Peculium
nem veritatis fidei ⁊ auxilium īterioris gratie quāetiam in alijs nollet creſcere. ⁊ dolet ſi videt in fr̄es.Tercie due ſunt .ſ. obſtinatio ⁊ impenitētia. contratercia duo .ſ. conſiderationem turpitudinis peccati ⁊ breuitatē ip̄ius delectationis.4 ¶ Utrum actus qui ex ſua ſpecie eſt veniale peccatum poſſit eſſe mortale? ℟. ꝙ ſic tripliciter. Primorōne finis cum conſtituit̉ in eo. vel inqͣtum refert̉ad mortale peccatū ſicut ad finē. puta cum quis dicit verbū ocioſum cum tali intentiōe ꝙ etiā ſi eſſetꝓhibituꝫ de p̄cepto nihilominus diceret. vel dicitvt ꝓuocet aliquā mulierē ad fornicandū. ⁊ ſic intellige illud Aug. xxv. di. §. criminis. nullū peccatumadeo veniale. quin fiat criminale. dum placet. glo.ſic. dum placet cōplacētia fruitōis ſeu finis. Scd̓orōne erroneitatis cū ex cōſcīa erronea eredit mortale ⁊ illud cōmittit. xxviij. q. j. oēs. Tercio rōne conſenſus in delectationeꝫ. de quo. sͣ. Cogitatio. hec exſancto Bona. in. iiij. di. xvj.¶ Utrū om̄e peccatū ſit remiſſibile? ℟. ẜm Alex.de al̓. in. iij. ꝑte ſumme tractatu de incarnatōne deiꝙ aliqua peccata dicunt̉ irremiſſibilia negatiue q̄nullo mō remitti poterunt. ſicut ſunt peccata ſoluꝫangelorū maloꝝ ⁊ hoīm damnatorū. Aliud pctm̄ab iſtis nō eſt irremiſſibile negatiue. Aliqua peccata ſunt irremiſſihilia priuatiue ⁊ ſic om̄ia pctā ſuntirremiſſibilia. qꝛ vt dicit Hiero. Pro minimo peccato non habent vn̄ ſatiſfaciant ſil̓ hoīes vniuerſi.qꝛ nemo aliquid ex ſe habꝫ quo remittant̉. Terciodicunt̉ peccata irremiſſibilia cōtrarie. eo ꝙ contrarie diſponunt ad gratiā ꝑ quā remitti pn̄t. ⁊ ſic peccata in ſpm̄ſanctum ꝓprie ſunt irremiſſibilia. vt pꝫintuenti. nō qꝛ non poſſint remitti. ſed qꝛ contrariediſponūt hoīem vt remiſſionē conſequat̉.¶ Utrum voluntas ⁊ opus exterius ſit vnū peccatum. vide Preceptum. §. xiiij.dicit̉ quaſi puſilla poECuliun. cūnia ſiue patrimoniūp puſillum. ff. de peculio. l. depoſiti. Aliqn̄dr̄ om̄e pr̄imoniū cuiuſlibet homīs etiāliberi. vt. ff. ad trebel. l. cogi. in pͥnci. ⁊ multis alijsmodis dr̄ peculiū. vt no. glo. in Rubri. ff. de peculio. Sed hic intendo tractare de peculio qd̓ filiꝰ acquirit viuenre pr̄e. ⁊ ſub ip̄ius poteſtate exiſtens.¶ Quot ſunt eiꝰ ſpēs? Rn̄. qͣtuor. Prima dr̄ peculium ꝓfecticiū .ſ. qd̓ ꝓficiſcitur ex rebꝰ patris. Dn̄glo. in. l. cum oportet. C. de bo. qꝫ lib. dicit ꝙ lex capitur large vt cōprehedat om̄e id qd̓ occaſione patris obuenit. l. addito. ff. de acquir. hered̓. Et iſtudacquirit̉ patri quo ad ꝓprietatem ⁊ vſumfructumSil̓r dic de acquiſitis a clerico ex bonis eccleſie veleius intuitu ꝙ ſunt eccleſie qͦ ad ꝓprietatē ⁊ vſum.fructum. Et ideo non pōt diſponere niſi vt a iureꝯceditur. vt. sͣ. Clericus. xiij. Scd̓m dr̄ aduenticiūſcꝫ qd̓ acquirit̉ ex induſtria vel ex donatione factaaliunde ꝙ intuitu patris aliter aliunde prouenit exeuentū vel fortuna ſeu induſtria. Excipe res q̄ abimꝑatore vel auguſta donant̉ q̄ quaſi caſtrenſe iu-dicant̉. C. de bo. qꝫ lib. l. cum multa. Ideꝫ dicit dedonato a rege. qꝛ ſtatutum loquēs de imꝑatore ge-neraliter intelligit̉ fore ſtatutū de rege particulari
