De arbitris.
CXVI
v. ſol̓. int̓ ip̄os ꝯtrou̓ſia motafuiſſet in quatuor compromiſere ꝑſonas. q̄ taliter arbitrate fuerunt. ꝙ idē. g. decimasquas in ꝑrochia de cal̓. prefatus gu. habere dinoſcitur. prov. pretaxatis ſol̓. perciperet annuatim. vt quoniam hmōi arbitrium eccleſie poſſꝫ in poſterum ꝑnicioſum exiſtereª. mādamus: qͣtenus ſi ita inueneris p̄nominatum. g. diligētercommoneas. ⁊ ec. diſ. compellas vt p̄libatas decimas liberas oīo dimittat. nec ſibi occaſione hmōi aliquid vlteriusvendicareᵖ preſumat. ¶ Clericum vero moneas. vt cumeodem. g. amnicabiliter ſtudeat conuenire.Inno. iij. cancellario ⁊ magr̄oLoth. canonico pariſienſi.Ilecti filij abbas ⁊ cōuētus de ſcardūa ciſtercien̄. ordinis ſua nob̓ q̄rela mōſtrarūt. ꝙ cū int̓ eosex vna ꝑte ac hoſpitalarios exaltera ſuper vſurarioq cuiuſdā nemoris q̄ſtio verteret̉: inregināʳ francoꝝ fuit compro-
miſſum vtrimqꝫ. q̄ cauſe meritis intellectis arbitrium duxit per diffinitiuam ſententiāꝓmulgandum. ⁊ infra. Quāuis autem ẜm regulam iurisciuilis femine a publicis officijs ſint remoteᵍ. ⁊ alibi dicat̉ꝙ licet ſum me opinionis exiſtant ſi arbitrium in ſe ſuſceperint. vel ſi patrone inter libertos ſuos int̓poſuerint audientiā ab omni ſint iudicialiexamine ſeꝑande: vt ex eaꝝ ꝓlatione nulla penaᵉ aduerſusearum cōtemptores. nullaqꝫpacti exceptio habeatur. quiatn̄ iuxta ꝯſuetudinemᵛ approbatam q̄ ꝓ lege ſeruatur in ꝑtibus gallicanis femine p̄cellentes in ſubditos ſuos ordinariam iuriſdictōnem haberenoſcunt̉. mādamus. qͣtenushoſpitalarios vt arbitrium ipſum p̄ſertim cum ep̄oꝝ fueritpn̄tia ⁊ conſilio roboratum.ſicut ꝓuide latum ē. ⁊ ab vtraqꝫ parte ſponte receptum obſeruent ꝑ penā in compromiſſoˣ ſtatutā ap. poſtpo. compellatis. Idem abbati ⁊ ꝯuē-
¶ C Ecernt i. Ffeſſi fuerīa corā archigpͥo ⁊ ira credit̉iſtis iniure in eo qd̓ male fecerūt. ar. s. de ele. cū dilecti.Ar. tn̄ ꝯͣ. jͣ. d̓ teſti. ſicut. Sꝫ hͦ vr̄ admitti ꝓpter inopiā ꝓhationū. qm̄ forte ꝑ alios ꝯſtare nō p̄t. vt in decre. cū dilecti. ⁊ ar. ad hͦ. C. de here. l. pe.m ¶ Abſoluas.ſupple ⁊ ip̄m abſolutuꝫ reſtituas. ⁊p̄t exponi. abſoluas .i. abſolutumon̄das. qꝛ iuramētū nō extendit̉ adiſtū caſum. vt dictū ē. ⁊ ita retractat̉ arbitriū ſuꝑioris aucͣte. vt. jͣ. cpxi. Sꝫ nō fuerūtiſti veri arbitri. ſꝫmali ꝯpoſitores ⁊arbitratores. ⁊ iōdictū eoꝝ boni viri arbitrio p̄t corrigi. ff. ꝓ ſocio. ſocietateꝫ. al̓s iniēſententie arbitriſtat̉. ff. e. diē. §. ſtari. ſꝫ in hͦ caſu nonvaleret ſententiatalis ꝓpter ſimoniam.Eruenit.decimas.i. fructusdecimaꝝ.o ¶ Exiſtere. in hͦarbitriū poſſet e ēin poſteꝝ damnoſum eccleſie. qꝛ occaſione illius arbitrij. iſte. g. vellꝫ decimas illas poſt d̓ceſſum illius cl̓iciretinere. ⁊ ita eccleſie p̄iudicaretqꝛ ⁊ ſi non de iure.de facto tn̄ damnū ſuſtineret. ⁊ ꝯpelleret̉ litigare cū illo⁊ expenſas facere qꝛ intereſt eccl̓e ne ſumptibus vexet̉.ff. de mino. minor. xxv. an.p ¶ Uendicare. occaſione hmōi arbitrij nil p̄t vendicari ab eccl̓a. vel decīas illas retinere. qꝛ nō licuit illo cꝭrico ꝯditōeꝫ eccl̓e facere deteriorē. jͣ. de dona. frat̓nitatenec alienare potuit rē eccl̓e in dāniū ipſius eccl̓ie. xij. q. ijfine exceptōe. ⁊ ita ip̄o iure nō tenuit arbitriū. ſic gͦafactū tm reſpicit reuocatio hꝰ arbitrijIlecti. vſuario .i. vſu. qͥd ſit vſus. habes inſtivſu ⁊ habi. in pͥn.¶ Reginā. ar. ꝙ de rebus eccleſiaſticis poſſitcompromitti in laycū. ar. jͣ. e. ꝑ tuas. Arg. ꝯͣ. jͣ. e. ꝯtingit.vbi d̓r de hac materia.s ¶ Sint remote. Ueꝝ ē ꝙ femine a ciuilibus officijsſunt remote. iij. q. vij. §. tria. ⁊. xxxiij. q. v. mulierē. ⁊. ff. dereg. iur. l. ij. niſi pͥnceps ſciēter eis delegauerit cāꝫ. ij. q. v.mennā. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi qͣs. xij. q. ij. cū deuotiſſimā. ⁊ ar. ff.de re iudi. qͥdā. tn̄ in veteri lege ppl̓m iudicabāt. xv. q. iij.5. i. Itꝭ tutelā gerere p̄t. ſi renūciat velleiano ⁊ ſecundisnūptijs. in aucͣ. de heredi. q̄ ab inteſta. deferunt̉. §. ex his.col. ix. Itꝭ ꝯſtituit̉ ꝓcuratrix a dn̄o papa. jͣ. de ꝯfir. cumdilecta.
