Reſtitutio. iij.

CCLIII

ſcꝫ qn̄ quis tenet̉eſtiiutio. lij. ad eam facienda.pro cuius intelligentia.¶ Queritur vtrū qͥs teneatur ſtatim reſtituere cū p̄t? ℟. ꝙ ſic. qd̓ pꝫ ꝑ. c. ſepe ꝯtingit. de reſti. ſpo. ⁊ rō eſt ẜm Sco. ī. iiij. diſt. xv. qꝛ p̄ceptū dereſtituēdo lꝫ videatur affirmatiuū. tn̄ cadit ſub illop̄cepto negatiuo. Nō furtū facies. Exo. xx. q̄ p̄cepta negatiua obligāt ⁊ ꝓ ſꝑ et ad ſꝑ. ⁊ hͦ eſt qd̓ voluit dicere Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij .ſ. ꝙ ſicut acciꝑe rēalienā eſt ꝯtra iuſticiā. ita et detinere eā. ⁊ ꝓptereadicit tex. ī. d. c. ſepe ꝯtingit. nō multū int̓eſt quo adpericulū aīe iniuſte detinere: ac inuadere alienū iōtotiēs mortal̓r peccat quis: qͦtiens ſcit ſe debere reſtituere aut ſatiſfacere ꝓxīo. ⁊ pōt et nō vult. vt perp̄dicta pꝫ: nec pōt abſolui niſi pͥus reſtituat potēsreſtituere. c. ſi res. xiiij. q. vj. niſi in caſu qn̄ doleretꝙ non reſtituit qͣꝫprimū potuit ⁊ ꝓponit ꝙ primūpoterit fatiſfacere.2 ¶ Quid de illo qui cū poſſit reſtituere nō vult. ſedheredibꝰ vt reſtituāt īponit. ℟. ꝙ ꝑ hͦ nō eſt in ſtatu ſalutis. ſꝫ potius dānatōis. et ſi ſic moritur oīnodānatur. Si tn̄ hͦ īponeret heredi ſatiſfactōeꝫ quiamelius ꝑ ip̄m heredē poterit fieri ꝙͣ ꝑ ſeip̄m ꝓponens firmiter ꝑ ſeip̄m ſatiſfacere ſi ſic poſſet ita erit.in ſtatu ſalutis.3 ¶ Quid de ꝯſtituto in articulo extreme neceſſitatis. an teneatur reſtituere? Rn̄. ẜm ſco. vbi sͣ. ꝙ n̄qꝛ in extrema neceſſitate oīa ſunt coīa. l. j. §. cū ī eadē. ff. ad. l. ro. d̓ iac. vn̄ iſta res iure poli efficitur detinētis exn̄tis in tali articulo niſi ille cui dꝫ reſtiturſimiliter ſit in tali extrema neceſſitate. quia tunc illi debetur qui pͥus in talē deuenit neceſſitateꝫ. ⁊ ſiceodē tꝑe deuenerūt dn̄o eſt reſtituēda. qꝛ duobusꝯcurrētibꝰ p̄ualet qd̓ ē potius. ar. l. q̄ritur. ff. de ſta.hō. Et ſubdit Sco. ꝙ ſi talis detētor eaꝫ re nō occupauit ante talē neceſſitateꝫ. lꝫ veniat ad pinguioreꝫfortunam nō tenetur reſtituere. ſecus ſi p̄occupaſſet ante talem neceſſitatem.4 ¶ Utrū debitor qͥ nō eſt in articulo extreme neceſſitatis. ſꝫ tn̄ nō pōt reſtituere ſine ſuo magno dānotꝑali: puta deſtructōe artis ex qͣ viuit ip̄e et familiaſua. qꝛ oporteret vēdere inſtr̄a vel libros vel capitale: ex quibꝰ victū lucratur. ſil̓r ſtatim teneatur reſtituere. Rn̄. ẜm Sco. vbi sͣ. ꝙ ſi ille cui debetur eſtabūdans ita ꝙ cōpetēter p̄t tranſire ſine eo qd̓ ſibidebetur. tūc nō tenetur ſtatim reſtituere. ſꝫ dꝫ petere lnīaꝫ differēdi reſtōeꝫ ꝑ ſe vl̓ ꝑ int̓poſitā ꝑſonā ſifieri p̄t ſine periculo: quaꝫ ſi dat pōt differre ẜm q̄ꝯuener̄t. Si v̓o nō vult dare tūc ẜm Io. de neapo.in quol̓. ix. q. xxij. etiaꝫ differre p̄t annuatim aliqͥdreſtituendo ꝓut melius poterit. ꝓ cuius dicto fac̄in ar. c. ſicut hi. in v̓. inuadere cū glo. xlvij. diſt. ⁊. c.ſi quis. de fur. vbi pꝫ ꝙ magna neceſſitas etiā ſi nōſit extrema excuſat a reſtōe. debꝫ tn̄ ſibi cauere a ſuperfluis. qꝛ nō pōt viuere cū honore et cuꝫ decētiaſtatus quis de alieno. ẜm Ri. in. iiij. di. xv. ar. v. q.iiij. et ſi ipſe in in vita nō poterit ſatiſfacere iubeatheredibus vt ipſi cōpleant. Si v̓o ille cui debeturita eget ſicut ⁊ ipſe: tūc ſtatim tenetur reſtituere. qͥanō lꝫ cum incomodo alieno meū ꝯmodum facere

