Reſtitutio. ij.

e. fi. de iuiur. ꝙ triplex eſt actio. Una que d̓r legisaqͥlie ⁊ hac actōe directa tenet̉ quicūqꝫ liber hō dānū dedit ſua culpa: puta aꝑiendo ciſternā ī viā publica vel ꝓijciēdo lapides vbi hoīes trāſeunt ⁊ huiuſmodi. Indirecta aūt vl̓ vtili tenet̉: qn̄ aliqd̓ aīal̓ſuū vel ſeruus ſua culpa aut negligētia damnū dedit: puta ſi equꝰ te inſtigante recalcitrauit et aliquēleſit: vl̓ aīal qd̓ erat ferū vt ſunt lupi: leones: canesmordaces et hmōi. q̄ cōiter nocere tēptāt tenebāsin publico nō talit̓ ligata ꝙ nō poſſent nocere. velqꝛ tenebas ī domo et aliqͥs miſſus a te leſus fuit. ⁊talis tenet̉ ad om̄e damnū qd̓ ex culpa ſua deditꝓximo ſi p̄t recōpēſari: ſi nō p̄t ſatiſfaciat arbitrio boni viri. Scd̓a d̓r actio de pauꝑie. ⁊ hac actōe tenet̉qͥs qn̄ ſine ſua culpa aīal ſuū alicui damnū dedit.puta bos nō cornupetit nec equus recalcitrat ẜmꝯſuetudinē. tn̄ prct̓ ꝯſuetudine ⁊ ſine culpa ſua cacitrando leſit alique. ⁊ tūc nō tenetur ad aliud niſiſolū ad dandū aīal predictū vel ſi nō vult dare ſatiſfaciat leſo. Tercia actio d̓r noxalis. ⁊ hac actōnetenet̉ qͥs qn̄ eiꝰ ẜuꝰ ſine culpa dānū dedit et iſte ſil̓rtenet̉ vt dictū eſt de actōe d̓ pauꝑie. ⁊ d̓ his oībꝰ vide gl̓. et doc. ī. l. j. ff. ſi qͣ. pau. fe. di. Et inſti. eo.1 ¶ Utrū ꝓijciēs aliqͥd d̓ domo ſua ī via puplica qͦleſit aliquē vl̓ in veſtim̄tis vel in ꝑſona teneat̉. ℟.ẜm ſpe. ti. d̓ iureiur. §. ſequitur ꝙ ſic. Similit̓ tenetur ſi tenebat appēſum extra domū ſuꝑ viā publicā et effuſum eſt. Idē dic de laborāte: niſi ponat figͣ̄vel faciat proclamata.2 ¶ Utꝝ p̄cidēs arborē vicini ſui q̄ pendēs ſuꝑ domū eiꝰ dabat ei dānū teneat̉. Rn̄. ẜm ſpe. vbi sͣ. ꝙnō ſi fecit aucͣte iudicis. l. ſi pl̓res. §. j. ff. ar. fur. ceſa.vel etiā aucͣte ꝓpria. ſi tn̄ denūciauerit illi cuiꝰ eratvt incideret. verū ē ꝙ hic denūciatio ꝓpt̓ foꝝ ꝯtentioſuꝫ dꝫ fieri ꝑ publicū inſtr̄m. Aduerte etiā ꝙ ſi īcideret ita male ꝙ nihil d̓ ea poſſet fieri: cū al̓s poſſet incidi vtilit̓. qd̓ teneret̉ ī ꝯſcīa ad tale dānū.¶ Quid de illis qͥ īpediunt ne frumentuꝫ vel aliamerces veniat in aliqͣ terra vt ipſi carius vendantRn̄. ꝙ tenent̉ reſtituere illud quo plus vēdiderūt⁊ etiaꝫ ſatiſfacere illis quos īpedierūt ſi aliqd̓ damnū ſunt paſſi. Sil̓r dic de illis qui ꝯcordāt oēs meces emere. vt poſtea ad libituꝫ vēdāt ꝙ tenētur adom̄e dānū. l. ij. ff. ad. l. iul̓. de āno. ⁊ ī glo. ī. l. ānona.ff. de va. et extraor. cri.4 ¶ Utꝝ ciues deputati ad diuidendū collectas oībus ẜm extimatiōeꝫ quā hn̄t in regiſtro cōitatis qͥaliqͦs magis gͣuant debito et alios exonerāt. teneātur. Rn̄. ẜm Mo. ti. iiij. reſti. ꝙ ſi plus debito grauāt aliquē tenētur ei ad illud plus. Si aūt alleuiātvel amicos ſuos et collecta eſt determinata. puta d̓centū. tūc tenetur ſil̓r reſtituere illd̓ alleuiamētū illis qͥbus damnū dederūt vt puta qꝛ ſepiꝰ eſt iterata illa collecta ſuꝑ ciues et tūc tenētur ciuibꝰ. vl̓ qͥadn̄s qͥ debebat hr̄e minꝰ debito habuit ẜm iuſticiā⁊ tūc dn̄o tenētur. Si v̓o collecta erat indetemīataputa qꝛ debebāt exigere qͣntum poterant honeſtomō. tūc lꝫ mortaliter peccēt ſe et alios alleuiādo. qͥamētiūtur ſaltem facto ꝑnicioſe. xxij. q. j. pͥmū tamēnon teuētur reſtituere.5 ¶ Vtꝝ illi qui cū ſint ignorātes aſſumūt aliqͣ offi-

