꝫ exequet̉. ſi au tē poſt illos dies fugiat ad eccleſiā. iudex exeq̄ tur ſn̄iaꝫ meliori mō quo poterit. vt in. d. §. ſed neqꝫ. in aucͣ. de man. pͥn. ẜm Pe. ſed glo. ibi al̓r diſtīguit. Ia. de ra. al̓r ītelligit. ⁊ credo ꝙ meliꝰ dic̄ .n. ꝙ dabit̉ ſibi ſecuritas exeundi ⁊ ſtādi exͣ eccl̓iaꝫ ꝑ. xxx. dies infra quos rn̄debit vocatuſ ad iudiciū ⁊ ſi iudex ferat ſnīam īfra illos dies tūc iudex dabit ſibi electōnem vt īpleat iudica tū ⁊ r̄nūciet ſecuritati vel redeat in eccleſiā. ⁊ hͦ lr̄a in. d. aucͣ. ibi condēnabis eū ⁊cͣ. ⁊ cū hac opi. tnͣſit Cy. Si autēliber homo fugit ꝓpt̓ delictū aut propter atrox delictum et non habebit im munitatem. aut propter minimum. et tunc ha bebit. vt. l. ij. C. de his ꝗ ad ec. ꝯfugi. ⁊ hͦ volue rūt Pe. ⁊ Ia. d̓ ra. ſꝫ gl ſētit idē in quolibet de licto vt noͣ. in. l. ij. ⁊ in. d. §. ſꝫ neqꝫ. ī aucͣ. de mā. pͥn. ⁊ hͦ dic̄ Cy. procede̓ de iure ciuili ſed d̓ iure canōico diſtīxit. ꝙ aut delīꝗt in eccl̓ia. aut extra pͦ caſu nō iuuat̉ ꝑ eccleſiā. ꝑ. c. fi. jͣ. eo. ſi exͣ eccle ſiam iuuat̉ vt non puniatur ꝑſonaliter in vita vl̓ mēbro. allegat hͦ. c. exceptꝭ publicis latronibꝰ. vt hic. refert tn̄ Pe. ꝙ q̄dam ſcripta canōica diſtī guūt ꝙ aut delictū atrox ē ꝯmiſſum ex propoſi to. aut ex caſu. ſi ex propoſito nō gaudebit īmu nitate eccl̓ie. vt in. d. aucͣ. 2º. caſu ſic. vt ī iſto tex qꝛ delictū qd̓ ꝯmittit̉ ex propoſito ē magꝭ. pūien dū. l. abſentē in fi. ff. de pe. ⁊ hͦ voluit Hoſti. per decre .i. de homi. ſed aliꝗ vt r̄fert Cy. ītelligunt iſtū tex. de altari veterꝭ. teſtamenti. Sed ꝯͣ hanc diſtīctionē proximaꝫ fac̄ ẜm Cy. qd̓ de raptore dr̄ ꝗ gaudet immunitate. vt in. c. de raptoribꝰ. xxxvi. q. i. ⁊ tn̄ ille deliquit ex propoſito. iō Pe. circa iſtud mēbrū diſtīxit ſic. aut delictū ꝯmiſſū ex propoſito ꝯmittit̉ ſtimulo naͣli. aut ſn̄ ſtimu lo naͣli. pͦ caſu gaudebit. vt in p̄al. c. de raptoribꝰ 2º. nō. ⁊ ita ſimpl̓r recitādo tnͣſiuit Cy. Sed tu dic de hoc vltimo mēbro .ſ. qn̄ propter delictuꝫ hō liber fugit ad eccl̓iam. vt ſupͣ dixi. nā hͨ dr̄ia Pe. vr̄ ꝯͣ iſtū tex. iūcto. c. fi. jͣ. e. h̓ .n. dr̄ ꝙ quātū cūqꝫ grauiꝰ maleficiū cōmiẜit gaudet īmūitate ⁊ in. c. fi. excludit grauiter delinquentē ex pro poſito qn̄ deliquit in eccl̓ia. ſecꝰ gͦ ſi extra eccle ſiam. vn̄ tā de iure ciuili qͣꝫ d̓ iure canōico quo ad hoc mēbrū dic. vt ſupͣ dixi ſed volui p̄dicta ī ſerere dt dicta legiſtaꝝ nō videantur incognita vt pateret ad illa rn̄ſio. Ex predictis pꝫ pleniſſi me qui gaudeāt hac īmūitate eccleſie. ¶ Nūc quero ꝗd ſi de facto ꝯfugiēs ad eccl̓iam fuit in de ꝑ violentiā extractꝰ indebite. So. dic̄ Bar in. d. l. pn̄ti. ſe putare ꝙ de iure pete̓ poſſet. vt re ſtituat̉ p̄ſtine libertati cū ea ſit de facto p̓uatus ꝑ ti. de li. ho. exhibē. ⁊ idē tenet Old. ꝯſi. liij. di cēs ꝙ eccl̓ia poſſet agere cū ſit ſpoliata libertate Ego de hoc allego tex. aꝑtum in. c. miror. xvij. q. iiij. vbi ponit̉ tex. Aug. ex quo euidētiſſime colligit̉ ꝙ eccl̓ia dꝫ ꝑ excōicatōem ꝯpellere exͣ hentē ad reſtitntōeꝫ ac ēt īterdice̓ ne a tota do mo ſua r̄cipiāt̉ oblatōes. ⁊ ꝓcedit etiam in extͣ hēte ẜuū qd̓ plus ē vt ibi noͣ. Hug. ⁊ Archi. nec euitat dn̄s reſtitutōnem licet nūc velit p̄ſtare iu ramentū de īpunitate debet enī iniurie eccleſie ſatiſfieri. Item iuramentū debet p̄ſtari ante ex tractionē ⁊ nō poſtea. vt hic. qd̓ diligēter nota Et faciūt hec ad qōnem. an ſi fuit aliꝗs capius ꝑ rectores terre vicine in iſto territorio pōt r̄pe ti ꝑ iſtā ciuitatē cū n̄ potuerit ī alieno territorio capi. ⁊ dicenduꝫ eſt ꝙ ſic. ꝑ illud. c. miror. et fir mat Bar. in. l. ſi cui. ff. de accuſa. quod tene mē ti. ⁊ hoc de iure canōico. ſed de iure ciuili exͣhēſ aliquē de eccleſia debet pūiri ſicut d̓ crimine le ſe maieſtatꝭ. vt in. d. l. pn̄ti. ¶ Quero ꝗs ꝓuide bit in victualibꝰ ꝯfugiētibꝰ ad eccl̓iaꝫ. So. tex in. d. l. pn̄ti. in fi. vr̄ īnuere ꝙ eccl̓ia dꝫ iſtis face̓ expēſas. ⁊ hͦ firmauit ꝑ iſtū tex. glo. in. c. diffini uit. xvij. q. iiij. Sed Archi. pꝰ Hugo. ⁊ alios di ſtinxit ibi ⁊ melius. ꝙ aut habēt ꝓpriū. ⁊ faciēt ſibi expēſas de rebus ſuis. aut nihil habēt ⁊ de bēt laborare ⁊ manibꝰ victū quere̓. aut neutrū poſſūt. ⁊ tūc eccl̓ia ꝓuidebit eis tāqͣꝫ pauꝑibus ⁊ hoc placet. ar. c. clericꝰ victū. xci. diſ. Nam ſi clericis hn̄tibꝰ ꝓpͥum eccl̓ia nō ſb̓uenit. vt in. c. paſtor .i. q. ij. 2. xij. q. i. illi. fortiꝰ nec in iſtis ex fa cinore ad eccl̓iam ꝯfugiētibꝰ. Preterea clericꝰ nō hn̄s ſufficiēs bn̄ficiū debet manibꝰ querere victū ⁊ nō debet quere̓ de bonis pauꝑuꝫ. vt in c. tlericꝰ victū. p̄al. ⁊ de cele. miſ. c. i. gͦ fortiꝰ tenē tur iſti laborare ſi nō habēt pr̄imoniū ſaltē ſuffi ciēs. ⁊ ad. l. pn̄ti. dic ꝙ tex. ille nō loꝗtur diſpoſi tiue ſed narratiue. ⁊ pōt ītelligi ẜꝫ p̄dicta ⁊ pre ẜtim cū loquat̉ de ẜuis ꝗ nō habēt propͥum. Ulteriꝰ querit̉ ꝗs extrahet illos de eccl̓ia vio lēter in caſibꝰ in ꝗbus poſſunt exͣhi. Sol. Cy. in. d. l. pn̄ti. diſtīguit. ꝙ aut delictū fuit ꝯmiſſuꝫ exͣ eccl̓iam ⁊ tūc iudex ſecularꝭ. exͣhet ⁊ pūiet cū ad ip̄m ꝑtineat pūitio cū ſit delictū ꝯmiſſum in ſuo territorio. Aut delictū fuit cōmiſſum extra eccleſiam ⁊ tunc iudex ſecularis extrahet cuꝫ ſua ſit iuriſdictio. ⁊ hāc opi. fuit ſecutꝰ ſimplicit do. Pe. hic tu vide Bar. in. l. ſi cui. ff. de accuſ. vbi dic̄ ꝙ punitio delictoꝝ in eccleſia ꝯmiſſorū ꝑtinet ad iudicē ſecularem ⁊ nō ad iudicē eccle ſiaſticū exquo delinquētes ſūt laici. ꝑ. l. ſi ꝗs in hoc gęnus. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. c. fi. j. e. qd̓ bn̄ facit in ar ¶ Ego ſic diſtīguerē. ꝙ aut q̄rit̉ nūꝗd ec cleſiaſticꝰ poſſit pūire illū delinquentē in eccl̓ia de ſacrilegio. ⁊ credo ꝙ ſic. ī. c. cū ſit. de fo. ꝯpe. ⁊ qd̓ ibi noͣ. cōmiſit .n. iſte ſacrilegiū delquēdo ī eccl̓ia ⁊ dr̄ violare īmūitatē eccl̓ie. ſic̄ .n. nō lꝫ in̄ aliqueꝫ violent̓ extͣhe̓ ita ⁊ fortiꝰ nec verberare vel occidere. ad hoc alle. bo. tex. in. c. cum ꝓ cā de ſen. ex. Aut querit̉ nūquid poſſit eū directe pūire de crimīe ſeculari ibidē ꝯmiſſo. ⁊ credo ꝙ nō. qꝛ eccl̓ia nō habet territoriū niſi reſpectu eo rum q̄ ſūt ſeu ꝑtinēt ad forū eccl̓iaſticuꝫ. facit. c. poſtulaſti. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de fo. ꝯpe. ⁊. c. rex dꝫ. xxiij q. v. ¶ Item quero que loca gaudēt hac īmu nitate eccl̓iaſtica. nā pōt dubitari d̓ palacio ep̄i ⁊ de oratorijs. Item vſqꝫ ad quantū ſpaciū ec cleſia ꝯſecrata gaudeat hac īmunitate. ⁊ ſil̓ibus q̄ hic n̄ ſubijciā. cū ſit hoc. c. ſatis ſua maͣ onera tum. ſꝫ dicā. jͣ. pe. c. vbi maͣ melius cadit. ¶ Ulti mo h̓ aduerte ad gl. magnā ī fi. in eo ꝙ īponit penā latronū ⁊ dic̄ ꝙ famoſi latrones tm̄ furca ſuſpēdunt̉ alij vero iubent̉ caſtigari. ꝗ vero di cunt̉ famoſi. glo. nō declarat. ſꝫ tu vide ꝑ Bar. in. l. ſi cui. in fi. ff. de accuſa. ⁊ meliꝰ in aucͣ. ſꝫ no uo iure. C. de ſer. fugi. vbi etiaꝫ Bal. poſuit noͣ. dictū ꝙ etiā ꝓ vno furto pōt quis ſuſpēdi quā do fuit circa reꝫ magnā. qꝛ equalet pluribꝰ fur tis ſucceſſiue ꝯmiſſis. ⁊ dic pleniꝰ vt in p̄all. iuri bus noͣ. qꝛ hic materiā iſtā examīare nō intēdo cū nō ſit ꝓportionabil̓ ti. ⁊. c. iſtud ē ſatꝭ oneratū ſed hoc dictū gl. attigi propt̓ Io. an. ꝗ reprobat hāc glo. dic̄ .n. ꝙ hodie imponit̉ pena furcarum ꝓ furto ꝗnqꝫ ſolidoꝝ vel vltra. Ideꝫ ⁊ clarius tenuit in. c. tua. de homici. ⁊ ꝓ hoc. c. ad palaci um. §. ſi ꝗs quinqꝫ ſolidos. de cle. vio. pa. col̓. x. do. An. dic̄ ꝙ hic doc. cōiter tenēt illuꝫ. §. habe̓ locū qn̄ ex tali furto ſeꝗtur pacis fractio al̓s au tē ſtat̉ iuribꝰ hic alle. in glo. ſꝫ ego non video ꝙ doc. ponāt hāc reſtrictōneꝫ ad illum tex. ſalteꝫ vt dicat̉ cōis opi. doc .n. nr̄i cōit̓ h̓ trāſeūt cū Io an. ⁊ idē faciūt in. d. c. tua. Idem vidēt̉ velle le giſte. vt nota. Cy. in. d. aucͣ. ſed nouo iure. ⁊ ſen tit ibi Bar. lꝫ videat̉ dubitare an illa. l. Fede. ſit obſeruāda. nā glo. vr̄ multū dubitaſſe in. c. i. §. īiuria iu pͥn. de pa. iur. fir. col. x. ⁊ tandē ꝯcludit ꝙ ē ꝓ lege obſeruāda niſi forte ſit ei derogatuꝫ ꝑ ꝯͣriam ꝯſuetudinē. Idem vr̄ velle Bal. in. d. auc̄. ſꝫ nouo iure. ⁊ in. d. §. ſi ꝗs quinqꝫ ſolidos dicit enī ꝙ hodie cōit̓ in italia ille. §. nō ē in obẜ uantia. plꝫ tn̄ mihi dictū do. Anto. rōne illiꝰ ru brice. ponit̉ .n. ſb̓ rubrica de pa. tenē. vnde vt cō uēiat rubro. ⁊ minꝰ qͣꝫ fieri poſſit recedat̉ a iure antiquo ītell gat̉ qn̄ ex tali furto ſeꝗtur pacis fractio. ¶ Ultimo pōt hic applicari qō de eo ꝗ die ſolēni fuit dimiſſꝰ de carce̓ vt iret ad audiē dum miſſam cū iuramēto de redeūdo. qui iuit ad eccl̓iam ⁊ vult redire. an teneatur redire ad carcerē ſeu poſſit inde exͣbi. quaꝫ. q. vide ꝑ Io. an. in addi. ſpe. ti. de iureiur. ſuꝑ ℟ca in pe. col vbi tefert dicta alioꝝ ⁊ in effectu ꝯcludit ꝙ ſi in iuſte detinebat̉ vel a nō hn̄te ptātem non tenet̉ redire. ꝓ quo vide bo. glo. in cle. paſtoralis. de re iudi. in v̓. ꝑ violentā. qd̓ ego puto procedere qn̄ īminet ꝑiculū mortꝭ. al̓s ſatiſfaciendū eſt iu ramēto vel petenda abſolutio. vt in. c. ſi vero. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de iureiur. Aut iſte detinebat̉ ⁊ tūc te net̉ redire. peccat enī fugiēdo carcerē. qd̓ etiaꝫ voluit Bar. in. l. r̄legati. ff. de pe. vbi vide nō tn̄ dꝫ eccl̓ie pati illū extrahi niſi p̄ſtita impunitate de morte vel mēbro. ꝓut hic dr̄ ⁊ noͣ hͦ vltimū. IMuerſus. jceno ſimat Io. an. ſpeci A. ſed ꝓ ſūmario dicit ſic. Generale cō ciliū repetit lateranēſe. sͣ. e. nō minꝰ addēs quā dā ꝓuiſionē ī v̓. ꝑꝑ. ⁊ pēaꝫ ī v̓. qꝛ v̓o. ſꝫ do. An. ſū mat ſic. Ciuitatibꝰ p̄ſidēteſ ⁊ eccl̓iaſ collectāteſ p̄ter formā ꝯcilij gn̄alis ſūt excōicādi niſi ſatiſfe cerīt infra menſē. ⁊ ſētentie ab eis late ſūt nulle q̄ pene tnͣſeūt ad ſucceſſores. ⁊ eos ſequuntur officio depoſito. ſed certe hͦ ſūmarium non eua cuat radicitus ītellectū. c. vn̄ ego dico ꝙ iſtud. c. hꝫ pͥncipalit̓ tria dicta. nam pͦ repetit ꝯciliū la teranēſe. sͣ. e. nō minꝰ. ⁊ quandā determīationē ānectit. 2ª. ibi qꝛ v̓o. penam illius ꝯcilij auget De īmu. eccle. tertia. ibi certū. penā illiꝰ ꝯcilij determīat ⁊ ex tēdit ad ſucceſſores. ⁊ diuiſio ſufficit ꝓ ſumma rio. ⁊ ad maiorē declarationē ꝓ nouitijs ſūmo ſic. Clerici non debent neceſſitatibus ſeu vtili tatibus ciuitatum ſeu aliorum locorū etiaꝫ vbi laicorum non ſuꝑpetunt faculates ſubuenire. niſi prius romanus pontifex conſulatur hoc pͥ mo. Sententie ⁊ conſtitutiones edite a laicis collectantibus eccleſiā ſunt ipſo iure irrite. nec vllo tempore conualeſcunt. hoc ſecūdo. Recto res excommunicati ob grauamina premiſſa re manent excōicati etiam poſt depoſitum officiū nihilominus excōicati ſunt ſucceſſores niſi ſa tiſfecerint infra menſem hoc tertio. ¶ Nota primo ibi cōmunes ⁊cͣ. ꝙ clerici nō tenetur con tribuere in neceſſitatibus īminentibus cōiter ci uitati ſeu alteri loco. vnde pondera ꝙ tex. non loquitur de neceſſitatibus laicorum. vt quida voluerūt ītellige̓ ſꝫ d̓ neceſſitatibꝰ cōibꝰ. hīc eſt ꝙ bis repetitur illud verbum communes. facit enim hec littera in alio quatenꝰ dicit ꝙ pape in tereſt ꝓuidere cōibus vtilitatibus. loquitur gͦ de vtilitatibus laicoꝝ ⁊ clericoꝝ. qꝛ in neceſſita te ⁊ vtilitate ciuitatis ſatis ꝓcurat̉ vtilitas cle ricoꝝ ⁊ eccl̓iaꝝ. clerici gͦ ſūt exempti in pͥuilegi um qd̓ ſatis īnuit tex. in. d. c. nō minꝰ. duꝫ dicit ꝙ pharao ꝓ oībꝰ alijs ſeruitutibꝰ ſb̓actis ſacer dotes ⁊ eoꝝ poſſeſſiones in pͥſtina libertate di miſit de qͦ dic vt latiꝰ dixi in. d. c. nō minus. ¶ Nota 2º. ꝙ eccl̓ia vēdicat ſibi iuriſdictōnem cō tra gͣuantes ſeu alit̓ excedētes in eccl̓iaꝫ ſeu ꝑ ſonas eccl̓iaſticas. ⁊ īſurgit hec iuriſdictio iudi cio meo rōe ſacrilegij. qd̓ ꝯmittit̉ ex tl̓i leſiōe. ar c. cū ſit generale. de fo. ꝯpe. ſecus autē vbi ceſſa ret ſacrilegiū. nam tūc nō vendicat ꝗs ſibi inriſ dictionē ꝯͣ eū qui deliquit in ſubditū ſuū in ali eno territorio. vt noͣ Inno. in. c. poſtulaſti. d̓ fo. pe. ⁊ Bar. in. l. cunctos populos. C. de ſū. tri. ¶ Nota ibi cū gratiaꝝ actione. ꝙ quādo eccle ſia confert in neceſſitatibus laicoꝝ. illud fac̄ ex gratia ⁊ nō ex debito. hinc ē ꝙ laici debēt refer re gratiaruꝫ actiones vt h̓. ⁊ nota ꝙ hodie ꝓpt̓ imprudentiam quorundam prelatorum qui ſi ne iuſta cauſa ⁊ aliqua neceſſitate dabant laiciſ ſubſidia debet prius ſuper hac conuentione cō ſuli romanꝰ pontifex. ⁊ ſic habes hodie ꝑ iſtuꝫ tex. ꝙ nedū laici nequeūt ꝓpria aucͣte collecta re clericos ſeu eos artare ad cōtribuendū ſꝫ ēt ipſi clerici nō poſſunt ſponte ꝓpͥa aucͣte d̓ rebꝰ eccl̓iaſticis ſolue̓ niſi pͥus hēatur licētia a papo qd̓ tn̄ ītellige ⁊ limita vt dixi in. c. nō minꝰ. sͣ. eo. vbi oīno vid̓. ¶ No in v̓. qꝛ vero. ꝙ cōſtitutōes ⁊ ſentētie edite a collectantibꝰ ſeu artantibꝰ cle ricos ⁊ eccleſias ad ſoluendū ſeu ꝯtribuenduꝫ etiā ꝓ neceſſitatibꝰ cōibꝰ ſūt ip̄o iure nulle nec aliquo tꝑe valiture. An autē hͦ ꝓcedat īdiſtīcte .ſ. ſiue iſti incurrāt excōicatōneꝫ ſiue nō ſiue to lerēt̉ in officio ſiue nō tex. nō aꝑit iō exaīabo. jͣ. cū gl. ¶ Nō in v̓. ceteꝝ. ⁊ tene mēti ꝙ excōicatꝰ ab hoīe vl̓ a iure rōe delicti ꝯmiſſi p̄textu officij etiam publici non deſinit eſſe excōicatus finito officio ꝗnīmo ſicut prius poterat durante offi cio cōpelli ad ſatiſfaciendum ita ⁊ nūc finito of ficio poteſt compelli. ⁊ per hoc vide bonū tex. in. c. romana. §. caueant. de ſentē. excō. li. vi. vbi dicitur ꝙ ꝓ delicto vniuerſitatis non debet ex cōicatio fieri in ipſam vniuerſitatem ſed in eos dūtaxat qui fuerūt culpabiles. Et ex illo tex. ⁊ iſto noͣ. ꝙ ꝓ delicto vniuerſitatis puniuntur illi qui fuerūt auctores delicti. quod tamē intellige vt noͣ. Bar. in. l. aut facta. ff. de pe. vbi oīno vide ⁊ quod noͣ. in. c. dilectus. de ſimo. ¶ Item ex his ⁊ ex tex. no ꝙ delinquens p̄textu officij te netur ſatiſfacere durante officio ⁊ eo finito ēt ſi ꝯmoditas ꝓueniēs ex delicto non ſibi ſꝫ vni uerſitati ſeu domino ceſſerit. vn̄ ſi nō pōt īduce̓ dn̄m ſeu vniuerſitateꝫ ad ſatiſfaciendum tenet̉ ſatiſface̓ de ſuo. quod clare hic colligitur dum etiā finito officio cōpellūtur iſti ad ſatiſfaciēdū eccl̓ijs reſpc̄u grauaminuꝫ que intulerunt p̄te xtu officij. n̄ .n. debebāt p̄ſtare īdebite auxiliū vl̓ ꝯſilium. facit. xi. q. iij. qui reſiſtit. ⁊. c. ſi dominꝰ ⁊. c. iulianus. ⁊ oīno vide ꝑ Inno. in. c. ſicut di gnum. de homici. ⁊ oꝑtime facit tex. illius. c. ad materiam iſtam. ¶ No ꝙ ſentētia cēſure lata in aliquem ſub nomine officij nō trāſit ip̄o fc̄o in ſucceſſorem ſꝫ tunc demū ſi ſatiſface̓ nolue rit de delicto cōmiſſo ꝑ p̄deceſſorē. quod nota ꝓ limitatōe. c. quoniā abbas. d̓ offi. deleg. an̄ hͦ ꝓcedat in alijs caſibus dicam. jͣ. ¶ Nō vltimo ibi honore ꝙ magiſtratuſ dr̄ honor. ad idē. c. vt debitus. de app. iō alibi dicit tex. noͣ. ꝙ īmūitas publici munerꝭ. alicui cōceſſa non refert ne fiat magiſtratꝰ. qꝛ illud ad honoreꝫ magꝭ. qͣꝫ ad mu nera ꝑtinet. vt in. l. munerū. de mu. ⁊ ho. ff. An autē hoc ꝓcedat in dignitatibꝰ ſeu adminiſtra tōibꝰ eccl̓iaſticis vide oīno ꝑ Archid. viij. q. i. ꝗ ep̄atum. ¶ Glo. in v̓. tꝑe valiture. nō ex tex. ꝙ ſnīa excōicatōiſ ē nulla. ⁊ hͦ ſētit ẜꝫ vnū ītellectū ad v̓. quia v̓o. vbi dr̄ ꝙ ſnīe ⁊ ꝯſtitutōes iſtoruꝫ laicoꝝ grauantiū eccl̓ias ⁊ clericos ſūt nulle vt ītelligat̉ poſtqͣꝫ īciderūt in excōicatōeꝫ lataꝫ ab homīe vel a iure ẜm formā. c. nō minꝰ. sͣ. e. non autē prius. Hoſti. dat duos ītellectꝰ ad iſtum v̓ quia v̓o. pͥmꝰ vt intelligat̉ ꝓut gl. ītelligit in ex cōicatis. vnde dicit ꝙ iſte tex. ꝓcedit potius de clarādo qͣꝫ diſponēdo. qꝛ non ē hoc nouum ius vt irrita ſint q̄ ab excōicato fiūt. ſiue ſint cōſtitu tōes ſnīe vl̓ q̄cunqꝫ alia vt pꝫ .i. q. i. §. ꝙ aūt ſacra ⁊. c. ſe. ⁊. c. odit deꝰ. ⁊. jͣ. de here. c. excōicamꝰ. §. credētes ⁊ r̄mittit gnͣaliter ad noͣ. in. c. v̓itatis. d̓ do. ⁊ ꝯtu. ⁊ d̓ re iudi. ad ꝓbandū. Secūdo pͥn cipalit̓ intelligit d̓ ꝯſtitutōibꝰ ⁊ ſnījs ꝑ illos fc̄is quo ad eccl̓iā. deficit enim in eis ptās. Io. an. ītelligit gn̓alit̓ vt pꝫ ꝙ ꝯſtitutōes ⁊ ſnīe quas ta les fecerunt ⁊ tulerūt ēt in alios ſubditos ſunt nulle ꝓpter excōicātōeꝫ. ⁊ ꝙ nullo tꝑe valeant vt in regl̓a nō firmat̉. de re. iur̄. li. vi. ⁊ ſic vr̄. Io an. īcide̓ in ītellectū glo. ſꝫ ẜꝫ hoc hͨ littera nihil adducit d̓ nouo vt dicit Hoſti. quod mihi non plꝫ cū ex v̓bis ⁊ mēte hꝰ tex. colligat̉ aꝑtiſſime papā voluiſſe h̓ augmētare penā. c. nō minꝰ. sͣ. e dic̄ enī ꝙ qꝛ ꝑ ꝓuiſionē. c. nō minꝰ. malicia quo rundā ꝯͣ eccl̓iam dei nondū cōꝗeuerat. vn̄ volu it adde̓ iſtā nouā penā. de qua in v̓. qꝛ v̓o. nō gͦ pōt ītelligi lr̄a de ſtatutꝭ ⁊ ſn̄ijs editis ꝯͣ eccleſiā qꝛ ille ſūt nulle ⁊ erāt ꝑ pͥꝰ ex ptātꝭ defectu. vt in c. fi. de re. ec. nō alie. ⁊ in. c. que in eccl̓iaꝝ. de cō ſti. cū ſi. nec etiā pōt ītelligi ꝙ nihil addat ad ius ātiquū. qꝛ ẜꝫ hͦ illa v̓ba pape eēt ſuꝑflua cū ꝑ hͦ nō minꝰ ceſſaret malicia ꝑuerſorū. gͦ oporteret ītellige̓ vt aliꝗd addat ad iura antiqua. tuꝫ ꝓpt̓ verbū adiicimꝰ. tū qꝛ ex v̓bis ꝓhemij colligit̉ mēs diſponētꝭ. vt. l. fi. ff. de here. inſti. ⁊ ꝑ Bar. in. l. ambitioſā. ff. de decre. ab or fa. ītellige ergo illico ꝙ iſti p̄cedētes īponūt hec onera eccl̓ijs ⁊ ꝑſonis eccl̓iaſticis cū effectu lꝫ nō ſint excōicati qꝛ nō p̄ceſſit monitio iuxͣ formā. c. nō minꝰ. sͣ. e. ſnīe ⁊ ꝯſtitutōes eoꝝ ſint ip̄o iure irrite. h̓ enim nulla mētio fit de monitōe. ſic in. c. nō minꝰ. ¶ Secūdo pōt ītelligi ꝙ ēt ſi ſūt excōicati qꝛ p̄ceſ ſit monitio. ſnīe ⁊ ꝯſtitutōes erūt indiſtīcte nul le ēt ſi tolerant̉ in officio vel igͦret̉ ēxcōicatio vt ſic aliꝗd noui afferat hec cōſtitutio. ceſſāte eniꝫ hac ꝯſtitutōe tenerēt geſta ab excōicato tolera to rōe publici officij. vt in. d. c. ad ꝓbandū. d̓ re iudi. ⁊ hūc ītellectū ad iſtū tex. ſēſit al̓s do. An. vt vidi in ꝗbuſdā ſuis reportatꝭ. ¶ Ultimo noͣ ex fi. hꝰ gl. ꝙ p̓uilegia excōicatoꝝ nō valēt. all. c. nullꝰ. iii. q. iiij. ſꝫ ille tex. hͦ nō ꝓbat. ſꝫ ſoluꝫ dicit ꝙ nō debēt credi que ab eis ſcribūt̉ vel dicunt̉ vnde ꝯſidera ꝙ aut querit̉. nūꝗd valeat inſtru mentū ꝯfectū ab excōicato ſicut p̓uilegium vel alia diſpoſitio. ⁊ dicēdū vt diſtīguit gl. noͣ. in. c. decernimꝰ. de ſen. ex. li. vi. Aut querit̉ nūꝗd va leat p̓uilegiū ab eo conceſſū ab alio tn̄ ſcriptū. ⁊ tūc in ꝯcernētibꝰ officiū publicū diſtīgue. vt ple ne dixi in. d. c. ad ꝓbandū. In ꝯcernētibꝰ v̓o fa ctū pͥuatū qꝛ aliꝗd ꝯceſſit in p̄iudiciū iuris ſui. ⁊ tūc depēdet ab alia qōne. an teneet donatio fc̄a ab excōicato. de qͦ dic vt dixi in. c. veritatꝭ. de do ⁊ ꝯtu. ⁊ ibi ꝑ doc. ¶ Op. ꝯtra tex. vr̄ .n. ꝙ depo ſito officio nō pōt ꝗs conuēiri rōe eiꝰ qd̓ in offi cio geſſit. vt. l. curatores. ff. de admi. re. ad ciui. ꝑti. cꝰ ꝯͣriū h̓ īnuit̉ in v̓. ceteꝝ. Sol. gl. in v̓. īfra tp̄s. diſtīguit Aut enī agit̉ de maleficio ꝯmiſſo in officio ⁊ pōt ꝯuēiri. vt h̓. ⁊ in. l. iubemꝰ. canōi zata .i. q. i. Aut ꝯuenit̉ rōe ꝯtractꝰ ⁊ tūc hꝫ locū ꝯͣriū. ⁊ hͦ ẜꝫ gl. ī hn̄te offiᵐ publicū ſaltē aucͣte vt qꝛ erat tutor vel curator. ſecꝰ dicit in ꝓcuratore qͣſi ſit pͥuatū. alle. l. ꝓcurator ꝗ ꝓ euictōne. ff. de ꝓcu. vl̓ iō poſuit hāc diuerſitatē. qꝛ ꝓcurator ē admīſtrator volūtariꝰ. tutor autē ⁊ curator ē ne ceſſariꝰ. vn̄ magꝭ. ſb̓uenit̉ ei ꝗ ē in neceſſitate cō ſtitutꝰ. iuxͣ noͣ. in. c. ab arbitris. de off. dele. li. vi. ſꝫ hͦ vltimū dictū gl. nō ꝓcedit indiſtīcte. īmo vr̄ contra. l. fi. ff. de inſti. vbi īſtitor qui ē volūtariꝰ admiſtrator nō tenet̉ finito officio de his que egit in officio. vn̄ in ꝓcuratore ſeu in alio admī ſtratore volūtario. an̄ ⁊ qn̄ teneat̉ rōne admini ſtratōis poſt finitū officiū. dic vt plene noͣ. Bar in. d. l. ꝓcurator ꝗ ꝓ euictōe. In hn̄te v̓o officiū neceſſariū. dic vt iſpe noͣ. in. l. pꝰ morteꝫ. ff. quā do ex fac. tu. An aūt ⁊ qn̄ ⁊ vſqꝫ ad qͣꝫtum tp̄s poſſit officialis ꝯueniri rōe delicti qd̓ in officio cōmiſit. vide plene ꝑ Bar. in. l. i. ff. ad. l. iul̓. re. ⁊ ibi ꝯcludit ꝙ in patria ſua ſemꝑ pōt ꝯueniri ẜm naͣm actōis. In loco aūt vbi officiū exercuit nō pōt ꝯuēiri niſi in ſindicatu ſuo qui dꝫ expediri infra. l. dies. vt in. l. i. C. vt oēs tā ci. qͣꝫ cri. ⁊ facit iſte tex. optīe ꝓ opi. Bar. nā h̓ īdifferēt̓ iſti tenē tur ⁊ remanēt obligati pꝰ depoſitum officiū. di ces tu qͣre poſt depoſitū officium tenet̉ rōe deli cti tenet̉ ⁊ nō rōe ꝯͣctꝰ. dic ꝙ p̄textu officij nō de buit delinq̄re. vn̄ delictū potiꝰ ꝯcernit eū qͣꝫ offi ciū. vt in. d. c. romana. §. caueāt. ⁊ dicēdū vt ple ne noͣ. in. d. l. aut facta. ⁊ in. d. c. dileciꝰ. ⁊ ꝑ predi cta. dic̄ h̓ Goſ. ꝙ ſi ptās aliꝗd extorſit tenet̉ ip̄e ⁊ nō ſucceſſor. ⁊ vniuerſitas tenet̉ qͣtenꝰ ē facta locupletior. alle. ff. de ac. em. l. iulianꝰ. dic de hoc vt. jͣ. latiꝰ dicā Colligit etiā Gof. ex hac decre. ptātē bononienẜ vl̓ iuſticiariū neapolitanū fore excōicatū ſi ꝯpellat ſcholares clericos ſub ſe liti gare. ⁊ ab eis pecūiaꝫ exigant cū nō ſint de ſua iuriſdictōe ſꝫ illoꝝ ep̄oꝝ in quoꝝ dioceſibꝰ ſtu dent ar. sͣ. e. nō minꝰ. do. An. dic̄ ꝙ hec decre. hͦ n̄ probat ⁊. ꝙ ꝯͣriū cōiter tenet̉ ꝑ tex. iūcta gl. in. c. ij. de fo. ꝯpe. eo .n. ꝙ clericꝰ ꝯpellit̉ litigare co ram laico iudex nō ē excōicatꝰ ẜm eū. Aduerte tu latiꝰ ⁊ meliꝰ. aut ſecularis iudex ꝯpellit cleri cū ꝑ diſtrictōeꝫ ꝑſonalē ad rn̄dendū corā eo. et tūc īdubie īcurrit excōicatōeꝫ. ꝑ. c. ſi ꝗs ſuaden te. xvij. q. iiij. ⁊. c. nuꝑ. jͣ. de ſen. ex. aut ꝯpellit eū litigare ſine diſtrictōe ꝑſonali. forte metu pene ⁊ tūc ẜꝫ iura antiqua iudex nō erat excōicatꝰ ſꝫ excōicandꝰ. ⁊ ẜꝫ hec tp̄a intelligo. c. ij. alle. ꝑ do An. ſꝫ hodie ꝑ. c. nō minꝰ. sͣ. e. dico nō ſolum in clerico ſꝫ etiā in laico ꝗ ē al̓s de foro eccl̓iaſtico ꝙ ſi ſecularis turbat iuriſdictōeꝫ p̄lati. ⁊ moni tus nō deſiſtit ip̄o facto īcurrit excōicatōeꝫ. vt ē tex. no. in. d. c. nō minꝰ. in v̓. iuriſdictōeꝫ. ⁊ exp̄ſ ſe hͦ ſētiūt ibi Hoſt. ⁊ Io. an̄. ꝗ ꝑ illū tex. dicūt ꝙ hodie īfiniti iudiceſ ſeu rcōres ſūt ligati ꝗ n̄ ſolū dimnue̓ ſꝫ etiā in totū ſb̓trahe̓ iuriſdictōeꝫ eccle ſiaſticā moliunt̉. qd̓ noͣ. nō ē enī ille tex. reſtrin gēdꝰ ſꝫ ampliādꝰ cū emanauerit in fauoreꝫ ec cleſie ⁊ clericoꝝ maxīe ꝓ libertate ꝯẜuāda. vt ī ſil̓i noͣ. gl. c. ſciāt cūcti. d̓ elec. li. vi. hodie v̓o d̓ iur̄ nouiſſimo adde tex noͣ. ī. c. qm̄. d̓ īmu. ec. e. li. ꝑ quē fert̉ excōicaº. ip̄o fc̄o ſn̄ aliqͣ mōitōe ꝯͣ oēſ ꝗ īpediūt lr̄aſ īpetrari a ſede apl̓ica ī cāis ſpectāti bꝰ ad forū eccl̓iaſticū vl̓ īpediētes litigari coraꝫ ordīarijs ſocorū in cāis ſpectātibꝰ ad eos. ⁊ dic latiꝰ vt ibi le. ⁊ noͣ. ¶ Op. ꝯͣ tex. vr̄ enī ꝙ ſucceſ ſor nō debeat p̄grauari ex fc̄o ⁊ delicto p̄deceſ ſoris vt in regl̓a n̄ dꝫ. de re. iur. li. vi. nam delicta debēt tene̓ ſuos auctores. vt in. c. q̄ſiuit. de his q̄ fi. a ma. ꝑ. ca. ⁊. l. ſancimꝰ. C. de pe. So. gl. fi. in pͥn. ꝙ exquo ſucceſſor negligit ſatiſface̓ non ex delicto alieno ſed potius ex proprio exquo. De īmu. eccle. ſuccedit .n. ī honore dꝫ ſuccede̓ ī onē ſatiſfaciēdi Ego ītelligo glo. ⁊ tex. qn̄ officialis deliquit p̄te xtu officij ad ꝯmodū ip̄iꝰ officij ſeu vniuerſitatꝭ tūc enī tenet̉ ſucceſſor ſatiſface̓ cum ſuccedit in officio. ſecꝰ aūt ſi officialis deliquit vel ꝯtraxe rit ad ꝯmodū propͥū vel libidinē ſuā ſatiandaꝫ. nā tūc n̄ ſucceſſor ſꝫ ip̄e ⁊ eiꝰ heres ꝯuēiri debēt iuxͣ id qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. i. ⁊. ij. ff. ad. l. iul̓. re. ⁊ in. l. iubemꝰ. C. e. ⁊ ī. l. nec magiſtratibꝰ. ff. d̓ īiur. ⁊ ī c. i. de ſolu. ⁊ in. c. i. de depo. cū ſi. ⁊ in hoc proce dit ꝯͣriū. ⁊ hoc forte voluit Inn. h̓ in eo ꝙ dixit iſtū. §. ceteꝝ. ſolū hr̄e locū qn̄ ꝗs ſuccedit ſoluꝫ in regimīe illiꝰ qui fuit excōicatꝰ ex cāis h̓ ꝯtētꝭ vel alit̓ qͣlit̓cūqꝫ ꝓpt̓ libertatē eccl̓ie violētam. ſe cus dicit ſi ex alia cā eēt ptās excōicatꝰ vel ꝯſi liarij vel vniuerſitas ſeu ciuitas īterdicta. tunc enī ſucceſſor nō eēt excōicatꝰ ẜꝫ eū. Hoſt. autē lo ꝗtur magꝭ. clare dicēs illud certū eē ꝙ ꝗcūqꝫ ſu cedit excōicato. ⁊ fouet factū dānatum ꝓpt̓ qd̓ p̄deceſſor excōicatꝰ fuit eandē ſnīam īcurrit qd̓ noͣ ⁊ puto ꝙ vbi exp̄ſſe fouet ſtatī alio tꝑe non expectato ſit excōicatꝰ. puta qꝛ clericū captum ꝑ p̄deceſſorem tenet in carce̓ vl̓ ꝗd ſimile. ar. h̓ in fi. ⁊. c. ſi ꝯcubine. de ſen. ex. ſꝫ vbi nō fouet ſed nō ſatiſfacit nō ſit illico excōicatꝰ ſꝫ debet expe ctari ꝑ menſē ar. h̓. ¶ Sed ꝯtra hͦ ⁊ ꝯͣ tex. op. ⁊ vr̄ ꝙ ſucceſſor in officio dꝫ indiſtincte ⁊ illico eē excōicatꝰ qꝛ ſnīa excōicatōis fertur ſub noīe dignitatꝭ vt in. c. qm̄ abbaſ. de offi. dele. ¶ So noͣ. hic glo. fi. ꝙ illud. c. nō habet locū hoc caſu cū agat̉ rōe delicti No ſingularit̓ ⁊ dic clariꝰ ꝙ c. qm̄ abbas. locum hꝫ qn̄ diſpoſitio ꝯcepta ſub nomīe dignitatꝭ ē ꝑiter ꝓportionabil̓ dignitati ⁊ ꝑſone. tūc .n. indubie vr̄ potiꝰ cōtēplata digni tas qͣꝫ ꝑſona. ſecꝰ autē vbi maͣ eſt ꝓportōnabil̓ ꝑſone dūtaxat ⁊ nō dignitati qꝛ tūc ſemꝑ ꝯtem plat̉ ꝑſonā ⁊ nō dignitatē vt h̓. naꝫ cū excōicatō liget aīaꝫ ⁊ fert̉ ꝓpter delictū ſeu ꝯtumaciā nō pōt ꝯcerne̓ dignitatē ſeu officiū cū nō hēat aīaꝫ vt in. d. c. romana. nec dignitas deliꝗt ſed ꝑſona iō ꝯcernit ꝑſonā ſiue expͥmat̉ nomen ꝓpriū ſiue appellatiuū. Idem dicimꝰ ecōtra in diſpōne cō cernēte dignitatē tm̄ vt nō extendatur ad ꝑſo nā lꝫ ſit expreſſū nomē ꝓpriū tm̄ vt in. d. c. dile cti. de fo. ꝯpe. ⁊ de maͣ vide quod plene dixi in. c. qm̄ abbas. p̄alle. ¶ Exͣ glo. quero dr̄ h̓ in v̓. cer tū. ꝙ tā p̄deceſſor qͣꝫ ſucceſſor tenet̉ h̓ ad ſatiſfa ctōnē. So. dic̄ Inn. ꝙ iſte officialis dꝫ omne dā num emēdare eccl̓ie qd̓ ex ip̄iꝰ regimīe ſibi ꝯtī git. ⁊ ſi ꝯſiliū dedit ad collectā imponēdaꝫ ip̄aꝫ eū emēdare oportebit. ſi aūt ꝯſiliū nō dedit tūc forte nō coget̉ ad emendatōeꝫ collecte ſꝫ tene bit̉ ad intereē qd̓ eccl̓ie ex ip̄iꝰ regimīe cōtingit ⁊ forte penam ſpūalem vl̓ etiam pecūiariā eum ſb̓ire oportebit ẜꝫ ꝙ bonꝰ iudex arbitrabit̉. hec ſūt formal̓r v̓ba Inn. q̄ Io. an. al̓r n̄ declarat ſꝫ q̄ rit ꝗd ſi nouꝰ rector operā dedit qͣꝫtū potuit vt hͦ emendaret̉ ſꝫ vniuerſitate reſiſtēte nō potuit qd̓ intēdebat obtine̓. arguit pͦ ꝙ ſit excuſatꝰ ar. c. ſi hēs. xxiiij. q. iij. ſꝫ ipſe finaliter tenet ꝯͣrium dꝫ enī ſi nō pōt obtine̓ relinquere regimen. nec ẜm eū timeat hͦ caſu amiſſionē ſalarij. qꝛ cū vni uerſitas ſit in culpa nihilominꝰ tenet̉ ſibi ad ſa lariū cū ꝑ ip̄m nō ſtet quo minꝰ regat. ⁊ idē dic̄ eadē rōne ſi cōtra expreſſā īhibitōeꝫ antiqui re ctoris vniuerſitas ꝓceſſit ad collectā imponen dam qͣſi ſentiat ꝙ debeat antiquꝰ rector ſi vole bat euitare culpā ⁊ penā excōicatōis relīquere regimē. cū p̄dictis ſimpl̓r recitādo tnͣſit hic do. An. ſꝫ Pe. de ancha. dic̄ hec v̓a in rectoribꝰ ſꝫ in ꝯſiliarijs ꝗ cōtradixerūt predictis dicit ſe cre de̓ ꝙ nō tenētur dimittere officiū ſed ſufficit eiſ ꝙ ꝯͣdixerunt ad euitationeꝫ pene. ar. noͣ. jͣ. eo. de his que fi. a maio. par. capitu. ⁊. l. quoniā. C. de app. quā dic̄ ad hͦ noͣ. Ego quantū ad hͦ vltimū reſpectu ꝯſiliarioruꝫ alle. Inn. qui hūc articulū tetigit in. c. nouerint. de ſen. excō. vbi ponit du as ſnīas ſeu opi. Nam quidā dicūt ꝙ etiā ſi de derūt ꝯͣriū ꝯſilium tenēt̉ dimitte̓ dignitatem ⁊ officiū Alij ꝯtra ſi nō poſſūt obuiare malis agē dis. Ego latius et clarius iſtā maͣm attingēdo facio tria mēbra. Aut enī loꝗt̉ in rectore ꝗ erat tꝑe grauamīs. aut in ſucceſſore. aut in ꝯſiliarijs pͦ caū. aut rector nō ꝯͣdixit ſꝫ dedit ꝯſiliū ⁊ au xiliū. ⁊ p̄cedēte monitōe īcurrit excōicatōnē. vt in. d. c. nō minꝰ. ⁊ tenet̉ de delicto ſatiſface̓ ſiue fuerit excōicatꝰ ſiue nō. verſabit̉ autem ſatiſfa ctio in hͦ Nam ſi pōt induce̓ vniuerſitatē ad ſa tiſfaciēdum in cuiꝰ cōmodum collecta verſa ē ⁊ tūc ſolum ip̄e tenebit̉ ſatiſfacere d̓ delicto ſuo ẜm arbitrium iudicis nam violauit libertatē ⁊ īmūitatē eccl̓ie gͦ pōt citra emēdā dāni pūiri de delicto ſuo ar. xvij. q. iiij. ꝗſꝗs. ⁊ in. c. cū ſit gn̓a le. d̓ fo. ꝯpe. ⁊ optīe. fac̄. c. ſic̄ dignū. d̓ homi. Si aūt vniuerſitatē nō pōt induce̓ ad emēdam dā ni tenet̉ ip̄e in totum ſatiſface̓ qꝛ nō debuit ip̄e dare ꝯſilium aūt auxiliū. ⁊ ſi plures fuerūt ꝯſulē tes vl̓ auxilium impēdētes. an oēs teneāt̉ in ſo lidū an̄ pro ꝑte. vide ꝑ Inno. in. d. c. ſic̄ dignuꝫ ſi v̓o r̄ctor r̄ſiſtit qͣꝫtū potuit an teneat̉ ſi n̄ dimi ſit officiū ſeu dignitatē. Io. an. ſētit h̓ ꝙ ſic ⁊ vi dēt̉ cōit̉ ſeꝗ doc. ¶ Sꝫ certe circa hͦ poſſꝫ dubi tari cū hͦ nullo iure caueat̉. īmo potiꝰ tex. in. c. nō minꝰ. īnuit ꝯͣriuꝫ dū ſolum excōicat rectores imponētes collectam ⁊ al̓r turbātes iuriſdictō nē eccl̓iaſticā ⁊ fautores eoꝝ ſꝫ iſte rector d̓ qͦ q̄ ritur nec collec tā impoſuit nec fuit fautor īmo ꝯͣdixit qͣꝫtum potuit. gͦ nō debuit in aliquo pūi ri nec tenet̉ officium dimitte̓ cum ip̄e nō coga tur ad ꝯmittēduꝫ iniꝗtatē. ar. c. epheſis. xliij. di. Nam pōt ip̄e dice̓ ſic̄ dic̄ apl̓us. munde ſūt ma nus mee ⁊cͣ. vt ibi ſed ſi ip̄e poſſꝫ obuiare vl̓ co ge̓ ne exercerēt hāc iniquitate̓ tunc fateor ꝙ ve niret puniēdꝰ ſi nō obuiaret vl̓ n̄ dimitteret offi ciū. vt in. c. iulianꝰ. ⁊. c. dn̄s xi. q. iij. Inno. tn̄ in c. nouerit. p̄alle. in v̓ſi. edite. clare ſentit ꝙ iſti te nētur dimitte̓ officiū a p̓ncipio ſi nō poſſūt face̓ ſtatuta deleri de libro cōis. ⁊ fac̄ pro hac opi. qꝛ debēt exerce̓ officium in loco eccl̓iis aduerſo. ⁊ quia debēt face̓ quantum poſſūt vt iniquitati De īmu. eccle. 