Negligentia

eſt omiſſio alicuiꝰEgligenlia ꝙ fieri dꝫ ⁊ poteſtnvnde nō pōt eſſe negligētia. vbi qͥs nōeſt in mora. de elec. c. vlt. et de cōceſ. preben. qꝛ diuerſitatem. no. in. c. ſi cōpromiſſarius inpͥn. de elec. li. vj. Et ideo aliqn̄ negligētia dicitur lata culpa. vn̄. ff. man. l. ſi fideiuſſor. ī pͥn. dicit̉ diſſoluta negligentia ꝓpe doluꝫ eſt .i. lata culpa. Et qn̄dicatur lata culpa. no. in. l. nomīa. C. arbi. tute. cūſuis concor. ⁊ sͣ. Culpa. in pͥn. Nomine etiam negligentie ſimpliciter venit leuis culpā etiā et leuiſſima. vt patet in. c. preallegatis. facit. xxviij. diſt. c.de ſiracuſa. ⁊. c. cum ex eo. ī fi. ⁊. c. commiſſa. §. porro de elec. li. vj. et hoc eſt quādo quis tenetur de leui vel leuiſſima culpa. al̓s nō. Nomine v̓o negligētie magne venit lata culpa. vt. ff. de actō. et obli.l. j. §. is quoqꝫ apd̓. vbi tex. quaſi apertus. Aliqn̄v̓o includit dolum. ſcꝫ cum lex imponit penam negligēti. quia tunc ſub negligēte includit doloſamnegligentiam: vt nota. Ge. in dicto. c. ſi comprmiſſarius.1 ¶ Utrum negligētia ſit peccatum mortale? ℟. cſi quis omittit ex negigētia facere illa ad que tenet̉de precepto vel ex officio in his vbi verſatur notabile damnū ſibi cōmiſſorum. ſic eſt mortale peccatū de ſui natura. Et hoc nulli dubiū in his q̄ ſuntde iure diuino precepto vel ex officio cōmiſſa. Inhis aūt q̄ ſunt d̓ iure poſitiuo ſolum nō credo ſemper ſit mortale. niſi includat in ſe dolū vel cōtemptū. vt sͣ. patet in ti. de inobediētia. Et ſic intelligeet limita glo. in. c. ea que de offi. archi. et. lxxxj. diſc. dictū. ⁊. xj. q. iij. placuit. xij. q. ij. indigne. In alijsaūt q̄ nō ſunt de p̄cepto. negligētia cōiter ē veniale pctm̄. vt pꝫ .xxv. di. §. al̓s ea demū et hoc veꝝ niſi faciat totalit̓ excedere a charitate dei. qꝛ etiaꝫ ſiceſſet mortale peccatū ẜm Tho. xxij. q. liiij.2 ¶ Utrū teneatur ad reſtitutōem de dāno dato ꝓximo ex negligētia ī officio ſuo vel alio oꝑe. vid̓s.Culpa. §. vj.Iſeculare quid eſt. ℟.Egotiūri. ꝙ cuꝫ ſit multiplex n̄pōt diffiniri. ſꝫ ex aliquoꝝ enumeratione poſſumus alia ſimilia iudicare ſicutſit. xxv. di. §. criminis appellatio. ⁊. xxiij. q. v. de liguribus. et extra ne cle. vel mo. c. j. dicitur ergo negocium ſeculare. pͥmo cum quid plus iuſto appetitur quod turpe lucrū eſt. Iteꝫ et munera iniuſtaaccipere vel dare. Et vniuerſaliter om̄ia ꝑ que hōſeculariter viuit in aliquo peccato. dicitur ſecularenegociū. hoc pꝫ in. d. c. j. Item d̓r ſeculare negociūmercātia ſeu negociatio. Itē om̄e quod fit ꝓ lucrādo. ſicut artes. ꝓcuratōnes cauſarū. et negocioruꝫfactōnes. ⁊ hmoi. Unde dicitur negociū quaſi negās ocium. de ver. ſig. c. forus. §. conſtat. et ꝓ ſecūlare quia ſecularibꝰ rebus habendis impenditurUel ẜm glo. ī ſum. xxi. q. iij. d̓r. Primo ꝓ mercātiaSecūdo ꝓ cauſis ſecularibꝰ tractādis. Tercio ꝓadminiſtratione rerum ſecularium. de hoc habesſsͣ. Clericus. ix. §. i.ſ1 ¶ Que negocia ſecularia ꝓhibētur. ℟. ꝙ ſeculari1bus ꝓhibētur illa q̄ ſine mortali fieri nō pn̄t. S

