De do. in.
CCCXXXIIII
archiepiſcopo ⁊ vniuerſis epiſcopis in regno legion̄. conſtitutisTſi neceſſe ſit ⁊ infra.Quia vero caſtra q̄daꝫq̄ rex legion̄. filie regꝭ caſtel. in doteⁿ tradidiſſe ꝓponitur. ita viº ſi eam aliqua occaſione relinq̄ret ipſa cederēt inius eius impedimentum preſtare videntur huius cōpulediſſoluende cum caſtra ipſa n̄tam ob turpem qͣꝫ ob nullaꝫcauſam ſint data vtpote cuminter eos matrimonium nonexiſtat. ⁊ ideo nec dos nec donatio ꝓpter nuptias ne ad cōmodum ei cedat quod debꝫ īpenamq eius potius retorqueri. caſtra ipſa reſtituiʳ volumꝰ⁊ ad id puellaꝫ per excommūicationis ſententiam coartariIdem archidiacono ſancti an
dree de ſcōtia.Uꝑ a nobis tua diſcretō req̄ſiuit. ſi aliqͣ terradata fu̓it alicui n̄ ī hereditatē vel feudū ſed tm̄ qͦadvixeritᵉ poſſidenda. ⁊ ipſe poſtmodum terciamᵗ partē vxoriſue in dotemᵛ ꝯceſſerit. vtruꝫeo defuncto p̄fatam doteꝫ vxor dum vixerit habere debeatet tenere. cum eccleſia dotesprotegere teneatur viduarūPoſtulaſti preterea ſiquaterra data fuerit alicui et heredi quem de vxore legittima ꝓcrearet in hereditatem vel feudum. ⁊ ipſe vxori ſue quadaꝫparte ipſius in dotem conceſſa deceſſerit poſtmodum ſineprole an mulier dotem eādeꝫde iure poſſet habere ¶ Nosautem conſultatōni tue talit̓reſpondemus: ꝙ cum regul̓r
dam ſnīam tollit̓ prima. s. de re iud̓. inter monaſteriuꝫ⁊. .l. ſe. Sed ꝯͣ res iudicara ꝓ veritate accipit̉. ff. de re iudi.res iudicata. ⁊. ff. fa. her. cum putarem. ⁊ ex ſnīa ius ſcm̄eſt inter ꝑtes. s. de re iud̓. cum inter vos. ⁊. ff. de lib. agͦ. ſiue in prin. ⁊ ſcd̓a ſnīa ꝯͣ tes prius iudicatas a quibus appellatū nō fuit nl̓la eſt. ij. q. vi. §. diſfinitiua Pretereaadulteria ſic̄ et alia crimīa ẜm ītētionē iudicant̉. etex corde ꝓceduntxv. q. vi. §. i. ⁊. xxxjiiij. q. ij. in lectum⁊ de pe. di. i. ſic̄ tribus. ff. de fur. qd̓ īiurie. ⁊. jͣ. d̓ ſen. ex.cum volūtate. ⁊ īiuria ex affcū mētis fit. xv. q. i. illd̓ꝑeque. ⁊ negari t̄p̄t qn̄ mulier iſtaex affectu mentisiniuriam facerꝫ etquē ꝓ ꝟo maritotenebat. ⁊ ita dolūꝯmiſit ſine quo n̄commiſit adulteriu ꝫ. ff. ad. l. iul̓. deadul. l. pe. In conirariū ꝓ prima pte allegari pōt illud qͥd obfuit īiuria. vbi conatꝰ nōhabuit effectuꝫ s.de ſpon. adoleſcēsvbi de hoc. Superhoc dicūt q̄daꝫ vttan. ꝙ mulier iſta dotem ſiue dotalitium ſuum repeterepoteſt. Alij dicūt vt laū. ꝙ non eſt vlterius audienda. lꝫmodo appareat ꝙ non fuerit matrimonium. qꝛ nihilominus puniri debet ꝓpter intentōem cum oꝑe ſubſecuto. fecit em̄ qd̓ potuit. s. de higa. nuꝑ. ⁊. c. vl. ⁊. ff. de adult̓.ſi vxor. §. i. ⁊ ar. huius. c. ⁊ coipſo ꝙ vxor ꝯdemnata ē deadulterio vir debet habere ante nuptias donatōem et dotem. in auc̄. vt liceat ma. ⁊ aui. §. ſi de adulterio. al̓s eſt ꝟfi. ſub illo. §. qui vero plurimas. col. viij. ⁊ iſtud veriꝰ credo. principium em̄ debet conſiderari in talibꝰ ⁊ non exitus vt per hoc ceteris delinquēdi audacia auferatur. ſꝫ ſihoc eſſet falſum poſſet ꝯmitti in ꝓbatōne impedimentiprima opinio magis benigna apparet ſed non eſt extendenda licentiaT ſi neceſſe in dotem .i. donatōnem ꝓpter nuptias quam facit maritus vxori ꝓut fecit iſte. jͣ. eo.