Capitulum
Ioh. Anteꝙͣ comedā ſuſpiro .ſ. timēs offendere. Ꝙuis autē dū qͥs ſanus exn̄s ⁊ indigens cibo vel poticū delectatione comedat ⁊ bibat. plꝰ ⁊ minꝰ delectatꝰẜm ꝙ habet guſtū melius diſpoſitū. ⁊ ẜm qualitatecibi ⁊ potꝰ. ip̄a delectatio de ſe nō ē mala cū ſit natiralis. ſed cū cōplacet ſibi ī cibo ⁊ potꝰ vſu ꝓpter ipſdelectationē. nō ꝓpter ſuſtentationē. ibi eſt peccatūſiue cum comedit vel bibit principaliter ꝓpter delectationē ipſā. ſiue comedat ꝓpter ſuſtētationē. ſedip̄o eſu et potu iam cum temptat̉ comedere propteipſā delectationem. Unde Aug. in li. cōfeſſ. d̓ hoc ſeaccuſat dicēs. Dum ad quietē ſatietatis ex indigentia moleſtia tranſeo. in ip̄o tranſitu inſidiat̉ mihi laqueꝰ ꝯcupiſcētie. Et cū ſalus ſit cauſa comedendi etbibendi. adiungit ſe tanꝙͣ pediſſequa iocunda guloſitas. ⁊ plerunqꝫ preire conat̉ vt eius fiat cā. ¶ Quisautem gula ſit vicium capitale. ⁊ a vulgaribus dicatur mortale. nō tamen ſemꝑ ē mortale. ſed tūc ē mortale ẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxlviij. arti. ij. quādo ꝓpter delectationem gule homo auertit̉ ab vltimo fine. quod fit cum inheret tali delectationi vt fini. ꝓpter quem deū contemnit paratus .ſ. facere cōtra p̄cepta dei vel eccl̓ie vt delectationes hmōi aſſequat̉et de hoc .ſ. cum eſt mortale intelligenda eſt auctoritas Grego. dicentis. xxx. moral̓. Dum vicio gule nōreſiſtitur omne quod homines fortiter egerunt ꝑdunt. ⁊ dum venter nō reſtringitur ſimul cuncte.tutes obruuntur. vel etiaꝫ ẜm Tho. poteſt hoc intelligi ꝙ gula virtutes auferantur nō tam ꝓpter ſe qͣꝫꝓpter vicia que ex ea oriunt̉. Nam dicit idem Grego. in paſtorali. Dum venter ꝑ ingluuiē extēdit̉. virtutes anime per luxuriam deſtruūtur. Sed ſi qͥs inordinate appetit vel querit delectationem cibi vl̓ potus nō tamen ꝙ ꝓpter hoc ſit paratꝰ facere cōtra deimandata tunc erit veniale. quod cōmuniter acciditcū in ea peccat̉. uiſi ſit aliquis habituatus in criminibꝰ. Et ẜm hunc modū intelligendū ē qd̓ ait Augin ſermone de purgatorio. Quotiēs aliqͥs in cibo etpotu plus accipit ꝙ neceſſe eſt .ſ. ex delectatiōe. ad minuta peccata nouerit ꝑtinere. diſ. xxv. §. Multi ſuntꝘͣuis autē hoc viciū cum ē mortale non ſit directecontra p̄cepta decalogi. eſt tn̄ indirecte ſeu ꝑ quandāreductōꝫ. ẜm Tho. vbi. sͣ. videlicet ꝯtra p̄ceptū d̓ ſāctificatōe ſabbati. in quo intelligit̉ p̄cipi quies ī vltimo fine. Sed ꝑ gulam hō auertit ſe ab vitimo finconſtituens euꝫ in tali delectatione. Nec em̄ omniapeccata mortalia directe contrariant̉ p̄ceptis decalogi. ſed ſola illa que iniuſticiā continet quia precepta decalogi ſpecialit̓ ꝑtinēt ad iuſticiā ⁊ ꝑtes eiusEx hoc etiā gula ē ꝯtra dilectionē dei q̄ facit deū ſuper oīa diligere vt ſummū ⁊ vltimū finē. Sed gula facit magis diligere delectationes ciboꝝ ꝙͣ deū. cuiꝰ ſignū eſt. quia facit ꝯtra p̄cepta dei vt cōſequat̉ hmōdelectationes. Et cū ẜm Tho. q. ea. art. iij. grauitasalicuiꝰ peccati attēdat̉ primo ⁊ principalit̓ ẜm materiā ī qua peccat̉ ẜm quā pct̄a circa res diuīas ſunmaxima. ſecūdo ex ꝑte peccātis .i. deordinatōis volūtatis. tercio ex ꝑte effectꝰ cōſequētis .i. mali quod indeſequit̉. Sꝫm pͥmū gula non hēt maximā grauitatē. qꝛ nō ē circa diuīa. ſed circa ordinata ad ſuſtentationē. Nec ꝙͣtuꝫ ad ſecundū. īmo ẜm illud magis alleuiat̉ qͣꝫ aggrauat̉ viciū gule. tamē ꝓpter neceſſitatem ſumptionis ciboꝝ. tum ꝓpter difficultatem diſcernēdi ⁊ moderandi id quod ꝯuenit ī talibꝰ. vn̄ aparet de malicia volūtatis. Sed ẜm tercium p̄cipueattēdit̉ grauitas eiʰ vt dicat̉ multū graue. qꝛ multamala oriunt̉ ex eo. Unde ſuꝑ illud. qui ꝑcuſſit egyptum eū primogenitis. dicit glo. Egyptus q̄ interp̄atur tenebre. ſignificat gulam que obtenebrat animā ⁊ caput fumoſitatibꝰ. Primogenita em̄ eius ſūt
