Aſciſmus

XIIII

ad peccatū: vel maluꝫ ꝓximoꝝ. Terciū ꝙ fiat mōdebito ⁊ cuꝫ debitis circūſtantijs .ſ. tempore debitonon feſtiuo: de quo dic vt infra ferie. per totumItem ſine fraude vel dolo ꝑiurijs. mēdacijs ⁊ huiuſmodi. qꝛ tale peccatū erit. ars. quale mala circūſtantia cū qua fit. Quartū ꝙ fiat ab eo qͥ nō eſt ꝓhibitus. Nam quedam ſunt que clericis prohibētur: vt infra. Clericus. ix. ꝙ per totum.zẜm Archidiaco. in. c.ſciſmut ꝓhumani. de homicid.li. vj. dicit̉ a ſcindo ſcidis. quia ſcinduntaīaꝫ a corꝑe. iſti ꝓprie ſunt qͥ nō ſubſuntdominio alicuius: ſed ꝓ pecunia occidūt homīesad alicuius inſtantiā ẜm p̄dictū Archidia. Alij volunt ꝙ ſint quidā infideles. qͥ faciliter querunt int̓ficere homines nō curātes ſi ip̄i int̓ficiant̉. ⁊ ꝙ ſintſub dominio alicuius vel n̄ refert ẜm Io. an. d̓ vno⁊ ſequitur Ge. in. d. c. ꝓ humani.¶ Que pena ꝓcurantiū mortem alicuius ꝑ tales.Rn̄. quicūqꝫ princeps ⁊ qͣntūcūqꝫ magnus prelatus ſeu queuis alia ꝑſona eccleſiaſtica vel ſecularisquēpiam chriſtianorū ꝑ p̄dictos occidi fecerit velmandauerit ꝙͣuis mors nō ſit ſecuta aut eos receptauerit vel occultauerit: aut defenſauerit. excommunicatōis ⁊ depoſitionis a dignitate. honore. ordine. officio ⁊ beneficio īcurrit ſentētias ipſo facto.Eſt etiā cum ſuis bonis mūdanis om̄ibus diffidatus a toto chriſtiano populo ꝑpetuo. Nec requirit̉ alia ſentētia poſtꝙͣ ꝓbabilibus conſtiterit argumentis iſtud ſcelus ꝯmiſiſſe hec in. d. c. pro hūani¶ Utrum tales diffidati poſſint interfici impune.Rn̄. Ange. de ꝑuſio conſi. xiij. ⁊ ſequit̉ Ge. in. d. c.ꝓ hūani. ꝙ ſic nedū ꝑ iudicē. ſꝫ ⁊ ꝑ quēcūqꝫ priuatu. qꝛ idē ē bannire ⁊ diffidare qd̓ ſtatuere ⁊ p̄ciꝑevt impune poſſit occidi. vt no. C. de accu. l. reos.Qd̓ in cōſcīa liceret qn̄ fieret zelo iuſticie. als non.¶ Utrū clericus taliter diffidatus ſit ſpoliatus oīpriuilegio clericali. Rn̄. Ge. in. d. c. ꝓ hūani. ꝙ ſic⁊ ſine alia degradatōne pōt occidi vel verberari ſine excōmunicatione vel alia pena.¶ Utrū bona p̄dictoꝝ ſint capientiū. Rn̄. ꝙ ſic. ſiſunt bona mūdaua. Aduerte tamē hic ẜm Archiibidem ꝙ requirit̉ prius ſnīa iudicis deeclarantisip̄m aſſaſinū vl̓ fautorem taliū anteꝙͣ liceat ꝯͣ talesꝓcedere in ꝑſonis vel bonis. Et ad tex. d. c. ꝓ hūani. rn̄det nō requiri alia ſententia .ſ. q̄ det lnīam occidi ⁊ hmōi: quia ſufficit ſit declaratꝰ aſſaſinus velfautor. Quod no. qꝛ facit ad multa.nihil confert ad ſaluſtrolo gi. tem ſed potius mittuin errorē. ⁊ ideo a quolibet fideli eſt poſtponenda. xxxvij. di. §. ſꝫ contra. xxvj. q.j. illud. circa fi. ⁊. c. ſꝫ ⁊ illud.ꝓprie ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ꝙſtutia ꝙ eſt cū qꝛ ad cōſequendumaliquē finē bonū vel malū vtitur nō veris medijs: ſꝫ ſimulatis ⁊ apparentibus3qd̓ quidē e ꝯͣ rōnem ⁊ ꝯtra prudentiā ⁊ peccatumAliqn̄ tn̄ dicit̉ prudentia ꝓpter ſimilitudinem: ſedimproprie: vt ꝓuer j. vt det̄ paruulis aſtutia.¶ Aſtutia large eſt quedam apparens fictio ſeu ſi-

