Legatum. j.

vſumfructum habitationis domus ſue. quod idēeſt. l. cum antiquitas. C. de vſufru. Et in eodem teſtamento legādo dictam domum alteri ademeritdictum legatuꝫ vxoris. Rn̄. ꝙ nō tex. eſt in. l. ſempronio in pͥn. ff. de vſufru. vbi ꝓbatur qd̓ legatogenerali vſuſfructus vel habitationis nō derogatur ꝑ legatū ſpāle ip̄ius rei. Et ibi Bar. dicit ꝙ nōeſt alibi tex. ꝓ hoc.¶ Quid ſi dicit relinquo Ticio fundum ad vſufructuandū? ℟. do. Bar. vbi sͣ. eſt ꝙ eſt relicta ꝓprietas. Similiter quando dicit relinquo funduꝫad gaudimentum ꝑ. l. ꝓculus. ff. de vſufruct. ⁊ ibido. Flo. qui tamen diſtinguit verū ſi extranei ſuntinſtituti. ſecus ſi filij dilecti. et placet in conſcīa. licꝫalij indiſtincte velint ꝙ ꝓprietas ſit relicta nō vſuſfructus.¶ Quomodo poteſt fieri legatum. Rn̄. ꝙ pōt ficri quibuſcunqꝫ verbis aptis tamen ⁊ idoneis. vtſi dicat. lego. do. dare iubeo. volo. rogo. poſco. opto. vt des. l. ij. C. cōmunia de le. Item poteſt fieripure. vt cū dicit̉ lego tali. c. et in diem. vt lego talivſqꝫ ad paſcha. Ex die. vt lego tali a paſcate in antea et ſub conditione per ſi. vt lego tibi. c. ſi filiā meam acceperis. vel ꝑ cu. vt lego tibi centū cum fueris. xiiij. annorum tunc ineſt cōditio hec dum cōpletus fuerit. xiiij. annus et nō aliter. C. de lega. l.fi. Fallit tamen in libertate vt videatur potius eſſerelicta in diem: puta ſi dicit ſeruum meum liberuꝫiubeo cum filius meus erit. xxv. annorum. C. d̓ fideicom. lib. l. cōmiſſoria. Et vt ſcias differentiaminter legatuꝫ quando ſit pure. et quādo ſit ſub cōditione: vel in diem no. ꝙ quando legatum fit pure ſtatim mortuo teſtatore cedit legatario. vt. jͣ. §lvj. Quando vero ſit ſub conditione ante conditionis euentum nō cedit legatario. et iō ſi moriet̉ ipſe legatarius anteꝙͣ cōditio impleatur remanebitapud grauatum. et non tranſmittet ad ſuos heredes. Limita hoc ī legatis ad pias cās vt ſupra. §viij. Quando vero legatum ſit in diem. tunc ſi dies eſt incertus omnino. ſic legatum eſt cōditionale. l. dies. ff. de condi. et demon. et. l. ſtipulatio iſta§. inter certam. ff. de verbo. obli. et. l. ſi dies. ff. qͣndo dies le. ce. et glo. no. in. l. ſeyus faturninꝰ. ff. adtreb. Si vero dies eſt certus omni certitudine: vtputa cum legatur Titio in paſcha futuro vel qͣndo curret in. cccc. xc. et huiuſmodi. vel dies eſt certus ad minus in ſe. licet ſit incertus in proprio ſubiecto: puta cū relinquitur talis poſſeſſio Titio qͣndo erit .xxv. annorum. quia illud tempus eſt certum in ſe. quia ſuo curſu perire nō poteſt quin veniat illud tempus ſed in proprio ſubiecto et ſub tali qualificatione bene eſt incertum: quia talis poteſt mori anteꝙͣ ſit xxv. annorum. Et tunc legatūfactum tali tempore vel die cedit legatario ſtatima die mortis teſtatoris quo ad tranſmiſſionem: qꝛſi legatarius moreretur poſt mortem teſtatoris. etante illum diem vel tempus nihilominus legatūdebebitur eius heredibus: vt patet in. l. vnica. §.cum igitur. C. de cadu. tol. Intellige niſi aliud impediat. l. ſi ea queſtio. C. de his qui. vt indig. hocpatet in. l. ſi cum heres. ff. quādo dies le. ce. et. l. he