luxuria. concupīa. ſuꝑbia. ⁊ hmōi. que generat gulaꝘ autem dr̄. Adam ꝓpter gulaꝫ de ꝑadiſo expulſusillud fuit magis ꝓpter radicē eiꝰ .i. ſuꝑbiā ꝙͣpropteipſam gulā.uatū ad terciū .ſ..§. iij.de pena qͣ punit̉ gula. nota hͦ cū dicit. Et ira dei aſcēdit ſuꝑ eos .ſ. guloſos. Ira dei ē punitō eiꝰ qͣ puniuitillos .ſ. ignē mittēdo de celo qͥ ꝯbuſſit illos ⁊ occiditUn̄ dictꝰ ē locꝰ ille ſepulcra ꝯcupīe. qꝛ ibi ſepulti ſūtmortui ꝓpt̓ ꝯcupīaꝫ gule. Punit̉ autē tripl̓r.Primo pena corꝑali.Secundo pena ſpūali.Tercio pena gehēnali.Ꝙtum ad primū dr̄ Ecōi. xxxvij. Propter crapulaꝫmulti ꝑierūt. Multi em̄ moriunt̉ ꝓpter inordinataſumptionem cibi ⁊ potus. Unde Chriẜ. Exceſſus ciborum conſumit ⁊ computreſcere facit corpꝰ humanū. ⁊ macerat egritudine diuturna. et tunc eū mortecrudeliori cōſumit. de ꝯſe. di. v. c. Nihil ſic iocundūHinc ⁊ Hiero. Ipocras docet in amphoriſmis. Craſſa ⁊ obeſa corꝑa opimis que creſcendi menſuram impleuerint. niſi cito ablatione ſanguīs minuant̉ ī paraliſim ⁊ peſſima morborum genera erumꝑe .ſ. eſt neceſſe. Et Galienus doctiſſimus Ipocratis int̓preathletas. quoꝝ vita ⁊ ars ſagina eſt. Dicit in exhortatione medicine. Nec viuere poſſe diu nec ſanos eēde conſe. diſt. v. c. Ne tales. Et de quodam podagroſo narrat ipſe idem ꝙ proſcriptus ⁊ depauperatꝰ cuꝫnon poſſet ita vacare guloſitatibus ſuis factus ē ſanus. Narrat de quodam abbate. quia cū iret ad balnea. quia quaſi ꝑdiderat appetitū ꝓpter nimiā ep̄ilationē. captus in via. ⁊ ductus ad radicofanū fuiincarceratus. ⁊ audita cauſa itineris fecit eū dn̄s qſtri manere in quadā camera vbi non erant niſi fab̓crude ⁊ aqua ⁊ ſine cibo ⁊ potu ꝑ aliquos dies. ꝓpterquod ille conſūptis ſuꝑfluis humoribꝰ fame ductuscomedit illas fabas ⁊ ſanatus ē. Et Ecc̄i. xxxvij. Inmultis em̄ eſcis erit infirmitas. Sene. Uoluptatesnō tm̄ voluptuoſos excecāt. ſed ⁊ impotētes reddū⁊ contractos ⁊ leproſos. ⁊ diuerſis alijs infirmitatbus affligunt. Inducit quoqꝫ ⁊ paupertatem. ẜm ilud Prouer. xxj. Qui diligit epulas in egeſtate erit.⁊ qui amat vinum ⁊ pinguia nō ditabitur. Unde etprodigus filius conſumpta ſubſtātia in gula ⁊ luxuria cepit egere Luc̄. xv ¶ Secūda punitio ſeu penaq̄ incurritur ꝓpter gulam eſt ſpūalis. quia videliceamittunt̉ ꝑ eam ⁊ deſtruunt̉ omnes virtutes q̄ ſuperāt oīa bona temꝑalia. In huiꝰ figurā legit̉ ꝙ Nabuzardan princeps coquorum deſtruxit muros hieruſalem ad deſignandū quia venter cui multitudocoquorum deſeruit ꝓpter vicium .ſ. gule edificia virtutum ad ſolum redigit. vt ait Gratianus. xliiij. di.§. j. Ꝙ fides ruinā patiatur. patet in illo populo hebreorū de quo legitur .j. Chorint̓. x. Sedit populusmanducare ⁊ bibere ⁊ ſurrexerunt ludere. id eſt feſtuare in venerationē vituli aurei declinantes ad idolatriam. Quam ſpem habere poſſunt de deo vel debeatitudine quoꝝ deus venter eſt. vt dicit apl̓us. Etgloria in confuſione eoꝝ qui terrena ſapiunt. ad phlip. iij. Hi ſunt guloſi qui cultum ⁊ ſolicitudinē quādebent erga deum habere habent ꝓ ventre ſuo. Uerus em̄ dei cultor cum ſurgit mane cogitat primo dequina templū facit. de menſa altare. ibi ponit victimas carnes varias. Miniſtri ſunt ſerui menſe. orationes ⁊ lectiones ſunt locutiones de cibis et vinqui ſint meliores. hi dicūt. Comedamus ⁊ bibamcras em̄ moriemur. ⁊ ſic erimus quaſi nō fuerimus.