¶ Quō varietas criminū inducit varietate penaꝝ? ℟º. Aut facta puniūt̉.ut cedes ⁊ furta. Aut dicta. ſicut cōuitia ⁊ iniq̄ aduocatiōes. Aut ſcripta .s.falſa uel famoſi libelli. s. infamatorij.Aut ꝯſilia ſicut cōiuratiōes uel cuꝫ qͣseſt cōſciꝰ cū latronibꝰ ⁊ ſuadet̉ uel fauet eis. Hec aūt qͣtuor genera ſeptemmodis ſūt ꝯſiderāda. Et pͦ ꝗdē ꝯſideranda ē cā ſicut v̓bera q̄ ſi illata ſunt amgr̄o uel ꝑente īpunita ſūt. ꝗa vidē̓t̉facta emēdatiōis aīo. ſꝫ cū fiūt ꝑ iramab extraneo certe puniūt̉. 2º ꝯſiderāda eſt ꝑſona. ⁊ hͦ dupl̓r .s. illiꝰ ꝗ fecit ⁊illiꝰ ꝗ paſſus eſt. Alit̓ enī puniūt̉ ſeruiqͣꝫ liberi. ⁊ alit̓ q̄ ſūt ꝯtra dn̄m ſuū uelparentē qͣꝫ ꝗ ꝯͣ extraneū. ſicut ⁊ alit̓ ꝙeſt ꝯͣ alique ꝗ eſt in magiſtratu publico ⁊ alit̓ qui ꝯpuatū. Et ad hāc ꝯſiderationē de ꝑſona ꝑtinet etiā etas facientis ⁊ eiꝰ ꝗ paſſus ē. 3º ꝯſiderādus ēlocus. Nā idē actꝰ ſi fiat in qͦlibet locoerit furtū ⁊ nō puniēdū capite. Si ī eccleſia erit ſacrilegiū ⁊ capite puniēdū4º ꝯſiderādū ē tēpꝰ. Na ꝑ hoc diſcerni ſolebāt emāſores a fugitiuis. Emāſor enī erat ꝗ ꝓpͥa volūtate diu euagatus poſtea ad caſtra reuertebat̉. Fugitiuus v̓o ꝗ recedebat aīo nō reuertendi. Itē tēpꝰ diſcernit effractorē ſeu furem diurnuꝫ a nocturno. Et dr̄ effractor ꝗ carcerē effrīgit ut euadat inde.uel alia loca ut inde aliquid ſurripiat.Et nocturnꝰ ꝗͥdē furul̓ effractor acriᶜpuniri debet. 3º eſt ꝯſiderāda facti qͣlitas ꝑ quā atrociꝰ uel leuiꝰ ē puniēdꝰut furta manifeſta q̄ acriꝰ puniūt̉ qͣꝫ n̄manifeſta. Itē ꝑ hͦ diſcernit̉ rixa a craſſatura. Nā rixa ē ꝗdā ꝯflictus alt̓cantiū. craſſatura v̓o eſt violentia illata alatronibꝰ. ut in nemoribꝰ ⁊ hꝰ mōi. Itēꝑ hͦ diſcernūt̉ expilationes a furtꝭ. Etdicit̉ expilatio ſubtractio reruꝫ hēditariaꝝ anqͣꝫ he̓ditas adeat̉. Naꝫ in eisnō dr̄ ꝓprie furtū qḋ fit īuito dn̄o cūhe̓ditas nō habeat dn̄m. Itē ꝑ hoc diſcernit̉ petulātia .i. qd̓ fit ꝑ quandā laſciuiā qd̓ dr̄ h̓ petulātia ab eo qd̓ fit ꝑviolētia. 6º ꝯſiderat̉ quātitas ꝑ quaꝫdiſcernit̉ fur ab abigeo. ut ꝗ ſue vnūſurripuerit ut fur coercebit̉. ꝗ v̓o gregem ut abigeꝰ. A. Decē oues ⁊ ꝗnqꝫuel qͣtuor porci faciūt gregeꝫ. ff. de abigeis. l. fi. G 7º expectat̉ euentus .i. ſires habuit effectū. ut ſi ꝗs etiā demesniſus eſt aliꝗd ꝯtra aliuꝫ ⁊ res habuiteffectū ꝯdēnabit̉. A. Sed nō ꝑſonademēs. Nā lꝫ. l. aut facta. de q. i. dicatiii aſciꝙ euentꝰ cōſiderat̉ etiā ī demētiſſimoj3 xiiputo intelligēdā qͦ ad diligētiorē ꝓuiſione ⁊ nō q̄ ad punitionē. cuꝫ demēsnō puniat̉ etiā ſi occideit matrē. ff. de.j.jxiioffi. p̄ſi. diuus. B Ꝙ ſi res nō habuit effectū nō ꝯdēnabit̉ niſi in ꝗbuſdā.xxii ſatrocibꝰ .s. q̄ ad aliquē actū extrīſecūꝓcedūt. ut ſi ꝗs occidēdi cā cū telo ſitdep̄hēſus. Probāt̉ oīa p̄dcā. ff. de pe. l.aut facta ⁊ d̓ pe. diſ. i. aut facta. A. Idēqd̓ in hͦ. §. ⁊ ī p̄cedēti. noͣt̉ in ſū. eo. ti.q. 7. vbi etiā ad finē ponūt̉ expoſitio.nes dcōꝝ vocabuloꝝ ẜm glo. Ray. B¶ Itꝝ deus alicui penaꝫ inferat ſinecuipa. ℟º ſcd̓m Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. io8.Beria ẜm ꝙ hꝫ ꝓpriā rōnē pene nō infertur a deo ſine culpa. Sꝫ pena inqͣꝫtūeſt medicīa nō ſolū ſanatiua pctī ꝑteinimteiy eariti ſꝫ etiā p̄ſeruatiua a futuro ⁊ ꝓmoui incumttiua ī aliud bonū. ẜm eā int̓duꝫ punit̉aliꝗs ſine culpa ſicut in medicia. quiaqn̄qꝫ infert nocumētū ī mīoribꝰ ⁊ melioribꝰ auxiliū p̄ſtat. Et ꝗa bona ſpūalia ſūt maxīa. bona autē tꝑalia ſūt minima. iō qn̄qꝫ punit̉ aliꝗs in tꝑalibusbonis abſqꝫ culpa. cuiuſmōi ſūt plureſmtuta.