Capitulū.III.

Coperatōne virtutuꝫOꝑant̓ em̄ in nobis. A malo excluſionem.In p̄lio triumphatōneꝫ. Et in celo premiationem. Un̄ apoſtolus ad has inuitans dicit ad Ro.xiij. Induamur arma lucis. Reſpectu primi dicūturindumēta. reſpectu ſecūdi arma. reſpectu tercij lucis.Primo gͦ virtutes excludunt̉ a malis. Un̄ dicunt̉ indumenta. Et habitus dicūtur indumenta. quibus tecti excludimur a confuſione nuditatis ⁊ turpitudinisApoca. iij. Ueſtimentis albis induaris .i. veris virtutibus. ne appareat ꝯfuſio nuditatis tue. Hinc et Ambro. de pe. diſt. ij. Sapiēs nunꝙͣ eſt inanis .i. nudus: ſedſemꝑ habet in ſe amictum prudentie. qui poteſt dicere. iuſticia veſtiebar. He nanqꝫ ſunt interna mētis velamina. que nullus ꝑdit niſi volēs: his expoliatis adāꝯgnouit ſe nudum. hec ibi. Excludit aūt virtus nōſolum culpam: ſꝫ ⁊ penam et triſticiam. Et culpam quidem excludit virtus. vt ſuū ꝯtrariū. Contraria em̄ ſimul ineſſe nō pn̄t. Quelibet em̄ virtus habet viciū aliquod ſibi directe ꝯtrariū. vt luxuria caſtitateꝫ. auaricia liberalitatem ⁊ hmōi. Uirtus aūt infuſa excluditomnē actū peccati mortalis: qꝛ quodlibet ſibi ꝯtrariatur. vel directe vel ꝑ quādam ꝯſequentiā .ſ. rōneꝫ connexionis eaꝝ. Pctā aut venialia nō excludit virtus.¶ Excludit ſcd̓o penā. Nam ꝙͣuis quis habeat ꝟtutem. oportet ꝙ faciat ſibi violētiam in oꝑando. Patitur em̄ quandā penā ⁊ difficultatē in actu bono: ſꝫ habita virtute. oꝑatio ẜm ipſum eſt delectabilis. Un̄ ſapiens dicit. ꝙ ſignū generati habitꝰ. eſt delectabiliteroꝑari: ⁊ ſic excludit penā difficultatis. Penā etiam deꝯmiſſis pct̄is diminuit virtus ꝑ actū ſuū. qui nōſoluꝫeſt meritoriꝰ. ſꝫ etiā ſatiſfactorius. ¶ Excludit etiamtriſticiā virtꝰ. Uirtuoſus em̄ nō ꝯtriſtat̉ de oꝑe v̓tuoſo. ſꝫ gaudet. Un̄ dicit Aug. de pe. di. iij. Hinc ſemꝑ doleat ⁊ de dolore gaudeat qꝛ .ſ. dolor de pct̄is ē actꝰ v tuoſus. Triſtat̉ aūt de his q̄ v̓tuti repugnāt aliqͦ mō .ſ. depct̄is ſuis vel alioꝝ: vt ezechias cū fleuit fletu magnoIſa. xxxviij. Et ſamuel pctā ſaulis. j. Re. xvj. vel alijsmiſerijs. Moderate tn̄ ſemꝑ. ne incidat in deſꝑationēvt Iudas. qui p̄ triſticia laqueo ſe ſuſpēdit. Nō ſic petrus negās. nō ſic dauid de morte ꝑuuli filij.Secundo operat.§. j.in bello victoriā ⁊ defenſionē. vn̄ dicunt̉ arma. Undeapl̓s. Arma vr̄a nō ſunt carnalia: ſꝫ ſpūalia. ad deſtructionē inimicoꝝ. ad Ephe. vj. declarat ip̄a arma: dicēsInduite lorica iuſticie. In om̄ibꝰ ſumētes ſcutū fidei⁊cͣ. Et galeam ſalutꝭ aſſumite. ⁊ de alijs alubi ſcribit̉.Ad hͦ facit qd̓ habet̉. xxiij. q. j. niſi. ¶ Quatuor at̄ ſūtinter alia vicia ⁊ iacula. quibꝰ in pn̄ti vita ab hoſte inuadimur ⁊ ꝑcutimur .