Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
8a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.VI.

Sunt etiā ꝯnexe cum donis ſpūſſancti. qui em̄ hꝫ charitatem. hꝫ ſpm̄ſanctuꝫ. Un̄ dicit̉ ad Ro. v. Charitasdei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄is. ſpm̄ſanctū qui datꝰ eſtnobis. Qui hꝫ ſpm̄ſanctū. hꝫ dona eiꝰ. Ꝙͣtum v̓o admna. ſciendū ẜm. b. tho. prima ſcd̓e. q. lxviij. ſuntꝰnexa adinuicē: ita vnū ſine alio haberi pōt. Un̄Greg. in. ij. moral̓. dicit ſigͣri ipſa. vij. filios Iob quorum quilibet faciebat ꝯuiniuꝫ alijs in die ſuo. qꝛ donaipſa reficiūt ſeinuicē .i. hoīeꝫ in ſunt delectāt. vnūſine altero. Sūt etiā ꝯnexa virtutibꝰ. qꝛ ꝯnectunturin charitate. ita qui hꝫ charitatē. hꝫ dona: ecōuerſo virtutes cardinales. que ꝑfecte ſine charitate haberi non poſſunt. De duratōne virtutum.Capi. vj.Eduratōne virtutumvtrū durēt poſt hanc vitā. Ad qd̓ dicit beatus tho. prima ſcd̓e. q. lxvij. v̓tutes intellectuales durāt ꝙͣtum ad id qd̓ eſt formale in eis. nonꝙͣtum ad id qd̓ eſt materiale. Eſt aūt for̄ale in eis ſpecies intelligibilis cognitoꝝ. que remanet in intellectupoſſibili pꝰ actū intelligendi. quibꝰ mediātibꝰ ītelligit. Maͣle v̓o in eis ſunt fantaſmata. ad fantaſmata aſpiciēdo. intelligit in hac vita. applicādo ea adſpēs intelligibiles. he corrūpunt̉ corrupto corꝑe. quiapotētie ſenſitiue .ſ. fantaſia mēoria ſt̓ affixe organiscorꝑis. Et ſic intelligit̉ illd̓ apl̓i. Scīa deſtruet̉ .ſ. qͣꝫtūad id quod ē materiale: qꝛ nec fantaſmata remanebūtcorrupto corꝑe. nec erit vſus ſcīe ꝯuerſionē ad fantaſmata. Uirtutes aūt morales ſil̓r remanebūt ꝙͣtuꝫ adid qd̓ eſt formale in eis. Et eſt ordo rōnis. ſꝫ ꝙͣtuꝫad id qd̓ eſt materiale. eſt moderare paſſiones appetitus inclinantꝭ ad illicita. vel exerce ꝯmutatiōes diſtributōnes ad iuſticiā. in alia vita ſt̓. Un̄ aug.diē. prudētia ibi erit ſine vllo ꝑiculo erroris fortitudo ſine moleſtia maloꝝ ⁊cͣ. Sꝫ prudētie erit nullū bonuꝫ deo p̄ponere vel eq̄re. Fortitudinis firmiſſime coherere tꝑantie. nullo noxio delectari. iuſticie ſubdituꝫeſſe deo. Ꝙtum ad v̓tutes theologicas. Charitas ſola remanet. qꝛ imꝑtat in ſui rōne imꝑfectiōeꝫ: qꝛ fides eſt credē qd̓ videt̉. ſpes ſperare qd̓ non hr̄. Ibiaūt tollit̉ oīs imꝑfectio. clare vr̄ ꝑfecte poſſidet̉. Ꝙͣtum ad dona remanēt quidē qͣꝫtum ad eēntiam. vt dic̄Amb̓. mgr̄ in. iij. ſen. aūt ꝙͣtum ad materiā circaquā oꝑant̉. Et ſic hn̄t nūc oꝑatōeꝫ circa aliquā mam.quā habebūt in patria. b. Tho. Titulus ſcd̓s de prudētia. Quomodo dicitur prudentia. que mediū p̄figit inomni virtute.Capitulum. j.Oſt tractatū de virtutibꝰ in cōi. videnduꝫ ē ſingulis eaꝝ inꝑticulari. Et primo de qͣtuor cardinali.bus. Deinde de alijs. Et tractatus iſte decardinalibꝰ fere totꝰ extractꝰ eſt de li. quē fecit Henricus de Arimino. ordinis heremitaꝝ de v̓tutibꝰ cardinalibꝰ. Sūt tn̄ multa addita. vt materia exigit de v̓tutibꝰ annexis iſtis qͣtuor. Et quedā etiā de ipſis quatuor de li. ipſa excerpta. aliqn̄ abreuiata. Sciendū eſtvirtus humana ad ꝑfectiōeꝫ vite ciuilis requirit̉. adduo p̄cipue ordinat̉ .ſ. ad moderatōeꝫ paſſionuꝫ interiorum. et ad debitā oꝑatiōeꝫ rerum exterioꝝ. circa queregulanda. neceſſe eſt adeſſe quatuor virtutes. Namcirca paſſiones refrenēdas requirunt̉ tꝑantia fortitudo. Si em̄ ſint paſſionēs circa delectabilia tactus etguſtus. vt ꝯtingit in cibis venereis: ad eas reprimēdas tꝑantia ordinat̉. Si v̓o ſint paſſiones a terribili-

