Titulus
.VI.
nec em̄ aliam vitam ſperant. Sed cum ſe reꝑiunt inigne inferni tunc exꝑiuntur aliā vitā. ¶ Charitatēproximi ignorant. Sicut diues ille qui epulabaturquotidie ſplendide. ⁊ Lazaro mēdico ⁊ vlceroſo ququotidie videbat. nec micas quidē que cadebāt demenſa ei dabat. ꝓpter quod tandem mortuꝰ. ſepultꝰfuit ī inferno. Qui em̄ habuerit ſubſtātiā mūdi huius. ⁊ viderit fratrē ſuū egere. ⁊ nō dederit. quō chartas dei ē in illo. j. Ioh̓. iij. q. d. nō eſt vtiqꝫ. Prudētiam ꝓſternit gula. qꝛ vt ait Hiero. Pinguis venterid ē gule deditus craſſum ſenſū generat. di. xliiij. §. fiFumoſitates em̄ ciboꝝ ⁊ potuū aſcendūt ad caput ⁊obtenebrant intellectuꝫ vt male poſſit diſcernere veruꝫ ſicut patet in herode in ꝯuiuio poſito ꝙ neſciuidiſcernere ſe non obligatum ad ꝓmiſſa iniuſte. ſꝫ imprudenter ⁊ crudeliter ad petitionē puelle iuſſit amputari caput Iohannis baptiſte. ¶ Iuſticia exiliorelegat̉. Quis em̄ tā iniuſtꝰ tamauarus inquit Ambro. ꝙͣ qui multoꝝ alimenta nō ſuū vſum. ſed abundantiam ⁊ delicias. facit diſt. xlvij. Sicut hi. qd̓ facitguloſus ita comedens p̄cioſa ꝙ multi pauꝑes poſſētex illo ſumptū viuere. Quot irriſiones. detractiōes.proditiones. homicidia fiūt in conuiuijs. Nōne abſalon fratrē ſuum ꝓditorie in cōuiuio occidi fecit. vthabetur. ij. Reg. xiij. Fortitudo ꝑ gulaꝫ infirmaturUnde ⁊ qui certat in agone ab omnibus ſe abſtinej. Chorin. ix .ſ. grauamine ciborum ⁊ potuū vt ſit fortis ad bellandum. Fortiſſimus em̄ ille Holofernescuius terrorē omnes formidabant ī conuiuio nimiscomedendo et bibendo ita debilis eſt effectus ꝙ abvna muliere .ſ. Iudith fuit decapitatus. Iudith. iij.¶ Temperantiam autem fugat ex toto. ſicut vnumcontrarium expellit aliud. Sed venter mero eſtuāsfacile deſpumat in libidines. vt ait Hiero. In cuiusfiguram Noe ebrius factus nudauit femora: Gen̄.ix. Sed ⁊ ſeptem dona ſpūſſancti ex gula ruūt. quofiguratum fuit Iob̓. j. c. qn̄ ſeptem filijs Iob coniuantibus in domo primogeniti domus ꝑcuſſa a vento ruens opp̄ſſit omnes. Figurant em̄ ẜm Grego. ſeptē dona ſpirituſſancti ſeptem filij Iob. ¶ Demumpena gehennali punitur gula. Attendite inquit ſaluator ne grauent̉ corda vr̄a crapula ⁊ ebrietate. ⁊ ſuꝑueniat ī vos repētina dies illa .ſ. iudicij vos ꝯdemnās. Ponit apl̓s Ro. xiiij. comeſſatōes ⁊ ebrietatesint̓ oꝑa tenebraꝝ. qꝛ ducūt ad tenebras et̓nas. Sic̄gͦ ira dei aſcēdit ſuꝑ eos .ſ. guloſos .ſ. incendiū ignis.Ita ignis eternus paratꝰ ē guloſis.ſe ſpeciebus gule. §. iiij.q̄ qͥnqꝫ ſūt. vt ponit Greg. ī li. moral̓. dicēs. Quinqmodis nos gule viciū tēptat. Aliqn̄ nāqꝫ indigētietꝑa p̄uenit. Aliqn̄ tꝑa nō p̄uenit ſed cibos lautioresq̄rit. Aliqn̄ q̄ ſumēda ſunt ꝓcurari accuraciꝰ expetitAliqn̄ autem ⁊ qͣlitas ciboꝝ ⁊ tp̄s ꝯgruit. ſed in ip̄quātitate ſumēda menſurā refectionis excedit. Nōnunꝙͣ abiectus eſt quod deſiderat. ⁊ tn̄ in ip̄o eſu immenſi deſiderij deterius peccat. de conſe. di. v. c. Quīqꝫ. Suꝑ hoc datur verſus. Propere. laute. nimis. ardenter ⁊ ſtudioſe. Quomō autem iſti modi vel circūſtantie gule faciant diuerſas ſpēs. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. cxlviij. arti. iiij. ſic declarat. Gula importat inordinatā ꝯcupīam edēdi. In eſu aūt duo ꝯſiderātur .ſ.ip̄e cibꝰ qui comedit̉. ⁊ eiꝰ comeſtio. Pōt ergo īordīatio ꝯcupīe attēdi. vno mō qͣꝫtū ad ip̄m cibū qͥ ſumit̉⁊ ſic qͣꝫtū ad ſubſtātiā vl̓ ſpeciē cibi querit aliqͥs cibos lautos .i. p̄cioſos. Ꝙͣtū v̓o ad qualitatē querit cibos nimis accurate preparatos quod ē ſtudioſe. Ꝙtum ad quantitatē excedit ī nimis comedēdo. Aliomodo inordinatio concupiſcentie conſiderat̉ in ip̄aſumptione cibi. ⁊ hoc vel quia preuenit debituꝫ tp̄s
