et decima Veſpere vero repreſentāt vndecimāet completoriū duodecimaꝫ. Sed in premiſſisſex diei horis. videlicet in pͥma tercia ſexta nōna veſperis et cōpletorio ¶ deo ſpecialiter deum laudamꝰ et non in ſecūda. quarta. quinta.ſeptima. octaua. decima. quia ille in aliquibuspre alijs ſunt priuilegiate. prout in priucipiotractatus cuiuſlibet eaꝝ oſtendetur. propterquod merito in illis diuinum celebrat̉ officiumNempe in nocte xp̄s eſt ꝯprehenſus. mane illuſus. et hora pͥma gentibus traditus. tercia flagellatus et vere crucifixꝰ. Sexta cruci affixusNona mortuꝰ. Vndecima de cruce depoſitꝰ ¶ Induodecīa ſepultꝰ ¶ Itē ī nocte ſpoliauit īfernūMane ſurrexit ¶ In pͥma hora marie apparuitTercia de mōnumēto redeūtibꝰ obuiauit. Sexta iacobo. Nona petro. Veſpera duobꝰ eūtibꝰin emaus. ſcripturas aperuit. et ſe manifeſtauit ¶ In cōpletorio apl̓is. pax vobis dixit. et cūeis mauducauit. ¶ Has auteꝫ horarum laudesqualiter exſoluere debeamus. oſtendit Bern̄.dicens. Fratres mei ymolantes hoſtiam laudisiungamus verbis ſenſum. ſenſui affectū. affectui exultacionem. exultacioni maturitatē. maturitati humilitatē. et humilitati libertatem.Preterea diutine pſalmodie. ideo a pͥma. terciaſexta. et nona. et non ab alijs nomē ſūpſerunt.vt per eas dei ſeruicium agamꝰ quoniā paterfamilias cōmemorat̉ in euangelio. exiſſe in illcōducere operarios in vineam ſuam. que ſanctam ſignificat eccleſiam. Sunt eciam qui dicūtmorem cantandi terciam ſextam et nonā fuiſſea daniele ſumptū. qui intellecto ꝙ nabuchodonoſor ſtatuam erexiſſet. quam omnibꝰ adorandam p̄ceperat intrauit domū ſuam. et apertisfeneſtris ter in die genua flectebat ꝟſus irl̓mqd̓ hieroꝰ exponens dic̄ hnic hꝫ eccīaſtica traditio ꝙ ter in die ſunt genua flectēda. ſcilicꝫin tercia ſexta et nona. ¶ In eiſdē quoqꝫ horisbeatam virginem mariam laudare debemus .ſ.in nocturnis ſiue matutino. quia tali hora quedam ſtella apparet in celo. que tremontana vocatur. cuius ductū naute ꝑueniunt ad portum.et ip̄a beata virgo eſt ſtella tremōtana. quia ſieam digne laudauerimꝰ. nos qui ſumus in hocſeculo ducit ad portū ſalutis Item in prima nātunc apparet quedaꝫ ſtella que dyana vocaturpoſtꝙͣ ſequitur ſol. Et ip̄a beata virgo eſt ve̓ſtella dyana que verum ſolem ſcꝫ xp̄m nob̓ portauit qui illuminat totum mundum ¶ Item intercia. Nam hora tercia conſueuimꝰ eſurire. etip̄a portauit panem verum ſcꝫ xp̄m cuꝫ quo eſtomnis ſacietas Item in ſexta quia illa hora magis feruet et calefacit ſol. et ip̄a laudanda ⁊ rōganda eſt vt nos frigidos calefaciat in caritate ꝑ ſolem xp̄mqꝫ genuit Item in nona qꝛ illaſol declinat ad occaſum et ip̄a iuuat nos et ꝓtegit cum ad occaſū id eſt ad ſenectutē declinamus. ¶ Item in veſperis. quia tunc incipit diesfiniri. et ip̄a laudatores ſuos ī hora mortis defendit IItem in cōpletorio. Naꝫ tali hora dieseſt completa et ip̄a in cōplemento vite noſtrepro nobis intercedit. et ineterna tabernacularecipi facit. vbi completū eſt gaudium electorum. Officium beate marie inſtituit vrbanꝰ papa cantari vt dicet̉ in ti. de temꝑe aduentus.