Druckschrift 
Lectura super tertio libro Decretalium
Entstehung
Venedig 4. V. 1478
Einzelbild herunterladen
 

de pignoribus

qua. eo. ti. Nota tertio qualem cautionemtenetur preſtare vſufructuariꝰ. dic plenius qͣꝫtex. vt colligitur ibi ex. l. i. ff. quemad. vſufruc. ca vt colligitur hic ex glo. in verbo immobilibusdebet enim cauere dupliciter. primo vtetur rebus que vſu non conſumuntur arbitrio boni viri ſalua rerum ſubſtantia .i. ſicut quilibet bonusvir vtitur fruitur re propria. ſecundo finitovſufructu debet reſtituere ꝓprietario id quodſupereſt. in rebus vero que vſu conſumūt̉ debꝫpreſtare cautionem de eis exhibendis in eadeꝫqualitate vel ſi vult conſūmere preſtabit eſtimationem illorum bonorum. Et aduerte quiaiudicio meo auctor fuit hic diminutꝰ. de multum miror in perſona Gregorij noni qui fuit ſb̓tiliſſimus legiſta. nam ſolum complectitur bonaimmobilia que vſu conſumūtur. bona mobilia que vſu ꝯſumunt̉. nihil autem dicit de bois mobilibus que vſu conſumūtur ſed minuunt̉ vt vegētes ſerui ſimilia que ex vſu vetereicunt minuūtur. non autem ipſo facto cōſumūt̉quēadmodum conſumitur pecunia vinum frumentum oleū ſi. Federi. de ſenis dubitauit deiſta tertia ſpecie bonorū. vt refert cōſilio. xlvi.conſuluit dominum Io. palliacenſem ciuem ſenenſē. ſꝫ ex rn̄ſiōe ſua vix p̄t colligi certū rn̄ſuꝫde quo non minus miror. Ego dicereꝫ ſaluo meliori iudicio de hoc qͣſi eſſe caſum in. d. l. i. ff. vſufruc. quemadmo. ca. ſi recte ponderetur litterain princ. nam ibi dicitur vſufructuarius debetcauere de vtendo fruendo ⁊cͣ. de reſtituēdoquod ſupererit finito vſufructu. ſubijcitur intex. illa ſtipulatio habebit locuꝫ tam in rebusmobilibus qͣꝫ ſoli .i. īmobilibus. vnde coniungēdo verbum mobilibus cum qualitate cautionisprecedentis. quia promittit reſtituere quod ſuꝑerit finito vſufructu. ſatis colligitur idem iudicium eſt de rebus immobilibꝰ. de mobilibꝰque vſu non conſumuntur ſed minuuntur. vndeiſte tex. in fine facit ſpecialem mentionem de pecunia. quia vſu illa conſūmitur. pro hoc facit. l.i. ff. de vſufruc. ea. re. que vſu conſumūt̉. vbi iſtedue qualitates bonorū ponūtur vt diuerſa .ſ. bona que vſu conumuntur. bona que vſu minuuntur. vnde iura que volunt vt excōmūicatioſtetur. loquuntur in rebus que vſu cōſumunturvt hic. in. l. ſit ibi oleuꝫ. ff. de vſufruc. ea. re. quevſu conſu. ergo non debent extendi ad bonavſu non conſumuntur. nam eſſet magnum preiudicium ipſi vſufructuario. Ad ideꝫ adduco bonum ſimile. nam ſi cōmodantur res que vſu minuūtur. damnum petinet ad dominuꝫ non adcōmodatarium. vt. l. eum qui. ff. cōmo. Fortiushoc dicendum in vſufructuario qui naturaliterpoſſidet. vt damnum inde cōtingens ſine culpaſua cedat proprietario non ſibi. hoc bene nota. In glo. in verbo idoneam in fi. ſed contrahoc facit. nam falcidia cōtinet fauorem heredis tamen poteſt remitti a teſtatore. vt in aucͣ. ſꝫteſtator. C. ad. l. falcid. Cy. tractans hūc articl̓m