3 obuiet̉. ⁊ ꝑ hāc ꝯſtitutōnē poſſunt ſuſtētari dcā Io. an. ⁊ Inno. in dicto. c. nouerint. lꝫ ſit valde rigoroſū ¶ Ad ſecundū reſpectu ſucceſſoris dic ꝙ aut negligit ſatiſface̓ ſeu induce̓ vniuerſi tatē ad ſatiſfaciendū. ⁊ tenet̉ vt p̄deceſſor vt h̓ aut nō neglexerit ſꝫ nitit̉ vniuerſitatē inducere ad ſatiſfaciendū quantū pōt. ⁊ dic vt. sͣ. dixi in p̄deceſſore. nam pōt dubitari an teneāt̉ dimittē̓ ſi nō pōt aliud face̓ ⁊ poſſunt induci p̄dicta pro ⁊ cōtra maxīe. l. i. ff. de magi. ꝯue. vbi ſolum te nētur iſti magiſtratꝰ ꝗ ꝯſēſerūt. ⁊ nō alij. ad idē c. romana. §. vniuerſitatē. in fi. p̄alle. vbi īnuitur ꝙ ꝓ delicto collegialiat̉ ꝯmiſſo debēt duntaxat culpabiles pūiri. qd̓ tamē eſt intelligendū ⁊ di ſtinguēdum. vt noͣ. Bar. in. d. l. aut facta. in fi. ff. de pe. tutiꝰ tn̄ eſt dimitte̓ dignitatē ſeu offiᵐ. ar. ex his que. sͣ. dixi in. d. c. nouerīt. ij. rn̄ſo. In cō ſiliarijs aūt eccl̓ie ſūt opi. Si .n. dederūt ꝯſiliuꝫ ad hec grauamīa inferēda īdubie ſūt excōicati vt h̓. ⁊ in. d. c. nouerint. An aūt teneant̉ inſoli dum an ꝓ ꝑte ſatiſfactōis. dic vt noͣ. Inn. in. d. c. ſic̄ dignū. Si v̓o tacuerīt. ita ꝙ nō ꝯſuluerīt ꝓ nec ꝯͣ. ⁊ dic ꝙ īuoluūtur pena ⁊ peccato cū his ꝗ expreſſe ꝯſēſerūt. vt noͣ. dic̄ Inn. in. c. i. de his que fi. a ma. ꝑ. ca. ⁊ hͦ iō quia exquo vocāt̉ vt cō ſulāt. ſi tacēt ſūt in culpa. arg. in. l. de etate. §. qui tacuit. ff. de interrog. ac. ⁊ in. c. ſi poſt p̄ſtituꝫ. de ꝯfeſ. li. vi. Aut expreſſe ꝯſenſerūt. ⁊ hoc eſt du biū an teneant̉ dimitte̓ officiū. Inn. refert opi. cōtrarias in. d. c. nouerīt. tutior eſt via vt dimit tāt officium. argumētum ibi. poſſet tamē ſuſtīe ri oppoſitū. ꝑ noͣ. Inno. in. d. c. i. ⁊ ꝑ illud. c. ro mana. in fi. ¶ Ultimo hic quero an menſis ꝗ expreſſe datur hic ſucceſſori ad ſatiſfaciēdū an teqͣꝫ incurrat excōicatōem detur ēt p̄deceſſori ꝗ erat tꝑe gͣuamīs. Hoſt. tꝫ ꝙ ſic. qꝛ iſte v̓. niſi ſa tiſfecerit ⁊cͣ. refert̉ ad vtrūqꝫ ⁊ ē declaratio. c. n̄ minꝰ. vbi tempꝰ nō fuerat declaratū. ⁊ cuꝫ hoc dicto tranſeunt cōiter omnes doc. ꝓ hoc dicto fac̄. c. īꝗſitioni. de app. iūcto. c. cū dilecti. u dona. ⁊ que dixi in. c. ſcd̓o requiris. de ap. cū enim hic fit mētio de p̄deceſſore ſicut de ſucceſſore. ⁊ cir ca factū ipſiꝰ p̄deceſſoris nulla fit temporis de termīatio h̓ vel in. d. c. nō minꝰ. nō aꝑꝑet rō qͣre illa tꝑis determīatio nō debꝫ ꝯcerne̓ vtrūqꝫ. p̄ẜ tim cum ſit in fine poſita. fac̄ qd̓ noͣ. Bar. in. l. pretor. ij. ff. vi bo. rap. ⁊ in. l. talis ſcriptura. ff. de lega .i. poſſet tamē meo iudicio ſic eque diſtīgui ꝙ aut predeceſſor dum inſtaret circa collectam extorquēdam fuit āmonitꝰ vt deſiſteret. ⁊ ipſe nō ſolū nō deſtitit ſꝫ proceſſit ad executōem fa ciēdam ⁊ tūc illico mēſe nō expectato incidit in excōicatōeꝫ fruſtra enī hic expectat̉ ꝑ menſem nam. c. nō minꝰ. dicit ꝙ ſi iſte monitꝰ nō deſiſtit excōicationi inuoluitur. iſte autem ſatis dicitur non deſiſtere cum proceſſit poſt monitionē ad executionē. Sed alia eſt ratio in ſucceſſore qꝛ ſibi d̓atur menẜ. nō vt deſiſtat ſed vt ſatiſfaci at vnde merito cum in hoc poſſit inter vtrūqꝫ no tari diuerſitas nō debet illa determīatio tēpo ris vtrunqꝫ pariter ꝯcerne̓ per ea que noͣ. Bar. in dicta. l. pretor. ſed vbi p̄deceſſor non proceſſit ad actum ꝯtrarium puta ad executōnē ſed nō deſiſtebat a petitōe ⁊ executōe vl̓ fuit āmōitꝰ pꝰ executionē vt ſatiſface̓t tunc cū ſit in eis eadē rō habebit locum in vtriſqꝫ illa menẜ deteminatio ⁊ hec nota per que habes materiaꝫ. c. plene de claratam. Abbas. 3lſ Uia pleriqꝫ. g. ti plus debito a ſubditis extorquen tes pretextu ꝓcuratōis vel alterius ſeruitij im pēſi legato vel alteri illud reſtituāt ⁊ tantundē pauꝑibus erogabunt. pͦ prohibet. 2º. penam im ponit cōtrafaciēti. ibi quid ſi. 3º. ſuperiori negli gēti penam ꝯminatur. ibi ſuperior autem. Nota. argu. ꝙ ad ſuꝑiorem pertinet impone̓ ⁊ exige̓ collectā ꝓ legato ꝓcurādo ſeu alijs one ribus cōiter īminētibus ꝑſoluēdis. qn̄qꝫ tamē iſta expediunt̉ per totum clerum ſeu ꝓcurato res ⁊ ſindicos cleri vt in. c. accedētes. de p̄ſcri. qn̄qꝫ qualꝫ eccleſia vel prelato legatꝰ exigit pro curationē integram ſed eccleſia exacta habꝫ pꝰ modum regreſſuꝫ contra eccleſias. de quo dic vt in. c. cum inſtantia. sͣ. de cenſi. illud tamē cer tum eſt ꝙ in illis oneribus imponēdis debent oēs vocari etiam ſi ſint religioſi. vt in cle. i. d̓ cē. quod nota. ¶ Nota ſecūdo ꝙ legato pape ne dum ꝓcurationes debentur ſed etiam alia ſer uitia debēt enī clerici ei ſb̓uēire in ſuis neceſſi tatibus. vt in. c. ego .n. de iureiur. ⁊ vide gnͣalit̓ quid poſſunt exige̓ legati per noͣ. in. c. ꝓcuratio nes. sͣ. de cēſi. vbi per Inn. vide etiam ꝑ Io. an. in. c. exigit. eo. ti. li. vi. ¶ Nō 3º. ꝙ exigētes col lectam ꝓ oneribus publicis non debēt aliquaꝫ vtilitatē conſequi īmo puniūtur ſi plus exigāt qͣꝫ impēdunt. ⁊ noͣ penam contra eos ſtatutam ¶ Nota ꝙ clerici ⁊ prelati quandoqꝫ puniunt pecunialiter. ⁊ eſt valde honeſtuꝫ vt talis pena ꝯuertatur in piuꝫ vſum ſicut hic diſpoſuit papa in caū iſto. qualiter autē in alijs penis imponē dis ꝑ indicē ſit procedēduꝫ vide quod dixi pꝰ docto. in. c. licet. de pe. ⁊ quod noͣ. Io. an. poſt Hoſti. in. c. i. de homici. li. vi. ¶ Utimo noͣ ꝙ ſu ꝑior nō poteſt ꝓ libito remitte̓ penā a iure im poſitā īmo punit̉ ſi negligit illā impone̓. ꝗd aūt ſi ſb̓eſt cauſa vel ſine cā impōit penā minorē de bito. vid̓ qd̓ le. ⁊ noͣ. maxīe ꝑ Bar. ī. l. ꝗd gͦ. §. pe na gͣuior. ff. de his ꝗ noͣ. īfa. ⁊ in. l. i. ff. ad turpil. in coll̓. ij. vbi ponit Bar. quedā noͣ. ¶ Oppo. cōtra tex. in eo ꝙ ſoluit̉ aliud tm̄dē. nō illis a qͣ bus indebitū fuit extortum ſed pauꝑibus ⁊ ſic obſtat. c. ꝓcuratōes. in fi. sͣ. de cēſi. vbi dupluꝫ datur eccl̓ijs grauatis ⁊ nō pauꝑibus. ſꝫ gl. nr̄a ſoluit duobꝰ modis. pͦ ꝙ h̓ igͦrabat̉ quantū qui libꝫ ꝯtuliſſet iō ſolutio fit pauꝑibus in cōtrario ſecꝰ hāc ſolū. reprobat ⁊ bn̄. quia ſicut cuilibet reſtituitur qͣꝫtū ꝗſqꝫ ſoluit ita potuit reſtitui tā tundē. iō glo. ſoluit 2º. ꝙ in ꝯͣrio plus exceſſit ſu ꝑior qͣꝫ hic. ibi enī ꝯmiſit crimē ꝯcuſſionis quia De īmu. eccle. de directo plꝰ extorſit a qualibet eccleſia qͣꝫ de beret habe̓ ideo potuiſſet de ſtricto iure puniri in quadruplū cum talis ſit pena cōcuſſionis .ſ. cum ſuꝑior pretextu officij extorquet aliqua a ſb̓ditis. vt. i. q. vij. ſancimꝰ. in fi. ⁊. xxiij. q. i. mili tare. cum ſi. hic autē a nemine extorſit vltra qͣꝫ ſoluit ⁊ ſic cōtra neminē ꝯmiſit cōcuſſionis cri men ſed facta coaceruatione pluſ reꝑit̉ ꝑcepiſſe qͣꝫ ſoluiſſe ⁊ iō ſatis eſt ꝙ cuilibet reddat̉ ſuū. ⁊ in penaꝫ iſte ſuꝑior cogit̉ dare pauꝑibus tantū plus quantū hīto reſpectu ad totā ſūmā extor ſit. ⁊ ꝓ tanto fuit iudicio meo ꝯſideratio bona ¶ Exͣ glo. ſoluit̉ alijs modis. ⁊ pͦ per Io. an. ⁊ Phi. dicētes ꝙ in effectu ideꝫ diſponit̉ hic qd̓ ibi. nā qd̓ datur ibi eccl̓ijs intelligit̉ datū pauꝑi bus qꝛ qd̓ habet eccleſia pauꝑum eſt. xvi. q. i. c. fi. 2º. ſoluit̉ per Gof. dicentē ꝙ cōtrarum locum habet cū grauat̉ eccleſia. hic qn̄ grauant̉ clerici ſingularit̓. quia ꝓpter vitandas inimicitias int̓ prelatū ⁊ clericos fit erogatio īter pauperes. ar ff. fa. herciſ. l. plane. ſimile de iude. cū ſit. ⁊. c. ad liberandā. Sol. 3º. Hoſti. ꝙ caſus ſūt diuerſi ⁊ nō ꝯͣrij. ſi enī prelatuſ grauat ſubditū tūc habet locuꝫ. d. c. ꝓcuratōes. in fi. ſed in encenijs vt ꝗa recepit encenia tꝑe viſitatōis. ⁊ tūc habet locuꝫ c. romana. cum ſe. de cenſi. li. vi. ſi alio tꝑe aliꝗd extorſit a ſubditis habet locū. c. de eulogijs. xv iij. diſ. ſed meliꝰ allegaret. c. precedēs qd̓ incipit qm̄. vbi dicitur ꝙ ſi archiep̄ſ aufert aliꝗd alicui ep̄orum venientiū ad ꝯciliū ꝓuintiale punitur in quadruplū. Si vero p̄latꝰ excedit propt̓ ſer uitiū factū legato vel alij tūc habet locū quod hic dr̄. ⁊ aliā dat ſol. ſb̓ dubio forte dicēs. ꝙ ho die indiſtīcte reddit̉ duplum. remittit ad noͣ. in d. c. ꝓcuratōes. ibi .n. dicit̉ ꝙ licet vbi aliquid ex torqueat̉ ꝑ vim ſeu ꝑ ꝯcuſſionē. habet locum il la pena quadrupli. vt in iuribꝰ p̄alle. ⁊ argu. in aucͣ. vt iud. ſine quoquo ſuf. §. ſic igitur. ⁊. §. ne ceſſitatem. in fi. videtur tamen ꝙ in his ſuffici at de iure canōico ꝙ reddatur duplum. nam de cre. romana. prealleg. loquitur de encenijs ⁊ de violenter extortis ẜm eum. ⁊ recitādo ita trāſit ibi. ⁊ hic Io. an. ſed plus mihi placet precedēs ſolū. quia. c. romana. ſimpliciter loquit̉ in reci piente munera tꝑe viſitatiōis. c. vero ſe. loquit̉ in eodē caſu videlicet in violāte debitū viſitati onis. vt quia aliter exigit qͣꝫ debeat ⁊ mandat indebitū reſtitui duplicatū. ⁊ ſic loquit̉ in caſu c. ꝓcuratōes. nec debemꝰ de facili induce̓ iuriū correctōnem. vt in. c. cum expediat. de elec. li. vi quare aūt hic. ⁊ ibi nō punit̉ in quadruplū. pō rn̄deri ꝙ in iſtis iuribꝰ exceſſit prelatus petēdo al̓s debitū ⁊ exercēdo principaliter officiū ſuū ſed incidēter extorſit vltra debitū. vn̄ nō cōmi ſit directe violētiaꝫ ſeu ꝯcuſſionē iō minꝰ punit̉ ſed in. c. qm̄. p̄alle. ⁊ ſi ꝯmiſit directe ꝯcuſſionis crimē qꝛ p̄textu officij ⁊ potētie extorſit domi no indebitū iō plus punit̉. quare autē in. c. ꝓcu ratōes. erogat̉ pena eccleſie grauate. hic auteꝫ ī pauꝑes dixit do Car. vltra p̄dicta ꝙ ibi fuit ec cleſia dupliciter grauata in eo .ſ. ꝙ extorſit plus debito ⁊ in one̓ manſionis quia māſit apud ec cleſiam plus qͣꝫ deberet. iō magis ſb̓uenitur qͣꝫ hic vbi clerici fuerūt grauati ſolū in eo. ꝙ ſolue rūt vltra debitū. Certe hec nō eſt bona ſolu. ꝗa c. ꝓcuratōes. ⁊. c. ij. de cenſi. li. vi. loquūtur gnͣa liter qualitercūqꝫ eccleſie grauentur tēpore vi ſitatōis plus debito. ideo tene ſolu. gl. declara tā vt. sͣ. vel ſol. Roſ. an auteꝫ quādo ſoluit̉ qua druplū totū ſit pena. Io. an. dicit ꝙ nō. ſed ineſt rei ꝑſecutio vt tm̄ triplum ſit pro pena de quo remittit ad noͣ. i. q. vij. in eum. ſed voluit allega re .i. q. i. nam ibi eſt illud. c. cum gl. ſua an alie pe ne poſſint excede̓ quadrupluꝫ. remittit Io. an. ad noͣ. xij. q. ij. cū deuotiſſimā. ⁊. xvij. q. iiij. ſi ꝗs domū. vide tamē de pena dupli tripli ⁊ quadru pli. qd̓ le. ⁊ noͣ. l. i. in prin. ff. de publ̓. inſti. d̓ ac. § tripli. cum ſe. ¶ Extra materiā. c. ſcias ꝙ Inn. tractauit hic noͣ. ⁊ ſb̓tilem materiā reſtitutōis fi ende in foro penitētiali ſūpta occaſione ex iſto tex. in eo ꝙ mandat erogatōem pene debe̓ fieri in pauꝑes xp̄i. ⁊ ſingulariter tractādo materiā ꝑ eum tactā poſſunt formari. xiij. q. ſed do. An. reduxit materiā ad vi. caſus. ⁊ quāqͣꝫ ſb̓tiliter ꝓcedat tamen aliquatenꝰ ꝑ vi. caſus intricatur materia. Ego clariꝰ attingēdo materiā ponam duas regulas per quas iudicio meo decidunt̉ ille queſtiones ⁊ ſimiles. ⁊ poſtea ꝓſequor ſin gulariter. ⁊ ſigillatim illas. q. Inn. ⁊ aliquas qͣſ addit hic do. An. Prima regula ſit iſta ꝙ vbi cūqꝫ ius poſitiuū habēs ꝯcurſū legis ſeu eꝗtatꝭ naͣlis diſponit ſuꝑ reſtitutōe vel retētōe. ſeruan da eſt talis lex etiā in foro ꝯſcientie. hec cōclu ſio ꝓbatur ex his q̄ dixi in. c. i. de ꝯſti. vbi pꝰ be atū Tho. ⁊ Calde. dixi ꝙ lex poſitiua peccati n̄ nutritiua ē ẜuāda etiā in foro conſciētie exquo nulla alia lex diſtīguit illo caſu inter foruꝫ peni tētiale ⁊ iudiciale. nec ſubē cā diſtīguēdi. ſūt .n. ſuꝑiores leges ſeruāde exquo nō occurrit alia equitas naturalis in ꝯͣrium. Secunda regula vbicūqꝫ inter legem poſitiuā ⁊ legē naturalem datur diſcrepātia. ſeruāda eſt lex ſeu eꝗtas na turalis in foro anime niſi lex poſitiua ex aliqua iuſta ⁊ vera cā diſponat ꝯͣ illam legē naturalem nam tūc ſeruāda eſt eꝗtas naturalis. ar. eorum q̄ noͣ. Inno. in. c. que in eccleſiaꝝ. de cōſti. ⁊ hic ꝑ Io. an. in. c. fi. de īmuni. eccle. li. vi. ⁊ in. c. ij. de vſur. li. vi. ⁊ ꝑ Bar. in exͣuagā. ad repͥmendā. in v̓. denūciatōneꝫ. exempla clariꝰ. jͣ. patebūt. ¶ His p̄miſſis venio ad qōnes Inno. ⁊ prima ē an habēs aliꝗd ex furto. rapina. vel oppreſſio ne dolo vel calūnia teneat̉ ad reſtitutōnem ī fo ro aīe. an ſufficiat ſolū penite̓ de peccato. Inno. ꝯcludit ꝙ tenet̉ ad reſtitutōnem alle. c. fi. xiiij. q. v. ⁊ idē dic̄ in oībus caſibꝰ in ꝗbus ꝯpetit re petitio ſiue ꝑ actiones vtputa ꝑ actionē qd̓ me. cā. de dolo. ⁊ ſimiles. ſiue iudicis officio. ⁊ dic ꝙ qō iſta decidit̉ ꝑ pͥmā regulā. nā ad reſtiluti onē fiendā reſtrīgit ius poſitiuū. exquo datur actio vel iudicis officiū ⁊ habet ꝯcurſum legis naͣlis. nā ꝯgruit legi ⁊ eꝗtati naͣli neminē debē locupletari cū aliena iactura. vt ī regl̓a locuple tari. de reg. iur̄. li. vi. ⁊ in. l. nā hͨ naͣ. ff. de ꝯdi. īde. ſuadet ⁊ p̄cipit ius diuinum. vt legit̉. ⁊ noͣ. in re gula. peccatuꝫ. de reg. iu. li. vi. ⁊ in. c. cum tu. de vſur. ¶ Scd̓a qō Inn. ē qn̄ ꝗs eſt obligatꝰ ad debitū de iure naͣli tm̄ quale eſt qd̓ debet̉ ſeruo nā ſeruꝰ nō obligat̉ alicui nec aliꝗs ſibi naͣliter vt in. l. naͣliter. ff. de ꝯdi. īde. ⁊ alibi dic̄ tex. ꝙ qͣꝫ tū ad ius ciuile ſerui ꝓ nullis habēt̉. ſecꝰ de iu re naͣli. qꝛ qͣꝫtū attinet ad ius naͣle oēs hoīeſ eqͣ les ſūt. in. l. qd̓ attinet. ff. de reg. iur̄. Inn. dic̄ ꝙ tale debituꝫ eſt ſoluendū ſeruo in foro ꝯſcīe ita ꝙ d̓ tali debito n̄ pōt fieri elemoſyna ꝑ obligatū ar. de iureiur. eā te. ⁊ dic ꝙ iſta qō decidit̉ ꝑ illā regl̓aꝫ ſcd̓aꝫ quā. sͣ. tradidi. nā lꝫ ius poſitiuum tali debito naͣli nō aſſiſtat tn̄ nō tollit obligatio nē naͣlē ex ſufficiēti cā. iō eꝗtas iuris naͣlis ē in foro pnīali ſeruāda. ⁊ pono exemplū qn̄ aliquiſ ꝓmiſit aliꝗd dare ſeruo. nā ex ꝯſenſu ſuo obli gat̉ naͣliter. vt in. l. ſepe. §. is v̓o. ff. de re iud. pec cat aūt quis nō īplendo id qd̓ ꝓmiſit vt in. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de pac. naꝫ deꝰ reſpicit cor ⁊ nō ſole nitatē v̓boꝝ. xxij. q. v. iuramēti. xiiij. q. v. ſi ꝗd in ueniſti. ⁊ p̄ſertī hec diſpō ꝓcedit. quia ius poſi tiuū nō reſiſtit huic obligatōi lꝫ nō aſſiſtat vnde peccat ꝗs quo ad deuꝫ. qd̓ ſatꝭ ſenſit ēt Bar. in .d. exͣua. ſuꝑ v̓bo denūciatōeꝫ. vbi dic̄ obligatū naͣliter tm̄ ex ſuo cōſenſu peccare niſi adīpleat iō pōt denūciari eccl̓ie ẜm eū. do. An. in ꝓmiſſi on facta ſeruo latiꝰ diſtīguit ſic. ꝙ aūt ꝗs ꝓmi ſit ſeruo vt dn̄o ſuo acꝗrat̉. ⁊ tūc nō deficit ius poſitiuū. quaſi dicat ꝙ ſeruꝰ etiam ciuilit̓ poteſt acquire̓ domīo. alle. l. ſi ſeruꝰ. ff. de v̓. obli. ſꝫ po tuiſſet allegare. ff. de ſtipul. ſer. ꝑ totū. ⁊ hoc caū credit debitū debere ſolui domino in foro cōſci entie. Sed tu dic hoc ꝓcedere quādo ſolenni ter acꝗſiuit obligationē. ſi autem ꝑ pactum nu duꝫ tantū. tunc deficit ius ciuile. vt in. l. iuriſgē tium. §. ſed cum nullam. ff. de pac. quo caſu ſb̓ eſt naturalis obligatio tantū ſicut in libero. an autem vtroqꝫ caſu ſit ſolutio fienda domino in foro conſcientie. Do. An. vult ꝙ ſic exquo pro miſit vt acquirat domino. videtur tamen hoc li mitare quando ꝓmittens ſeruo crederet ſibi ſoluēdo ipſum nō traditurum rem illam domi no. tunc etiam ſibi ſoluēs nō eſſet tutus. quia equitas iuriſgentiū eſt in ꝯͣriuꝫ. que vult vt per ſeruū acꝗrat̉ domīo. Ego habeo iſtū caſū ſic in tellectū ꝓ indubitato ēt quo ad foꝝ ꝯtentioſuꝫ ꝓ quo alle. tex. aꝑtū in. l. qd̓ ſeruꝰ. ff. de ſolu. vbi dr̄ ꝙ ſi ſeruus ex peculio ſuo ſeu ex pecunia dn̄i ꝯͣxit ēt ſibi ſoluit̉. niſi dn̄s p̄ſumat̉ nō ꝯſētire. nā ꝓfecto iſte cāꝰ decidit̉ ꝑ pͥmā regl̓aꝫ ꝯcurrit enī tūc ius poſitiuū ⁊ eꝗtas naͣlis. nā ſi ꝓmittēs nō habuit reſpectū ad ẜuū nō debuit ſibi ſolue̓ ſi p̄ ſūpſit ꝙ īfidelit̓ agit ꝯͣ dn̄m ſuū videtur .n. dn̄s ta cite ꝓhibe̓ vt in. l. ſi cū corneliꝰ. ff. de ſolū. ⁊ in. .l. ſi hominē. ff. man. ⁊ idem dic̄ in mōacho. ꝓ qͦ alle. tex. iūcto eo qd̓ noͣ. Bar. in. l. nō iō. ff. d̓ no ua. ⁊. d. l. qd̓ ſeruꝰ. iūcto eo qd̓ noͣ. Inn. in. c. cuꝫ olim. de p̓uile. ſꝫ ītellige ꝓprie dictū Inn. qn̄ ꝗs ꝓmiſit ſeruo ꝯtēplatōe ſerui tūc euī ſolū obliga tur in oēm euentū naͣlier. ⁊ dꝫ in foro aīe ſolue̓ ſeruo. ꝗa ſeruꝰ ē ſic̄ liber quo ad ius naͣle. vt. sͣ. dixi acꝗrit tn̄ dn̄o. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. qui ſeruo ff. de ꝯdi. ⁊ demō. iūcta. l. plꝫ. ff. d̓ acꝗ. her. Idē dic ſi dn̄s aliꝗd ꝓmiſit ſeruo. lꝫ enī nō obliget̉ de iure ciuili. quia nō cadit obligatio inter ẜuū ⁊ dn̄m. vt. l. interpoſitas. C. de tnͣſac. tn̄ tenet̉ in foro aīe ꝓpter obligatōeꝫ naͣlē cui ius nō reſiſtit ſꝫ nō aſſiſtit acꝗſitio tn̄ fit dn̄o. ſed dn̄s dꝫ pati ſeruū illā rē habe̓ ꝯniuētibꝰ ocl̓is vt in ſil̓i dicit̉ in. l. iiij. ff. de manu. ⁊ idē pōt dici in abbate qui aliꝗd ꝓmiſit mōacho. de quo vide qd̓ noͣ. Io. an. in regula nō eſt obligatoriū. de re. iur̄. li. vi. ī mercū. ⁊ in. c. cū ſingula. de p̄ben. eo. li. ⁊ ꝑ Inn. in. c. inſinuante. qui cle. vel vo. ¶ Tertia qō eſt ꝗd ſi mathematicꝰ vel meretrix vel ſimilis do lo fraude vel ꝑſuaſionibꝰ īduxit aliquē vt daret eis pecuniaꝫ. an iſti teneant̉ iſtā reſtitue̓ in foro iudiciali. Sol. Inn. ꝙ nō ꝯpetit repetitio. quia hīc inde verſat̉ turpitudo vnde potior eſt cōdi tio poſſidētis. ff. de ꝯdi. ob tur. ca. l. vbi autem In foro aūt penitentiali eſt vtriqꝫ penitētia īiū gēda ẜm eum. ¶ Nota hoc verbū qd̓ aꝑte ſen tit ꝙ iſti nō teneant̉ ad reſtitutōem. etiā in foro anime. ⁊ ita ſimpl̓r recitādo trāſit Io. an. Inn tn̄ nō loquit̉ ita clare vt refert Ib. an. do. Ant. dicit ſe credere ꝙ ſi ꝗs ꝓmiſit aliquid meretici vel mathematico. ꝙ in foro aīe nō tenet̉ ſibi ſol uere qꝛ illi ꝓmiſſioni ex turpi cauſa non aſſiſtit deꝰ ſi autē nō ꝓmiſit ſꝫ ꝓceſſit ad traditionem ⁊ tūc dicit do. An. ſe crede̓ ꝙ ille qui recepit nō tenet̉ in foro aīe reſtitue̓ quia ille habuit dona tū ꝓ derelicto. ſꝫ putat ꝙ recipiens tenet̉ illud dare pauꝑibꝰ exquo turpit̉ acꝗſiuit. ⁊ dicit de hoc eſſe caſū. xiiij. q. v. nō ſane. nō tn̄ credit illū peccare ſi reſtitue̓t illi a quo habuit. ad hoc qd̓ noͣ. in. c. ex trāſmiſſa. de deci. ⁊ i. q. i. non eſt pu tāda. plꝰ placet mihi dictū Inn. ⁊ Io. an. vt ad reſtitutōem ſeu erogatōem pauꝑibus fiendam nō teneant̉ iſti. pͦ qꝛ ius poſitiuū ē ꝓ eis. dic̄ enī ꝙ meretrix turpit̉ facit ꝙ eſt meretrix. ſꝫ nō tur piter accipit cū ſit meretrix. vt in. l. iiij. ff. de ꝯdi. ob tur. ca. ⁊ noͣ hͦ vltimū vr̄ ēt in hͦ ꝯcurre̓ equi tas naͣlis. ſi .n. nō turpit̉ accipit exqͦ eſt meretrix gͦ nō tenet̉ reſtitue̓. p̄terea fauet ſibi ius naͣle in retentōe ꝓpter ꝯſenſū dn̄i tradētis. nā nihil tā naͣle qͣꝫ vt acꝗſitio fiat ẜm volūtatem dn̄i tradē tis vt in. l. nihil tā naͣlē. ff. de reg. iu. ⁊ in. §. ꝑ tra ditōem. inſti. de re. diui. ⁊ facit optime qd̓ hr̄ in ſil̓i in. c. fi. de ſimo. ad. c. n̄ ſane. alle. ꝑ do. An. di co ꝙ nō loquit̉ in caſu nr̄o propͥe. Item proce dit potius cōſultiue .ſ. vt faciat inde elemoſynā de acꝗſito ꝑ īmoderatā īprobitatē ſꝫ nō diſtri buit tāqͣꝫ aliena ſꝫ tāqͣꝫ propͥa diſtribuit vt ibi ⁊ idē cōſulerē in caſu nr̄o ⁊ loꝗtur cū talis ꝑuēit ad ſtatū ꝑfectōis ſꝫ d̓ neceſſitate ſalutꝭ nō tenet̉ reſtituere ſꝫ ſatis eſt deo ſatiſface̓ ꝑ penitentiā De īmu. eccle. ar. in. d. c. fi. de ſimo. vbi bo. tex. in ar. ⁊ hͦ credo aꝑte ſentire glo. xiiij. q. v. in ſūma. ⁊ in. c. ex trāſ miſſa. de deci. dicūt .n. ꝙ talis poſſit elemoſynā ex tali q̄ſito face̓ exquo fuit tranſlatum dn̄ium ⁊ nō cōpetit repetitio. nō enī dicūt ꝙ tenēt̉. ⁊ te ne mēti illā regl̓aꝫ q̄ colligit̉ ex iſtis gl. in maͣ re ſtitutōis. hāc ꝑtē aꝑte fouet Cy. in. l. cū te. C. d̓ cōdi. ob. tur. ca. vbi in. q. fc̄i recitat ſe dicere ꝙ meretrix in eo ꝙ lucrat̉ in meretritō pōt facere teſtm̄ ⁊ diſpone̓ ꝓut vult Idē Bal. in. l. i. C. e. vbi dic̄ ꝙ ep̄s nō pōt in ill̓ talit̓ acꝗſitis appone manū ēt poſt mortē meretricis. ⁊ ita dicit ſe re ſpōdiſſe a quodā ep̄o īterogatꝰ. ſecꝰ dicic Cy. ī loco p̄al. in ea q̄ nō ē meretrix. dic̄ .n. ꝙ lꝫ dn̄ium reꝝ donataꝝ trāſit in illā mulierē. tn̄ fiſcuſ tāqͣꝫ ablator īiuſte acꝗſiti illud totū aufert ꝑ. l. luciuſ ff. de iur. fiſ. dicit enī ꝙ tales mulieres tenēt̉ in foro aīe hec turpit̉ queſita reſtitue̓. qd̓ mihi ſat plꝫ. qꝛ iſti turpit̓ receperūt exquo nō erāt mere trices .i. palā queſtū faciētes. ceſſat enī diſpō. l. iiij. ff. de cō. ob tur. ca. ⁊ etiam equitas naͣlis. ⁊ in hoc caū poſſetis ſaluare ſcd̓m mēbꝝ diſtīctio nis dn̄i An. ſꝫ reſpectu pͥmi mēbri in eo ꝙ dicit ꝙ ſi ꝓmiſſio fuit ſc̄a meretrici nō tenet̉ ꝓmit tēs in foro aīe. ꝓ opi. ſua vide glo. in. l. idē ſi. ff. de. ꝯdic. ob tur. ca. q̄ dic̄ illā ꝓmiſſionē n̄ vale̓ etiā in meretrice. lꝫ .n. nō turpit̓ recipiat donata vt ibi turpit̉ tn̄ petit ꝓmiſſa ob turpē cauſā. ſed Cy. poſt Pe. in. d. l. cū te. tꝫ ꝯͣriū Cōcludit enī ꝙ peccat ille ꝗ meretrici nō ẜuat ꝓmiſſa ꝑ rōeꝫ p̄dictā qꝛ ſic̄ nō turpit̉ recipit. ita nec turpit̉ ſti pulat̉ ſeu recipit ꝓmiſſionē. ⁊ hāc opi. vr̄ firma re Bar. in. d. l. idē. ⁊ lꝫ Bal. in. d. l. i. videat̉ tene̓ ꝯͣrium. ꝙ aliud ſit in receptōe qͣꝫ in ꝓmiſſione ⁊ dicit de hoc eſſe caſū in. l. fi. ff. de ac. ⁊ obli. ſed certe ille tex. nō probat. loꝗt̉ .n. in ml̓iere q̄ ꝓmi ſit viro ob turpē cāꝫ. ſed nos loꝗmur in viro ꝗ ꝓmiſit meretrici. ⁊ ita ꝯperi poſtmodū ꝙ Bar in dicta. l. idem. reſpondebat ad illaꝫ. l. quod ſa tis placet. Cōclude ergo ēx omnibus p̄miſſis ꝙ meretrix turpit̉ nō recipit dona vel promiſſi onem. ⁊ ꝙ poteſt de illis ad libitum diſponere licet conſultius agat dando pauperibus. ſecus in alijs mulieribus non meretricibꝰ publicis qꝛ ille turpit̓ accipiūt dona vel ꝓmiſſiones vn̄ pro ꝓmiſſione nō poſſunt agere ⁊ recepta tenēt̉ re ſtitue̓. ⁊ fiſcꝰ poſſet illa bona occupare. ⁊ p̄dicta bn̄ noͣ ¶ Quarta qō. ꝗd ſi ꝗs recipit īdebitū iu re ciuili tm̄. ponit exēplū Inn. ī legatario vtpu ta heres credēs he̓ditatē ad oīa ſuffice̓ ſoluit in tegrū legatū de qͦ poterat detrahe̓ falcidiaꝫ nū ꝗd tenet̉ legatarius hͦ caſu reſtitue̓ heredi. qd̓ ſi bi ex bn̄ficio legis falcidie ꝯpetebat. Inn. tenet ꝙ nō. qꝛ lꝫ ius poſitiuū diſpōat ſuꝑ hac falcidia tn̄ eꝗtas naͣlis q̄ orit̉ ex diſpōne teſtatoris eſt ꝓ legatario. Hoſti. aūt dicit dictū Inno. ꝓcede̓ in herede ꝗ ſoluit ꝑ iurꝭ. ignorantiā. ſi .n. errauit in facto cōpetit repetitio. ꝑ. l. error. C. ad le. falcid do. An. dicit illā. l. procede̓ in foro ꝯtentioſo ſed in foro aīe loꝗtur Inno. ip̄e tamē putat in queſtione ſic diſtinguendū. ꝙ aut teſtator uetuit in teſtamēto falcidiam detrahi. ⁊ tunc legatarius tenet cum bona cōſcientiā illa bona. etiā ſi teſta tor fuiſſet ignarus ſui patrimonij. licet aliud di cat lex fori cōtentioſi. vt in aucͣ. ſed cuꝫ teſtator C. ad. l. falci. mouetur quia habemꝰ certum fū damentū voluntatis defuncti. nec aliquis error cadere pōt īplendo voluntatē defūcti facit eniꝫ iuxͣ voluntatē defūcti. Si aūt teſtator nō vetuit falcidiā detrahi. tūc ſi ꝑſona eſt ignara ⁊ groſſa v̓iſil̓r ignorās detractōneꝫ falcidie putat idē .ſ. ꝙ legatariꝰ iuſte teneat in foro aīe qd̓ habuit vl tra falcidiā. qͣſi tūc ꝯcurrat ꝯſenſꝰ teſtatoris in ſolutōe totiꝰ legati. Si autē teſtator eēt ꝑſona īſtructa in iure certificata de iure falcidie. tc̄ dic̄ ſe crede̓ ꝙ legatarius tenet̉ reſtitue̓ qd̓ habuit ꝯtra. l. falcidiā. ſiue errore facti ſiue iurꝭ. heres ſoluerit ītegꝝ legatū. qꝛ cū poſſibile ſit teſtatorē voluiſſe falcidiā detrahi exquo erat ſciēs ⁊ nō ꝓhibuit ꝯſultiꝰ eſt vt legatariꝰ reſtituat. ⁊ ſic fa tiſfaciat volūtati defūcti. nā in dubijs via tutior eſt eligēda. vt in. c. veniēs. de ſpon. ⁊ ſi diligent̓ aduertis vr̄ do. An. hanc. q. decidiſſe ſemꝑ ẜm tacitā voluntatē defuncti ex qua īſurgit obliga tio naͣlis lꝫ lex poſitiua al̓r diſponat in foro ꝯtē tioſo. ⁊ ſic voluit īdiſticte vt illa eꝗtaſ naͣl̓ p̄fera tur in foro aīe iurꝭ. poſitī diſpōni. Aduerte tu. nā deciſio huiꝰ. q. pl̓imū depēdet ex alia qōe. an he res ſit naͣl̓r obligatꝰ ad legata ītegra ſoluēda d̓ qua pleniſſime ꝑ legiſtas maxīe Bal. in. d. l. cuꝫ ꝗs. C. de iurꝭ. ⁊ fac. ig. aliꝗd ꝑ canoniſtas in. c. fi de ſolū. Et ſi tenemꝰ opi. vlt̓mō. ꝗ dixerūt nullā oriri obligatōeꝫ naͣlem ꝯͣ. l. falcidiam ceſſabunt oīa dicta do. An. fūdata ſuꝑ illa eꝗtate ⁊ obli gatōe naͣli. Si v̓o tenemꝰ opi. ꝯͣriā q̄ vr̄ placere cōit̓ citramō. tc̄ in foro iudiciali ſumus certi ꝑ. c. rainuciꝰ. ⁊ rainaldꝰ. de teſta. ⁊ ꝑ aucͣ. ſꝫ cū teſta tor. p̄al. iūcta. l. error. C. ad. l. fal. ſed difficultas orit̉ in foro pnīali. ⁊ in hͦ dicerē aduertenda ad tres caſus dūtaxat. Aut enim a pͥncipio heres vult vti bn̄ficio. l. falcidie in caſibꝰ a iure ꝯceſſiſ ⁊ dico ꝙ poterit ſine aliquo peccato nec tenet̉ ī aliqͦ foro pnīali. hͦ aꝑtiſſime ꝓbat̉ ꝑ. d. c. rainuci us ⁊ rainaldus. ſi enī foret aliqd̓ peccatū in retē tōe falcidie n̄ ꝑmitte̓t ius canonicū falcidiā īdi ſtīcte ſic̄ facit. nō diſtinguēdo an defunctꝰ fuerit ſimplex ꝑſona an diſcreta. qꝛ ius canonicū etiā qͣtenꝰ diſponit in foro ꝯtētioſo nūqͣꝫ diſpōit cuꝫ pctō. vt in. c. fi. de p̄ſcrip. ⁊ hāc ꝑtem indiſtīcte tꝫ Bal. in. d. l. cū ꝗs. dicēs abſurdū fore dice̓ ꝯͣ riū. ⁊ firmās ꝙ eo caū qͦ hēs vult vti bn̄ficio le gl. fal. nulla orit̉ obligatō naͣl̓. qꝛ lex falcidia reſe cat legata ip̄o iure. vt in. l. lineā margaritaꝝ. ff. ad. l. fal. Itē dic ꝙ ſi qͣ orta fuerit illa n̄ hꝫ effe ctū ex diſpōe legꝭ. in ꝯͣriū. q̄ mouet̉ ex optīa rōe in ꝯͣriū. vt ſi defūctꝰ reꝑit aliquē ꝗ velit eē hēres he̓ditate grauata. ⁊ hāc opi. ſentit ēt. Bar. in. d. exͣua. ad repͥmēdā. in. v̓. denūciatōeꝫ. Ex qͦ ꝯclu dit̉ ꝙ he̓ſ n̄ pōt denūciari ī foro eccl̓iaſtico vt ſol uat integra legata. quod tꝫ Bar. in loco p̄alle De immu. eccle. 59 2ꝰ caſus eſt qn̄ heres ſciēs ſoluit integra legata ⁊ tūc legatariꝰ tenet cū bona ꝯſcīa qꝛ exqͦ heres voluit vti. l. falcidie bn̄ficio. iā legatariꝰ tenet ſibi debitū de iure naͣli ⁊ ciuili. ⁊ firmat Bal. in. l. cū ꝗs. p̄alle. 3ꝰ caſus eſt cū heres ſoluit ītegra lega ta igͦranter. qͦ caſu ꝓbabiliter dubitat̉ in foro pe nitētiali. ⁊ puto ſtandū indiſtinte iurꝭ poſitiui di ſpoſitiōi ꝓut voluit Hoſti. vt diſtīguamꝰ an̄ ſol uerit ꝑ ignorantiā iurꝭ vel facti. moueor ꝑ id qd̓ dixi. sͣ. in E regula. cū enī ius poſitiuū poſſit ex cā legitima tollere effectū obligationis naͣlis. vt ī macedoniano ꝓut. jͣ. ſb̓ijciā. fortiꝰ potuit diſpo nere in caſu nr̄o in qͦ dubitat̉ an obligatio naͣlis oriat̉. Induxit .n. ius. l. falci. ex iuſta cā. adeo ꝙ fuit approbata ꝑ ius canonicū. vt. sͣ. dixi. quam ꝗdem legē induxit cū limitatiōe an ſolueret he res ꝑ igͦrantiā iuris vel facti. nec in hͦ verſat̉ ali qd̓ peccatū. gͦ talis lex ē ſeruanda in foro penitē tiali cū ex cā poſſit quē pͥuari re ſua iuxͣ noͣ. in. c. q̄ in eccleſiaꝝ. de ꝯſti. vn̄ nō video iuſtam cām re cedēdi in caſu nr̄o a diſpoſitiōe iuris poſitiui in foro aīe. ⁊ hͨ de iſta. q. ¶ ª. q. eſt in eo ꝗ eſt obli gatꝰ ciuiliter tm̄ ⁊ non naͣliter. Exᵐ in eo ꝗ ſcri pſit ſe debere centū ſpe future numerationis tn̄ in veritate nihil accipit. an lapſo biennio teneat ſoluere in foro aīe dubiū facit. qꝛ in foro ꝯtētio ſo artat̉ exqͦ. jͣ. bienniuꝫ tacuit. vt in. l. in ꝯͣctibus. .G. de nō nu. pe. dixi. plene in. c. ſi cautio. de fi. in ſtru. Inno. tenet hūc nō artari in foro aīe. qꝛ ex qͦ nil in veritate recipit nō obligat̉ naͣliter etiam biēnio elapſo. vn̄ poteſt de pr̄imonio ſuo facere elemoſynā ⁊ diſponere vt vult. hͨ ꝯcluſio Inno. placet Io. an. ⁊ ē veriſſima. lex enī ꝑ lapſum bi ennij p̄ſumpſit veritatē debiti. nō enim agit obl gare debitorē ad id qd̓ nō recipit. cū aūt in foro aīe cōſtet de veritate ceſſat lex poſitiua fundata ſuꝑ p̄ſumptione qꝛ p̄ſumptio cedit veritati. viij. di. veritate. ⁊ facit qd̓ in ſil̓i noͣ. Io. an. in. c. ij. de vſurꝭ. li. vi. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. tua. ⁊. c. is ꝗ fideꝫ. de ſpō. ⁊ tetigi in. c. i. de ꝯſti. An autē ſubſit aliqd̓ re mediū in foro ꝯtētioſo poſt lapſum biennij. dic vt pl̓e dixi in. d. c. ſi cautio. ¶ bª. q. eſt in eo ꝗ fu it iniuſte ꝯdēnatus teneat̉ in foro aīe ad obſer uationē ſnīe vel ſpōte ſoluere in foro ꝯtētioſo. Inno. tenet ꝙ nō. qꝛ talis ſnīa nō inducit obliga tionē naͣlem neqꝫ tollit legē. ideo in foro aīe non tenet̉ tali ſnīe parere. ⁊ in hac. q. poſſunt ex dictꝭ Inno. alique pulchre ꝯcluſiōes elici. Prīa ꝯclu ſio ꝙ in foro aīe nō tenet̉ ꝗs parere inique ſnīe Rō huiꝰ ꝯcluſionis qꝛ ex iniqͣ ſnīa non orit̉ obli gatio naͣlis nec extinguit̉ ſi pͥus erat orta. iuxͣ il lud qd̓ le. ⁊ noͣ. in. l. iulianꝰ. ff. de ꝯditꝭ. inde. ⁊ in. l. ab eo. C. qūo ⁊ qn̄ iu. dixi in. c. qd̓ ad ꝯſultationē de re iudi. qd̓ ꝓcedit etiā ſi nō fuit appellatū dū modo nō habuit animū ꝯfirmandi ſnīaꝫ. vt dixi in. c. qd̓ ad ꝯſultationē. ius autē poſitiuū ꝯpelli ad obſeruationē talis ſnīe poſt decendiū qꝛ p̄ſu mit̉ iuſta. vt in. c. cū inter. de re iudi. cū ſi. ſꝫ in ſo ro aīe ſtat̉ veritati. vn̄ nō eſt iuſta cā recedēdi a iure poſitiuo in foro anime. qꝛ ceſſat rō ſuper qͣ ſe fundat lex poſitiua. 2ª ꝯcluſio obtinēs iniuſtā ſnīaꝫ tenet̉ ī foro aīe reſtituere quicꝗd inde fue rit ſecutꝰ. hͨ ꝯcluſio ꝓbatur qꝛ retinet alienū. nā vt dixi ſnīa iniuſta nō tollit nec īducit obligatio nē naͣlem. ⁊ lex mandauit vt ſnīa mandaret̉ exe cutioni qꝛ p̄ſumpſit ꝓ iuſticia ſnīe. gͦ cum in foro aīe ꝯſtat de ꝯͣrio tenet̉ ad reſtitutionē qꝛ pecca tū nō dimittit̉ niſi ablatū reſtituat̉. vt in. c. cū tu. de vſurꝭ. ⁊ ī regula peccatū. de regꝭ. iur̄ꝭ. li. vi. 3º ꝯcluſio ſi in foro ꝯtētioſo ꝯſtaret ꝑ ꝯfeſſionē illi us ꝗ obtineret ſnīam de illiꝰ iniuſticia caſſaret̉ il la ſnīa etiā in foro iudiciali. ¶ Nō ſingulariter hāc ꝯcluſionē rō eſt. qꝛ vt p̄dixi ſnīa iniuſta ſuſti net̉ ex ſola p̄ſumptiōe iuſticie. ſed ꝯͣ p̄ſumptio nē iurꝭ ⁊ de iure admittit̉ ꝓbatio in ꝯͣrium ꝑ cō feſſionē illiꝰ in cuiꝰ vtilitatē ius induxit illā pre ſumptionē. vt noͣ. in aucͣ. ſed ⁊ iam neceſſe. C. de donatꝭ. an̄ nup. qd̓ eſt noͣ. ⁊ ad hͦ dictū ſcias alle gare dictū Inno. h̓ ⁊ vide qd̓ dixi in. c. is ꝗ fidē de ſpō. 4ª ꝯcluſio ſuccūbens iniuſte nō debet eti am in foro aīe ſpōte parere ſnīe. qꝛ induceret vi ctorē ad peccādū ſupple niſi habebat animū do nādi qꝛ tūc ille nō peccarꝫ recipiēdo. ſic ītellige dictum Hoſti. h̓. ſed ad mandatū iudicis nō pec cat parēdo iniuſte ſnīe qꝛ indiciū reddit̉ in inui tū. vt in. l. inter ſtipulantē. §. ſi ſtichū. ff. de v̓. ob. ⁊. c. intelleximꝰ. de iudi. ¶ 7.q. eſt an tutus pre ſcriptiōe teneat̉ ſibi facere ꝯſcientiā in foro aīe. Ego hanc. q. plene tetigi in. c. vigilāti. de p̄ſcrip. ⁊ dic vt ibi. ſed vt tibi non deſint dicta doc. h̓ ſci as ꝙ Inno. in effectu voluit diſtinguere int̓ pre ſcribenntē bona fide ⁊ mala fide. vt pͦ caſu nō te neat̉ ad reſtitutionē 2º. ſic. ⁊ hāc opi. tenuit Io. an. in regula poſſeſſor. de regꝭ. iurꝭ. li. vi. vbi ple ne ꝓſequit̉ ⁊ multi tenuerūt. ⁊ eſt cōis opi. cano niſtaꝝ. ſꝫ do. An. voluit magꝭ rigoroſe ꝓcedere ꝓpter opi. qͦrundā theologoꝝ. q̄ eſt in ꝯͣrium .