ꝓri. in fi.o ¶ Ut ſi eam ſub tali forma ꝓhibetur contrahi matrimonium. ff. de ꝟbo. obli. ſi ſtipulatō. ⁊. C. de inuti. ſti. libera. ⁊ s. de ſpon. gemina. vbi de hoc. ⁊ iſtud pactum perīdehaberi debet ac ſi non fuiſſet appoſitum. C. de condit̉. obcauſam ha. l. i. pactum enim contra bonos mores nō valet. ff. ſo. ma. alia. §. i. ⁊. C. de pac. pacta que. ⁊. viij. di. quecontra moremp ¶ Ob nullā. ff. de ꝯdi. ſine cauſa auunculo. ⁊. C. de cōdi. ob cām datam. l. i.q ¶ In penā. ſi. xvi. q. i. legi. ⁊. ff. de neg. ge. ſine. ⁊ ex īprobutae nemo ꝯſequit̉ actōem. ff. de fur. itaqꝫ fullot ¶ Reſtitui. ex hoc vr̄ ꝙ ſi ꝯͣ canones vel ꝯͣ p̄cepta leguꝫvel ꝯſtōes principum ꝯͣhitur matrimoniuꝫ ſoluto ma
trimonio licite repetitur quicquid dotꝭ nomīe vel bonationis datum eſt. vt. ff. de condi. ſine cauſa auunculo. etff. de ritu nup. ſi p̄fectus. ⁊. C. de condi. ob cām da. l. i. Sꝫcontra videtur qui eum ſcienter contra precepta legumvel ꝯſtōnes principum nuptias ꝯͣhunt. quicquid alteridatum eſt debet eiauferri ⁊ fiſco apiplicat̉. C. de īceſt.nup. qui cōtra. ff.he dona. inter vi. ⁊vx. cum hic ſtatuſ§. vl. ⁊ īſti. d̓ nup§. ſi aduerſus. quidam dicūt ꝙ ſi igͦrabant ſe eſſe conſanguineos tūc repetit̉ quod datuꝫeſt al̓s non. C. ſo.ma. ſi quis igranſ⁊. l. predicta. C. deinceſt. nup. qui ꝯͣ.Iſtud ſatis videtur. ſed obuia: hͦexemplum. qꝛ iſtibene ſciebant ſe eſſe conſanguīeos.nec hͦ ignorare poterāt ꝙ in tali gradū erant. ar. C. deliber. ca. ſi filium⁊. C. de in integrūreſti. mi. de tutela.Dixit io. ꝙ ſi aliqͦſciunt ſe eſſe conſanguineos. ſꝫ credunt ꝙ liceat ſibiinuicem contrahere matrimoniuꝫ.tunc competit receptō. ff. de adulte. ſi adulterium. §. ſtuprum. ⁊. §. fratres. ⁊. §. inceſtum. ⁊ in eo caſu poteſt intelligi quod hic dicitur. ſi autem ſciebant ſe non poſſe contrahere tunc non repetunt quod dederunt ſed fiſco applicatur. C. de inceſt. nup. auc. inceſtas. et. l. qui contra. Lā.dixit ꝙ hec non eſt excuſatio. quia iſti ſciebant ſe eſſe tales ꝙ non poterant contrahere vt eſt dictum. vnde debebant perdere quicquid hincinde datum eſt. Et prouidithic dominus papa ꝓpter bonum pacis quia niſi caſtra reſtituerentur non poterat par inter eos reformari. Et alia ratio eſt. hic non poterat ſeruari pena ſtatuta. qꝛ nonerat cui applicarentur bona illa cum nullum habeant illi regem ſuperiorem ſeu fiſcum. vnde merito ⁊ iurer̄ſtitui debuerunt illa caſtra ⁊ alia que data ſunt ne alter inlucro remāeat. vn̄ potius puniri debuit ſi ſuꝑiorē habuiſſet. ⁊ hoc ſatis colligitur per lrām ne ad cōmodū cedat⁊c̄. ⁊ ſic ceſſant contraria Tan. ⁊ quia tex aliter ab illa cōiunctōne non recedebat vt dicit littera illa nec ad commodum cadat ⁊c̄5Oper vixerit. ſi. r. q. ij. hoc ius porrectuꝫ. §. ſi ecōInomus. C. de vſu ⁊ habi. ſi patri.K¶ Terciam. idem eſſet fi totamv ¶ In dotem .i. donatōem.x ¶ Uiduarum. tanqͣꝫ miſerabilium perſonaꝝ. lxxxvijdiſtinc. §. i. ⁊. c. i. de hoc dicitur s. de foro competen. ex tenore