bus ꝯſurgentes. cuiuſmodi ſunt timoris audacie: adeas moderādas ordinat̉ fortitudo. in aīo firmitatēconſtituit. Ꝙtum aūt ad res exteriores ad alteꝝ ritecōicandas. ordinat̉ iuſticia. rectitudineꝫ importat.Quia v̓o poſſiones viriū inferioꝝ modificari pn̄tnec res exteriores rite diſtribui. niſi iudiciū rōnis adſit reqͥrit̉ qͣrta v̓tus in rōne ꝯſiſtēs. hec ē prudētia. ſit recta agibiliū vt dicit ph̓us. vj. ethi. mediū inom̄i morali v̓tute p̄figit. dirigendo videlꝫ qͣlit̓ quemedia in oꝑando attingat regulā rōnis. Hastuor v̓tutes cardinales dicimꝰ ſeu pͥncipales. eo alievirtutes morales ad has reducunt̉. vt docet Tulliꝰ inſua rhetorica. Un̄ in li. de officijs dictas tm̄ v̓tutes ponit ꝑtes honeſti. qꝛ videlꝫ in vita ciuili hūanā honeſtatem integrāt ꝑficiūt. Ulteriꝰ qꝛ ordinat̉ ad finēſuꝑnaturalē. eſt diuiſio diuine eſſentie in hoīs beatitudo ꝯſiſtit. Nullus aūt pōt in finē incognitū ſuosactꝰ ordinare. niſi de eo cognitionē habeat. ideo ncc̄e ēhomī adeſſe aliquā v̓tutē quā dictū finē cognoſcatHec aūt eſt fides. de deo eſt finis nr̄aꝝ oꝑationumverā facit cognitionē hr̄e. habita aūt cognitōe de finenr̄o fidē. nullꝰ in ip̄m actū ſuos actꝰ dirigēt. niſi ſperaret ſe dictū finē ꝯſeqͥ poſſe. Un̄ ſcd̓o neceſſe ē ponerev̓tutē ſpei. quā tendat̉ in finē ꝯgnitū. tanꝙͣ in bonūpoſſibile haberi. Iteꝝ nullꝰ tenderet in aliqd̓ bonūſequendū. niſi amorē ad ip̄m afficeret̉. Neceſſe eſtt̓cio ponē v̓tutē charitatꝭ. nos deū ꝓpt̓ ſe diligē facit. ꝓximū ꝓpter deū. Patet ad hoīs ꝑfectionē. ſeptēv̓tutes in vniuerſo reqͥrunt̉. qͣtuor reſpectu vite ciuilis tres reſpectu vite beate. Ut aūt hmōi diſcipline auditor. ad capeſcendā poſſit aptius manuduci. exempla reꝝ geſtaꝝ. ſeu ſil̓itudinū iuxta doctrinā adiūgent̉Ad ſignandū igitur p̄dicti ſeptenarij ꝓfectionē ſacraſcriptura ait Prouer. ix. Sapia edificauit ſibi domūexcidit colūnas ſeptē. ſicut dicit Gregoriꝰ Domꝰ iſtaeſt mēs humana. quā dei ſapīa. verbū ſcꝫ incarnatumſibi habita culū ꝯſtruit. qn̄ in ſui amorē adducit. ettūc colūnas .vij. excidit ei v̓tutes. vij. qͥbꝰ ip̄a mensſuſtentat̉ infundit. Excidit nāqꝫ in domo mētis colūnam vnā cum prudentiā intellectū illuminat circaagēda. Scd̓am iuſticiā voluntatē rectificat circadiſtribuēda. Terciā fortitudinē iraſcibilē ordinat circa ſuſtinēda. Quartā v̓o colūnā excidit cumtꝑantiā cōcupiſcibilē modificat. circa carnalia tēperanda. He ſunt qͣtuor colūne angulares. p̄dictastuor vires aīe ꝑficiunt. ſolū in vita ciuili. Un̄ ad conſtructionē vite ſpūalis ſufficiūt. qꝛ ſicut dicit beatꝰGregoriꝰ ſuꝑ illo v̓bo Iob. repēte ventꝰ vehemens irruit a regione deſerti. cōcuſſit qͣtuor angulos domusTemptationis impulſus v̓tutes quatit. qͣſi quaſſatis angulis domꝰ ruit. qꝛ pulſatis v tutibꝰ ꝯſcīa turbat̉Ad ſtabiliendū igit̉ domū mētis in p̄dictis v̓tutū columnis. diuina ſapīa ſeip̄am tres alias his fortioresexcidit .ſ. fidē qua id qd̓ non videt̉ credit̉. ſpem qua idqd̓ non capit̉ ſperat̉. charitatē qua id qd̓ ſumme diligendū eſt. ex toto corde diligat̉. Et ſic ſeptē ſunt columne quibꝰ aſcendimus ad patriaꝫ diuine māſionis.Unde Ezechieli in viſione oſtenſum eſt ſeptē eſſe gradus. quibꝰ aſcenſus fiebat ad ciuitatē poſitā in monteEzech̓. xl.Ad oſtendendum.§. j.differentiā prudētie v̓tutes intellectuales. Primo ſciendum eſt. intellectꝰ in ſua app̄henſione ad duo pōtferri. vel ad ſolaꝫ veritatis conſiderationē. Uel vlterius ad rei cōſiderate oꝑationē. Siquidē ferat̉ ad virtutis conſiderationē tm̄. dicit̉ ſpeculatiuus. Si v̓o inre apprehenſa conſiderata non ſiſtit. ſed ad opusordinat. dicitur practicus. Ex quo apparet. intellectus ſpeculatiuus pro fine habet ipſum ſcire. quod eſtipſam veritatē ſimplicem cōſiderare. hec eſt propria