ꝙ filius dei eſſet et a mortuīs die tercia reſurge̓debebat. Et hec eſt racio quare dies ſabbati magis quaꝫ alia dies beate marie appropriat̉. Tercia racio eſt quia dies ſabbati eſt ianuā et introitus ad dominicā diem. Vnde cum ſumus in ſabato. ſumus iuxta dominicā diem. dies aut em̄ dominica eſt dies requiei. et ſignificat vitā eternamVnde cum ſumus in gracia domine noſtre ſumusquaſi in ianua paradiſi. quia igitur ip̄a eſt nobisporta ad regnum celoꝝ. qd̓ per dieindominicāfiguratur. Ideo de illa ſolennzamus in ſeptimaferia que diem dominicam precedit. Quarto vtſolennitas matris ſolennitati filij continuetur.Quinto vt feſtiuiꝰ agatur in die in qua deus abomni oꝑe requieuit. Notandum eciā eſt ꝙ in miſſe officio vbi xp̄i paſſio repreſentat̉ tribus linguarum generibus vtimur ſcꝫ greca hebraica et latina. ad ſignificandū ꝙ hijs tribꝫ linguis ſcriptus eſt titulus crucis xp̄i. ioh̓is. xix. et ad deſignandum ꝙ omnis lingua que per hāc triplicemintelligitur deum laudare et cōfiteri debet. quiadominꝰ noſter ih̓us xp̄c in gloria eſt dei patrisLicet em̄ multa ſint genera linguaꝝ iſte tamenſunt principales. hebrea ꝓpter legeꝫ et quia eſtmater aliarū. greca propter ſapienciam. latineꝓpter nobilitatem et romam imperij dominum.verba latina ſunt epiſtole. euangelia. oracioneset cantus. greca ſunt kyrieleiſon criſteleiſon etimas. hebraica ſūt alleluia. amē. ſabaoth. et oſanna. Vnde et in miſſa romani potificis in p̄cipuisſolennitatibus legitur euangeliū et epiſtola nōſolum in latino. veꝝ eciam in greco. ad deſignādum cōiunctionem vtriuſqꝫ populi ſub vna fideſiue ꝙ eccleſia conſtat non ſolū ex latinis. verumeciā ex grecis. et vide in vj. ꝑte ſub ti. de paſce.¶ Sed queritur vtꝝ ſacerdos minus ꝙͣ duobuspreſentibus debet celebrare miſſam. Et videturꝙ non. ſtatuit nanqꝫ ſother papa. vt nullꝰ miſſarum ſolennia celebrare p̄ſumat. niſi duobus preſentibus ſibiqꝫ reſpondentibus ip̄e terciꝰ habeatur. Cum em̄ ipſe p̄ſpiter dicat dominꝰ vobiſcūet in ſecreta dicit. orate ꝓ me. conuenit vt ip̄iusſalutacioni a pluribus reſpondeat̉. Verum aliudeſt neceſſitatis articulus in quo poteſt vno ſolopreſēte celebrare. et aliud religionis contemptus. Pie quoqꝫ credendum eſt et ſacris autcͣtibꝫcomprobat̉ ꝙ angeli dei comites aſſiſtunt orantibus. iuxta illud ꝓpheticū. In conſpectu angelorum pſallam tibi. Et angelꝰ ad thobiā. Quando orabas cum lacrimis obtuli oracionē tuam domino. ſed et in canone miſſe continet̉. Suppliceste rogamus omnipotens deus. iube hec perferriper manꝰ ſancti angeli tui in ſublime altare tuūPreterea quilibet homo habet ſuū ꝓprium angelum ad cuſtodiam. Vnde dominꝰ in euangelio loquens de ꝑuulis ait. Angeli eorum ſemꝑ videntfaciem patris. Illos igitur habemꝰ in oracionēꝑticipes. quos habebimus in glorificacione conſortes. Solus tamen preſpiter non pōt eſt diuinum officium abſqꝫ miniſtri ſuffragio celebrareꝓut