ter ẜm no. ꝑ Inno. in. c. ſuper quibuſdaꝫ. de verb.ſigni. ⁊ in iſto aduenticio filiuſfamilias acquirit dominium ſiue ꝓprietatem. ſed pater habet vſumfructum donec vixerit. Niſi remiſerit vel niſi ab aliqͦſibi detur vel relinquat̉ hoc pacto. vt ad pr̄em noꝑtineat vſuffructus. vel niſi ſuccedat filius vna cūpatre in hereditate fratris vel ſororis. Vel niſi quādo pater noluit aſſentire filio adeunti hereditatemaliquam. Del niſi pater commiſerit inceſtas nuptitias. Uel niſi patre minus legitime diuertente bona filijs applicent̉. Inſtit. per quas ꝑſo. no. acqui.§. ſancitum in glo. Item ſi filius recipit dotem patre non conſentiente nec ſe obligante ẜm Bartol̓.in. l. contra. ff. re. amo. quia in iſtis patri non acquiritur vſuffructus nec quicꝙͣ aliud. Sed ſi eū emācipauerit. tercia pars vſuffructus aliorum aduenticiorum remanebit apud patrem ſolum. vt in dicto. §. ſancitum. ſed ſi premoriatur filij erit ſpecialiter ⁊ totaliter. nec cōmunicabit cum alijs fratribꝰ.Si aūt filius p̄moriat̉ anteꝙͣ pater. totum erit patris. niſi filios reliquerit. nam tunc filij erunt locopatris. Vnde dicit tex. in. d. §. ſancitum. Si id qd̓ſuis laboribus. vel proſpera fortuna ei acceſſit hocin aliū ꝑueniet luctuoſum ei fiet.¶ Tercium dicitur caſtrenſe quod a parētibus co 3gnatis aut alijs degenti in militia donat̉ vel quodipſe filiuſfamilias in militia acquiſiuit qd̓ niſi militaret acquiſiturus non fuiſſet. nā qd̓ erat ⁊ ſine militia acquiſiturus id peculij eius caſtrenſe non ē. ff.de caſtren. pecu. l. caſtrenſe. cum ibi notatis.¶ Quartum dicitur quaſi caſtrenſe quod acquiritur a viris diſſertiſſimis patronis cauſarum. virisdeuotiſſimis memortalibus. ſcilicet notarijs ⁊ agētibus in rebus. nec non magiſtris ſtudiorum liberalium artium. archiatriſqꝫ. id eſt medicis ⁊ omnibus omnino qui ſalaria vel ſtipendia recipiunt publica. C. de inoffic. teſta. l. cum antiquis. Ex predictis patet ꝙ notarij communes non acquirunt inquaſi caſtrenſe. ſed ſolum notarij cōmunis vel dominorum aut officialium qui deberent habere ſalariū de publico.¶ Sed quid de acquiſitis ꝑ clericos. filiofamilias. 5Rn̄. quod res omnes quolibet modo ad eorū dominium venientes habebunt ſuas ad ſimilitudinem caſtrenſis peculij. ita ꝙ de ipſis ad libitum diſponere poterunt ⁊ teſtari legitima legata filijs velparentibus. vt in aut̓. de ſan. epiſ. §. preſbiteros. ⁊ponitur. C. de ep̄i. ⁊ cleri. aut̓. preſbiteros. quod limita verum niſi acquirantur ex bonis eccleſie veleius intuitu. qꝛ tunc non poterunt diſponere. de qͦdic vt ſupra Clericus. xiij.¶ Utrum acquiſitum ꝑ muratores. aut carpenta 6rios. ⁊ alios laboratores in rebꝰ cōibus qui etiamhabent ſalarium ex publico ſit quaſi caſtrēſe? Rn̄.ꝙ nō. qꝛ nō ſolum reqͥritur ꝙ id qd̓ acquirūt ſit expublico. ſed oportet ꝙ ſit ex publica cā. vtputa publico officio aduocationis notarij cōis vel officialiū ⁊ hmōi. aliter nō erit quaſi caſtrenſe. Sali. tamēin. l. fi. C. de inoffic. teſta. tenet ꝙ ingenierij dominorum vel cōmunis id quod acquirunt habebūtpro quaſi caſtrenſe.
6