ſ. vt ſuꝑueniēte ſcīa rei aliene teneatur ad reſtitu tionē in foro aīe licet ſuꝑueniret poſt cōpletam p̄ſcriptionē. diſtinguit enī ipſe ſic. ꝙ aūt ꝗs p̄ſcri pſit ꝯͣ ignorantē ⁊ tenet̉ ad reſtitutionē qꝛ poſi to ꝙ lex de p̄ſcriptione loquens ſit fundata ſuꝑ aliqͣ equitate nō tamen ē tanta eꝗtas ex ꝑte pre ſcribentꝭ qͣꝫta eſt eꝗtas ex ꝑte eius ꝯͣ quem pre ſcribit̉ exqͦ ē igͦrans. ſi autē p̄ſcriptio fuit ꝯpleta ꝯͣ ſciētem. dum tn̄ ꝑſona ſit diligēs ⁊ ſagax. tunc ſb̓diſtinguit. aut enī habuit illam rē ex titulo lu cratiuo ⁊ tenet̉ ad reſtitutionē. qꝛ licet ex parte illius ꝯͣ quē p̄ſcribit̉ detur negligētia non tn̄ ſub eſt tanta eꝗtas ex parte p̄ſcribentꝭ qͣꝫta ſb̓eſt ex ꝑte illius ꝯͣ quē preſcribit̉. aut habuit illā reꝫ ex titulo oneroſo puta ex ēpto. ⁊ tunc dicit ꝙ nō te. net̉ ad reſtitutionē qꝛ nō debet īcurrere dānum ꝓpter alteriꝰ negligentiam. ſi enī reſtitueret nō haberet regreſſum de euictiōe ꝯͣ illum a quo ha buit cāꝫ. ſentit tn̄ ꝙ ſi is ꝯͣ quem ē preſcriptū vel let ſoluere preciū ⁊ meliorationē rei ꝙ tūc tene ret̉ in foro aīe ad reſtitutionē. quare autē in ca ſibꝰ predictis nō tenet̉ ad reſtitutionē in foro iu diciali tn̄ in foro aīe ac ẜᵐ ſuam opi. reſpondet qꝛ foꝝ iudiciale p̄ſcriptionē induxit vt litiū ſit fi nis ⁊ vt magis timeat̉ ipſum foꝝ ſꝫ in foro peni tētiali attendit̉ ſolū eꝗtas. ¶ Aduerte hͨ potu iſſent dici aduerſus ius ciuile ſed nō aduerſus ius canonicū. nā etiā qͣtenus ē fori iudicialis nō inducit aliꝗd ſcienter cū ꝑiculo aīe alicuius im mo dicit ꝙ oī ꝯſtitutiōi eſt derogandū que ſine peccato ſeruari nō pōt. vt in. d. c. fi. de p̄ſcrip. fa cit rō. c. matheꝰ. de ſimo. dū ibi alle. illud euāgeli cū. quā ꝯmutationē dabit hō pro aīa ſua. Item ꝗd prodeſt homini ſi vniuerſum mūdum lucre tur aīe vero ſue detrimētū patiat̉. qͣſi dicat nihil vn̄ nunqͣꝫ ius canonicū fundādo ſe ſuꝑ veritate inducit aliꝗd cū peccato. cū gͦ ius canonicū in oī bus mēbris formatis ꝑ do. An. īducat ⁊ appro bet p̄ſcriptionem ⁊ vult ꝙ poſſit p̄ſcribēs ſe ex ſua p̄ſcriptiōe defendere. gͦ non ē dicendū ꝙ pec cat p̄ſcribēs ſi nō reſtituit ſuꝑueniēte ſcīa ſi autē nō peccat non obligat̉ ad reſtitutionē. ꝙ autē p̄ ſcriptōe poſſit ſe defendere p̄ſcribēs etiā ꝯͣ igno rantē ꝓbat̉ vt in. c. ij. de p̄ſcrip. li. vi. vbi patet ꝙ etiam ꝯͣ eccleſiā pōt ſe defendere ꝙ p̄ſcribens ti tulo lucratiuo hͦ idē poſſit etiam ꝯͣ eccl̓iaꝫ. ꝓbat̉ in. c. cū apoſtolice. de dona. tene gͦ indiſtincte ꝙ nō tene̓t̉ ad reſtitutionē qꝛ tutꝰ eſt iuris diſpoſi tione ꝙ potuit ex cauſarē vniꝰ dare alteri. vt in .l. itē ſi liberatū. ff. de rei. vēdi. ⁊ in. l. anthiocenſi um. ff. de p̓uile. credi. ⁊ noͣ. in. c. q̄ in eccleſiaꝝ. de ꝯſti. ⁊ ī. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vl̓ vti. pu. ¶ 5ª. q. an tutꝰ in foro iudiciali exceptiōe odioſa vel macedonia ni teneat̉ reſtituere pecuniā ſibi creditā non ob. exceptiōe ſibi ꝯceſſa ꝑ ius poſitiuū. Inno. ꝯclu dit eū nō teneri. mouet̉ duabus rōibus. pͥma qꝛ illud ius emanauit nō ſolū in odiū creditoris ſꝫ etiā ꝓpter bonum publicū vt inde euitet̉ mors ſeu expectatio mortis parentū. ff. ad macedo. l. xª ratio ē melior ẜᵐ eum qꝛ nihil apud filiūfa. cū ius dn̄ium nō habet. nec pecunie ſibi numerate dn̄ium in eū trāſmittit. aduerſus v̓o actionem ꝯͣ eū ꝯpetentē hꝫ legitimā exceptionē ſibi datā ab illo ꝗ creditori actionē dedit. ⁊ ideo ꝑ talē exce ptionē tutꝰ eſt ẜm eū. prima tn̄ ratio ē verior ẜm Hoſti. hͦ dictū ſuū videtur tēperare. Inno. ꝓpe fi. glo. ſue. ſentit enī hͦ debere ꝓcedere niſi cā pro pter quā lex fuit motaceſſaret in illo caſu. puta qꝛ creditor mutuauit filiofa. ꝓpt̓ charitatē parē tū qꝛ vidit filiū in aliqͦ periculo ꝓpter qd̓ indige bat. pecunia. tunc enī tenet̉ in foro aīe reſtituere do. An. dicit ꝯfeſſorē debere examīare tam mu tuantē qͣꝫ filiūfa. ⁊ ſi cōſtat ꝙ mutuauit pecuniā ob necem pr̄is. tūc qꝛ ꝗlibet ē in turpitudine pu tat idē dicendū qd̓. sͣ. dixi ẜm eum in meretrice. qͣſi ſentiat ꝙ non teneat̉ reſtituere creditori ſed pauꝑibus exqͦ turpiter acꝗſiuit. ſi autē cōſtat ꝙ ex charitate tūc tenꝫ cū Inno. vt teneat̉ ad reſti tutionē. in dubio autem dicit ꝙ lex poſitiua p̄ſu mit ꝙ mutuauit in necē pr̄is. ſed lex ꝯſciētie pre ſumit ꝙ ꝓpter charitatē. gͦ in dubio maior ē lex ꝯſcīe .ſ. vt reſtituat qꝛ in reſtitutiōe nullū verſat̉ periculū aīe. ſed in ꝯͣrio pōt ſb̓eſſe periculum qꝛ forte mutuauit ex charitate. Ego dico ꝙ ex mu tuo facto filiofa. orit̉ obligatio naͣlis ⁊ ciuilis. ſꝫ bn̄ficio iurꝭ ꝯpetit regulariter exceptio. vt in. l. i. .ff. ad macedo. noͣ. Bar. in. d. exͣua. ad reprimen dā. in v̓ denūciatiōem. qn̄ autē exceptio nō ꝯpe tat ⁊ qn̄ ſic. pōt dari regl̓a iudicio meo ī vtroqꝫ foro vbicunqꝫ creditor nō fuit in culpa mutuan do tūc exceptio macedoniani nō cōpetit in foro iudiciali. ⁊ ꝑ conſequens fortius nō ꝯpetit in iu dicio aīe. Si autē creditor fuit in culpa tūc ex ceptio ꝯpetit competit ⁊ ſuū effectū operatur in vtroqꝫ. pͥma ꝑs huius regule ꝓbat̉ in. l. iij. ff. ad macēdo. vbi dicit̉ ꝙ ſi ꝗs credit aliquē pr̄emfa. nō vana ſimplicitate deceptꝰ nec iurꝭ ignorantia ſed qꝛ publice pr̄fa. reputabat̉. ⁊ ita habebat in ꝯͣhendo ⁊ ſi. ceſſat ſenatuſconſul. ad idē bo. tex. in. l. macedoniani. C. eo. vbi dr̄ ꝙ ceſſat auctori tas ſenatuſcō. qͦtiens ꝗs mutuauit pecuniā filio fa. ad neceſſarios ſumptꝰ qͦs patris pietas veri ſil̓ ter nō recuſauit. ⁊ noͣ illum tex. Et ratio illoꝝ iurium nō eſt alia niſi qꝛ non reperit̉ creditor in aliqͣ culpa ꝓpter quā fuit inducta illa exceptio. idē gͦ in alijs caſibꝰ in ꝗbus ceſſet culpa credito ris. ⁊ vr̄ de mente Bar. in. d. exͣua. ad reprimen dam. Fº pars regule ꝓbatur rōne. nā licet ex tali mutuo oriat̉ obligatio naͣlis et ciuilis tn̄ potuit lex ex cā iuſta ⁊ honeſta illiꝰ obligationis effica ciam tollere ⁊ in effectu pͥuare creditorē debito ſuo. ſicut facit in vſucapiōe ⁊ ſi. ad hͦ quod noͣ. iu .d. c. q̄ in eccleſiaꝝ. ⁊ hͦ aperte vr̄ de mente Bar. in. d. exͣua. vbi dicit ꝙ denūciatio euāgelica non habet locū ꝯͣ filiūfa. rōe obligatiōis naͣlis qꝛ effi catio illius eſt eliſa ꝓpter aucͣtem legꝭ ex iuſta ⁊ honeſta cā diſponentꝭ. ⁊ ſic aperte ſentit ꝙ nō te net̉ reſtituere etiā pauperibꝰ. nā ſi peccaret in re cipiēdo pecunias haberet ꝯͣ eum locū denuncia tio euāgelica. vt in. c. nouit. de iudi. ⁊ vide ꝑ cano niſtas in. c. fi. de ſolū. ⁊ ꝓ hac ꝑte facit qd̓ dixi in Fª regula ſuperiꝰ alle. ⁊ idē dic vbicunqꝫ naͣlis ē eliſa a iurepoſitīo ex iuſta ⁊ honeſta cā maxime fundata ſuper aliqua eꝗtate naͣli. Exqͦ infero ꝙ mulier q̄ iuuat̉ velleyano in foro iudiciali nō te net̉ ad ſoluendū in foro penitētiali. nec pōt eccle ſie denūciari. qd̓ etiā Bar. firmauit in loco p̄al. ſicut enī is ꝗ p̄ſcripſit tutꝰ eſt ī foro aīe ex diſpo ſitiōe legꝭ ita ⁊ iſte filiuſfa. ⁊ hͦ ſatis voluit Inno h̓. ¶ Ad vnū tn̄ aduerte. Nam cū hodie ſaltē inter xp̄ianos nō ſoleat ſeꝗ parentum mors ex mutuo facto fi ioſa. vr̄ ꝙ debeat ceſſare ſenatuſ cōſultū qꝛ ceſſante cā debet ceſſare conſtitutio. .xvi. q. i. gn̄aliter. ⁊ ſic in vtroqꝫ foro debebit ob ligari ad reſtitutionē. qd̓ ſatis vr̄ de mente In no. in vltīa ſua. q. vbi dicaꝫ. ¶ Nona. q. eſt in eo cui res aduocari pōt petita reſtitutiōe in integꝝ iure ſpāli vel gn̓ali an̄ anteqͣꝫ imploret̉ teneat̉ in foro aīe rem illam reſtituere. So. Inno. ꝙ exqͦ ꝯͣctus tenuit mero iure nō tenet̉ ad reſtitutionē niſi is qui pōt petere reſtitutionē leſus eſſet ma licia ꝯͣhentis. ⁊ noͣ hͦ vltimū. ſecus dicit qn̄ ꝯͣctus eſſet ipſo iure nullꝰ. puta ex defectu ſolēnitatis De immu. eccle. 27 vt qꝛ res eccl̓ie fuit vēdita ſine ſolēnitate debita ⁊ res minorꝭ ſine decreto. tūc enī tenet̉ illam rē reſtituere qꝛ nō habet iuſtū titulū ⁊ bonā fidem nāͣ hic titulꝰ pro non titulo habendꝰ eſt. do. An. qͦ ad primā ꝑtem qn̄ ꝯtractꝰ tenuit ſed ꝯpetit re ſtitutio an ſolū teneat̉ reſtituere in foro aīe in qͦ fuit deceptꝰ venditor. dicit ꝙ ſi vēditor veriſimi liter ſciebat veꝝ p̄cium rei qꝛ erat ꝑſona ſagax. tūc vr̄ illud modicū qd̓ valebat vltra habere ꝓ derelicto. ⁊ ideo nō tenet̉ emptor ſibi facere cō ſcīaꝫ. ⁊ idē dicendū in ꝑſona emptoris ſi fuiſſet eodē modo in p̄cio leſus. Si autē vendēs eſſet ꝑſona ignara tūc tenet̉ emptor ſibi facere ꝯſci entiaꝫ. eo ꝙ plꝰ valebat. Idē dicit ſi p̄latus vēdi dit vel aliꝰ ꝓcurans facta alteriꝰ. nā licet ſciat ve rū p̄cium tn̄ nō debuit vēdere ꝓ minori p̄cio. ar. in. c. ij. de donatꝭ. ¶ Aduerte pͥmā partē ſue di ſtinctiōis puto veriſſimā etiā in magna quātita te qꝛ videt̉ tūc venditor donare. exqͦ ſciens veꝝ valorē vēdidit ꝓ valde minori. vt noͣ. doc. in. l. ij. .C. de reſcin. vē. ⁊ in. c. cū dilecti. de emptꝭ. ⁊ ven. facit regula ſciēti ⁊ ꝯſentiēti. de re. iur̄ꝭ. li. vi. ⁊ re gula cuiꝰ ꝑ errorē. ff. de re. iurꝭ. Quo ad Pªᵐ par tē dic ꝙ ſi emptor decipit venditorē dolo in pre cio qͣꝫtuncunqꝫ modico tenet̉ in vtroqꝫ foro. vt l. iulianꝰ. §. vēditor. ff. de actꝭ. emp. noͣ. glo. in. l. in cauſe. ff. de mino. ⁊ in. c. cū dilecti. de emp. ⁊ ven. Si autē dolus nō dedit cām ꝯͣctui nec incidit in ꝯͣctu. ⁊ tunc aut emptor ſciebat rē plus valere ⁊ vēditor ignorabat. ⁊ dic ꝙ in foro aīe tenet̉ reſti tuere qd̓ plus valebat qꝛ egit ꝯͣ iuſticiā naͣleꝫ de cipiēdo ſaltē ꝓximū in p̄cio. facit. xiiij. q. iiij. qui cunqꝫ. ⁊ meliꝰ in. c. i. de emptꝭ. ⁊ ven. ⁊ ſentit Io. cal. in. c. nauiganti. de vſurꝭ. Et ꝙ dicit̉ licitū eſſe ꝯͣhentibꝰ ſe decipere vſqꝫ ad dimidiā iuſti precij vt in. d. l. in cauſe. dic ẜᵐ Inno. in. c. in ciuitate. de vſurꝭ. ꝙ illud ꝓcedit iure fori nō iure poli. i. qͦ ad deū nō ꝓcedit. ſꝫ ius poſitiuū noluit ꝓ modica leſiōe dare actiōem in odiū litium ⁊ qꝛ hoīes oī die ſuꝑ hͦ litigarent. ⁊ pro hͦ vide bo. glo. x. q. ij. hͦ ius porrectū. in v̓. ⁊ plus. que dicit eccl̓iaꝫ nō de bere recipere p̄ciū vltra veꝝ valorem rei oblatū qd̓ noͣ. Si autē vterqꝫ fuit ignorās ⁊ emptor et vēditor ſed re ipſa int̓uenit deceptio in p̄cio. po teſt dubitari an ſcīa ſuꝑueniente teneat̉ reſtitue re id in qͦ alius fuit deceptꝰ. ⁊ credo ꝙ ſic. ſi a pͥn cipio emiſſet ꝓ vero valore ſi illud ſciuiſſet. ſecꝰ puto ſi nō emiſſet ꝓ illo p̄cio. debet tn̄ reſtituere rē exquo alt̓ vult reſtituere p̄cium exqͦ nō vult ſupplere iuſtū p̄ciū. ar. bo. in. l. in fundo. ff. de rei vendi. ⁊ in. l. ſi ꝗs cum aliter. ff. de v̓. ob. vbi ꝑari ficantur deceptio re ipſa ⁊ ex ꝓpoſito. ¶ Quo ad 2ªᵐ ꝑtem. q. Inno. qn̄ ꝯͣctus fuit nullꝰ ex de fectu ſolēnitatis. do. An. dicit ſe credere ꝙ hͦ lici te teneat in foro ꝯſcīe qꝛ qͣꝫtum ad metas iuris naͣlis ibi ē verus titulꝰ qͣꝫuis deficiāt ſolēnitates poſitiue. ideo in foro aīe tenet cum bona ꝯſcīa. exqͦ non ſb̓eſt deceptio ⁊ affuit legitima cā alie nādi. ⁊ noͣ bene hͦ dictū qꝛ ſepe occurrit in practi ca. ⁊ adduco ad huiꝰ dicti ꝯfirmationē noͣ. dictū Inno. in. c. qd̓ ſic̄. de elec. vbi dicit ꝙ ſi electio te nuit de iure naͣli .ſ. rōe ꝯſenſus eligentiū licet ſit nulla ꝓpter ſolēnitates iurꝭ poſitiui nō ſeruatas nō tenet̉ electus in foro ꝯſcīe renunciare qꝛ ha buit fundamentū naͣle. ius enī poſitiuū adinue nit ſolēnitates propter periculū eccleſiaꝝ ⁊ dece ptiōes euitādas ſed cū omnia ceſſant in caſu oc currēti nō eſt in foro ꝯſcīe de illaꝝ defectu curā dum. qd̓ ſingulariter nota. qꝛ facit ad multa. ¶ Decima. q. ē in eo ꝗ immoderate aliꝗd vltra de bitū extorſit vel aliꝗd accipit ab aliqͦ ſeu lucrat̉ in aliqua negociatiōe illicita. an teneat̉ ad reſti tutionē in foro aīe. So. ex dictis Inno. poſſunt in hac. q. colligi tres ꝯcluſiōes. Prima ꝯcluſio ſit iſta vbicunqꝫ lucrat̉ ꝗs aliquis vltra debituꝫ ex licito exercitio ita ꝙ non habet iuriſdictionē puniēdi. puta qꝛ ē aduocatꝰ vel medicꝰ vel cur ſor vel exercēs licita negociationē non tene̓t̉ re ſtituere ꝗcquid vltra debitum fuerit lucratꝰ ex qͦ ſine dolo malo illud habuit. alle. c. nō ſane. pre allegꝭ. xiiij. q. v. niſi forte in medico aliꝗd ſpecia le dicas. vel niſi tm̄ eſſet immoderate exactū ꝙ iudex ex officio ſuo ad illud reſtituendū debet exigentē cogere. tūc enim in foro penitētiali p̄ci piet̉ ei vt reſtituat. dicit tn̄ ꝙ in caſu in qͦ non ar tat̉ ad reſtitutiōeꝫ prudenter facit ſi oīa ī elemo ſynā largit̉. alle. xiiij. q. v. ꝗ habetꝭ. ⁊. c. nō ſane. di cit tn̄ ꝙ non dānaret illos ſi talia lucra heredibꝰ relinquerēt. ⁊ noͣ hͦ dictū ſingulariter maxime ꝓ intellectu illiꝰ. c. nō ſane. nā expreſſe ſentit qd̓. sͣ. dixi in meretrice vt illud. c. loquat̉ ꝯſultiue in il la ꝑte erogatiōis fiēde in pauꝑes. 2ª ꝯcluſio eſt ꝙ ſi habēs officiū cū iuriſdictiōe ita ꝙ ſi rōe iu riſdictiōis potuiſſet exprimere aliꝗd vltra debi tū fuit exactꝰ tenet̉ ad reſtitutionē indebiti exa ctoꝝ. per. d. c. nō ſane. in pͥn. ⁊. i. q. vij. ſanximꝰ. ⁊ .C. qd̓ me. cauſa. l. pe. ⁊ fi. 3ª ꝯcluſio exercens illi citas negociationes vel al̓s iniuſte acquirēs ali ꝗd ſine calūnia alicui facta tenet̉ in foro aīe ꝗc quid fuerit lucratꝰ in pauperes vl̓ in alios pios vſus erogare. ar. xvij. q. iiij. ſi ꝗs ꝯtumax. ⁊ in. c. magne. ⁊ in. c. qd̓ ſuper his. de voto. facit. c. cum tu. in fi. de vſurꝭ. do. An. qͦ ad primā ꝯcluſionem putat dicendū ꝙ ſi ꝯſcīa repulſat vel remordet. in eo qd̓ immoderate exactū ē tunc ſequenda ē ꝯſcīa. vt in. c. lr̄as. de reſti ſpo. ⁊ illud ē reſtituen dū aut pauperibꝰ erogandū. ſi autē nō facit ſibi de hͦ ꝯſcientiā ⁊ tūc dicit̉ ꝙ de hͦ tenetur ſibi face re ꝯſcientiā cū hac tn̄ moderationē. Si enī dās vltra debitum erat ꝑſona ſagax ⁊ diſcreta. ita ꝙ veriſil̓iter ſciebat ꝙ donabat vltra debitū tūc vi det̉ ex ſua liberalitate donaſſe. ⁊ tunc recipiens nō tenet̉ ſibi facere ꝯſcīam nec tenet̉ ad reſtitu tionē niſi velit. Si v̓o donauit neſciēs ita ꝙ non ex ꝓpoſito vel erat iuuenis paꝝ ſagax aūt ꝓdi gus ſeu donauit exactꝰ. ⁊ tunc tenet̉ recipiēs ſi bi fatere ꝯſcīam de eo qd̓ recepit vltra debitum ita ꝙ tenet̉ in foro aīe ad reſtitutionē. Attende ꝙ hͦ dictum do. An. differt a dictis Inno. reſpe ctu ꝑue qͣꝫtitatis. nam vbi immoderate aliquid H De immu. eccle. fuiſſet exactū. voluit Inno. ꝙ fieret reſtitutio in vtroqꝫ foro. placet mihi plꝰ opi. do. An. nam ex qͦ ſciēter aliꝗd habuit vltra debitū. venit ꝯͣ equi tatē ⁊ iuſticiā naͣlem. merito tenet̉ ad reſtitutio nē. ar. xxiiij. q. i. nō auferamꝰ. ⁊ in. d. c. i. de emptꝭ. ⁊ ven. ⁊ vr̄ de mēte Cal. in. c. nauiganti. de vſur j. vbi ꝯcludit neminē debere ex ꝓpoſito aliꝗd pl̓ꝰ vel minꝰ debito emere alia ꝑte ignorante. ⁊ pō dera dictū Inno. in eo ꝙ dubitauit an in medi co eſſꝫ aliꝗd ſpāle ⁊ nihil allegauit. Ego dico ꝙ in ar. optime facit. l. ſi medicꝰ. de va. ⁊ exͣor. cog. vbi dicit̉ ꝙ dat̉ officiū ad reſcindendā venditio nē medico factā ꝑ infirmū durante infirmitate. qꝛ vr̄ hoc feciſſe ꝓpter ſanitatē recuperandā et timorē vite ꝑdende. ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſi dat̉ aliquid me dico vltra debitū illud nō videt̉ datū ex mera li beralitate ſed potiꝰ ꝓpter voluntatē euadēdi et ſic vr̄ poſſe repeti in vtroqꝫ foro. ⁊ noͣ bn̄ illam. l ſic īductā. cū dicto Inno. h̓. ¶ Xi. q. eſt de eo qd̓ ꝗs lucrat̉ in ludo. an ſb̓iaceat reſtitutiōi ſaltē in foro aīe. Inno. dicit ꝙ ſi iſte fuit tractꝰ ad ludū nō tenet̉ reſtituere qꝛ nō videt̉ dolo feciſſe. ſi ve ro aliū traxit reſtituere tenet̉ qͣſi dolo fecerit. ſi autem aliꝗd amiſit pōt repetere vl̓ forte melior erit ꝯditio poſſidentꝭ. ar. ff. de ꝯdi. obtur. ca. l. vbi aūt. ⁊ videt̉ ꝑ illā. l. intelligere iſtud membꝝ qn̄ vterqꝫ fuit in turpitudine. dicit tn̄ Inno. ꝙ ſi recreatiōis cauſa modicū ludit ⁊ lucrat̉ reſtitue re nō tenet̉. ar. ff. de alea. per totū. ⁊. xiiij. q. v. nō ſane. ⁊. ff. ſi qͣdrū. pau. fe. di. l. i. Io. an. remittit de hac maͣ ad noͣ. in ſūma. de exceſ. p̄la. §. vnico. ſub .§. clericꝰ vero. ⁊ ꝑ Ray. in fi. ſcd̓e partꝭ. ⁊ ꝑ bea. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xxij. ar. vij. ⁊ in. c. clerici. el grāde. de vi. ⁊ ho. clerico. do. An. putat indiſtincte reie cta illa diſtinctiōe Inno. an fiat recreatiōis cau ſa vel nō. vel modicū ſit lucꝝ vel immoderatum an ſit attractꝰ vel attrahit tenendū ꝙ lucꝝ ſubia ceat reſtitutiōi. ſicut. sͣ. dixi poſt eū in meretrice ⁊ mathematico. qꝛ nec recreatio nec immodici tas aūt attractio excuſat quē a peccato ⁊ ideo ī foro ꝯſcīe tenet̉ lucꝝ ẜᵐ eum reſtituere. Ego de iſta. q. remitto te ad ea q̄ plene dixi in. d. c. clerici de vi. ⁊ ho. clerꝭ. ⁊ vide glo. in. c. ep̄s. xxxv. di. ⁊ ꝑ Bal. ſuꝑ ℟ica de ꝯdi. ob tur. ca. vbi inter cēte ra ponit tres caſus in ꝗbus indubitanter pōt lu crū repeti. Primꝰ ſi ille ludus erat ꝓhibitus ꝑ legē cōeꝫ ſeu mūicipalē. 2ꝰ ſi fuit lucratꝰ ei ꝗ nō habebat plenā adminiſtrationē pecunie. vt filio fa. ſeruo vl̓ monacho. 3ꝰ ſi fuit lucratus cū falſis taxillis. naꝫ hoc caſu pōt ille puniri de furto vel ſaltē exͣ ordinē coherceri. ar. l. falſus. ff. de furtꝭ. qd̓ noͣ ⁊ vide pleniſſime de oī ludo vbi te remiſi ⁊ tene mēti opi. do. An. que ſatis ē tuta in foro aīe. ¶ Xij. q. eſt hypocrita. ꝗ multa bona acꝗſi uit ſub noīe boni xp̄iani. an teneat̉ illa reſtituere ⁊ cōcludit ꝙ ſic qꝛ ꝑ fraudem acꝗſiuit. xiiij. q. v. .c. fi. dicit tn̄ ſub dubio forte ꝙ hͦ debet reſtitue re deo ī elemoſynā ⁊ nō illi qui dedit. qꝛ ille ꝯſe cutꝰ eſt a deo mercedē ſuā exquo dedit ꝯtēpla tione dei. ar. eoꝝ que noͣ. in. c. ex trāſmiſſa. de de ci. ⁊ noͣ hoc dictū. ⁊ de maͣ vide in ſumma de pe ni. §. fi. ⁊ puto ꝙ etiā in foro iudiciali poſſunt hͨ bona ab eo extorqueri qꝛ nō ſunt ſua ſꝫ eccleſie vniuerſalis ſicut cetera bona eccl̓iaſtica. ar. xij. .q. i. videntes. ⁊. c. reꝗſiſti. de teſta. adduco opti mū ſil̓e. ſicut enī datū filiofa. ꝯtēplatione pr̄is vi det̉ datum ipſi pr̄i ⁊ acquirit̉ pr̄i exquo pr̄ fuit cauſa ꝓxima ⁊ īmediata ipſius donatiōis. vt le. ⁊ noͣ. maxime ꝑ Bar. in. l. ſꝫ ſi plures. §. in arro gato. ff. de vul. ⁊ pu. ⁊ ideꝫ in donis factis ſpōſe. vt ibidē noͣ. ꝑ Bar. ita donatū ei ꝗ videbat̉ qua ſi ſanctus ſb̓ noīe boni xp̄iani vr̄ donatum deo ꝗ fuit cauſa ꝓxima ⁊ⁱ immediata illiꝰ donatiōis. qd̓ bene noͣ. ¶ Xiij. q. ⁊ vltīa Inno. ē quid ſi im pator vel aliꝰ pͥnceps faciat ſine cā ꝯſtitutionem ꝯͣ ius naͣle. puta ꝙ dn̄ia rerū tranſferant̉ de vno in aliū ſine cā. ⁊ quid ſi ꝯſtitutio fuit a pͥncipio iu ſta ex cā illa tn̄ cauſa ceſſat nunc in caſu de qͦ agi tur an talis ꝯſtitutio ſit ſeruāda. Et dicit Inno. ꝙ in pͦ caſu qn̄ nulla ſb̓erat iuſta cā ſtatuendi cō tra ius naͣle ſiue diuinūtatis ꝯſtitutio nō eſt ſer uāda in foro aīe ⁊ etiā in foro iudiciali. ꝑ ea que noͣ. in. c. q̄ in eccleſiaꝝ. de ꝯſtitꝭ. ⁊ idē voluit Bar. ī. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iu. ⁊ in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vel vti. pub. In alio v̓o caſu cū a pͥnº. fuit iuſta cā ſtatuendi ſꝫ in caſu occurrenti ceſſat illa cā. di cit ꝙ ꝯſtitutio ē in vtroqꝫ caſu reſtringenda ad caſuꝫ in qͦ emanauit exemplū. ꝯſtitutio q̄ dat ex ceptiōeꝫ macedoniani emanauit ex iuſta cā ⁊ ra tionabili vt. sͣ. dixi. ſi tn̄ certum eſſet ꝙ illa cā ob quā emanauit nō ſb̓eſſet. puta qꝛ ob neceſſitatē fuiſſet pecunia numerata debet ceſſare exceptio ⁊ peccaret ẜᵐ eum ꝗ defenderet ſe illa exceptio ne. ⁊ noͣ ſingulariter hͦ dictū qꝛ vt. sͣ. dixi hodie cōiter mutuat̉ filioſa. ob neceſſitatē ⁊ iuſtā cām nō autem ꝓpter necē parentū. nec vidi nec audi ui ꝙ tꝑibus nr̄is ſecuta ſit mors pr̄is ex tali mu tuo vn̄ videt̉ ꝙ ſaltem in foro penitētiali ceſſare debet hodie illa exceptio. ⁊ ſic poſſet denūciari filiuſfa. rōe peccati in foro eccl̓iaſtico. et ſic puto limitandū Bar. ꝗ aliud ſentit in. d. exͣua. ad repͥ mendam. in v̓. denūciationē. qd̓ tene mēti. refert tn̄ Inno. aliqͦs dicere ꝙ exqͦ ꝯſtitutio emanauit ex iuſta cauſa ꝯͣ ius naͣle licet poſtea eueniat ca ſus in qͦ ipſa cā ceſſat niſi ſit caſus qui a iure exci piat̉. nihilominꝰ eſt ꝯſtitutio obſeruanda gn̓ali ter. ar. sͣ. de ꝯſtitꝭ. c. i. ⁊. c. fi. nec enim ē expediens nec poſſibile oēs ꝑticulas ꝯprehendere ſigillatī vt in. l. nō poſſunt. ff. de le. ⁊ ita ſimpliciter trāſit h̓ Inno. do. An. ꝯcordando pͥᵐ dictū cum 2º. di cit ſe putare ꝙ ſi lex ſtatuat aliqͣ ex cā legitima ⁊ indiſtincte loquat̉ ⁊ in oībus caſibꝰ p̄ſumit cau ſam ꝓcedit hͨ vltima opi. ſi autē nō preſumit cau ſam in oībus caſibꝰ vel ſaltē de defectu cauſe po teſt ꝯſtare ꝑ modū probandi a lege nō reproba tum. tūc ꝓcedit pͥᵐ dictū. Ego latiꝰ ⁊ clarius con cludo ſic ꝙ aūt lex ſiue ſtatutū p̄ſumit cām ⁊ ſu per ea inducit p̄ſumptiōem iurꝭ ⁊ de iure. ⁊ non admittitur ꝓbatio ſuꝑ defectu cauſe. ꝑ. c. is ꝗ fi dē. de ſpō. niſi ius induceret illā p̄ſumptiōem in in fauorē alicuius. tūc enim admittet̉ ꝓbatio in ꝯͣrium ꝑ ꝯfeſſiōem illius vt. sͣ. dixi poſt Inno. ⁊ noͣ. in. d. auc̄. ſed iā neceſſe. C. de dona. an̄ nup. ſꝫ in foro aīe nō eſſet illa ꝯſtitutio ſeruāda ſi ꝯſtat de defectu cauſe. vt noͣui. in. d. c. is ꝗ fideꝫ. ⁊ dixi in. c. i. de ꝯſti. ⁊ facit qd̓. jͣ. dicam in eo ꝗ nō ꝯfecit īuentariū. aut lex ſeu canon nō inducit hāc pre ſumptionē iuris ⁊ de iure. ſꝫ ſimpliciter ſtatuit ⁊ tūc ſi cā eſt exp̄ſſa in lege ⁊ pōt ꝓbari cām iſtā nō extitiſſe in caſu occurrēti et nō debet ſeruari ꝯſtitutio. nec in foro aīe nec iudiciali. qꝛ rō legis ē lex ⁊ nō ecōtra. vn̄ vbi ceſſat rō ceſſat lex. vt in .l. nō dubiū. C de legi. ⁊ in re. fi. de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ in. l. cum pr̄. §. dulciſſimis. ff. de le. ij. vbi ꝓbat̉ ꝙ dictū gn̓ale reſtringit̉ ad rōeꝫ diſpoſitionis etiā ꝯͣ verba legꝭ. ad idē. l. ex facto. pͥmo ℟º. ff. de vul. ⁊ pu. vbi ꝓbatur hͦ idem ꝓcedere in pͥuilegijs. ⁊ .xvi. q. i. gn̄aliter. iūcta glo. facit. c. ſuggeſtum. de appel. in fi. ⁊ qd̓ noͣ. Bar. in. l. itē quero. §. ꝗ im pleto. ff. loca. Aut ratio legis non ē exp̄ſſa. ⁊ tūc ſi pōt naͣliter ⁊ indubitanter vnita p̄ſumi ⁊ nulla alia debet lex ſeu diſpoſitio reſtringi ad limites illiꝰ rōnis. vt noͣ. dicit Cy. in. d. l. nō dubiū. C. de legi. ⁊ Bal. in. l. maximū viciū. C. de lib. p̄te. alle. in hoc bo. tex. in. d. l. ex facto. in prin. quod ꝓce dit etiā in diſpoſitōe penali vt voluerūt predicti doc. in locis p̄alle. ⁊ optime facit. l. ij. §. ꝗd ſi cu rator. in v̓. quid gͦ. ff. ad tercū ¶ Dn̄s an̄. poſuit hic aliqͣs. q. alibi tactas ꝑ doc. querit enim ꝗd ſi lex vel ſtatutū prohibet aliꝗd alienari ⁊ ſi fuerit alienatum diſponit ꝙ debeat ꝯfiſcari an res tali ter ꝯfiſcate poſſunt cū bona conſcīa emi a fiſco. hāc. q. ponit Io. an. in. c. fi. de īmu. eccle. li. vi. dic vt ibi. qꝛ do An. nihil h̓ addit. ¶ Alia. q. quid ſi heres non ꝯfecit inuentariū an teneat̉ creditori bus hereditarijs vltra vires hereditarias in fo ro ꝯſcīe. nā in foro iudiciali tenet̉. vt in. l. fi. C. de iu. deli. Io. an. ꝯcludit ꝙ nō. ⁊ eū ſeꝗtur do. An. h̓. qꝛ lex ē fundata ſuꝑ p̄ſumptōe qꝛ heres frau dauit bona. exqͦ nō ꝯfecit inuentariū. vn̄ exquo ꝯſtat in foro ꝯſcīe de ꝯͣrio non habet locū diſpo ſitio. ⁊ hͦ dixi tibi. sͣ. ꝓxi. ꝓcedere in oī lege fun data ſuꝑ p̄ſumptiōe licet lex inducat p̄ſumptio nē iurꝭ ⁊ de iure vt nō ſit ſeruāda in foro aīe. ex quo ꝯſtat de effectu cauſe p̄ſumpte. Alia rō ẜm do. An. ē ꝙ illa lex ē penalis inqͣꝫtum tenet̉ ſol uere vltra vires hereditarias. ſꝫ in foro ꝯſcīe ꝗs nō artat̉ ad ſoluendū penam. adducit glo. in. c. fraternitatis. xij. q. ij. tū vide an hͦ ſit indiſtincte veꝝ vt pena legis non artet in foro ꝯſcīe qd̓ lati us dixi in. c. i. de ꝯſti. ⁊ ꝑ Inno. in. c. ſicut dignū. de homi. vbi Inno. noͣ. tractat an in foro aīe te neat̉ ꝗs ad emendam dāni qd̓ intulit ꝓximo. an v̓o ſufficiat penitere que cā breuitatis omitto h̓ ſꝫ vide ibi. ¶ Ultimo h̓ querit̉ an heres tenea tur in foro aīe ſoluere legata in minꝰ ſolēni teſta mēto relicta. nā in foro iudiciali non tenet̉. de qͦ dicende. vt in. l. ſi veritas. ⁊ in. l. fi. C. de fideicō. do. An. dicit ſe ꝯſuluiſſe in facto in quo tm̄ vnꝰ teſtis fuerat adhibitꝰ ꝙ in foro ꝯſcīe teneat̉ he res ſoluere legata. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ vr̄ teſtator noluiſſe teſtamentū valere exqͦ nō adhibuit ſo lēnitatē debitam. qꝛ ẜᵐ eum teſtator ſciebat teſta mentū valere ẜᵐ metas fori naͣlis. Itē cū ad mi nus ſumꝰ dubij de volūtate teſtatoris debet ſer uari id qd̓ tutiꝰ ē .ſ. vt legata ſoluant̉. qꝛ in ſolu tiōe nullū ſb̓eſt periculū ſecꝰ in nō ſolutiōe ⁊ ita ſimpliciter trāſit. ¶ Hec. q. depēdet ab illa diffi cili. q. an ex teſtamēto minus ſolēni oriat̉ obliga tio naͣlis. nā ſi nō oritur vt vltramō. ⁊ aliqui vo luerūt certe nō tenet̉ ꝗs in foro ꝯſcīe cum ceſſa ret ius poſitiuuꝫ ⁊ eꝗtas naͣlis vt. sͣ. dixi. Alij tn̄ voluerūt ꝙ naſcit̉ obligatio naͣlis ⁊ nō indiſtin cte ſꝫ certis caſibꝰ. ⁊ de hac. q. aliquid ꝑ canoni ſtas in. c. fi. de ſolutꝭ. ⁊ pleniſſime ꝑ legiſtas in. l. cū quis. C. de in. ⁊ fac. igno. ⁊ maxime ꝑ Bal. in .iij. col̓. vbi videre poteris ad ſaturitatē mihi tn̄ ex toto dicta ſua nō placēt. ſꝫ ꝯcluderē maͣm ſic. ꝙ aut defunctꝰ nō egit ſolēniter relinquere ſed totū poſuit fidei heredis ⁊ tūc tenet̉ heres ciui liter ⁊ naͣliter ⁊ ſic in vtroqꝫ foro ē caſus noͣ. ẜm vnā lec. quā ſequit̉ ibi Bar. in. l. fi. C. de fideicō. Aut nō relinꝗt fidei heredis ſꝫ ſimpliciter reli cta fecit ſine ſolēnitate debita ⁊ puto indiſtincte ꝙ ſi heredi innoteſcit tenet̉ in foro aīe. Rō que me mouet ē. ꝙ iſte ſolēnitates iurꝭ ciuilis fuerūt inducte ad falſitates euitādas ⁊ de rigore ſi er go ꝯſtat in foro aīe ꝙ nulla falſitas int̓uenit de bet ceſſare diſpoſitio iuris poſitiui ⁊ ſeruari eo tas ⁊ obligatio naͣlis que orit̉ ex diſpoſitiōe de functi. l. cū ampliꝰ. §. is naͣ debet. ff. de regꝭ. iurꝭ. ⁊ optīe facit dictuꝫ Inno. in ſil̓i in. d. c. qd̓ ſicut. de electꝭ. inducēdo vt. sͣ. induxi. ⁊. l. ex teſtamēto. C de fideicō. et vide oīno q̄ dixi in. d. c. ij. de teſta vbi tractaui an legata ad pias cās in minꝰ ſolēni teſtamēto valeant ⁊ per Bar. ⁊ Bal. in. l. i. C. de fa ſanc. eccle. ⁊ hͦ ſufficiant. CCleſte cīqdiuina officia Eccleſia nō ꝯſecra celebrant̉ gaudent immunitate. h. d. pͦ ponit̉ dictū. 2º. rō dicti ibi qꝛ. ¶ Noͣ pͦ ꝙ appe latiōe eccl̓ie venit eccleſia q̄ nondū eſt ꝯſecrata idē probat̉ in. c. fi. de ꝯſe. eccle. vel alta. ſed dic hͦ ꝓcedere largo ſumpto vocabulo ſtricte autē et ꝓprie vocat̉ baſilica an̄ ꝯſecrationē. poſt ꝯſecra tionē v̓o aſſumit nomē eccleſie. ⁊ vide bo. tex. iū cta glo. in. c. i. de reli. domi. ⁊ qd̓ noͣ. ſuꝑ ℟ica de ꝯſe. eccle. vel alta. dixi tibi vbi vide ſignificatio nē iſtoꝝ nominū. ¶ Noͣ 2º. ꝙ in eccleſia nondū ꝯſecrata celebrari poſſunt diuina miniſteria qd̓ intelligo de licētia ⁊ p̄miſſiōe ep̄i. aliter enim nō licet ſacerdoti celebrare in locis nondū ꝯſecratꝭ vt in. c. nullꝰ preſb̓r. ⁊ in. c. vnicuiqꝫ. ⁊ ī. c. clericos de ꝯſe. di. i. ¶ Noͣ 3º. ar. bo. ꝙ priuilegiū eccleſie ſimpliciter collatū extendit̉ ad baſilicā .i. eccl̓iaꝫ nondū cōſecratā. facit pro ⁊ ꝯͣ. c. fi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. sͣ. de ꝯſe. eccle. vel alta. ad idē facit. l. pe. ff. de mili. teſta. vbi habet̉ ꝙ de ꝓximo militandꝰ gaudet p̓uilegio militū ideo cū hec baſilica ſit irreuoca biliter obſequijs diuinis dedicata et de ꝓxime H 3 ꝯſecrāda gaudere debet p̓uilegio eccleſiaꝝ ꝯſe crataꝝ. ¶ Ultīo noͣ rōeꝫ huiꝰ tex. ibi qꝛ obſeꝗis diuinis dedicata ⁊cͣ. qͣre eccleſia nondū ꝯſecrata gaudet pͥuilegio īmunitatꝭ. fundat enī tex. ſe lu per ea rōe. qꝛ obſequijs diuinis ē dedicata ⁊ ſic vr̄ ꝙ ſufficit ſola deputatio alio nondū acceden te hͦ faciūt ad multas. q. ¶ Primo an baſilica vel eccl̓ia nondū ꝯſecrata gaudeat p̓uilegio im munitatꝭ licet diuīa miniſteria ibi nondū fuerūt celebrata. glo. i. dicit ꝙ nō mouet̉ ꝑ iſtum tex. in pͥn. a ꝯͣrio ſenſu ⁊ idē tenuit abbas. Hoſti. tenuit ꝯͣriū ſufficit enī ẜᵐ eum ꝙ locꝰ ſit dedicatꝰ deo au ctoritate pōtificis pͥmariū lapidē imponētis cuꝫ poſtea nō poſſit ad. humanos vſus redire. sͣ. de reli. domi. ad hͦ ⁊ ad tex. in eo ꝙ dicit celebrant̉ exponit .i. celebrari poſſunt. nō enim ē multū in ſpiciēda celebratio ẜᵐ eū quod dicit patere in pͥ uato oratorio qd̓ gaudet īmunitate ẜᵐ Goff. qd̓ an ſit veꝝ dicā in ſe. q. fatet̉ tn̄ Hoſti. ꝙ Clemēs quartꝰ ꝗ fuit egregius iuriſta ſentiebat cuꝫ opi. Ber. gloſatorꝭ. ſed ꝓ ſua opi. īducebat Hoſti. vl tra p̄dicta qd̓ de palatio ep̄i dr̄. xvij. q. iiij. id con ſtituimꝰ ⁊. jͣ. dicā. do. Car. exp̄ſſe ſeꝗtur iſtā opi. Hoſti. qꝛ cū maͣ iſta ſit fauorabilis nō eſt reſtrin gēda ſed laxāda. ar. regule odia. de re. iur̄ꝭ. li. vi. Alij v̓o doc. trāſeunt ſimpliciter recitando pro opi. Hoſti. facit iudicio meo multū rō lr̄e quā. sͣ pōderaui non enī fundat ſe ſuꝑ celebratiōe licet de ea fiat mētio in narratiōe ſed ſuꝑ deputatiōe qꝛ ē deputata diuinis obſequijs q̄ rō vendicat ſi bi locū licet nondū fuerit ibi celebratū. nam exqͦ ep̄s poſuit ſolēniter pͥᵐ lapidē erigendo ibi cru ces ꝓut le. ⁊ noͣ. in. c. nemo. de ꝯſe. di. i. ſatis locꝰ eſt deputatꝰ diuinis obſequijs ⁊ rō poſita in di ſpoſitiōe debet reſtringere ⁊ āpliare dictū ad li mites ipſiꝰ rōis. vt in. l. cū pater. §. dulciſſimis. ff. de le. ij. etiā ꝯͣ v̓ba. ⁊ in. l. nō dubiū. C. de legi. ⁊ ī regula fi. de re. iurꝭ. li. vi. Sepe enī in narratiōe ponunt̉ plura qꝛ acciderūt ſic in facto ſed rō le gis ē ipſa lex. vt in iuribꝰ ꝓxime allegꝭ. ⁊ hāc par tē teneo adducēs vltra p̄dicta. l. oīa p̓uilegia. C de ep̄i. ⁊ cle. vbi ꝓbat̉ ꝙ oīa p̓uilegia ꝯceſſa eccle ſijs extēdunt̉ ad hoſpitalia fortiꝰ gͦ idē dicendū in eccl̓ia nondū ꝯſecrata de ꝓximo ꝯſecrāda ad idē. d. l. pe. ff. de mili. teſ. ⁊ hāc opi. tenuit Io. de lig. poſt Lau. in cle. i. de pe. ⁊ remiſ. ſed in hͦ ſtan dū eſſet ꝯſuetudini. vt noͣ. Inno. in hac maͣ in. c. inter. sͣ. eo. ⁊ qꝛ ē optima legū interpres. de ꝯſue tu. cū dilectꝰ. ¶ 2º. querit̉ ꝗd de hoſpitalibꝰ an gaudeant hac immunitatē. Goff. dicit ꝙ priua ta oratoria q̄ in domibꝰ pͥuatoꝝ ſunt hͦ pͥuilegiū nō habēt. ar. de ꝯſe. di. i. in pͥn. ⁊ in aucͣ. de eccle. ti. §. ſi ꝗs ī ſua domo. pro hͦ facit qꝛ iſta loca poſ ſunt reuocari ⁊ reduci ad priores vſus propha nos aucͣte dominoꝝ. vt plene noͣ. ꝑ Inno. in. c. in ter dilectos. de dona. ſecꝰ dicit Uin. ſi aucͣte ep̄i oratoriū fuit ꝯſtructū qd̓ tacite ſentit Goff. ⁊ fa cit qd̓ ipſe noͣ. in. c. fi. de eccle. edi. ⁊ tenuit Lau. in. d. cle. i. qd̓ ſatis placet ꝑ. d. l. oīa. in hoc tn̄ ſtan dū eſt ꝯſuetudini. ¶ 3º. quero ꝗd ſi eccl̓ia ſit int̓ dicta an gaudeat īmunitate. Goff. ⁊ Uin. ꝙ ſic. ar. huiꝰ. c. ⁊ sͣ. dictoꝝ facit qd̓ in ſil̓i dr̄ de clerico ꝙ licet ſit int̓dictꝰ ſuſpēſus vel excōicatꝰ retinet nihilominꝰ pͥuilegiū immunitatis circa manuuꝫ iniectionē ⁊ circa foꝝ. lxxxi. di. dictū. ⁊ in. c. at ſi clerici. de iudi. in fi. ⁊ idē Hoſti. dicens ꝙ deꝰ in cuiꝰ honorē dat̉ īmunnitas nō deliꝗt ⁊ peccata debent tenere ſuos auctores de his qͥ fiūt a ma. ꝑte ca. q̄ſiuit. ⁊ ſatis eccleſia affligit̉ in eo ꝙ ſibi ſb̓trahit̉ debitū ſeruitutis obſequij. vn̄ nō debet dari afflictꝭ afflictio. de cle. egro. c. i. ⁊. vij. q. i. cū ꝑ cuſſio. ⁊ remittit ad ſūmā eo. ti. §. inqͣꝫtuꝫ. v̓. ſed nunꝗd hoc p̓uilegiū. qd̓ ſatis placet. ⁊ ſequunt̉ doc. cōiter ⁊ Lau. in. d. cle. i. ¶ 4º. querit̉ an pa latiū ep̄i gaudeat hac īmunitate. Inno. in. c. int̓ .sͣ. eo refert quoſdā tenere ꝙ ſic ꝑ. c. id conſtitui mus. xvij. q. iiij. vbi vr̄ exp̄ſſum in prin. ꝙ tenuit ſimpliciter ꝑ illū tex. Hoſti. in. d. c. inter. Alij v̓o intellexerūt illū tex. dum domꝰ ep̄i eſt intra. xl. paſſus ꝗ deputant̉ eccleſie ꝓ ſuo atrio ⁊ circui tu. de ꝗbus in. c. ſicut antiꝗtus. xvij. q. iiij. nā do mus ep̄i non debet diſtare ab eccl̓ia. vt in. c. ep̄s. .xli. di. Hugo v̓o tenuit 3ªᵐ opi. vt ꝓcedat tex. il le qn̄ in domo ep̄i eſt capella. Tu v̓o vide glo. ī .d. c. id cōſtituimꝰ. q̄ tenet pͥªᵐ opi. ſimpliciter vt domus ep̄i gaudeat dicto p̓uilegio licet ſit exͣ di ctos paſſus ſeu circuitū eccl̓ie qd̓ placet cū tex. ille loquat̉ indiſtincte. nā vides in ſil̓i ꝙ familia ep̄i gaudet pͥuilegio fori licet ſit ſecularꝭ. vt in. c. fi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de offi. archi ¶ Itē cum maͣ iſta ſit fauorabilis nō debet reſtringi ille tex. in. d. c. id cōſtituimꝰ. ſed potiꝰ ampliari. vt in regula odia. li. vi. ¶ 5º. querit̉ an eccl̓ia gaudeat hac immuni tate qͣtenus cingit̉ muris ⁊ nō vltra. So. dic ꝙ hāc immunitatē habet cū ſuo cimiterio. vt in. c. ſi ꝗs cōtumax. xvij. q. iiij. ⁊ de iure eccl̓ia maior debet habere ꝑ circuitū. xl. paſſus. capelle v̓o vl̓ minores. xxx. vt in. c. ſicut antiquitꝰ. xvij. q. iiij. ⁊ vide ibi glo. quātum ꝯtinet paſſus ⁊ ꝗd ī caſtel lis an eccl̓ie vel capelle debeāt habe̓ tātū circui tū. idē dic ꝙ porticꝰ eccleſie adherentes gaudēt hac immunitate. vt in. d. c. ſi ꝗs ꝯtumax. ⁊ noͣ. in .c. inter. sͣ. e. ⁊ facit hͦ ad. q. de pena inſultantꝭ ad domū an habeat locū in inſultāte ad porticum. Io. an. in. d. c. inter. remittit ad ſpe. in ti. de iniu rijs. v̓. pone in ſtatuto. Tu vide ꝑ Bar. in. l. me miniſſe. ff. de offi. ꝓcō. ⁊ in. l. itē apud labeonē. ff de iniurꝭ. ⁊ qd̓ dixi in. c. i. de deci. per hͦ habes q̄ loca eccl̓iaſtica gaudere debēt hac immunitate. ¶ Ultimo h̓ querit̉ de pena violantꝭ hāc immu nitatē dic ꝙ de iure ciuili tenet̉ crimine leſe ma ieſtatꝭ. vt in. l. p̄ſenti. C. de his ꝗ ad eccle. ꝯfu. de iure v̓o canonico debet excōicari ⁊ ꝯdēnari pe cunialiter ⁊ imponi ſibi publica penitētia nec de bet reſtitui cōioni niſi reſtituat eū quē violēter de ꝯccl̓ia extraxit. vt in. c miror. iūcto. c. ſi ꝗs cō tumax. ⁊. c. quiſꝗs. ⁊ qd̓ in eis noͣ. xvij. q. iiij. ⁊ vi de bo. glo. in. d. c. ſi ꝗs ꝯtumax. ¶¶ Mmunitatem De immu. eccle. 