Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
151a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum

Ioh. Anteꝙͣ comedā ſuſpiro .ſ. timēs offendere.uis autē qͥs ſanus exn̄s indigens cibo vel poti delectatione comedat bibat. plꝰ minꝰ delectatꝰẜm habet guſtū melius diſpoſitū. ẜm qualitatecibi potꝰ. ip̄a delectatio de ſe ē mala ſit natiralis. ſed cōplacet ſibi ī cibo potꝰ vſu ꝓpter ipſdelectationē. ꝓpter ſuſtentationē. ibi eſt peccatūſiue cum comedit vel bibit principaliter ꝓpter delectationē ipſā. ſiue comedat ꝓpter ſuſtētationē. ſedip̄o eſu et potu iam cum temptat̉ comedere propteipſā delectationem. Unde Aug. in li. cōfeſſ. hoc ſeaccuſat dicēs. Dum ad quietē ſatietatis ex indigentia moleſtia tranſeo. in ip̄o tranſitu inſidiat̉ mihi laqueꝰ ꝯcupiſcētie. Et ſalus ſit cauſa comedendi etbibendi. adiungit ſe tanꝙͣ pediſſequa iocunda guloſitas. plerunqꝫ preire conat̉ vt eius fiat. Quisautem gula ſit vicium capitale. a vulgaribus dicatur mortale. tamen ſemꝑ ē mortale. ſed tūc ē mortale ẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxlviij. arti. ij. quādopter delectationem gule homo auertit̉ ab vltimo fine. quod fit cum inheret tali delectationi vt fini.pter quem deū contemnit paratus .ſ. facere cōtracepta dei vel eccl̓ie vt delectationes hmōi aſſequat̉et de hoc .ſ. cum eſt mortale intelligenda eſt auctoritas Grego. dicentis. xxx. moral̓. Dum vicio gulereſiſtitur omne quod homines fortiter egeruntdunt. dum venter reſtringitur ſimul cuncte.tutes obruuntur. vel etiaꝫ ẜm Tho. poteſt hoc intelligi gula virtutes auferantur tam ꝓpter ſe qͣꝫꝓpter vicia que ex ea oriunt̉. Nam dicit idem Grego. in paſtorali. Dum venter ingluuiē extēdit̉. virtutes anime per luxuriam deſtruūtur. Sed ſi qͥs inordinate appetit vel querit delectationem cibi vl̓ potus tamen ꝓpter hoc ſit paratꝰ facere cōtra deimandata tunc erit veniale. quod cōmuniter accidit in ea peccat̉. uiſi ſit aliquis habituatus in criminibꝰ. Et ẜm hunc modū intelligendū ē qd̓ ait Augin ſermone de purgatorio. Quotiēs aliqͥs in cibo etpotu plus accipit neceſſe eſt .ſ. ex delectatiōe. ad minuta peccata nouerit ꝑtinere. diſ. xxv. §. Multi ſuntꝘͣuis autē hoc viciū cum ē mortale non ſit directecontra p̄cepta decalogi. eſt tn̄ indirecte ſeu quandāreductōꝫ. ẜm Tho. vbi.. videlicet ꝯtra p̄ceptū ſāctificatōe ſabbati. in quo intelligit̉ p̄cipi quies ī vltimo fine. Sed gulam auertit ſe ab vitimo finconſtituens euꝫ in tali delectatione. Nec em̄ omniapeccata mortalia directe contrariant̉ p̄ceptis decalogi. ſed ſola illa que iniuſticiā continet quia precepta decalogi ſpecialit̓ ꝑtinēt ad iuſticiā ꝑtes eiusEx hoc etiā gula ē ꝯtra dilectionē dei facit deū ſuper oīa diligere vt ſummū vltimū finē. Sed gula facit magis diligere delectationes ciboꝝ ꝙͣ deū. cuiꝰ ſignū eſt. quia facit ꝯtra p̄cepta dei vt cōſequat̉ hmōdelectationes. Et ẜm Tho. q. ea. art. iij. grauitasalicuiꝰ peccati attēdat̉ primo principalit̓ ẜm materiā ī qua peccat̉ ẜm quā pct̄a circa res diuīas ſunmaxima. ſecūdo ex ꝑte peccātis .i. deordinatōis volūtatis. tercio ex ꝑte effectꝰ cōſequētis .i. mali quod indeſequit̉. Sꝫm pͥmū gula non hēt maximā grauita. qꝛ ē circa diuīa. ſed circa ordinata ad ſuſtentationē. Nec ꝙͣtuꝫ ad ſecundū. īmo ẜm illud magis alleuiat̉ qͣꝫ aggrauat̉ viciū gule. tamē ꝓpter neceſſitatem ſumptionis ciboꝝ. tum ꝓpter difficultatem diſcernēdi moderandi id quod ꝯuenit ī talibꝰ. vn̄ aparet de malicia volūtatis. Sed ẜm tercium p̄cipueattēdit̉ grauitas eiʰ vt dicat̉ multū graue. qꝛ multamala oriunt̉ ex eo. Unde ſuꝑ illud. qui ꝑcuſſit egyptum primogenitis. dicit glo. Egyptus interp̄atur tenebre. ſignificat gulam que obtenebrat ani caput fumoſitatibꝰ. Primogenita em̄ eius ſūt