ſ. ſtulticia. iniuſticia. incōſtātia⁊ ꝯcupīa. Per oppoſitū quatuor ſunt arma quibꝰ ꝓtegimur ⁊ pugnamꝰ .ſ. prudentia ꝯtra ſtulticiaꝫ. iuſticiaꝯtra iniuſticiā. fortitudine ꝯtra incōſtantiā. temꝑantia ꝯtra ꝯcupīam. Hec eſt ſnīa Hiero. Sꝫ adhuc potiora ſunt arma. Scutū fidei. galea ſpei ſalutis. ⁊ gladium charitatꝭ: qui gladiꝰ in viſione figurata fuit oſtenſus Iude machabeo. aureꝰ tn̄: ⁊ dictū eſt ei. in hͦ ſignovinces .j. macha. Et apl̓s. ij. ad Coꝝ. vj. Per arma iuſticie a dextris ⁊ a ſiniſtris. iuſticia eſt omīs v̓tus. veꝝhn̄do om̄es v̓tutes has. adhuc indigeremꝰ adiutorioxp̄i. Et hoc oꝑtet nos ꝯgnoſcere ex humilitate. ⁊ viriliter reſiſtere. Et in hoc habemꝰ figurā in dauid. quibellans ꝯtra gigantē goliat cū baculo ⁊ funda ⁊ lapide eum occidit. Goliat ſignat dyabolū. qui terribilis⁊ fortiſſimꝰ eſt: bellādo gͦ ꝯtra eū cuꝫ .ſ. tentat: debemꝰvti baculo crucis ad crucifixum recurrendo. Funda q̄eſt vilis. eſt humilitas. que debꝫ adeſſe. ꝯgnoſcēdo nosmiſeros. id eſt infirmos. Lapis eſt virilis reſiſtentia.Exemplum in machario cui dixit dyabolus. ꝙ ſolum

Tercio operatur.§. ij.in celo p̄miatōeꝫ. Un̄ dicunt̉ lucꝭ arma. nōſolū qꝛ faciunt hoīeꝫ lumīoſuꝫ interiꝰ in aīa ⁊ exteriꝰ in ꝯuerſatiōeiuxta illd̓. Luceat lux vr̄a corā hoībꝰ Math̓. v. c. ⁊ pulcrū diuerſis coloribꝰ v̓tutū. Hūilitas em̄ ponit nigredinē. charitas rubedinē. ſapīa aureū colorē. fortitudoviredinē. tꝑantia albedinē. prudētia iacinctinū. Sedetiā dicunt̉ lucꝭ arma. qꝛ ꝑducūt ad lucē ſuꝑne patrie.Un̄ greg. ſuꝑ ezech̓. Iuſti qꝛ vſqꝫ ad finē vite ꝓficiūtin v̓tute: ad ꝑfectū die tūc veniūt. qn̄ ad r̄gna celeſtiaꝑducti ī ea luce qͣm deſiderāt iaꝫ minꝰ aliqd̓ nō hēbūtde pe. di. ij. nō reutebant̉. Et hͦ dicit exponēs illd̓ ꝓuerbio. Iuſtoꝝ ſemita q̄ſi lux ſplendēs ꝓficit ⁊ creſcit vſqꝫ in ꝑfectū diē. Et quāto qͥs fuerit v̓tuoſior. tanto inpr̄ia ſplendidior. Stella em̄ differt a ſtella in claritate. j. ad Coꝝ. xv. h̓ at̄ faciūt vere v̓tutes: nō ficte ꝑ ypocriſim. q̄ nō vere lucēt. Un̄ greg. de pe. di. ij. multi. Ul̓ẜm aliā lr̄am citiꝰ incipit capl̓m illud. Sepe hō multꝭocculte pct̄is inuoluit̉. ⁊ in vna aliqͣ v̓tute magnꝰ videtur: q̄ ipſa qͦꝫ virtꝰ inuaneſcēs deficit. qꝛ dū innoteſcithoībꝰ. ꝓculdubio