49 Caſus. Qui ſb̓ ſpe immunitatis in eccl̓ijs vel cimiterijs delinquunt̉ immunitate nō gaudent hͦ. d. pͦ ponit̉ dictū. 2º. rō dicti ibi cū in eo ¶ Noͣ pͦ tex. ꝯͣ peccantes ſb̓ ſpe venie fortiꝰ enim delin quunt illi qͣꝫ alij. vnde ſcriptura. Maledictꝰ hō ꝗ peccat in ſpe. vn̄ voluerūt ꝗdam hͦ eſſe pecca tū in ſpiritū ſanctū dic tn̄ ꝓprie ꝙ peccatū in ſpi ritū ſanctū ē peccatū obſtinatōis illud enim nec in hͦ ſeculo remittit̉ nec in futuro. de qͦ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. qͣlis. xxv. di. ⁊ in. c. ſciendū. de pe. di. .ij. ¶ Noͣ 2º. ꝙ delinquēs in eccleſia gͣuius pec cat qͣꝫ ꝗ delinꝗt exͣ ad hͦ. l. ſi ꝗs in hͦ genus. ⁊. l. cō uenticulā. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. c. cū pro cā. de ſen. ex cōicꝭ. ⁊. xvij. q. iiij. frater. ¶ Noͣ 3º. ꝙ nō ſolū ec cleſie ſed eaꝝ cimiteria hac īmunitatē gaudēt ⁊ gnͣaliter in ꝗbus locis hͦ habet locū dic vt dixi. sͣ .c. ꝓxi. ¶ Noͣ vltimo ex fi. ar. optimū ⁊ qͣſi ex p̄ſſum ꝙ laicꝰ delinquens in eccleſia venit puni endꝰ per ſuū iudicē laicū ⁊ non eccleſiaſticū ⁊ hͦ tenuit Bar. in. l. ſi cui. ff. de accuſa. ⁊ ad hͦ alle. ibi iſtū tex. ⁊ in. l. ſi ꝗs in hͦ genus. p̄alle. licet Cy. op poſitū tenuerit in. l. pn̄ti. C. de his ꝗ ad eccle. cō fu. ſed pͥᵐ verius vide qd̓ dixi. sͣ. eo. inter. ⁊ ſacit iſte tex. in eo ꝙ mandat iudicibꝰ eccl̓iaſticis vt denūciēt tales non gaude̓ hac īmunitate nō enī mādat illos ꝑ ſe puniri qd̓ feciſſet ſi foꝝ eoꝝ ſor titi fuiſſent credo tn̄ poſſe dici ꝙ ꝓ delicto pͥnci paliter ibidē ꝯmiſſo ꝓcedat qd̓. sͣ. dictū ē. ſed qꝛ negari nō poteſt quin ꝯmiſerit ſacrilegiū delin quēdo in eccleſia cū per hͦ violauerit eiꝰ immu nitatē maxime ſi eā ſanguinis effuſione pollue rit. vt in. c. cum pro cā. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ſen. excꝭ. ⁊ .xvij. q. iiij. ſi ꝗs domū. facit. c. cū ſit gnͣale. de fo. ꝯpe. ꝙ de hͦ delicto ſacrilegij poſſit puniri ꝑ iu dicē eccleſiaſticū. facit. c. quiſꝗs. xvij. q. iiij. ⁊ qd̓ noͣ. in. d. c. cū pro cā. nam ꝓ eodē delicto pōt ꝗs puniri varijs penis quādo ex eo reſultāt diuer ſe ſpēs delicti. vt plene noͣ. ꝑ Bar. in. l. ſenatꝰ. ff. de accuſa. ⁊ ſic pōt intelligi glo. noͣ. in. c. v̓ginibꝰ. .xxvij. q. i. ¶ Op. ꝯͣ iſtū tex. de. c. inter. sͣ. eo. vbi excipiunt̉ duo caſus tm̄ ab iſta gnͣali immunita te eccleſijs ꝯceſſa ⁊ eodeꝫ mō loquit̉ tex. in. c. ſi cut autiꝗtus. xvij. q. iiij. So. dic ẜᵐ glo. fi. h̓ quic ꝗd dixerit Hu. ꝙ illa iura loquunt̉ gn̓alit̓ in de licto exͣ eccleſiam ꝯmiſſo iſtud v̓o loquit̉ in deli cto ꝯmiſſo in eccl̓ia ⁊ hͦ teneas qꝛ diſpoſitio gn̓ͣa lis limitat̉ ꝑ diſpoſitionem ſpālem vt in regula generi. de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ in. c. i. de reſcrip. ⁊. l. ſan ctio. ff. de pe. vbi dr̄ ꝙ diſpoſitio gn̓alis non ex tendit̉ ad ea ꝗbus eſt ſpecialiter pͥuiſum. ⁊ vide qd̓ plene dixi in. c. inter. p̄alle. ¶ Sed circa p̄di dicta quero pōe ꝙ delinquēs in eccleſia nō deli querit ibi eo aīo vt defenderet̉ ab eccl̓ia nunꝗd includit̉ hac immunitate videt̉ pͦ ꝙ non qꝛ tex. iſte vr̄ ſe fundare ſuꝑ iſta ſpe venie vt patet ibi q̄ niſi ꝑ eccleſiā. Hoſti. tenet ꝯͣriū mouet̉ pͦ qꝛ pre ſumptio iurꝭ ⁊ de iure eſt ꝯͣ delinquentē in eccle ſia. ar. h̓. preterea ẜm eū licet ceſſet hec ratio. nō ꝓpter hͦ ceſſant alie rōes que ſb̓ijciunt̉ in tex. q̄ vident̉ cauſe finales huiꝰ diſpoſitionis videt̉ tn̄ poſtea dicere ꝙ ſi pōt ꝯſtare ꝙ non ex ꝓpoſito ꝓpter veteres inimicitias ſꝫ ex v̓bis nouiter or tis homicidiū ibi ꝯmiſerit ꝙ tūc habebit īmuni tatē ⁊ in hͦ caſu ſaluat opi. Hu. de qͣ ī glo. ⁊ vide tur velle ꝙ p̄ſumat̉ iſte animꝰ exqͦ non habebat cū offenſo inimicitiā ⁊ cū hoc dicto tranſeūt cōi ter doc. h̓. que opi. ē magis eqͣ ſed mihi nō mul tū placet. qꝛ tex. alle. in deciſione duas rōes q̄ ſa tis militāt in caſu nr̄o. pͥª qꝛ in eo debet ꝗs puni ri in qͦ deliꝗt. Item qꝛ fruſtra legꝭ auxiliū inuo cat qͣſi dicat ꝙ exqͦ deliquit in eccleſia ⁊ ꝑ conſe quens ꝯͣ eccleſiā nō debet reportare aliqd̓ ꝯmo dū occaſiōe eccleſie. he enī rōes vendicāt ſibi lo cū etiā in eo ꝗ non deliꝗt ſb̓ ſpe venie. pͥma autē rō de qua in pͥn. c. potiꝰ fuit impulſiua qͣꝫ finalis ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ etiā fuiſſet finalis tn̄ exquo ſub ſunt ⁊ alie̓ finales ⁊ illaꝝ q̄libet per ſe ſufficit ceſ ſante vna nō ceſſat. l. diſpoſitio. vt in. §. affinitatꝭ inſtitꝭ. de nup. ꝙ autē iſte alie rōes que ſb̓ijciunt̉ in tex. ꝑ ſe ſufficiāt patet ex alijs iuribus. vt in. c. qꝛ fruſta. de vſu. ⁊ in. c. cū olim. de offi. dele. vbi gn̓aliter militāt iſte rōes. p̄terea pōt eſſe ꝙ non ſb̓erat vetꝰ inimicitia ⁊ nihilominꝰ nō ꝯmiſiſſet delictū ſi ſciuiſſꝫ ab eccleſia nō defendi. nā in de lictis p̄ſumit̉ malus animꝰ. vt in. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de p̄ſumptꝭ ¶ Sꝫ ego vltra alios q̄ro quid ſi nō homicidiū vl̓ membroꝝ mutilationē ſed alia delicta inferiora in eccleſia ꝯmiſit nunꝗd hꝫ lo cū iſte tex. pōt ꝓbabiliter dubitari. nā rōes vidē tur militare in oī delicto. In ꝯͣrium facit qꝛ cuꝫ hͦ. c. deuiet a cōibus regulis iuris ⁊ ſit odioſum debet reſtringi quantū fieri pōt vt ſic nō exten dat̉ exͣ caſuꝫ exp̄ſſum. ar. de pe. di. i. pene. ⁊ in re gula odia. de re iurꝭ. li. vi. Itē ꝓpter īmanitatem delicti ſepe recedit̉ a cōibus regulis iurꝭ. vt in. l. aut facta. in fi. ff. de pe. Hoſti. vr̄ tacite hͦ ſentire extēdere tn̄ videt̉ iſtū tex. ad adulteria ⁊ raptꝰ virginū ⁊ ſic ſentit ꝙ nō habet locū in oībus de lictis ⁊ forte illa duo voluit ſupplere ꝑ ea q̄ dixi in. c. inter. sͣ. eo. vbi vide ⁊ ꝓcedit dictum Hoſti. ẜᵐ vnum intellectū qui dat̉ ad aucͣ. de man. pͥn. ⁊ ſatis poſſet dici ꝙ in oībus gͣuibꝰ delictis ha bet locū hͦ. c. tū propter idētitatē rōis. ad qd̓ noͣ. glo. in. l. i. C. de cōdi. inde. tū propter rōes que h̓ ponunt̉ q̄ ſunt gnͣales ad oīa delicta ſaltē enor mia et hͦ noͣ. ¶ Ultimo h̓ querit̉ ꝗd ſi ſtans exͣ cimiteriū trahit eū qui ſtat intra ꝑ partē mantel li q̄ manet exteriꝰ an talis dicat̉ offendere eccle ſie īmunitatē. Uin. tenet h̓ ꝙ ſic. nā ⁊ qui ſic tra heret clericū incideret in canonē. vt in. c. nuꝑ. de ſen. excꝭ. ſecꝰ autē ẜᵐ Goff. ſi volentē de loco im munitatꝭ ⁊ trahit eū ad mortē vel ad aliā penaꝫ corporalē dānat. Rō. qꝛ canon ſolā violentiā cō dēnat. sͣ. eo. inter. ſed volēti nō fit violentia nec iniuria vt in regula ſciēti. de re. iurꝭ. li. vi. ¶ Itē quero ꝗd ſi in loco immunitatꝭ ꝑcutiat enormi ter exiſtētem exͣ illū locū an habeat locū diſpoſi tio huiꝰ. c. credo ꝙ ſic. qꝛ delictū pͥncipiatum fu it in eccl̓ia licet alibi ꝯſūmatū ad hͦ. c. i. ⁊ qd̓ ibi di xi de p̄ſumptꝭ. ⁊ facit quod noͣ. Io. an. in regula H 4 inſpicimꝰ. de re. iurꝭ. li. vi. in mercū ¶ Quid in eo ꝗ exiſtēs in eccl̓ia mādauit delictū alibi ꝯmit ti ecōtra exiſtens exͣ eccleſiā mādauit delictū in eccl̓ia ꝯmitti an gaudeat īmunitate ad eccleſiaꝫ ſecuto delicto ꝯfugiens hͨ. q. depēdet ab alia vbi ꝗs dicat̉ delinquere mādator. an in loco vbi mā dauit. an v̓o eo vbi delictum fuit ꝯſecutū tex. in cle. paſtoralis. in v̓. necnō. ꝯiūcta glo. in v̓. diſtri ctu. de re iudi. vr̄ innuere ꝙ vr̄ delictū ꝯmittere vbi fuit delictū ſecutū. tu vide de hac q. plenius ꝑ Bar. in. l. ſi vt ꝓponit̉. ff. de fideiuſſo. ⁊ de hac maͣ latiꝰ ꝑ eū in. l. nō ſolū. §. ſi mādato. ff. de iniu. ¶ Ne clerici vel monachi ſecularibꝰ negocijs ſe īmiſceant. ℟ica. ¶ Continuat̉ hͦ ℟ica ad p̄cedētia hͦ ordine ẜᵐ doc Sup̄ viſum ē de his q̇ clericis ꝯpetūt. nūc autē de ꝓhibitꝭ eſt videndū vel ꝯtinuat̉ ad tiᵐ ꝓxime p̄cedentē ſic. Quia. sͣ. tractatū ē de īmunitate ec cleſiaꝝ ⁊ clericoꝝ ne forte ob hāc īmunitatē cle rici ⁊ monachi ſuꝑbirēt ⁊ arbitrarent̉ ſibi oīa li cere. merito ſb̓ijcitur hͨ ℟ica ꝑ quam oſtēdit̉ ꝙ nō debēt ſe īmiſcere ſecularibꝰ negocijs. ¶ Sꝫ ꝓ declaratiōe ℟ice querit̉ ꝗd dicat̉ ſeculare ne gociū. So. Inno. in. c. i. cuius dicta ſequit̉ Io. an. h̓ ſuꝑ ℟ica vr̄ velle ꝙ dicat̉ tripliciter ſeu tri bus modis ſumi pōt. pͦ enī dr̄ ſeculare negociuꝫ ꝗlibet actꝰ ſeculariū reꝝ exᵐ ſumi pōt ex nume ratis. jͣ. c. i. a ꝗbus actibꝰ tꝑibus abſtinendū ē. 2º. dr̄ negociū ſeculare iudiciū de rebꝰ ſecularibus qd̓ clericis nō licet niſi inter clericos tm̄. xi. q. i. .§. ex his. 3º. dicit̉ ſeculare negociū qd̓ eſt int̓ ſe culares hoīes qd̓ etiā nō licꝫ clericis niſi de his q̄ ꝑtinent ad iudiciū eccl̓ie. puta de decimis iu reꝑa. ⁊ ſi. de iudi. qͣnto. lxxxviij. di. ꝑ totū. ſꝫ ego allego ad hāc maͣm glo. ſumme. xxi. q. iij. q̄ dicit negocia ſecularia dici tribꝰ modis ſꝫ aliter ꝓſeꝗ tur qͣꝫ Inno. vide eā que iudicio meo maͣm ple ne nō euacuat. Ago autē dicerē ꝙ negociū ſecu lare pōt qͦ ad ꝓpoſitū noſtꝝ ſumi ſtricte ⁊ large. pōt enī pͦ dici ſecularie negociuꝫ quicꝗd ꝑuenit ex carnali ꝯcupiſcētia nō ſb̓iecta freno rōis ⁊ hͦ innuit tex. jͣ. c. ꝓxi. in pͥn. ⁊ dicit̉ tūc negociū ſecū lare qꝛ ꝑ illa oīno viuit̉ ſeculariter .i. ẜᵐ ſeculū ⁊ mundū ſeu carnē nō autē ẜᵐ deū ⁊ ſpiritū ⁊ hec ꝓhibent̉ etiā laicꝭ vt patet ex multis enumeratꝭ .jͣ. c. ꝓxi. ſed p̄cipue clericꝭ. 2º. poteſt hͦ verbū ſe culare ſumi magis ſtricte vt ꝯprehēdat negoci um ꝑtinens ad rēpublicā mundanā ⁊ ſeculares hoīes qd̓ licet ꝑmiſſuꝫ ſit laicis tn̄ clericis inter dicit̉ vt negociari. lxxxviij. di. fornicari. ⁊ ī. l. pla cet. C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi dr̄ ꝙ nihil cōe debent ha bere clerici cū publicis actibꝰ vel ad curā ꝑtinē tibꝰ cuiꝰ corpori nō ſunt annexi ⁊ ꝑ illū tex. pro bat̉ ꝙ nullū officiū pōt clericꝰ habere in repub lica ſeculari ⁊ ꝓbat̉ in. c. proxi. ⁊. c. rep̄henſibile. .xxiij. q. viij. nec ſunt clerici de vniuerſitate ſecū lari. vt noͣ. Inno. in. c. dilecta. de exceſſi. p̄la. ꝓpe fi. debēt enī clerici attēdere circa rēpublicā ſpiri tualē. laici v̓o circa rēpublicā tꝑalem. ar. xij. q. i. duo ſunt gn̄a. ⁊. xxiij. q. viij. ꝯuenior. ⁊ in. c. repre hēſibile. ⁊. c. ſolite de maio. ⁊ obe. ⁊. xcvi. di. duo ſunt. Itē vita clericoꝝ debet v̓ſari circa vitā cō tēplatiuā nō autē de rebꝰ mūdanis habere curā niſi quatenꝰ ſunt neceſſaria ad corporalē vitā .i. .q. iij. ſi ꝗs obiecerit. laici v̓o poſſunt liberiꝰ iſtis bonis exteriobꝰ vti non autē abuti. vt le. ⁊ noͣ. in d. c. duo ſunt. hinc apoſtolꝰ. Nolite conformari huic ſeculo ⁊ hͦ voluit tex. jͣ. c. ꝓx. alle. dictū apo ſtoli dicentꝭ ꝙ nemo militās deo implicat ſe ne gocijs ſecularibꝰ .i. tēporalibus ⁊ mūdanis quā tūcunqꝫ illa laicis liceāt hinc noͣ. dicit tex. in. l. cō ſulta diualia. C. de teſta. abſurdū nanqꝫ ē ſi pro miſcuis actibus reꝝ turbent̉ officia ⁊ alij credi tū alius ſubtrahat ⁊ p̄cipue clericis ꝗbus obpro briū ē ſi peritos velint diſceptationū eſſe forenſi um oſtēdere q̄ verba noͣ. ⁊ ita intelligo hāc maͣꝫ merito tex. c. i. enumerans. xiiij. negocia ſecula ria cā exēpli dicit illa eſſe pauca. ſunt enī pauca reſpectu omniū cū plura ſunt negocia qͣꝫ voca bula. l. na enim. ff. de p̄ſcrip. ver. Ilta ſunt Caſus. Enumerat ꝯcilium multa ſecularia negocia a ꝙ ¶ cpos abſtinere. ¶ Nōpͥibi bus iubet clericos ⁊ mona pauca ꝙ xiiij. dicunt̉ pauca. nam h̓ dicit papa ſe velle pauca negocia ꝑſtringe̓ ⁊ tn̄ enūerat. xiiij. de qͦ remittit Io. an. ad. c. latores. de cle. ex. mi. Ego dico ꝙ dicunt̉. xiiij. pauci ẜm ſb̓iectā maͣm qꝛ negocia ſecularia ſunt tanta ꝙ illoꝝ reſpectu xiiij. ſunt pauca. ſic eodē reſpectu. xiij. milia di cunt̉ pauca. vt in. c. diſciplicina. xlv. di. et altbi di cit glo. ꝙ id qd̓ fit corā papa reddit̉ notoriū. vt in. c. manifeſta. ij. q. i. debet gͦ inſpici maͣ ſb̓iecta. Noͣ 2º. ꝙ appetere plꝰ iuſto p̄cio ē turpe lucꝝ ex qͦ infert̉ ꝙ emēs rē ſcienter minꝰ qͣꝫ valet igno rāte venditore turpiter acꝗrit. ad hͦ. c. i. de emp. ⁊ vēdi. ⁊ noͣ. glo. x. q. ij. hoc ius porrectū. vide ꝑ Cal. in. c. nauigāti. de vſu. ⁊ ꝑ hūc tex. dicit Ho ſti. ꝙ clericꝰ debet cauere a negociatione de qͣ in .c. fi. jͣ. de vſu. puto tn̄ clericū nō peccare ſi nō cā negociatiōis vēdit vel emit rē ꝓut ibi dr̄. dūmo do fraudulēter nō faciat. qꝛ talis ꝯtractus nō re probat̉ ibi nec etiā h̓ cū illud non ſit lucꝝ ſi iuſte fiat ſꝫ qꝛ illud habet apparentiā prauā debet cle ricꝰ ex honeſtate abſtinere. ar. c. cū ab oī. de vi. ⁊ honeſta. cle. vel tene dictū Hoſti. ad hͦ alle. bo. tex. in. c. ſi ꝗs clericꝰ. xiiij. q. iiij. vbi dr̄ ꝙ ſi clericꝰ mutuauit nūc pecuniā vt recipiat aliā ſpeciē pu ta frumentū debet fieri eſtimatio ẜm valorē cur rentē tꝑe ſolutiōis vel tꝑe qͦ res tradit̉ ẜm doc. ibi ⁊ ſic vr̄ ꝙ nō debet vēdi plus qͣꝫ valet vl̓ mi nus ꝓut dr̄ in. c. fi. ¶ Noͣ 3º. clericū debere abſti nere ab iniuſtis muneribus actiue ⁊ paſſiue ⁊ di cunt̉ iniuſta munera q̄ ob iniuſtā cām fiūt ⁊ de his ꝓpheta dicit. Beatus qui excutit manꝰ ſuas ab oī munere. triplex tn̄ eſt munus. vt in. c. ſunt Ne cle. vel mo. I nōnulli .i. q. i. ⁊ dic vt ibi. vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ⁊ ſi queſtiōes. de ſimo. ⁊. c. tuā. de eta. ⁊ qͣli. ¶ Noͣ 4º. drīaꝫ inter ꝯtētiones ⁊ rixas ⁊ dicit Io. poſt Pe. ꝙ ꝯtētiones ꝯſiſtūt in v̓bis lites in iudicijs rixe in factis vt ꝑcuſſionibꝰ inuicē qd̓ noͣ ꝓpter ſtatuta de his mētiōeꝫ faciētia. puto tn̄ ꝙ verbū lis poſſit verificari in cōtētione exͣiudiciali. vt in .c. ſępe. in fi. de appellatꝭ. ⁊ patet ex etymologia vocabuli. vt colligit̉ in. c. forꝰ. de v̓. ſig. hͦ autē re ſtringit̉ ad ꝯtētionē iudicialē ꝓpter verbum ꝯtē tiones qd̓ ꝓcedit. ¶ Noͣ 5º. ꝙ clericꝰ in ſacris dꝫ abſtinere ab officio aduocatiōis nō ſolum in cu ria ſeculari ſꝫ etiā nō debet ibi ob aliquā cāꝫ pu blice diſputare niſi ꝓ viduis aut orphāis. ꝓ his enī poſſunt clerici etiā poſtulare. de qͦ in. c. i. ⁊. c. fi. de poſtu. dicit tn̄ Hoſti. noͣ. hic ꝙ hͦ debēt gͣtis facere cū h̓ ꝑmittat̉ hͦ eis ex pietate. vt in. d. c. i. ⁊ fi. ¶ Noͣ clericū nō debere habere ornamentū ſuo ꝓpoſito nō ꝯueniens ⁊ dic ꝓpoſito .i. ordini ſeu dignitati ſue. facit. c. di. ꝯͣ morē. ⁊. c. clerici. de vita ⁊ ho. cle. ⁊ vide ad maͣꝫ bo. glo. xxi. q. iiij. in ſumma. ⁊ dicit Hiero. Qui virtutibus pollet or natꝰ ē. ⁊ vide bo. tex. in. c. ep̄s. xli. di. ¶ No cle ricū nō debere exercere etiā iuſtā negociationē ꝯcordat. c. fornicari. lxxxviij. di. niſi ex iuſta cau ſa puta ꝓpter neceſſitatē intellige tn̄ qn̄ aliquid operat̉ ex ſuis manibꝰ vel emit rē vt inde habe at maͣm reducēdi ad aliqͣs formas nō enī debet emere rē vt eā integrā ꝓ maiori p̄cio vendat de qͦ vide. xiiij. q. iij. in ſūma. ⁊. q. iiij. in. c. i. ⁊. c. cano nū. ⁊. c. ꝗcunqꝫ tꝑe meſſis. hͦ enī laicis etiā non li cet vt ibi ⁊. c. eijciēs. ⁊. c. qm̄. lxxxviij. di. ¶ Nō vltimo ex fi. lr̄e maxime iūcto rubro ꝙ appella tione clericoꝝ nō veniūt manachi. Itē ꝙ mona chi nō dicunt̉ miniſtri altarꝭ. ſꝫ dic hͦ vltimū ꝓce dere habito reſpectu ad monachos ꝗ non ſunt clerici ſaltē in ſacrꝭ. ⁊ pōt intelligi ẜm antiqͣ tēpo ra qn monachi nō erant clerici. xvi. q. i. gn̄aliter an autē hodie appellatōe clericoꝝ veniāt mona chi. dico ꝙ illi ꝗ ſūt ꝯuerſi ⁊ nō clerici nō veniūt .xij. q. i. duo ſunt gn̄a. monachi v̓o al̓s clerici ve niūt in maͣ fauorabili ſꝫ in odioſa credo ꝙ nō. qꝛ habēt qͣlitatē religionis vltra clericatū. ad hͦ tex optimꝰ in ſil̓i iūctꝭ ibi noͣ. ꝑ Io. an. ī. c. ſtatutū. de elec. li. vi. facit qd̓ noͣ. Inno. ī. c. ſedes. de reſcrip. Sil̓is. q. ſit an̄ appellatiōe eccleſiaꝝ veniant mo naſteria de qͣ in. c. grādi. de ſuꝑ. ne. p̄la. li. vi. pͦ igi tur ꝗro an indiſtincte clerici ꝓhibeant̉ ꝯducere bona ſecularia. tex. non aperit h̓ ſed dic ꝙ nō .ſ. qn̄ hͦ faciūt cā lucri. ſecꝰ ſi ꝓpter neceſſitatē vl̓ ali am honeſtā cāꝫ. de qͦ vide bo. tex. cū glo. in. c. ꝑ uenit. lxxxvi. di. ⁊. c. dilecti. de deci. Itē vide glo noͣ. h̓ in v̓. ꝯductionis. q̄ dicit ꝙ ſi clericꝰ ſuccedit ꝯductori pōt licite ſtare in illa ꝯductiōe vſqꝫ ad p̄finitū tēpus locatiōis. ar. l. decurio. ff. de decu. vbi tex. noͣ. dicit ꝙ decurio ꝗ ꝓhibet̉ conducere q̄dam ſi iure ſucceſſerit in ꝯductiōe remanet in ea qd̓ eſt in ſil̓ibus obſeruandū qd̓ eſt bn̄ noͣ. ad ſil̓ia. ad idē vr̄ bo. tex. in. l. ij. v̓. ſꝫ ſi iure. ff. de fal. ꝑ queꝫ tex. dicit ibi Bar. ꝙ ſi ſtatutū diſponit ꝙ ſi nobilis nō poſſit recipere ceſſionē ꝯͣ popularē ſi nobilis ſucceſſit in aliqͣ actione iure heredita rio nō ꝑ hͦ incidit in ſtatutū. Ego v̓o limito om nia p̄dicta qn̄ aliquid prohibet̉ attēto mō ſed ſi ꝓhibet̉ attēto effectu tūc nō poterit retinere eti am iure hereditario. exᵐ in mēdicantibꝰ ꝗ pro hibent̉ tenere bona īmobilia nō enī potuerūt il la tenere licet ſuccedāt iure he̓ditario. vt incle. exiui de paradiſo. de v̓ ſig. §cupiētes. ⁊ vide bo. glo. iūcto tex. in. c. vnico. de reli. domi. li. vi. in v̓. domū. ⁊ in. l. apud iulianū. in fi. iūcta. l. ſe. de le. i. Cōductio enī predioꝝ prohibet̉ clericis attēto modo .ſ. ꝓpter cupiditatē que rō ceſſat ſi alij in ꝯductiōe ſuccedūt. ſecus enī ſi ꝓhibent̉ qꝛ non poſſunt illa tenere ⁊ idem dic in ſil̓i. facit qd̓ noͣ. glo. in regula cū ꝗd. de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ in. c. tue. de procura. ¶ 2º. pͥncipaliter q̄ro an licet emere vi ctualia ⁊ poſtmodū illa reuēdere p̄ſertim ꝓ ma iori precio. So. Inno. h̓ dicit ꝙ ſi ꝗs emat vt tꝑe famis abūdet ſicut fecit Ioſeph. Gen̄. xli. licitū eſt. Idē dicendū ẜm eum etiā ſi emat nō ſolū ꝓ ſe ſꝫ vt tꝑe famis alijs vēdere poſſit eo precio qͦ tūc vendet̉ ab alijs qd̓ intelligit dūmodo faciat bono aīo. puta ne terra ſua deficeret in victuali bus qꝛ videbat hoīes ꝓpter abundantiā illa vi ctualia ꝯſumere vel ad exͣneos deferre ſeu non habere circa illa debitaꝫ diligentiā. ſi autē nulla vtilitate pēſata emāt vt carius vēdant dicit eos peccare ⁊ gͣuiꝰ clerici qͣꝫ laici. xiiij. q. iiij. ꝗcunqꝫ. ⁊. c. i. de emp. ⁊ vēdi. ⁊ cū his dictis trāſeunt cōi ter doc. h̓. Ex p̄dictis colligo hāc concluſionē ꝙ nō eſt licitū emere rē vt cariꝰ illa vendat̉ alio tē pore ſi hͦ pͥncipalit̓ fit ꝓpter lucꝝ. ſecꝰ ſi emptio fit pͥncipaliter ob publicā vtilitatem. ſꝫ ego latiꝰ hūc articulū exordiēdo dico ꝙ reſpectu clerico rū indubitāter nō eſt licitū emere rē cā negocia tionis vt integra reuēdat̉. vt in. c. fornicari. et in c. negociatorem. lxxxviij. di. ⁊ vide ad maͣm bo. glo. xiiij. q. iij. in ſūma. In laicis autem dixerūt Hugꝭ. ⁊ Lau. xiiij. q. iiij. ſi ꝗs clericꝰ. ꝙ ſi laicus emit viliꝰ vt̓ cariꝰ vendat nō ex cupiditate ſed vt ſuis neceſſitatibꝰ ꝓuideat licitum eſt. vn̄ etiam ſi emit ſine ꝓpoſito vendendi ⁊ poſtea articulꝰ ne ceſſitatis vēdendi occurrat. poterit vendi ꝓ ma iori p̄cio ſi tantum valet. ar. c. ꝗcunqꝫ. xiiij. q. iiij. qͣſi voluerit dicere ꝙ ille tex. prohibet rē emi vt cariꝰ vendat̉ ꝓpter cupiditatē. ſecꝰ ſi fit ꝓpter ali am honeſtā cauſam ⁊ p̄dictis vr̄ ꝯcordare bea. Tho. 2ª 2ᵉ. q. lxxvij. ar. iiij. vbi dicit ꝙ ſi nego ciatio q̄ fit ꝓpter lucꝝ ordinat̉ ad aliquē effectū neceſſariū vel honeſtū. puta ad domꝰ ſue ſuſten tationē vel etiā ad ſubueniendū indigentibꝰ vel ꝓpter publicā vtilitatē ē licita qꝛ capit lucꝝ pro ſui laboris ſtipēdio. Idem dicit ſi emit rē nō vt vēdat ſꝫ ad ſui vſum ſi poſtea ꝓpter aliquam ne ceſſitatē illā vendere vult nō ꝓhibetur vēdere ꝓ maiori p̄cio ſi tantū nūc valet qꝛ iſta nō eſt nego ciatio. nā pōt ꝯtingere illā rē plus valere nūc vel qꝛ in aliqͦ meliorauit rē illam vel qꝛ preciū rei eſt mutatū ẜᵐ diuerſitatē loci vel tēporis vel ꝓpter periculū cui ſe expoſuit trāſferendo de loco ad locū vel eā trāſferri faciēdo ſed illicitū eſt vbi fi nē pͥncipaliter ꝯſtituit in lucro qn̄ emit rē vt cau ſa īmutata vēdit cariꝰ. Io. cal. attīgit hūc articu lum in. c. fi. de vſu. ⁊ cōclude poſt eū ſic ꝙ aūt ꝗs emit rē vt carius illā vendat ꝓpter cupiditatē ⁊ nō eſt licitū quicꝗd plꝰ iuſto appetit hō turpe lu crū ē vt h̓ ⁊ in. d. c. ꝗcunqꝫ. aut nō facit ꝓpter cu piditatē ſꝫ ab honeſtā cāꝫ. puta ꝓpter ſuſtētatio nē familie ſue vel quid ſil̓e ⁊ tūc ſi vēdit illā rem oīno integrā ꝓ maiori p̄cio nō eſt licitū ꝑ. c. eijci ens. lxxxviij. di. Rō qꝛ aūt a pͥncipio minꝰ iuſto p̄cio emit aut nūc vendit plꝰ debito ⁊ ſic fuit in iuſtitia. Aut tꝑe emptiōis vel vēdiōis qd̓ nō eſt licitū. vt in. c. i. de emp. ⁊ vēdi. nō enī licet ex ꝓpo ſito emere vel vēdere rē minꝰ vel plus qͣꝫ valet. vt in. d. c. i. ⁊ noͣ. glo. x. q. ij. hͦ ius porrectū. ſi autē nō eſt oīno integra et īmutata tūc enim bn̄ licet vēdere ꝓ p̄cio currenti. licet ſit maiꝰ pōt autē cō tingere mutatio multis modis vtputa qn̄ ē trāſ lata in aliā formā vel ꝓpter mutationem loci vel tēporꝭ vel ꝗd ſil̓e. vn̄ tex. in. d. c. eijciēs. dū ꝑmit tit rē īmutatam vēdi ꝓ maiori p̄cio pōt intelligi multis modis vt. sͣ. dictū ē. ⁊ in hͦ caſu ꝓcedit di ctū bea. Tho. Lau. ⁊ Hu. hͦ enī caſu ceſſat cupi ditas ⁊ oīs iniuſtitia ⁊ vr̄ lucrari ꝓpter induſtri am ſuā ⁊ ob honeſtā cām ⁊ ſic limita dictū In no. h̓ ⁊ maxime qn̄ rem trāſfert de loco ad locū ⁊ hͨ noͣ. qꝛ multi mercatores in p̄dictꝭ errāt. Iteꝫ ſcias ꝙ vbi alias negociatio in ſe ē licita tn̄ ex cā efficit̉ qn̄qꝫ inhoneſta ⁊ iniuſta ẜm Inno. h̓ cuiꝰ dicta retulit Io. an. sͣ. in ℟ica vtputa ꝓpter cupi ditatē xiiij. q. iiij. ꝗcunqꝫ. ⁊ noͣ hͨ ad ītellectū illiꝰ c. ⁊ ſatis. sͣ. dixi. Item ex tꝑe qꝛ die feriata. sͣ. de ferijs. c. i. ⁊ fi. Ex loco qꝛ in eccleſia. sͣ. ti. ꝓxi. c. i. Ex ꝑſona qꝛ clerici vt ꝑ totū iſtū ti. et in iuribus p̄alle. Itē ex re qꝛ nō licet negociari in his q̄ nec ꝑ ſe nec cū admixto poſſunt eſſe vſui. vt in. l. qd̓ ſepe. §. veneni. ff. de ꝯͣhen. emp. vn̄ negociari licꝫ in veneno qꝛ admixtū pōt eſſe vſui ī medicinis vel etiā puꝝ ꝓ feris occidendis ſicut de gladio dicimꝰ ꝓpter defenſionē. Idē dicit Inno. de cō loribꝰ ad colorandos hoīes vel mulieres ꝓ bo nō ſed hͦ dictū vltimū de colorādis maxime ho minibꝰ nō placuit Hoſti. cū cuiqꝫ ſufficere debe at ⁊ place̓ naͣlis colordatꝰ a deo. ⁊ vix ſine ipſiꝰ iniuria pōt aliꝰ ſupponi. ar. de ꝯſe. di. iiij. oſtendi tur. vn̄ eccl̓iaſtes qͣrto ne accipias faciem aduer ſus faciē naͣlem ⁊cͣ. vn̄ Cip̄anꝰ de diſciplina ⁊ ha bitu virginū dicit ꝙ opꝰ dei eſt qd̓ naſcit̉. diabo li eſt qd̓ mutat̉. nō tn̄ reprobat Hoſti. honeſtū ⁊ p̄cioſum ⁊ placitū ornamentū mulieꝝ ſine pictu ra ſi ideo ornēt vt magis viris ſuis placeāt ſed ſi vt alioꝝ oculos ad ſe trahāt illicitum ⁊ mortale peccatū ē. xxxij. q. v. nec ſolo. ⁊. c. ſe. venenū eniꝫ habet licet nullꝰ biberit ⁊ cū hͦ tranſit Io. an. ſu per ℟ica. ⁊ vide de pictura ⁊ ornatu mulieꝝ qd̓ latiꝰ ipſe ponit ſuꝑ regula ea q̄ fiūt. de re. iurj. li. vi. in mercū. qd̓ placet. Sꝫ circa pͥᵐ poteſt dubi tari nunꝗd exercēs negociationē licitā ſꝫ ex cau ſis p̄dictꝭ illicitā teneat̉ reſtituere lucꝝ credo ꝙ ſic ꝑ ea q̄ dixi poſt Inno. sͣ. ti. ꝓxi. qꝛ pleriqꝫ. Ultimo h̓ querit̉ an̄ oēs clerici īcludant̉ ſb̓ pro hibitiōe huiꝰ. c. So. Inno. ⁊ Io. an̄. vident̉ vel le ꝙ nō ſed ſolū ꝯſtituti in ſacrꝭ ordinibus ꝑ tex. ibi miniſtris altaris ⁊cͣ. qꝛ voluit vt ꝯſtituti in ſa cris dūtaxat dicant̉ mīſtri altarꝭ. ad hͦ alle. doc. de ꝯſe. di. ij. tribꝰ. ⁊. c. ſe. Idē dicit Hoſti. ī omni bus bn̄ficiatꝭ de qͦ remittit ad noͣ. in. c. i. de poſtu. ⁊. c. ij. de cle. ve. ego dicereꝫ ꝙ negocia ſecularia ꝓueniētia ex carnis ꝯcupiſcētia ſunt ꝓhibita oī bus clericis ⁊ etiā laicis ſꝫ maxime clericis vt h̓ nā appetere plꝰ iuſto p̄cio hͦ ⁊ ſil̓ia indubitanter omnibꝰ ſunt ꝓhibita. negocia v̓o ſecularia ſtricte ſumpta .i. que licēt laicis cū ſint mūdana ꝓhiben tur miniſtris altaris ⁊ etiam bn̄ficiatꝭ. vt voluit Hoſti. ⁊ in his ꝓcedit dictū ipſoꝝ facit qd̓ dixi ſuꝑ ℟ica. ¶ Ex his noͣ ꝙ clericis in minoribus nō bn̄ficiatꝭ minime ꝓhibent̉ negocia ſecularia al̓s licita qd̓ tene mēti diligenter. Acerdotibus Caſus. Si clerici miniſtri vel ꝓcura tores laicoꝝ deprehendunt̉ in fraude nō debet eis ab eccl̓ia ſb̓ueniri vel ſūma ſic. Clerici nō de bēt eſſe miniſtri vel ꝓcuratores laicoꝝ ꝙ ſi ꝯͣ fe cerint ⁊ deprehēdant̉ in fraude nō ſb̓uenit̉ eis ab eccl̓ia. pͦ ponit ꝓhibitionē. 2º. penā trāſgredi entiū ibi ꝙ ſi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clerici etiā nō ſacerdo tes nō debēt eſſe miniſtri laicoꝝ per qd̓ īfero ꝙ nō debēt eſſe famuli laicoꝝ ſꝫ ſeniores ⁊ intelli go tex. in clericis ꝯſtitutis in ſacris vel bn̄ficiatꝭ ꝑ id qd̓ dixi. sͣ. c. ꝓxi. ⁊ bn̄ facit. c. ꝑuenit. in prin. .lxxxvi. di. ¶ Noͣ 2º. ꝙ clerici nō debēt eſſe pro curatores laicoꝝ etiā exͣ iudiciū vt patet ibi in re bus eoꝝ ⁊cͣ. ad idē. d. c. ꝑuenit. ¶ Sꝫ q̄ro an hͦ ꝓcedit īdiſtincte. So. dicit Hoſti. ⁊ Io. an. poſt eū ꝙ nō. nā poterit eſſe clericꝰ in eccleſiaſticis ⁊ corā eccl̓iaſtico iudice ꝓcurator laici. qꝛ hͦ non ꝓ hibet̉ h̓ nec alio iure ideo ē admittēdus. l. inuitꝰ .ff. de ꝓcurꝭ. ad idē inducit Io. an. c. cū eſſent. de ſimo. vbi etiā de hͦ ſicut econuerſo pōt laicꝰ eſſe in iudicio ꝓcurator clerici vel eccl̓ie. vt in. c. i. de ꝓcu. li. vi. ſꝫ tu ad pͥᵐ vide bo. tex. iuncta ſupͣſcri ptione in. c. ꝑ venerabilē. ꝗ fi. ſint legi. vbi Archi. ep̄s ꝓcurauit cām eccleſiaſticā laici apud papaꝫ ⁊ firmant doc. in. c. in nr̄a. de ꝓcu. vbi vide qd̓ di xi. ⁊ hūc tex. vident̉ intelligere doc. qn̄ clericus vult aſſumere ꝓcuratiōem corā iudice ſeculari vel exͣ iudiciū ⁊ vr̄ ſentire h̓ Inno. tex. iſtū ꝓce dere in ꝓcuratore gnͣali ⁊ ideꝫ vr̄ velle. jͣ. eo. ſed nec. ⁊ clariꝰ ⁊ latius hoc affirmat in. c. vnico. de ob. ad ra. in fi. vbi dicit ꝙ vbicunqꝫ īuenit̉ ꝙ cle rici nō poſſunt eē ꝓcuratores vel huiuſmodi of ficia exercere ītelligendū ē gn̄aliter. nā vnuꝫ ne gociū clericoꝝ vel laicoꝝ ꝓcurare vel admīſtra re nō ꝓhibent̉ ẜᵐ eū qd̓ eſt mēti tenēdū. nā doc. hic tranſiuerūt ſicco pede ⁊ vide Fede. conſilio .cclxvi. vbi hͦ dictuꝫ Inno. ſeꝗtur ⁊ Archi. in. d. c. ꝑuenit. ſed collec. in. c. i. de poſtu. ⁊. c. dilecti. de arbi. tenet ꝯͣrium qꝛ iura loquūtur in hͦ indiſtin cte dicerē ſic ꝙ aut clericꝰ ex cupiditate vult aſ ſumere vnū negociū vel plura ⁊ non pōt. ar. hic ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ⁊ in. d. c. ꝑuenit. in pͥn. aut non ex cupi ditate ſꝫ ex charitate ⁊ ꝓcedit dictu Inno. ar. in .d. c. ꝑuenit. a ꝯͣrio ſenſu ⁊ facit dictū Inno. cōi ter approbatū in. c. cū I. et A. de re iudi. vbi di cit ꝙ etiā religioſus pōt de licentia abbatis aſſu mere ꝓcurationē laicoꝝ amicoꝝ monaſterij ſi hͦ arbitret̉ ſuꝑior redūdare in ꝯſequentiā ad com modū monaſterij. An autem teneat iudicium ſi clericus fuit ꝓcurator vbi nō poterat int̓uenire dic ꝙ ſic. ar. in. c. pia. de excep. li. vi. debet tn̄ ꝑ ex ceptionē repelli. vt in. c. ij. de poſtu. ⁊ hoc firmat Collec. in. d. c. dilecti. ¶ Cōclude cū querit̉ an ⁊ qn̄ clericus poſſit eſſe ꝓcurator laici aut vult eſſe in foro eccl̓iaſtico ⁊ pōt ſaltē in eccleſiaſticꝭ de qͦ dic vt plenius in. d. c. ij. de poſtu. ⁊. c. in nr̄a. de ꝓcura. aut in iudicio ſeculari aut exͣ ⁊ aut cu piditate lucrādi ⁊ nō pōt aūt ex charitate ⁊ ami citia ⁊ tūc ad vnū negociū pōt. indifferēter autē ⁊ gnͣaliter nō vt patet ex p̄dictis ꝗd autem ecō uerſo. an laicꝰ pōt eſſe ꝓcurator clerici vel eccl̓ie dic ꝙͣ ſic de ꝓcura. c. i. li. vi. ⁊ sͣ. c. vno. de ſin. ico nomꝰ autē gn̄alis eſſe nō pōt. vt in. c. indicatum .lxxxix. di. qd̓ tn̄ intellige vt dixi in. c. nōnulli. de reſcrip. vbi oīno vide ⁊ in. c. ij. de iudi. ¶ Ultīo expediēdo glo. op. vr̄ enim ꝙ licet clericus trāſ grediat̉ p̄ceptū huiꝰ. c. ⁊ capiat̉ in fraude in ad miniſtratione non tn̄ per hͦ debet poſſe capi aut puniri ꝑ iudicē ſecularē qꝛ clericus nō ꝑdit pͥui legiū ſuū fori niſi p̄cedat trina monitio. vt ī. c. in audiētia. ⁊ in. c. ꝯtingit. de ſen. excꝭ. cuiꝰ ꝯͣrium in nuit hͨ lr̄a in fi. dū dicit ꝙ non debet iſti ab eccl̓ia ſb̓ueniri ſi capiat̉ in fraude. So. glo. ij. timore cō trarij ponit duos intellectꝰ ad iſtū tex. pͥmus eſt vt intelligat̉ ⁊ reducat̉ ad ꝯͣrium .