luxuria. concupīa. ſuꝑbia. hmōi. que generat gula autem dr̄. Adam ꝓpter gulaꝫ de ꝑadiſo expulſusillud fuit magis ꝓpter radicē eiꝰ .i. ſuꝑbiā ꝙͣpropteipſam gulā.uatū ad terciū .ſ..§. iij.de pena punit̉ gula. nota dicit. Et ira dei aſcēdit ſuꝑ eos .ſ. guloſos. Ira dei ē punitō eiꝰ puniuitillos .ſ. ignē mittēdo de celo ꝯbuſſit illos occiditUn̄ dictꝰ ē locꝰ ille ſepulcra ꝯcupīe. qꝛ ibi ſepulti ſūtmortui ꝓpt̓ ꝯcupīaꝫ gule. Punit̉ autē tripl̓r.Primo pena corꝑali.Secundo pena ſpūali.Tercio pena gehēnali.Ꝙtum ad primū dr̄ Ecōi. xxxvij. Propter crapulaꝫmulti ꝑierūt. Multi em̄ moriunt̉ ꝓpter inordinataſumptionem cibi potus. Unde Chriẜ. Exceſſus ciborum conſumit computreſcere facit corpꝰ huma. macerat egritudine diuturna. et tunc mortecrudeliori cōſumit. de ꝯſe. di. v. c. Nihil ſic iocundūHinc Hiero. Ipocras docet in amphoriſmis. Craſſa obeſa corꝑa opimis que creſcendi menſuram impleuerint. niſi cito ablatione ſanguīs minuant̉ ī paraliſim peſſima morborum genera erumꝑe .ſ. eſt neceſſe. Et Galienus doctiſſimus Ipocratis int̓preathletas. quoꝝ vita ars ſagina eſt. Dicit in exhortatione medicine. Nec viuere poſſe diu nec ſanosde conſe. diſt. v. c. Ne tales. Et de quodam podagroſo narrat ipſe idem proſcriptus depauperatꝰ cuꝫnon poſſet ita vacare guloſitatibus ſuis factus ē ſanus. Narrat de quodam abbate. quia iret ad balnea. quia quaſi ꝑdiderat appetitū ꝓpter nimiā ep̄ilationē. captus in via. ductus ad radicofanū fuiincarceratus. audita cauſa itineris fecit dn̄s qſtri manere in quadā camera vbi non erant niſi fab̓crude aqua ſine cibo potu aliquos dies. ꝓpterquod ille conſūptis ſuꝑfluis humoribꝰ fame ductuscomedit illas fabas ſanatus ē. Et Ecc̄i. xxxvij. Inmultis em̄ eſcis erit infirmitas. Sene. Uoluptates tm̄ voluptuoſos excecāt. ſed impotētes reddū contractos leproſos. diuerſis alijs infirmitatbus affligunt. Inducit quoqꝫ paupertatem. ẜm ilud Prouer. xxj. Qui diligit epulas in egeſtate erit. qui amat vinum pinguia ditabitur. Unde etprodigus filius conſumpta ſubſtātia in gula luxuria cepit egere Luc̄. xv Secūda punitio ſeu pena incurritur ꝓpter gulam eſt ſpūalis. quia videliceamittunt̉ eam deſtruunt̉ omnes virtutes ſuperāt oīa bona temꝑalia. In huiꝰ figurā legit̉ Nabuzardan princeps coquorum deſtruxit muros hieruſalem ad deſignandū quia venter cui multitudocoquorum deſeruit ꝓpter vicium .ſ. gule edificia virtutum ad ſolum redigit. vt ait Gratianus. xliiij. di.§. j. fides ruinā patiatur. patet in illo populo hebreorū de quo legitur .j. Chorint̓. x. Sedit populusmanducare bibere ſurrexerunt ludere. id eſt feſtuare in venerationē vituli aurei declinantes ad idolatriam. Quam ſpem habere poſſunt de deo vel debeatitudine quoꝝ deus venter eſt. vt dicit apl̓us. Etgloria in confuſione eoꝝ qui terrena ſapiunt. ad phlip. iij. Hi ſunt guloſi qui cultum ſolicitudinē quādebent erga deum habere habent ventre ſuo. Uerus em̄ dei cultor cum ſurgit mane cogitat primo dequina templū facit. de menſa altare. ibi ponit victimas carnes varias. Miniſtri ſunt ſerui menſe. orationes lectiones ſunt locutiones de cibis et vinqui ſint meliores. hi dicūt. Comedamus bibamcras em̄ moriemur. ſic erimus quaſi fuerimus.