ConſuetudoLII

et pa. quidam tenent ꝙ non excuſantur faciētes cōtra. etiā qn̄ ſolum eſſet p̄ceptiua. quia exquo a prīcipio ligauit contrauenientes ad peccatū nō tollit̉eius diſpoſitio. qꝛ tēpus non ē modus tollende obligationis. l. obligationū. la. ij. §. placet. ff. de act. etob. Sed tu tene ꝙ ſi cōtrariū legis vel ſtatuti nō ēde ſe mortale peccatun remota lege vel ſtatuto. nōligat ẜm ꝙ sͣ. dixi de lege ſimplici. Et ſic tene ꝙ nōerunt excōmunicati facientes contrariuꝫ exquo ꝑbinum actum factum eſt contra legiſlatorem ſcientem ⁊ valentem contradicere. ⁊ non contradicētē.Ubi aūt ignorat requirit̉ tp̄s. xl. annoꝝ. ſi ē ius canonicū. vel ſi ē ſtatutum epiſcopi. credo ſufficiantx. anni. vn̄ ante delinquentes ſine rōnabili cā beneligabunt̉ ⁊ pena ⁊ culpa. ſꝫ poſt nō. Nec ob. ꝙ exquo tales peccauerunt nō poterit induci cōſuetudo. quia ſucceſſores poſſunt extimare ꝙ ex iuſta cānon ſeruauerunt. facit tex. in. c. cum olim. de cle. cōiu. ⁊ xv. q. vlt. c. cum multe. vbi loquit̉ de lege penali abrogata ꝑ contrariā conſuetudineꝫ. Si veroex rationabili cā non ẜuauerunt p̄deceſſores. ſic etiam non peccauerunt. nec ligati fuerunt. facit quodno. Archi. in. c. vtinā. lxxvj. di.¶ Quō interrūpit̉ ꝯſuetudo? ℟. Pa. in. c. fi. de cōſue. ꝙ ſi eſt cōpleta ⁊ ꝑfecta requirit tp̄s. x. annoruꝫEt ſic intellige Io. an̄. ibidem. alias non frangituretiam ꝑ plures alios contrarios actus. Si vero n̄eſt cōpleta ſufficit vnus actus contrarius ita ꝙ denouo oportet incipiat̉. ar. l. vbi duo. ff. de reg. iur.¶ Utrum ex conſuetudine poſſit introduci vt exigatur aliquid ꝓ ſpirituali ſine ſymonia? ℟. Pa. inc. ſuam. de ſymo. ꝙ ſic. quando non p̄ceſſit exactio.ſꝫ ex mera liberalitate ⁊ deuotione populi talis cōſuetudo eſt introducta. facit. c. ad apoſtolicā. de ſymo. vbi dicit compellendos ad laudabilem cōſuetudinem ſeruandam. Si vero exactio p̄cedens dedit cauſam conſuetudini. tunc non valet cum habeat inicium vicioſum. ⁊ ſic intelligitur textꝰ in. c.cum in eccleſie. de ſymo. ſi bene ponderet̉. Limitahoc vt. jͣ. ſymonia. ij. §. xxj.¶ Sed quantū tempus requirit̉ ad iſtam cōſuetudinem introducendam. ℟. Pa. vbi sͣ. ꝙ tēpusdecem annorum. tum quia clericos non aſtringuſed laicos inter quos regulariter currit cōſuetudoex curſu decem annorum. vt cōmuniter no. in. l. dequibus. ff. de legi. Item qꝛ pīa. Et ideo etiā de iure canonico ſufficit p̄fatuꝫ tempus. vt no. glo. ī. c.fi. de conſuetu. li. vj.5 ¶ Utrū in omni pacto intelligatur actū quod eſtcōſuetum. ℟. ꝙ ſic. l. ſemper in ſtipulationibus. ff.de reg. iur̄. tex. eſt in. l. qd̓ ſi nolit. §. qui aſſidua. ff. d̓edi. edic. ff. de aqua plu. ar. l. ſi prius. §. placuit. Cloca. l. licet. ⁊. ff. de lege cōmiſ. l. iiij. quē incipit. ſi fūdus. ar. ff. de preſcrip. ver. l. ſi tibi. ꝓpte̓a dic̄ Bal.in. l. liberto. C. de oper. lib. ꝙ qui conduxit oꝑarios alio non expreſſo tenet̉ eis prouidere in expenſis ⁊ ferramentis ẜm ꝙ eſt conſuetum. ⁊ non alit̓alligat. d. §. placuit. Et Bar. in. l nemo ē qui neſciat. ff. de duo. reis. dicit ꝙ ſi conſuetudo ē ꝙ doctorlegat per ſubſtitutum. intelligit̉ ꝙ iſtud poſſit. licꝫnon ſit actum