ſ. qn̄ p̄ceſſit tri na monitio. ſꝫ certe hūc intellectū ex toto nō pa tit̉ iſte tex. cū nulla ſit in eo mētio de trina moni tione. 2º. intelligit ꝙ nō debet capi ſeu diſtringi ꝑ laicū ſed ꝑ iudicē eccleſiaſticū ⁊ ad tex. reſpon det ꝙ nō debet intelligi de ſb̓uentione reſpectu fori ſed vt ſb̓leuet̉ a fraude ꝯmiſſa. puta dando auxiliū vel fauorē ⁊ eſt bonꝰ intellectus ⁊ hūc in tellectū ſequunt̉ h̓cōiter doc. dicūt enī maxime Inno. ⁊ Hoſti. ꝙ eccl̓ia nō debꝫ eis ſb̓uenire vt det ei pecuniā ad ſatiſfaciendū de fraude vel vt det ſibi aliqd̓ auxiliū vel fauorē qͦ minus teneat̉ rn̄dere in loco in qͦ geſſit adminiſtrationē. vt in .l. i. ⁊. ij. C. vbi agi opor. de rō. ⁊ in. l. i. vbi de cri. agi opor. ⁊ ſatiſfaciat ꝯpetēter ad cognitionē iu dicis eccleſiaſtici. Si autē ſecularis iudex illuꝫ ꝓpria temeritate diſtringeret eccleſia ei ſb̓ueni ret non tantū reſpectu ꝑſone quantū reſpectu li bertatis eccl̓iaſtice niſi oīno eſſet incorrigibilis ⁊ monitiōem ep̄i contēneret vt in ꝯͣrijs. ⁊ dic ꝙ iudex eccleſiaſticꝰ ex officio ſuo pōt illū repete re quantūcunqꝫ ille nō exciperet. vt in. c. dilectꝰ de appel. noͣ. in. l. i. §. ꝑ hanc. ff. de rei ven. ꝑ Bar. in. l. pe. §. ad crimē. ff. de pub. iudi. 3ᵐ intellectum ſentit tacite Hoſti. dicēs ꝙ vbi mōitio facta fuit per ep̄ꝫ ſub pena pͥuatiōis oīs priuilegij clerica lis qꝛ illa loco trine admonitiōis habet̉ perdit̉ ex ꝯͣuentione p̓uilegium fori ⁊ ita ꝯtingit h̓ ꝓut ꝓbat lr̄a ibi publice nuncietur ⁊cͣ. ⁊ ibi ꝙ ſi poſt modū ⁊cͣ. Pro pͦ ꝙ admonitio ep̄i habeat vim trine admonitiōis. adducit Hoſti. c. i. de loca. et de ſen. excl. a nobis. ſed meliꝰ potuiſſet adduce re. l. ij. C. qūo ⁊ qn̄ iudex. ⁊ glo. in. c. cōſuluit. de offi. dele. ſꝫ mihi hͨ lec. nō placet. qꝛ iura qͦ ad pri uilegiū fori perdendū reꝗͥrunt cōiter trinā mo nitionē ab ep̄o fiendā. vn̄ non ſufficit vnica etiaꝫ perēptoria. ad hͦ vide bo. tex. iuncta glo. noͣ. in v̓. iij. de vita ⁊ ho. cle. ⁊ hͦ eſt regulare ꝙ vbicunqꝫ in maͣ odioſa ius reꝗrit trinā monitiōeꝫ nō ſuffi cit vnica etiaꝫ ꝑemptoria. vt noͣ. in. d. cle. i. dixi in .c. ex tue. de cle. non reſi. vbi vide ad idē bo glo. in. c. i. de mili. vaſal. in v̓. t̓tiaꝫ. coll̓. x. ⁊ ad iura al le. ꝑHoſti. dic ꝙ loquunt̉ in alio caſu. On magno onpies Leligi I ſi exeūtes ad audiēdas leges vel phiſi cā niſi. jͣ. duos mēſes ad clauſtꝝ redeāt excōica ti ſunt ⁊ in nulla cā pr̄ocinari poſſunt ⁊ in choro ⁊ in capitulo ⁊ ceteris erūt vltimi ⁊ ſine diſpēſa tione pape nō ꝓmouent̉. diuidit̉ in tres ꝑtes. in pͥma ponit factū rep̄henſibile. 2º. id fieri ꝓhibet ibi vn̄. in 3ª quadruplicē penā imponit ibi ſi v̓o. No pͦ ꝙ demon inuidet homini ⁊ ſemꝑ nitit̉ eū decipere ⁊ ſeducere ad peccandū. dolet enim ſa tis ⁊ erubeſcit charitatē quā in celo neꝗd habe re homines ꝯſtātes ex lutea maͣ in terra tenere. ⁊ ideo conat̉ qͣꝫtum pōt a pͥncipio ruine ſue vni tatē eccleſie reſcindere. charitatē eccl̓ie vulnera re. ſanctoꝝ opeꝝ dulcedineꝫ inuidie felle īficere ⁊ oībus modis humanū genꝰ euertere ⁊ ꝑtur bare vt dixit tex. noͣ. in. c. viſis. xvi. q. ij. vbi vide ¶ 2º. nota ꝯͣ deceptores ꝗ ſemꝑ veniūt ad deci piendū ſb̓ ſpecie boni ſicut demon ꝗ tranſfert ſe in angelū lucꝭ. ſuadet enī mala ſb̓ ſpecie alicuius boni. vn̄ vr̄ ꝑſuaſio boni āgeli ⁊ nō maligni hī canon dicit ꝙ ſepe ſe vitijs ingerunt ⁊ mentiunt̉ ſe eſſe v̓tutes. de qͦ vide pulchꝝ tex. in. c. ſepe. xli di. ¶ Noͣꝫº. ꝙ oēs religioſi ꝯprehēdunt̉ appel latiōe regulariū. cū enim iſte tex. faciat gn̄aliter mētionē de regularibꝰ. tex. in. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. e. iſtū in effectu referens appellat eos religioſos. vn̄ dico ꝙ oēs habentes regulā approbatā per quā ꝓmitiūt tria ſb̓ſtantialia religiōis dicunt̉ re gulares ꝓprie ⁊ religioſi. iſta v̓o tria non ꝓmit tēs nō dicunt̉ ꝓprie regulares vel religioſi. de qͦ. vide glo. noͣ. in cle. i. de reli. do. ⁊ in cle. pe. de ſen. excl. ⁊ qd̓ dixi ſuꝑ ℟ica de regula. ¶ Noͣ 4º. ibi ad legēdas ⁊ tene mēti ꝙ verbū legere nedū cō uenit ſcholaribꝰ ſed etiā doc. ꝓbatur pͥᵐ hic iū cto. d. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. eo. nā hic vtit̉ v̓bo legere ⁊ in. c. ſuꝑ ſpecula. vbi recitat̉ tenor huius. c. vtit̉ v̓bo audire ⁊ ſtudere. 2ᵐ .ſ. ꝙ ꝯueniat doc. ꝓba tur in cle. i. de magiſ. ⁊ in. l. ij. ff. de ori. iur̄ ¶ Ex qͦ decidi pōt. q. an diſpoſitio loquēs de legētibꝰ Ne cle. vel mo. habeat locū in ſcholaribꝰ ⁊ ꝓfecto ex proprio ſi gnificato vocabuli dicendū ē ꝙ ſic ⁊ facit quod noͣ. Io an. in regula cū quid prohibet̉. de re. iu ris. li. vi. in mercū. ſed ꝓpter cōeꝫ vſum loquēdi ꝗ debet attēdi in omni diſpoſitiōe. vt in. l. labeo. .ff. de ſuppel. le. ⁊. l. libraꝝ. §. quod tn̄ caſſiꝰ. ff. de le. iij. noͣ. Bar. in. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iure. glo. in. c. nōnulli. de reſcrip. ⁊ doc. in. c. olim. de v̓. ſig. dicerē legentes magiſtraliter dūtaxat inclu di. ¶ No 5º. ibi viri ſpūales ꝙ oēs regulares ⁊ religioſi dicunt̉ viri ſpūales qꝛ debent magis vi uere ẜᵐ ſpiritum qͣꝫ ẜᵐ carnē nec debent inuolui actionibꝰ mūdanis ⁊ carnalibus. facit ad id qd̓ dixi ſuꝑ ℟ica. ¶ Noͣ bͦ. ꝙ delictum vnicū quā doqꝫ punit̉ dupliciter vt patet hic in fi. ⁊ hoc qꝛ q̄libet per ſe nō ſufficiebat ad hͦ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. at ſi clerici. de iudi. ¶ No 7º. ꝙ per iſta ver ba talis ſit excōicatus ab omnibꝰ euitet̉ profer tur ipſo iure excōicatio vt colligit̉ h̓ iuncto. c. ſu per ſpecula. jͣ. eo. et hoc veꝝ niſi talia ꝓferant̉ a iure habēte poteſtatē excōicandi. ꝗd aūt ſi ꝓfe rant̉ ab homine. diſtīgue ꝓut in ſil̓i noͣ. in. c. i. de iudi. ¶ Quero nūquid p̄latus citra papā poſſit diſpenſare ꝯͣ iſtā cōſtitutionē. puto ꝙ non. tū qꝛ hͦ. c. fuit editū in cōcilio gnͣali ꝯͣ quod nullꝰ citra papā diſpenſat etiā ſi ſit legatus apoſtolicꝰ. vt in .c. dilectꝰ. de preben. noͣ. glo. in. c. dilecti. de electꝭ. ⁊ in cle. i. de elec. tū quia regulariter īferior non diſpenſat ꝯͣ canonē vbi nō reperit̉ diſpenſatio p̄ miſſa. vt in. c. dilectꝰ. de tem. ordi. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. at ſi clerici. §. de adulte. vbi plene dixi de iudi. tum qꝛ tex. h̓ vtitur v̓bo oīno. quod vr̄ exclude̓ diſ pēſationem ad hoc qd̓ noͣ. glo. in cle. vt hi qui de eta. ⁊ qͣli. in glo. in v̓. nullo modo. q̄ eſt noͣ. ¶ 2º. quero nūquid ſtudiū maxime exͣ clauſtꝝ ſit reli gioſis ꝓhibitū. tex. iſte innuit ꝙ nō cum ſolū eis ꝓhibeat duas ſcīas .ſ. phyſicaꝫ ⁊ legem ciuilē .ſ. mūdanā. ergo alias videt̉ ꝑmittere. ar. c. nonne de p̄ſump. ad idē alle. c. vt periculoſa. jͣ. eo. li. vi. vbi imponit̉ pena religioſis ſi exeūt clauſtꝝ cau ſa veniēdi ad ſtudiuꝫ ſine licētia p̄latoꝝ. vn̄ cum licētia prelatoꝝ ille tex. permittit hoc ⁊ bn̄ facit cle. ne in agro. de ſtatu regula. ꝓpe fi. v̓. rurſus. vbi dicit̉ ꝙ ad hͦ vt ipſis monachis via oportu na in ſcīa proficiendi nō deſit debet teneri magi ſter in monaſterio ꝗ eos inſtruat in pͥmitiuis ſci entijs diligenter ⁊ ꝙ ſtudiū ꝯueniat religioni. vi de plene ꝑ Io. an. in. c. ſane. de regula. ⁊ ibi dixi. doc. etiā hic ⁊ in. c. ſuꝑ ſpecula. ꝯcludūt ꝙ decre ta ⁊ theologiaꝫ poſſunt religioſi ſtudere q̄ ſunt ſcīe pietatis. dicit tn̄ Io. an̄. ꝙ magis ꝯſuleret vt manerēt in eoꝝ clauſtro qꝛ ſepe ex ſcīa intume ſcūt ⁊ inſurgūt cōtra eoꝝ abbates illos accuſan do ⁊ multa dāna ex hͦ proueniunt monaſterio. Ego fateor ꝙ hͨ ⁊ ſimilia ſepe ꝯtingūt ex ſcientia nō bene digeſta. tn̄ ex ſcientia bn̄ ꝑcepta multa infinita bona ꝓueniunt eccleſie etiā vniuerſali q̄ ad ſui regimē indiget ꝑmaxime viris lr̄atꝭ vt di cit tex. ī. ccū ex eo. de elec. li. vi. ⁊ deꝰ dixit per ꝓ phetam qꝛ tu ſcīam repuliſti ⁊ ego te repellā ne fungaris ſacerdotio ⁊ trāſumptiue habet̉ in. c. niſi cū p̓dem. de renū. ⁊ Hiero. ad ruſticum mo nachū inꝗt. Si clericatꝰ titulat deſideriū diſcas ꝗd poſſis docere ne ſis miles anteqͣꝫ tyro. ne pͥ us magiſter anteqͣꝫ diſcipulꝰ. mihi placet vt ſan ctoꝝ doctoꝝ habeas cōtuberniū nec ipſe te do ceas ⁊ abſqꝫ doctore ingrediaris viā quā nūqͣꝫ ingreſſus es vt habet̉. xvi. q. i. ſi clericatus. ⁊ ali bi ad eundē. Longo tꝑe diſce que poſtmodum doceas ⁊cͣ. ea. ca. ⁊. q. ſic viue. ꝑ que patet ꝙ nō ſolū addiſcere ſed etiā docere licitū eſt religio ſis dūmodo ad officiuꝫ docendi aſſumant̉ ꝑ ha bentes poteſtatē. vt noͣ. doc. in. c. qꝛ nonnulli. de magiſtrꝭ. nā hoc ſtudiū addiſcēdi et docendi in ſciētijs ꝑietatis p̓uilegiatū eſt. vt in. c. fi. de magi ſtrꝭ. ¶ 3º. quero quid ſi religioſus exit clauſtꝝ ⁊ tn̄ non viſitat ſcholas ſed ſibiipſi legit vel ſtudet in ſciētijs h̓ prohibitꝭ. So. dicit h̓ Inno. ꝙ nihi lominꝰ incidit in penam huiꝰ. c. qd̓ puto veriſſi mum. qꝛ tex. iſte ad penā incurrendā non reꝗrit ſcholaꝝ viſitationem ſed ſolū ꝙ exiuerit clauſtꝝ cā audiendi leges vel phyſicam ⁊ nō redierit. jͣ. duos mēſes quare plꝰ puto ꝙ etiam ſibiipſi nō legat neqꝫ ſtudeat in his ꝓhibitꝭ exqͦ tamen exi uit hac de cā ⁊ nō redierit. jͣ. duos mēſes incidit in hanc penā qꝛ verba huius. c. aliud non expo ſcunt. ad hͦ adduco qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. i. ꝓpe. fi. de homi. li. vi. maxime iūcta glo. que ē ſuper v̓. mā dauerit. vbi ex ſolo mandato quis punitur licet mandatū non habuerit effectū nec ſufficit reuo care mandatū ex poſtfacto. ad idē bo. tex. iūcta glo. in cle. ne in agro. §. qꝛ vero. ſuper v̓. ipſo fa cto. v̓. ꝙ ſi. vbi ꝗs incurrit penā eo ipſo quo quis exit clauſtꝝ vt viſitet curiā pͥncipis cauſa dānifi candi monaſteriū licet effectus nō fuerit ſb̓ſecu tus. facit. l. ſi ꝗs non dicā rapere. C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. l. is ꝗ cum telo. C. de ſicca. ⁊ per hͦ ⁊ iſtum tex. puto ꝙ ſi ꝗs exiuit clauſtꝝ non cauſa audiendi has ſcīas interdictas ſed ꝓpter alias permiſſas vl̓ aliam honeſtā cauſam licet poſtea ſtudeat in iſtis ꝓhibitis nō incurrit hanc penā. ſaltem cum nō ſtat exͣ monaſteriū propter iſtas ſcīas prohi bitas pͥncipaliter ſed ꝓpter illā cauſam honeſtā ⁊ hͦ puto veriſſimū quicquid ſentiāt doc. in. d. c. ſuꝑ ſpecula. vbi dicā. naꝫ iſte tex. ⁊ ille fundāt ſe ad penā incurrendam ſuꝑ iſtꝭ duobus .ſ. qn̄ exi uit clauſtꝝ. Itē propter audiēdas ſeu legendas has ſcīas ꝓhibitas ⁊ cum ſumꝰ in penalibus nō debemus recedere a v̓bis maxime vbi imponit̉ pena ipſo iure. ad hͦ. c. cum ex eo. de elec. iūcto. c. ꝑpetue eo. ti. li. vi. facit quod noͣ. Io. an. in regu la in penis. de re. iur̄ꝭ. li. vi. in mercū. nec debꝫ pe na excedere caſum ꝓprium vt dicit tex. de peni. di. i. §. pene. nec etiā ſubeſt eadem rō. qꝛ fortius peccat ꝗ exijt clauſtꝝ principaliter ꝓpter rē pro hibitā qͣꝫ qui exiuit ꝓpter rē honeſtam ⁊ princi paliter detinet̉ propter rē ipſam honeſtā licet in cidenter attētet rem ꝓhibitam. facit qd̓ noͣ. in. d. cle. ne in agro. in glo. p̄alle. et ad hͦ nemo in hac maͣ aduertit. dicā in. d. c. ſuper ſpecula. vbi doc. tangunt. q. de religioſo ſtudente ius ciuile in ca mera an incidat in pena. ¶ 4º. quero an iſte tex habeat locū in vouente intrare religionē qui tn̄ adhuc nō intrauit. So. Io. an̄. poſt Pe. videt̉ velle ꝙ ſic. pro hͦ facit iſte tex. ibi poſt votū reli gionis poſt factā in aliquo loco religioſo profeſ ſiōeꝫ ⁊cͣ. vn̄ videtur quodlibet per ſe ſufficere ad penā incurrendam. Itē facit ẜm eos qꝛ ex voto qͣꝫtum ad deum religioſus eſt ⁊ timendū eſt ne propter hͦ retardetur a voto. ar. sͣ. de voto. lr̄atu ram. ⁊. c. per tuas. Preterea religioſus pōt dici exquo ad ſedire non poteſt. Ego puto hoc ꝓce dere qn̄ occaſione voti iā intrauerat religioneꝫ. licet adhuc ꝓfeſſionem nō fecerit ⁊ hͦ innuit lit tera dum requirit exitū a clauſtro. ſecus ergo ſi adhuc nō intrauerat monaſteriū qꝛ tunc verba tex. ad iſtū explicari nō poſſunt. dicit tn̄ Io. an. hͦ. c. habere locū in profeſſo tacite vel expreſſe. ar. c. vt periculoſa. jͣ. eo. li. vi. qd̓ ſatis mihi placet qꝛ verba nō reſiſtunt ⁊ in vtriſqꝫ eadē eſt ratio. ¶ 5º. querit̉ an hodie expectetur lapſus iſtorū duoꝝ menſiū. Inno. ꝙ non in. c. ſuper ſpecula. jͣ. eo. Io. an. ꝯͣ de quo dicet̉ ibi ⁊ hoc vltimo puto verius. ¶ Uenio nūc ad glo. quam in hoc vlti mo reſeruaui. qꝛ ponit materiā omnino ſepara tam a maͣ intrinſeca. c. Inſtat enim principaliter an p̄textu boni futuri ſit malum ꝯmittendū ſeu res ꝓhibita attētanda. videt̉ enim ꝙ nō per iſtū tex. qꝛ pretextu bn̄ tractandi negocia eccleſiaſti ca. vel curandi languentiū corpora nō permittit religioſis rē illicitam .ſ. leges ⁊ phyſicā audire. In ꝯͣrium oppo. de aliquibus iuribus et tandē ſoluit vt patet in ea ⁊ loquit̉ aliquantulum intri cate. Io. an̄. poſt Hoſti. clariꝰ diſtīguit ſic. ꝙ aut malū quod ꝯpenſatur eſt malū ex lege diuina et tunc nō admittitur ꝯpenſatio. aut ex lege cano nica ⁊ tunc ꝯpenſari poteſt aucͣte pape cū poſſit tollere malum qd̓ ꝯſtitutio induxit. facit qd̓ le. ⁊ nō. in. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſ. p̄ben. ⁊ de voto. c. i. ⁊. c. magne. ⁊. c. ⁊ ſi xp̄s. de iureiu. cū ſi. ⁊ ſic poſſunt ad ꝯcordiam reduci iura ſuperiꝰ allegꝭ. tu potes ſic diſtinguere latiꝰ ꝙ aut queritur nunꝗd debe at admitti ꝯpenſatio in diuerſis perſonis aut in eadē. pͥmo caſu dic ꝙ non debet quis cōmittere malum vt aliꝰ euitet maius malū. vel vt ꝯſequa tur bonū ſpirituale vel corporale qꝛ nō debet ꝗs impendere animam ſuam ꝯmodis alienis. ad hͦ vide glo. noͣ. xiiij. di. in ſūma. ⁊. c. i. facit. c. ne quis xxij. q. ij. ⁊. c. ſuper eo. de vſuris. ⁊. xiiij. q. v. mul ti. ſine peccato niſi ſuperiorꝭ auctoritas ad hͦ ha bentis poteſtatē aliud indulgeat. facit. c. qd̓ pre deceſſor. xi. q. iij. ¶ 2º. caſu ſb̓diſtingue. aut q̄rit̉ nunꝗd poſſit ꝯmitte̓ malū vt ip̄e idē euitet maiꝰ malū aūt vt ꝯſequat̉ aliqd̓ bonū. pͦ caſu dic ꝙ in iure non eſt dare perplexitatem .ſ. vt ꝗs ſit inter duo mala ꝯſtitutus ita ꝙ alteꝝ euitare nō poſſit de quo per glo. noͣ. xiij. di. in ſumma. ſed qͦ ad fa tuam opi. ⁊ ſcrupuloſam cōſcientiā quis dicitur perplexus. qͦ caſu ꝯſulitur vt ꝯmittat minus ma lum vt euitet̉ maius. ſic intellige. c. duo mala. et quod ibi noͣ. xiij. di. ⁊. c. ſi ꝗdem verius. xxxiij. q .ij. 2º. caſu nō licet pretextu boni ꝯmittere malū vt h̓. ⁊ in. d. c. multi. ſiue ſit maluꝫ de iure diuino ſiue de iure poſitiuo niſi ſuꝑioris auctoritas ad hoc poteſtatē habentis excuſet. vt. c. gaudemꝰ. ⁊ quanto. de diuor. vt eſt videre omni die cum ꝑ diſpenſatiōeꝫ receditur a iure poſitiuo ⁊ qn̄qꝫ a diuino in caſu ꝑmiſſo iuxͣ noͣ. in. c. cū ad mona ſteriū. de ſtatu regula. ⁊ in. c. innotuit. de electꝭ. ſꝫ tunc virtute diſpenſationis illud ꝓhibitū nō eſt malū. ⁊ per hoc habes expeditā mam. c. FA ne C curator veliuſtitia Clericus gnͣalis ꝓ yius principis ſecularis deponendꝰ eſt ⁊ ſi religioſus eſt gͣuius punietur ita cōiter ſum matur. ſed ego intelligo tex. in pena excōicatio nis ⁊ non depoſitionis. vt. jͣ. dicā. diuidit̉. nam pͦ ponit ꝓhibitionem. 2º. penam tranſgredientiū. ibi ſi quis autem. ¶ Nota pͦ ⁊ tene mēti ꝙ ſicut clericus vel religioſus non poteſt eſſe ꝓcurator laici ita nec officialis pͥncipis ſecularꝭ in iuſtitia exercenda. Ex qͦ infero ſi nō poteſt eſſe officia lis in iuſtitia exercenda fortiꝰ non poterit aliud officiū ſeculare obtinere. ar. in aucͣ. multo magꝭ .C. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊. c. cū in cunctis. de elec. ⁊. xxiij. .q. viij. reprehenſibile. nā ſummū bonum in re bus eſt iuſtitiā colere. xij. q. ij. cū deuotiſſimam. ¶ Nō 2º. ꝙ data paritate delicti grauius venit puniendꝰ religioſus qͣꝫ clericus ſecularis. debet enim religioſus tanqͣꝫ in ſtatu ꝑfectionis nō ſo lum a vetitis ſed etiaꝫ a quibuſdam licitis abſti nere ẜᵐ Io. an. alle. xi. q. i. aliud. de pe. di. i. aliud Aduerte hͦ procedit vbi religioſus peccaret ex contēptū vl̓ contra votū ſeu publice cum alioꝝ ſcandulo. al̓s autem nō venit grauiꝰ puniendus nec grauiꝰ peccat propter bona opera p̄ceden tia. Iuxta illud pſalmiſte. Si peccauerit iuſtus nō collidetur qꝛ dominꝰ ſupponit manum ſuaꝫ vide de hͦ latius per Io. an. poſt bea. Tho. in. c. accuſatus. de heręti. li. vi. ⁊ qd̓ dixi in. c. cum qui dā. de iureiurꝭ. ¶ Quero pͦ nunquid iſte tex. ha beat locū in omni ꝓcuratione. Inno. videt̉ vel le ꝙ nō. videtur enim intelligere in ꝓcuratione gnͣali quaſi innuat ẜm Io. an̄. ꝙ bene poſſit cleri cus tractare vnū negocium la ci. allegꝭ. de ſimo cū eſſent. no bene hͦ dictum quod pleniꝰ exami naui. sͣ. c. ij. ⁊ dic vt ibi. tex. tn̄ in. d. c. cū eſſent. nō ꝓbat ſimpliciter id ad qd̓ inducit̉. loquitur enī qn̄ clericus vult ꝓmouere negocium laici apud papā quod indubitanter pōt etiā ſi ſit p̄latus. vt in. c. per venerabilē. iūcta ſupraſcriptione. qui fi. ſunt legi. ſed nos loquimur qn̄ aūt exͣ iudiciumᵈ vel in iudicio ſeculari vult ꝓmouere tanqͣꝫ pro curator negociū laici ſed vide qd̓ dixi in. d. c. ij. Sed q̄ro an in iuſtitia exercenda debemꝰ face re hanc diſtinctionē vt vnum negociū poſſit cle ricus expedire crederē ꝙ ſic. ad qd̓ alle. pro ca ſu. c. in archiep̄atū. de rapto. vbi clericꝰ vel prela tus pōt eſſe delegatus pͥncipis ſecularis etiā in cā criminali. ⁊ tenent doc. jͣ. eo. clericꝭ. ſed gn̄alis Ne cle. vel mo. officialis eſſe nō poteſt. ⁊ multum bene facit ille tex. iūcto iſto. ꝙ vnum negocium laici non vide tur interdictū clerico vt ſi valeat. ar. de mādato iuriſdictionali ad mandatū procuratoriū. ar. eiꝰ quod habet̉ in. l. ⁊ quia. de iuriſdictꝭ. om. iudi. et in. c. penul. iūcto. c. ſuſcitata. cuꝫ glo. sͣ. de in inte. reſti. ⁊ noͣ. hoc qꝛ Inno. nihil alle. pro dicto ſuo ⁊ vide de hac delegatiōe quod dixi in. c. ij. de iu di. ¶ Sed querit̉ cum gn̓aliter clericus ſecula ris venit deponendus ex delictis de ꝗbus h̓ in quo grauius punientur religioſi. So. pōt dici ꝙ vltra depoſitioneꝫ poterunt detrudi in artiori bus monaſterijs ad penitentiā peragēdam. ar. .c. tue. de pe. ⁊ vide de iſtꝭ religioſis quod noͣ. in .c. dilectus. de ſimo. Mihi tn̄ videt̉ valde gra ue ſentire clericos fore deponendos ꝓpter tale exercitium iſtoꝝ officioruꝫ. maxime hodie cum non ita acerbe delicta debeant puniri. vt eſt tex optimus in. c. fraternitati. xxxiiij. di. vnde plus mihi placet vt iſti debeant excōicari ⁊ nō depo ni niſi eſſent forte incorrigibiles. ſatis enim ꝑ ex cōicationē fiunt alieni a miniſterio eccleſiaſtico. cū illa durante adminiſtrare ſicut prius non va lent. al̓s eſſent ſeu efficerent̉ irregulares. xi. q. iij ſi ꝗs ep̄s. de re iudi. c. i. li. vi. facit. xxiiij. q. iij. cer tū licꝫ Io. an̄. in ſuo ſūmario videat̉ intellexiſſe de depoſitionē. ſed id qd̓ dixi plꝰ mihi placet ma xime hodie. ⁊ facit. c. ij. sͣ. eo. vbi ſolū diſponitur ꝙ ſi in fraude capiunt̉ non debet eis ab eccleſia ſb̓ueniri. probo etiā per. c. clericis. jͣ. eo. vbi etiaꝫ depoſitio imponit̉ in caſu irregularitatis ſed ꝓ exercitio officij ſecularis infligit̉ ſolum excōica tio. ⁊ hͦ puto veriſſimum. ¶ Ultimo quero nū quid iſte tex. habeat locū in quolibet officio iu ſtitie exercēde. credo ꝙ ſic. qꝛ v̓ba tex. ſunt mul tum gnͣalia ⁊ ratio gn̓aliſſima qꝛ nemo militans deo ⁊cͣ. Ratio enim p̄cipue attēdenda eſt. l. cum pater. §. dulciſſimis. ff. de le. ij. ⁊. c. intelligētia. de v̓. ſig. quare dicerem ꝑ iſtum tex. ꝙ clericus non poſſet eſſe vicerex vel vicecomes vel locum te nens alicuiꝰ principis ſecularis. nec habere ſub ſua cura aliquam ciuitatē ſeu locum temporalē. pro qͦ alle. tex. magis ſpecificū in. c. clericis. §. i. .jͣ. eo. ti. videt̉ tn̄ ꝙ principis ꝯſiliarij eſſe nō poſ ſunt etiā vt ſentit Io. an. in. d. c. clericis. vbi dicā ⁊ intelligo tex. etiā in prelatis qꝛtex. ⁊ ipſius ra tio diſponit gn̓aliter. vnde ℟ica ne cleri. vl̓ mo. ꝯprehendit etiam prelatos. ad hͦ. c. ſuper ſpecu la. in fi. jͣ. eo. ſicut in ſimili ℟ica de vita ⁊ ho. cle. ꝯprehendit etiā prelatos vt patet in nigro. ⁊ di xi ſuper ℟ica nec rō eſt reſtringenda. Lericis ndicium laugui Caſus. Clericꝰ nis exercens ab officio ⁊ beneficio de ponitur. h. d̓ pͥmo. Excōicatus eſt habens offici um p̄poſiti ſecularis ſi monitus nō deſiſtat. ſunt duo dicta. 2ᵐ ibi iubemus. ¶ Noͣ primo ibi ho nore priuet̉ ⁊ loco ꝙ incurrens irregularitatem nō eſt priuatus ipſo iure dignitate ſua ſed debet priuari. tex. enim loquitur per verbū futuri tem poris vt patet ibi priuet̉. iuxta noͣ. in regula ī pe nis. de regꝭ. iurꝭ. li. vi. ⁊ in. c. ſi diligenti. vbi plene dixi. de fo. cōpe. ⁊ exponit tex. Io. an. ibi hono re .i. ordine. tex. auteꝫ ibi loco. exponit̉ .i. benefi cio. ſenſus ergo littere eſt ꝙ debet pͥuari officio ⁊ beneficio. ⁊ per conſequens deponi. ꝙ autem non ſit priuatus beneficio ſeu dignitate ipſo fa cto. videtur etiam ꝓbari in. c. ex litterꝭ. de exceſ. prela. ſentit Inno. in. c. cū noſtris. de conceſ. pre ben. ⁊ hͦ tene menti. ¶ Noͣ 2º. ar. optimū ꝙ per ſolam mortē ſeu membroꝝ detruncationem ꝗs incurrit irregularitatem. ſecus gͦ ſi aliam vindi ctam ſanguinis exerceat. ad idem. c. in archiep̄a tu. in fi. de raptorꝭ. quod autem dicit tex. in cle. ſi furioſus. de ho. de mutilatione debet exponi ꝓ detruncatione. vnde ſi debilitat̉ membꝝ non per hoc efficit̉ clericus irregularis. ar. i. q. i. ſicut vrgeri. ⁊ vide quod noͣ. Gaſ. de calderi. in. c. i. ꝗ cleri. vel vouen̄. vbi tetigi. Quid autem proprie dicat̉ membrū. vide per Bar. in. l. ij. ff. de publi. iudi. vbi ꝯcludit ꝙ membrū proprie eſt illud qd̓ habet certū officium diſtinctum vt pes manus ⁊ ſi. pro quo ego allego tex. in. c. ſingula. lxxxix. di. ⁊ alibi hunc articulū recolo latius explicaſſe. ideo hic vltra non procedam. ¶ 3º. nota per hec verba precipio ſub interminatione anathematꝭ ſeu ſub pena excōicationis quod idem eſt non fertur excōmunicatio ipſo facto in cōtrafacien tes ſed eſt ꝯminatio. hoc colligit̉ qꝛ in fine poſt modū fulminat excōicationē monitione tamen precedente. de quo vide bo glo. in. c. vno. de ſa git. ¶ Nota 4º. hic expreſſum ꝙ clericus non pōt tenere vices principis in iuriſdictione ſecu lari exercenda. licet non infligat penam mortis vel membroꝝ detruncationē. quod intellige qn̄ hoc vult facere tanqͣꝫ officialis principis ſecula ris. vt in. c. ſed neqꝫ. sͣ. eo. vbi dixi. ſecus auteꝫ ſi iuriſdictio ſecularꝭ eſſet dignitati ſue annexa. qꝛ tunc poteſt per ſe exercere dūmodo nō inferat penā mortis vel mēbroꝝ detruncationē. Et idē dic ſi ipſam iuriſdictionē habet noīe proprio pu ta ratione patrimonij. ad hͦ vide bo. tex. in. c. fi. jͣ. eo. ti. li. vi. quod videt̉ procedere in prelato reli gioſo. vt in. c. dilectꝰ. de offi. ordi. ⁊ in. c. auditis. de preſcrip. ⁊ in. c. inter dilectos. in pͥn. de fide in ſtru. quod limita. vt noͣ. in. c. recolentes. de ſtatu regula. ¶ Ultimo noͣ iſtū tex. in fi. pro his que dixi. sͣ. c. proximo. ꝙ clericus nō eſt deponendꝰ ex eo ſolo ꝙ eſt officialis pͥncipis ſecularꝭ ſed ex cōicatur; ſequitur tn̄ ꝙ peccat mortaliter qꝛ ex cōicatio nō fertur niſi ꝑ mortali. vt in. c. nemo. ⁊ in. c. nullus. xi. q. iij. ¶ Quero qꝛ tex. loquit̉ de ꝯſtitutis in ſacris. quid de ꝯſtitutis in minoribꝰ Inno. dicit ꝙ idē. dicit tn̄ Hoſti. ꝙ his qui ſunt in ſacris magis imminet periculū qꝛ nec contra here poſſunt ⁊ ſunt irregulares. mihi placet ꝙ habeat locum in minoribꝰ prima pars. c. qꝛ per impoſitionem illaꝝ penaꝝ incurrit irregularita tem. qua ratione debet deponi ita cōſtitutus in minoribus ſicut in maioribus. vt le. ⁊ noͣ. in. c. cū Ne cle. vel mo. 10 non ab homine. de iudi. ⁊ ad iſtū tex. dic ꝙ ver bum ſacris ſumit̉ large. nam omnes ordines ec cleſiaſtici ſunt ſacri. de qͦ vide bonam glo. xxxij. di. in ſumma. ¶ Sed circa 2ªᵐ ꝑtem. c. que fa cit mentionē de ſacerdote dubitari poteſt magi qualiter ſumit̉ illud verbum an ſtricte pro pre ſbytero an large. Hoſti. exponit multum large exponit enim tex. ibi ſacerdos factus vel fiendꝰ vel .i. clericus. de coha. cle. c. ij. ⁊ cum hac expoſi tione ſua tranſeunt hic cōiter doc. Et puto ꝙ re ſpectu clericoꝝ in minoribus cōſtitutorum qui ſunt ſine aliquo bn̄ficio non habet locum. ar. eo rum que dixi in. c. i. sͣ. eo. vbi hoc ſentire vident̉ doc. ⁊ in. c. ij. de poſtu. dummodo nō exerceant ſeua. pro hͦ etiam facit qꝛ verbum ſacerdos non poteſt ad iſtas cōgrue adaptari. vt in. c. ij. de cō ha. cle. ſed arbitror tex. intelligendū in conſtitutꝭ in ſacrꝭ qui largo modo poſſunt appellari ſacer dotes. vt in. d. c. ij. ⁊ quod ibi noͣ. ⁊ licet hec cōſti tutio videat̉ penalis ⁊ ſit reſtringenda. tn̄ habi to reſpectu qꝛ excōicatio non infligitur ipſo fa cto ſed requiritur precedens monitio. Item qꝛ excōicatio eſt magis medicina qͣꝫ pena. vt in. c. cum medicinalis. de ſen. excꝭ. li. vi. ⁊ ꝙ hec cōſti tutio tendit ad decorem eccleſie non debꝫ illud verbum ſtricte ſumi. ar. eoꝝ que noͣ. glo. in. c. ſci aat cuncti. de elec. li. vi. ¶ Quero quid ſi prela ti ſunt in ꝯcilijs principum ⁊ querit̉ ab eis de pe na imponēda in delicto grauiſſimo pro quo for te venit imponenda pena mortis vel membroꝝ detruncatio queritur an aliquis veniat illa pena puniendus. So. dicunt Hoſti. ⁊ Io. an. ꝙ ſi re us eſt in cauſa abſolutionis poſſunt ꝯſulere illū abſoluendum. ſi autem in cauſa dānationis nul lo modo ꝯſulent. exquo caſus imminet de p̄ſer ti niſi veniret imponenda pena corporalis leuis ar. in. c. in archiepiſcopatu. de rapto. ſi autē non imminet caſus de preſenti tunc bene poſſent de iure reſpondere. ar. xxiij. q. vi. c. i. ⁊ idem noͣ. in .c. ex litteris. de exceſ. prela. vbi vide. ¶ Nō ex his ꝙ prelatus pōt eſſe ꝯſiliarius pͥncipis ſecula ris licet nō debeat eſſe officialis iuſtitie exercen de. quod mihi ſatꝭ placet. ar. eorum que dixi de laicis in. ij. ⁊ in. c. nouit. de iudicꝭ. vbi recurrebat̉ ad iudiciuꝫ eccleſie. ⁊ melius in. c. per venerabi lem. qui fi. ſunt legi. vbi ꝓ arduis dubijs recurri tur ad papam etiaꝫ per principes ſeculares. ſed quatenus dicunt iſti predicti ꝙ in cauſa abſolu tionis poſſunt cōſulere. Ego dicerem cauendū ne in cauſa abſolutiōis immineat pena talionis contra actorem ⁊ ſic ſit cauſa mortis actoris. nā irregularitas contrahit̉ etiam ex ꝯſilio. vt in. c. ſi ꝗs viduam. l. di. de quo tamen vide plene glo. .li. di. in. c. i. vbi tractatur an aduocatus pro reo incurrat irregularitatē ſi illo abſoluto punit̉ ac cuſator pena talionis. ¶ Ulterius queritur nū quid clericus poſſit cognoſcere de cauſa crimi nali vice epiſcopi. Doc ꝙ ſic. qꝛ non imponit̉ pe na ſanguinis ſed detruſionis ſeu quid ſimile. de pe. tue. idem̄ dicunt ſi vult cognoſcere vice alicu ius ſecularis dummodo a pena ſanguinis abſti neat. de quo remittit Hoſti. ad noͣ. in dcō. c. ī ar chiepiſcopatu. Ego intelligerem quando eſſet deputatus delegatus ad certam cauſam. ſecus autē ſi vellet cognoſcere tanqͣꝫ officialis vt hic. vel ſi princeps vellet ſibi delegare vniuerſitateꝫ cauſarū ſecularium. nam credo ꝙ non ſit ſibi li citum acceptare. qꝛ non debet ſe iſtꝭ actionibus implicare. vt. sͣ. c. proxi. ⁊ ar. xi. q. i. te quidem. et quod dixi in. c. ij. de iudi. Glo. eſt facilis ⁊ vera preterqͣꝫ in eo ꝙ querit quid debet facere prela tus cū habet iuriſdictionē tēporalem. ⁊ reſpon det ꝙ debet alicui facere ꝯmiſſiōem gn̄alem vt faciat iuſtitiā. Tu dic ꝙ etiam pōt ſpecialiter ca ſum occurrentem delegare vt inꝗrat ⁊ iuſtitiam faciat. nec īcidit irregularitatē licet officialis ſuꝰ vel alius cui cōmiſerit penā ſanguinis iuſtitiam exequendo inflixerit vt ē hodie tex. in. c. fi. jͣ. eo. ti. li. vi. ⁊ dic vt ibi. optabat tn̄ Hoſti. ꝙ aūt cleri cis ꝯcederet̉ per ſe iuſtitiā facere ſecularem vbi talē iuriſdictionē habent ⁊ ſine metu irregulari tatis. aut in totuꝫ tolleret̉ eis iuriſdictio tꝑalis. cū ꝯmiſſio huiuſmodi cauſaꝝ ſit ꝯͣ iura. vt in. l. i. .ff. de offi. eius cui man. ē iuriſ. nec dubiū eſt ẜm eum quin papa poſſit in hͦ prouidere vt hͦ poſſit fieri ſine pena irregularitatꝭ. iuxͣ noͣ. in. c ſicut di gnū. de homi. ¶ Nō hͦ vltimū ⁊ tene mēti. ⁊ al le. tibi in ſil̓i aliud noͣbile dictū Io. cal. in. c. pe. de homi. vbi dicit papā poſſe dare licentiā clericis int̓eſſendi in bello iuſto ſine metu irregularitatꝭ. qꝛ hec irregularitas que ꝯͣhitur ex actu in ſe lici to ē a iure poſitiuo. ad hͦ facit. c. is ꝗ. de ſen. excl. li. vi. ⁊ noͣ. Inno. in. c. ad audientiam. de homi. Mihi tn̄ de honeſtate nō placet motiuū Hoſti nō enim ē honeſtū vt clericus ꝗ eſt miniſter vni tatis ⁊ māſuetudinis debeat exercere vindictaꝫ ſanguinis p̄ſertī vbi venit imponēda pena mor tis. ⁊ vide ad hͦ quod noͣ. in. c. nouit. de iudi. Querit glo. fi. an ipſo iure excōicatio ferat̉ hic poſt monitionē rn̄det ꝙ ſic. per hͦ verbū ſubiace at. ¶ Noͣ bn̄ de ſignificato huius v̓bi ſubiaceat ꝙ licet ſit futuri temporꝭ. nihilominꝰ pena impo nit̉ ipſo facto. ⁊ hͦ approbat Pe. ⁊ dicit ꝓbari ꝑ .c. ſi ꝗs ſuadente. xvij. q. iiij. vbi ponit̉ verbū ſub iaceat ⁊ tn̄ ab omnibꝰ intelligit̉ ꝙ ſit canon late ſnīe ⁊ vr̄ probari. jͣ. de ſen. excꝭ. per totū. ⁊ cum hͦ dicto tranſęunt cōiter