Titulus.I.
ctus quideꝫ ordinat̉ in ipſum finē ſuꝑnaturalē. ꝑ h̓ ꝙaddunt̉ hoī quedā principia ſuꝑnaturalia q̄ diuiīo lumine capiunt̉. ⁊ hͦ ſunt credibilia de qͥbꝰ ē fides. Scd̓oordinat̉ volūtas qͣꝫtum ad illū finē. ⁊ qͣꝫtum ad motūintentōnis in ip̄am tendentem. ſic̄ in id qd̓ ē poſſibile ꝯſequi. qd̓ ꝑtinet ad ſpem. Et ꝙͣtum ad vnionē qͣndam ſpūalem. ꝑ quā quodāmō tranſformamur in illūfinē. qd̓ fit ꝑ charitatē. Appetitꝰ eī cuiuſcūqꝫ rei naͣl̓rmouet̉ ⁊ tendit in finē ſibi ꝯnaturalē ⁊ iſte motꝰ ꝓueītex quadā ꝯformitate rei ad ſuū finē. Motꝰ in fineꝫ vltimum eſt ꝑ ſpem. ꝯformatio ad finē ꝑ charitatē. ¶ Eſtaūt ordo hic inter ip̄as ꝙͣtum ad actꝰ. nam ꝙͣtū ad habitum ſil̓ infundunt̉. Ordine generatōis. p̄cedit fidesſpem ⁊ charitatē. ⁊ ſpes charitatē. Nō em̄ pōt motusappetitꝰ in aliqͥd tendere amādo vel ſperādo. niſi illd̓ſit apprehēſum ſenſu vel intellectu. Per fidē aūt app̄hendit intellectus q̄ ſperat ⁊ amat. Et ex hoc ꝙ aliqͥsſperat de aliqͦ ꝓcedit ad amandū. Ordine aūt ꝑfectionis charitas p̄cedit fidē ⁊ ſpem. qꝛ vtraqꝫ ꝑ charitatēformant̉ ⁊ hn̄t ꝑfectiōeꝫ virtutis. Hec figurant̉ ꝑ tresciuitates refugij vltra iordanē. ⁊ tres circa iordanemad qͣs fugiens qͥ homicidiū fecerat a caſu. ſaluus erata mortē corꝑali. Sic ptꝰ baptiſmū inchoatū ī iordanetꝑe gr̄e. ⁊ an̄ .ſ. in veteri teſtamēto: qͥ occidit aīaꝫ ſuamꝑ pctm̄. vel etiā qui hꝫ originale ꝯtractū ex primis parentibꝰ. qͥ occiderūt humanū genus nō hoc intendentes ſaluari nō pōt de morte eterna. niſi reperiens ſe iniſtis virtutibꝰ ⁊ ꝑſeuerans. Qui em̄ hꝫ vnā ꝑfecte. hꝫ ⁊alias. ſignant̉ ⁊ ꝑ tres filios Iob ẜm Greg. in primo⁊ vltimo moralium.¶ De acqͥſitōe v̓tutū. ⁊ quō ſumat̉ mediū ī eis. Ca. ij.Eacquiſitōne virtutūſciendū. ꝙ modꝰ acquirēdi v̓tutes ē triplexſentria dn̄t ſeruari. Primū eſt appetitu dirigere. ſcd̓m infectiuū excludere. terciū eſt mediū attendere. Et ꝙͣtum ad primū dꝫ appetitū dirigē. vt .ſ. ꝯtrariū eiꝰ faciat. ad qd̓ magꝭ inclinat̉ ⁊ delectat̉ ex naturaſua infecta. vt ſi inclinat̉ ex natura vel cōſuetudine advnū viciū. ad eiꝰ ꝯtrariū ad qd̓ inclinat̉ nitat̉. exemploilloꝝ qui dirigūt ligna diſtorta. qͥ in aliā ꝑtem̄ torq̄ntur ꝯtrariā vt dirigāt. Et ſic intelligit̉ ꝙ regnū celoꝝvim patit̉. ⁊ violēti rapiūt illd̓ Math̓. xj. Iſta em̄ violentia infert̉ ſibipſi qͥ ad appetitū ſenſualē. vn̄ ⁊ de pe.di. ij. dr̄. Siqͥs ſemel notatꝰ fuerit inuidie vel ꝯtentionis vicio. ⁊ rurſus in hocip̄m inciderit: ſciat ſe primamcām ex qͣ inuidia vel ꝯtentio