4¶ Utrum cōſuetudo praua excuſat a pena huius l5ſeculi. ℟. ẜm glo. iiij. di. in. c. deniqꝫ. ꝙ ſic. ſi conſuetudinis prauitas nondū eſt declarata ꝑ ius. Secꝰquo ad deum. qd̓ verū intelligo ꝙ nō excuſat q̄ addeū qn̄ ignorantia praue cōſuetudinis eſſet craſſa.vtputa contra ius naturale. xxvij. q. ij. flagicia. Secus vbi eſſet probabile dubium ſuper conſuetudinis validitate. nā tunc ignorantia legis non eſtpeccatum. vt in. l. regula. ff. de iur. ⁊ fac. igno. ⁊ ī. c.cum dilectus. de cōſue. ⁊ qd̓ no. Inno. in. c. ꝑ tuasde ſy. ⁊ glo. in. c. vno. de poſtu. p̄la. li. vj. in verb. decetero.¶ Utrum conſuetudo interp̄tetur priuilegia in­ 16dulgentias ⁊ ſtatuta ſicut ⁊ legem? ℟. ꝙ ſic. c. cumdilectus. de conſue. l. ſi de interp̄tatione. ff. de legi.et quod no. Io. an. in. c. quod dilectio de conſanget affi.¶ Ubi habet locum conſuetudo: Rn̄. ꝙ in illis 17locis vbi viguit. vt no. Pa. ī. c. cum olim. d̓ cōſue.Et iō nocet cōtra priuilegia generalis ſtudij ī locovbi viguit. ſꝫ nō in alio loco. de quibus in auten.habita. C. ne fi. ꝓ pa.¶ Utrum papa reuocet cōſuetudinem particula­ 18re ſi de ea n̄ facit mētionē? ℟. ꝙ n̄. c. lꝫ. de ꝯſti. li. vj.¶ Utrum omnes teneant̉ ẜuare vnā conſuetudinem? Rn̄. ꝙ n̄. ſꝫ quilibet ſuā. nec etiā cōſuetudinēˡꝰromane eccleſie vbi verſat̉ extra fidem ⁊ articuloseius. nec papa mandat vt ſeruet̉. vide glo. in. c. j. d̓ſumma tri. li. vj. ⁊. c. nolite. xj. di. facit. c. qm̄. de feriis. ⁊ ibi Pa.¶ Utrum in his que ſunt mere facultatis induca 25tur conſuetudo ꝓut eſt ius priuatum in p̄iudiciūfacientis? Rn̄. ꝙ n̄ neqꝫ ex donatione mere facta.vt no. in. l. j. ff. de ſer. ⁊ ꝑ Cy. in. l. ij. C. que ſit lon.conſue. ⁊ ꝑ Io. an̄. in. c. j. de cle. cōiuga. facit qd̓ no.Inno. in. c. bone. el. ij. de poſtu. p̄la. vbi dicit ꝙ recipienti de longe venientē non acquirit̉ qͣſi poſſeſſio nec conſuetudo. licet pluries fuerit receptus. etBar. in. l. cum de in rē verſo. ff. de vſuris. ⁊. l. operas. ff. de ope. li. dicit ꝙ licet ruſticus dederit vnuꝫpar caponū ꝑ decēniū ex liberalitate. ſimiliter iuitquis ad molendinū tuum nō inducit̉ conſuetudoquia iſti actus ſunt mere facultatis.¶ Quot actus requirunt̉ vt quis dicat̉ haberealiquid in conſuetudinem. Rn̄. ꝙ in ciuilibus requirit̉ ꝙ ſint tot actus ꝙ faciāt p̄ſcriptionē. nā treſactus aūt. iiij. n̄ faciūt conſuetudinē niſi ſit legittīep̄ſcripta. vt no. glo. in. d. c. cum eccleſia. de cā poſ. ⁊ꝓprie. Perum ē ꝙ duo vl̓ tres actus tuent̉ aliquēin poſſeſſione quouſqꝫ ſit dubiū. xviij. q. ij. ẜuiciuꝫIn criminalibus vero introducit̉ ꝑ binū actū. vtsͣ. §. v.¶ Utrum oīs cōſuetudo ꝓprie dicta ſit obligato/­ 22ria ſb̓ pena mortalis peccati? Rn̄. ꝙ n̄ qꝛ qͣꝫuis ſitlex. ſiue habeat vim legis cōſuetudo. tn̄ ſicut n̄ omnis lex obligat ad mortale. ſic nec omnis conſuetudo. Sola ergo illa conſuetudo obligat ad mortaleque introducta eſt ea mente vt ſit ꝓhibitiua. vel p̄ceptiua ſub peccato mortali. qd̓ pōt ꝑpendi qn̄ cōmuniter tenet̉ ab omnibus ꝙ faciens cōtra peccatmortaliter.

i 3

12

I

13

14