res. in pͥncipio. ff. de condi. et demonſtra. vbi patet ꝙ quando quis legat Titio poſſeſſionem cummorietur. licet ſit incertum quando morietur tamen quia certum eſt ꝙ morietur. et ideo legatumeſt ad diem certuꝫ ⁊ ſic debebitur eius heredibusſecus ſi legaret ſic. heres dato poſſeſſionem Titiocum morieris: vt ſic eſt conditionale quia eſt in diem̄ incertum. eo quia ignoratur quis prius ſit moriturus an heres vel Titius. Et ideo ſi Titius p̄morietur legatum remanebit apud heredem grauatum. Item aduerte ꝙ dictio ſi non ſemper facitconditionem. nam qn̄ apponitur tempori preterito vel preſenti. non facit conditionem. l. inſtitutiotalis. in fi. ff. de condi. inſti. et. l. eas. in principio. etl. ſi ita ſtipulatus fuero hanc ſummam. ff. de conet demon. Nec obſtat. l. ſi ſic. ff. de lega .j. quia improprie loquitur. Quando vero ſi reſpicit euentūfuturi temporis cuius euentus eſt certꝰ omni certitudine. ſic non facit conditionem ẜm Barto. inl. j. ff. de condi. et demon. Idem dic quando cōditio eſt impoſſibilis. l. j. ff. de condi. inſti. Sed quando euentus eſt certus ſed eſt incertus quando vtmors. ſic facit conditionem ẜm Barto. vbi ſupra.et glo. in. l. in omnibus. ff. de reg. iur. ſimiliter facitconditionem quando euentus eſt oīno incertus.Item dictio ſi aliquando ponitur ꝓ quia. l. videamus in prin. ff. de in litem iura. l. titium ⁊ meuiū.ff. de admi. tu. aliqn̄ ponit̉ ꝓ ꝙͣuis. l. fi. C. de lib. eteorum lib. Aliquando ponit̉ ſimul cum dictioneet ſic .ſ. ⁊ ſi. ⁊ ſtat ꝓ ꝙͣuis. l. j. §. nunciatio. ff. d̓ no.ope. nun. ⁊ diffuſe vide Bar. vbi sͣ. Dictio verocu. aliquādo habet vim copule. l. illi cum illo. ff. devſufruc. le. et ſic nō facit cōditionē niſi antea appareat voluntas diſponentis. l. ſi fuerint. §. fin. ff. deteſta. ma. ⁊. l. ſi ancilla. ff. de leg. j. Ali quando verocum. eſt coniunctio videlicet quādo apponit̉ verbo preteriti: vel preſentis temporis. et ſic non facitconditionem. ſed ponitur cauſatiue cū ꝓ quia: veladuerſatiue ꝓ qͣꝫuis. l. demonſtratio. §. j. ff. de cōdi. ⁊ demon. ⁊ ibi Bar. Aliquando reperitur aduerbium .ſ. cum pro quando quod eſt quādo apponit̉ verbo futuri temporis. ⁊ ſic videt̉ ꝙ tūc nōſit differentia inter ſi. ⁊ cū et̓ ꝙ vtrunqꝫ faciat conditionem. l. qui ꝓmiſit. ff. de condi. inde. cum multis alijs. in. glo. d. l. demonſtratio. ſed quia multell. vidētur cōtrarie Barto. ibidem dicit. ꝙ eſt triplex differentia. Prima. quia ſi principaliter denotat conditionē. ſcd̓ario vero tꝑs. qꝛ nulla eſt condtio q̄ in ſe nō habeat tp̄us futurum. Cum vero d̓notat pͥncipaliter tp̄s qꝛ eſt aduerbium tꝑis. ſcd̓ario conditionem ꝓbatur in. l. ſi titio. ff. qn̄ dies le.ce. Et ideo qn̄ ponitur circa ſubſtantiam obligationis vel circa volūtatem que exprimitur per verbum futuri ſubiunctiui ſi ponit̉ ꝑ ſi nō valet ſꝫ bn̄ꝑ cum: verbi gratia. Stipulatio q̄ ſit ſic. ꝓmitto tibi centum ſi volueris nō valet: ſecus ſi dicat ꝓmitto tibi centum cū volueris. l. centeſimus. §. fi. ff. d̓ver. oblig. quia in primo conditio eſt expreſſa ꝑ ſiIn ſcd̓a eſt tacita ꝑ cū. et expreſſa nocent. l. nō nunꝙ. ff. de condi. ⁊ demon. ſcd̓a differentia eſt. qꝛ ſi legas mihi decem cum petiero nō facit conditionē.

51

50