Capitulū.IIII.
adulteriū ꝑpetratū cū vxore cuiuſdā leuite a viris citatꝭ Gabaa. quia noluerūt eos punire illi de tribuIeniam in mortui ſunt in bello circa ſexaginta milia hominū. Nā in pͥmo ⁊ ſcd̓o bello facto adinuicērj. tribꝰ fuerūt debellati a tribu Beniam in mortuisplus ꝙͣ. xxx. milibꝰ de ipſis. qꝛ cōfidebant de ſua multitudine. cū eſſent. cccc. milia vel circa. In tercio bello cōpuncti ⁊ de dn̄o cōfidentes habuerūt victoriaꝫdeleta tribu Beniamin .ſ. xxv. milibꝰ. qͥngentis exceptis. Et hͦ deus ꝑmiſit in penā adulterij. Sꝫ in hiſtorijs romanoꝝ narrat̉. ꝙ ꝓpter adulteriū commiſſumab Antonio qͥ ſibi cū Octauiano cōdiuiſerat totuꝫimperiū. ex eo ꝙ repudiauit vxorē ſuā Antonius germanā Octauiani ⁊ adheſit carnalit̓ Cleopatre regine egypti libidinoſe femine. Octauianus indignatꝰmouit cōtra eū bellū nauale ⁊ terreſtre. ⁊ vbiqꝫ Antonius fuit deuictꝰ. ⁊ demū fugiens ante eū ipſe cumCleopatra ſeipſos occiderūt. ¶ Scd̓o ſtatuet cōtrafaciē ſuā .ſ. adulteri. odia. blaſphemias. detractionesq̄ exurgunt ꝓpter illud. Nā rō eſt ꝙ hoc poſſit celariEt ſi mulier cōmittat adulteriū qd̓ ſciat̉. maritꝰ qͣſſꝑ odit eā. et nō patit̉ eā aſpice̓. ſibi ⁊ filijs īproperat̉Unde oriunt̉ ꝯtumelie. meretrix nūcupat̉: qd̓ ſuſtinere nō valet. Si vir adulteriū cōmittit. vxor ſcienblaſphemat. cupit ſibi mortē. ſumme odit eā cum qadulterat̉. anxiatur ſuſpitionibꝰ. ⁊ aliqn̄ iudicijs deiobliuiſcit̉: qd̓ totū agit adulteriū cōmiſſum. ¶cio ſtatuet ꝯ faciē homicidia q̄ inde ſequūtur alNā occidunt̉ aliqn̄ filij a talibꝰ cōcepti etiā ſiptiſmo ad occultandū adulteriū: qd̓ eſt maxirdelitas: nec pōt maior cogitari qͣꝫ ꝓprios occidere filios. aliqn̄ occidunt̉ ipſi adulterātes. qͣꝫuis em̄ nullomodo poſſint vel debeant occidi a priuatis ꝑſonisnec pr̄e nec matre. nec marito nec fratribꝰ. aut alijs: ſꝫſolū a iudice cōitatis ꝑ viā iuris. Et ẜm canoniſtasgrauiſſime punit̉ interfector vxoris ꝓpter adulteriū.vt. xxxiij. q. ij. c. admonere. tn̄ de facto audit̉ ſepe hocfieri. ¶ Quarto ſtatuet ꝯtra faciē furta inde ſecutaNā mulier multotiēs dat adultero de bonis viri. ſꝫet ſi caſu filiū ex adulterio ſuſcipiat. de bonis viri ſuinutriet eū. ⁊ hereditatē totā vel ꝑtē ſuſcipiet patrisſui putatiui. Unde cū oīa iſta ipſa furet̉ marito vl̓ legitimis alijs heredibꝰ. qn̄ miſera vel quō ſatiſfaciet:Uide de hac ſatiſfactione. ſupͣ ti. j. ¶¶ Quinto ſtatuet ꝯtra faciē diuerſas ſpēs luxurie inde ſecutas. Niſi vir ſciens vxorē adulterā raro ſibi recōciliat̉. ꝙͣuipenitentē deberet ſuſcipere: ſꝫ indignatus accedit acalias feminas. vel etiā maſculos. cū tn̄ deberet continere. Et mulier hͦ audiēs de viro ex indignatione alquādo et ſi ſit al̓s caſta inclinat̉ ad turpia faciendūcū alijs. vel ꝑ alios modos. Et diligent attendendūꝙ nō excuſatur mulier a pctō adulterij aſſentiens viro timore verecundie vel infamie vel etiā mortis cōminate. ſic̄ aliqn̄ aliq̄ faciunt. q̄ lꝫ ſint peſſime cōtente timētes ſi clamēt. ne cōfundant̉: aſſentiūt. Undeilla nobiliſſima matrona Lucretia vxor Collatinial̓s caſtiſſima mulier nō excuſat̉ a pctō adulterij. cūaſſenſit Tarquino filio Tarquini ſuꝑbi vltimi regꝭromanoꝝ. ex eo ꝙ ille minatꝰ eſt. ꝙ ſi nō ꝯſentiret ſibi occideret iuxta eā in lecto famulū diuulgās apudmaritū ⁊ alios. ꝙ quia in adulterio eos comp̄hendęrat: occiderat. ꝓpter qd̓ illa timēs magis infamiamꝙͣ mortē aſſenſit. ⁊ poſtea ad oſtendendā diſplicētiāhuiꝰ facti ne crederet̉ libidine victa corā Collatinomarito ſuo ⁊ alijs cōſanguineis ad ſe vocatis gladiſeipſam occidit. Male fecit aſſentiēdo ⁊ adulteriū cōmiſit: ſꝫ peius adhuc ſe occidendo. vt on̄dit Auguſti.in pͥmo de ciuitate dei. Non ſic fecit illa caſtiſſima eſanctiſſima Suſanna vxor Ioachim. Sed cū ſenespeſſimi inuitarēt ad nephas cōminādo eā ſe accuſa-
