de pignoribus
nuptias dēant p̄cipue d̓ſeruire oneribꝰ mr̄imōijde quo remitto ad noͣ. in. l. ſi conſtante. ff. ſo. ma.in dicto. c. per veſtras. ¶ Noͣ ibi tacite obligata. ꝙ omnia bona mariti tacite obligātur vxorilegis beneficio pro dote reſtituenda. an autemidem ſit quo ad donationeꝫ propter nuptias vl̓quo ad bona parafrenalia dicam. jͣ. cum glo.Ultimo nota mirabilem modum ſentētiandi inactione hypothecaria. naꝫ condemnatur hic tertius poſſeſſor ad reſtitutionem debiti quatenuspoſſidet de bonis debitorꝭ principalis quod videtur iure ſuſtentari non poſſe. quia vt ſupra dixi rem reſtitui eſt tantuꝫ in obligatōe. ergo nonpoterat condemnari ad reſtitutioneꝫ dotis. ſedſolum ad reſtitutionem bonorum. ſed poteſt dici ꝙ papa hic habuit reſpectum ad libellum mulieris continentem id quod erat in obligatione⁊ in facultate. ⁊ debet intelligi ſententia large .ſ.vt ſatiſ faciat de dote dimittendo bona vel ſoluēdo debitum. Ex quo nota ꝙ verba ſententie debent multum late intelligi vt ipſa ſententia ſaluetur ſicut dicimꝰ in libello. vt legi. et nota. in. c. cōſtitutus. de reli. domi. facit. c. abbate. de ver. ſig.⁊. l. ꝯtinuꝰ. de ver. obli. ⁊. l. ſi quis intētione. ff. deiudi. ¶ In glo. iij. in fi. hec gl. in effectu attingitduo. primum nunquid mulier preferatur in dote conſequenda creditoribus mariti anterioridꝰin obligatione. ſecundo nūquid idem ſit quo addonationē propter nuptias ſibi factaꝫ a maritoreſpectu pͥmi concludit ꝙ prefert̉ pͥoribꝰ hn̄tibꝰactionem perſonalem vel hypothecam tacitam.i. beneficio legis inductam. anterioribus auteꝫhabentibus expreſſam non prefertur. ⁊ hec fuitopi. Bul. quam etiam ſequitur Accur. in. l. aſſiduis. C. qui po. in pig. ha. ⁊ Dy. in. §. actionuminſti. de acti. ⁊ Inno. hic Contrariam opi. tenetMar. vt noͣ. in dicta. l. aſſiduis. quam ſequūturIa. de are. Petrus Guil. de ſuza. ⁊ Cy. Bar.autem dicit ꝙ cōſuetudo eſt pro opi. glo. ⁊ malūeſſet ſententiare contrarium. arg. in. l. minime. ff.de legi. ⁊ licet multa allegentur pro ⁊ contra tamen contra opi. huius glo. multum facit dicta. l.aſſiduis. que loquitur indiſtincte preferēdo mulierem omnibus creditoribus anterioribus habentibus hypothecam. ergo debet intelligi generaliter ſiue habeant expreſſam ſiue tacitaꝫ qꝛqui totuꝫ dicit nihil excludit. xix. diſ. ſi romanorum. Item eſt aliud multū forte ar̄. ſi vinco vincentē te. ergo debeo vīcere te in. c. auctōitate deconceſſ. p̄ben. li. vi. ⁊ facit. c. dilectus. de offi. leg.ſed is qui mutuauit pro refectione rei preferturanterioribus habentibus expreſſam. vt. l. interdum. ff. qui po. in pig. ha. ⁊ iſte vincitur a muliere quia mulier prefertur ſibi vt in aucͣ. ſignata ſuper dicta. l. aſſiduis. ergo mulier debet vincere⁊ preferri omnibus creditoribus habentibꝰ expreſſam hypothecam. Pro contraria opi. quāfauet iſta glo. facit eꝗꝑatio fiſci ⁊ mulieris vt dr̄in ea. ſecundo quia lex non defert vni beneficiūcum diminutione iuris alterius. l. ij. §. ſi quis a