comedendi. ⁊ ſic eſt propere. vel quia nō ſeruat debitum moduꝫ in edendo quod eſt ardēter. Proptereaautē corruptio circumſtantiarum diuerſaruꝫ facitdiuerſas ſpecies gule ꝓpter diuerſa motiua. ex quibꝰmoralium ſpecies diuerſificētur. In eo em̄ qui querit lautos cibos excitat̉ concupiſcētia eiꝰ ex ip̄a ſpecie cibi. In eo autē qui p̄uenit tempus deordinat̉ cōcupiſcentia ꝓpter impatīam more. ⁊ ſic de alijs. D.his pōt induci illud p̄s. lxxvij. Manducauerūt ⁊ ſaturati ſunt nimis. ⁊ deſiderium eorū attulit eis. Etloquitur p̄s. de illis guloſis qui erant in deſerto inppl̓o dei. Sed quantū ſit deteſtabile viciū gule oſtēdit Ambro. ī ſermone dicēs. Sexto die beſtie createſunt. ⁊ cū beſtijs orta ē poteſtas edēdi ⁊ vſus eſcarūvbi cibꝰ cepit ibi finis factus ē mūdi. ibi cepit ſua incremēta neſcire vbi ceperūt diuina circa eū oꝑa feriari. quo iudicio declaratū eſt ꝙ ꝑ cibos mūdus haberet imminui ꝑ quos deſijt augeri. ⁊ infra. Eouſqꝫp̄uaricari nemo nouerat. ⁊ adhuc orta nō eſſet q̄ prima eſt preuaricatio. Indictum eſt ieiuniū .i. abſtinētie lex a domīo deo. p̄uaricatio legis a dyabolo. Serpens gule ſuadet. dominus ieiunare decreuit. culpaꝑ cibum. latebra poſt cibum. cognitio infirmitatiscibo. firmitatis virtus in ieiunio. di. xxxv. Sexto vbioſtēdit Ambro. quīqꝫ mala ex vicio gule. ¶ Primiqͥa facit homineꝫ vt animal brutū. Sicut em̄ beſtiecomedunt cū trahit appetitus eas ad cibum ſine diſcretione vel aliqua conſideratione. Ita et guloſusnō reſpicit nec ad diē nec ad modum nec ad neceſſitatem ſed ad appetitū. ⁊ hoc ſignatuꝫ fuit in eo ꝙ ineadem die .ſ. in principio creationis rerū qua createſunt beſtie. poſtea creato hoīe fuit data licētia comedendi cū dn̄s dixit. de om̄i ligno ꝑadiſi comedite ⁊cͣ.Gen̄. ij. Tullius. Si videris iſtos epulatores velutopimos boues ſtertere ⁊ ſudare intellige eos. ⁊ Sen̄.quoſdā vētri obediētes loco aīaliū numeremus nonhoīm. ¶ Scd̓ꝫ malū qꝛ impedit v̓tutis ꝓfectū. Un̄⁊ Grego. dicit in li. moral̓. ꝙ que nō vincit viciū gule male poteſt alia vincere .i. quanto corpus impiet̉tanto aīa minoratur. Quod figuratū fuit in hoc ꝙdata licētia comedēdi a deo nō creauit poſtea aliasnouas creaturas. Et ſic dicit Ambro. munduꝫ finitū ⁊ ꝑ cibum gule mundū .ſ. minorem diminutū. id ēhominē in ꝓfectu ſpūali. ¶ Terciū. quia eſt maloꝝinitium. Nam omnes penalitates ⁊ miſerie et morsquas patimur ẜm corpus. ⁊ ignorantia ⁊ inclinatōnes ad vicia ꝓceſſerūt ab illa inobediētia Ade ⁊ vicio gule ẜm illum verſum ſapiētis. Gala .i. maxilla.mali .ſ. homīs Ade. malo. i. pomo malo. ꝯtulit om̄iamūdo. corꝑalia ⁊ ſpūalia. vn̄ dicit hanc fuiſſe primāp̄uaricationē .ſ. qͣꝫtū ad exteriora vicia. ¶ Quartuꝫmalum eſt. quia obſcurat intellectum ⁊ aufert deū.Iob. xxviij. Non inuenitur ſapientia in terra ſuauiter viuentium; id eſt guloſorum. Tullius. Menterecta vti nō pn̄t cibo ⁊ potū repleti. In cuiꝰ figuraꝫpoſt gulā cōmiſſā ſe abſconderūt primi parentes qͣamātes tenebras ne viderent̉ a deo. Et hoc ē quodait Ambro. latebra poſt cibū. ¶ Quītū malū ē. qͥainducit luxurie fluxū Hiere. v. Saturaui eos ⁊ mechati ſunt. Hiero. Quomō iuuēcula in feruore iuuētutis poſita dapibus et vino plena de caſtitate erisſecura. q. d. male. Et in huius figuram cōmiſſo viciogule fecerūt ſibi periſomata cooperientia pudendaqꝛ ſenſerunt ſtimulū carnis. Et hoc ē quod dicit ambro. Cognitio infirmitatis in cibo. ⁊ ideo ſerpēs gule ſuadet ⁊ temptat de ea. Unde ⁊ xp̄m temptauit indeſerto dicēs. Si filiꝰ dei es dic vt lapides iſti panesfiāt Math̓. iiij. quia nouit inde multa lucrari. ⁊ frequenter illud ſuggerit ẜm moralem ſenſum. vt lapides duros abſtinentie ⁊ ieiunioꝝ cōmutet in panes