clericis et religioſis ſunt interdicta multa. vt pꝫ ind. c. j. et habes ſupra Clericus. ix.¶ Utrum negociatio que cōſiſtit in vendendo etꝰemēdo: que alio mō vſitatōri d̓r mercātia ſit licita?Rn̄. Alex. in. iij. parte ſumme tractatu de iudicialibus. cum quo concor. Inno. ī. c. j. ne cler. vel mo.et Io. an. in. d. rubrica. et Pa. in. d. c. j. ꝙ de ſe noneſt mala nec illicita. Sed poteſt eſſe illicita rōne circūſtantie: cauſe: perſone: modi. tꝑis: loci: cōmerciEx circumſtantia cauſe .ſ. qn̄ ꝓpter cupiditatē velaliquod aliud malum fit. et ſic tale peccatum eſt qͣlis finis per quē fit. Unde ille qui negociando intendit lucrum tanqͣꝫ vltimū finem. et cupit ſine labore ⁊ ſollicitudine ex auaricia diuitias congregare eijcietur de templo paradiſi ẜm Alex. et ſic patꝫꝙ efficitur mortale peccatum ei. Negociari auteꝫꝓpter ꝓpriaꝫ neceſſitatē vel pietatē .ſ. ad diſpenſandum in pios vſus lucruꝫ. vel ꝓpter rei publice vtilitatem: vel proximi eſt cauſa legitima: que facit vtſit ſine peccato aliter non. Circumſtantia perſonefacit illicitam .ſ. ſi eſt clericus vel religioſus. de quosͣ. Elericus. ix. Oportet ergo ſit ſecularis qui negociator debet eſſe. Ex circumſtantia modi tit illicitaſcꝫ quādo exercetur vel cuꝫ dolo vel cū mendacijsvel alijs pactis ſeu ꝑinrijs. Et ſi ſunt peccata mortalia: ſicut mendacium quod dicit intentōe decipiendi proximum etiā in magna re ſi poſſet vel ꝑiurium: ſic negociatio eſt mortale peccatuꝫ. Item excircumſtantia temꝑis .ſ. feſtiui ab eccīa precepti. dequo dic vt sͣ. ferie. §. xxj. Item ex circumſtantia loci .ſ. diuino cultui deputati: ſicut eſt eccīa vel cimirium. In eccīa em̄ nō poteſt fieri ſine peccato mortali niſi magna neceſſitas excuſet: vt ptꝫ per. c. decꝫdomum dei. de immu. eccle. li. vj. iuncto. ca. relinqui. nolumꝰ de cu. enchariſtie. Et hoc intellige deactuali contractione rerū que ſine ſtrepitu ficri nōpoteſt. Secus eſſet in venditōne candelarū que ſine verbis fit. Aut in ꝯuentōne alicuius rei emende vel vendēde poſtea. qꝛ non eſſet mortale peccatum. Item ex circūſtantia cōmertij: ꝙ quidem eſtdānoſum rei publice: ſicut cū quis emit vilius: vtzarius vēdat et cum damno reipublice. ſicut ſuntilli qui totum granum emunt. vel om̄es merces ⁊hmōi. vt poſtea vendant modo ſuo. Si v̓o cōmerciuꝫ eſt vtile reipublice. ſicut illud quo merces portātur de terra vbi abundant ad aliā vbi deficiuntvel illud quo de vna re fit alia ſicut faciunt artifices de lana pannū. de cera candelas. et hmōi. veillud quo quis conſeruat res quas emit vt vēdattempore debito: eo quia quilibꝫ non poteſt ſtatimemere. ſic iſtis licet negociari ſi alie circūſtantie adſunt. Alijs aūt eſt damnatōis. ⁊ de his loquit̉ Criſo. lxxxviij. di. eijciens. et no. Sco. in. iiij. xv. diſtin.q. ij. arti. ij.¶ Utrum ille qui carius vendit qͣꝫ emit in eodeꝫloco licite hoc facere poſſit? ℟. Alex. vbi sͣ. tit̓. d̓ legibus. ꝙ ſi id ꝓ ſe emit ⁊ poſtea ꝓceſſu tꝑis nō indiget. licite vendere poteſt ꝓ p̄cio occurrēti: qͣꝫuisſit carius ꝙͣ qn̄ emit: qꝛ non ad hoc emit ⁊ lucꝝ aduenit rōne tꝑis. Si v̓o emit vt venderet tēꝑe quocarius erit ſic ſi fecit ꝓ vtilitate terre ſue .ſ. ne hoīes