laudat̉. eiuſqꝫ fauor inhiant̓ appetitur. Un̄ fit vt ⁊ ipſa virtꝰ an̄ oculos dei virtꝰ nō ſit. duꝫabſcōdit qd̓ diſplicet ⁊ ꝓdit qd̓ placet: qd̓ intelligēdūvidet̉ qn̄ hoc fit ꝑ ypocriſim de qͦ ibi loquit̉ Greg. ⁊ ſb̓dit exempla. Latet plerūqꝫ ſuꝑbia ⁊ caſtitas īnoteſcitAtqꝫ ideo on̄ſa diu caſtitas circa finē vite ꝑdit̉. qꝛ cōꝑta ſuꝑbia vſqꝫ in finē vite incorrecta retinet̉ ⁊cͣ. Ponit exemplū etiā de miſcd̓ia ⁊ patīa. ⁊ in fine. c. dic̄. Idcirco aūt virtutꝭ iter nō ꝑuenturi inchoāt. vt eis qͥ peruenturi ſunt. viā qͣ gradiant̉ on̄dant: qͦꝝ caſus vtilitate non modica electoꝝ ꝓuectibꝰ ſeruit qꝛ illoꝝ lapſumdum cōſpiciūt. de ſuo ſtatu ꝯtremiſcūt ⁊ ruina q̄ illosdamnat. iſtos humiliat. hec ibi.¶ De inequalitate receptionis virtutum: et quō ſuntgradus in ipſis.Capitulū. iiij.E inequalitate receptionis virtutū. Sciendū ꝙ vnus habet virtutes magꝭ intenſe qͣꝫ alter. ⁊ nō equaliter. Etvnus ⁊ idem pōt habere v̓tutes magis intenſas ⁊ ꝑfectas vno tꝑe ꝙͣ alio. Et idem etiā vno ⁊ eodeꝫ tꝑe pōthr̄e virtutē aliquā ꝑfectiꝰ ⁊ pleniꝰ ꝙͣ aliꝰ nō ẜm habitūſꝫ ẜm inclinatōeꝫ nature ⁊ apparentiā exteriorē. ꝑ maius exercitiū. ¶ Ꝙtum ad primuꝫ. ꝙ in vno ſit maiorvirtꝰ ꝙͣ in alio. pꝫ ꝓpter qͣtuor rōnes. Prīo ꝓpter meliorem diſpōnem. incytum vnꝰ eſt meliꝰ diſpoſitꝰ ex naturali ꝯplexione ad vnā virtutē ꝙͣ aliꝰ: ſicut flecmaticuseſt magꝭ diſpoſitꝰ ex ꝯplexione ad manſuetudinē ꝙͣ colericus. Et ſic poteſt intelligi illud Sapīe. Sortitusſum aīam bonā ꝙͣtum .ſ. ad inclinatiōeꝫ ad virtutes exbona corporis ꝯplexione. Scd̓o ꝓpter maiorem aſſuefactionem. inqͣtum vnus magis aſſueſcit ad virtutes.ſeu magis exercitat̉ in bonis operibꝰ ꝙͣ alius. Conſuetudo em̄ dicitur quaſi altera natura. Et ſic ex frequētia bonorum operuꝫ magis firmatur ⁊ intenditur habitus virtutum. vn̄ Criprianus. Gratia ſpūalis quoin baptiſmo eqͣliter a credentibꝰ ſumit̉. in ꝯuerſatōne⁊ actu noſtro poſtmodū vel minuit̉ vel augetur. vt ineuangelio dominicū ſemē equaliter ſeminat̉. ſed ꝓ varietate terre aliud in multiformem copiaꝫ vel triceſimum vel ſexageſimū vel centeſimum fructum exuberans cumulat̉. de ꝯſe. di. iiij. nec quenqͣ. a gratia auteꝫꝓcedunt virtutes infuſe. Tercio pōt eſſe magis ꝑfectevirtꝰ in vno qͣꝫ in alio. ꝓpter maiorē diſcretōeꝫ. inqͣꝫtuꝫvnus hꝫ ꝑſpicatiꝰ iudiciū rōnis ꝙͣ alius. Ad quod poteſt induci illud de talentis Math̓. .xxv. Unicuiqꝫ dedit ẜm ꝓpriā virtutem ſcilicet capacitatis ceterꝭ pari-