doc. h̓. preter do. An. ꝗ di xit ꝙ aut pena imponit̉ per v̓ba futuri temporꝭ relata ad iudicē. ⁊ tūc pena imponit̉ ipſo iure vt h̓. aut referunt̉ ad ꝑtē ⁊ reꝗͥrit̉ ſnīa. ad hͦ qd̓ noͣ. in. c. ſi diligēti. de fo. ꝯpe. ⁊ in regula in penis. de re. iurl. li. vi. ſꝫ mihi hͨ theorica nō plꝫ. pͦ qꝛ hͦ v̓bū ſb̓iaceat nō refert̉ ad iudicē īmo eſt imꝑſonale. Itē ꝗd ſi dicat̉ excōicatōi ſupponat̉ vel ſuppo nas. dicemus ꝙ ſit late ſnīe. certe hͦ ſentire abſur dū ē. iuxͣ noͣ. in. d. c. ſi diligenti. p̄alle. vbi plene te tigi maͣꝫ. ⁊ in. l. in crimīali. ff. de iuriſdic. om. iu. et in. c. ij. de alie. iu. mu. ⁊ in. c. ꝗſꝗs. de elec. cū ſi. vn̄ aduerte tu latiꝰ. ⁊ pͦ circa ſignificatū huiꝰ v̓bi ſb̓ iaceat. habes glo. h̓ cū qua trāſeūt cōiter doc̄. ꝙ excōicationē ſeu penā ipſo facto īfligat. Idē vo luit̉ glo. fi. in. c. vnico. de īiurꝭ. li. vi. in fi. ⁊ facit qd̓ noͣ. Io. an. ī. c. lꝫ. de cri. fal. ꝯͣriū aꝑte ſentit Inno. in. c. cū ⁊ plātare. de p̓uile. in fi. ⁊ cū eo ibi tranſi Io. an. ⁊ cōiter alij doc. ⁊ facit theorica illa cōi ter tͣdita ꝙ vbi pena īponit̉ ꝑ v̓ba futuri tēporis ē per iudicē īferēda. vt noͣ. in iuribꝰ p̓alle. ego ꝓ ꝯcordātia dicerē ſic ꝙ qn̄ pena īponit̉ ꝑ v̓ba fu turi tēporꝭ denoͣntia executionē actꝰ ⁊ pena ītel ligit̉ īpoſita ipſo facto. ⁊ in hͦ caſu intelligo iſtuꝫ tex. ⁊. d. c. ſi ꝗs ſuadēte. cū ſi. nā v̓bū ſb̓iaceat nō vr̄ ex ſui ſignificato exigere miniſteriū alicuius cū denotet executionē. ſil̓e in. v̓. ſit. vn̄ ſi dr̄ ſit ex cōicatꝰ ītelligit̉ ipſo iure. vt noͣ. glo. in. c. ꝗcunqꝫ de he̓ti. li. vi. ⁊ ſentit glo. in. l. in crimīali. C. de iu riſ. om. iu. de quo vide qd̓ dixi in. c. ij. de fo. ꝯpe. vbi glo. vr̄ in ꝯͣriū. aut pena imponit̉ ꝑ v̓ba futu ri tēporis denoͣntia actꝰ exercitiū ſeu facti mini ſteriū. ⁊ tūc pena venit imponēda ꝑ ſnīaꝫ iudicꝭ ⁊ hͦ caſu ꝓcedit theorica cōis circa quā vide qd̓ plene dixi in. c. ſi diligēti. de fo. ꝯpe. ¶ Abbas. Ecundit caaꝯtinco ⁊ po Breue ē tria di teſt ſic ſūmari. Nō licet clericꝭ vel mo nachis lucri cā negociari hoc. pͦ. Monachi ne queūt noīe ꝓprio cōductas poſſeſſiōes habere. hͦ 2º. Laicis nō debet eccl̓ia titulo ꝯductiōis cō cedi. hͦ 3º. ⁊ ꝑtes patent. ¶ Et q̄ro circa pͥªᵐ par tē qͣre dicit ꝙ nō licet clericis negociari lucri cā So. dic ꝙ negociatio q̄ nō fit lucri cā non ē eis ꝓhibita. poſſunt enī vēdere ⁊ eme̓ vt eoꝝ neceſ ſitas exigit nō tn̄ pͥncipaliter ꝓpter lucꝝ. ad hoc cle. p̄ſenti. de cēſi. ⁊. c. qͣꝫ qͣꝫ. eo. ti. li. vi. ꝓprie tn̄ et ſtricte ꝗs dicat̉ negociator. vide bo. tex. in. c. eij tiēs. ⁊. c. qm̄ nō cognoui lxxxviij. di. ⁊ ꝑ Bar. in ꝓhemio. ffoꝝ. ⁊ in. l. ſeruis legatꝭ. ff. de le. iij. ꝗn īmo dicit h̓ Inno. ꝙ etiā lucꝝ non ē clericis ꝓhi bitū. qn̄ prouenit ex opera ſeu rebꝰ eoꝝ. ar. sͣ. c. i intelligo hͦ dictū qn̄ clericus operat̉ ꝓpter lucꝝ ſuadēte neceſſitate. al̓s autē nō debet clericꝰ vel monachꝰ taliter negociari. hͦ videt̉ ꝓbare tex. ſi recte pōderet̉ in. d. c. i. ⁊ ibi tetigi. facit. c. fornica ri. lxxxviij. di. ⁊ ſic in cā neceſſitatis ītelligo glo. .xiiij. q. iiij. in ſūma. ¶ 2. circa 2ªᵐ ꝑtem q̄ro qͣre tex. in pͥª parte fecit mētionē de clericis ⁊ mona chis. ⁊ in 2ª ſolum ſubiecit de monachis cū ꝯdu ctio alienaꝝ reꝝ ſit ꝓhibita etiā clericꝭ. vt in. c. ꝑ uenit. lxxxvi. di. So. dicit Hoſti. ⁊ bn̄ ꝙ ideo de clericis ſecularibꝰ nō repetijt qꝛ illi poſſunt ſuo noīe neceſſitate inſtāte res cōductas habere. vt ni. d. c. ꝑuenit. monachis aūt nullo mō hͦ licet no mine ꝓprio ⁊ hͦ caſu loquit̉ iſte tex. Diuerſitatꝭ rō eſt. qꝛ clerici ſeculares pn̄t habere ꝓpriū. mo nachi autē nihil ſibi appropͥare pn̄t. de teſta. c. re ꝗſiſti. §. fi. ⁊. xij. q. i. c. nolo. et. c. n̄ dicatꝭ. ⁊ de elec. ſi religioſus. li. vi. cum ſi. noīe autem monaſterij poſſunt ꝓ eoꝝ neceſſitatibꝰ habere ſicut clerici. vt in glo. ⁊ ꝓbat̉ in. c. dilecti. de deci. cū ſi. ¶ Cir ca 3ªᵐ ꝑtem q̄ro qꝛ hic ꝓhibet̉ laicis habere ec cleſiā ad firmā .i. ꝯductā. et ē vulgare loci. ꝗd in clericis ſecularibꝰ. Itē an in laicis ꝓcedat hͨ pro hibitio indiſtīcte. So. pro hͦ alle. tibi tex. noͣ. in .c. querelā. ne prela. vi. ſu. ⁊ ibi habes de hͦ bonā glo. ex qͣ collige ꝙ oēs obuentiōes eccleſie poſ ſunt clerico locari. et largo mō dicit̉ locari ipſa eccl̓ia. vt ibi. laico autē nō poteſt huiuſmodi lo catio fieri rōe ſpiritualiū obuentionū ne eccleſia ſb̓ijciat̉ regimini ſeu diſpoſitōi laicoꝝ vt hic. qd̓ tene mēti. facit. c. in noua. ⁊ qd̓ ibi noͣ. xvi. q. vij. ⁊ quod noͣ. Innocentꝭ. in. c. ij. de iudi. ⁊. lxxxix. di. indicatū. vbi bo. tex. cū glo. inſtāte tn̄ magna ne ceſſitate poſſet fieri talis vel ꝯſil̓is ꝯceſſio laico nō tn̄ vt ipſe regat eccl̓iaꝫ. ſed vt ꝑ aliū eā faciat gubernari. ⁊ firmat Io. an. in. c. ex rōe. de eta. et qͣli. vbi vide ꝑ eum. vn̄ puto ꝙ clerico pōt locari eccl̓ia .ſ. vt ipſe habeat curā regiminis eccl̓ie eaꝫ officiādo. ⁊ de ꝓuentibꝰ rn̄deat in certa quanti tate rectori. ⁊ ſic intelligo illud. c. querelā. ex cā enim hͦ fieri pōt. ar. c. cū ex eo. de elec. li. vi. ⁊. c. ꝑ uenit. de appel. cū ſi. laico autē non pōt taliter ec cleſia ꝯcedi niſi ſtante magna neceſſitate modo predicto. ar. in. d. c. ex rōne. ⁊ hic. tꝑalia vero be ne poſſunt laico locari ⁊ etiā fructus decimaꝝ. vt in. c. veſtra. de loca. facit quod noͣ. glo. in. d. c. indicatū. ⁊ cle. i. de rebus eccle. non alie. ſed red ditus ſpirituales ꝓuenientes infra eccleſiam. vt oblationes ⁊ ſimilia. nō credo poſſe laicis ꝯcedi ne videant̉ habere adminiſtrationē eccleſie. ⁊ hͦ caſu intelligo iſtuꝫ tex. facit. d. c. in noua. ⁊ vide omnino qd̓ poſt Hoſti. noͣ. Io. an. in. d. c. ex rōe. vbi firmat ꝙ ſi eccl̓ia ſit oneribus aggrauata ita ꝙ nō poteſt releuari niſi per laicum ꝙ poterit di ſpenſatiōe epiſcopi laico ad tempus concedi vt ipſius curam habeat modo p̄dicto. qd̓ tene mē ti. alle. in ar. d. c. veſtra. de loca. Abbas. Caſus. Mona P Flatum pu incorigibi ¶Oles de monaſterio expellunt̉. ⁊ refor mabitur monaſterium de fratribus alterius or dinis ſi de monachis eiuſdem ordinis reforma ri non poteſt. hoc dicit. pͦ exceſſus. 2º corrigi mā dat. ibi ideoqꝫ. ¶ Nota ꝙ aggrauatur peccatū alicuius maxime religioſi vel clerici. in eo ꝙ de linquendo alium corrumpit. exemplum de vo to. c. magne. ⁊ vide bonū tex. in. c. precipue. xi. q. .iij. vbi dicitur ſcire prelati debent ꝙ ſi peruerſa nunqꝫ perpetrant tot mortibus digni ſunt quot ad ſuos ſubditos perditiōis exempla tranſmit tūt. ⁊ vide quod noͣ. in. c. de homine. de cele. miſ. ¶ Nota 2º. ꝙ regulares poſſunt ad obſeruan tiam regule cōpelli etiam per epiſcopum vt hic primo enim debent per eorum abbateꝫ compel li. vt in. c. iij. de appellatꝭ. ⁊. c. quanto. de offi. or. ſed ſi ipſe negligit vel pariter viuit diſſolutꝰ ſuc cedit in correctiōe epiſcopus. vt in. d. c. quanto. ⁊ hic. ⁊ in. c. abbates. ⁊. c. monaſteria. xviij. q. ij. Nota 3º. ꝙ ſi religioſi omnino reſiſtunt viuere regulariter pn̄t de monaſterio expelli. hodie tn̄ circa expulſionē vt euitet̉ vagatiōis periculū ar bitror debere obẜuari quod hr̄ in. c. fi. de regu. Ne cle. vel mo. Lo ¶ Nō vnū caſū in quo licite pōt alterari ſtatꝰ eccl̓ie. nā ſi nō pōt reformari de monachis eiuſ dem ordinis pōt reformari de monachis altiꝰ ordīs vt hic. Ex quo collige ar. ꝙ ceſſante cā nō pōt ep̄s alterare ſtatū eccl̓ie religioſorū. dixi de reli. qꝛ ſecꝰ in ſecularibꝰ. Naꝫ fauore religionis pōt ep̄s eccl̓iaꝫ ſecularē tn̄ſformare in regl̓areꝫ vt ī. c. apl̓ice. d̓ dona. ⁊ in. c. bone rei. xij. q. ij. vi. de ꝑ gl. in. c. ad audientiā. de ec. edi. ¶ Quero ꝗd ſi nō reꝑiāt̉ regulares etiā alteriꝰ ordinis ꝑ quos poſſit mōaſteriū reformari. Sol. dic̄ Io. an. ꝙ tūc poterūt īſtitui clerici ſeculares. ꝑ. c. re latū. de reli. do. vbi ꝓbat̉. Dic ergo ꝙ pͦ debent induci mōachi monaſterij ad obſeruantiā. vt h̓ ⁊ ſint incorrigibiles dꝫ reformari de monachis eiuſdē ordīs ſi hr̄i poſſūt. vt hic. ⁊ in defectū de bent aſſumi de alio ordīe. oībus aūt deficiētibꝰ recurrendū eſt ad clericos ſeculares. vt in. d. c. īter quatuor. ⁊ ſic eſt caſus in quo pōt ep̄s eccl̓i am regl̓arē reduce̓ ad ſtatū ſecularē. ¶ Scd̓o q̄ro an regl̓a religioſoꝝ ſit ī p̄cepto. vr̄ ꝙ ſic ar. hꝰ. c. cū religioſi ꝯpellūt̉ ad eiꝰ obſeruantiā. vt in. c. iij. d̓ app. Io. an̄. pꝰ Hoſt. dic̄ hoc īdiſtincte ꝓcedere quo ad tria ſb̓ſtātialia. de ꝗbus in. c. cū ad mōaſteriū. de ſta. reg. alia v̓o nō putat ſb̓ p̄cepto al̓s vix vnꝰ d̓ multꝭ ſaluaret̉. ⁊ ꝑ hoc ẜm eū ꝯmendat̉ regl̓a p̄dicatoꝝ. ꝑ quā tranſgreſſo res ꝯſtitutōnū ad penā obligāt̉ nō aūt ad mor tale niſi in his q̄ in ſe ſūt mortalia. de fr̄ibꝰ autē minoribꝰ remittit ad ea q̄ habēt̉ d̓ v̓. ſig. ī cle. ex iui. §. cū igit̉. ⁊ ſe. ⁊ ſic tnͣ ſeūt doc. ſequētes. ſꝫ tu vide latiꝰ hāc materiā. ꝑ beatū Aho. 2ª 2ᵉ. q. clxxxvi. ar. ix. cuius dicta retulit in ꝑte Archi. xxvij. q. i. c. i. ⁊ Io. cal. in. c. i. de ꝯſti. dixi in. c. nā ꝯcupiſcentiā. eo. ti. vbi vide. Et ꝯclude hic ꝙ ſi religioſus venit ꝯͣ tria ſb̓alia religionis .ſ. caſti tatē. pauꝑtatē. ⁊ obediētiā. peccat mortal̓r qꝛ ꝓ feſſio ſeu votū v̓ſat̉ pͥncipal̓r circa iſta. tnͣſgreſſio aūt maxīe circa p̄dicta īducit mortale. vt ꝓbat̉ in. d. c. i. xvij. q. i. Idē ſi religioſus peccat ꝯͣ alia ꝯtēta in regl̓a ex ꝯtēptu. ad hͦ fac̄ qd̓ noͣ. gl. x. diſ. ꝗs. ⁊ ꝑ collec. in. c. i. de ꝯſti. ⁊ qd̓ dixi in. c. i. de vi. ⁊ ho. cle. nā peccatū ꝯtēptꝰ ē gͣuiſſimū preſertim in religioſo. ad hoc vide qd̓ noͣ. Io. an. in. c. ac cuſatꝰ. de here. li. vi. Aut nō peccat ex ꝯtēptu. ⁊ tūc. aut regl̓a loꝗtur ꝑ v̓ba p̄ceptiua vel eꝗpollē tia. aut ꝑ v̓ba exhortatiua. aut ꝑ v̓ba cōia. pͦ caū īducit mortale. qꝛ venit ꝯͣ votū cū veniat ꝯͣ obe dientiaꝫ. q̄ ē de tribꝰ ſobſtātialibꝰ regl̓e. ſic̄ enī peccaret mortal̓r veniēdo ꝯͣ p̄ceptum ſuꝑioris vt in. c. ij. de ma. ⁊ obe. ⁊. xiiij. q. i. qd̓ p̄cipit̉. ita ⁊ ſi venit ꝯͣ p̄ceptū regule. ⁊ idē ſi regula loquitur ꝑ v̓ba eꝗpollētia p̄ceptꝭ. puta ꝑ v̓ba exp̄ſſe ꝓhi bitīa. nā exp̄ſſa ꝓhibitio eꝗꝑatur p̄cepto. vt no tat Archi. lvi. diſ. in ſūma. Quid aūt ſi diſponit ꝑ verba. imꝑatiui mōi. an talia verba eꝗpolleāt p̄cepto. vide tex. noͣ. in cle. exiui. p̄alle. in. §. iteꝫ qꝛ. vbi ꝯcludit̉ ꝙ ẜm ſb̓iectā maͣꝫ pōt hoc depre hēdi. qͣſi in ponderoſis videāt̉ hr̄e vim p̄cepti al̓s ſecus. ⁊ hoc pōt colligi ex circūſtantijs. 2º. ca cū regl̓a loꝗt̉ ꝑ verba exhortatīa nō obli gāt ad peccatū. iiij. diſ. §. hec etſi legibus. fac̄ qd̓ noͣ. in. c. i d̓ vi. ⁊ ho. cle. 3º. caū cū diſpōit ꝑ v̓ba cōia vt ꝑ verbū ꝯſtituimꝰ. vl̓ ſil̓ia verba. ⁊ tunc exqͦ ē ſtatutū nouū nō obligat regl̓arit̉ ad mor tale. ẜm Tho. ⁊ alios. qꝛ votū ſeu ꝓmiſſio verſa tur pͥncipalit̓ circa iſta tria ſb̓ſtātialia ſuꝑ ꝗbꝰ eſ ſential̓r ē fūdata vita regl̓arꝭ. alia aūt in regl̓a cō tēta veniūt acceſſorie ad illa tria. ⁊ idē dic ī tnͣſ grediēte legē pape vel alteriꝰ ſuꝑioris qn̄ diſpo nit modo p̄dicto. nā vt dic̄ beatꝰ Tho. ſic̄ enī nō oīs tn̄ſgreſſio legis īducit penā mortꝭ tꝑalis ita nec penā mortꝭ eterne quā īduce̓t ſi peccarꝫ mortal̓r. qꝛ qd̓libꝫ peccatū mortale eſt dignum morte eterna. xxv. diſ. vnū oratoriū. durū .n. eēt dice̓ ẜm beatū Tho. ꝙ tnͣſgreſſio cuiuſlibꝫ arti culi regule obligaret ad mortale. cū enī ſtatꝰ re ligioſoꝝ eꝗꝑetur portui trāquillo. vita v̓o ſecu lariū mari fluctuāti. ꝓ quo fac̄ tex. Hiero. cū gl. xvij. q. ij. nos nouimꝰ. Nā ſi diceremꝰ ꝯͣriuꝫ vi ta religioſoꝝ eēt longe ꝑiculoſior qͣꝫ vita ſecula riū. cū ꝓpter multitudinē ſtatutoꝝ cōtentoꝝ in regula ſepe īciderēt in mortale. peccāt ergo hoc caſu venialiter tantū. Aduertendum tamen ꝙ non deducat̉ in conſuetudinem. quia nullum peccatū eſt adeo veniale quod nō fiat mortale dum placet. xxv. diſ. §. criminis frequētia. tamē nō oꝑat̉ ꝯtēptum. ſed diſpoſitiue inducit contē ptum ẜm beatū Tho. Predicta tamen limita ẜm noͣ. ꝑ Archi. in. c. vtinā. lxxvi. diſ. vbi dicit ꝙ quādo aliꝗd diſponit̉ in fineꝫ alteriꝰ ſi illud in cuiꝰ finē fit ſtatutū nō violat̉. nō peccat quiſ ꝯtra ueniēdo ſubſiſtēte aliqͣ cā legitīa. Iteꝫ limita p̄ dicta vbi ꝯſuetudo mōaſterij ꝑ ſuꝑiorē tolera ta longiſſimis tꝑibꝰ excuſat ꝯͣuenientē. in his q̄ nō ſūt de ſb̓alibꝰ. ſuꝑ qͦ vide qd̓ dixi ī. c. cum ad mōaſteriū. p̄al. ⁊. c. deꝰ ꝗ. de vi. ⁊ ho. cle. gl. ſunt faciles ¶ Noͣ tn̄ vnū vnū dictū ex gl. ij. ꝙ religi oſiſ nō pōt īdici artior regl̓a qͣꝫ vt ſit naͣ. ītelligo de ep̄o. ⁊ ita in v̓itate loquit̉ ſi pōderet̉ pͥncipiū ſecus dic de papa. vt in. c. i. ⁊ ibi gl. de ſta. regu. li. vi. ⁊ vide bo. gl. in regl̓a qd̓ oēs tāgit. d̓ re. iu. li. vi. q̄ ꝓſeꝗt̉ tā in regl̓aribꝰ qͣꝫ in ſcl̓aribꝰ. ⁊ in. c. geſta. lxxiiij. diſ. plene dixi de vtriſqꝫ in. c. iij. d̓ app. dic vt ibi. in eo aūt ꝙ gl. hic poſtea colligit ꝙ vniuerſitas pōt delinque̓. dic vt plene noͣ. in c. dilectꝰ. de ſimo. vbi dixi. ⁊ ꝑ Bar. in. l. aut fc̄a ff. de pe. vbi plene ꝓſeꝗtur. Abb. Icut TE. ba pōt ſic ſummari. ¶Breue ē. ſꝫ ꝑ alia v̓ Cerici ī ſacris ſūt ꝯpellēdi ꝑ bn̄ficioꝝ ſb̓tractionē vt deſiſtāt a tabellionatus exercitio ¶ Nō ex iſto tex ſingl̓arit̓ ꝙ tabellio effectus clericꝰ nō ꝑdit ip̄o facto tabellionatꝰ officiū. ſi enī eis īterdici dꝫ officiū gͦ illud nō ꝑdiderunt. al̓ fruſtra fieret eis īterdictio. ar. l. decem. ff. de v̓. obli. ⁊. c. ad diſſoluendā. de deſpō. īpu. ⁊ ideꝫ vr̄ in tabellionibꝰ effectꝭ religioẜ. vt ꝑ religionē nō ꝑdiderīt officiū. ſꝫ exerce̓ nō debēt de nouo niſi in cā hereẜ de quo eſt tex. noͣ. in. c. vt officiū Ne cle. vel mo. 5. ad ꝯſcribēdas. de here. li. vi. Sil̓e in tabellio nibus effectis decurionibꝰ vl̓ aduocatꝭ. ꝗ ꝑ ſuꝑ ueniētiaꝫ dignitatꝭ nō ꝑdūt officiū. ſꝫ illud exer ce̓ nō debēt. de qͦ vide tex. iūcta glo. in. l. vniuer ſos decuriones. C. de decur. li. x. Et ꝑ hoc infer tur ad ſe. q. an clericꝰ effectus tabellio ꝑdat eo ip̄o clericatꝰ pͥuilegiū vl̓ bn̄ficiū. Uin. hic dicit ꝙ ſi clericꝰ in minoribus ſuſcipit tabellionatum cedit clericatui ⁊ bn̄ficijs. ac ſi ꝯͣheret matrimo niū. de cle. ꝯiuga. c. i. ⁊. c. diuerſis. Io. an. dicit ꝙ iſtud nō reciꝑet̉ hodie niſi ꝑ aliquas circūſtan tias iuſtificaret̉ hoc dictū puta qꝛ officiū ſuſci pit a rege vel a pͥncipe. ꝗ quos fac̄ notarios ad publica ⁊ crimīalia officia deputat. hͦ dc̄m Io. an̄. plꝰ mihi plꝫ qͣꝫ dictū Uin. ad hͦ īduco iſtum tex. ſic̄ .n. ꝑ ſuꝑueniētiaꝫ clericatꝰ nō ꝑdit̉ tabel lionatꝰ ſaltē in hītu. vt hic. ⁊. d. c. vt officiū. ita ꝑ ſuꝑuēientiā tabellionatꝰ nō dꝫ ꝑdi clericatꝰ vel bn̄ficiū. pꝫ enī qꝛ iſta nō ſūt incōpatibilia ſaltem in hītu vt hic. gͦ nō dꝫ ꝑdi clericatꝰ pͥuilegiuꝫ cū nō exerceat actū omīo ꝯͣrium clericatui. ad hoc īduco noͣ. theoricā Inn. in. c. i. de apoſta. vbi di cit ꝙ tūc ꝑdit clericꝰ ipō facto p̓uilegiuꝫ clerica tꝰ cū ſūpſit aliꝗd penitꝰ ꝯͣriū ordini. vt ſi accepe rat ſcd̓aꝫ vxorē vl̓ corruptā. vl̓ fecit ſe militem ⁊ ſeua exercuit. lxxxiiij. diſ. quiſꝗs. ſi vero nō fec̄ actū penitꝰ ꝯͣriū clericatui. vt qꝛ factꝰ ē miles ſꝫ ſeua nō exercuit pōt viue̓ clericalit̓ ⁊ clericalibꝰ p̓uilegijs gaude̓. xxxij. diſ. ſeriatī. ſi aūt vult vi uere ſecularit̓ negociādo tabernā tenēdo vel tō ſurā dimittēdo. tūc requirit̉ monitio ad hoc vt ꝑdat pͥuilegiū. vt in cle. i. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in. c. cō tīgit. ⁊. c. ad audientiā. de ſen. ex. cū ſi. ita dicen dū in ꝓpoſito. ad idē adduco. c. i. de poſtu. ⁊. c. fi. eo. ti. vbi clericꝰ in mīoribꝰ nō ꝑdit clericatum ſuſcipiēdo aduocatōis vel ꝓcuratōis officium ⁊ tn̄ officiū ꝓcuratōis nō eſt minꝰ vile qͣꝫ offici um tabellionatꝰ. īmo magis cū īfamis poſſit eē ꝓcurator ſaltē de iure ciuili. inſti. de excep. in fi. ſꝫ. tabellio indiſtīcte eē nō pōt. iuxͣ noͣ ꝑ Bar. in .l. iij. ff. ad. l. iul̓. repe. Itē vtrūqꝫ officiū ꝑit̓ ꝓhi bet̉ decurionibꝰ. vt. l. vniuerſos. ⁊. l. ſi ꝗs ꝓcu rōeꝫ. C. de decur. li. x. Cōcludo gͦ ꝙ clericatꝰ vl̓ bn̄ficiū nō ꝑdit̉ ip̄o facto ꝑ ſuꝑueniētiaꝫ tabelli onatꝰ. ſic̄ nec ecōtra. ⁊ vide aliud ſil̓e ex noͣ. per doc. in. c. i. de cle. ꝯiu. vbi volūt ꝙ ꝑ ſuꝑuēientiā ſeu ꝯͣctionē ſpōſalioꝝ de futuro nō ꝑdit̉ bn̄ficiū lꝫ ſecꝰ ꝑ ꝯͣctū matrimōij. ¶ Nūc venio ad glo. ⁊ pͦ quero que fuit rō ꝙ clericis īhibet̉ hoc offi ciū tabellionatꝰ cū in ſe ſit laudabile. dūmodo abſtineāt a ſeuis. ¶ Sol. glo. reddit duas rati ones. pͥmo quia clerici hͦ īdiſtīcte exercebāt tā in iudicijs ciuilibus qͣꝫ criminalibꝰ. ⁊ ſic erat ti mor irregularitatꝭ. jͣ. eo. ſententiā. Alia ſolū. que plꝰ plꝫ gl. ē ꝙ hͦ offiᵐ ē exͣneū ab officio clericoꝝ cum ſit quoddam genꝰ negociatōis qͣꝫtūcunqꝫ clericus abſtineat in criminalibus ¶ Nō hanc rōneꝫ q̄ videt̉ in ſe ſatis bona. Hoſti .n. adducit pl̓es rōnes nō neceſſario ꝯcludētes. ⁊ aliq̄ ꝯclu dūt īdifferēt̓ qͦ ad oēs clericos ⁊ laicos. iō nō cu ro recitare. Sed ego addoduas alias rōnes qͥ ſumi poſſūt ex. d. l. vniuerſos. pͥma qꝛ hͦ officiuꝫ ē vile cū tabellio dicat̉ ſeruus publicꝰ. vt in. c. ij. de vſurꝭ. li. vi. ⁊. ff. de adop. l. nō. n. ⁊ ob hͦ ꝓhibe tur ēt decurionibꝰ. vt ibi fortiꝰ dꝫ ob hanc cām ꝓhiberi militibꝰ dei. ¶ Scd̓a rō qꝛ hoc ē offi ciū ſeculare. hīc dr̄ ſeruꝰ publicus a ſeruiēdo oī bus ſꝫ ab iſtis officijs dꝫ clericus abſtine̓. vt in c. i. sͣ. e. dꝫ .n. intende̓ circa rēpublicā eccl̓iaſticaꝫ ⁊ ſpūalē et nō mundanā. xxiij. q. viij. reprehēſi bile. ⁊. c. ꝯuenior. dixi. sͣ. eo. c. i. ¶ Scd̓o gl. que rit. nūꝗd clericꝰ poſſit exerce̓ hͦ officiū in cauſis eccl̓iaſticis ⁊ ſpūalibꝰ corā iudice eccl̓iaſtico. pͦ dicit ꝙ nō. qꝛ īdiſtīcte ꝓhibet̉ hoc officiū clericꝭ ¶ Ultimo opp. de. c. qm̄ cōtra. de ꝓba. ⁊ de. c. multoruꝫ. xvij. q. ij. ⁊ nō ſoluit. ⁊ huic cōtrario ſtāt Io. an. ⁊ Phi. ⁊ idem Goff. ꝗ dixit ꝙ cleri ci poſſūt eſſe notarij pape. v. q. i. c. ꝗdā. ⁊ ep̄oruꝫ ⁊ archiep̄oꝝ. ꝑ iura p̄alle. ⁊. jͣ. de ſimo. c. i. ſꝫ īter laicos nō debēt ſcribe̓ cum ab eis conuerſatio ip̄oruꝫ debet eſſe ſegregata. ij. q. vij. laicos. īmo nō debēt rogari teſtes in īſtrumētꝭ ſeculariuꝫ ne gocioꝝ. ſi ſūt p̄ſb̓ri. xiiij. q. ij. quāqͣꝫ. ⁊ cū hoc di cto trāſit h̓ Io. an. ⁊ do. An. ſꝫ do. Car. tenet ꝯͣ riū ꝑ. c. vt officiū. §. ad ꝯſcribēdas. p̄all̓. qui tex. optime facit. vbi in cauſa hereſis q̄ exercet̉ ſolū corā iudice eccl̓iaſtico ⁊ ꝑmittitur ēt religioẜ in hac cā exercere hͦ officiū vt ibi dat̉ ptās clericis ſecularibꝰ libe̓ exercēdi hoc officium nō obſtā te quocūqꝫ ſtatuto. ergo in alijs cauſis etiaꝫ ec cleſiaſticis nō eſt eis licitum exerce̓ hoc officiū ⁊ hͦ dictū vr̄ placere Uin. ⁊ rn̄det ad. c. multorū ꝙ ibi ponit̉ notariꝰ ꝓ ſcriptore. ſimile in. l. fi. C. coīa de le. vbi ſeruꝰ appellat̉ notariꝰ. ad idem. c monachꝰ. lxxij. diſ. vbi exponit̉ notariꝰ .i. lector a lr̄is ſeu notis legēdis. Ego diſtīguerem ſic ꝙ aut corā papa ſeu eius curia hoc officium exer cēt. ⁊ eſt admittendū maxime ſi a papa hūerūt hͦ officiū. nam papa admittēdo vel eis illud offi ciū tribuēdo videt̉ eos habilitare. ar. in. l. idem vulpianꝰ. ff. de excu. tu. ¶ Aut querit̉ nūquid in alia curia poſſūt exerce̓ vel exͣ iudiciū in ſpūa libus ſeu eccl̓iaſticis. ⁊ tūc aucͣ habēt ꝯpetentia bn̄ficia. ⁊ dicerē ꝙ nō cū indiſtīcte ꝓhibeat̉ hic Item quia vt dicit glo. eſt quoddā genꝰ nego ciatōnis quod ꝓhibet̉ clericis. sͣ. c. i. aut īdigēt ⁊ arbitror eos admittēdos ar. in dicto. c. i. sͣ. e. ⁊ eoꝝ que noͣ. glo. xiiij. q. iiij. canonuꝫ. ⁊ ſic poſ ſunt iura diuerſa ad cōcordiā reduci. ¶ Extra glo. q̄ro quid ſi clericꝰ nō eſt in ſacris. an poſſit hoc officiū exerce̓. Io. an. h̓ in pͥncipio videt̉ vel le ꝙ ſic ꝑ tex. qui facit mētionē de ꝯſtitutꝭ in ſa cris. Do. An. videt̉ velle hoc verū niſi habeat bn̄ficiū nō tn̄ vr̄ ponderaſſe dictū Io. an. ⁊ ꝓ fecto tex. iſte vr̄ mihi in ꝯͣrium. naꝫ ꝓhibet cle ricis in ſacris ſub pͥuatione bn̄ficioꝝ gͦ nō ꝓce dit in minoribꝰ quantūcunqꝫ ſint bn̄ficiati tn̄ pōt dici ꝙ hic accipiūt̉ ſacri ordines large. pro oībus ordinibus qui īdubitant̓ ſūt ſacri. vt noͣ. xxxij. diſ. in ſūma. nam cum hͦ officiū ſit ſecl̓are Ne cle. vel mo. ō ⁊ vile vt. sͣ. dixi. ergo debet eſſe interdictū oībꝰ clericis ſaltē beneficiatis. ad idem. c. i. de poſtu vbi bn̄ficiatis in minoribꝰ ꝓhibet̉ officium po ſtulādi. ergo fortius hoc officiū tabellionatꝰ. cū ſit viliſſimū: vt noͣ. gl. in. d. l. vniuerſos. Item hͦ officiū eſt quoddaꝫ genꝰ negociatōis. vt in glo ergo dꝫ eē ꝓhibitū bn̄ficiatis. sͣ. c. i. cū ſi. cū bn̄fi ciuꝫ dat̉ ꝓpter officiū. de reſcrip. c. fi. li. vi. ergo dꝫ vacare officijs eccl̓iaſticis. fac̄. xvi. q. i. gene ralit̓. ⁊ hͦ plꝫ. ſꝫ vbi beneficiū nō ſufficeret poſſet hͦ exerce̓. ar. xci. diſ. clericꝰ victū. nā tal̓ nō pōt di ci bn̄ficiatꝰ. ar. c. ij. de tnͣſ. p̄. ⁊ hͦ vltimuꝫ videt̉ h̓ tene̓ Hoſti. ¶ Quero ꝗd ſi clericꝰ in ſacris non hꝫ bn̄ficium. Sol. dic̄ Hoſti. ꝙ pōt hͦ officio vti īmo plꝰ dicit Io. an̄. ꝙ hͦ officiū nō ꝓhibet̉ p̄ciſe clericꝭ ſꝫ cātiue .ſ. ꝑ ſb̓tractōneꝫ bn̄ficij. ſil̓e d̓ eta. ⁊ qͣli. q̄ris. ⁊ ꝑ hͦ pꝫ ꝙ nō pōt clerico in ſacris īdi ſtincte ꝓhiberi hoc officiū ſꝫ cātiue. ſi vult tene re bn̄ficiuꝫ. mihi plꝰ placet pͥmū vt poſſit vti hoc officio ſi nō hꝫ bn̄ficiū cū poſſit tūc exerce̓ nego ciatōeꝫ honeſtā. sͣ. c. i. vbi dixi. ⁊ ar. dic a ꝯͣrio ſē ſu. ſꝫ ſcd̓ꝫ dc̄m mihi nō plꝫ .ſ. vt detur clerico op tio dimittēdi beneficiū vel tabellionatū exquo enim nō hꝫ vnde viuat dꝫ poſſe p̄ciſe ꝯpelli ad viuendū clericaliter exquo eſt in ſacris. ar. d. c. i. ⁊. c. clericis. sͣ. e. ad tex. iſtū rn̄deo ꝙ hͦ fuit dictū in penā illoꝝ. qꝛ nō videbat̉ viſil̓e ꝙ plus appete rēt tabellionatū qͣꝫ bn̄ficium ſaltē ſufficiens vn̄ nō dꝫ eis dari optio. ar. eoꝝ q̄ noͣ. in. c. ſi diligēti de fo. ꝯpe. vbi bonꝰ tex. in ſil̓i cū ibi noͣ. ¶ Que ro ꝗd ſi clericꝰ de facto hoc ſtatuto nō obſtāte ꝯfecit īſtrumētū nūꝗd teneat. So. Inno. dicit ꝙ ſi fecit īſtrumentū an̄qͣꝫ ei īterdicat̉. ꝓut h̓ dr̄ tenet ſecꝰ ſi poſtea ⁊ idem Abbas. ⁊ poteſt eſſe rō ẜm Io. an. qꝛ īterdicto officio īterdicitur eis executio. ar. de ap. c. paſtoralis. §. i. al̓ hec īterdi ctio eſſet eluſoria. qd̓ eſſe nō dꝫ. ff. de iudi. ſi p̄tor ⁊ de elec ꝯmiſſa. li. vi. Itē fit hoc etiā in penam ꝯͣhentiū delicto ꝯſencientiū. ⁊ dixerūt ꝗdam vt ipſe refert ꝙ ſi hec ꝓhibitio ꝑuenit ad illos de populo nō valet īſtr̄m. al̓ ſecus cuꝫ excuſabilis debeat eſſe ignorātia reſpectu p̄iudicij eorū. ar. c. fi. de coha. cle. ⁊ mul. ⁊ de ordi. ab ep̄i. c. i. ⁊. ij. ſꝫ ip̄e Io. an. tenet indiſtīcte ſiue p̄cedat īterdi ctū ſiue nō vale̓ inſtr̄m ſed tabellio poſſet p̓uari beneficio. mouet̉ qꝛ hec ſola pena imponit̉ vn̄ aliam īuenire nō debemꝰ. de ſepul. vio. l. iij. ar. in regula. odia. ⁊ regula in penis. de reg. iur. li. vi. dn̄s Pe. de ancha. īpugnat hoc dictuꝫ Io. an. qꝛ pene īpoſitio in actu a iure ꝓhibito nō cōfir mat actū cōtra īhibitōeꝫ attētatum vt noͣ. Bar. in. l. p̄tor ait. ff. de no. oꝑ. nū. ⁊ notāt ꝗdam in. l. n̄ dubiū. C. de legi. vnde melior rō vr̄ ẜꝫ eū ꝓ di cto Io. an. qꝛ ānullatio īſtrumēti ꝓpter carenti am fidei nō ꝯcernit ipſū clericū ſꝫ ꝑtes ꝗbus ꝓ bibitio nō eſt facta. ⁊ ꝑ hͦ forte nō eēt malū diſtī guere ẜm eū. ꝙ ſi publice ⁊. ꝑ edicta ſolēniter pu blicata ſit facta hͨ īterdictio clericis ita ꝙ potuit v̓iſil̓r trāſire in notitiā populi nō valebūt inſtru mēta alias ſecꝰ ſicut obſeruat̉ ī ꝓdigo cui boniſ eſt īterdictū vt. l. is cui bonis. ff. de v̓. obli. Ad uerte ꝯſidero hic duos caſus pͥncipalit̓. pͥmꝰ an̄ īterdictū ſpecifice fiendū ꝑ ſuꝑiorē. 2º poſt inter dictū ⁊ ꝓhibitōneꝫ. pͦ caū̓ credo ꝙ clericꝰ bn̄fici atꝰ ſit īterdictꝰ qͦ ad ſe nō .n. dꝫ tl̓e officiū exerce̓ in qͣcūqꝫ cā. hͦ ꝓbo ꝑ dictū. c. vt officiū. §. ad cō ſcribēdas. vbi papa quo ad illū caſum dat cleri cis etiā ſecularibꝰ ptāteꝫ illud officiū libere exe quēdi nō obſtāte quocūqꝫ ſtatuto ꝯͣrio. ⁊ glo. al le. iſtū tex. gͦ regl̓arit̓ nō habēt poteſtatē exercē di lꝫ habeāt officiū in hītu. Kº. hͦ ꝓbo ꝑ. c. i. sͣ. eo. vbi ꝓhibet̉ clericis omne negociuꝫ ⁊ negociatō ſecularis tabellionatꝰ aūt ē huiuſmodi. vt. sͣ. di xi. 3º. fac̄. d. l. vniuerſos. C. de decur. li. x. ſi .n. ꝓ hibent̉ decuriones ſeculi fortiꝰ clerici ꝗ ſunt in maiori dignitate. maxime ſi ſint ſacerdotes. ꝗa vt dic̄ tex. in. c. duo ſunt. xcvi. diſ. nulla dignitas ſecularis ſil̓is ē ſacerdotio. ⁊ ꝑ hͦ tollit̉ motiuuꝫ Io. an. dū dixit ꝙ clericꝰ ſolū ꝓhibet̉ ꝑ bn̄ficio rū ſb̓tractōnem. vt .n. dixi hͦ fuit dictū in penā eo rum nō .n. ē iſta noua ꝓhibitio ſꝫ noue pene cō mīatio. Si aūt clericꝰ fec̄ īſtr̄m. credo ꝙ tꝫ exqͦ tolerabat̉ in officio rōe publici officij. qua rōne īterdictū ſuꝑioris nō tꝫ. vt in. c. veritatꝭ. ⁊ ī. c. fi. de do. ⁊ ꝯtu. ⁊ noͣ. Inn. in. c. rainaldus. de teſta. nec pōt allegari tolerātia. exqͦ publice emanauit ꝓ hibitio. vt in. c. apoſtolice. de cle. ex. ⁊ in. c. ij. de ꝯſti. li. vi. ⁊. xvi. diſ. qd̓ dicitꝭ. noͣ. Inn. in. c. qualit̓ ⁊ qn̄. de accuſa. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ ꝓhibitio eſt ho die facta omnibꝰ h̓. qꝛ dico ꝙ tex. hic nō ꝓhibet pͥncipalit̓ ſed mandat ꝓhiberi ꝑ ſuꝑiorē. Item plus afficit īterdictū iudicis. Item ante ꝓhibi tionē iudicis videt̉ tolerari in officio. Aut inter dictū nō fuit publice factū. ⁊ tūc tenet in p̄iudici um ꝓhibiti vt poſſit pͥuari vt hic ſed geſta rōne publici officij tenebūt ſaltē quo ad ignorantes vt in iuribꝰ p̄al. ⁊ hec noͣ. ¶ Ulteriꝰ quero. nū ꝗd tabellio ꝯſtitutꝰ a laico poſſit ſuꝑ eccl̓iaſticiſ ꝯfice̓ īſtrumēta. Sol. Io. an. pͦ refert quoſdam tenere ꝙ ſic. ⁊ ita dicit ſeruari de facto. ſed poſt ea referēdo Hoſt. vr̄ velle ꝯͣrium. dic̄ enī Hoſti. ꝙ de rigore ⁊ veritate iuris ꝓcedit ꝯͣrium ar. c. maſſana. de elec. Item qꝛ duo oꝑant̉ vt creda tur publico īſtrumēto. p̄ſtatio iuramēti. d̓ p̄ſcri. ad audiētiam. ī fi. ⁊ iudicial̓ auc̄tas a qͣ tabellio hāc ptātē accipit ī aucͣ. de tabel. §. i. ⁊. C. d̓ tabel. l .iij. li. x. qͦrū ſcd̓ꝫ h̓ deficit. Adducit aliud ſimile ſic̄ enī dc̄m teſtis aucͣte iudicis laici in cā eccleſi aſtica recepti fidem non habet in cauſa eccleſie lꝫ in ſe forſan ſit verū. de iudi. at ſi clerici. ſic in ī ſtrumēto tabellionis aucͣte ſuꝑioris ſecularis ꝯ ſtituti. ſic̄ enī in teſte nō pōt ſpecialit̓ Imꝑator hͦ demādare. ita nec generalit̓ vt ꝯtīgit in caū no ſtro. ar. de deci. tua. ſecꝰ dic̄ ī īſtrumēto ꝯfecto a tabellione clerico ēt ī temporalibꝰ lꝫ tale officiū exercere nō debeat vt hic. adducit noͣ. ī. c. ꝑ ve nerabilem ꝗ ſi. ſit legi. §. rōnibus. do. Anto. vr̄ tranſire ſipl̓r cum hoc dc̄o. Et aduerte quia ex his rōnibus Hoſt. ſeꝗtur ꝙ notariꝰ īperial̓ non poſſit in terris eccl̓ie cōficere īſtrumenta etiam I 2 Ne cle. vel mo. iter laicos cum deficiat hec auctoritas iudicia lis cū in terris eccl̓ie Imꝑator cenſeat̉ pͥuata ꝑ ſona. ar. l. iii. ff. de offi. p̄ſi. Contrariuꝫ autem in vtroqꝫ caſu de facto ẜuat̉ ⁊ forte bn̄ ẜꝫ do. Pe. de ancha. ꝯficit enī inſtrumēta notariꝰ de ꝯſen ſuꝑtiū quo caſu iuriſdictio volūtaria pōt de cō ſenſu partiū ꝓrogari etiā exͣ territoriū. vt in. l. ij. ff. de offi. ꝓcō. ⁊ ita ſimplicit̓ trāſit. idē Gaſp. de Cal. hic. ⁊ ad ſil̓e de teſte rn̄dit ꝙ illud fac̄ cōtra Hoſti. cū teſtis receptꝰ a iudice ſcl̓ari in cā ſecu lari faciat fidē corā eccl̓iaſtico. vt in. c. ſeculares de fo. ꝯpe. li. vi. hāc eandē opi. ꝯͣriā tꝫ h̓ do. Car mouet̉. qꝛ ꝯfice̓ īſtrumēta nō eſt poteſtatꝭ ſeu iu riſdictōis ſꝫ officij ſeu facultatꝭ ⁊ auctoritatꝭ. ar. de p̄ſcrip. ad audientiā. ⁊ de p̄ſūp. illud. Iteꝫ qͣ tenꝰ ſit iuriſdictōis volūtarie q̄ pōt exerceri etiā in nō ſb̓ditū cōſentientē. vt. d. c. ꝑ venerabilē. et hec opi. ꝯͣria vr̄ mihi veriſſima. ⁊ pͦ vr̄ hͦ de men te Bar. in. l. ij. ff. de offi. ꝓcō. ⁊ in. l. cūctos popu los. C. de ſū. tri. ⁊ fi. ca. vbi firmat notariū ꝯſtitu tū a pͥncipe poſſe ꝯfice̓ īſtrumēta de ꝯſēſu ꝑtiuꝫ ēt in alieno territorio. idē Bal. in. d. l. cūctos po pulos. vbi plꝰ ſētit ꝙ ēt nō ꝯſtitutꝰ a pͥncipe ſꝫ ꝑ ſtatutū loci hͦ poterit īter ſb̓ditos in alieno terri torio qꝛ officiū noͣrij nō hꝫ iuriſdictōeꝫ ānexam ſꝫ eſt quoddā officiū. ⁊ tale officiuꝫ ſine iuriſdi ctōe pōt exerceri ſine diſtīctōe territorij. ar. in. l. quero. ff. de ſolū. Idem in noͣrio creato ab Im ꝑatore vt poſſit ꝯfice̓ inſtr̄ꝫ in terris eccl̓ie. tenu it do. An. in. d. c. ꝑ venerabileꝫ. Ego vltra alios ſpālit̓ in hac. q. adduco. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſurꝭ. li. vi. vbi ī cā eccl̓iaſtica ẜuꝰ publicꝰ ⁊ ſic noͣriꝰ laicꝰ ſtipulat̉ 2º. adduco. c. cum dilectꝰ. de fi. īſtru. vbi ꝯſuetu do patrie pōt dare hāc ptātē ꝯficiēdi īſtrumēta al̓ nō hn̄ti ptātē cuiꝰ inſtr̄a faciūt fidē in vtroqꝫ foro vt ibi. 3º. adduco rōnem iſtud eſt officiuꝫ ſeculare ⁊ nō clericale vt h̓ ⁊ in. d. c. i. ergo recur rendū eſt ad ip̄os laicos ſic̄ ad ẜuos publicos. ar. op. in. l. repetita. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. de ep̄i. ⁊ cle. nec ē veꝝ ꝙ in laico deficit aucͣtas in ſpūalibus qꝛ officiū ſuū nō expedit̉ ꝑ viā auctoritatꝭ ſeu iu riſdictōis ſed potiꝰ ꝑ viā cuiuſdā facultatꝭ ⁊ offi cij qd̓ obtinet a pͥncipe hn̄te ptāteꝫ nec hoc offi ciū exercet̉ cōtra nolētes ſꝫ ſolū in voluntarios Spe. tn̄ fuit ſecutꝰ opi. Hoſti. in ti. de īſtru. edi. §. reſtat. v̓. ꝗd de ꝯſtituto. ſed pͥmū videt̉ veriuſ nā ⁊ īfamis pōt ꝯfice̓ īſtrumentū ſi rogatur a ꝑti bus volentibꝰ vt noͣ. Bar. in. l. iij. ff. ad. l. iul̓. re pe. puto tamē ꝙ vbi noͣrius haberet etiam iuriſ dictionē a conſtituente vt cōiter hodie ꝯtīgit ꝙ ꝯſtituūtur iudices ordinarij ⁊ faciūt p̄cepta ꝑti bus de adimplēdo ꝓmiſſa ꝯtēta in īſtrumento ꝙ talia p̄cepta nō obtinēt vim ſuā reſpectu cleri corū qꝛ eis p̄ciꝑe nō poſſunt de iudi. at ſi clerici qd̓ ſentit Bar. in. d. l. cunctos populos. ⁊ ſic ſta tutū quo cauet̉ vt īſtr̄m guarentigiatū habeat executōem paratā nō hꝫ locū cōtra clericum vt voluit ibi Bal. ſed Bar. ꝯtra An aūt laicus poſ ſit ꝯfice̓ īſtrumētum in cā electōis vel alia ſpūali dic ꝙ ſic vt noͣ. in. c. qꝛ ꝓpter. de elec. ⁊ Spec. in d. §. reſtat. v̓. ꝗd gͦ ſi tabellio. lꝫ ꝗdaꝫ ꝯtra ſꝫ pͥmū verius cum notariꝰ exerceat nudū mīſterium qd̓ laicis nō ꝓhibetur ēt in ſpūalibꝰ vt noͣ. in. c. i. de ꝓcur. li. vi. Item notariꝰ ē ꝗdam teſtis. l. do micius labeo. ff. de teſta. ¶ Sed q̄ro nūꝗd va leat ꝯſuetudo ꝯtra diſpōnem iſtius. c. credo ꝙ nō. ꝗa ē ꝯtra honeſtatē eccl̓ie ideo nō pōt indu ci ꝯſuetudo vt in. c. cū ab omni. ⁊. c. cū decorē. d̓ vi. ⁊ ho. cle. ⁊ hͦ īnuit Io. an. tacite dū noͣ. iſtū tex ꝯtra venetos vbi ſeruat̉ ꝯͣrium. poſſet tamen ex cuſari ſi hoc facerēt ꝓpter inſufficientiā benefi cioꝝ ꝓut dixi. ¶ Ultimo ſcias ꝙ Hoſti. hic po nit ſex que dic̄ tabellioneꝫ in pͥncipio ſui officij iurare de cōſuetudīe. ꝙ de his q̄ videbit ⁊ audi et. ⁊ requiſitꝰ fuerit ſine dimīutōe veritatꝭ ⁊ cō mixtōe falſitatꝭ ꝯficiet īſtrumētum iō ſi requiſi tus nō ꝯficit īſtrumentū ē ꝑiurꝰ ⁊ ſic ẜm eum ſu is īſtrumētꝭ poſtea nō credet̉ ar. de teſti. teſtimo niū. Nota hoc dictū ſentit enī ꝑ hͦ ꝙ notariꝰ ꝑ iurꝰ nō poſſit ꝯfice̓ inſtrumentū quod nō puto verū quia ēt infamis pōt ꝯfice̓ īſtrumētum ſi ro gatur a ꝑtibus vt noͣ. Bar. in. d. l. iij. ad. l. iul̓. re. vbi vide ꝙ ſemꝑ requiſitꝰ poteſt. niſi deliquerit cōmittendo falſitatem in officio ita loquit̉ tex. noͣ. in. l. ſi aliquid. C. d̓ ſuſcep. ⁊ ar. li. x. ⁊ vide ad materiā qd̓ noͣ. Inn. in. c. fraternitatis. de here ꝙ autē notariꝰ teneat̉ ad requiſitōem cuiuſlibꝫ cōficere īſtrumentū facit quia dr̄ ſeruꝰ publicꝰ vt in iuribꝰ. sͣ. alle. gͦ non debet officiū ſuū alicui denegare. 2º. iurat ꝙ ſecreta ſibi iniuncta cela bit. intelligo qn̄ ex iuſta cauſa iniungitur ex iu ſta cauſa īiungit̉ ſilentium. al̓ aūt cum ſit ꝑſona publica debet palam ⁊ nō latent̓ ꝯfice̓ inſtrumē ta ar. in. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. vt eccle. bn̄. 3º. ꝙ ſuꝑ vſu rario ꝯͣctu vel in fraudem vſuraꝝ inito nullum ꝯficiat īiſtrumentuꝫ. dic tu ꝙ ſuꝑ nullo illicito ꝯͣctu debet ꝯfice̓ īſtrumentū al̓ debet puniri et ab officio deponi vel remoueri vt in. l. iubemus C. de ſa. ſanc. ec. ⁊ ibi noͣ. Bar. 4º. ꝙ de omnibꝰ īſtrumētis que reddet tenebit penes ſe ꝓtocol lum. ꝓ hoc pōt allegari. c. quoniā ꝯtra. de ꝓba. 5º. ꝙ ſit fidelis illi a quo fuit ꝯſtitutus ⁊ ſi ſciret dānum ſuū tractari illi reuelabit ꝑ ſe vel ꝑ nun cium. bº. ꝙ officium ſibi iniunctū exercebit cupi ditate amore odio ⁊ timore remotis ẜm bonaꝫ ꝯſcīentiā de quo vide in ſpe. d̓ īſtrumē. edi. §. re ſtat. v̓. ſed quero ſub qua forma. vbi ponit for maꝫ creandi tabellionē. Sꝫ q̄ro ꝗd ſis qui ex ercebat publice officium tabellionatꝰ nō erat in veritate tabellio nunꝗd valebunt īſtrumēta. vi de ꝑ ſpecu. eo. ti. §. reſtat. v̓. quid ſi is. vbi cōclu dit ꝙ nō ſi a nemine habuit ptātē ſecus dicit ſi habuit ptātē a ſuꝑiore ſꝫ propt̓ defectū nō pote rat hr̄e iſtud officiū ⁊ hͦ caū loꝗt̉. l. barbariꝰ. ff. de offi. preſi. ⁊ vide tu Innoceniciū. in. c. nihil. de elec. ⁊ Bal. in repetitione dicte. l. barbariꝰ. Qua lit̓ autē ꝓbabo aliquē fuiſſe notariū ad effectū vt inſtrumentis ꝑ ip̄m editis detur fides. vide. Inno. in. c. veniēs. de v̓. ſig. li. vi. ¶ Ult̓imo hic q̄ro an notarius debeat ſcire iura. Specu. in. d. Ne ele. vel. mo. A. §. reſtat. v̓. ſed nūquid tabellio. dic̄ ꝙ ſic. ne com mittat aliqueꝫ errorē. ⁊ hec fuit orginaliter opi. glo. in. l. generali. C. de tab. li. x. ſed Bar. ibi dic̄ ꝙ n̄ tenetur eſſe doctor. ſꝫ ſatis eſt ꝙ ſciat ſūmaꝫ notarie ⁊ alie que requirūtur ad ꝑitiam illius ar tis. ⁊ vide Inn. in. c. cū in cūctis de elea. vbi dicit ⁊ bene ꝙ quilibet tenetur ſcire ea que requirunt̉ ad officium ſuum exercendū. al̓. āt tenetur ſi cō mittit per ignorantiam aliquem errorem. ut ī. l. illicitas. §. ſicuti. ff. de offi. preſi. ⁊ in regu. non ē ſine culpa. de regu. iur̄. li. vi. Ententiam adicra io Habet ml̓ cōmode ſūmari non pōt. ſꝫ generaliter poͣt ſic ſūmari. Clericis prohibētur oīa illa ex ꝗ bus ſeꝗtur vel ſeꝗ pōt vite amiſſio vel ſāguīs eſ fuſio vl̓ ſpecialis ſic. Clericus nec dictare nec ꝓ ꝓferre ſnīaꝫ ſāguīs dꝫ nec ꝗcꝗd aliud exercere ꝑ qd̓ ad vindictā ſāguīs tendatur vel purgatiōi vulgari opē preſtare nō dꝫ. ⁊ hēt quatuor dicta pͥncipalia. 2ᵐ ibi nec ꝗſqͣꝫ. 3ᵐ ibi nullus. qͣrtū ibi nec ꝗſqͣꝫ. ⁊ qꝛ tex. ī ſe eſt ſatis clarꝰ ita vt notabi lia exͣhi niſi iuxta lr̄am n̄ pn̄t. ꝓſequar dicta doc. q̄ veniunt ad declarationē lr̄e per ꝑtes. ⁊ pͦ attin gaꝫ tuxͣ ordinē pͥmā ꝑteꝫ tex. Quero igitur qua re prohibetur clericis dictare ſentētiā ſanguiniſ. Solu. dic ẜm doc. ꝙ per hunc actuꝫ preſtant cō ſiliū ⁊ auxiliuꝫ ad mortem ſui ſanguīs eftuſionē quod facere nō debēt. ſicut enī iſta nō debēt per ſe exercere vt in. c. in archiep̄atu. de rap. ⁊ de ex ceſſ. prela. ex lr̄iſ. ⁊ sͣ. eo. clericiſ. ita nec alijs hoc exercentibus debent preſtare auxiliū vel conſili um. l. diſt. ſiꝗs viduam. ⁊ in. c. ſicut dignū. de ho mi. ⁊ per hoc infert Io. an. non referre an dictet vt iudex vel vt aſſeſſor vel vt iuriſperitus vel ali ter qualitercūqꝫ. ſemper enī per hunc actum p̄ ſtat cōſiliuꝫ ſeu auxiliū. ſed cōtra hoc fac̄. c. illud xxiij. q. iiij. vbi dicit̉ ꝙ dū legū auctoritas in īpro bos exercetur erit dictator īmunis ⁊ ſic nullam maculā dꝫ ex dictamine iuſte ſententie contrahe re. So. dic̄ Goff. illud procedere ī laico qui im munis eſt a culpa. nō tn̄ ab irregularitate. ⁊ dic latius ꝙ oēs interficientes aliquē quātūcūqꝫ iu ſte ſeu ſnīam dictantes vel auxiliū oꝑē īferentes contrahunt irregularitatē. vnde iud̓x notarius accuſator ⁊ teſtis non poſſunt ꝓmoueri ad ordi nes exqͦ ex facto eorū ſecuta eſt vindicta ſangui nis de ꝗbꝰ vide. bo. tex. cū glo. ī. c. i. li. di. ⁊ ibidē etiā vide de aduocato ⁊ dicam. jͣ. latius. in iſtis eī cōtrahitur irregularitas ſine peccato ⁊ fuit ſta tutum hoc ab eccleſia ꝓpter horroreꝫ ne illi qui dederūt cām effuſionis ſāguinis efficiātur mini ſtri vnitatꝭ ⁊ māſuetudinis. hec enī irregularitas eſt de iure poſitiuo. vt̓ noͣ Inno. ī. c. ad audienti am. de hōi. ⁊ dixi. sͣ. eo. clericꝭ ⁊ noͣ Io. cal. c. pe. de homi. Clerici āt predictis preſtantes auxiliū vel opē peccāt qꝛ reꝫ eis ꝓhibitam attentant ⁊ ī currunt irregularitatem. qd̓ ītellige qn̄ ſequitur ex tati facto mors vel membri detruncatio vt in cle. ſi furioſuſ. de homi. ⁊. c. clericiſ. sͣ. eo. vbi dixi ſecus autem ſi ſequitur alia vindicta ſanguinis nam tunc fateor ꝙ peccant ſi ſequitur magna ſā guinis vindicta. ſic intelligo hunc tex. ⁊ in. c. ī ar chiepiſcopatu de rap. ſed irregularitatem non ī currunt niſi in predictis duobus caſibus. ⁊ ſic ī tellige dicta doc. hic hec āt irregularitas contra hitur non ſoluꝫ fcō cū .ſ. ꝗs proprijs manibus a liqueꝫ occiderit vel membꝝ detrūcauerit. ſed ēt ī precepto ꝯſilio vl̓ fraude vel auxilio. vt ī. c. ſiꝗs viduā. l. di. ⁊ vide bo. tex. in. c. ꝑiculoſe. de pe. di. i. ⁊ ī. c. ſicut dignū de homi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ 2º hic querit̉. hic prohibetur clericis exercere vīdictā ſāguīs. Itē ītereſſe vbi ſanguīs vindicta exerce tur Quid ſi clericus īterfuit qn̄ fuit lata ſn̄ia ſuꝑ vindicta ſanguīs ⁊ nō qn̄ de ſcō fuit facta execu tio. Solo credo ꝙ peccauerit. quia ſatis exerce tur vlndicta ſanguinis per ſententiam ſuper eo latam arg. op. in. d. c. periculoſe. qͣre dico ꝙ tex. iſte poteſt verificari tam tempore ſn̄ie qͣꝫ executi onis ipſius. an autem per hanc intereſſentiā ſeu preſentiaꝫ efficiātur iſti clerici irregulares. So. glo. i. hic dicit ꝙ non. nec d̓bēt etiam per hoc de poni. licet aliter puniri debeant. quia cōtra p̄cep tum huius canonis venerunt ⁊ bene loquitur ⁊ idem dicit Inno. hic. dicit enim ꝙ intereſſe non facit queꝫ irregularē niſi intereſſet auctoritatem preſtās vel auxiliū. idē ẜꝫ Hoſti. ſi preſtaret auxi liuꝫ ꝯſiliuꝫ vel fauorem aut operam. vt pꝫ ex noͣ. in. d. c. ſicut dignū de homi. ⁊ de cle. pu. ī du. c. ij. dic̄. n. Hoſti. ꝙ ſi ad clericū ſpectat iurudictio nul lo mō debet ītereſſe vindicte. ne videatur preſta re auctoritatē vt ī. c. ex lr̄is. ⁊ ꝙ ibi noͣ. de exceſ. p̄la. ⁊ ideꝫ Guil. ī ſpe. de lega. §. iuxta. v̓ ꝗd ſi ep̄s ego limitarē. iſtū tex. cū glo. ⁊ reſtringerē ī cleri cis ītereſſentibꝰ ex ſola libidine ſeu volūtate. nō .n. d̓bent p̄ſtare pn̄tiā iſtis eis ꝓhibitis ſicut nec alijs ſpectacul̓ ꝯuiuijs ꝯiugiorū. vt ī. c. p̄ſb̓ri. xxx iiij. di. ⁊ ī. c. nō oꝫ de ꝯſe. di. v. ſecūs āt puto ī īter eſſentibꝰ ex iuſtia cā puta ꝗ aſſociant iuſtitiādū ne īcidat ī deſperationē. ⁊ rememorātur ſibi di uinā ſcripturā ⁊ cōfortāt ad patientiā ſicut obẜ uatur ī multis locis. ¶ Tertio q̄ro an iſtud pre ceptū hēat locū ī oībꝰ clericis. So. tex. īnuit hic aꝑte ꝙ ſic dū h̓ loquit̉ ꝑ v̓bum vniuerſale negati uū vt pꝫ ibi nullus clericus. ꝗ .n. vniuerſaliter lo quit̉ neminē excludit. vt ī. c. ſolite. de ma. ⁊ obe. ⁊ c. ſi romanorū. xix. di. ⁊ hͦ aperte tꝫ Hoſti. dic̄ .n. nō referre. an ſit in ſacris vl̓ ne ſi ordinari deſide rat. li. di. c. i. ⁊ sͣ. eo. clericiſ. ego dico ꝙ ēt ſi nō de ſiderat ordinari. exquo n. ē clericus nō dꝫ exer cere illa ꝑ que ſequit̉ ſāguinis vindicta. aliter āt dꝫ deponi tāqͣꝫ irregularis nāa clericus ēt ī mino ribus deponendus eſt occaſione delicti vt ī. c. cū non ab homine. de iudi. Quarto quero ꝗd intē dat lr̄a ī. v̓. ſiquis aūt. vbi dr̄ ꝙ ſi occaſione huiuſ modi ſtatuti ⁊cͣ. So. dicit Io. an̄. ꝙ forſan dicit ptās clerico tu non vis ſeruire mihi. nec tibi ſer uiatur a meis. ⁊ ſic interdicit ſibi cōmertium ſuo rum ſubditorum. vel aliter eum grauat. ⁊ hͦ ſatis pōt admitti. ¶ Sed ego per tex. iſtuꝫ dico ꝙ ſi I 3 ptās vel alius officialis vellet clericum etiam in mi noribus cōſtringere vt ſit miniſter iuſtitie pu ta magnigoldꝰ. vl̓ ꝙ debeat dictare ſnīam ſeu in tereſſe ſnīe. debet ab hoc cōpeſci ꝑ cēſuraꝫ eccle tſaſticaꝫ. ¶ Quinto quero an prīcipium iſtud habeat locum ſiue clericus habeat iuriſdictōeꝫ tēporalem ſiue nō. dic̄ ꝙ ſic. nunqͣꝫ eīꝫ debet ipſe cognoſce̓ vel dictare ſnīam. ꝑ quā tendatur ad ſanguinis vindictā. debet eīꝫ alijs tales cās cō mittere. vt ī. c. fi. jͣ. eo. li. vi. dixi. sͣ. eo. clericis. pōt tamē reum flagellis afficere. ita tamē ꝙ nō vide atur tēdere ad ſanguinis vindictam. vt ī. c. in ar chiep̄atu. de rap. facit. c. ad audiētiam. de fal. et vide quod ibi noͣ. ī glo. fi. ⁊ per hͦ habes declara tam pͥmam partē. c. ¶ Uenio nūc ad ſcd̓aꝫ ꝑtē ſ. ad. §. nec quiſqͣꝫ clericꝰ. ⁊ pͥmo quero nūquid clericꝰ efficiat̉ irregularꝭ. ſi ſcribat lr̄as vl̓ dictat ꝓ vīdicta ſāguinis. dic ꝙ ſic ſi ex hͦ ſequat̉ morſ vl̓ mēbri detrūcatio. ꝗa dedit auxiliū vl̓ cōſiliuꝫ vt dixi ī p̄cedēti ꝑte vbi vide. Si aūt n̄ fuerīt p̄ dcā ſecuta ceſſat irregularitaſ. ſola eīꝫ ſcriptura vt dic̄ Io. an̄. ī nullo caſu ꝯſtituit irregularē ſcri bētē qͣꝫuis alit̓ puniri poſſit ꝓ eo ꝙ exercuit rē illicitā ſibi. iſte eīꝫ tex īdiſtīcte ꝓhibet hāc ſcrip turā ꝑ clericū fieri. īmo diſponit vt hͦ officiū nō ꝯmittat̉ clerico ī curijs prīcipū. ¶ 2º quero ꝗd ſi clericꝰ ſcribat lr̄as ſimpl̓r vt aliꝗs capiat̉. nihil aūt fuit ſcriptū de ſāguinis vīdicta. tn̄ ex illa cap tura fuit ſecuta mors vl̓ mēbri detrūcatio cleri co ignorāte ipſū factū ⁊ cām capture. an efficiat̉ irregularis ex hͦ. So. dic̄ Hoſti. ꝙ hͦ ē ei pericu loſū. qꝛ nō ꝯſueuerūt hoīes capi ꝓ nihilo. ⁊ lex ꝓmotōis nō ī volūtate ſꝫ ī fcō cōſiſtit. xv. q. i. c. fi. debuit eīꝫ hͦ cogitare euenire. ⁊ iō h̓ dr̄ ꝙ ī cu rijs prīcipū hͦ officiū nō dꝫ ꝯmitti clerico. ⁊ vr̄ ꝑ hͦ velle Hoſti. ꝙ talis ſit irregularis. lꝫ aꝑte nō lo quat̉. ſꝫ dicat hͦ illi periculoſū. doc. tn̄ ſequētes cōit̓ ītelligūt Hoſti. ī irregularitate. ſꝫ do. Pe. de ancho. dic̄ ſe crede̓ ꝙ ex qͣlitate ꝑſone eiꝰ qui capi mādauit clericꝰ dr̄ ī hͦ culpabilis vl̓ nō. ſi eīꝫ iudex cāꝝ ciuiliū vl̓ aliꝰ ꝗ n̄ ꝯſueuit hoīes cape̓ ꝓ delicto. ſꝫ ꝓ debito hͦ ſcribi mādauit. lꝫ ex illa captura poſtmodū moriat̉. qꝛ forte pͦ erat d̓ cri mine ꝯdēnatꝰ vl̓ pꝰ illā capturā factā fuit ꝯuictꝰ de crimīe capitali nō erit irregularꝭ ille clericus ſecꝰ dic̄ ſi ſcripſiſſꝫ lr̄as captōis ad īſtātiā iudicꝭ cāꝝ criminaliū vl̓ illius ꝗ hꝫ cognitōeꝫ de ciuili bꝰ vl̓ crimīalibꝰ. tūc eīꝫ ꝓcede̓t dictū Hoſti. mihi vr̄ ꝙ ſit īueſtigādū ꝙ clericꝰ ſcribendo lr̄as ſuꝑ captura fuerit ī culpa. nā ſi dederit operā rei illi cite. oīa debēt ſibi īputari q̄ ſequūt̉ lꝫ ſine culpa ſua ⁊ ꝑ caſū fortuitū. vt le. ⁊ noͣ. ī. c. tua. ⁊. c. ſic̄ di gnū. de homi. cū ſi. vnde ſi ſcripſit ī cā criminali īdubitāt̉ vr̄ ſibi īputādū. qꝛ iſtud officiū ē ſibi in terdictū. vt h̓ ⁊ vide tex. optimū ī. c. fi. de homi. li. vi. vbi mādatori īputat̉ mors ſequēs p̄ter vo lūtatē ſuā qꝛ mādādo illū ꝑcuti fuit ī culpa. Si aūt ſcripſit ſimpl̓r capturā. credo ꝙ idē a qͦcūqꝫ fuerit ſibi īiūctum. ſi ſuit ī culpa ſcribēdo. puta ꝗa nō ſpectabat ad officiū ſuū. ⁊ fuit ſibi mādatū ab eo cui nō tenebat̉ obedire. debuit eīꝫ cogi tare hͦ euenire poſſe. nā ſaltē poterat ꝯmēdari ī carce̓ ꝓ aliqͦ delicto p̄cedēti ad petitōeꝫ iudicis ꝯpetētꝭ iuxͣ noͣ. ꝑ Bar. ī. l. ſi cui. ff. de accu. ſecus aūt vbi ī ſcribēdo n̄ dep̄hēderet̉ in aliqͣ culpa. qͦ caſu poſſꝫ ꝓcede̓ opi. do. Pe. ¶ Tertio q̄ro ꝗd ſi ī cā ſanguinis clericꝰ r̄cipiat vl̓ ſcribat dcā teſtiū. nūꝗd efficiat̉ irregularꝭ. So. ꝯclude bre uiter pꝰ Inno. ⁊ alios ꝙ ſi ex tali ſcriptura etiā nō auctētice̓ ſcā vl̓ alia ſeqͣt̉ mors vl̓ mēbri inci ſio efficit̉ clericꝰ irregularꝭ. ꝗa dat auxiliū ⁊ cōſi liū ⁊cͣ. vt. sͣ. dixi ⁊ vide qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c. i. l. di. ſecꝰ dicēdū ſi mors vl̓ mēbri detrūcatio nō fuit ſecū ta. tūc eīꝫ ſcriptura nō ſola fac̄ quē irregularē lꝫ clericꝰ poſſit alit̓ puniri. qꝛ rē ſibi ꝓhibitā atten tauit. vt. sͣ. dixi. ¶ Quarto q̄ro. ꝗd ſi lr̄e mittāt̉ alicui prīcipi vt talē homicidā ſeu facinoroſū ꝗ ī tali hoſpitio morat̉ capi faciat ⁊ ſuſpendat pͥn ceps aūt has lr̄as tradit clerico ſuo legēdas ꝗ lr̄as legit. ꝗbꝰ lectꝭ prīceps fec̄ capi homicidaꝫ ⁊ ſuſpēdi. nūꝗd clericus ex ſola lectōe lr̄aꝝ efficia tur irregularꝭ. Io. an. ⁊ Hoſti. ꝙ ſic. ⁊ dicūt ꝙ ꝓ hac ꝑte fuit rn̄ſuꝫ ꝑ do. Clemētē papā quartuꝫ ꝗa ex lectura ſua ſecutū fuit homicidiū. ⁊ p̄ſtitit auxiliū ſeu opē ad mortē ip̄iꝰ. nec ꝓdeſt ſi dicat ſe ignoraſſe tenorē. ꝗa debuit lr̄as ſibi pͦ lege̓. qd̓ ⁊ ſi nō fec̄ tn̄ qͣꝫcito ꝑuenit ad captōeꝫ debuit ſb̓ tice̓ ⁊ lr̄aꝫ dn̄o redde̓ ⁊ dice̓ ꝙ talē lr̄aꝫ lege̓ non erat officij ſui. fac̄ qd̓ le. ⁊ noͣ. ī. c ſic̄ dignū. de ho mi. ⁊ sͣ. eo. clericis. ¶ Quīto q̄ro. ꝗd ſi clericus n̄ ſcripſit nec dictauit ſꝫ fuit aduocatꝰ ī cā ſangui nis. So. dicit Io. an. ꝙ ſola aduocatio nō facit ipſū irregularē. ſꝫ ſi ex officio aduocatōis ſeꝗt̉ vīdicta ſanguīs irregularꝭ efficit̉. ſiue ſit ex ꝑte actorꝭ ſiue accuſatorꝭ. ⁊ ꝯtīgat reū occidi de qͦ ne mini dubiū ē. ſiue ſit ex ꝑte rei. ⁊ ex hͦ cōtīgat oc cidi accuſatorē. ꝗ ſe ad penā talionis obligaue rat. ⁊ iō caueat clericꝰ ne ī cā ſanguinis ſit aduo catꝰ. de qͦ vide tex. iūcta glo. bo. li. di. c. i. ⁊. l. di. ſi ꝗs viduā. Quidā tn̄ tenuerūt ꝯͣrium. qn̄ fuit ad uocatꝰ ex ꝑte rei. ꝗa reū ēt eccleſia defēdit. xxiij. q. v. reos ſanguinis. ſꝫ Io. an. tenēdo pͥmū dixit ꝙ hͦ genus defēſionis no ꝑtinet ad clericū. ⁊ con trariū preal. loquit̉ de alia defenſione. vt noͣ. ī. c. īter alia. de īmu. eccle. ⁊ ī. c. nos nouimꝰ. jͣ. de v̓b. ſig. ⁊ cū hͦ dcō Io. an̄. trāſeūt cōiter doc. h̓. ⁊ exa minat plene glo. ī. d. c. i. li. di. ⁊ cōcludit hāc opi. tutiorē. ⁊ vide qd̓ pleniꝰ noͣ. sͣ. c. i. de poſtu. ī cle rico eīꝫ cui nō lꝫ poſtulare ī iure ciuili. hāc opi. puto indiſtincte veram. ꝗa cū dederit operā rei illicite īputāt̉ oīa q̄ ſequūt̉. vt. d. c. tua. de homi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ſꝫ ī laico vl̓ in clerico ī minoribꝰ non ꝓhibito poſtulare ē maius dubiū. cuꝫ ſit ex ꝑte rei ꝗa prīcipaliter tēdit ad defēſionē. nō auteꝫ vt actor puniat̉ de calūnia. abſit eīꝫ ꝙ ab ea q̄ faci mꝰ ꝓpter bonū. ſi p̄ter nr̄am intētōem ꝗcqͣꝫ ma li alicui accidat nobis īputet̉ vt dic̄ tex. ī. c. d̓ oc cidendis. xxiij. q. v. facit ī ſimili qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. prelatꝭ. de homi. li. vi. fateor ꝙ prima opi. tatior eſt. ſed iſta forte eſt verior de ſubtilitate iuris. ¶ Sexto ⁊ vltīo q̄ro ī ꝗbꝰ clericis hēat locū. §. iſte. ſo. credo ꝙ ī oībꝰ. nā tex. iſte loꝗt̉ gn̓alit̓ vt pꝫ ibi. nec ꝗſqͣꝫ clericꝰ ⁊cͣ. de ma. ⁊ obe. ſolite ⁊ fc̄it qd̓. sͣ. dixi ī p̄cedēti rn̄ſo. ¶ Uenio nūc ad t̓tiā ꝑtē. c. ad. §. nullꝰ qͦqꝫ. ī qͦ pͥo q̄ro h̓ dr̄ ꝙ cle ricꝰ nō dꝫ p̄poni ruptarijs ⁊ baliſtarijs aūt hu iuſmōi virꝭ ſāguīs ⁊cͣ. ꝗ dicāt̉ ruptarij. ſo. dicit Goff. ꝙ hͦ vbuꝫ fuit formatū ex vulgari loci. ⁊ dic̄ abb. ꝙ dr̄ a rūpo is. vnde dicit Io. an. hoc verbū ſumit̉ ꝓ his ꝗ preſūt machinis que ten dūt ad rupturā. vnde clericꝰ nō dꝫ deputari ſu per illos mīſtros. cū tēdant ad deſtructioneꝫ ⁊ mortē alioꝝ. Et ex hͦ ⁊ ex tex. noͣ ꝙ clericus nō dꝫ deputari pͥnceps ſeu capitaneus belli. ſc̄it. c. clericis. sͣ. e. ⁊ cū iſte tex. loqͣt̉ īdiſtincte. puto hͦ ꝓcedere. ſiue bellū ſit iuſtū ſiue īiuſtū. lꝫ .n. cleri cus poſſit ītereē bello iuſto ⁊ hortari alios ad pugnā iuxta noͣ. ī. c. ſciſcitatus. vij. q. i. vbi gl. fa cit. xxiij. q. viij. ōi ⁊. c. vt pridē. ⁊. c. pe. de homi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ de ſen. excō. dilecto. li. vi. cū ſi. non tn̄ dꝫ ꝯſtitui capitaneꝰ ſeu dux belli acies ordi nādo vl̓ ſil̓ia faciēdo. qꝛ hͦ n̄ cōuenit manſuetu dini clericorū. ar. c. cōuenior. xxxiij. q. viij. ſētit tn̄ Inno. ꝙ p̄poni dꝫ bello qd̓ nō ſit directe ad occidēdū ſꝫ ad ſua defēdēda vl̓ r̄cuperāda iuxͣ noͣ. ī. c. olim. de reſti. ſpo. non tn̄ dꝫ preponi his ꝑſōīs q̄ tn̄ directe ſūt qͣſi viri ſāguinū. ſꝫ Hoſti. dicit tutius eē vt nulli p̄ponat̉ acies ordinādo lꝫ alit̓ ꝓ iure ſuo poſſit eē ī bello vt ī iuribꝰ pre alle. ⁊ hͦ vltimū mihi plꝫ. qꝛ vt dixi n̄ vr̄. hͦ offm̄ cōuenire clericis. an̄ aūt ꝯͣueniēdo ſūt clerici ir regulares. credo ꝙ ſi bellū erat īiuſtū erūt irre gulares ſiue a ſe ſiue ab alijs laicis aliꝗ occidā tur vl̓ mēbra mutilāt̉. qꝛ p̄ſtādo pn̄tiā p̄ſertī au ctorizabilē p̄ſtiterūt ⁊ auxiliū ⁊ oꝑaꝫ ad mortē illoꝝ. ad hoc facit qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ſicut dignuꝫ. de homi. ⁊. c. ad audiētiā. e. ti. Si aūt bellū erat iuſtū efficiūt̉ irregulares ex ſc̄o ꝓp̓o non autē alieno. puta ſi ꝓpͥis manibus aliquē occiderūt vl̓ mēbra mutilauerūt ad hͦ tex. ī. c. pe. de homi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. hͦ veꝝ. niſi ꝓpriā mortē aliter euita re nō poſſent vt ī cle. ſi furioſus. de homi. de of ficio tn̄ qd̓ clericus vſurpauit ꝯͣ hꝰ. c. ꝓhibitio nem ē alit̓ puniendus vt. sͣ. dixi ī. §. precedenti. ¶ 2º. q̄ro. quid ſiquis ī bello iuſto non ad īpu gnationē alt̓ius ſed ad ſui defenſionē baliſtario dedit vl̓ miniſtrare fecit ſagittā ſeu baliſtā. bali ſtariꝰ aūt poſtea aliquē occidit. nunꝗd clericꝰ ſit irregularis. vl̓ pōe ꝙ miniſtrauerit alicui lāceā ſeu enſē vl̓ aliud genꝰ armorū ex quo poſtea ſu it homicidiū vl̓ mēbri detrūcatio ſecuta. clericꝰ tn̄ vt p̄dixi n̄ mīſtrauit vl̓ mīſtrari ſecit hͦ ad moͣ tē alicuiꝰ ſꝫ ad ſui defēſionē. So. Inno. multuꝫ ſuꝑ hoc īſtat. na pͥº. videbat̉ ꝙ nūqͣꝫ hoc caſu cle ricus eēt irregularis. cū iſta nō mīſtrauerit ad mortē ſꝫ ad defēſionē ſuā ⁊ ſuoꝝ. ꝙ auteꝫ mors īde ſecuta ſuerit īputādū ē duritie īuadentiuꝫ. clericus .n. nō dedit cōſiliū vl̓ auxiliū ad mortē ſꝫ ad ſui deſēſionē. Sꝫ ī ꝯͣriū facit. qꝛ nūqͣꝫ licet clerico ī bello qͣꝫtūcūqꝫ iuſto mīſteriū vl̓ ꝯſiliū ita īmediatū ad mortē prebere vt ī. c. qd̓ in du bijs. de pe. ⁊ ar. jͣ. de pe. ⁊ re. c. ij. qꝛ non dat dili gētiā quā pōt. ne ſequat̉ homicidiū. īmo potiꝰ ſic procurat miniſtrari ⁊ cām ꝓpīquaꝫ prebet. ar. jͣ. de homi. ad audientiā. ſicut .n. prohibetur clericis preeſſe iſtis baliſtarijs vt h̓. ita vr̄ ꝓhi bitū parere eis baliſtas vl̓ ſagittas. ⁊ hāc partē ſeꝗt̉ Inn. ī iſtꝭ baliſtarijs ⁊ alijs ꝗ qͣſi directe tē dūt ad mortē. enſē aūt vl̓ lāceaꝫ aliꝗbꝰ p̄parare ad ſui defēſionē dicit nō ꝓhibitū. qꝛ iſta non tē dunt ita directe ad mortē. ⁊ totū ſit defēſionis cā. ⁊ cū hoc dicto trāſeunt hic Io. an. ⁊ alij pre ter No. An. ꝗ dicit ſe nō facere dr̄aꝫ int̓ lāceaꝫ ⁊ ſagittā. ſed ī hͦ articulo diſtīguit ſic. ꝙ aut ext̄ actū belli preparāt̉ arma offedibilia vt ſūt ba liſta lācea vl̓ enſis. ⁊ preparās n̄ eſt irregularis aut preparātur ī actu belli. ⁊ tunc dicit clariꝰ ꝙ p̄parās efficit̉ irregularis maxime ſi bellū eſſꝫ illicitū. dicit tn̄ hoc ꝓcedere qn̄ ꝗs p̄parauit p̄ dicta ꝓpt̓ deſenſionē rerum. ſecꝰ aūt ſi ꝓpt̓ deſē ſionem ꝓpriā. qꝛ alit̓ ꝑſonā ſuā defendere non pot̓at. ⁊ veriſil̓r īminebat periculuꝫ mortꝭ. nihil ad p̄dc̄a allegat. Sꝫ tu aduerte. nā vbicūqꝫ cle ricus veriſil̓r n̄ valet al̓r euitare mortē ꝓpriam niſi alium occidat. tunc indubitāter euitat irre gularitatem ⁊ peccatum non ſolum ſi alij arma preparat ſed etiā ſi ſuis manibus occidat. tex. eſt apertus in. d. cle. ſi ſurioſus. de homi. ſed du bium eſt quando poterat aliter vitare mortem puta fugiēdo. vl̓ īſtabat ꝓ ſuaꝝ r̄rū deſēſiōe ſeu patrie. ⁊ tūc ſi ſuis manibꝰ aliquē occidat vl̓ mē bro mutilet. īdubitāt̓ efficit̉ irregularis vt ī cle. ſi ſurioſus ⁊ ī. c. pe. de homi. Si autē p̄parauit arma. ex ꝗbꝰ mors ē ſecuta. ⁊ tūc ſi ad hūc fineꝫ mīſteriū p̄buit. īdubitāt̉ ē irregularis. qꝛ p̄ſtitit auxiliū ī mortē alicuiꝰ vt h̓ ī. i. ⁊. ij. rn̄ſo. ⁊. c. peri culoſe. de pe. di. i. l. di. ſiꝗs viduā. naꝫ clericatus reddit clericos īhabiles ad pugnādū ēt ꝯͣ ſarra cenos. vt dicit tex. ī. c. ex ml̓ta. d̓ voto. Aut p̄pa rauit arma nō ī mortē pͥncipalit̓ ſꝫ ad ſui deſen ſionē. ⁊ iſte ē ꝓpͥus caſus Inno. ꝗ ſatꝭ eſt dubi tabil̓. nā cū liceat ꝓ ſuaꝝ reꝝ deſēſiōe ⁊ r̄cupe ratōe moue̓ arma ēt clericis vt ī. c. dilecto. d̓ ſē. excō. li. vi. ⁊. c. olī. d̓ reſti. ſpō. gͦ fortiꝰ licet arma alijs p̄parare ad ſui defēſionē. nec debꝫ īputari mors ſequēs. cū ī mortē iſte n̄ ꝯſēẜit. ſac̄ optīe. c ij. d̓ homi. li. vi. Sꝫ ī ꝯͣriū fac̄ ꝙ clericꝰ n̄ dꝫ ꝓ de fēſione ſuaꝝ reꝝ ad ſeua puta ad occiſionē vel ſāguīs effuſionē ꝓcede̓ vt ī. c. ſuſcepimus. d̓ ho mi. ⁊ ibi bo. tex. Itē clericꝰ nūqͣꝫ euitat irregl̓a ritatē ex occiſiōe. niſi qn̄ alit̓ mortē ꝓpͥaꝫ euita re n̄ pot̓at vt in. d. cle. ſi furioſus. gͦ preparando arma ꝓ defēſiōe reꝝ īcurrit irregularitatem. ſi mors idē ſeqͣt̉. qꝛ mādato ⁊ auxilio ſuo vr̄ ſecu ta. nec ob. ſi dicat̉ ꝙ iſte n̄ ītēdebat ad hͦ. qꝛ de buit cogitare hͦ euenire poſſe. cū arma ī cōflictu d̓ facili n̄ pn̄t mēſurari ⁊ regulari. ad hͦ all̓. tex. opti. ī. c. fi. de homi. li. vi. vbi vr̄ ꝙ ſiꝗs mādauit alicui vt aliquē v̓be̓aret. ⁊ exp̄ſſe ꝓhibuit ne oc cideret vel mutilaret. ꝙ ſi mādatariꝰ excedēdo I 4 Ne cle. vel mona. fines mādati illū occidit efficit̉ mādator irregu laris qꝛ fuit ī culpa mādādo v̓berare. Itē quia potuit cogitare hͦ euenire poſſe ⁊ hͨ noͣ. ⁊ faciūt hͨ ad qōeꝫ quā pōit Bar ī. l. ſi ꝗs mihi boͣ. §. iuſ ſū. ff. de acꝗ. hr̄. de quodā nobili ꝗ recepit īiuriā a quodā ⁊ rediēs domū dixit famulo fac ꝙ nō apꝑeas ī cōſpectu meo niſi aliꝗd ſentiā ille iuit ⁊ īter ſecit īiuriātē q̄rebat̉ an dn̄s d̓beat puniri tāqͣꝫ mādator ⁊ fuit cōcluſū ī qōe facti ꝙ ſic qꝛ ſatis tacite mādauit ⁊ idē dic in clerico ſil̓ia mā dāte qd̓ noͣ. ¶ Tertio circa artē chirugie q̄ro quare ꝓhibet̉ clericis. So. dicūt doc̄. ꝙ ꝓpt̓ ꝑi culū erroris qd̓ ei īeſt. Itē ꝓpt̓ lubricū ꝯſcīe ar. sͣ. de eta. ⁊ qͣli. ad aures. ⁊ ꝓpter dubiū curatōis euētū. p̄terea dic ꝙ eſt officiū ſeculare nō āt ſpi rituale merito ꝓhibet̉ clericis vt sͣ. e. c. i. Clerici aūt debēt eē medici aīaꝝ nō aūt corpoꝝ vt in. c. cū ſit ars artiū. de eta. ⁊ qͣli. ⁊ militare deo nō āt ſeculo vt ī. d. c. rep̄henſibile. xxiij. q. viij. ⁊ indi gnū ē ⁊ īiuſtū ſi ꝓmiſcuis reꝝ actibus turbēt̉ of ficia vt. l. cōſulta diualia. C. de teſta. Cōclude gͦ ꝙ clericus nō debꝫ artē chirugie exercere vt h̓ ⁊ aduerte qꝛ tex. loꝗt̉ de ſacerdote diacono ⁊ ſubdiacono Io. an. ītelligit de ſubdiacono fcō vl̓ faciēdo. ſꝫ ego miror quare ſic īpropriet lr̄aꝫ vn̄ ego dicerē ꝙ ī ſacris cōſtitutis oīo pōt ab hͦ officio ꝯpeſci ⁊ ſi attētauerit poterit puniri qͣꝫ tūcūqꝫ mors īde ſecuta n̄ fuerit qꝛ officiū ſibi ꝓ hibitū exercuit vt. sͣ. dixi. ī. p̄cedētibus. sͣ. ⁊ ideꝫ ītellegerē ī ꝯſtituto ī minoribus cōpetēt̓ bn̄ficia to. ar. ī. c. i. de poſtu. ⁊ sͣ. tetigi. ⁊ ſi mors īde ſeqͣ tur vl̓ mēbri detruncatio arcebit̉ a promotōne ſiēda. ⁊ idē eēt in laico qn̄ ꝓuenit ex culpa ſua l̓ ꝯicia eū de hoc remordeat ar. in. d. c. ad aures. exqͦ .n. illud officium nō ē ſibi a iure ꝓhibitū nō dꝫ ſibi īputari euētꝰ mortalitatis ſine culpa ſua cōtingēs vt ī. d. c. ad aures. ⁊ qd̓ ibi noͣ. facit qd̓ noͣ. ī. d. c. tua. de homi. Sꝫ circa artē ph̓yce pōt dubitari an īdiſtincte clericis ꝓhibeat̉ dicerem ſic ꝙ religioẜ ⁊ ī dignitate cōſtitutꝭ ac ſacerdoti bus ⁊ alijs ꝗ ꝓhibēt̉ ſcīaꝫ ph̓ycalē audire hͦ ex ercitiū vr̄ ꝓhibitū de ꝗbus in. c. nō magno. sͣ. e. ⁊. jͣ. c. ꝓxīo ꝓhibet̉ enī eis ſtudere ī hac ſcīa ꝓpt̓ exercitiū vn̄ exquo ꝓhibet̉ ſtudiū videt̉ eis ꝓ hibitū exercitiū ar. c. tue. de ꝓcu. ⁊. l. oratio. ff. d̓ ſpon. ⁊ in reg. cū ꝗd. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Io. an̄. ī mer. d̓ reg. iur. li. vi. In alijs vero ſi ſunt ī ſacris vl̓ bn̄ ficiati dicerē idē ſi habēt cōpetenter vn̄ viuant qꝛ nemo militans deo ⁊cͣ. vt. in. c. i. sͣ. eo. ⁊ qd̓. sͣ. dixi. Cōſtituti vero in minoribus vl̓ ī ſacris nō bn̄ficiati non crederē eis hoc officiuꝫ īterdictū ar. c. i. de poſtu. Itē qꝛ nō reperit̉ eis hoc ex er citiū interdictū ⁊ facit iſte tex. ī eo ꝙ ꝓhibet eis iſtā artē chirugie q̄ aduſtionē vl̓ īciſionē īducit ſꝫ ī phyſica iſtud ceſſat vn̄ nō ita cōtīgit ꝑiculū mortis directe ī ph̓yca ſicut ī chirugia. Sꝫ q̄ ro an exercens hāc artē chirugie efficiat̉ irregu laris ſiue ſit clericus ſiue laicꝰ. So. cōclude bre uit̓ dicta. doc. ſic ꝙ ſi mors vel mēbri detrūcatō īde nō ſeꝗt̉ nēo illoꝝ irregularitatē īcurrit ar. ī cle. ſi furioſus. de homi. Sꝫ clericus exercens ꝯͣ ꝓhibitōeꝫ iſtius. c. poterit puniri vt. sͣ. dixi ⁊ dicunt doc. ꝙ ſi monitus nō emēdauerit pote rit deponi. ſi vero ſequat̉ mors vel mēbri detrū catio clericus ꝓhibitus oīo efficit̉ irregularis ēt ſi nō fuit ī culpa qꝛ dedit operā rei illicite iō īputat̉ cāus īde cōtingēs vt ī. d. c. tua. de homi. ⁊ qd̓ ibi noͣ. laicus aūt nō exqͦ ī culpa nō reperi tur de quo dicēdū vt ī. c. ad aures. p̄all̓. ſecus āt ſi fuit ī culpa qꝛ īperitia īputat̉ medico. vt. l. illi citas. §. ſicuti. ff. de offi. preſi. ¶ Uenio nunc ad vltimam ꝑteꝫ .ſ. ad. §. nec quiſqͣꝫ. ⁊ quero qͣliter fiebat purgatio in aqua frigida. So. dicūt doc. ꝙ īplebatur vas aqua tante ꝓfunditatis ꝙ ex cedebat altitudinē hominis ⁊ ponebat̉ purgā dus ſuper ea ⁊ dimittebāt eū cadere ⁊ ſi attīge bat funduꝫ uaſis īnocens iudicabat̉. aliter iudi cabatur nocens. ī feruenti vero aqua vel ferro candenti fiebat quando quis per illa non lede batur ¶ Ultimo queritur quid appellatur mo nomachia. So. dicunt doc. ꝙ eſt ſingularis pu gna ⁊ dicitur a monos quod eſt vnū ⁊ machia quod eſt pugna quaſi vnius ⁊ alterius pugna. ſic duellum quia duoꝝ bellum ad eſſe enim pu gne duo neceſſaria requiruntur ⁊cͣ. IIper ſpecula Hoc intendit in ſūma. Cōſtitutō turo nenſis cōcilij puniēs religioſos audiētes leges vl̓ ph̓ycū ē canon late ſnīe ⁊ īcidētes ī illā debēt ꝑ ordinarios puniri hͦ pͦ. 