ve ſolutionibus.

reddebatur ius manu regia. l. ij. ff. de ori. iur. poſtea ſuperuenit ius ciuile ⁊ quoſdaꝫ cōtractusapprobauit. quibuſdam vero cōtractibꝰ reſiſtitquibuſdā aſſiſtit. vn̄ actꝰ naturalis approbatꝰ aiure ciuili hꝫ hodie effectū vt in iudicio mādet̉executioni. ⁊ ſi nulla exceptio cōpetit. tūc nō eſtdubitandū de tali debito. qn̄qꝫ ⁊ qͣrto debitumcauſatur naturali ⁊ ciuili mō ẜm qd̓ p̄dixi. ſꝫ aliqua exceptō cōpetit qn̄qꝫ tēporalis. exemplū ꝓmiſi tibi aliquid ſolēniter ad certū diē. an̄ aduētum diei cōpetit exceptio ꝯͣ hoc debitum. qn̄ꝫ exceptio ē ꝑpetua. exēplū in velleiano. naꝫ mulierhꝫ p̓uilegiuꝫ vt efficaciter nō teneatur ex int̓ceſſione pro alienis debitis. ſi d̓ facto fideiuſſit obligatur naturaliter ⁊ ciuil̓r. ſed perpetuo cōpetitexceptio ex bn̄ficio ſibi īdulto. ⁊ hec exceptio ēfauorabilis qꝛ ī fauorē mulieꝝ pͥncipaliter inducta. q̄dā ē exceptō ꝑpetua ⁊ odioſa. exēplū ī macedoniano. nā ex mutuo obligatur filiuſfamilias naturaliter ⁊ ciuiliter. ſꝫ ex diſpoſitōe. l. habꝫꝑpetuā exceptionē ꝯͣ creditorē. ⁊ hͦ exceptō fuitīducta ī odiū creditoꝝ. nō aūt pͥncipal̓r ī fauorēfiliorū familias. quedā ē exceptio īducta ad iuris rigorē ſeruādū. vt illa q̄ ex ſnīa īiuſta pꝰ tnͣſitū in rē iudicatā. nā ſi mihi eras obligatꝰ in cētū⁊ iudex īiuſte declarauit te mihi obligatū nō fore nō tollit̉ per hoc obligatō. qꝛ iudex declarat⁊ nō diſponit. vt in. l. ex diuerſo. ff. de rei ven. plene legit̉ ⁊ noͣ. ī. l. iul̓. ff. de cōdi. īde. dixi ī. c. ꝓpoſuit. ⁊ ī. c. cuꝫ noſtris. de cōceſ. p̄ben. ſꝫ tn̄ cōpetitexceptō ex ſnīa ⁊ ꝓcedit hoc exēplū in cāu quoſnīa nō tollit aliquā obligatōnem. vtputa qꝛ ē declaratoria. nā qn̄qꝫ ſnīa tollit obligatōem. vtputa quādo ē priuatiua ſeu diſpoſitiua. naꝫ iudexex cauſa quādoqꝫ liberat quē ab obligatōe alt̓iꝰad hoc. xv. q. vi. ī. c. nos ſāctoꝝ. ⁊ plene noͣ. in. d.l. cum quis. ⁊ in hoc caſu iſtud exemplū non caderet in hac parte. ſꝫ potiꝰ ſub ſpecie īdebiti naͣlis ⁊ ciuilis vel ciuilis tantū ẜꝫ ꝙ ſnīa operatur.quādoqꝫ ⁊ vltimo dubitatur an̄ exceptō ſit ꝑpetua an tēporalis. exēplū cū ꝓmiſi tibi dare deceꝫcū Imperator venerit Italiā. nā ſi nūqͣꝫ vene̓itexceptio perpetuo ꝯpetit ꝯͣ te. ſi venerit vſqꝫ adānuꝫ exceptō eſſet tēporalis de preſēti. ergo dubitat̉ an exceptio ſit ꝑpetua an tꝑalis. his terminis nūc breuiter declaratis venio ad pͥncipale ꝓpoſitū glo. an̄ ⁊ quādo īdebite ſolutū poſſit repeti ⁊ ſequēdo ordinē glo. diſtingue ꝙ aut fuitdebitum naturale tātū ſꝫ ciuilit̓ indebitū. ⁊ tuncglo. diſtinguit ꝙ aut errore iuris fuit facta ſolutio ⁊ nō cōpetit repetitō aūt errore ſcē ⁊ pōt r̄peti. exēpluꝫ hr̄s volēs retinere falcidiā ſoluit legata ītegra credēs ſe teneri. certe nō pōt repetere. qꝛ errauit ī iure. Si aūt credebat hereditatēeē ſufficientē tunc repetit. qꝛ errauit in facto. vn̄error iuris nō excuſat vbi debitū naturale p̄ceſſit. ſecus in errore fcī. vt ī. l. error. C. ad. l. falci. etintellige quādo error facti fuit ꝓbabilis. nā improbabilis nō excuſat. vt in. c. ad apoſtolice. jͣ. d̓cle. excō. mini. ⁊ ī. c. ij. d̓ ꝯſti. li. vi. ⁊ ex his poteſt