mulatio. Et pōt dupliciter fieri. Primo ad bonumalterius ⁊ ad nullius malū iniuſte. ⁊ ſic non ē peccatū. vt pꝫ. xxij. q. ij. in. c. vtilē. vbi ponit̉ quō xp̄us⁊ dauid ⁊ alij vſi ſint ſimulatōne ⁊ ſancte. ⁊ glo. dicit ibidem ꝙ dolus ꝯtra hoſtem bonus eſt. xxiij. q.ij. dn̄s. ⁊ .xliij. di. in mandatis. ff. de cap. ⁊ poſtli. re.l. nihil intereſt. xiiij. q. v. dixit. Qd̓ verū credo. dummodo mendaciū non dicat̉. ⁊ hoſtis ſit nobis contra iuſticiā hoſtis. Secūdo modo aſtutia ſeu ſimulatio ſit ad fallendum ꝓximū. Et ſic ſemꝑ eſt peccatū. xxvij. diſt. qd̓ interrogaſti. xij. q. j. certe. Et aliqn̄eſt veniale peccatū aliqn̄ mortale ẜm nocumentuꝫqd̓ infert ꝓximo. vel intendit inferre ex ea. vtputade re notabili. ſic ē mortale. ar. c. primū. xxij. q. ij. Ethoc etiā ſi fieret ꝓpter bonū alterius. qꝛ nulli facienda eſt iniuria pro alterius bono. d. c. primuꝫ. Et dehac habes. infra. prudentia. §. iiij.Aẜm Tulliū eſt inordinaA Ii. tus amor habendi. Et dicit̉ inordinatus dū qͥs ſupra modū mēſure querit vel retinet diuitias. Nā bona exteriora hoīs cōſiſtere debēt in quadā menſuraſcꝫ vt q̄rat habere diuitias ꝓut ſunt neceſſarie advitam vel ſuam cōditionē. Et ſic auaricia ſemꝑ eſtpeccatū. ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxviij. Pro cuius declaratione eſt notandum. vt elicio ex dictis Alex. ⁊Tho. vbi. sͣ. ꝙ auaritia ꝯſiſtit ī tribus .ſ. appetēdoin acqͥrendo ⁊ in retinendo inordinate res tꝑales.¶ Utrū aūt ſit pctm̄ mortale auaricia q̄ cōſiſtit in 1appetēdo. Rn̄. ꝙ ſic. t̓bus modis. Prīo appetēdoaliena illicite volūtate deliberata. ita ꝙ ꝓcederet inopus ſi eſſet facultas. Et iſto mō eſt mortale pctm̄qꝛ cōtra illud p̄ceptū Exo. xx. Nō concupiſces reꝫꝓximi tui. Poſſet tamē eſſe veniale peccatuꝫ ꝓptermodicitatē rei appetite: ſicut dicit̉ de furto. jͣ. furtū. §. xxxiiij. Secūdo eſt mortale peccatū cum appetit deliberate illicita que ſine peccato mortali teneri non poſſunt. puta beneficiuꝫ eccleſiaſticū cum ſitindignus. Tercio poſſet eſſe mortale peccatum qn̄appetit ſuperflua appetitu ſuffocāte totaliter mentem a debita cura ſui ⁊ neceſſaria cōſideratione diuinoꝝ: vt ptꝫ in. c. ydolatriā. xxviij. q. j. ⁊ facit. c. cuomnis auariciā .j. q. j. Suꝑfluo igit̉ amore deſiderare diuitias. dumo ſit infra deū. vtputa quia necillicito mō nec illicita vellet: nec ꝓpter hoc dimittitneceſſaria ad ſalutē cōiter eſt peccatū veniale.¶ Utrū auaricia in acquirendo ſit mortalis. Rn̄. 2ꝙ ſic: duobus modis. Primo ſi acquirit ꝑ illicitumcōtractū diuina vel hūana lege ꝓhibituꝫ. puta pervſurā. rapinā: falſum ꝯtractu ⁊ hmōi. Secundo ſiacquirit per opera que ſunt peccata mortalia ꝙͣuisetiam nihil acquireret vt adulteri ⁊ ſinllia. Si v̓otalia opera ꝙͣuis illicita: non eſſet peccatū mortaletūc auaricia nō eſſet mortalis. vtputa cū aliqͥs componit verba iocoſa ad lucrū: ſalua tn̄ honeſtate: ſedetiam veniale pctm̄ ſicut illud ꝑ qd̓ querit.¶ Utrum auaricia in retinendo ſit mortale peccatum. Rn̄. ꝙ ſic. tripliciter. Primo cum retinet ſciēter ea que reſtituere tenetur ⁊ poteſt. c. ſepe contingit. de reſti. ſpol. ⁊ totiens quotiens poteſt reſtituere ⁊ diſponit nō reſtituere. ar. d. c. ſepe. Secūdo cū