poſt Pe. in. l. i. allegata in gl. concludit cautiopreſtanda in rebus que vſu conſumuntur poteſtremitti a teſtatore. ſed preſtanda in rebus īmobilibꝰ ſeu que vſu non conſumūtur non poteſtremitti a teſtatore. in iſtis rebus intellige iſtaꝫglo. Ratio diuerſitatis eſt quia in rebꝰ que vſunon conſumuntur ſi valeret remiſſio cautionisdaretur materia delinquendi. quia non curaretvti vt bonus vir. ſed in alijs ceſſat iſta ratio cumteneatur ſolum reſtituere meram eſtimationem ſic continet merum fauorem teſtatoris. proprietarij eſt diſtinctio ſatis equa. In glo. inv̓ſi. fruatur. nota bene hanc gl. clerici in fructibus beneficiorum comparantur vſuarijs nonvſufructuarijs. nam vſufructuarius poteſt ad libituꝫ diſponere de fructibꝰ poteſt de eis donareteſtari ſimilia facere. ſed vſuarius habet ſolum id quod probabili ratione conſumitur. adidem quod iſta gl. tenet gl. in. c. olim. de rer.mu. in. c. fi. de pec. cleri.. c. quia nos de teſta.. c.res. xij. q. i. glo. tamen in. c. duo ſunt genera. ea.cauſa.. qōne dicit clerici ſunt domini fructuum. ſed intellige ſunt domini in bene adminiſtrando diſpenſando. nam etiam probabiliterdonare poſſunt etiam ſi ſūt prelati regulares. vteſt tex. in. c. ceterum. de don. ſed non debent diſſipare vel improbabiliter diſpenſare. glo. tamenquam allegat totus mundus diſtinxit prout habetur in. c. preſenti. de offi. or. li. vi. dic vt ibi. ſedego pleniſſime dixi in repeti. c. cum eſſes teſta.vbi tetigi hunc articuluꝫ multos alios ad maͣꝫ aliqui tāgunt in. c. peruenit.. ti proxi. Inglo. in verbo immobilibus. ibi cum certuꝫ eſtprietatem redire ⁊cͣ. pone exemplum legatus eſtpure vſufructus. proprietas auteꝫ ad certum diem hoc caſu eſt preſtanda cautio. vt in. §. plane. allegato in glo. In glo. in verbo pecuniaſin fi. ſupple non minima. nam maxima capitisdiminutio eſt cum perdit quis ciuitatem libertatem. media cum perdit quis ciuitateꝫ non libertatem. puta quia eſt deportatus. minima eſtcum mutat ſtatum quia tranſit in poteſtatem alterius. non tn̄ perdit nec ciuitatem nec libertatēde quo dicendū. vt inſti. de capi. dimi. In gl.fi. gl. iſta non firmat pedem ſed ſoluꝫ recitat opicontrarias. opi. primam tenuit Pe. ſecundaꝫvero tenuit Accur. in. l. vſufructus. C. de vſufruc. Alij dicunt vſufructus debet ſequeſtrariargu. in. l. litibus. C. de agri. cenſi. li. xi. Hoſtiē.dicit prima opi. eſt communior. ſed ſecūda iuſtior. poſſet teneri media via ẜm eum vt admittatur cautio iuratoria. ſed ſi non vtetur ſicut bonus vir abdicabitur ab eo vſufructus. Bar. indicta. l. vſufructus. dicit aut vſufructuariuſ eſtſuſpectus. non ſufficit iuratoria. aut non eſt ſuſpectus admittitur. hec diſtinctō mihi placethabet enim maximam equitatem. ar. in. l. ſi fideiuſſor. ff. ſi quis cautio. in. c. per veſtras.. dopꝰ diuor. reſti. vbi bonꝰ tex. in ſimili. in aucͣ. generaliter. C. de ep̄i. cleri. Sed extra gl. q̄ro