naſcit̉. in interioribꝰ medullis hr̄e recōditā. Oꝑtet gͦ eū ꝑ ꝯͣria ⁊ aduerſa curari .i. ꝑ humilitatꝭ exercitiuꝫ. Et in ſingulis vicijs ſil̓iscura adhibeat̉. hec ibi. ¶ Ꝙtum ad ſcd̓m qͥ vult fieriv̓tuoſus dꝫ infectiuū abijce̓. Nō eī poſſumꝰ in delectatōibꝰ diu morari. qͥn gratulemur in eis: et ideo eas inprincipio vitare debemꝰ. exemplo ph̓oꝝ ſeu ꝓboꝝ viroꝝ vrbis troiane. qͥ iudicabāt helenā mulierē pulcerrimā (quā .ſ. rapuit paris) vt peſtem fugiendaꝫ. Sic etnos om̄s corꝑales delectatōnes abijciamꝰ. qꝛ tūc vl̓ nihil vel paꝝ peccabimꝰ. Nam ꝯcupīa delectationuꝫ inplura pct̄a inducit. ¶ Tercio dꝫ mediuꝫ attendere hͦaūt facit qn̄ ab extremis q̄ ſunt vicioſa recedit. ⁊ precipue qn̄ recedit ab extremo qd̓ magis medio opponit̉.ſicut ſi quis vult ad fortitudinē ꝑuenire. oꝑtet ꝙ magis recedat a timidiate. q̄ magꝭ opponit̉ fortitudini ꝙͣab audacia. Hec. b. tho. in ſcripto ſuꝑ libꝝ ethicoꝝ.Et nota ꝙ oīs.§. j.virtus aliquo modo ꝯſiſtit in medio. ſꝫ nō vno ⁊ eodeꝫmodo. Nam virtꝰ moralis cōſiſtit in medio rōnis. ẜmꝙ mediū rōnis dr̄ id qd̓ ratio ꝯſtituit in aliqͣ materia.ſiue circa actōnes vt in iuſticia qd̓ etiā dicit̉ mediū rei
ſiue circa paſſiones vt in temꝑantia et fortitudine qd̓dicit̉ ſolū mediū rōnis. ⁊ nō rei. Et ꝓ huiꝰ declaratiōedicit. b. Tho. prima ſcd̓e. q. lxiiij. Ꝙ virtꝰ de ſui ratōeordinat hoīem ad bonū. Moralis aūt virtꝰ ꝓprie eſt ꝑfectiua appetitiue ꝑtis aīe ẜm aliquaꝫ determīatā naturā. Menſura aūt ⁊ regl̓a appetitiui motꝰ circa apꝑtibilia. eſt ipſa rō. Bonū aūt cuiuſlibet regulati ⁊mſurati in hoc ꝯſiſtit. ꝙ ꝯformet̉ ſue regule ⁊ mēſure. ſic̄bonū in artificiatis eſt. ꝙ ꝯſequat̉ regulā artis. Malūaūt ꝑ ꝯn̄s in hmōi ē. ꝙ diſcordat a regl̓a ⁊ mēſura ſua.qd̓ quid ē ꝯtingit dupl̓r. Uel ꝑ hͦ ꝙ ſuꝑexcedit menſuram. vel ꝑ hoc ꝙ deficit ab ea: ſic̄ apparet manifeſte inom̄ibꝰ regulatis ⁊ menſuratꝭ. ⁊ ideo pꝫ ꝙ bonū virtutꝭmoralis ꝯſiſtit in adequatōne ad mēſurā rōnis. Manifeſtū eſt aūt. ꝙ inter exceſſum ⁊ defectū mediū eſt qͣlitas ſiue ꝯformitas. prudētia aūt ꝙͣuis ſit intellectualis virtꝰ hꝫ idem mediū ꝙ ē moralis .ſ. rectitudo rationis. ſꝫ in hͦ drn̄t. qꝛ prudentie ē iſtud mediū vt regulātis ⁊ mēſurantꝭ. v̓tutꝭ aūt moralis vt regulate ⁊ mēſurate ⁊ ſil̓r exceſſus ⁊ defectꝰ. Aliaꝝ aūt v̓tutuꝫ intellectualiū vt ſcīa. ſapīa ⁊ intellectꝰ. bonū ꝯſiſtit in qͦdammedio ꝑ ꝯformitateꝫ ad ip̄am rem. ẜm qd̓ dicit eſſe qd̓eſt. ⁊ nō eſſe qd̓ non eſt. in quo rō veri ꝯſiſtit. Exceſſusaūt eiꝰ ẜm affirmatōeꝫ falſam. ꝑ quā dicit̉ eſſe qd̓ nō ēDefectus ẜm negatōeꝫ falſam ꝑ quaꝫ dr̄ nō eſſe qd̓ eſt.Res eī ē mēſura intellectꝰ nr̄i. vt dr̄. x. metha. Ex eo eīꝙ res eſt vel nō eſt. dr̄ eſſe veritas in opinione et or̄onenoſtra. ¶ Uirtutes etiā theologice pn̄t dici ꝯſiſtere inmedio. ſꝫ nō ita ꝓprie ⁊ ꝑ ſe. ſꝫ ꝑ accidēs. nam menſuraꝓpria eaꝝ ⁊ regula eſt deus. fides em̄ nr̄a menſurat̉ ẜmveritatē diuinā. Spes ẜm magnitudinē potentie eiꝰ.Charitas ẜm bonitatē eiꝰ. Et iſta ē menſura ſuꝑ excellens omnē facultatē creatā. Un̄ nunꝙͣ pōt hō tantumdiligere vel ſperare vel credere in eū quantū dꝫ. Et ſicnō pōt ibi eſſe exceſſus. ſꝫ quātoplꝰ. tantomeliꝰ. Sꝫ cōſiderādo mēſurā haꝝ ex ꝑte nr̄a. vicꝫ ẜm ꝙ ꝯgruit cōditōni nr̄e. pn̄t ꝯſiderari mediū et extrema ex ꝑte nr̄a.Nam in dilectōne exceſſus. ſi quis diligeret plus ꝓximum qͣꝫ dꝫ. puta ꝯmittendo pctm̄ ꝓ ſalute ipſius. Defectus cum odit vel inuidet vel hmōi. In ſpe defectusē ꝑ deſperatōeꝫ. exceſſus ꝑ p̄ſumptiōeꝫ. In fide. vt int̓ꝯͣrias hereſes vt arrianoꝝ ⁊ ſabellianoꝝ. In prudentia. exceſſus nimia ſollicitudo vel nimis inniti ſenſuiſuo. defectus negligētia ⁊ incōſtantia. In iuſticia. ī diſtribuendo nimis dare. vel nimis paꝝ. In liberalitate q̄ eſt ꝑs iuſticie. exceſſus eſt ꝓdigalitas. defectꝰ auaricia. in fortitudine nimia audaciā vel intimiditas. defectus puſillanimitas. in tꝑantia. gula. luxuria et huiuſmodi. defectꝰ inſenſibilitas. puta nō ſumēdo neceſſarias delectatōnes. Et ſic poſſent aſſignari in alijs.¶ Multa aūt ſolēt occurrere hoī impedimēta in volēdo tenere mediuꝫ. Sꝫ dicit greg. vij. q. j. Aduerſitas q̄bonis votis .i. ꝓpoſitis obijcit̉. ꝓbatio v̓tutis ē. nō iudiciū reprobatōnis. vn̄ nō dimittendū. Figura habet̉cum ppl̓s dei in deſerto vellet ire recto itinere. nō declinando ad dexterā vel ſiniſtrā. ad terrā ꝓmiſſionis. obſtiterūt reges Seon ⁊ Baſan. Sꝫ pugnātes ꝯtra eos⁊ vincētes ꝓſecuti ſunt iter rectū. Ad tenendū viā medij .i. virtutū inducūt multe aucͣtes. vt illud pͣs. Deusaūt rex noſter a ſcl̓o oꝑatus eſt ſalutē in medio terre .i.creature rōnalis. ꝑ virtutē q̄ ꝯſiſtit in medio. vn̄ Iſayas. Hec eſt via ambulate in ea .ſ. virtutū. Neqꝫ ad dexteram neqꝫ ad ſiniſtram .ſ. declinabitis per extrema.Unde ſapiens. Mediū tenuere beati. Et in ſignuꝫ huius legitur Ioh̓. xx. ꝙ reſuſcitatus xp̄c. ſtetit in mediodiſcipuloꝝ ſuorum. Et Luce. ij. Inuenerūt eū in templo in medio doctoꝝ. Et in cruce in medio latronum.¶ Que bona operentur in nobis virtutes. Ca. iij.