¶ Nocturnale autem officium nobis ad memoriam reducit tempus ab adam vſqꝫ ad noe Matutinale tēpꝰ a noe vſqꝫ ad abraha. Prima tēpꝰab abraham vſqꝫ ad moyſen. Tercia a moyſenad dauid. Sexta tempus a dauid vſqꝫ ad aduentum xp̄i. Nona tempus ſequens vſqꝫ ad ſecunduꝫ aduentū quando venturꝰ eſt reddens vicēpro abditis. Per veſperas recolimꝰ ſabbatumideſt requiem animaꝝ poſt exitū a corporibꝰvſqꝫ ad diem iudicij. Per completoriū vero recolimus repletum numerum et cōſumatum gaudium ſanctoꝝ. ¶ qūod complebit̉ in die magnefeſtiuitatis. quando benedicti ꝑcipient regnuꝫdei In hac igitur ꝑte de officijs eccleſiaſticis ingenere tractare intendimꝰ. viꝫ d̓ his que in officio cuiuſlibet eccl̓ie dicuntur.De nocturnis ¶ De laudibus matutinis.De Prima ¶ De tercia ¶ De ſexta ¶ De nona.De veſperis ¶ De completorio.St autem officium ſecunduꝫ yſidorūpropriꝰ vel cōgruus actus vniuſcuiuſqꝫ ꝑſone ſecundū mores ciuitatis¶vel inſtitute ꝓfeſſionis. Alia naꝫ habent inſtituta monachi. Alia canonici. Alia heremite et ſic de reliquis. Et dicit̉ officiū ſecūdūhieronimū in libro d̓ officijs. ab efficiēdo quaſiefficium ab efficio efficis vna littera in aliaꝫ ꝓpter decorem ſermonis mutata Vnicuiqꝫ et enimconuenit ſuum efficere officium. Vel ſecundumyſidorum officium dicitur vt quiſqꝫ illa agat q̄nulli officiāt ſed oībus ꝓſunt. Ceterum in eccleſia generaliter nil canendū aūt legendū eſtquod a ſancta romana eccleſia canoniſatum etapprobatum expreſſe aūt per pacienciam nō ſitIn primitiua tamen eccleſia diuerſi diuerſa qͥſqꝫ pro ſuo velle cantabant dūmodo quod cantabant ad dei laudem ꝑtinere. Quedam tamenofficia obſeruabant̉ ab omnibꝰ ab inicio cōſtituta. vel ab ip̄o xp̄o vt oracio dominica. vl̓ abapl̓is vt ſimbolum. Succedentibꝰ vero temporibus quia eccleſia dei ꝓpter hereſes ſciſſa eſt.Theodoſiꝰ imꝑator hereticoꝝ extirpator. rogauit Damiaſū papam. vt per aliquem prudentem et catholicū virum eccleſiaſticum faceretofficium ordinari ¶ Vnde idem papa precepithieronimo p̄ſpitero. tunc in bethleem cū paula euſtochio et alijs virginibꝰ moranti. qui prius ſub ſeptem apl̓icis romē vixerat. quatenusofficium eccleſie ordinaret. Ip̄e namqꝫ noueratliguas. hebraicā grecam. caldaycam. et latinā.quod ille obtemꝑans fecit ordinauit itaqꝫ qͣtum de pſalmis in dominica die. quantum in ſecunda feria et quantum in tercia feriā. et ſic deinceps legeretur. Euangelia quoqꝫ et epl̓as ⁊