2º. extēdie dcām cōſti tutōeꝫ ad habētes dignitates ⁊ ꝑſonatus ⁊ ad p̄ſb̓ros ⁊ ꝑs huius. jͣ. de mag. ⁊ p̓uile. ſuꝑ ſpecu. Diuidit̉ in ꝗnqꝫ ꝑtes. pͦ poīt deciſū exordiū 2º. ibi ꝯͣ relatio turonēẜ ꝯcilij. tertio ibi veꝝ opinio nes varias circa illud. qͣrto ibi nos determīatio ꝗnto ibi qꝛ vero cōſtitutōeꝫ extēdit. ¶ Noͣ ibi ad audiēdū iūcto. c. nō magno. sͣ. eo. ꝙ ſcholarꝭ audiēs vnā ſcīaꝫ ⁊ ī ea ſtudēs dicit̉ eam legere nā cū. c. n̄ magno. loq̄ret̉ de religioſis exeūtibꝰ ad audiēdas leges vl̓ ph̓ycā hoc. c. illā ꝯſtitutio nē referens dicit de audiētibus. ius .n. īterp̄tās debet intelligi ẜm ius īterp̄tatū ⁊ de hoc aliꝗd. jͣ. ¶ Nō 2º. ꝙ ꝓbabiliter poteſt dubitari an per iſta verba ſic excōicatus ab oībus euitet̉. ⁊cͣ. ꝓ ferat̉ ipō iure excōicatio. nā. c. nō magno. loq̄ bat̉ ꝑ iſta verba ⁊ tamē inſurgebant opi. varie. papa aūt exp̄ſſe hͦ voluit d̓clarare ⁊ dixit ꝙ d̓ce tero tales forēt ip̄o iure excōicati ⁊ ſic papa no luit ꝓbabiliter preteritos ligari. ad hoc vide cir ca intellectū huius v̓bi decetero quod noͣ. glo. ī c. vno. de poſtu. p̄la. ī v̓bo decētero ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. fi. jͣ. de ſpō. duo. ex quo credo ꝙ ſi hodie ſil̓ia v̓ ba ꝓferantur a iure vl̓ ab hoīe nō deberet dici ī diſtīcte ꝙ īducāt ſniaꝫ ipō facto cū papa ſolum fuit in cāu noſtro illa v̓ba īt̓p̄tatꝰ ⁊ cū vtat̉ p̄ẜtiꝫ hͦ v̓bo volētes qd̓ nō ē iuris antiꝗ declaratiuuꝫ ſꝫ noui iuris īductiuū vt noͣ. gl. ī cle. vna. de offi. vica. ⁊ ī cle. vna. de re. pͥmu. ex ꝯiecturꝭ aūt pot̄it hͦ deprehēdi iuxta noͣ. in. c. i. de iudi. ſic intelligo q̄ dixi ī d. c. n̄ magno. Ex predictꝭ īſero ēt Do. An. h̓ non bn̄ dixiſſe. ꝗ ī quodā notabili dixit. ꝙ per talia v̓ba a iure ꝓlata ſert̉ ip̄o iure excōi catio. non .n. ponderauit p̄dicta. q̄ ex ꝯiecturis poſſent accidere. vt int̓p̄tatio fiat ꝙ ſit canō la te ſn̄ie. credo ꝙ ſi maͣ ſubiecta ē grauis v̓iſil̓r pō derata erit canō late ſn̄ie alit̓ ſecus. ar. cle. exiui de paradiſo. §. itē qꝛ. de v̓. ſig. Si aūt ꝓferūt̉ ab hoīe. conſiderabimꝰ an̄ proſerēs eēt ī actu ſerē di ſn̄iam excōicatōis vl̓ ne vl̓ ꝗd ſil̓e. Nō t̓tio ꝙ īcidētes ī excōicationē ī cāu huiꝰ. c. n̄ pn̄t ad aliquos honores ſine pape diſpēſatione ꝓmo ueri. ⁊ hͦ aꝑte īnuit lr̄a ibi totius ſpē ꝓmotiōis ⁊cͣ. vnde pōdera v̓bū totius. ⁊ ſic nec ad ordīes nec ad hn̄ficia ꝓmoueri poterūt. arg. c. ſolite. d̓ ma. ⁊ obe. ⁊. xix. di. ſi rōanoꝝ. Noͣ qͣrto ꝙ de liquēs ī loco ſtudij ſortit̉ forū illius ep̄i ī cuius dioceſi deliꝗt. ⁊ hoc ē generale n̄ aūt ſpeciale ī caſu hꝰ. c. ad hoc qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. qd̓ clericis. de foro cōpe. ⁊ ī. c. poſtulaſti. eo. ti. ꝗd dicenduꝫ re ſpectu abſolutōis ſiende. dicā. jͣ. ¶ Nō quinto qͦtuor penas quas īcurrūt religioſi ⁊ clerici ꝓ hibiti audire leges ⁊ phyſicā. ⁊ hodie ml̓ti illa q̄ant̉ preſerti cuꝫ credant ſtudiuꝫ ī hoc a papa pͥuilegiatum. qd̓ ī veritate non eſt. nā cum eſſeꝫ ſcholaris bononie ſui deputatus cū ꝗbuſdam alijs ad videndum oīa pͥuilegia illius ſtudij. ⁊ īuenimus ꝙ de audiendis libere legibus a per ſonis hic prohibitꝭ fuerat p̓ui egium pluries cō ceſſum ad tp̄s decem annorū tātū. qd̓ tp̄s tunc diu erat elapſū. ⁊ tn̄ multi prohibiti ſtudebant ī legibus credētes p̓uilegium fuiſſe perpetuū. nec per hanc credulitatem euadebant penas h̓ expreſſas. cum eſſent in culpa ī non videndo pͥ us priuilegium. exquo attendebant actum a iu re prohibitum. videt̉ eniꝫ craſſa ⁊ ſupina igno rantia que non excuſat ēt a pena excōicationis vt in. c. ij. de conſti. li. vi. ⁊. c. ij. de temp. ordi. eo. li. vnde vr̄ affecta ignorātia vt ibi dr̄. ⁊ hoc noͣ. an aūt hodie illud ſtudiuꝫ bononie ſit ī hoc pri uilegiatum. ignoro. ſed īſtruantur volentes au dire ī illis ſciētijs per predicta. ⁊ per hoc dico ꝙ caueant ſtudentes in hoc ſtudio ſenenſi. nam hoc ſtudium tale priuilegium ſpecifice non ha bet. ſed papa conceſſit priuilegiuꝫ quod habet ſtudium bononienſe. An aūt per hanc conceſſi onem veniant priuilegia poſtmodū cōceſſa illi ſtudio bononienſi. res non eſt ſine dubio. ſed dico ꝙ debent diligenter ponderari verba vtri uſqꝫ pͥuilegij. ⁊ maxime priuilegij conceſſi ad ī ſtar alterius. ⁊ vide de hac queſtione per Bal. ī. l. omnia p̄uilegia. C. d̓ ſacroſā. eccle. vbi r̄fert̉ Guil. formaſſe qōne̓ ī his t̓minis. papa ꝯceſſit ſtudio toloſano omnia pͥuilegia pariſienſis ſtu dij. querebatur an venirēt pͥuilegia poſtmoduꝫ conceſſa ſtudio pariſienſi. ⁊ determīauit Guil. ꝙ non. quia priuilegiuꝫ non extenditur ad non cogitata veriſimiliter ſicut ſunt ea que poſtea accidūt. Sed Bal. ibi diſtīguit ꝙ aūt priuilegi um ſuit conceſſuꝫ ſub determinatione tꝑis. pu ta quia conceſſit priuilegia conceſſa illi ſtudio ⁊ tūc reſtrīgitur ſecūdū p̓uilegiū ad iaꝫ conceſ ſa. aut fuit conceſſū cuꝫ extenſione. quia cōceſ ſit conceſſa ⁊ concedenda vel per ſil̓ia verba. ⁊ tunc eſt clarū ꝙ p̓uilegiū dꝫ extendi ad poſtmo dū conceſſa. aut conceſſio fuit facta ꝑ v̓ba īdefi nita. ⁊ tunc ſi pōt apparere de mēte ex aliꝗbus verbis illa ſeruanda eſt. vt ī. c. ītelligētia. d̓ ver. ſig. al̓. aūt ſtat ī dubio cū Guil. vt nō extēdatur ad poſtmodū conceſſa. cū priuilegiū ꝯͣ ius ꝯceſ ſū ſit ſtricte ītelligēdū ⁊ int̓p̄tādū ẜꝫ v̓ba. c. por ro. de p̓ui. ⁊ noͣ p̄dc̄a ꝓ ꝗbꝰ remitto te ad noͣ. in ſil̓i. ī. c. qꝛ circa. vbi tex. optimꝰ de p̓ui. vbi vide ⁊ ꝑ Io. an̄. ī r̄gl̓a cū ꝗd ꝓhibet̉ ī ſolutōe qōnis d̓ re. iurꝭ li. vi. Sed queritur circa predicta. ꝗd ſi reuocarentur pͥuilegia ſtudij bononiēſis. nū quid tacite videantur reuocata p̓uilegia ſtudij ſenenſis. cum ſint conceſſa ad inſtar illorum. Guil̓. ī. d. l. omnia priuilegia. tenuit ꝙ non quia iam fuit queſitum ius ſtudio ſenenſi. ideo non ceſſat per reuocationem aliorū p̓uilegiorum. ⁊ idem ibi Bal. dicit tamen ꝙ qn̄qꝫ ratio ſe habꝫ per modum cauſe fiende qn̄qꝫ ꝑ moduꝫ cauſe eſſētie. primo caſu ſufficit ꝙ ratio fuit tempore conceſſionis quia tunc habuit ſuum effectum ꝯſūmatum vt in cāu nr̄o. 2º. caſu deſtructo vno deſtruitur ⁊ reliquum. ar. in. l. fi. ff. de excep. ⁊ obſcure loquit̉ vt ipſemet fatetur ſꝫ vult dice re ꝙ quandoqꝫ ratio conceſſionis nō depēdet a ſuturo qn̄qꝫ ſic. vt sͣ. Aduerte qm̄ hec faciūt ad qōnē noͣ. quā poſuit glo. ī cle. dudū. d̓ ſepul. ī verbo ꝯfeſſionē. vbi dat̉ ptās fratribus abſol uēdi ita tn̄ ꝙ nō hēant āpliorē ptātē qͣꝫ curatis ꝑrochialibꝰ ſit a iure conceſſa. q̄rit ibi nūc gl. an ep̄o reſtrīgēte ptātē parrochialiū in aliꝗbꝰ que ſibi r̄ſeruat videatur per conſequentiā r̄ſcricta ptās fratrū. ⁊ det̓minat ibi glo. ꝙ ſic. ſꝫ certe du bitari pōt de illa det̓mīatione. ⁊ potius tenereꝫ oppoſitū ꝑ p̄dicta. Iteꝫ ꝑ vba illiꝰ cle. vbi papa dat ptātē fratribꝰ tātā quātā a iure eſt ꝯceſſa cu ratꝭ ſacerdotibꝰ. vnde pōdera vbū a iure ⁊ tp̄s ꝯceſſiōis. veniūt gͦ oēs caſus p̄t̓ illos quos ius penaliter reſeruauit ep̄is. papa aūt n̄ habuit ibi reſpectū ad ꝯſtitutōes ep̄oꝝ que variant̉ ẜꝫ lo ca ⁊ tꝑa ⁊ ī facto ꝯſiſtūt. ar. de ꝯſti. c. i. li. vi. cum ſi. ⁊ nō bene predca. ¶ Noͣ vlteriꝰ ex tex. ꝙ ſtu diū theologie dꝫ eē magis p̓uilegiatū qͣꝫ ciuile. fac̄ ad noͣ. in. c. frat̓nitati. de cle. nō reſi. ⁊ ī. c. ſuꝑ ſpecula. d̓ magiſ. ⁊ credo poſſe attētari ꝙ ſtudi uꝫ iuris canonici non excludat̉ ab hͦ fauore. qꝛ ſcīa canōica ē ꝑs diuine. Eſt eī in multꝭ extracta ab auctoritatibꝰ noui ⁊ vet̓is teſtamēti. vt dicit tex. in. c. qualiter ⁊ quando. de accu. vt patet ex ipſiꝰ īſpectōe ⁊ maxīe ī decreto. hīc appellatur ī multꝭ locis ius diuinū. vt ī. c. nimis. de iureiurꝭ. ⁊. c. i. de iura. ca. ⁊ quod ibi noͣ. ¶ Ultimo nota multa notāda que ſonāt in perſonatuꝫ. vt patet ī verbo ad archidiaconos. ⁊ quid ſit perſonatꝰ ⁊ ī quo differat a dignitate. vide qd̓ dixi ī. c. de multa. de prebē. Expediā pͥº. gloſas applicando Ne cle. vel mona. dicta docto. quatenus congrue ad illas appli cari poterūt. Prīo igit̉ q̄ro quādo īcipiūt cur rere iſti duo mēſes de ꝗbus ī tex. So. glo. ij. ꝙ tꝑe huius ꝯſtitutōis ſeu publicatōis ⁊ idē tꝫ gl. Pe. dicēs ꝙ hodie ceſſat iſtd̓ tꝑus duoꝝ men ſiū cū hec ꝯſtitutō iādudū fuerit publicata ⁊ ſic aꝑte īnuit ꝙ hodie ſtudētes ī his facultatibus īterdcīs ip̄o fcō ſine expectatione illiꝰ tꝑis ſunt excōicati ⁊ iſtis penis ⁊ alijs h̓ ꝯtētis obnoxij. Aduerte tamē latius colligēdo q̄ ſcibūt doc. h̓ ſuꝑ tex. qꝛ maͣ ſparſiꝫ poſita īgerit difficultates vt dicit tex. sͣ. ī ꝓhemio huius cōpilatōis ī hoc enī paſſu tres reperiūt̉ opi. pͥncipales pͥma fuit glo. ſcd̓a ē huic ꝓxīa. nā dixerūt ꝗdā ꝙ olī ẜꝫ cō ciliū turonē ſe aſſignabat̉ iſtud tꝑus duoꝝ men ſiū ſꝫ hodie per iſtū tex. hoc fuit īnouatū ſācitū vt ipō fcō incurrāt excōicatōeꝫ ꝑ tex. ibi vt d̓ ce tero ⁊cͣ. ſꝫ Goff. nō placuit hec opi. ꝑ iſtū tex in fi. lrē vbi videt̉ conſeruare illud tꝑus vt patet ibi. jͣ. ſpaciū p̄ſcriptū ⁊cͣ. ⁊ hͦ dictū Goff. tenuit Uin. ⁊ placuit Inn. ſed ī. c. n̄ magno. tenuit ip̄e Inn. pͥmū .ſ. vt hodie ſit ſcā īnouatō ⁊ idē Hoſ. hic rn̄dens ad iſtum tex. ī fi. ꝙ nō loꝗt̉ de reli gioẜ ſꝫ de ſecularibꝰ clericis Io. an. ⁊ do. An. ſimplicit̓ tnͣſeunt recitando. Tertia opi. pͥncipa lis fuit Uin. ꝗ dixit ēt hodie tꝑs duoꝝ menſiuꝫ habere locum ⁊ illud currere ab exitu ip̄iꝰ mōa ſterij hac. de cauſa vt audiant has ſcientias int̓ dictas. Et idē Inn. Pe. ⁊ Abb. ⁊ hͦ quo ad re ligioſos qͦad ſeculares vero currit ab īceptōne auditus. ⁊ cū hac opi. tranſit Io. an̄. h̓ ſuꝑ glo. ⁊ hāc ꝑtē ſeꝗt̉ do. Car. ⁊ do. Pe. de ancha. tū vt euitet̉ iuriū correctio. tuꝫ qꝛ iſtud. c. venit ad declarandū penā ⁊ ad eius augmētū diſponēs vt excōicatio intelligat̉ inflicta ip̄o fcō ī alijs gͦ remanet conciliū turonū īmutatꝭ ar. ī. l. p̄cipimꝰ C. de appel. in fi. nō ergo īcurrūt excōicatōem niſi poſt lapſū duoꝝ mēſiū etiā ſi certū ſit ante eos ad monaſteriū redire nō poſſe ar. c. cōmiſ ſa de elec. li. vi. ẜm eos hāc eandē opi. videt̉ ta cite formare Io. an. ī tex. ſuꝑ v̓bo redierint vbi eiectꝭ ꝗbuſdā opi. cōcludit ꝙ iſtud v̓bū poſitū ī c. n̄ magno. īducebat difficl̓tatē ⁊ opi. q̄ recitat̉ hic qͣſi illi eēt ſicut excōicati euitādi nō autem erunt excōicati. vnde erāt opi. an illud v̓buꝫ eēt ſimilitudinariū an v̓itatis exp̄ſſiuū ⁊ ideo dicit ꝙ ipō ſcō eſſent excōicati ⁊ hec opi. veriſſima n̄ ergo ītēdebat h̓ papa tollere beneficiū duorum menſium ſed ſolū vt nō reꝗͥratur ſentētia ab ho mine ferēda cū enī hͦ veniat ad declarationē illi us nō debemus ītelligere ꝙ voluerit ī aliqͦ cor rigere p̄ſertī qꝛ pene ſūt potius moliende qͣꝫ re laxande vt ī regula odia. ⁊ in regula ī penis. de re. iur̄. li. vi. ⁊. c. ſtatutū. de elec. li. vi. p̄terea facit tex. in fi. vbi in ſecularibus retulit ſe ad tꝑus p̄ ſcriptū nō ergo erat ſublatuꝫ qꝛ al̓s oportuiſſet de nouo apponere tēpus. Itē papa voluit h̓ in penis religioſos ⁊ iſtos ſeculares eꝗparare vt pꝫ ibi hoc extēdi volumus. gͦ debēt eē equales ēt ī tꝑe vīculādi al̓ enī eēt diſparitas in penis. ⁊ nota has meas cōſideratōnes que iudicio meo multū ſtrīgūt ⁊ ꝑ hͦ ē ſublata opi. Hoſti. ⁊ alioꝝ Ad opi. glo. dico ꝙ euidēter eſt falſa per. c. non magno. vbi papa voluit exp̄ſſe hoc tēpus cur rere non a tēpore conſtitutōis ſꝫ a tꝑe exitus vt pꝫ in verbo ſi vero exierīt. vbi refert ſe ad illos ꝗ exierint. ⁊ infra duos menſes nō redierint vn̄ poſſibile fuit ꝙ ob hāc cāꝫ nō exierunt poſt an nū ſi enī tex. aſſignaſſet illū terminū his ꝗ iā ex iuiſſent tunc poſſꝫ gl. ꝓcedere. Sed circa hoc quero ꝗd ſi religioſus exiuit cā audiendi leges poſtea mutato propoſito cōtulit ſe ad theologi am. So. dicit Inno. ꝙ ſibi nō ꝓdeſt ad penas euitādas ſed oportet ꝙ redeat ad monaſteriuꝫ iuxͣ diſpoſitionē huius. c. ⁊ ſufficit ita p̄ſcriptuꝫ eſſe dicit tamen ꝙ ſi abbas ſignificaret ei ꝙ iret ad theologiā ꝙ tūc cenſet̉ reuerſus ad clauſtꝝ lꝫ verba in hoc nō ſonent. ff. de ī ius vocā. qͣꝫuis ſicut purgat̉ vitiū furti re apud furē remanēte d̓ aucͣte dn̄i. ff. de vſuca. ſi fur. Sꝫ ſi poſtmodū abbatis mādato deſerto iteꝝ rediit ad leges in cidit ī hāc penā ip̄o fcō ẜm eū mihi nō placꝫ pri mū dictum. puto enī ꝙ licet exiuerit cauſa audi endi leges exquo tamē mutato ꝓpoſito cōtulit ſe ad ſcientiam ꝑmiſſā non īcidit in penā licet n̄ redeat ad mōaſteriū. moueor qꝛ ceſſat hoc cāu rō conſtitutōis de qua ī. c. nō magno. sͣ. eo. in v̓. vnde ne occaſione. vbi dicit̉ hoc ſtatutū emanaſ ſe ne viri ſpūales mūdanis rurſuꝫ actionibus ī voluātur que ratio ꝓrſus ceſſat ſi ab his actio nibus mūdanis deſiſtant preſertī nō inchoādo nā conſtitutō p̄ſertim penalis ceſſat ceſſāte rōe conſtitutōis vt. l. adigere. §. qͣꝫuis. ff. de iur. pa. vbi caſus. ſi enī cōſtitutō penalis extēdit̉ ꝑ idē titatē rōnis vt tn. l. ij. ff. ad tercul. potius debet ceſſare ceſſante rōe vt ī. c. cū ceſſāte. de appella. Itē ceſſat hͦ cāu fauor theologice facultatis. p̄ terea deus mutat ſnīaꝫ peccatore mutāte vitaꝫ vt ī. c. īcōmutabil̓. xxij. q. iiij. gͦ idē ī ꝯſtitutōe ec cleſie ar. c. vt noſtꝝ ꝓdeat. ī pͥn. vt eccl̓. be. ⁊ ad iſtū tex. ī. eo ꝙ reꝗrit ꝙ redeat. jͣ. duos menſes dico ꝙ habuit reſpectū ad effectū quādo .ſ. de dit oꝑam ſcīe interdcē vel ſtat ī illo ꝓpoſito. nā v̓ba debēt ītelligi cū effectu p̄ſertī ī penalibꝰ vt ī l. i. §. hec āt v̓ba. ff. qd̓ ꝗſqꝫ iur̄. ¶ Opp. ⁊ vr̄ ēt ꝙ ceſſante hac cōſtitutōe mōachi ⁊ canoīci re gulares debēt repelli a pr̄ocinādo niſi ꝓ mona ſterio ⁊cͣ. vt ī. c. ij. de poſtu. So. glo. iij. ſentit ꝙ hic repellūt̉ tāquā excōicati vbi repellūt̉ rōe re ligionis hec ſo. nō multū ſatiſfacit niſi de v̓bis vnde Goff. dicit ⁊ meliꝰ ꝙ ī. cāu huius. c. nō ad mittēt̉ iſti ēt ꝓ monaſterio ſuo ⁊ abbate imꝑan te ꝓ eo ꝙ ſunt excōicati aliter nulla eēt pena ẜꝫ eū hec rō ē bona ſed nō quatenus ſe fūdat ſuꝑ excōicatōe qꝛ tūc nullū eēt hic ſpāle cū ꝗlibꝫ ex cōicatus repellat̉ a patrocinādo vt ī. d. c. decer nimus. de ſen. excōi. li. vi. vnde intelligo tex. iſtū ꝙ quātūcūqꝫ iſti ſūt abſoluti tamē ī penā nō de bent in aliqua cā admitti ad patrocinādū etiam in caſibus in quibus al̓s religioſi admitterent̉ iuxta noͣ. in. c. ij. de poſtu. ⁊ in. c. cuꝫ I. ⁊ A. de re iudi. puta ꝓ monaſterio ⁊ pro pauperibus ẜm Io. ⁊ Phi. hic ⁊ noͣ hoc vltimū. ⁊ vide qd̓ noͣ in d. c. ij. ſicut enī quātūcūqꝫ ſint abſoluti non poſ ſunt ꝓmoueri abſqꝫ diſpenſatione ſediſ apoſto lice. vt hic ⁊ in. d. c. non magno. ita nec ad patro cinandum admitti ne exerceant ſcientiaꝫ contra prohibitionem iuris didiſcitam. Glo. in. v̓. preſ byteros in effectu fac̄ duo. pͦ querit an ꝓhibitio iſta habeat locū in habentibus perſonatum non curatum. 2º. an hēat locum ī hn̄te eccleſiā parro chialem. ſi al̓s nō eſt preſbyter. Ad primū reſpō det ꝙ ſic. qd̓ mihi plꝫ. qꝛ iſta lr̄a loꝗtur indiſtīcte nec ad eſſe ꝑſonatus requirit̉ ꝙ habeat aīarum curaꝫ. īmo ꝯͣrium ꝓbatur ī. c. dudum. ij. de elec. Ad 2ᵐ dubium rn̄det ēt affirmatiue. ſed hodie dic tu vt eſt d̓terminatū ī. c. i. eo. ti. li. vi. vbi decla rat̉ ꝯͣriū niſi eccl̓ia ꝑrochialis ſit plebania ſub ſe hn̄s capellas vt ibi dr̄. ¶ Glo. ī. v̓. ſpaciū fuit de clarata ſuꝑ gl. ij. qͦ ad pͥmaꝫ ꝑtē. Sꝫ ī 2ª ꝑte q̄rit nūꝗd ep̄s poſſit illoſ abſolue̓. ⁊ cōcludit ꝙ ſic ex qͦ ꝯditor canonis abſol̓onē ſibi nō r̄ſeruauit. idē ēt tenet Goff. Inn. ⁊ Ho. ꝗ dicūt ꝙ vt̓qꝫ ep̄s po tit abſolue̓ .ſ. ille ī cuiꝰ dioceſi ſtudet ⁊ ep̄s ꝓpriꝰ ipſiꝰ excōicati. Ab. tenuit ꝯͣriū qͦ ad ep̄ꝫ ꝓpriuꝫ ꝑ noͣ. ī. c. pe. de offi. lega. Ego dico latiꝰ ſic ꝙ aut q̄rit̉ de ꝓprio ep̄o ⁊ teneo ꝙ pot̓it abſolue̓ ꝑ. c. nuꝑ de ſē. exco. li. vi. ⁊ ſi hͦ facere vult ī ꝓpͥa dioce ſi res ē ſine dubio. aut vult abſolue̓ ī dioceſi alie na. ⁊ hͦ cāu vr̄ tacite voluiſſe Abb. ꝙ n̄ poſſit per illud. c. pe. Sꝫ ego alt̓ Abb. dico tibi ꝯͣriū qꝛ cū hͦ caſu requirat̉ in abſol̓oe cognitō cauſe ē iuriſ dictiōis volūtarie que poteſt exerceri extra ter ritoriuꝫ. vt in. l ij. ff. de offi. procon. noͣ. in. c. nouit de offi. lega. ⁊ hoc aꝑte ī abſolutione voluerunt ibi Inno. Ho. ⁊ Io. de. lig. in. cle. qͣꝫuiſ. de foro cōpe. glo. tn̄ in. d. c. nouit. vr̄ vacillare. ſed debent reduci ad ꝯcor. per ſupradicta. an̄ .ſ. fiat cuꝫ cau ſe cognitione an ſine. ad. c. pe. qd̓ loquitur in lega tis volentibus abſoluere in caſibus reſeruatis pape iure ſingulari qui non poſſunt niſi ſecūduꝫ limitationem ibi traditam. Aut queritur de epi ſcopo in cuius dioceſi ſtudet. ⁊ tunc in religioſis credo ꝙ non poſſit qꝛ niſi r̄deant ad monaſteri um nō videntur contriti cū conſtitō turon̄. conci lij artet vt r̄deant ad monaſteriuꝫ niſi aliud dica mus in excōmunicatione propter periculum ne decedant in via ar. c. qua fronte. de appel. in cleri cis v̓o ſecularibꝰ poterit. tū quia ī ſua dioceſi de liquit. tum quia ratione reſidentie dr̄ epiſcopus proprius. ar. eius qd̓ de ſacerdote curato dicit glo. noͣ. in cle. i. de priui. ¶ Ultima glo. querit an omnes pene ſtatute contra religioſos habeant locum in ſecularibus clericis hic prohibitis. Et tandeꝫ concludit ꝙ ſic. ⁊ hoc videtur mihi indu bitabile cum tex. in extendendo illam conſtōneꝫ loquatur ibi in plurali. vt patet ibi hoc extendi volumus ⁊cͣ. vnde deriſorium eſſet dicere ꝙ cō prehandat partem penarum ⁊ non omnes. vbi enim verba clara ſunt ceſſet interpetratio. l. ille aut ille. de leg. iij. ⁊. l. non aliter. e. ti. ⁊. c. fi. de ver bo. ſig. ⁊ hāc opi. ſequuntur hic cōmuniter doc. Nā ex cōtrario ſequeret̉ vt dicit Io. an. ꝙ qua rōnenon incurrant illas de quibus in glo. ita nec reliquas. ¶ Nunc glo. explicitis pro declaratio ne tex. ⁊ materie ſubmittā aliqua hic per doc. ta cta. Et primo quero quid ſi religioſi non exeent clauſtrum. ſꝫ in clauſtro exn̄tes audiūt vl̓ legūt facultates hic prohibitas. So. Inno ſentit ꝙ ta les non ligant̉ penis hic contentis per tex. hic ⁊ ſupra eo. non magno. qui diſponit contra exeun tes clauſtrū. Ho. dic̄ hoc procedere quo ad ver ba ſecus quo ad mentem de quo hic in. v̓. quia vero. adducit in ar. pro ⁊ contra. c. inter cetera de offi. ordina. ⁊ dicit ꝙ hec indigent declaratio ne conſuluit tamē ꝙ in hoc dubio debēt tales ſe reputare ligatos. ar. c. illud. de cle. ex. miniſ. exi tus enim monaſterij videtur ſecundum eum ꝙ fuerit cauſa impulſiua huius conſtitutionis. ſꝫ cauſa finalis fuit quia iſte ſcientie non conueni unt religioſis cū ⁊ exercitium ſit eis interdictuꝫ vt in. c. ij. de poſtul̓. do. An. ſequitur primuꝫ dc̄m Inno. quia pene ſunt odioſe ergo reſtringende de pe. di. i. pene. ⁊ qd̓ le. ⁊ noͣ ī. c. ſtatutū. de elec. li. vi. Aduerte pro dicto Hoſtien. facit tex. hic in fine vbi in clericis ſecularibus prohibitis nō ponderatur exitus eccleſiarum. vnde in eis di cunt docto. ſuper tex. ꝙ ſpatium duorum men ſiuꝫ cōputat̉ a tꝑe auditꝰ. Si vero ī ſecularibꝰ procedunt pene vbicūqꝫ audiant vel ſtudei. nt. gͦ fortius idem od̓ꝫ in religioſis quibus principali ter iſte ſcientie fuerunt interdicte. vt. sͣ. eo. non magno. argu. in auct̓. multo magis. C. de ep̄i. ⁊ cler. ⁊. c. cum in cunctꝭ. de elec. ⁊ eſt fortis conſide ratio. ſed nihilominus ſequor dictum Inno. qꝛ conſtitutio penalis non eſt amplianda. immo re ſtringenda adeo ut non veniant illa que ex lata verborum ſignificatione poſſent cōprehendi. vt probatur in. c. cum in cunctis. de elec. iuncto. c. ſi compromiſſarius. eo. ti. li. vi. c. ſtatutuꝫ. eo. ti. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Io. an. qui idem noͣ. in reg. odia. de re gu. iur̄. li. vi. in mercu. ſed tex. in. c. non magno de religioſis loquens ⁊ iſte illaꝫ conſtitutionem referens loquitur de religioſis exeuntibus mo naſterium cauſa audiendi leges ⁊ non redeunti bus infra ſpatium duorum menſium. ergo non debet habere locum pena in non exeuntibus. ſꝫ ſtudentibus vel legētibus in clauſtro licet aliter male faciant cum verba hoc non patiantur. ꝓ hͦ vide tex. ī ſimili ī cle. ne ī agro. §. qꝛ vero. de ſta. regū. iūcta gl. ī verbo ipſo facto. nec obſtat ſi di catur eādē eſſe rōnem ī nō exeūtibus. qꝛ primo negari pōt hoc cū magis delinqͣt r̄ligioſus excū do clauſtrū ex cauſa illicita. ⁊ deferendo mona ſterium. ar. xvi. q. i. placuit. qͣꝫ rem ipſaꝫ illicitam ī mōaſterio attētando. cū hoc vltimo calu com mittat vnuꝫ peccatum ⁊ ī precedēti duo. merito magis fuit ibi ī pena exaſperandum ar. xxiiij. q. .i. nō afferamus. ⁊. ff. de pe. reſpiciendum. fac̄ qd̓ noͣ. Io. an. in dcͣa reg. odia. Item facit quod noͣ Ne cle. vel mo. Io. an. ī. c. diſpēdia. de r̄ſcrip. li. vi. vbi vult ꝙ da ta aliqͣ identitate rōis dꝫ hr̄e locū diſpō. ll. ſꝫ noͣ ipſius pena nō ob. qd̓ dr̄ ī ſecularibus clericis. p̄ ꝗa ipſi nō hn̄t monaſteriū. ſcd̓o dico ꝙ nō eſſet peccatū ī eis attētare ꝙ ſi ī domibus ſtuderēt in iſtis ꝙ euaderēt has penas. ꝗa tex. iſte ī v̓bo ꝗa v̓o. ſolū voluit extēdere cōſtitutōeꝫ turon̄. ꝯcilij ad iſtos habentes ꝑſonatus ⁊cͣ. vt ergo iſta ſit vera extēſio debemꝰ face̓ illā cū oībꝰ ſuis qͣlita tibꝰ .ſ. qn̄ exeūt ꝓprios lares cā audiēdi has ſci entias ⁊ effectualit̓ ī eis dāt operā. nā cōſtitutio penalis nō ē multū laxāda maxīe cū ſcīa ex ſe n̄ ē mala ſꝫ uccͣia ad regimē eccl̓ie vl̓is ſaltē ī tꝑali bꝰ. vt. jͣ. dicā. ⁊ ꝑ hͦ faciliꝰ deciduntur qōes ſe. ¶ Euero gͦ. ꝗd ſi religioſus canoniſta vl̓ theolo gus vadat ad prīcipiū amici īcipiētꝭ ī legibꝰ vel phyſica cā honorandi amicū. So. dic̄ Inno. ꝙ nō ē ſuū hͦ īterpretari cū quātū ad v̓ba dānatur hic lectio ⁊ auditꝰ. putat tn̄ ꝙ papa rn̄deret talē ex mēte nō ligari. ꝗa v̓ba ſūt cū effectu ītelligēda maxīe ī penalibꝰ. l. i. §. hec aūt v̓ba. ff. qd̓ ꝗſqꝫ iu ris. ⁊. c. relatū. de cle. nō reſi. ſꝫ ego dico tibi ꝙ ēt qͦ ad v̓ba talis nō includit̉ nec ligat̉. ⁊ miror de Hoſti. ꝗ ita ad corticē vr̄ pōderaſſe lr̄aꝫ. nā tex. iſte. ⁊. c. nō magno. diſponit ī religioſis exeunti bꝰ cā audiēdi leges .ſ. vt prīcipalit̓ ī eis ſtudeant cā ꝓficiēdi ī eis ⁊ clare ꝓbatur ī. c. nō magno in prī. vbi dr̄ ꝙ iſti volebāt audire leges ſub prete xtu eccleſiaſtica negocia fidelius pertractandi ⁊ medicinam occaſione languentiū fratrū ⁊ ſubij citur ibi ꝙ ne occaſioue ſcientie viri ſpūales ite rum īuoluantur mundanis actionibus. iō ſtatu tum fuit ⁊cͣ. que omnia ceſſant in queſtione nr̄a quando religioſus exiſtens preſertim in ſtudio vadit cauſa honorandi prīcipium alicuiꝰ amici nā videmus ꝓ amico monaſterij pōt religioſus aſſumere ꝓcurationem ſeu aduocatōeꝫ etiā. in foro ſeculari. ꝗa in cōſequētiā tractatur vtilitas monaſterij iuxta noͣ. per Inno. ⁊ alios in. c. cuꝫ I. ⁊ A. de re iudi. ergo fortius licituꝫ eſt ire ad honorandum prīcipiū amidi. ¶ Sed queritur tertio quid ſi ille qui incepit legere habet paucoſ ſocios propter quod ille religioſus vult euꝫ cō tinue honorare. So. dic̄ Hoſti. ſe nō admittere talē honorē etiā ſi legētem extraordinarie vellꝫ tm̄ ſemel ī ſeptimana honorare. ⁊ hoc vt omnis fraus excludat̉. all̓. inſti. vi bo. rap. §. ſed neduꝫ talia. ⁊. ff. de trāſac. cum hi. ⁊ de diuor. quāto. cū ſi. placet mihi dictum Hoſti. quando iſte facerꝫ in fraudeꝫ. ⁊ cum hoc exigeret continuationem duorum menſium per predicta. ſed vbi faceret ſine fraude dico ſecus per ſupradicta ⁊ ſatis vi detur de mente Hoſti. fraus autem poterit dep̄ hendi ex cōiecturis. vt in. c. ij. de renū. li. vi. l. do lum. C. de dolo. ¶ Quarto quero nunquid ꝑ ſona eccleſiaſtica hic prohibita poſſit aliquibus priuatim in camera leges vel medicinam legere So. Hoſti. concludit ꝙ non ⁊ ꝙ talis non eua dat penas hic poſitas. quia ſtudium hic prohi betur ⁊ lectio. vt hic iuncto. c. non magno. sͣ. eo. lex enim nō debet eſſe impoſita verbis ſed rebꝰ vt in. c. cōmiſſa. de elec. li. vi. Ego dicerem ꝙ aut legit in monaſterio proprio ⁊ nō incurrit penaſ de quibus hic per ea que. sͣ. dixi de ſtudente in monaſterio poſt Innocē. in alijs queſtionibus. Ant extra monaſterium. ⁊ tunc pendet ab alia queſtione an. c. cum magno habeat locum in le gente ſeu docente Hoſtien̄. videtur velle ꝙ ſic ⁊ Io. an. hic ſuper v̓. ſtudent vbi dicit ꝙ iſtis reli gioſis prohibetur auditus. vt hic in prī. ⁊ lectio vt. sͣ. c. non magno. ⁊ ſtudium. vt hic in v̓. non ve rum. ⁊ idem ſentit Io. an. in regu. cum quid. de reg. iu. li. vi. in mercu. Sed in queſtionis ſoluti on videtur illud reſtringere magis ad religio ſos reſpectu legendi qͣꝫ ad clericos ſeculares. qꝛ iſte tex. de ſecularibus loquens non repetijt de legente de quo fecerat mentionem tex. in. c. non magno. sͣ. eo. formauit enim ibi Io. an. queſtio nem in priuilegio conceſſo ſtudio vt perſone ali as prohibite poſſint ibi libere in his ſcientijs in terdictis ſtudere an per hoc videatur data po teſtas capiendi doctoratum ⁊ legendi magiſtra liter ⁊ poſt multa concluſit ꝙ ante factum tenen dū ē ꝙ non cum omnia iſta videantur in iſtis iu ribus procedere a pari. iō p̓uilegiū odioſū nō dꝫ extēdi vltra caſum conceſſū. fac̄ quod noͣ. glo. ī c. ſi canonici. de offi. ordi. li. vi. Sꝫ poſt factū pu tat ꝙ ſecularis clericus nō ſit cēſendꝰ ligatꝰ quia hec iura expreſſe uō ꝓhibēt ei niſi auditū ſeu ſtu diū. exqͦ ergo ꝯcedit̉ ꝑ pͥuilegiū ꝙ pn̄t libere ibi ſtude̓. gͦ vr̄ ſibi cōceſſū illud qd̓ venit acceſſorie ad ſtudiū .ſ. facultas aſſumēdi doctoratū. ⁊ per ꝯn̄s legēdi. ſꝫ in religioſis dubitauit. ꝗa. c. n̄ ma gno. iūcto iſto vr̄ eis ꝓhibere lectōem auditū et ſtudiū. vno ergo cōceſſo nō veniūt alia ſpāliter ꝓhibita ar. ī. l. qd̓ v̓o ꝯͣ rōeꝫ. ff. de. legi. ⁊ qͣꝫqͣꝫ vi de ītur hec ſubtilit̓ dcā. tn̄ ſi ꝗs vellꝫ ſubtilit̓ hūc paſſū cōſiderare poſſꝫ dice̓ ꝯͣriū ¶ Et aduerte q̄ſo diligēter. nā dico ꝙ. c. nō magno. n̄ loquitur d̓ legētibꝰ .i. docētibꝰ. ſꝫ d̓ addiſcētibꝰ. vn̄ ponit̉ ibi lege̓ largo mō. ꝗa oīs ꝗ ſtudet vt ꝓficiat le git. ꝓ qͦ fac̄ etymologia vocabuli. nā dr̄ lex a le gēdo. vt dic̄ Iſidorꝰ. v. etymologiaꝝ. ⁊ iō Io. an. ſuꝑ rl̓a nemo pōt. li. vi. ī mercu. hͦ aꝑte ꝓbat rōe lr̄e ī. d. c. n̄ magno. dr̄ eīꝫ ibi ꝙ r̄ligioſi exeūt ad audiēdū leges ⁊ phyſicā ſub p̄textu ꝯſulēdi lāguētiū fratrū corporibꝰ ⁊ eccleſiaſtica negocia fidelius ꝑtractādi. ⁊ ſic vt poſſint ꝓficere ⁊ edo cti agerēt p̄dicta. hͦ ēt aꝑtiꝰ ꝓbat lr̄a huius. c. q̄ referēs mentē ⁊ qͣſi v̓ba illius cōſtitutōis vbi ille dixit de legētibꝰ iſtā v̓o declarādo dixit de au diētibꝰ. nec ē veꝝ ꝙ iſta ꝓhibeat auditum ⁊ illa lectōem vt voluit Hoſti. de qͦ miror. ꝗa hec lr̄a ſolū venit ad declarādū illā. nil autē adducit de nouo niſi quatenꝰ ꝙ r̄ligioſi īcurrāt excōicatio nē ipſo facto. ⁊ ꝙ hec cōſtitutio extēdit̉ ad ha bētes ꝑſonatū. ⁊ ad p̄ſbyteros. vt h̓ ⁊ eodē mō dr̄ de ſtudio. nā ponit̉ h̓ ſtudiū ꝓ ipſis ſtudēti bꝰ .ſ. addiſcentibꝰ. nam ſtudiuꝫ magis conuenit addiſcētibꝰ qͣꝫ docētibꝰ. ſtude̓ eīꝫ ē valde cupe̓ Ne cle. vel mo. I. hinc lr̄arū ſtudia dicta ſūt a cupiditate lectionū vt noͣ. Archi. in. c. in noua. xvi. q. vij. vnde qd̓ pͥ us hic dixerat de audiētibꝰ poſtea ſb̓iecit de ſtu dētibꝰ qͣſi audientes ſint ſtudētes. qͣre cōcludo ꝙ. c. nō magno. ⁊ iſtud ſoluꝫ loquūt̉ in audienti bus ſeu ſtudentibꝰ addiſcēdo. ⁊ iſti ſūt qui īcur rūt penas p̄dictas. legētes aūt .i. docētes nō pu to īcurre̓ has penas nec ēt illos ꝗ non ſtudēt vt addiſcāt qꝛ verba illis nō ꝯueniūt vt pꝫ ex p̄di ctis ⁊ a v̓bis cōſtitutōis penalis nō eſt receden dum vt ſupra dictū eſt p̄ſertiꝫ cū nō puto in eis ꝓcedere ⁊ militare rōnem q̄ eſt in addiſcētibuſ nam addiſcēs vr̄ moueri malo zelo .ſ. vt īuolua tur rurſus actōibꝰ mūdanis in patrocinādo et ſil̓ibꝰ vt īnuit tex. in. d. c. nō magno. Item fauo re theologie. vt exqͦ in actu addiſcendi eſt meliꝰ vt det oꝑam theologie ſꝫ ille ꝗ pͥus ſcientiā iſtā didiſcitā docet nō facit vt inuoluat̉ actōibꝰ mun danis īmo cōicat alijs ſcientiā in ſe bonam ⁊ ne ceſſariā ad regimē orbis. fac̄ qd̓ noͣ. glo. in cle. ij de magiſ. in verbo honorē. vel p̄ſuppoſito ꝙ pec cet nō tn̄ tantū qͣꝫtū ille ꝗ nūc īcipit addiſce̓ me rito nō dꝫ in eo hr̄e locū penaꝝ diſpō. ⁊ ꝑ hͦ dice rem ꝙ p̓uilegiatꝰ vt in his ſcientijs poſſit ſtudi vr̄ p̓uilegiatꝰ ad id qd̓ ſequit̉ ex ſtudio .ſ. ad do ctoratū ſumendū ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad legendum cum in doctoratu dat̉ ptās legendi. vt noͣ. in. cle. ij. ⁊ in l. magiſtros. C. de ꝓfeſ. ⁊ medi. li. x. hoc tamen ē magis dubitabile ⁊ ante factū conſulerē abſti nendū. ¶ Ul̓timo opp. cōtra lr̄am ⁊ p̄dicta. vi enī ꝙ minꝰ legitime ꝓhibeat̉ religioẜ ⁊ maxīe p̄latis ſtudiū ſcīe ciuilis. nā. sͣ. in ꝓhemio hui cōpilatōis mandat̉ vt oēs in iudicijs ⁊ ſcholis vtant̉ hac ꝯpilatōe. gͦ mandatū cēſet̉ omne id ſi ne quo illud explicari nō pōt vt in. c. prudentiā de offi. dele. ⁊. l. ad rem mobilē. ⁊. l. ad legatum ff. de ꝓcur. ſed nō poſſumꝰ vti niſi illaꝫ ſciamꝰ. ſcire autem non poſſumus niſi ſtudeamus in illa. ſed ſtuderi ⁊ ꝑfecte intelligi nō pōt ſine no titia ſcientie legalis cum multa ſint in hac cōpi latōe ⁊ ſcīa canonica que minime ītelligi valeāt niſi data ſcientia legali preſertim cum multe le ges ſint īcorporate in decreto ergo debet illaꝝ ſtudiū ꝑmitti maxime cum lex ciuilis ſit ꝑs di uine ⁊ theologie ſcientie ⁊ locum ſuum neceſſa rio obtinet in eccl̓ia ſalteꝫ quo ad regimen tem poraliū que nō ſūt ꝯtēnenda. xij. q. i. vidētes .i. q iij. ſi quis obiecerit. vn̄ leges dicūt̉ ſacratiſſime .l. leges ſacratiſſime. C. d̓ legi. ⁊ alibi dr̄ ſanctiſ ſima. vt in. l. i. ff. de var. ⁊ exͣor. ꝯgni. ⁊ ꝑ ora p̓nci pum d̓eus illa dicitur ꝓmulgaſſe vt in. c. fi. xvi. q. iij. ⁊ in. l. fi. C. de p̄ſcrip. xxx. vl̓. xl. anno So Hoſti. formauit hoc contrariū ⁊ refert ꝙ Rof. beneuentanꝰ in rubrica de rapto. poſt prin. dice bat ꝙ papa cum duobus ſuis cōſiliarijs fecit ſi cut vulpes faciunt qui dānant ceruſa cum illa ꝯmedere nō poſſunt Et dicit ꝙ ad regimen ec cleſie ſcientia ciuilis eſt ſumme neceſſaria ⁊ pro fecto ſatis inhoneſte locutus eſt de principe et recordari debuiſſet de. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. de p̓uile. vbi dicitur ꝙ raro occurrunt cauſe eccl̓iaſtice q̄ nō poſſunt canonicis ſtatutis expediri. Ideo Hoſtien̄. dixit hic ⁊ melius ad contrarium ꝙ materia legum in canonibus contēta poterit ſi ne principali ſtudio lectione ⁊ auditu legum ha beri ⁊ declarari ꝑ libros iuris ciuilis qui habe ri licite poterunt ⁊ ſic ꝑ ſtudium camere ad hoc principaliter nō ordinatum ſed in finē melius ī telligendi ſcientiaꝫ canonicam poterit quis cō trario ſatiſface̓. ¶ Et noͣ hoc vltimū ꝙ licitum eſt religioſis ⁊ alijs h̓ ꝓhibitis habe̓ libros ciui lis ſciētie ⁊ in eis in camera ſtude̓ ad finē meliꝰ intelligendi canones nō autē principaliter pro pter ipſam ciuilē ſciētiam acquirēdam pro hoc allego bonū tex. in. c. turbat. ⁊. c. ſi quis grāma ticam. ⁊. c. de quibuſdaꝫ .xxxvij. diſ. nam cuius finis bonꝰ eſt ipſum quoqꝫ bonū eſt .i. q. i. nō eſt putanda. Eſt enim ſcīa addiſcenda principalit̓ ꝓpter deum ⁊ bonum publicum. ꝑ ſciētiam enī mundus illuminat̉ ⁊ ad obediēdum deo ⁊ mi niſtris vita ſubiectorum informat̉. vt dicit tex. in aucͣ. habita. C. ne fi. ꝓ pͥa. ¶ Et qui ad hunc finē eam cōſequitur nedū famam in hoc ſeculo ſed mercedē maximam in futuro. ¶ In cuius finē altiſſimꝰ nos ⁊ oēs alios tam preſentes qͣꝫ poſteros ſciētie inſiſtētes dirigat ꝑ ſuam ineffa bilem clemētiam. Abbas. ¶ Finit lectura dn̄i Nicolai abbatis ſuꝑ tertio li bro decretaliū. Uenetijs impreſſa ꝓuidorū vi rorum dn̄oꝝ Io. de colonia. Iohanniſqꝫ man then de gherretzem ſocioruꝫ impendio. Anno ſalutꝭ dn̄ice Mº. ccccº. lxxviij. 4º. nonas madij. in officio vacat omnipotentis ad ſingulos de ligna. ⁊. c. vacante ſi acquiſiuit ſic etiam haberet caſu non beneficio ſi eſt efficitur ꝓpoſitum adhibere fecerit pfeſſionem placet Io. an. occidentalis l. quero cum non ꝙ in ꝙ faciat facta n oporteret vel hypo. hic in cite obligata vr̄ approbare in pignoribus pondera de queſtione legatis obligationem opponenti vbi hoc clauſula receptio talem quidam in fi. glo. videtur fateri ꝓpria bona rainaldus infero abſens debet non eſt in. c. ij. vt ſic nōbene in. c. querelam. vide tex. debet habere non poteſt octo quorum diacōnales ergo inferendū ſi capitulo de ſucceſſionibus no. infa. ẜm vnum ſe vſurariuꝫ vbi hanc ad ſuperiore m ſuperiores S ꝯſequi omnino cōmiſſio nūquid autem poteſt cōpelli nō recuperat diuina In quadam decimas litteras §. verum baptizatus in. c. tua Item queritur certa iura in duobus debebat ec. non alie. ſoluatur quod noͣ confir. vti. teneatur G modica coactio cle. ⁊. xvi. facit optime et ſatis oliꝫ de ſecularis vendi. ſed ille tex. 2ꝰ caſus prin. glo. vt quia res in maͣ et. c. fi. in fauorē ſed aduerte Caſus diſpenſatus noͣ vnum expediat ⁊ vile .§. reſtat all̓. diſtinguo nō tenuerat ſexto A in. c. cum Finis ſufficit licet contrariuꝫ nō poteſt B preſentationem ꝑ Inno. neceſſario prelatus preſentetur ar. in. c. ſ. illud cenſus et O ep̄i nulla tex. ꝯclude auctoritatem in alienatione ſuuꝫ exprimere