turos de adulterio ſi nō aſſentiret eis. Rn̄dit illa. etbene. Anguſtie ſunt mihi vndiqꝫ ⁊cͣ. Un̄ ſubito clamauit ꝓ adiutorio. ⁊ licet illi ſenes accuſaſſent ⁊ condemnaſſent. deꝰ miſericorditer ⁊ mirabilit̓ liberauiteā. Hiſtoriā habes Danielis. xiij.¶ Capitulū quartū de vicio cōtra naturā.Itium contra naturam eſt altera ſpēs luxurie. qd̓ eſt grauiſſimum ſuꝑ omnia alia vicia luxurie. UndeAuguſtinꝰ dicit. Adulterij malū vincit fornicationēſcꝫ in grauitate culpe. Uincit̉ aūt ab inceſtu. horumomniū peſſimū eſt qd̓ cōtra naturam eſt. xxxij. q. vij.Adulterij. Sꝫ eſt iſta ſpēs nō ſpecialiſſima quā oportet ꝯfiteri ſꝫ ſubalterna. genꝰ ad alias ſpēs ſpecialiſſimas. videlicet.Mollitiem.Sodomiam.Innaturale.BeſtialitatemEt de mollicie ait apl̓s. j. Corin. vj. Neqꝫ molles regnum dei poſſidebūt. Sumit̉ etiā mollicies ẜm aliāacceptionē ꝓ vicio incōſtantie. ⁊ de hͦ infra. De iturali vicio ait Auguſti. Cōtra naturā ē ſi virmēbro mulieris nō ad hͦ deputato. Un̄ apl̓s. Sciatvnuſqͥſqꝫ veſtrū ſuū vas poſſidere in ſanctificatione⁊ honore .i. ẜm debitū modū. nō in paſſione deſidegētes .i. pagani. Et intelligitur nō ſolū devoris ſui. ſꝫ etiā de vaſe vxoris ẜm debitū modumvt poſſit ſequi generatio filioꝝ ad honorē dei. ⁊ nō eomodo quo magis delectat̉. De ſodomia ait apl̓us.Corin. vj. Neqꝫ maſculorū cōcubitores regnum ⁊poſſidebūt. De beſtialitate Leui. xx. Qui cōierit cūiumēto morte moriat̉. Dicit̉ etiaꝫ aliquo mō viciū ꝯͣnaturā cuꝫ vir agens cū muliere. etſi ſeruet debitumvas. non tn̄ debitū modū conſuetū a natura ⁊ magisaptū ad generationē. vt ſi mulier vertat viro dorſuꝫ⁊ nō facie. vel ſi ſuꝑgrediat̉ virū ⁊ hmōi modos morſtruoſos. q̄ vtiqꝫ peccata ſunt. ⁊ aliqn̄ et ſi nō ſꝑ mortalia: qd̓ execrabilit̓ fit in me retrice. execrabilius invxore. xxxij. q. vij. Adulterij. Sꝫ de his in. iij. ꝑte ti. j.c. xxiiij. Un̄ be. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cliiij. arti. xj. ſic dic̄.Ibi em̄ eſt determinata ſpēs luxurię. vbi ſpecialis rōdeformitatis occurrit: q̄ facit indecētē actū venereūQd̓ pōt eſſe dupl̓r. Uno mō quia repugnat rōni recte. qd̓ eſt cōmune in omni vicio luxurie. Alio modoquia etiā ſuꝑ hoc repugnat ipſi ordini naturali venerei actus qͥ cōuenit humane ſpeciei. qd̓ dicit̉ viciumꝯͣ naturā: qd̓ pluribꝰ modis ꝯtingere pōt. ¶ Primomō ſi abſqꝫ omni ꝯcubitu cauſa delectationis veree ꝓcuret̉: qd̓ ꝑtinet ad īmundiciā. quā molliciēcant. ¶ Scd̓o mō ſi fiat ꝑ cōcubitū ad rē nō eiuſdeſpeciei: qd̓ vocat̉ beſtialitas. ¶ Tercio mō ſi fiat percōcubitu ad nō debitū ſexū. puta maſculi ad maſculum. femine ad feminā: qd̓ ſodomiticū dr̄. ¶ Quarto ſi nō ſeruet̉ debitus modus ꝯcūbendi. aut qͣꝫtū adinſtrumētū vel vas nō debitū. aut ꝙͣtū ad alios modos monſtruoſos ⁊ beſtiales. hec Tho. Et pͥmi quatuor modi dicunt̉ ꝯͣ naturā .ſ. generis. et qꝛ ꝑ illos qͣtuor modos fruſtrat̉ intētio nature. qꝛ generatio ſecnō pōt. Alius modꝰ qͥ etiā ꝯtinet̉ in iiij. ſeruato debito vaſe: ſꝫ nō debito ſitu. dr̄ ꝯͣ naturā. quia ꝯͣ cōſuetūmodū nature. ꝑ quē nō ita aꝑte ꝓcurari pōt generatio. ¶ Ꝙtū ad grauitatē eoꝝ dicit be. Tho. vbi ſupͣꝙ infimū locū tenet mollicies. deinde cū nō ſeruatudebitū vas vel modꝰ. poſtea ſodomia vbi nō ſeruat̉debitus ſexus. poſtremo vero beſtialitas. De hͦ vicioꝯͣ naturā p̄dictos qͣtuor modos includendo poteſt