utio. iij.CCLIIIde alieno. qꝛ pͥma charitas incipit a ſeip̄o. c. non ſatis. lxxxvj. di. niſi ille cui debetur liberaliter ꝯcederet licentiam differendi.¶ Utrū reſtō ſit differenda qn̄ nō p̄t fieri ſine dā­ 5no aīe alicuiꝰ aut corporis aut fame. Rn̄. ꝙ ſic. donec ceſſent p̄dicta pericula. qꝛ ordīe charitatis aīaet corporis et fama dn̄t p̄poni rebus tēporalibꝰ. facit. c. officij. d̓ pe. ⁊ re. niſi ille cui faciēda ē reſtō eſſꝫin extrema neceſſitate. qꝛ tūc ſalus corporis illiꝰ eſtp̄ponēda in re ſua ſaluti corporali alterius ⁊ fame.nō aūt aīe. His oībus ꝯcordant Sco. ⁊ Ri. ī. iiij.diſ. xv. et Henri. de ganda. in. vj. quol̓. q. xxiiij. etIo. de neapoli. vbi sͣ.¶ Utrū ille a quo res p̄t aduocari petita reſtōe in 6integrū iure ſpāli vel generali teneatur eā reſtituere ī foro aīe an̄qͣꝫ īploretur? Rn̄. ẜm Inno. in. c. qꝛpleriqꝫ. de īmu. ec. ꝙ ſi ꝯtractꝰ tenuit mero iure nōtenetur. niſi is qui p̄t petere reſtōeꝫ fuerit leſus malicia ꝯtrahētis. Addo etiaꝫ vl̓ niſi īpediretur petere aliqͦ iuſto timore. puta qꝛ dubitat nō poſſe obtinere in iudicio ꝓpt̓ fauorē talis debētis et hmōi qꝛſic etiaꝫ ſi nō aduocatur tenetur in ꝯſcīa. qd̓ no. Siv̓o ꝯͣctus nō tꝫ. ſꝫ ē nullus ipſo iure. puta qꝛ res eccleſie eſt vēdita ſine debita ſolēnitate ⁊ hmōi. ſic tenetur. lꝫ nō petatur. Qd̓ limitat do. Anto. ī. d. c. qꝛpleriqꝫ. quo ad ꝯſcīaꝫ. verū niſi ꝯͣctus teneret qͦ admetas iuris natural̓. puta qꝛ fuit legitīa cā alienaꝫdi rē eccīaſticaꝫ. et debitū p̄ciū eſt ſolutū. lꝫ defueritſolēnitas. nihilominꝰ in foro aīe nō tenetur. qꝛ ſolēnitates ſunt adinuēte ꝓpt̓ deceptōes vitādas. ⁊ iōvbi ceſſant ceſſabit ī foro aīe ipſa lex. facit qd̓ dixi sͣElectio. §. vltimo.vltimo quō tollitur eiꝰeſtitutio ꝯbligatō. ℟. dicēdo ꝙ4quo ad foꝝ contētioſum remittitur abſolutōe ſolutōe rei interitu et ceſſione. Sꝫ hic ſoluꝫdicā quō remittitur quo ad ꝯſcīam. ⁊ pͥmo per abſolutōem. ⁊ hoc per qōnes melius cognoſces.¶ Utrū abſqꝫ reali reſtōne ex ſola abſolutōe creditoris vel relaxatōne abſoluatur quis ab obligatōereſtōnis. Rn̄. ꝙ lꝫ Girar. de ſe. et Dy. in regl̓a peccatū. de re. iu. li. vj. videāt tenere ꝙ no. ſꝫ ꝙ neceſſaria ſit rei reſtō vl̓ p̄ciū ſi nō extat. tn̄ tu tene cū Egidio or. heremitarū. ⁊ Io. an. ī. d. regl̓a pctm̄. Lap.de caſtilione. et multis alijs ꝙ valet. et libere eſt abſolutus ſi tn̄ dicta relaxatio liberalit̓ fuit facta etiaꝫſi debitor nō habuerit dibitā diſpōnē ad ſoluendūquia in tranſlatōe dn̄ij reꝝ: ſeu circa ipſas res attēditur plus volūtas dn̄i earū qͣꝫ alterius. Iuſti. defur. §. placuit. et. l. int̓ oēs. §. pe. ff. de fur. et pꝫ ꝑ eaq̄. sͣ. dixi. Reſtitutio. j. in pͥn. Et ẜꝫ Egidiū p̄dictūin quol̓. lꝫ talis debitor male diſpoſitus ad reſtituendum indigeat penitentia de tali mala diſpōe. aliter non abſoluetur a deo. tamen penitendo de talimala diſpōe non tenetur amplius reſtituere. Aduerte hic quia ſunt caſus in quibus relaxatio creditoris nō abſoluit ab obligatōe reſtōis. Primuseſt in cle. nolētes. de here. de quo sͣ. Excōicatio. vijcaſu. xlij. Secūdus caſus eſt ī. c. Felicis. de cēſi. lib.vj. de quo habes. jͣ. Uiſitationem. §. iij. Terciuscaſus eſt sͣ. Index. §. viij.