t ¶ Pena. fi. C. e. l. vl.v ¶ Cōſuetudinē. ⁊ ita ē ar. ꝙ ꝯſuetudo dat iuriſdictionē ⁊ derogat iuri ſcripto. ar. s. de ꝯſue. ex lr̄is. C. de emāci.l. i. ⁊ vl. ⁊. C. q̄ ſit lō. ꝯſue. l. ij. ⁊. xi. di. in his.x ¶ Cōpromiſſo. ſic gͦ religioſi viri pn̄t petere penā conuentionalē. xxv.q. ij. ſi eccleſie. ⁊. xjij. q. ij. ep̄s qͥ mācipiū. ⁊. xxiij. d. qͣꝫqͣꝫ⁊. xxi. q. v. ſi qͥs cuiuſſibet. Ar. ꝯͣ. jͣ. dedo. ⁊ ꝯtu. c. i. ⁊. ij. ⁊jͣ. de pe. ſuā. ⁊. xij. qij. frat̓nitas. Dicꝙ penā a iure permiſſaꝫ petere poſſunt. vt. xvi. q. i.ſtatuimus. ⁊. i. q.vl. qͦtiēs. ⁊. l. ſancimus. in fi. x. q. vl.c. vl. Et ſatꝭ videt̉ꝙ poſſint petere penā ꝑ iura pͥora niſi auaricie cā extorqueāt. vt. jͣ. deſimo. ne mo. arg.Ul̓ melius dicasꝙ ſi pena apponit̉loco intereſſe. ẜmhoc pōt petere penā qͣꝫti ſua int̓eſt.ff. de emp. ⁊ ven. p̄dia. Sꝫ ſi pena apponit̉ loco ꝯtumacie tūc p̄t peti pēa⁊ res. ff. de col. bo.l. ij. §. ſi cū duobꝰ.⁊. ff. de tabu. exhi.locū. §. ꝯdemnatio. ſi autem apponitur in fraudemvſurarum peti nōpōt. jͣ. de emp. ⁊ vēdi. ad noſtram. ⁊ff. de act. emptio. ⁊vendi. iulianus. §. idem papinianus. Et ita iſti ꝑ penaꝫcompellendi ſunt ſtare arbitrio. vel etiam ꝑ res depoſitas. vt eas darent victori. ff. e. litigatores. §. quid ergo.Siue ergo pena promiſſa fuit a parte. ſiue promiſſa ipſi arbit ro. quia tunc compellitur mihi cedere actionē.quia quod cauſa mei fit. meum eſt. ff. de eden. pretor. §. i.⁊ ſi contemplatione alicuius aliquid fit eius eſt pericutlum. ff. de preſcrip. verbis. ſi gratuitam. §. vlti. Sed nunquid pena recepta poteſt peti. vt ſtetur ſententie. Argumen. ꝙ non. ff. eo. l. ij. ⁊. C. e. l. i. ⁊. ij. quia contrarias actiones intendit. ⁊ ideo non auditur. Argumen. s. de elec.cum inter. r. ⁊. b. ⁊. C. de furt. l. i. ⁊. jͣ. de appellatio. ſollientudinem. ⁊ in auc̄. de iudi. §. quia vero. collat. vi. vbi de hͦdicitur expreſſe. Et hoc eſt verum. niſi in compromiſſodictum ſit. vt pena ſoluta ſtetur arbitrio. ff. de tranſact.l. penult. ⁊. C. de tranſact. cum proponas. ⁊ .xxv. q. ij. ſi eccleſie. vbi de hoc. ⁊ p̄dicto. c. qͥ mancipiū.Om tꝑe. magdeburgen̄. Ex hͦ vr̄ ꝙ ordinariuspoſſit eſſe arbiter. arg. s. de elect. cām q̄. ⁊ in auc̄vt differentes iudices. §. ſi vero contingit. collaix. Item ⁊ delegatus. jͣ. de p̄ſump. litteras. ⁊. jͣ. de p̄ben. niſi. ⁊. jͣ. eo. cum olim. Lex tamen videtur contradicere. ff.