colligi vna concluſio ꝙ error facti ꝓbabilis excuſat ēt vbi ꝓceſſit debitū naturale tm̄. ſecus inerrore iuris. vltimā tn̄ partē cōcluſionis dic ꝓcedere in maiori ⁊ ī ꝑſonis nō priuilegiatis. namminor ⁊ mulier miles ⁊ ſimiles perſone q̄ excuſant̉ ab ignorantia iuris ſoluendo per errorempoſſunt repete̓ ar. ī. d. l. cū de indebito. ⁊ licꝫ aliqui ꝯͣ. qꝛ ſubeſt debituꝫ naturale. pͥmū tamē cōiter tenetur. exquo dicte ꝑſone cōiter excuſāturab ignorantia iuris. ⁊ predicta procedunt in naturali obligatione ſtricte ſumpta vt in illa q̄ orit̉ex pacto ſimplici. ſꝫ in obligatōe naturali magislata. vt ē illa qua naturaliter īducimur ad benefaciendū benefaciēti. ē dubiū nūꝗd cōpetit repetitio. nā glo. noͣbilis. in. l. ex hoc iure. ff. de iuſti.⁊ iure vr̄ velle ꝙ regulariter cōpetat repetitō ſꝫqn̄qꝫ ſecus per. l. ſi non ſortem. §. libertus. ff. decondi. īde. vbi libertus preſtās operas ſuas indebitas nō repetit. qꝛ naturaliter obligatur adoperas obſequiales. ſꝫ dic de hoc plene ꝑ Bar.in. l. ſi teſtō. ff. de fideiuſ. vbi ī effectu cōcludit ꝙvbi talis obligatio naturalis ē redacta ad neceſſitatē p̄ſtationis ꝑ ius ciuile. tūc nō cōpetit repetitio. ⁊ hͦ caſu loquit̉ dictus. §. libertus. aut nonſubeſt talis neceſſitas. ⁊ ſi ſoluit tantūdē nō pōtrepeti. vt in. d. l. ſi teſtō. §. i. ſi vero aliud ſoluiturtunc poteſt fieri repetitio. quia nullo iure cauet̉ꝙ hoc caſu nō poſſit repeti. ⁊ ſic ꝓcedit glo. ī. d.l. ex hoc iure. quod noͣ. quandoqꝫ ⁊ 2º. ſoluit̉ indebitum naturaliter. ſed ciuilit̓ debitū. ⁊ tunc ẜꝫgl. poteſt r̄peti. ⁊ dic quacūqꝫ ignorātia fuit fcāſolutio ſiue ꝑ errorē facti ſiue iuris. qꝛ ego certo de damno vitādo ⁊ tu de lucro captādo. ꝓ hͦdcā. l. ſi non ſortē. §. indebitū. quādoqꝫ ⁊ 3º ſoluitur īdebitū vtroqꝫ iure. qꝛ nō erā obligatꝰ necnaturaliter nec ciuiliter. ⁊ tunc pōt repeti qͣcūqꝫigͦrātia ſolueriꝫ. ſecꝰ ſi ſcient̓ ſoluiſſē. qꝛ tc̄ videor donaſſe. vt ī. l. cꝰ ꝑ errorē. ff. de re iud. fallit inſolutōe vſuraꝝ. nā illas poſſū repete̓. vt ī. c. debitores de iureiur. ⁊. jͣ. d̓ vſur. qͣi ꝑ totū. quādoqꝫ⁊ quarto ſoluit̉ īdebitū ꝑ exceptōeꝫ. vt qꝛ bn̄ inſe debtū. ſꝫ exceptō ꝯpetit vt. sͣ. dixi. ⁊ tūc ſi exceptio ē tꝑal̓ nō pōt repeti regulariter. ſi v̓o ē ꝑpetua ⁊ fauorabil̓ pōt repeti. vt ī iuribꝰ all̓atis ī gl.ſi v̓o ē odioſa dicit gl. ꝙ ſi nō pōt r̄peti ſiue ignorantia iuris ſiue facti. ſed de hoc dic melius vtlegit̉ ⁊ noͣ. ī. l. fi. ff. ad mace. naꝫ ſi ꝓbabili errorefuiſſet facta ſolutō cōpetit repetitio. qn̄qꝫ ⁊ vltimo exceptō ē īducta ad iuris rigorē ẜuandum⁊ tunc dicit glo. ꝙ ſcient̓ ꝗs ſoluit nō repetit̉. qͣſidicat ſecꝰ ſi ignorāter ⁊ ex hͦ vr̄ gl̓o. velle ꝙ ſi iniuſte abſolutus ꝑ ſnīaꝫ ſoluit v̓m debitū nō pōtrepete̓ ſi ſcient̓ ſolue̓it. ſecꝰ ſi ignorāt̉. ſꝫ hͦ dice̓mīdiſtīcte nō eē bene dictū. nā eo caſu quo ſnīa nōtollit obligatōeꝫ naͣlem nō cōpetit repetitō ēt ſiſolutō ē ſcā ꝑ ignorantiā iuris. vt. sͣ. dixi in pͦ mēbro. Itē nō ē v̓m ꝙ ſnīa ſemper tollat obligatōnem ēt ciuilem. nā qn̄qꝫ tollit vtrāqꝫ obligatōeꝫvt quando eſt diſpoſitiua. ⁊ tunc idē dicendumꝙ eo caſu qͦ ſoluit̉ īdebitū vtroqꝫ iur̄. qn̄ꝫ tollit