in conſtitucione allexandri cauetur. Canonquoqꝫ tholeatan̄ concilij. ſtatuit vt vbi tꝑis vl̓loci ſiue cleri copia ſuffragat̉ habeat quiſqꝫ deoſacrificans poſt ſe vicini ſolaminis adiutorem.vt ſi ex aliquo caſu ille qui ad officia impleturusaccedit turbatus vel ad terrā illiſus fuerit a tergo ſemꝑ habeat qui eius vicē intrepide aſſequatur ſiquidem copia temporis ſuffragatur. ſi nonfuerit guerra loci. ſi eccl̓ia ſit diues cleri. ſi ſit ibicopia clericoꝝ ¶ Generaliter autem dicendumeſt ꝙ illa eſt legittima miſſa. in qua ſūt. ſacerdosreſpondens. offerens. atqꝫ conmunicans. Sicūtipſa precum compoſicio euidenti racione demonſtrat. ¶ Introitus ad chorum ꝓphetaꝝ reſpicitquomodo ſcd̓m auguſtinū. Moyſes miniſter fuitveteris teſtamenti. ꝓphete miniſtri noui. kyrieleyſon. ad eos reſpicit ꝓphetas. qui circa dominiaduentum erant de quibus fuerūt zacharias. etiohannes baptiſta filius eius. Gloria in excelſisad cētum reſpicit angeloꝝ. gaudiū natiuitatisdomini paſtoribꝫ annunciacium. Prima collectareſpicit ad hoc quod dominus circa annū duodecimum agebat. quando ſcꝫ aſcendens hieroſolimiam ſedebat inter doctores audiens et interrogans. Epiſtola ad iohannis p̄dicacionem ꝑtinētReſponſorium et beniuolenciā apl̓orum reſpicitſcꝫ quomō a domino vocati ſecuti ſunt eū. Alleluia ad leticiam mentis eoꝝ pertinet. quam habebant de ꝓmiſſionibus eius vel de miraculis queper eum vel ꝑ nomen eius fiebant. Euangeliumreſpicit tempus a ſua p̄dicacione vſqꝫ ad p̄dictūtempus. Quod vero deinceps et in miſſe officioagitur. ad illud reſpicit tempꝰ quod eſt a dn̄icaquando pueri obuiauerūt ei vſqꝫ ad diem aſcenſionis eius ſiue pethecoſtes. Oracio vero ſecrete vſqꝫ nobis quoqꝫ peccatoribus. deſignat illāoracionem qua ihelus in mote oliuēti exercebatquod autem poſtea agit̉ ſignificat tempꝰ illudquo dominus in ſepulchro iacuit. Quando veropanis in vnium mittit̉. animam dei ad corpꝰ redire demonſtrat̉. ſalutacio ſequēs ſignificat ſalutaciones poſtea diſcipulis a xp̄o factas. Fractio oblate ſignificat fractionem panis factam adominio diſcipulis in emaus. Hec plenus in ſuislocis dicentur. De miſſa ꝓ mortuis et ipſoꝝ officio in vij. ꝑte dicetur. Ad hoc miſſa non niſi inſacratis deo locis .i. in tabernaculis diuinis precibus a pontificibus delibutis. abſqꝫ magna neceſſitate dici debet. Non ergo in ꝓphanis domibus abſqꝫ epiſcopi licencia. quia ſanctius eſt miſſam non cantare vel non audire quam in locisin quibus hoc fieri non oportet. Vnde ſcriptumeſt. vide ne offeras holocauſta tra in omni locoquem videris ſed in omni loco quē elegerit dn̄sdeus tuus. de hoc dicet̉ in prohemio. v. partisPoteſt autem eſſe neceſſitas vt dicat̉ in naui velin exercitu ſub papiliōe ſue ſub diuo ſi illud habere non poſſit. ſed tūc cum tabula ſeu altari viatico. Preſpiter autē nondebet miſſam celebrare ſine licēcia epiſcopi in altari in quo epiſcopꝰ