cia ex quibꝰ ꝓximi dānificant̉. vt ſunt notarij iudices et hmōi teneantur. vide culpa. §. vj.¶ Quid de tenētibus colūbas in colūbarijs. Rn̄. 6ẜm Pe. d̓ pa. ī. iiij. ꝙ tenētur ad reſtōeꝫ d̓ dānis datis dn̄is agroꝝ. qd̓ limito veꝝ qn̄ eas nō debite paſcūt. vl̓ non tm̄ d̓ poſſeſſionibꝰ circūcirca hn̄t ꝙ veriſil̓r ī ip̄is vt plurimū paſcātur. ꝙ iudicio boni viri credo ſit remittēdū. Aſten. v̓o li. v. ti. xxxix. refertquoſdā tenere. ꝙ tm̄ vtilitatis p̄ſtāt in comedēdov̓mes et ſtercorizādo qͣntuꝫ damni. ⁊ iō dicit nonp̄cipitandā ſnīam et ẜm predicta habes quid dicēdū eſt de tenentibus q̄cunqꝫ aīalia.Legata defunctorū non implētes quō tenētur. vide executor.Legata īpediēteſ. vid̓ legatū. j. §. xxxiij. ⁊sͣ. īpediēsLegē iniquā ꝯdētes quo tenētur. vide lex. §. xxij.Libellos famoſos facientes quō tenentur. vide libellus famoſus. §. ij.Literis dānificans quō tenet̉. vide. jͣ. ſcpͥturas.Litigantes tenere quō tenētur. vide litigioſa res.§. ij. ⁊ sͣ. argumentū.Locator ⁊ ꝯductor quō tenentur. vide locatio. §.xxiij. xxiiij. xxv. Et familia. §. ij.Ludēs quō teneat̉ ⁊ qn̄ vid̓ ludus. §. ij. vij. ⁊. viijMagiſter. Utruꝫ teneatur reſtituere exacta a ſcholaribus. vide magiſter. §. xj.Mandans qn̄ teneatur. vide mandatum. §. v. etfurtū. §. xvij.Medicus qn̄ tenetur. vide medicus. §. j.Meretrix qn̄ tenet̉ reſtituere. vide sͣ. meretrix. §.vltimo.Metus cā aliquid acquirēs an teneat̉ ad reſtōeꝫvide mētus. §. xiiij. ⁊ .xv.Miſſam ꝓmittens diuerſis perſonis quō teneat̉.§. iij. in. c. miſſa.Monaſteriū qn̄ tenet̉ ex facto monachi vide monaſteriū. in pͥn.Horoſus in ſoluēdo qd̓ tenet̉ quō obligat̉ ad int̓eſſe. vide mora. §. ij.Moroſus in reddēda alteri re. vtrū teneat̉ ſi ꝑijt?:Rn̄. ꝙ ſic qͣlitercūqꝫ et quōcūqꝫ ꝑierit ẜm Accurin. l. ꝙ te. ff. de re. cre. ⁊ ꝓbatur ꝑ. l. cū res. §. vlt̓. ff.de leg. j. Qd̓ limito in ꝯſcīa veꝝ: niſi eodē mō fuiſſꝫperitura apud alium.Mulier q̄ nō eſt publica meretrix. vtꝝ teneat̉ reſtituere acqͥſitum ex oꝑe luxurie? ℟. Cy. vr̄ tenere ꝙſic. ī. l. cū te. C. de ꝯdi. ob tur. cām. Alij vt Mo. ti.reſti. ij. tenēt ꝙ nō tenet̉ in foro aīe de neceſſitate. lꝫfiſcus iniuſte acquiſita poſſit auferre. per. l. lucius.ff. de iure fiſci. Sꝫ ego diſtinguo ꝓ ꝯcordia eorū q̄no. ī. c. qꝛ pleriqꝫ. de īmu. ec. et in. c. ex tranſmiſfa. d̓deci. ⁊ in. c. nō ſane. xiiij. q. v. ꝙ aut iſta ml̓ier facitdamnū alteri. puta qꝛ ſcientibus vicinis ſuis ꝯmittit adulteriū ꝓpter pecuniaꝫ. vel aliud qd̓ ſibi dat̉.exquo reddit̉ in vilipendiū apud alios vir eiꝰ ⁊ ſictenet̉ de neceſſitate ſatiſfacere iniurie facte alteri. etiō ei reſtituere in ſatiſfactōem. Aut facit ſine alterius infamia. puta qꝛ occulte et ignorat̉ et ſic nō tenetur reſtituē d̓ neceſſitate ī foro aīe. qꝛ cū nullū ledatniſi ſeip̄am. id̓o nō habebit ſatiſfacere: niſi deo perpnīam. Idē dic de maſculo qui ꝓpter ſcelus aliqͥd