principe. ff. ne quid in lo. pub. ⁊ bonus tex. in. c.ex tenore. de fo. compe. vbi dicitur ꝙ licet viduis ſimus in iuſtitia debitores. non tamen alijs facere debemus iniuſtitiam. ſed intelligendo. l. illāaſſiduis generaliter diminueretur ius habentiūhypothecam anteriorem expreſſaꝫ. ⁊ ſi diceresidē eſſe in tacita. reſpondetur ꝙ tacita inducitura lege. vnde potuit lex reſtringendo priuilegiuꝫſuum preferre priuilegiū mulieriſ. ſecus in exp̄ſſa que habetur facto ipſius cōtrahentiū. ⁊ quicquid ſit paſſus ſatis dubium eſt. ⁊ doctores variant ſententiam. ⁊ multum facit iudicio meo tex.in dicta. l. vbi. dum ſpecifice facit mentionem depoſterioribus creditoribus. ſed ſeruareꝫ in practica primo illam opi. pro qua eſt loci conſuetudo. vt. l. ſi de interpretatione. ff. de legi. ⁊ in. c. cuꝫdilectus. de conſue. nam conſuetudo interpretatur legem dubiam. ſed ceſſante conſuetudine fauerem mulieribus. quia in facto dubio potior ēcauſa dotis. vt in. c. fi. de re iud. ⁊ noͣ. in. c. ex litteris. de probatio. Quo ad ſecunduꝫ. ſcꝫ reſpectudonationis conclude poſt Inno. hic ꝙ aūt mulier debet lucrari donationem propter nuptias⁊ eo reſpectu agit pro donatione. ⁊ tunc licet bona mariti ſint tacite hypothecata pro illa donation vt eſt tex. in dicta. l. vbi. prealleg. non tamenhabet vxor priuilegium vt preferatur anterioribus creditoribus. quia hoc non eſt iure cautumnec donatio propter nuptias eſt ita fauorabilisſicut dos. quia dos eſt quaſi patrimonium mulieris. l. iij. ff. de mino. ⁊ ſi remaneret indotata fieret preiudicium reipublice. per ea que leguntur⁊ noͣ. in. l. i. ff. ſolu. matri. que ratio ceſſat in donatione. Aut mulier agit ad donationeꝫ non vt eālucretur ſed tāqͣꝫ ſibi ſpecialiter obligatam prodote. ⁊ tunc habet priuilegium dotis. quia hoccaſu agit potius pro dote qͣꝫ pro donatione.¶ In glo. penultima. ibi parafrenalia. ⁊ dic ꝑafreęnalia .i. bona que mulier habet preter dotem. etdicitur a para quod eſt iuxta. ⁊ frena quod eſtdos quaſi iuxta doteꝫ. nam ſepe mulier habꝫ aliqua bona vltra dotem ⁊ in his glo. querit vtrūbona mariti ſint obligata vxori. ⁊ reperitur hecglo. varia. nam aliqui libri habent ꝙ non. aliquiꝙ ſic. ⁊ vtraqꝫ littera poteſt eſſe vera per diſtīctionem. Aut enim maritus habet adminiſtrationem illorum bonorum. ⁊ tacite ſunt obligata. vtl. fi. hic alle. Aut vxor retinet illa bona penes ſe⁊ ceſſat illa obligatio. ¶ Secūdo principaliternoͣ ex gl. ꝙ bona prelati ſūt tacite obligata eccleſie pro mala adminiſtratione. ⁊ ſic poteſt agereſie contra tertium poſſeſſorem ſicut agit hic mulier pro dote. ⁊ non tradas obliuioni hanc glo.nam licet non habeamus tex. expreſſum tamenmilitat ar. a paritate rationis. nam eccleſia equiparatur minori. vt in. c. i. de ininte. reſti. ergo ſic̄bona tutoris tacite ſunt obligata pupillo. vt iniuribus preallegatis in glo. ⁊ in. l. fi. C. de legi. tute. ita et bona prelati eccleſie. Item videmus infiſco ꝙ bona conductorum vectigalium ſunt ta